|  |
| --- |
|  **Свети Никола** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Тетовско-гостиварска |
| **Архијерејско намесништво** | Гостиварско |
| **Парохија** | Мавровска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°41′37.1″N 20°43′25.3″E﻿ / ﻿41.693639° СГШ; 20.723694° ИГД﻿ / 41.693639; 20.723694Координати: 41°41′37.1″N 20°43′25.3″E﻿ / ﻿41.693639° СГШ; 20.723694° ИГД﻿ / 41.693639; 20.723694 |
| **Место** | Кичиница |
|  **Општина** | Маврово и Ростуше |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Никола |
|  **Завршено** | XIX век |
| Архитектонски опис |
|

**Свети Никола** — единствена и главна црква во горнореканското село Кичиница. Патронот на црквата се слави на денот на Свети Никола Летен, односно на 22 мај секоја година, кој воедно е и селска слава.

Историја
--------

Црквата била изградена во XIX век. Иконите на иконостасот биле изработени во 1849 и 1850 година. Од нив, 32 се забележани и заштитени во Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата, од кои 14 се со потпис на Дичо Зогаф, а 18 од непознати автори.

Од информативната табла поставена над влезната порта од дворот на црквата може да се забележи дека во 2004 година е одобрен проект за обновување на објектот и истиот бил завршен во 2007 година.

Во мај 2014 година, црквата била ограбена и од неа биле одземени четири дрвени икони.

Архитектура
-----------

Градбата има правоаголна основа со полукружна апсида во задниот дел. Влезната врата е сместена на западната страна, а непосредно пред неа се издига дрвената камбанарија. На ѕидовите од црквата има повеќе прозорци. Црквата е градена од тврд материјал, камен и дрво, од познатите мајстори на мијачката градителска тајфа. Внатрешноста на црквата е живописана, а во живописувањето рабоел и познатиот дебарски мајстор Дичо Зограф.

Дворот на црквата е ограден со камена ограда и во него се сместени селските гробишта.

Икони
-----

Во црквата се сочувани неколку хартиено-графички икони, меѓу кои бакрорезот на Свети Георгиј Јанински, Свети Никола, Архангел Михаил како ја зема душата на грешникот, како и иконата на Свети Јован Претеча со сцени од неговото житие.

Графичката икона на Свети Георгиј Јанински
Најинтересна меѓу нив е онаа на новомаченикот Свети Георгиј Јанински. Најстарата икона на овој светец е создадена десетина дена по неговата маченичка смрт, на 30 јануари 1838 година од страна на зографот Михаил Зикос од Хјониадес и на неа новомаченикот е насликан со фес на главата. Житието, пофалното слово и службата се составени во текот на 1838 година од јеромонахот Хрисант Лаинас од Коница. Иконата на Свети Георгиј е целосно сочувана со незначителни оштетувања во долниот дел, каде што делумно е оштетен приложничкиот запис. На иконата доминира фигурата на Георгиј Јанински, претставен во народно-епиротска одежда и на главата има фес со пискул. Во десната рака држи крст, а во левата рака палмово гранче како знак на неговото мачеништво. Над неговата глава испишан е натписот на грчки „Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΟΕΖΖΙ ΩΑΝΝΗΝΩΝ". Во горниот дел на иконата, носени на облаци, претставени се: Христос, кој го благословува новомаченикот, и од спротивната страна ангелот Господов, кој го носи маченичкиот венец. Зад фигурата на Свети Георгиј Јанински е ведутата на градот Јанина со ѕидините, профаните градби и претстави на цркви, куполни градби и џамија. Над ведутата на градот Јанина испишана е натписот на старословенски „СТЫЙ ГЕωРГЫЙ НОВІИ МҮЧНИКЪ Σ ЯАІНИНО". Во долниот дел на иконата, до нозете на Свети Георгиј Јанински, претставена е и црквата „Св. Атанасиј" (грчки: Η ΕΚΚΛΗΣΙΛ ΤΥ ΑΓΙΥ), каде што по неговата смрт се положени неговите мошти, како и чудото што се случило пред црквата. Странично претставени се четири сцени од животот на светецот — од едната страна е Свети Георгиј пред турските старешини, на втората мачењето на светителот со ставање на камена плоча на неговите гради, а од спротивната страна се сцените на испрашувањето на Свети Георгиј пред турските старешини и маченичката смрт на светецот со бесење. Под претставата на светителот испишан е ктиторскиот натпис на грчки „ΔΑΠΑΝΗΣ ΦΙΛΑΡΕΤΥ ΜΝΧΥ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΣ ΠΑΤΡΙΣ ΜΑΙ ΤΥ ΕΙΣ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ".

Благодарениe на сочуваниот ктиторски натпис и споредбата со идентичната икона објавена во корпусот на графички икони од Дори Папастрату, како време на нејзина изработка може точно да се одреди 1845 година. Иконата, односно бакрорезот, е настаната по порачка на монахот Филарет од скитот на црквата Света Троица од Света Гора, а како бакрорезец се потпишал златарот Георги Статис Каларитис.

Галерија
--------

* Поглед на црквата со околинатаПоглед на црквата со околината
* Јужната страна на цркватаЈужната страна на црквата
* Источната страна на цркватаИсточната страна на црквата
* Апсидата на цркватаАпсидата на црквата
* Влезната врата на цркватаВлезната врата на црквата
* Камбанаријата на цркватаКамбанаријата на црквата
* Камбанаријата со влезната вратаКамбанаријата со влезната врата
* Влезната порта од дворот на цркватаВлезната порта од дворот на црквата
* Селските гробиштаСелските гробишта
* Информативна табла над влезната портаИнформативна табла над влезната порта

Поврзано
--------

* Кичиница
* Тетовско-гостиварска епархија
* Тетовско архијерејско намесништво
* Мавровска парохија

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 55. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. ↑  Мирчевска, М. П. (2009). „Празнувања на горнореканците поврзани со народната религија". *ЕтноАнтропоЗум*, 6: 190-218.
3. 1 2  Грозданов, Ц. (2005). „Нови прилози за културата и уметноста од XIX век во Западна Македонија, Прилози XXXVI 2". Одделение за општествени науки, МАНУ. Скопје, Македонија. стр. 46
4. ↑  „Кражба во црквата Свети Никола во Маврово Ростуше – украдени 4 икони". *Канал 5*. 15 мај 2014.
5. 1 2 3  „Графичката икона на Свети Георгиј Јанински од црквата во Кичиница". *Огледало*. декември 2017.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Никола" - Кичиница на Ризницата ?