**Дневникот на еден лудак** – расказ од циклусот „Петроградски раскази" на Николај Гогољ. Првобитно, расказот бил објавен во неговата збирка „Арабески" од 1835 година.

Содржина
--------

Аксентиј Иванов Попришчин, ситен службеник во една канцеларија, бил вљубен во ќерката на својот директор. Еден дождлив ден, тој ја видел ќерката на директорот, Софи, како влегува во една продавница и многу се изненадил кога забележал дека нејзиното куче Меџи зборува со друго куче. Со намера да открие нешто повеќе за директорот и за Софи, тој ги украл писмата што Меџи му ги испратила на другото куче. Читајќи ги, Аксентиј дознал дека Софи го гледала со потсмев и дека таа била вљубена во јункерот Теплов. Тогаш, тој побеснел и почнал да размислува за неправдите во светот, во кој едни незаслужено уживаат голем углед и богатство, а другите живеат во беда. Во меѓувреме, Аксентиј прочитал дека во Шпанија останал испразнет кралскиот престол. Постепено, тој започнал да си замислува дека го поставиле за крал на Шпанија и престанал да оди на работа, а кога конечно отишол таму, започнал да се однесува необично: не му обрнувал внимание на директорот, влегол во собата на Софи, а на документите се потпишал како Фердинанд VIII. Тогаш, Аксентиј бил затворен во болница за душевно болни луѓе.

Осврт кон расказот
------------------

Без сомнение, неправдата и нерамноправноста се изворите на душевната болест на ситниот службеник Попришчин, која се јавува како последица на неговата способност да ја подобри својата положба. Тој ја проколнува својата состојба, прашувајќи се: Зошто токму тој е титуларен советник? Наспроти него, целото богатство оди во рацете на дворјаните и генералите кои, според зборовите на Попришчин, „трчаат на сите страни и се врткаат околу дворот и велат дека се патриоти", а всушност, „мајката, таткото, бога, ќе ги продадат за пари, кариеристи, Јуди."

Наводи
------

1. ↑  Радован Лалић, „Предговор" во: Николај Васиљевич Гогољ, *Мртве душе (поема)*. Београд: Просвета, 1966, стр. XXX.
2. ↑  N. V. Gogolj, *Petrogradske pripovetke*. Beograd: Rad, 1964, стр. 105-127.
3. ↑  Радован Лалић, „Предговор" во: Николај Васиљевич Гогољ, *Мртве душе (поема)*. Београд: Просвета, 1966, стр. XXXIII-XXXIV.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Николај Гогољ |
| --- |
|  |
| 
* Биографија
* Библиографија
* Дела

 |
|  |
| Романи | 
* *Мртви души*
* *Тарас Буљба*

 |  |
|  |
| Драми | 
* *Ревизор*
* *Женидба*
* *Коцкари*

 |
|  |
| Збирки раскази | 
* *Вечери во селцето крај Диканка*
* *Миргород*
* *Арабески*

 |
|  |
| Раскази | 
* **Вечери во селцето крај Диканка**
* „Сорочински панаѓур"
* „Св. Јован"
* „Мајска ноќ, или задавената свршеница"
* „Изгубеното писмо"
* „Бадник"
* „Ужасно место"
* „Иван Фјодорович Шпонка и неговата тетка"
* „Проколнато место"
* **Миргород**
* „Старовремски спахии"
* „Тарас Буљба"
* „Виј"
* „Приказна за тоа како се скара Иван Иванович со Иван Никифоревич"
* **Петроградски раскази**
* „Портрет"
* „Поглавје од историска сказна"
* „Невски проспект"
* „Затвореникот"
* „Дневникот на еден лудак"
* „Нос"
* „Фијакер"
* „Шинел"

 |
|  |
| Поезија | 
* *Ода за Италија*
* *Ханс Кушелгартен*

 |
|  |
| Есеи | 
* *Жена*
* *Одбрани места од преписката со пријателите*
* *Медитации слушајќи ја Божествената литургија*

 |
|  |
| Портал:Литература |

 |