**Јодната киселина** е бела супстанца растворлива во вода со хемиска формулаHIO  
3. Нејзината робусност е во контраст со нестабилноста на хлорната киселина и бромската киселина. Јодната киселина го карактеризира јодот во оксидациона состојба +5 и е една од најстабилните оксокиселини на халогените. Кога се загреваат, примероците се дехидрираат за да се добие јод пентооксид. При понатамошно загревање, јодниот пентооксид дополнително се распаѓа, давајќи мешавина од јод, кислород и пониски оксиди на јод.

Подготовка
----------

Јодната киселина може да се произведе со оксидирање на јодI  
2 со силни оксиданти како што е азотна киселинаHNO  
3, хлорCl  
2, хлорна киселинаHClO  
3 или водород пероксидH  
2O  
2, на пример:

{\displaystyle {\ce {I2 + 6 H2O + 5Cl2 <=> 2 HIO3 + 10 HCl}}}

Структура
---------

Јодната киселина се кристализира од киселиот раствор како ортохомбичен α- HIO3</br> HIO3 во вселената група <i id="mwPQ">P</i> 2 <sub id="mwPg">1</sub> 2 <sub id="mwPw">1</sub> 2 <sub id="mwQA">1</sub>. Структурата се состои од пирамидални молекули поврзани со водородни врски и интермолекуларни интеракции јод-кислород. Должините на врската I=O се 1,81 Å додека растојанието I–OH е 1,89 Å. Пријавени се неколку други полиморфи, вклучително и ортохомбна γ форма во вселенската група *Pbca*  и ортохомбна δ форма во вселенската група *P* 2 1 2 1 2 1. Сите полиморфи содржат пирамидални молекули, водородни врски и I···O интеракции, но се разликуваат во распоредот на пакувањето.

Својства
--------

Јодната киселина е релативно силна киселина со p *K* a од 0,75. Силно оксидира во кисел раствор, помалку во базен раствор. Кога јодна киселина делува како оксидатор, тогаш производот од реакцијата е или јод или јодид јон. Под некои посебни услови (многу ниска pH вредност и висока концентрација на јони на хлорид, како на пример во концентрирана хлороводородна киселина), јочната киселина се редуцира до јод трихлорид, златно жолто соединение во растворот и не се јавува дополнително намалување. Во отсуство на хлоридни јони, кога има вишок количина на редуктант, тогаш целиот јодат се претвора во јодиден јон. Кога има вишок на јодат, тогаш дел од јодата се претвора во јод. Може да се користи при подготовка на јонизација за да се формираат алкил халиди.

Користење
---------

Јодната киселина се користи како силна киселина во аналитичката хемија. Може да се користи за стандардизирање на раствори на слаби и силни бази, користејќи метил црвено или метил портокал како индикатор .

Употреба во индустријата за сол
-------------------------------

Јодната киселина може да се користи за синтеза на натриум или калиум јодат за зголемување на содржината на јод во солта.

Други оксикиселини
------------------

Јодата е дел од низата оксикиселини во кои јодот може да преземе оксидациски состојби од -1, +1, +3, +5 или +7. Познати се и голем број неутрални јодни оксиди .

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Состојба на оксидација на јод | −1 | +1 | +3 | +5 | +7 |
| Име | Водород јодид | Хипојодна киселина | Јодозна киселина | **Јодна киселина** | Периодична киселина |
| Формула | Здраво | HIO | HIO 2 | HIO 3 | HIO 4 или H 5 IO 6 |

Поврзано
--------

1. ↑  Holleman, Arnold F.; Wiberg, Nils (2007). *Lehrbuch der Anorganischen Chemie* (German) (102nd. изд.). Berlin. ISBN 978-3-11-017770-1.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  Rogers, Max T.; Helmholz, Lindsay (1941). „The Crystal Structure of Iodic Acid". *J. Am. Chem. Soc.* **63** (1): 278–284. doi:10.1021/ja01846a068.
3. ↑  Ståhl, Kenny; Szafranski, Marek (1992). „A Single-Crystal Neutron Diffraction Study of HIO3 at 295 and 30 K and of DIO3 at 295 K". *Acta Chem. Scand.* **46**: 1146–1148. doi:10.3891/acta.chem.scand.46-1146.
4. ↑  Fischer, Andreas; Lindsjö, Martin (2005). „γ-HIO3 – a Metastable, Centrosymmetric Polymorph of Iodic Acid". *Z. Anorg. Allg. Chem.* **631** (9): 1574–1576. doi:10.1002/zaac.200500099.
5. ↑  Wu, Tao; Zavalij, Peter Y.; Zachariah, Michael R. (2017). „Crystal structure of a new polymorph of iodic acid, δ-HIO3, from powder diffraction". *Powder Diffraction*. **32** (4): 261–264. Bibcode:2017PDiff..32..261W. doi:10.1017/S0885715617000859.
6. ↑  Ropp, Richard C. (2012). *Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds*. стр. 96. ISBN 978-0-44-459550-8.