ХКУД Широка Кула од Госпиќ во изведба на „Личко ојкање"Хрватска
 
**Ојкање** е традиција на полифоно народно пеење во Хрватска, карактеристично за регионите на далматинската заднина, Велебит, Лика, Кордун и Карловац. Како што е опишано во *Музичкиот речник на Харвард*: „Ојкање е посебен стил на пеење мелисма со остро и продолжено тресење на гласот на слоговите *ој* или *хој.*"  Според експертите, Ојкање е остаток од предсловенското илирско пеење од областа на античка Далмација (денешна Хрватска, Босна и Херцеговина и Црна Гора). 

Во 2010 година, таа била запишана како **Ојкање пее** во Списокот на УНЕСКО за нематеријално културно наследство на кое му треба итна заштита.

Географски размер
-----------------

Историски гледано, Ојкање се наоѓа во регионите на далматинската заднина, Велебит, Лика, Кордун и Карловац, кои припаѓаат на Динарската област, заедно со неколку соседни микрорегиони.  Областа на далматинскиот заднина се смета за главен дом на стилот ојкање и оттаму се проширила во другите делови на Хрватска. Миграциите од Динарскиот регион во текот на 16 и 17 век веројатно го вовеле овој стил на пеење на јадранските острови, како и доселувањето на Буњевци од истата област во Војводина и Унгарија.  Соло-пеењето на Ојкање најмногу се поврзува со регионот на Лика и околината на Карловац, додека двогласното пеење е доминантно во пошироката област на хрватското крајбрежје и неговата заднина. Специфични видови ојкање пеење може да се најдат помеѓу реките Крка и Цетина (Дрнишка Краина), во регионите Равни Котари и Буковица, во Цетинска Краина помеѓу Свилаја и Мосеч и заднината на Трогир и Каштела.  Планинскиот предел на Лика, далматинската заднина се покажа идеален за одгледување ојкање. 

Главното значење со Ојкање е тоа што не е само жанр на пеење, туку многу специфична техника на тресење глас што потекнува од грлото.  Ојкање е опишано како „пеење без бит" кое се создава длабоко во грлото и е натопено во културата на различни локални заедници. Постојат два главни начини на изведување: индивидуално, или почесто, со група. Текстовите обично покриваат теми како што се љубовта, социјалните или локални прашања и политиката.

Опис
----

Главното значење со Ојкање е тоа што не е само жанр на пеење, туку многу специфична техника на тресење глас што потекнува од грлото.  Ојкање е опишано како „пеење без бит" кое се создава длабоко во грлото и е натопено во културата на различни локални заедници. Постојат два главни начини на изведување: индивидуално, или почесто, со група. Текстовите обично покриваат теми како што се љубовта, социјалните или локални прашања и политиката. 

* Соло пеењето, познато и како „патничко пеење" (путничко, кириџиско) или „само пеење" ( *самачко* ) има неколку различни варијанти во зависност од регионот. Еден пример од регионот Конавле е *устресалицата*, треперлив тип на пеење што изумрело меѓу заедницата. Во Лика бил популарен типот на пеење *розгање*, кој моментално го одржуваат во живот локалните фолклорни групи во Карловачкиот регион.
* Дводелното пеење може да го изведуваат мажи или жени со две или повеќе луѓе. Распространета е во областа на хрватското приморје и далматинската заднина. Во групното пеење, песната трае онолку долго колку што главниот пејач може да го задржи здивот.  Името О*јкалица*, што е назив што се користи за овој вид на пеење во областа во внатрешноста на Шибеник и селата Врлика и Киево. Понатаму долж далматинската заднина има различни традиционални вокални стилови на пеење Ојкање. Во Равни Котари и Буковица локалниот стил на пеење се нарекува *оржење* (српското православно население го нарекува *орцење*, *орчање* или *гроктање* ). Понатаму, кога го изведуваат мажи, пеењето денес е познато како *трескавица* или *старовинско*, а кога го изведуваат жени е познато како *војкавица*.  Трескавица се користи и во заднината на Трогир и Каштела, но се нарекува *гргешање* во Гребаштица, село северно од Примоште. Во северниот дел на Пољице, локалното население продолжува да го изведува *кириџискиот* стил на пеење.

Историја
--------

Ојкањското пеење потекнува во својот облик во Динарскиот регион. Особено напредувало меѓу руралното население на далматинската заднина и околните региони.

Иван Ловриќ (1756—1777) го спомнал О*јкање* како дел од морлашката култура.

Во почетокот на 20 век, Хрватската селанска партија започнала да организира фолклорни фестивали кои се фокусирале на руралните традиции преку нивното добротворно крило. Традиционалното танцување, музиката, регионалните носии биле главниот фокус, особено во 1920-тите и 1930-тите, при што пеењето Ојкање бил важен додаток. 

Во 2008 година, *ојкање пеење* било номинирано од хрватското Министерство за култура за впишување на списокот за итна заштита на УНЕСКО.  2010 година, тој бил впишан во Списокот на УНЕСКО за нематеријално културно наследство на кое му треба итна заштита како претставник на Хрватска.

Модерен ден
-----------

Со текот на годините, пеењето Ојкање се пренесувало од генерации, при што пејачите учеле директно од своите успешни претходници. Сепак, во минатиот век биле забележани значајни промени во традиционалниот рурален живот, при што младите генерации мигрирале во градовите и модерните начини престигнале одредени традиционални практики, што резултирало со опаѓање на пеењето на Ојкање. 

Многу фолклорни групи настапувале за да го одржат живо пеењето на Ојкање.  Истакната група, „КУД Промина" од Оклај била формирана од пет локални жители од областа за да го зачуваат и изведат локалното пеење Ојкање во нивниот регион  и нивниот успех ги осигурало да се појават во официјалното видео на веб-страницата на УНЕСКО. Други културни групи (КУД) забележани од УНЕСКО кои се активни во зачувувањето на Ојкање се „Света Магарета" од Велика Јелса кај Карловац, „Гачка" од Личко Лешќе, „Радовин" од Радовин, „Свети Никола Тавелиќ" од Лишане Островичко и луѓе од Сријане (кај Триљ) и од Кокориќи (кај Вргорац). Хрватската јавна телевизија емитувала бројни програми за ојкање групи и заживување на обичајот меѓу младите.   Примери за други групи вклучуваат „КУД Петрова Гора - Кордун" Белград,  и „КУД Кордун - Инџија",  формирани од етнички Срби од регионот Кордун во Хрватска, но сега настапуваат низ Србија. Постојат бројни фестивали и културни настани низ регионот кои го прикажуваат пеењето на Ојкање пред јавноста.   Селото Пригревица во Сомбор, Србија и други места во Војводина населени од воени гранични луѓе ја има музичката традиција на Ојкање.

Исто така види
--------------

* Списоци на нематеријално културно наследство на УНЕСКО
* Клапа, капела стил од поморска Далмација

Наводи
------

1. ↑  „UNESCO - Ojkanje singing". *ich.unesco.org* (англиски). Посетено на 2020-02-05.
2. ↑  Don Michael Randel (2003). *The Harvard Dictionary of Music*. Harvard University Press. стр. 227–. ISBN 978-0-674-01163-2.
3. ↑  „Culturenet.hr - Ojkanje na UN-ovom popisu zaštićene baštine". *www.culturenet.hr*. Посетено на 2019-10-19.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Croatia (November 2010). „Urgent Safeguarding List: Nomination file no. 00320": 2–3. Наводот journal бара `|journal=` (help)
5. 1 2 3  Jaramaz, Dusko (16 August 2019). „OJKANJE - najstariji način pjevanja na ovim prostorima kojega možete naučiti i vi". *Hrvatska katolička mreža*. hkm.hr.
6. ↑  Grozdana Marošević, 2006, One-part Ojkanje-singing in the Historical Perspective,  #page=144-145
7. 1 2  Croatia (November 2010). „Urgent Safeguarding List: Nomination file no. 00320": 3. Наводот journal бара `|journal=` (help)
8. ↑  Boersma, Paul; Kovacic, Gordana (8 June 2005). „Spectral characteristics of three styles of Croatian folk singing" (PDF). *The Journal of the Acoustical Society of America*. **119** (3): 1805–1816. Bibcode:2006ASAJ..119.1805B. doi:10.1121/1.2168549. PMID 16583921. Посетено на 30 November 2019.
9. 1 2  Croatia (November 2010). „Urgent Safeguarding List: Nomination file no. 00320": 5. Наводот journal бара `|journal=` (help)
10. ↑  Stjepan Gunjača (1979). *Ivan Lovric i njegovo doba : Referati i saopcenja sa znanstvenog skupa*. Kulturno drustvo "Cetinjanin". стр. 335. ojkanje
11. ↑  Croatia (November 2010). „Urgent Safeguarding List: Nomination file no. 00320": 4. Наводот journal бара `|journal=` (help)
12. ↑  Croatian Ministry of Culture (2008). „Ojkanje singing: Nomination for inscription on the Urgent Safeguarding list". unesco (at Youtube). Посетено на 8 November 2010.
13. ↑  UNESCO Culture Sector. „Ojkanje singing". UNESCO. Посетено на 16 November 2010.
14. ↑  2. večer ojkanja
15. ↑  Recept ojkalice: Jedan potra, drugi priuzme i trese, a onda svi gonimo do kraja
16. ↑  Štefelić, Ivana. „Ojkanje oslobađa i dušu i glas". *HRT Magazin*. Hrvatska Radiotelevizija. Посетено на 2 November 2019.
17. ↑  Šuvak, Vedran. „Mladi pokazuju sve veći interes za ojkanje". *HRT*. Hrvatska Radiotelevizija. Посетено на 2 November 2019.
18. ↑  Sjeničarska zabava Retrieved on 2 March 2016
19. ↑  Izvorna grupa Kordun Inđija Retrieved on 2 March 2016
20. ↑  Četvrti sabor ojkavice: "Ajde, brate, zapivaj polako..."
21. ↑  „Croat Veterans Accused of Silencing Serbian Songs". *Balkan Insight* (англиски). 2018-08-23. Посетено на 2019-10-19.

Надворешни врски
----------------

* UNESCO Culture Sector. „Ojkanje singing". UNESCO. Посетено на 16 November 2010.
* Croatian Ministry of Culture (2008). „Ojkanje singing: Nomination for inscription on the Urgent Safeguarding list". unesco (at Youtube). Посетено на 8 November 2010.
* Lotina, Radmila (16 December 2010). „Divno čudo deseteračkog ojkanja". *Dnevnik* (српски).