Костурскиот дијалект на картата на македонските дијалекти
**Костурски дијалект** — македонски дијалект во југозападната група на југоисточното македонско наречје.

Се зборува во Костурско, Егејска Македонија, областа Корешта, северно од градот Костур, како и селата Врбник и Билишта, денес во Албанија. Денес, дијалектот се среќава во говорна форма, но во минатото го среќаваме и во пишана форма, на пр. весниците „Нова Македонка" и „Единство". Најстарите податоци за говорот од Костурско ги среќаваме во „Македонски лексикон од XVI век" (*Un Lexique Macédonien du XVI siècle*), кој содржи повеќе од 300 зборови и фрази од село Богатско.

Територија
----------

1. **Костурско-корешчанскиот говор** зафаќа најголема територија на костурското говорно подрачје: се простира на две географски области – Пополе, рамничарскиот дел околу Костурското Езеро, каде што се наоѓаат градовите Костур и Рупишта, и Корешта — претежно планинскиот дел во сливот на горниот (изворишниот) тек на реката Бистрица до Нередска Планина на исток, која претставува и граница со леринскиот говор. На тој простор македонското население живее во Рупишта, Горенци, Загоричани, Тиолишта, Куманичево, Поздивишта, Брезница, Смрдеш, Крчишта, Вишени и други, а некои села денес веќе не егзистираат, бидејќи по Граѓанската војна во Грција се разурнати, а македонското население е раселено или отидено во емиграција. Такви села се: Косинец, Габреш, Лобаница, В'мбел, Бапчор, Д'мбени (подоцна обновено со Власи од Епир) и други.

* Костурско-корешчанскиот говор доминира и во селата што се наоѓаат во малата област Река во изворишниот дел на Бистрица под Писодерската Планина. Тука спаѓаат селата Рулја, Бесвина, Трново, Ошчима и Желево. Овој подговор условно се нарекува **корешчанско-рекански**.

2. **Костурско-беличкиот говор** го репрезентираат триесетина села распоредени во сливот на реката Белица, десна притока на Бистрица. Неговата северна и североисточна граница оди по правецот на селата Новоселјани – Четирок – Мањак – Марковени. На овој простор се наоѓаат селата Слимница, Јановени, Стенско, Гратче, Галишта, Псоре, Добролишта, Четирок, Радигоже (раселено) и други.

3. **Костенарскиот говор** го зафаќа најјужниот дел од костурското говорно подрачје. Неговите најтипични репрезентанти се селата: Езерец, Сничени, Видулушта, Зиковишта, Лебишово, Долени, Могила (Монгила), Нестим, Жужелци, Марчишта (раселено) кои се расположени во планинскиот дел на Костенаријата.

* Нестрамскиот говор го репрезентира гратчето Нестрам, кое се наоѓа во горниот тек на реката Белица, околу 25 километри југозападно од Костур на надморска височина од 870 метри.

Фонолошки одлики
----------------

* старословенските гласови Ѫ (он) и Ѧ (ен) преминале во  *'н* ,  *'м* , *ен*, *ем* : д'нб (даб), п'нт (пат), гр'нди (гради), з'мп (заб), г'мба (габа), ендар, говендо, гренда, ерембица
* замена на старословенските ерови Ъ > о, Ь > е : вошка, сон, дош, свекор, пекол, ден, темен, тенка
* на местото на старословенските \*tj, \*dj се среќава *шч* и *ж*, поретко *жџ*  : свешча, лешча, вежџа, межа, вежџа; понекогаш *ќ* и *ѓ* : куќа, гаќи, миѓу
* испуштање на буквата *т* при членувањето на именките за м.р. : брато, градо

Морфолошки одлики
-----------------

* сегашно време 1л.ед. со *а* : ода (одам), плета (плетам), пренда (предам)
* употреба на наставката *-нишча* за множина на зборови ср.род: кученишча, поленишча
* употреба на предлозите *во* и *со*
* глаголски конструкции со *имам* : Јас им правено.
* остатоци од групата *чере* заедно со *цр* : црн, черно, череша

Лични заменки
-------------

### Еднина

* Јас
* Ти
* Тој
* Таа
* Тоа

### Множина

* Ние
* Виe
* Тиа

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Македонски лексикон од XVI век, според костурскиот говор

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дијалекти на македонскиот јазик |
| --- |
|  |
| Западно наречје | 

|  |  |
| --- | --- |
| Централни | Прилепско-битолски  **·**  Кичевско-поречки  **·**  Скопско-велешки |
|  |
| Периферни | Горнополошки  **·**  Дебарски  **·**  Дримколско-голобрдски  **·**  Галички  **·**  Рекански  **·**  Вевчанско-радошки  **·**  Струшки  **·**  Охридски  **·**  Горнопреспански  **·**  Долнопреспански |

 |  |
|  |
| Северно наречје | 

|  |  |
| --- | --- |
| Источни | Кумановски  **·**  Кратовски  **·**  Кривопаланечки  **·**  Овчеполски |
|  |
| Западни | Скопскоцрногорски  **·**  Долнополошки  **·**  Горански |

 |
|  |
| Југоисточно наречје | 

|  |  |
| --- | --- |
| Источни | Штипско-кочански  **·**  Струмички  **·**  Тиквешко-мариовски  **·**  Малешевско-пирински |
|  |
| Југоисточни | Солунско-воденски  **·**  Серско-драмско-лагадинско-неврокопски |
|  |
| Југозападни | Нестрамско-костенарски  **·**  Костурски  **·**  Горички (Корчански) |

 |

 |