**Белогаската** (науч. *Oenanthe oenanthe*) е мала врапчевидна птица која порано беше сместена во семејството на дроздовите *Turdidae*, но сега е во семејството на муварчињата *Muscicapidae*. Таа е најраспространета птица од родот *Oenanthe* низ Европа и Азија. Ја има и во Македонија.

Оваа птица е преселница која поминува едно од најдолгите растојанија од околу 30.000 км. Се храни со инсекти, се размножува низ каменитите отворени предели во Европа и Азија, како и во североисточниот дел на Канада и Гренланд и во северозападниот дел на Канада и Алјаска. Гнезди во пукнатините на карпите и зајачките јами. Сите птици зимуваат во Африка.

Таксономија и систематизација
-----------------------------

Овој вид за првпат беше опишан од Linnaeus во неговата *Systema naturae* во 1758 како *Motacilla oenanthe*. Родовото име, *Oenanthe*, е исто така име на род растенија, кое потекнува од старогрчкото *ainos* - вино и *anthos* - цвеќе, од мирисот на цвеќето кое потсетува на вино. Во случајот со птиците, името асоцира на тоа дека тие се враќаат во Грција напролет, токму кога лозите цветаат.

Се издвојуваат следните подвидови:

* номинираниот *oenanthe*
* гренландскиот *leucorhoa*
* Сибомовиот *seebohmi*
* јужниот *libanotica*
* критскиот *virago*
* египетскиот *rostrata*

Опис
----

Со перје вон сезона на парење
Белогаската е поголема од црвеногушката, со должина од 14.5 до 16 см. Двата пола имаат бел задник и опашка, со наопаку свртено Т црна шара на крајот од опашката.

Пердувите на мажјакот во сезоната на парење се сиви одозгора, со жолтеникав врат, црни крилја и маска на лицето. Наесен тој наликува на женката, освен со црните крилја. Женката, пак, е бледо кафеава одозгора, жолтеникава одоздола и има потемно кафеави крилја. Песната на мажјакот е свиреж со потпукнување. Повикот е типично разговорлив *чек* звук.

Поведение
---------

### Преселба

Мажјак во Исланд
Белогаската има една од најдолгите миграции од малите птици, поминувајќи океани, мраз и пустини. Во пролет се сели од под Сахара преку широка област до северната полутопка која ги вклучува северна и Средна Азија, Авропа, Гренланд, Алјаска и дел од Кнанада. Наесен се враќаат во Африка, каде и нивните предци зимувале. Веројатно, некои птици кои се размножуваат во северна Азија, зимуваат во јужна, но, сепак, нивната наследна склоност повторно ги враќа во Африка.

Птиците од гренландската раса *leucorhoa*, вршат една од најдолгите миграции од врапчевидните. Минијатурните уреди за следење, неодамна покажаа дека тие имаат една од најдолгите миграции воопшто меѓу птиците од 30.000 км.

*Oenanthe oenanthe oenanthe*

Статус
------

Белогаската има широк опсег од околу 2.3 милиони км² и популација од 2.9 милиони единки вкупно. Според Црвениот список се смета за вид со најмала загриженост.

Наводи
------

1. 1 2  BirdLife International (2012). „*Oenanthe oenanthe*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. ↑  (латински) Linnaeus, C (1758). *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata*. Holmiae. (Laurentii Salvii). стр. 186. M. dorso cano, fronte alba, oculorum fascia nigra
3. ↑  „Dropwort, Hemlock Water". *A Modern herbal*. Botanical.com. Посетено на 2008-02-05.
4. ↑  „Northern Wheatear". eNature. Посетено на 2008-02-05.
5. 1 2 3 4  Elphick, Jonathan, уред. (1995). *Atlas of Bird Migration*. New York: Random House. ISBN 0-679-43827-0.
6. ↑  "Tiny songbird northern wheatear traverses the world" by
Victoria Gill. *BBC Nature* 15 February 2012.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Белогаска" на Ризницата ? |

* Northern Wheatear videos, photos & sounds Архивирано на 6 јуни 2009 г. on the Internet Bird Collection
* Возраст и пол (PDF; 4.3 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 26 декември 2011 г.