Плоштадот во Еласона.
**Еласона** (грчки: *Ελασσόνα*) — помал град во Тесалија, Грција. Сместен е на подножјето на планината Олимп, а околу него оди државниот пат ЕО3 (Лариса - Кожани - Лерин). Градот е седиште на општината Еласона во Ларискиот округ. Спооред пописот во 2011 г. градот во потесна смисла имал 7.338 жители, или пак 7.750 доколку се бројат околните населени места под негова управа.

Историја
--------

Градот отсекогаш имал стратешка важност поради важната местоположба на патот од Тесалиското Поле за Егејска Македонија.

Во антиката, градот се нарекувал Олоосон (*Ὀλοοσσών*) и припаѓал на племето Переби. Во рановизантискиот период го носел името *Лосонос*, и бил еден од градовите чии ѕидини биле обновени од царот Јустинијан I (вл. 527–565). Денешното име за првпат се среќава во пишувањата на архиепископот Евстатиј Солунски во XII век, кој го сметал ова место за „варварско". На почетокот на XIV век, на ридската тврдина е основан Манастирот „Пресв. Богородица Олимпска". Во 1304 г. атинскиот војвода Ги II де ла Рош минал низ него во неговиот поход против Епирското Деспотство.

По смртта на велможата Стефан Гавриелопул во 1333 г. Еласона бил еден од градовите кои за кратко потпаднале под власта на епирскиот деспот Јован II Орсини (вл. 1323–1335). За време на византискиот цар Андроник III Палеолог (вл. 1328–1341) манастирот Богородица Олимпска му добил привилегии, а гратчето станало седиште на архиепископија на Вселенската Патриjаршија, задржувајќи се како такво и во османлискиот период.

За разлика од остатокот од Тесалија, која станала дел од грчката држава во 1881 г. Еласона останала во Отоманското Царство сè до 1912 г. кога е припоена кон Грција заедно со Егејска Македонија, Епир и Крит по освоената победа во Првата балканска војна.

Географија
----------

Поглед на Олимп од Еласона.
Целата општина Еласона има површина од 1.565 км2; општинската единица Еласона зафаќа 291 км2 (без Царичани), од кои на самиот град отпаѓаат 102 км.

Теренот е разновиден: обработливи површини во ниските делови, планини и шуми на запад и исток, како и тревести предели и гребени во некои пусти краишта на повисоките места.

Низ градот течат реките Еласоница (Еласонитис) и Титарисио — обете притоки на Пенеј, најголемата река во Тесалија. Првоспоменатата ја дели Еласона на два дела: стариот дел Варош (*Βαρόσι*) изграден на рид од левата страна, и поновиот дел на десниот брег. Реката ја преминуваат четири моста, од кои еден е мошне стар, со лачен облик. Другиот дел е близу Бунарбашкото Езеро (Кефаловриси).

Сообраќајни врски
-----------------

Еласона е сообраќајно поврзана со стариот пат ЕО3 и се заобиколува од исток. Elassona is located 70 км ЈЗ од Катерина, 38 км СЗ од Лариса (50 км по стариот), 22 км СЗ од Трново (Тирнавос), источно од Дескати и Гребен, и 78 км југоисточно од Кожани.

Знаменитости
------------

Црква на манастирот „Пресв. Богородица Олимпска".
* Лачен мост
* Еласонска џамија
* Отоманска царинарница
* Манастир „Пресв. Богородица Олимпска"

Општина
-------

Главна статија: Еласона (општина)
Денешната општина Еласона е создадена со реформите од 2011 г. спојувајќи девет тогашни општини кои станале општински единици: Антихасија, Вртигуша (Вердикуса), Гликово (Сарандапоро), Еласона, Карија, Ливади, Олимп (Олимбос), Потамија и Царичани (Царицани).

Поврзано
--------

* Еласона (општина)
* Лариса (округ)

Наводи
------

1. ↑  „Попис на населението од 2011 г. Трајно население". Државен завод за статистика на Грција.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Koder, Johannes; Hild, Friedrich (1976). *Tabula Imperii Byzantini, Band 1: Hellas und Thessalia*. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. стр. 153. ISBN 3-7001-0182-1.
3. ↑  „Попис на населението и домовите 2001 (со површина и просечна надморска висина)" (PDF). Државен завод за статистика на Грција. Архивирано од изворникот (PDF) на 21 септември 2015. (грчки)
4. ↑  Закон „Каликратис" Архивирано на 13 ноември 2018 г. — Министерство за внатрешни работи на Грција (грчки)

Надворешни врски
----------------

* Еласона на Ризницата ?
* Водич низ Еласона (грчки)
* Портал на еласона (грчки)
* За манастирот „Пресв. Богородица Олимпска" (грчки)
* Дигитална библиотека на Еласона (архивирано) (грчки)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Управна поделба на областа Тесалија, по окрузи |
| --- |
|  |
| Кардица | 
* Езеро Пластирас
* Кардица
* Книсово
* Музаки
* Паламас
* Софијадес

 |  |
|  |
| Лариса | 
* Аја
* Еласона
* Килелер
* Лариса
* Темпи
* Трново
* Фарсала

 |
|  |
| Магнезија | 
* Алмирос
* Волос
* Загора-Муреши
* Јужен Пелион
* Рига Велестински ¹

 |
|  |
| Споради | 
* Алонисос
* Скијатос
* Скопелос

 |
|  |
| Трикала | 
* Каламбака
* Порта Пазар
* Трикала
* Фаркадона

 |
|  |
| ¹ *Наречено по познатиот влашки деец на грчкото просветителство.* |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Еласона |
| --- |
|  |
| ОЕ Антихасија | 
* Бисерица
* Крања
* Лутро

 |
|  |
| ОЕ Вртигуша | 
* Вртигуша

 |
|  |
| ОЕ Гликово | 
* Врба
* Вувала
* Гликово
* Делиништа
* Јанота
* Ликуди
* Фармаки
* Цапурња

 |
|  |
| ОЕ Еласона | 
* Арадосивија Орта
* Ардасовија Зејнел
* Бунарбаши
* Валанида
* Велесник
* Дреново
* Еласона
* Клисура
* Коњиште
* Мало Елевтерохори
* Палеокастро
* Скомба
* Црнило

 |
|  |
| ОЕ Карија | 
* Карија
* Полјана
* Скамња

 |
|  |
| ОЕ Ливади | 
* Дуклишта
* Ливади

 |
|  |
| ОЕ Олимп | 
* Бајракли
* Врисопулес
* Демирадес
* Каливија
* Караула
* Кокинополо
* Малеш
* Мицон
* Олимпијада
* Пазарли
* Садово
* Село
* Спармос
* Спармоски манастир

 |
|  |
| ОЕ Потамија | 
* Амур
* Аналипси
* Влахојани
* Големо Елевтерохори
* Доменик
* Магула
* Милогости
* Претори
* Сиќа

 |
|  |
| ОЕ Царичани | 
* Царичани

 |

 |