recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Милош Јосимов** (27 септември 1984) е српски професионален фудбалер кој игра како дефанзивец за Раднички Сремска Митровица.

Кариера
-------

Во раните фази од својата кариера, Јосимов играл за бројни клубови од пониска лига, вклучувајќи ги Белград, Морава Ќуприја, Раднички Пирот, Железничар Белград и Словен Рума. Своите најуспешни години ги помина во Долен Срем, освојувајќи промоција во српската Суперлига во 2012 година. Поради неговите настапи, Јосимов бил именуван во тимот на сезоната 2012–13 на натпреварот.

Во јуни 2013 година, Јосимов се преселил во странство и потпишал со словачкиот клуб Слован Братислава, двегодишен договор со опција за продолжување. Тој го направил своето натпреварувачко деби во ремито 1-1 во лигата на домашен терен против Дунајска Стреда на 12 јули. Слован ја освоил шампионската титула со Јосимов на 16 од 33 натпревари. Во летото 2014 година, Јосимов бил деградиран во резервите.

Во 2017 година, Јосимов се преселил во Финска и се приклучи на тимот на Иконен КПВ, помагајќи им да се унапредат во првата лига во 2018 година.

Трофеи
------

### Клуб

Долни Срем
* Српска лига Војводина : 2010–11

Слован Братислава
* Словачка Супер лига : 2013–14

### Индивидуално

* Тим на сезоната во српската Суперлига : 2012–13

Наводи
------

1. ↑  „Prvou posilou Srb Josimov" (Slovak). skslovan.com. 10 June 2013. Посетено на 22 December 2016.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Sezónu budú v Slovane hodnotiť podľa výsledkov v Európe" (Slovak). sport.aktuality.sk. 10 July 2014. Посетено на 4 December 2014.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

* Милош Јосимов на soccerway
* Милош Јосимов – Профил на сајтот на УЕФА
**Методија Лазев Стефаноски** *(прекар:Митуш)* ( 1922
 во Кичево —  1944
во Сарандиново, Прилепско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од занаетчиско семејство. По завршувањето на основното училиште му помагал на својот татко во меаната како работник, но не го прекинал школувањето. Учел гимназија во Охрид. Окупацијата го затекнала во седми клас. Уште од првите денови на окупацијата, се определил за борба против окупаторот, така што при крајот на 1941 година бил опфатен во воспитната група. Активно работел во Младинската организација и растурал илегален материја со што станал кандидат за прием во партијата во август 1943 година. Во слободно Кичево работел на организирање и прифаќање на нови младинци, а активен бил и на состаноците. Кон крајот на ноември 1943 година, поради големиот терор на окупаторот, Методија заедно со Стојан Бунгуроски, тргнале да се поврзат со единиците на НОВ. Преку селото Мраморец - Охридско, навлегле на територија окупирана од Бугарија и во Битола се вработил како угостителски работник, вклучувајќи се во тамошната партиска организација. При една провала бил фатен од бугарските фашисти, затворен и ѕверски мачен, а потоа биле осудени на смрт, но на пат за Македонски Брод, кај селото Сарандиново починале поради тешките повреди и рани, заедно со Стојан Бунгуроски.

Поврзано
--------

* Стојан Бунгуроски
* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 123.
**Кочо Урдин** — раскажувач, романописец и драмски писател. Роден е на 4 јули 1930 година во Струмица. Студирал литература во Белград и Скопје. Завршил Висока школа за политички науки во Белград. Бил директор на Народниот театар „Антон Панов", основоположник на Работничкиот универзитет, Ликовната галерија, Интернационалната ликовна колонија и Музејот во Струмица. Член на ДПМ од 1962 година. 
Добитник е на наградата на театарските игри „Војдан Чернодрински".

Книжевно творештво
------------------

* Струмица се бори (хроника, 1954)
* Смеа низ сокаците (хумористични раскази, 1960)
* Љубов зад решетки (хроника, 1961)
* Смелата дружина (роман за деца, 1971)
* Благој Мучето (хорника, 1975)
* Афоризми (1975)
* И кога мислиш размислувај (афоризми, 2000)

Во 2000 година излегува збирката Драми: 

* Во виорот на страста,
* Мистериозна ламја
* Диви
* Дамка.
**Коци Ѕоѕе** — роден во 1917 година во селото Негован, Леринско, Егејска Македонија. Завршил грчка гимназија во Солун. Неговото семејство се преселило во Албанија во 1930 година. Таму влегол во редовите на комунистичката партија и бил еден од нејзините најактивни членови на подрачјето на Корча. Заради својата дејност е уапсен и затворен сè до 1939 година, кога успеал да побегне. За време на Втората светска војна е еден од раководителите на комунистичкото движење во Албанија. Месец мај 1944 година е избран за заменик-претседател на Високиот совет на Албанија, и повишен во генерал-поручник. По војната е начело на Министерството за внатрешни работи, организатор на тајните служби за борба со антикомунистичкиот отпор. Исто така бил член на Политбирото и пратеник во собранието. Тој е човекот, кој бил најтесно поврзан со комунистичките водачи на Југославија и политички соперник на Енвер Хоџа. По прекинувањето на дипломатските односи меѓу Албанија и Југославија е тргнат од фукцијата начелник на МРВ. Наскоро по посетата на Москва од Енвер Хоџа ( 28 ноември 1948 година), е уапсен. На таен процес, на 11 мај 1949 година, заедно со група соработници (Темелко Кристо, Панди Кристо, Нести Керенџи) — суден од воен суд, при што му е изречена смртна казна и обесен. До ден денес не се знае каде е неговиот гроб.

Во своите сеќавања, Енвер Хоџа го опишува како југославски агент, оптоварен со одговорноста за масовиот терор спреведен во годините 1944-1948. Советскиот новинар Аркадиј Пјервенцев, кој го следел процесот против него, го опишал така: „*Коци Ѕоѕе, тој малак маж кој спојува ѕверство и малодушност на чакал. Со помош на Тито се прикрива во својата сопствена земја, помагајќи на неговата економска инвазија во Албанија.*".

Се смета дека заслуга на видните партиски функционери на некогашната Комунистичка партија, Коци Ѕоѕе, Панди Кристо и др. кои биле по потекло Македонци, е зачување правото на образование на мајчин македонски јазик за македонското малцинство во Мала Преспа и оставање на работа на Никола Беровски по истерувањето на македонските учители во 1948 година.
Метрополис
***Метрополис*** е германски научно фантастичен филм поместен во футуристичка урбана дистопија. Објавен во 1927, тоа е црно-бел нем филм режиран од Фриц Ланг.

Сценариото е напишано од Ланг и неговата сопруга Теа фон Харбоу според романот од 1926 на вон Харбоу.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Метрополис (филм)" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 1158066596008432137
* LCCN: n91033510
* GND: 4228456-9
* SUDOC: 030714486
* BNF: cb122074895 (податоци)
* NKC: unn2007406354
* BNE: XX5085691

 |

 |
Космолаб, 16 век.
Космолаб од Жак Бесон, 1567 година.
**Космолабот** ― стар астрономски инструмент кој наликувал на астролабот, кој порано бил користен за мерење на аглите помеѓу небесните тела. Се нарекува и **пантакосма**. Жак Бесон исто така го користи ова име, или **универзален инструмент**, за неговиот изум опишан во *Le cosmolabe* (1567), кој може да се користи за астрометрија, картографија, навигација и геодетство.

Поврзано
--------

* Список на астрономски инструменти

Наводи
------

* Public Domain *Оваа статија вклучува текст од овој извор, кој е во јавна сопственост**.* Портер, Ноа, уред. (1913). *Вебстеров речник*. Спрингфилд, Масачусетс: C. & G. Merriam Co. Отсутно или празно `|title=` (help)
* Public Domain Чејмберс, Ефраим, уред. (1728). *Циклопедија, или универзален речник на уметностите и науките* (1.. изд.). James and John Knapton, et al. Отсутно или празно `|title=` (help)
**Космоглотиката** ― наука која ги истражува светските јазици (или универзалните јазици); поточно за универзалните вештачки јазици, неговото изучување и изградба.

Космоглотиката го носи своето име од првиот планиран јазик волапик и есперанто. Волапик (Volapük) значи „светски говор" и се одразува во германскиот поим „Kosmoglosse"*,* каде што космо *се* однесува на „свет" наместо „универзум", предизвикувајќи космоглотика.

Сергеј Н. Кузнецов прави спротивставување помеѓу космоглотиката, науката за универзалниот планиран јазик и интерлингвистиката, науката за меѓународните јазици и комуникација, основана од Ото Јесперсен во 1931 година.

Наводи
------

1. ↑  Schubert, Klaus (1989). *Interlinguistics: Aspects of the Science of Planned Languages*. Walter de Gruyter. стр. 91. ISBN 3110886111.

Надворешни врски
----------------

* Меѓујазикознанието во „космичка димензија": патување помеѓу космоглотиката и космојазикознанието од Сергеј Н. Кузнецов (на есперанто)
Капетан **Метју Флиндерс** (16 март 1774 — 19 јули 1814) — англиски морепловец и картограф. Под негова команда се направило првото обиколување на крајбрежјето на Австралија. Тој, исто така, е првиот човек што го употребил името Австралија за да ја опише целината на тој континент, заедно со Ван Дименовата Земја (денешна Тасманија), име што го сметал „попријатно за уво" од претходните имиња како Тера Австралис.

Флиндерс во периодот од 1791 до 1803 година учествувал во многу експедиции за откривање и истражување на дотогаш непознати земји, а меѓу најпознатите се обиколувањето на Австралија и претходната експедиција каде тој и Џорџ Бас потврдиле дека Ван Дименовата Земја е остров. Метју Флиндерс исто така го открил Езерото Хилиер додека поминувал покрај него при своето патување кон Сиднеј во 1802 година. Се претпоставува дека Флиндерс го именувал езерото по Вилијам Хилиер — член на екипажот.

Додека се враќал во Англија во 1803 година, Флиндерс бил уапсен од францускиот гувернер на Островот де Франс (Маурициус). Иако Британија и Франција биле во војна, Флиндерс себе си се сметал за научен работник и затоа мислел дека безбедно ќе премине низ таа територија, но сепак останал затворен повеќе од шест години. Во заробеништво, ги запишувал деталите од своите патувања кои требало да се објават во иднина и го изнел своето образложение за именувањето на новиот континент „Австралија", како заеднички термин за Нова Холандија и Нов Јужен Велс — предлог што подоцна го прифатил гувернерот Мекквари.

Меѓутоа, здравјето на Флиндерс попуштило, и иако се вратил во Англија во 1810 година, тој не доживеал да го види успехот на неговата ширум фалена книга и атлас, *Патешествие во Тера Австралис*. Во средината на XIX век било загубено местото на неговиот гроб, но во јануари 2019 година археолози, при ископувања на поранешна гробница во близина на лондонската Железничка станица Еустон, објавиле дека ги идентификувале неговите останки.

Поврзано
--------

* Европски и американски патувања за научни истражувања
* Список на истражувачи
* Метју Флиндерсиев медал
* Мачката на Метју Флиндерс , роман на Брајс Кортенеј (2002)
* Трим (мачка)

Наводи
------

1. ↑  Flinders, Matthew (1814). *Voyage to Terra Australis Vol.1*. Pall Mall: G & W Nicol.
2. ↑  „Хилиер – розевото езеро во Австралија". *ИГЕО-ПОРТАЛ*. Посетено на 2021-12-20.
Космонаутското Море како дел од Јужниот Океан.
**Космонаутското Море**, понекогаш погрешно напишано како **Море Космонаут**, било предложено морско име, за делот од Јужниот Океан, надвор од Принц Олав Коуст и земјата Ендерби, на Антарктикот, помеѓу околу 30° E и 50° E. Треба да има површина од 699.000 км2. Би требало да се граничи со уште два други предлога, од предлогот од 2002 година на Меѓународната хидрографска организација (МХО), Морето на Заедништвото на исток, а на запад со морето Риизер-Ларсен.

Космонаутското Море било именувано во 1962 година, од страна на советската антарктичка експедиција, во чест на првите светски космонаути и почетокот на ерата на истражување на вселената со човечки екипаж. Името најпрво се појавило како руски предлог до МХО во нацрт-предлогот на МХО од 2002 година. Овој нацрт никогаш не бил одобрен од страна на МХО (или било која друга организација), а документот на МХО од 1953 година останува моментално на сила. Водечките географски власти и атласи не го користат името, вклучувајќи го и 10. издание на Светскиот атлас на националното географско здружение на Соединетите Американски Држави од 2014 година како и 12. издание на Британскиот Тајмс Атлас на светот, додека државните издадени мапи, создадени од страна на Советскиот Сојуз и Руската Федерација, го користат.

Водата тука е близу до замрзнувањето, во текот на целата година и најчесто е покриено со мраз. Помеѓу 1973 и 1986 година во овие води се случиле неколку полинии, (полинија е континуирана површина од отворена вода опкружена со мраз, особено во арктичките мориња), со целосно затворени полинии во морето Космонаути, достигнувајќи максимална големина на 25 јули 1980 година, со отворена вода со површина од околу 137.700 км2. Оваа полинија траела неколку недели, пред да исчезне на 16 август 1980 година.
**Метју Чендлер Фокс** (англиски: *Matthew Chandler Fox*) (роден 14 јули 1966) е американски глумец и поранешен модел. Негова прва поголема улога била во филмот *Петмина за забава*. По скорешна му е улогата на д-р Џек Шепард во драмската телевизиска серија *Изгубени* со која и има стекнато најголема слава.

Животопис
---------

Роден е на 14 јули 1966 во Кроухарт, Вајоминг. Детството го поминал на ранчот на неговите родители, кои имаат уште два сина, едниот постар, а другиот помлад од Метју. Научил да јава на коњ кога имал шест години.

По завршувањето на средното училиште добил стипендија како успешен рагбист на Универзитетот во Колумбија, каде играл рагби за универзитетскиот клуб и студирал економија. Дипломирал во 1988 година и планирал да работи на Волстрит.

Меѓутоа, животот му тргнал во сосема друг правец. Поради неговата висина (188 cm), мајката на неговата девојка, инаку моден агент, му предложила да проба да работи како модел наместо како брокер.

Снимил неколку реклами и решил дека сака да се занимава со глума, па се запишал на Школата за филм и телевизија во Њујорк.

Првата улога ја добил во 1992 година кога се појавил во една епизода од серијата „Крила". Истата година добил улога во серијата „Стан на бруцоши", меѓутоа серијата се снимала само една сезона. Наредната година го снимил и првиот филм, „Моето момче се врати".

Во 1994 година го постигнува својот прв голем успех, кога добива улога во серијата „Петмина за забава", која се снима сè до 2000 година. Благодарение на оваа серија се стекнува со светска слава и, меѓу другото, во 1996 година е прогласен за еден од 50-те најубави луѓе на светот, во избор на списанието Пипл.

На аудицијата за Изгубени се пријавил за улогата на Сојер, меѓутоа косценаристот на серијата Џ. Џ. Абрамс бил толку импресиониран од неговиот настап што решил да му ја додели улогата на д-р Џек Шепард.

Оженет е и има две деца, а поради снимањто на Изгубени се преселиле да живеат на Хаваи.

*Оваа статија за глумец/глумица од САД е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

Надворешни врски
----------------

* Фан мрежно место
* Интервју
* Matthew Fox на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 12239223
* LCCN: nr2002001562
* ISNI: 0000 0001 1437 9494
* GND: 142737011
* SUDOC: 130895806
* BNF: cb15107523r (податоци)
* NKC: xx0165402

 |

 |
Китот убиец (*Orcinus orca*) и неговиот ареал обележан со сино
Во биогеографијата, еден таксон се смета за **космополитски** ако неговиот ареал се протега ширум целиот (или речиси целиот) свет, во сите погодни живеалишта. На пример, китот убиец има космополитски ареал бидејќи живее во сите океани и речиси сите мориња на светот. Истото важи и за некои заразни болести. Други вакви примери се луѓето, штитестиот лишај (*Parmelia sulcata*) и мекотелниот род Дагња (*Mytilus*). Ваквата состојба може да се должи на широк дијапазон на толеранција во животните средини или пак поради брзо распространување на видот во однос на времето потребно да еволуира.

Спротивна состојба на космополитизмот е ендемизмот, каде извесен вид се среќава само во едно ограничено подрачје.

Поврзано
--------

* Ендемизам
* Гондвана
* Холарктик

Наводи
------

1. 1 2  Ian F. Spellerberg & John William David Sawyer, уред. (1999). *An Introduction to Applied Biogeography*. Ecological patterns and types of species distribution. Cambridge University Press. стр. 108–132. ISBN 978-0-521-45712-5.
2. ↑  S. Kustanowich (1963). „Distribution of planktonic foraminifera in surface sediments of the south-west Pacific". *New Zealand Journal of Geology and Geophysics*. **6** (4): 534–565.
3. ↑  D. B. Williams (1971). B. M. Funnell & W. R. Riedel (уред.). *The Micropalaeontology of Oceans: Proceedings of the Symposium held in Cambridge from 10 to 17 September 1967 under the title 'Micropalaeontology of Marine Bottom Sediments'*. The distribution of marine dinoflagellates in relation to physical and chemical conditions. Cambridge University Press. стр. 91–95. ISBN 978-0-521-18748-0.
4. ↑  Judit Padisák (2005). Patrick E. O'Sullivan & Colin S. Reynolds (уред.). „Limnology and Limnetic Ecology". Phytoplankton. The Lakes Handbook. Wiley-Blackwell. стр. 251–308. ISBN 978-0-632-04797-0.
**Кејт и Леополд** (англиски: *Kate and Leopold*) е американска романтично-комична фантазија, во режија на Џејмс Менголд. Главните улоги ги играат: Мег Рајан и Хју Џекмен.

Содржина
--------

Кејт Мекеј (ја игра Рајан) е модерна директорка од Њујорк, која во борбата за успех во немилосрдниот свет на големите корпорации, нема време за романса. Нејзиното генијално поранешно момче Стјуарт успева да отвори врата низ времето и низ него ќе го донесе Леополд од 1867 година во сегашноста.

Награди и номинации
-------------------

Во 2011 година Хју Џекмен бил номиниран за Златен глобус за најдобар глумец во мјузикл или комедија. Филмот го освоил Златниот глобус за најдобра песна за песната "Until...", напишана и изведена од Стинг. Истата песна била номинирана и за Оскар.

Наводи
------

1. ↑  „Kate and Leopold - Box Office Data". The Numbers. Посетено на 7 August 2011.
2. ↑  „Кејт и Леополд", *Антена*, број 888, 3.7.2015, стр. 16.
3. ↑  „Кејт и Леополд", *Антена*, број 887, 26.6.2015, стр. 18.
4. ↑  „Кејт и Леополд", *Антена*, број 900, 25.9.2015, стр. 15.
5. ↑  Awards for Kate & Leopold

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* 

* *Кејт и Леополд*  на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
* *Кејт и Леополд* — AllMovie (англиски)
* *Kate & Leopold* на Rotten Tomatoes.
**Милан Пантиќ** (18 декември 1954 – 11 јуни 2001) бил српски новинар убиен од непознати сторители на 11 јуни 2001 во Јагодина.

Животопис
---------

Пантиќ работел како новинар за *Вечерње новости*, главно известувајќи за криминал и судски процеси во Јагодина. За написите коишто ги пишувал добивал телефонски закани.

Смрт
----

Милан Пантиќ бил убиен на 11 јуни 2001 година пред 8 часот изутрина во близина на влезот на зградата на неговиот стан од страна на непознати напаѓачи, кои го нападнале со тап предмет. Тој бил излезен до продавница да купи леб. Организацијата на медиуми од Југоисточна Европа го осудила убиството барајќи од српските и југословенските власти да ги идентификуваат и да ги казнат сторителите. Во 2014 Станко Којиќ (кој во 2013 бил осуден на 32 години затвор за геноцидот во Сребреница) бил викнат на распит за убиството. Во 2016 случајот уште не бил расветлен а Дуња Мијатовиќ, претставничка за слободата на медиумите при ОБСЕ ги повикала српските власти да ги зголемат напорите за наоѓање и казнување на убијците.

Наводи
------

1. 1 2  „Journalist Milan Pantic killed". *Blic Online*. Jagodina. 2001-06-12. Посетено на 2016-11-21.
2. 1 2  „Milan Pantic - Journalists Killed". *Committee to Protect Journalists*. Посетено на 2016-11-21.
3. ↑  „Murder of Milan Pantic - Yugoslavia". *SEEMO*. Архивирано од изворникот на 2016-07-31. Посетено на 2016-11-21.
4. ↑  „Sarajevo: Suspect questioned over murder of journalist Milan Pantic". *InSerbia News*. 2014-03-27. Архивирано од изворникот на 2017-01-06. Посетено на 2016-11-21.
5. ↑  „On 15th anniversary of killing Milan Pantić, OSCE Representative urges authorities in Serbia to intensify efforts to solve murders of journalists". *OSCE*. 2016-06-11. Посетено на 2016-11-21.

Поврзано
--------

* Слободата на медиумите во Србија
* Список на новинари убиени во Европа
Кај класичната архитектура, **корниз** е збир од издадени декорации врз первазот. Корнизот лежи врз фризот, кој пак лежи на архитравот. Улогата на издадениот корниз е да ја одбива дождовницата која инаку би се слевала по ѕидовите. Кај некласичната практика, за оваа намена се употребуваат стреи и олуци.

Под калканскиот крај на зградата се обликува фронтон, каде корнизот се простира низ ѕидот на ниво на стреите и истото се повторува над него, под покривот.

Покрај ова, изразот „корниз", исто така се употребува за хоризонтални ѕидни декоративни изданија кои седат врз и го красат елементот: корниз на врата или прозорец, на пример, или корниз на пиедестал. Едноставни корнизи можат да се добијат само со калапење на таков облик на круната под покривот.

Секој класичен ред се одликува со извесни карактеристични профили на неговиот корниз:

* Корнизот на Дорскиот ред
* Корнизот на Јонскиот ред
* Корнизот на Коринтскиот ред

Друг пример за куќен корниз
Кај италовидната архитектура, корнизот е присутен речиси секаде.

Поимот *корниз* доаѓа од италијанскиот збор *cornice*, што значи „раб" или „гребен".

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со архитектурата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Корниз (архитектура)" на Ризницата ? |
Антички ламби (хеленистички и римски)
Античка бронзена маслена ламба со *лабарум*, христијански симбол (реплика)
**Кандило**, **кандил** или **маслена ламба** – мал сад исполнет со масло, во кој гори фитил, пливка, што се користи за осветлување. Кандилото е предмет што се користи за постојано давање светло во одреден период со употреба на извор на гориво засновано на масло. Употребата на маслени ламби започнала пред илјадници години и продолжува до ден-денес, иако веќе не е вообичаена.

Маслените ламби се облик на осветлување и се користеле како алтернативи на свеќите пред да почне да се користат електрични светилки. Почнувајќи од 1780 година, светилката „арган" брзо ги заменила другите маслени ламби кои сè уште биле во нивната основна античка форма. Тие пак биле заменети со керозинската ламба околу 1850 година. Во малите градови и руралните области, маслената ламба продолжила да се користи и во 20-от век, сè додека таквите области не биле конечно електрифицирани и можело да се користат електрични светилки.

Извори на гориво за маслени ламби вклучуваат широк спектар на растенија, како што се јатки (ореви, бадеми) и семе (сусам, маслини, рицинус, лен). Исто така, широко користени биле и животински масти (путер, рибино масло, црн дроб од ајкула, китова маст). Мешавина од терпентин и алкохол, било првото гориво, „горлива течност", за ламби, откако се исцрпеле резервите од китово масло. Тоа било заменето со керозин, откако американскиот конгрес вовел акцизи на алкохолот за да ја финансира Граѓанската војна.

Повеќето маслени ламби биле заменети со горива засновани на бензин или нафта за да работат кога е потребна неелектрична светлина во вонредни ситуации. Денес, маслените ламби денес се користат за посебниот амбиент што го создаваат.

Кандилото во православието
--------------------------

Кандило гори пред икона на Св. Меркур Смоленски, Киевско-печерска лавра, Украина
Има повеќе наводи за кандилата во Новиот завет. Во православните цркви како и во источнокатоличките цркви, кандилата сè уште се користат.

Во православната црква кандилото се става пред светите икони. Она кандило што се става на чесната трпеза во светиот олтар во храмот, се пази секогаш да е запалено и се нарекува „незгасливо" кандило.

Кандило се става и пред домашната икона и истото се пали секој ден.

Поврзано
--------

Свеќа

Наводи
------

1. ↑  „кандил" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „кандило" — Дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  Зошто палиме кандило на семрежното место на Бигорски манастир

Надворешни врски
----------------

* Кандило на Ризницата ?
* Romulus2.com, Ancient Lamps
* Steve-Adler.com, Oil Lamps from the Holy Land, from the Adler collection Oil Lamps of Antiquity
Косињски мост
**Косињски мост** – камен мост, долг седумдесет метри преку реката Лика, кој ги спојува Горен и Долен Косињ. Го проектирал Миливој Фрковиќ, и е изграден по урнек на старохрватската мостоградба, со техниката „вклинување на камења". Мостот е единствен по отворите и лаковите кои имаат функција на растоварување на водениот бран при ударот во мостот.

Изградбата на мостот почната во 1929 година, а во декември 1936 година, бил пуштен во сообраќај. Должината на мостот со потпорните делови изнесува 70 метри, а ширината меѓу камените парапети е 5,5 метри.

Галерија
--------

* Косињски мостКосињски мост
* Кратка историја на мостот на плоча во КосињКратка историја на мостот на плоча во Косињ
* Поглед на мостот. Двете кружни отвори на мостот имаат намена да ја пропуштат водата за да не дојде до рушење на мостот.Поглед на мостот. Двете кружни отвори на мостот имаат намена да ја пропуштат водата за да не дојде до рушење на мостот.
* Реката Лика и мостотРеката Лика и мостот

Надворешни врски
----------------

* Слики на мостот Архивирано на 6 октомври 2015 г.
**Кресент куп** или „Исламско национално рагби првенство" е машки рагби турнир организиран од Светската рагби федерација и од Исламската спортска федерација и го претставуваат тимови од исламскиот свет. Турнирот се одржал во Малезија во 2015 година, и бил ко-организиран од Малезиската рагби унија. Домаќините Малезија се моментални шампиони, и го поразиле Алжир во финалето. Иако турнирот е опишан како „инаугуративен", сепак од март 2016 нема информации за следни турнири.

Резултати
---------

### Турнири

| Година | Домаќин(s) | Финалето | Бронза Финалето | Број на тимови |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Победник | Резултат | Второпласираниот | 3-то место | Резултат | 4 место |
| До 2015 | MalaysiaМалезија | Малезија | **19-11** | Алжир | Казахстан | **35-25** | Либан | 5 |

### Евиденција

| Тим | Шампион | Тркачи | Трети | Четврта |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Малезија** | **1** (2015) |
|  Алжир | **1** (2015) |
|  Казахстан | **1** (2015) |
|  Либан | **1** (2015) |

### Перформанси на народите

За секој турнир, бројот на екипите се прикажани во секое финале на турнирот.

| Тим | До 2015(5) |
| --- | --- |
|  Алжир | 2 |
|  Иран | • |
|  Казахстан | 3 |
|  Либан | 4 |
|  Малезија | 1 |
|  Узбекистан | R15 |

Наводи
------

1. ↑  „Rugby (finale de la Crescent Cup) : défaite de l'Algérie face à la Malaisie". *TSA Algérie*. Samy Bechiri. June 14, 2015. Архивирано од изворникот на 2015-10-05.
Корнилов со своите војници
**Корниловиот пуч** или **Корниловата афера** претставува наводен обид за државен удар од страна на командантот на руската армија, генералот Лавр Корнилов во август 1917 година против Руската привремена влада на чело со Александар Керенски.

Александар Керенски слушнал за некој извештај дека болшевиците планирале да направат државен удар. Иако и самиот тој знаел дека ова е лага, тој во ова пронашол прилика да се ослободи од Корнилов, кој започнал да претставува закана и на самиот него. Верувајќи дека ќе добие поддршка од началниците, Александар Керенски ја вратил смртната казна во земјата на 12 јули. По една недела, во обид да се смири растечкиот конзервативен елемент во руското општество, во назначил Лавр Корнилов за командант на руската армија.

На 25 август 1917 година, Корнилов го испратил кон Петроград третиот вооружен корпус на чело со Александар Кримов и по наредба на премиерот Александар Керенски. Главна цел била неутрализирање на болшевиците и намалување на нивната улога во општеството. Со ова тој самиот добил шанса да ја нападне и Привремената влада и да стане воен диктатор. Сепак, под притисок на Петроградскиот совет, Керенски ја променил својата одлука а самиот ден, на 27 август тој бил сменет од позиција главен командант. По ова следувало апсење на Корнилов, а Кримов се самоубил.
**Канина** или **Канина Река** — река во Грменско, Пиринска Македонија, лева притока на Места. Долга е 36 км и одводнува дел од југозападните падини на Доспат Планина во Западните Родопи.

Реката извира на 1.726 м.н.в. од јужното подножје на врвот Свети Петар (1.745 м) на Доспат Планина (Дабраш), Западни Родопи. Отпрвин тече кон запад во слабо наклонета и густо пошумена долина. Откако оддесно ќе ја прими Виштерица, свртува на југ и долината ѝ станува многу длабока, со стрмни голи страни. Во овој дел коритото е многу стрмно и Канина образува бројни слапови и водопади. По с. Марчево навлегува во Неврокопската Котлина, образува голем наносен конус и се влева во левиот брег на Места (на 503 м.н.в.), 2 км источно од градот Неврокоп (Гоце Делчев).

Сливот зафаќа 234 км2, што претставува 6,79 % од вкупниот слив на Места. Неговата средна надморска височина изнесува 1.400 м.

Главни притоки: → лева, ← десна

* ← Чукурска Река
* ← Ранча
* ← Ајдучка Река
* → Чарково Дере
* ← Банкова Ливада
* → Грмодско Дере
* ← Виштерица (најголема)
* ← Големо Коњско Дере
* → Дреновска Река

Средниот годишен истек кај с. Фотовишта изнесува 2,95 м3/с. Канина се напојува од дожд и снег; најполноводна е во април, а најслабоводна во септември.

По течението има две села: Фотовишта (Огњаново) и Марчево, обете во Општина Грмен.

Дел од водите на Канина и нејзината притока Виштерица се насочуваат кон горното течение на реката Доспат и кон вештачкото езеро Доспат со помош на 7 водозафатни постројки и тунел под планината Доспат. Во најдолното течение водите се користат за наводнување.

Карти
-----

* Лист од карта K-34-84. Размер: 1 : 100 000
* Лист од карта K-34-96. Размер: 1 : 100 000

Поврзано
--------

* Виштерица
* Доспат

Наводи
------

1. ↑  Мичев, Николай и др. (1980). *Географски речник на България*. София: Наука и изкуство. стр. 213.
2. ↑  Енциклопедия „Пирински край", Том 1, Благоевград, 1995, стр. 418
**Коронарните артерии** се артериите на коронарна циркулација, кои превезуваат крв во и надвор од срцевиот мускул. Се состојат од лева и десна артерија, кои се разгрануваат.

Левата коронарна артерија, произлегува од аортата над левиот аортен залисток и ја храни со крв левата страна на срцето. Таа се разгранува во две гранки, а понекогаш се формира и трета гранка, позната како *ramus* (гранка) или *средна артерија*.

Десната коронарна артерија, потекнува од над десниот врв на аортниот залисток. Таа патува по десниот коронарен (sulcus) канал, кон задната страна на срцето.

Исто така, постои и конусна артерија, која е присутна во околу 45 отсто од човечката популација, и која може да обезбеди помошен протокот на крв кон срцето кога предниот лев дел на опаѓачката (descending) артерија е непрооден.

Клиничко значење
----------------

Артериосклерозата и атеросклерозата, може да предизвикаат една или повеќе од коронарните артерии или нивните гранки да се блокираат, доведувајќи до ангина, срцев удар, или и двете. Поткожни коронарни интервенции или коронарна артериска бајпас хирургија може да се врши за да се намалат или отстранат блокадите (соодветно).

Коронарните артерии може да се контрахираат како одговор на различни стимули, пред сè хемиски. Ова е познато како коронарен рефлекс.

Исто така, постои и една ретка состојба позната како спонтана коронарна артериска дисекција (раскинување).

Етимологија на име
------------------

Зборот *корона* е латински збор што значи "круна", од Античкиот грчки κορώνη (korōnè, "гарланд, венец"). Тој беше применет на коронарните артерии, поради сличноста во изгледот.

Наводи
------

1. ↑  Fuster, V; Alexander RW; O'Rourke RA (2001). *Hurst's The Heart* (10. изд.). McGraw-Hill. стр. 53. ISBN 0-07-135694-0.
2. ↑  „Functional significance of the conus artery as a collateral to an occluded left anterior descending artery demonstrated by stress echocardiography". *International Journal of Cardiology*. **140** (1): e14–5. 2008. doi:10.1016/j.ijcard.2008.11.039. PMID 19108914.
3. ↑  „The conus artery: a third coronary artery". *American Heart Journal*. **38** (6): 823–38. 1949. doi:10.1016/0002-8703(49)90884-4. PMID 15395916.
**Коста Јашмаков** (Битола, 29 октомври 1912) – учесник во НОБ, воен командант од НОАВМ, потполковник на ЈНА.

Завршил воена академија. Во времето на Априлската војна (1941) бил капетан II класа на југословенската војска. Како член на КПМ и учесник во НОАВМ (од април 1944), првин бил началник на Штабот, а потоа командант на Третата македонска бригада (од 6 август 1944), делегат на Првото заседание на АСНОМ, а како унапреден мајор (1 декември 1944) и командант на Четириесет и втората (кумановска) дивизија и началник на Штабот на Петнаесеттиот (македонски) корпус на НОВЈ.

По Ослободувањето бил помошник на командантот на воена школа, наставник на ВВА на ЈНА и др. Рано му престанала активната служба во ЈНА (1959 година) и бил пензиониран со чин потполковник.

Наводи
------

1. 1 2 3  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, том I, стр. 638.
2. ↑  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 209. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
**Манџурискиот кандидат** (англиски: *The Manchurian Candidate*) - американски филм од 2004 година, во режија на Џонатан Дем. Главните улоги ги играат: Дензел Вашингтон, Мерил Стрип, Лиев Шрајбер, Џефри Рајт и Џон Војт. Филмот е адаптација на истоимениот роман на Ричард Кондон.

Синопсис
--------

Дејството на филмот почнува за време на првата Заливска војна, кога една американска патрола паѓа во заседа при што капетанот Бен Марко се онесвестува, но наредникот Рејмонд Шо успева да ја спаси својата група поради што подоцна е одликуван со „Медалот на Честа". Благодарејќи на поддршката на неговата мајка, Еленор Ајзлин, сопруга на покојниот сенатор Џон Ајзлин, тој станува конгресмен, а подоцна и кандидат за потпретседател на САД. По завршувањето на еден говор во училиште, на Бен Марко му пристапува еден поранешен соборец, кажувајќи му дека сонува чудни соништа. Бидејќи и Бен Марко ги сонува истите работи, тоа го мотивира да почне да истражува, што се случило во Кувајт. Набргу, тој открива дека во него е вграден имплант, со чија помош некој му го контролира мозокот. Исто така, и Рејмонд Шо има таков имплант, а неговите постапки ги контролира фирмата „Манџурија Глобал" со која е поврзана и мајката на Рејмонд. Бен Марко воспоставува контакт со Рејмонд, а потоа и го напаѓа, поради што е под надзор на ФБИ. Бен Марко полека почнува да собира докази кои покажуваат дека херојската случка во Кувајт воопшто не се случила. Неговиот пријател му ги брише вградените сеќавања, по што Бен Марко почнува да се сеќава дека тој и неговите „соборци", всушност, биле затворени на еден пуст остров, каде група научници им вградиле импланти во мозоците и така ги контролираат нивните постапки. Откако ги убива својата поранешна девојка и нејзиниот татко, Рејмнод Шо конечно ги сфаќа застрашувачките димензии на заверата на „Манџурија Глобал". На денот на гласањето, тој се среќава со Бен Марко и му кажува дека фирмата ќе го злоупотреби и него. Навистина, Бен Марко е хипнотизиран да го убие новоизбраниот претседател на САД, по што треба да изврши самоубиство. Меѓутоа, во последен миг, Рејмнод ја менува својата местоположба, по што Бен Марко ги убива него и мајка му. Агентите на ФБИ го рануваат Бен Марко, по што се разоткрива целата завера на „Манџурија Глобал".

Наводи
------

1. ↑  РТС (пристапено на 25.11.2018)
2. ↑  РТС (пристапено на 25.11.2018)
**Корпо Секо** (португалски: *Corpo-seco*, во превод *Суво тело*) — митско суштество од бразилскиот фолклор, кое живее во амазонските прашуми. Се храни со крв и всушност претставува амазонска верзија на вампир.

Легенда
-------

Според легендата, Корпо Секо бил човек кој го поминал својот живот малтретирајќи ја својата мајка. Поради овој чин на суровост, кога умрел, Бог и Ѓаволот го отфрлиле и дури ни земјата не го примала. Еден ден, тој се кренал од гробот, целосно гнил и почнал да живее припиен во дрвјата. Кога ќе забележел луѓе тој им ја пиел крвта и со тоа добивал голема сила. После тоа се сушел и пак се припивал кон дрвјата.

Легенди за Корпо Секо постојат низ самиот Бразил како и во земји каде се зборува португалски јазик. 

Во Бразил до ден денес, постои популарната поговорка: „Оној кој ја удира мајката останува со сува рака".

Наводи
------

1. ↑  Corpo seco en ifolclore
**Манчо Тиков Димевски** ( 1925
 во Филиповци, Кратовско —  1945

 во Љубљана, Словенија) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнува од ситно сопственичко земјоделско семејство. Како и многу негови врсници уште од детство чувал стока и работел земјоделски работи. Тешко ја поднесувал окупацијата и честопати бил малтретиран од бугарските окупаторски власти. По ослободувањето на Кратово, на 6 септември 1944 година, стапил во редовите на Месната команда во Кратово, а подоцна се придружил на Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Го следел борбениот пат на бригадата сè до мај 1945 година. Особено се истакнал во борбите за ослободување на Криви Камен, Длабочица, Сув Ора, Челопек и борбите околу Прешево и Гнилане. Последната борба што ја водел, била во текот на мај 1945 година крај местото Каменица-Гниланско со остатоците од балистичките банди, во која бил тешко ранет. Бил упатен на лекување во болница во Љубљана. И покрај укажаната лекарска помош, кон крајот на мај 1945 година подлегнал на здобиените рани.

Наводи
------

1. 1 2  *Нивната борба за слобода, наш патоказ за иднината*. Кратово: Општински одбор на СЗБ НОВ Кратово. 1985. стр. 36.
**Мостот на желбите** претставува мост кој премостува дел од крајбрежниот дел на Охридското Езеро и го спојува центарот на Охрид со еден од најубавиот и најатрактивниот дел на градот, Потпеш и Канео. Овој мост при самата изградба наишол на многу негодувања и е подарок на македонскиот стопанственик Велија Рамкоски. Мосото бил пуштен во употреба на 8 септември 2009 година.

Мосото е изграден како потреба за да се скрати патот до Црквата Св. Јован Канео од самиот центар и наместо пат од 1,5 километри колку што треба да се помине преку стариот дел на градот за да се стигне до црквата, сега преку овој мост се потреби само 140 метри колку што е долг мостот.
На самиот мост има 12 хороскопски знаци. И според името кое му е дадено на мостот, потребни еда се застане на еден од нив, односно на својот хороскопски знак да се погледне кон езерото према Манастирот Свети Наум и да се замисли желба.

Наводи
------

1. ↑  „Охрид доби „Мост на желбите"". МИА. Посетено на 2012-05-17.
2. ↑  „Ексклузивно Рамкоски, Богојавление и Охридско Лето ја делат Св Килемнтовата награда". Ohrid News. 2 декември 2010 11:32. Архивирано од изворникот на 2010-12-08. Посетено на 2012-05-17. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
3. ↑  Маленкова, Татјана (8 септември 2009). „ПУШТЕН ВО УПОТРЕБА МОСТ НА ЖЕЛБИТЕ". Посетено на 2012-05-17.[*мртва врска*]
Мостот на воздишките
**Хертфордски мост** (англ. *Herford Bridge*), е покриен мост преку улицата Њу Колеџ Лејн, Оксфорд, Англија, често наречен и **Мост на воздишките** (англ. *Bridge of Sighs*) заради неговата наводна сличност на мостот со исто име во Венеција. Овој мост всушност не бил замислен како реплика на венецијанскиот мост, туку изгледа многу послично на мостот „Ријалто" во тој град. Мостот ги поврзува Стариот и Новиот Четириаголен двор на Хертфордовиот колеџ.

Архитектот е Сер Томас Џексон. Завршен е во 1914, и покрај противењата на управата на Новиот колеџ.

  

* Мост на воздишките
* Мост на воздишките (Кембриџ)

Надворешни врски
----------------

* Фотографија и кратка историја на OxfordCityGuide.com Архивирано на 28 ноември 2006 г. (англиски)
Кепреш, сината круна на Египет
**Кепреш** (*ḫprš*) — древна египетска кралска круна. Исто така е позната како **сина круна** или **воена круна**. Фараоните од Новото Кралство честопати се прикажани како ја носат во битка, но исто така често се носело и на церемонии. Многумина порано ја нарекувале воена круна, но современите историчари се воздржуваат од тоа така да ја дефинираат.

Сè уште не е пронајден оригинален пример за кепреш. Врз основа на античките уметнички претстави, некои египтолози претпоставуваат дека кепрешот бил направен од кожа или зацврстена ткаенина. Со оглед дека *дешрет* (црвена круна) и *хеџет* (бела круна) очигледно биле ткаени од некакво растително влакно, круговите или прстените што ги украсуваат античките уметнички претстави на кепреш може наместо тоа да укажуваат на редовната низа на шестаголни дупки на отворено триаксијално ткаење. Како и со многу други кралски круни, уреј (кобра) била закачена на предниот дел на кепрешот како симбол на власта.

Галерија
--------

* Фараонот АхенатонФараонот Ахенатон
* Статуетка на Ахенатен и НефертитиСтатуетка на Ахенатен и Нефертити
* Тутанкамон ушабтиТутанкамон ушабти
* ТутанкамонТутанкамон
* Ај десно.Ај десно.
* Оваа статуа го прикажува Аменхотеп III) како носи кепреш.Оваа статуа го прикажува Аменхотеп III) како носи кепреш.
* Нектанеб IIНектанеб II
* Тутмоза IV носи сина воена крунаТутмоза IV носи сина воена круна

Наводи
------

1. ↑  e.g. Myśliwiec, Karol, *Eros on the Nile*, Cornell University Press 2004, p.14
2. ↑  Kuhrt, Amélie, *The Ancient Near East: C.3000–330 B.C.*, Taylor & Francis 1995, p.190
3. ↑  Maisels, Charles Keith, *Early Civilizations of the Old World*, Routledge 2001, p.60
Мотел
**Мотел** – хотел покрај автопат со паркинг, наменет за прифаќање на тие што патуваат со моторни возила.. Зборот е американска кованица од зборовите *мотор* + *хотел*.

Разликата меѓу хотелите и мотелите е тоа што хотелите се изградени во центрите на градовите, а мотелите покрај патишта и автопатишта на влезови во градовите, или помеѓу два далечни града.

Историја и одлики
-----------------

*Мотел* е неологизам, настанат во САД во 1925 година и е тесно поврзан со употребата на автомобили, што започнала во Америка по Првата светска војна.

Првично, мотелите биле дизајнирани за луѓе кои патуваат со автомобил, со обезбеден простор за паркирање. Во тоа време, тие биле изградени како серија одделни простории во непосредна близина на паркингот, управувани од нивниот сопственик. Кога автомобилите станале главно средство за транспорт во 50-тите години на минатиот век во Соединетите Американски држави, а потоа во 1960-тите во Европа и Јапонија, започнал вистинскиот бум на градба на мотели, градејќи ги што е можно поблиску до меѓународните патишта. Како што одминувало времето, нивниот бизнис се проширил - голем дел од тој бизнис го презеле големите корпорации и ја поставиле нивната организациска структура, а мотелските синџири почнале да се појавуваат од 1960-тите, кои овие корпорации обично им ги нуделе како франшизи на локалните инвеститори. Во исто време, нивната архитектура се променила - така што тие станале значително поголеми и понудиле повисок стандард на услугите .

Повеќето денешни мотели им обезбедуваат на своите гости далеку понеформална и поопуштена атмосфера од хотелите, така меѓу останатото се очекува гостинот сам да си го носи багажот во својата соба, а и голем број на услуги што ги нудат хотелите не постојат во до мотелите. Денешните мотели им нудат на своите гости релативно солидна удобност, со телевизија во собите и ресторан. Некои од мотелските синџири нудат дури и одредена количина на луксуз, затоа што имаат базени, игралишта и разни други погодности, па затоа повеќе не служат како попатни ноќевалишта за една ноќ, туку гостите остануваат подолго, а честопати се места каде се организираат разни масовни собири како што се конгреси и конвенции .

Првите мотели на територијата на поранешна Југославија започнале да се градат во 1960-тите, долж автопатот „Братство и единство" помеѓу Загреб и Белград (добар дел од нив сè уште работат), а потоа и понајуг како автопатот се движел кон југ. После тоа, биле градени мотели долж Јадранската магистрала .

Мотелот како мотив во популарната култура
-----------------------------------------

* „Соба во мотелот Блу" (англиски: *Blue Motel Room*) — песна на канадската музичарка Џони Мичел (*Joni Mitchell*) од 1976 година.

Извори
------

1. ↑  „мотел" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „*motel*" (англиски). Merriam-Webster. Посетено на 23 ноември 2013.
3. ↑  „*Motel*" (англиски). Encyclopædia Britannica. Посетено на 12 јануари 2020.
4. ↑  Joni Mitchell – Hejira (пристапено на 26.4.2023)

Надворешни врски
----------------

* *Мотел* на Енциклопедија Британија (англиски)
**Здравчи Камен** — рид и вулканско грло со висина од 844 м на левата долинска страна на Кратовска Река, јужно од с. Живалево. Се протега во правец северозапад-југоисток до с. Шлегово, во должина од 2,5 км, а широчината му изнесува 0,5-0,8 км. Грлото е изградено од андезитски карпи, кои при истиснување низ вулканскиот канал, добиле столбесто лачење. Околу некот се дебели напласти на туфови, кои се доста еродирани со речносоголувачките процеси.

Релјеф и структура
------------------

На источната страна Здравчи Камен длабоко е пресечен од Кратовска Река, а на западната — од Шлеговска Река. Крупните цврсти андезити, поради селективната ерозија, се издигаат во релјефот и на целата структура и даваат изглед на добро сочувана вулканска купа, со релативна височина од 300 м. Со механичко разорување, во андезитските карпи се изградени интересни соголени облици, особено остенци, чашки, стапалки и др. Во највисокиот дел се сочувани остатоци на езерска тераса од 780-800 м.

Поврзано
--------

* Кратовско
* Вулканизам во Македонија

Наводи
------

1. 1 2  Група автори (2016). „Вулкански купи Пилав Тепе и Плоча кај Шопур". *Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата* (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. стр. 143-144. ISBN 978-9989-110-90-0.
Моравскиот музеј во Брно
**Моравски музеј** (чешки: *Moravské zemské muzeum*) — музеј во Брно, Чешка, втор најголем и најстар музеј во земјата

Отворен е во 1817 г. и денес содржи преку 6 милиони предмети од најразлични полиња на науката и културата.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Моравски музеј" на Ризницата ? |

* Моравски музеј

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за музеј е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за Чешка е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Координати: 49°11′29″N 16°36′30″E﻿ / ﻿49.19139° СГШ; 16.60833° ИГД﻿ / 49.19139; 16.60833
**Коронка** (уште позната и како **круна**) претставува видливиот дел од забот, но исто така *коронка* може да претставува и фиксна протетска изработка која ја надополнува изгубената забна супстанција, делумно или во целост.

Анатомо-хистолошкиски коронката ја градат (одејќи од внатрешност кон надвор): пулпата и нејзината комора, потоа дентинот и на крајот доаѓа глеѓта (емајлот) кој го прекрива и заштитува дентинот од надворешни влијанија.

Бојата на природните забни коронки ја дава дентинот кој е жолтеникав, но во неа учествува и глеѓта, која е проѕирна, со нејзиното конкретно прекршување на светлината.Таа варира кај секоја личност, но и кај една иста личност постојат варијации во нијансите помеѓу одделни заби.

Формата и големината на коронката варира според местоположбата, функцијата на забот и дентицијата (млечна или трајана).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дентална анатомија |
| --- |
|  |
| Заби | 
* Постојани
	+ секачи
	+ песјаци
	+ предкатници
	+ катници
* Млечни

 |
|  |
| Делови на забот | 
* Коронка
* Глеѓ
* Дентин
* Пулпа

 |

 |