**Казашка Автономна Социјалистичка Советска Република** (руски: *Казахская Автономная Социалистическая Советская Республика*; казашки: *Qazaq Aptonom Sotsijalistik Sovettik Respublikasь*), скратено како **Казак АССР** (руски: *Казакская АСССР*; казашки: *Qazaq ASSR*) или едноставно **Казахстан** (руски: *Казахстан*; казашки: *Qazaƣьstan*) — автономна република на Советскиот Сојуз во рамките на Руската Советска Федеративна Социјалистичка Република (РСФСР) која постоела од 1920 до 1936 година.

До февруари 1936 година, официјалното име било **Казачка Автономна Социјалистичка Советска Република** (руски: *Казакская Автономная Социалистическая Советская Республика*), скратено како **Казак АССР** (руски: *Казакская АССР*) или едноставно **Казахстан** (руски: *Казахстан*).

Историја
--------

Казачката АССР била првично замислена како **Киргиска Автономна Социјалистичка Советска Република** (руски: *Киргизская Автономная Социалистическая Советская Республика*; казашки: *Қырғыз Автономиялық Социалистік Кеңес Республикасы*, *Qyrǵyz Avtonomııalyq Sotsıalıstik Keńes Respýblıkasy*) (да не се меша со Киргиска АССР од 1926-1936, со Средноазиска територија која сега е независна држава Киргистан) на 26 август 1920 година и била автономна република во рамките на Руската Советска Федеративна Социјалистичка Република.

Пред Руската револуција, Казаците во Русија биле познати како „Киргиз-Казаци" или едноставно „Киргизи" (а Киргизите како „Кара-Киргизи"). Оваа практика продолжила во раниот советски период, и на тој начин Киргискиот АССР бил национална република за Казаците. Сепак, на 15-19 јуни 1925 година, Петтиот Казашки совет на Советите одлучил да ја преименува републиката во Казачка Автономна Социјалистичка Советска Република. Главниот град на поранешната Киргиска АССР, Ак-Мечет, бил задржан како седиште на Казачката АССР, но бил преименуван во Кзил-Орда, од казашкиот „црвен центар". Во 1927 (или 1929) градот Алма-Ата бил назначен за нов главен град на КАССР. Во февруари 1930 година, во селото Созак избувнал антисоветски бунт. На 5 декември 1936 година, КАССР бил одвоен од РСФСР и ја формирале Казашката Советска Социјалистичка Република, целосна сојузна република на Советскиот Сојуз.

Географија
----------

Окрузи на Казачка АССР на почетокот на 1930 година
Казачкиот АССР што го наследил неодамна проширениот Киргиски АССР ја вклучувал целата територија што ја сочинува денешна Република Казахстан плус делови од Узбекистан (Автономната област Каракалпак), Туркменистан (северниот брег на Кара-Богаз-Гол) и Русија ( делови од она што ќе стане Оренбуршка Област). Овие територии биле префрлени од Казакшката АССР во текот на следната деценија.

Административните поделби на АССР се менувале неколку пати во нејзината историја. Во 1928 година, *губернијаите*, административни окрузи наследени од Киргиската АССР биле елиминирани и заменети со 13 *округи* и *раони*. Во 1932 година, републиката била поделена на шест нови поголеми *области*. Областите биле:

* Актјубинска област (главен град: Актјубинск);
* Алма-Ата (главен град: Алма-Ата);
* Источна Казачка област (главен град: Семипалатинск);
* Област Караганда (главен град: Петропавловск);
* Јужна Казачка област (главен град: Шимкент);
* Западна Казачка област (главен град: Уралск).

На 31 јануари 1935 година, била спроведена уште една територијална поделба која ги вклучувала шесте области наведени погоре, плус нов Каркаралинск округ.

Демографија
-----------

Во 1929 година, кога автономниот регион Кара-Калпак сè уште бил дел од Казачката Автономна Советска Социјалистичка Република, површината на републиката била 2.983.564 км². Областа (од 15 ноември 1930 година, по повлекувањето на автономниот округ Кара-Калпак од Казахстанскиот АССР) изнесувала 2.852.619 км². Населението на 1 април 1930 година (заедно со автономниот регион Кара-Калпак) се проценува на 7.077.600 луѓе.

Од 1 јануари 1933 година, населението на Казахстанската АССР (со исклучок на автономниот регион Кара-Калпак) се проценува на 6.796.600 луѓе, вклучувајќи 1.171.000 урбано население (17,2%) и 5.625.600 рурално (82,8%).

Наводи
------

1. 1 2  Grigol Ubiria. *Soviet Nation-Building in Central Asia: The Making of the Kazakh and Uzbek Nations*. Routledge, 2015. p. 124. ISBN 9781317504351
2. ↑  Hays, Jeffrey. „SOVIET PERIOD IN KAZAKHSTAN | Facts and Details". *factsanddetails.com* (англиски). Посетено на 2022-04-25.
3. ↑  „Kirghiz". *1911 Encyclopædia Britannica*. Volume 15.
4. ↑  *The International Year Book and Statesmen's Who's who* (англиски). Burk's Peerage. 1991.
5. ↑  Vladimir Babak, et al. eds. *Political Organization in Central Asia and Azerbaijan: Sources and Documents*. Routledge, 2004. p. 90.
6. ↑  Niccolò Pianciola; Paolo Sartori (2013). "Interpreting an insurgency in Soviet Kazakhstan: The OGPU, Islam and Qazaq 'Clans' in Suzak, 1930". *Islam, Society and States Across the Qazaq Steppe*: 297–340.
7. ↑  *Административно-территориальное деление Союза ССР и список важнейших населенных пунктов с хронологическим перечнем постановлений об изменении границ губерний, областей и республик … / Р.С.Ф.С.Р. Нар. комиссариат внутренних дел. Стат. отд. с 1917 до 1929 г.* (руски). 1929.
8. 1 2  *... Административно-территориальное деление Союза ССР По данным на 15-е ноября 1930 г. - РСФСР Группа административной статистики* (руски). 1930.
9. ↑  *Административно-территориальное деление Союза ССР - Центр. испол. ком. Союза ССР* (руски). 1935.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
  Автономни републики на Советскиот Сојуз |
| --- |
|  |
| Советски Сојуз |
|  |
| По име | 
* Поволшки Германци
* Апхаска
* Аџарска
* Башкирска
* Бурјатска1
* Горноалтајска
* Дагестанска
* Јакутска
* Кабардинска
* Кабардинско-балкарска
* Казашка2
	+ Киргиска2
* Калмичка
* Каракалпачка
* Карелска
* Киргиска
* Комска
* Кримска
* Мариска
* Молдавска
* Мордовска
* Нахичеванска
* Планинска
* Северноосетска
* Татарска
* Таџичка
* Туванска
* Туркестанска
* Удмуртска
* Чеченско-ингушка
* Чувашка

 | Грб на СССР |
|  |
| Потраење | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1918–1924  Туркестанска
1918–1941  Поволшки Германци
1919–1990  Bashkir
1920–1925  Киргиска2
1920–1990  Татарска
1921–1990  Аџарска
1921–1945  Кримска
1921–1991  Дагестанска
1921–1924  Планинска
 | 
1921–1990  Нахичеванска
1922–1991  Јакутска
1923–1990  Бурјатска1
1923–1940  Карелска
1924–1940  Молдавска
1924–1929  Таџичка
1925–1992  Чувашка
1925–1936  Казашка2
1926–1936  Киргиска
 | 
1931–1991  Апхаска
1932–1992  Каракалпачка
1934–1990  Мордовска
1934–1990  Удмуртска
1935–1943  Калмичка
1936–1944  Чеченско-ингушка
1936–1944  Кабардинско-балкарска
1936–1990  Комска
1936–1990  Мариска
 | 
1936–1990  Северноосетска
1944–1957  Кабардинска
1956–1991  Карелска
1957–1990  Чеченско-ингушка
1957–1991  Кабардинско-балкарска
1958–1990  Калмичка
1961–1992  Туванска
1990–1991  Горноалтајска
1991–1992  Кримска
 |

 |

 |
|  |
| 1 Бурјатско-монголска до 1958 г.2 Казашката АССР до 1925 г. се нарекувала Киргиска АССР. |

 |