**Белобог**
**Белобог**, Белибог во нашите народи сè уште се спомнува во синтагмите ‘да (не) се види белиот бог/ писка - вика до бел бог’, што според Шпиро Кулшиќ требало да го претставува небото или небесниот бог, додека Веселин Чајкановиќ насочува на поистоветување или барем асоцирање на Перун, бог громовник чии персонификации кај нашите народи биле пренесени на св. Илија. Во потрага по ваквото старословенско божество Чајкановиќ ги наведува топонимите Бела црква, Бело брдо, како и изразот ‘бел свет’.

Извори
------

Неговото постоење се докажува: со топонимите за култот на небесниот бог, Чајкановиќ ги врзува месните имиња: Бела црква, Бело брдо и многу други топоними; Белобожице во Чешка, Бијалобоже во Полска, Белије боги во Москва. Други извори кои се во врска со култот на Белобог: *бели свет*, *Бела црква*, име на многу места, *Бели поклади*, можеби и *Белград*.

Особености
----------

Кај Источните и Западните Словени ваквите топоними се зачестени, а како потврда за дуализмот со Црнобог сведочат на пример два соседни рида наречени Черник и Белбох во Чешка, ваквите примери се сретнуваат и кај карпите, пештерите кои се најчесто поделени со поток или река, па следи заклучок дека белобог и црнобог го разделуваат меѓусебно долниот и горниот, злиот и добриот свет. Според Иво Пилар ваквите наоѓалишта во древните времиња претставувале светилишта на богот на злото (долниот свет) кој под христијанските влијанија е обележан како ѓаволот и богот на доброто (горниот свет) кој бил идентификуван во лик на светците. Со ова се алудира на постоење на божествениот пар кај старите Словени, слично како што во германската митологија функционирал парот Водан-Тор (долниот и горниот свет).

Наводи
------

1. 1 2  Гордана Стојковска, *Речник на јужнословенска митологија*, Издавачки центар Три, Скопје, 2004, стр. 44
2. ↑  Нина Анастасова - Шкрињариќ, Словенски пантеон, Нина Анастасова - Шкрињариќ, Менора, Скопје, 2004, стр. 187

Користена литература
--------------------

* Гордана Стојковска, „Речник на јужнословенска митологија", 2004, Издавачки центар Три, Скопје ISBN 9989-918-97-X.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Словенска митологија |
| --- |
|  |
| Главни богови | Дажбог **·**  Перун **·**  Велес **·**  Јарило **·**  Морена **·**  Жива **·**  Сварог **·**  Дождобог **·**  Световид **·**  Триглав | Богот Перун Громовник |
|  |
| Други богови | Белобог **·**  Берстук **·**  Девана **·**  Додола **·**  Хорс **·**  Флинс **·**  Гаревит **·**  Ладо **·**  Мајка Земја **·**  Озвена **·**  Мокош **·**  Поренут **·**  Поревит **·**  Радогост **·**  Род **·**  Руѓевит **·**  Зирнитра **·**  Симаргл **·**  Стрибог **·**  Црнобог **·**  Златна Баба |
|  |
| Духови и демони | Ала **·**  Багиеник **·**  Баник **·**  Бес **·**  Богинки **·**  Букавец **·**  Скарбник **·**  Кикимора **·**  Коштеј **·**  Полудница **·**  Русалка **·**  Скрзак **·**  Соловеј **·**  Стухаќ **·**  Наречница **·**  Водник **·**  Врколак **·**  Домовој **·**  Здухаќ **·**  Дрекавец **·**  Леши **·**  Лихо **·**  Полевик **·**  Самовила **·**  Таласон **·**  Топелец **·**  Вампир **·**  Воден |
|  |
| Легендарни јунаци | Баш Челик **·**  Крале Марко **·**  Богдан Лутица |
|  |
| Натприродни суштества | Алконост **·**  Цикавец **·**  Жар птица **·**  Демон **·**  Баба Рога **·**  Башчелик **·**  Змеј **·**  Гамајун **·**  Расковник **·**  Сирин |

 |