**Розовите и белите тераси** (маорски: *Te Otukapuarangi* и маорски: *Te Tarata*), се природни чуда што се наоѓаат во Нов Зеланд. Тиен биле најголемите депозити на силика синтер на Земјата. До неодамна, тие се сметале за изгубени  и се мислело дека се уништени во ерупцијата на планината Таравера во 1886 година, но новите хидротермални карактеристики беа формирани на југо-запад, т.е. вулканската долина на Ваимангу.

Розовата и белата тераса се формирале како резултат на надојдените геотермални извори кои содржат коктел од вода заситена со силика, речиси неутрална pH хлоридна вода. Двата светски познати извори беа дел од групата топли извори и гејзери, главно по источниот гребен наречен Пинакл Риџ (или Пареа од Мунди). Како главни туристички атракции може да ги наброиме и :Нгахапу, Руакиви, Те Текапо, Ваиканапанапа, Ватапохо, Нгавана, Коинго и Вакаеху.

Изворите Розова и Бела Тераса беа околу 1.200 метри одделно. Белите тераси се простираа на североисточниот крај на езерото Ротомахана и беа свртени од запад кон северозапад на влезот во каналот Каивака. Те Тарата се спушти се до работ на езерото околу 25 метри подолу. Розевите Тераси лежеа четири петтини од патот по езерото на западниот брег, свртени од исток кон југоисток. Розовата појава над средниот и горниот басен (слична на бојата на калифорниска пастрмка ) се должи на присуството на антимон и арсен сулфиди, иако Розовите тераси исто така содржеле и злато во концентрации на руда.

Формирање
---------

Според минатите истражувања се сметало дека розовите и белите тераси се стари околу 1.000 години. Хидротермалниот систем што ги напојувал можеби е стар до 7.000 години. Врнежите од силициум диоксид со текот на времето формираа многу базени. Врнежите се случувале на два начина. Нагорната основа со текот на времето формирала усна која го заробувала паѓачкиот тек на водата и повторно и потоа повторно се израмнувала. Овој процес формирал многу привлечни места за капење, познати како по обликот, така и по топлата вода која извирала од нив. Кога термичките слоеви го менувале својот тек во спротивна насока подалеку од гејзерот, тогаш на површината се формирале силициумски скали. И двата типа на формации растеа додека водата со силициум диоксид каскадираше над нив. Геологот Фердинанд фон Хохштетер по неговата посета во 1859 година напишал дека „несомнено биле потребни илјадници години" за нивното формирање.

Белите тераси биле поголемата формација, зафаќајќи простор од околу околу 8 hectares (20 acres) и се спуштале преку 50 слоеви со пад на надморска височина од околу 25 метри, и над околу 240 метри. Најсеверната Бела тераса се напојувала од изворот Те Тарата на нејзиниот врв. Розовите тераси се спуштиле околу 22 метри над околу 100 метри. Розевите Тераси започнаа на 75-100 метри широчина, а долните слоеви беа широки околу 27 метри. Туристите претпочитале да се капат во базените на горната розова тераса поради нивната бистрина и опсегот на температури и длабочини.

Историја
--------

Еден од првите Европејци што ја посетил Ротомахана бил Ернст Дифенбах. Тој го посетил езерото како и терасите додека бил на истражување за компанијата Нов Зеланд  на почетокот на јуни 1841 година. Описот на неговата посета во неговата книга *Патувања во Нов Зеланд*  инспирирала интерес за Розовата и Белата Тераса од светските патници .

Терасите станаа најпознатата туристичка атракција на Нов Зеланд.Тие често се нарекувале осмо светско чудо. Нов Зеланд сè уште беше релативно недостапен за Европејците па затоа патувањето до овие извори траеше неколку месеци со брод. Патувањето од Окленд вообичаено беше со пароброд до Тауранга, патеката до Охинемуту на езерото Роторуа, со кочија до Те Ваироа (домот на мисионерот пречесниот Сејмур Милс Спенсер), со кану преку езерото Таравера, а потоа на пеш или со кану нагоре и/или надолу по каналот Каивака; над ридот до мочурливите брегови на езерото Ротомахана и терасите, чиј пристап бил контролиран од Тухоранги. Уметникот Чарлс Бломфилд раскажа дека туристите пристигнувале на Белата тераса околу 11 часот наутро, ги разгледувале знаменитостите, ручеле на компири и кура (слатководни ракови) варени на зовриен извор, и преминувале на Розевите Тераси, се капеле и потоа се враќале назад.

Туристите кои често патувале до терасите најчесто биле финансиски добро ситуирани, млади прекуокеански машки странски туристи или офицери од британските сили во Нов Зеланд. На списокот на значајни туристи беа вклучени Сер Џорџ Греј во 1849 година, Алфред војвода од Единбург во 1869 година и викторијанскиот романсиер Ентони Тролоп во 1874 година 

*Поглед на розовата тераса* од Чарлс Блумфилд, 1887 година
Изгледот на терасите бил фотографиран за идните генерации од голем број фотографи, на нивните слики им недостасува примамливата боја по која беа познати формациите поради црно белата фотографија. Неколку уметници ги насликале терасите пред нивната загуба во 1886 година, особено Чарлс Бломфилд кој ги посетил во повеќе наврати. Нивните атмосферски погледи се главниот доказ на Осмото светско чудо. Хемијата на боите на розовите тераси може да се види денес во Вајотапу, каде што базенот со шампањ е обложен со истите колоидни сулфиди .

Софија Хинеранги, понекогаш позната како Те Паеа, ја презеде функцијата главен водич од постарата Кејт Мидлмас во раните 1880-ти. Таа беше главен туристички водич на Розевата и Белата Тераса. Хинеранги ги забележала малформациите на нивото на водата во езерото Таравера денови пред ерупцијата. Во 1885 година, Алфред Варбрик почнал да води, иако не бил од Те Тухоранги .

Да доведе до загуба
-------------------

Белите тераси, помеѓу 1880 и 1885 година
Голем број од луѓето го мапираа и коментираа регионот пред губењето на терасите. Не се познати мапи на Маори. Првата колонијална скица направена како мапа на езерото била од Перси Смит во 1858 година  Фердинанд Хохштетер го извршил првото топографско и геолошко истражување на областа на езерото Ротомахана во 1859 година, изготвувајќи четири мапи на езерото додека кампувал на неговиот брег; кулминирајќи со неговата дефинирачка „Метод на квадрати" (или Решетка) езерска карта од 30/4/1859 година. Неговите езерски истражувања подоцна беа објавени во неговиот *географски и геолошки преглед* каде што беше испитувано и формирањето на терасите. Нарачана мапа од Август Петерман беше вклучена во таа работа и се сметаше за валидна до 2011 година кога Саша Нолден ги откри оригиналните мапи на Хохштетер во Швајцарија и ги врати во Нов Зеланд во дигитална форма. Во 2017 година, мапите на Хохштетер и Петерман беа споредени и картата на Петерман беше пронајдена неисправна. Картата на Хохштетер од 30.4.1859 година сега се смета за попрецизна карта на езерото Ротомахана.

Во 1873 година, Перси Смит се искачи на планината Таравера и даде впечаток дека врвот на планината е груб, но не покажува знаци на вулкански отвори.

Квалитетни и прецизни фотографии од терасите беа достапни во Европа до 1875 година

Загуба
------

На 10 јуни 1886 година се случила ерупција на планината Таравера. Ерупцијата се проширила западно од куполата Ваханга, 5 километри на север, до езерото Ротомахана. Вулканот издигнал врела кал, црвени врели камења и огромни облаци од црн пепел од пукнатината долга 17 километри што ја премина планината, минуваше низ езерото и се прошири надвор во долината Ваимангу.

По ерупцијата, кратер над 100 метри во длабочина ја опфати поранешната локација на терасите. По неколку години овој кратер се наполни со вода за да се формира ново езеро Ротомахана, за 30-40 метри повисоко, десет пати поголемо и подлабоко од старото езеро.

Алфред Патче Варбрик, градител на бродови во Те Ваироа, бил сведок на ерупцијата на планината Таравера од Маунга Макатити северно од езерото Таравера. Ворбрик веднаш испратил китови чамци на езерото Таравера кои го истражуваа новиот пејзаж; со текот на времето тој станал главен водич за атракциите по ерупцијата. Ворбрик никогаш не прифатил дека Розовата и Белата тераса биле уништени.

Повторно откривање
------------------

Подолго време се сметаше дека терасите биле уништени во ерупцијата во 1886 година. Меѓутоа, во февруари 2011 година, тим истражувачи го мапирале езерското дно кога пријавиле дека откриле дел од Розевите тераси. Најниските два нивоа од терасите биле пријавени за пронајдени на 60 метарs (200 ст) длабочина. Дел од Белите тераси исто така беше пријавен како повторно откриен во јуни 2011 година  Објавувањето за повторното откривање на Белите тераси се совпадна со 125-годишнината од ерупцијата на планината Таравера во 1886 година.

Повторното откривање на GNS од 2011 година беше оспорено од Бил Кир, хонорарен истражувач, кој пресметал дека „повторно откриените" структури не биле таму каде што биле терасите пред ерупцијата. Поточно, новооткриените структури биле 50-60 метри под површината на езерото, а историските тераси се очекувало да бидат само 10 метри под нивото, и „не може да бидат подлабоко од 40 метри под површината". Кир шпекулирал дека структурите откриени од тимот на ГНС биле праисториски тераси, претходно невидени од луѓето; или можеби предмети во облик на чекори создадени од ерупцијата. Шпекулациите на Кеир биле детално побиени од научникот Корнел де Ронд.

Тимот на GNS се вратил во 2012 година, и повторно во февруари 2014 година, за да ги фотографира остатоците. Кога нивната работа беила објавена во 2016 година во *Журналот за вулканологија и геотермални истражувања*, тие ги повлекле претходните тврдења и известиле дека терасите најверојатно се уништени. Во 2017 година, една статија на Бил Кир во *списанието на Кралското друштво на Нов Зеланд* изјави дека терасите не можеле да останат недопрени.

Во 2010 година, Саша Нолден ја откри архивата на Хохштетер во Базел, Швајцарија и почна постепено да ја каталогизира и објавува. Архивата во себе ги вклучувала теренските дневници на Хохштетер кои ги содржеле необработените податоци од неговото истражување за езерото Ротомахана и розовите и белите тераси. Овие дневници вклучуваат лежишта кои, кога ќе се изведат обратно, ги откриваат географските координати на локациите на Пинк и Белата тераса. Дневниците на Хохштетер се објавени во два истражувачки труда од Бун и Нолден. Ова истражување ги наведе Бун и Нолден да каже дека, Розовата и белата тераса не биле потопени под езерото Ротомахана: наместо тоа, тие биле закопани 10-15 метри под земја по должината на брегот, врз основа на координатите во статија објавена во *Журналот на Кралското друштво на Нов Зеланд*, и потенцијално може да бидат ископани и вратени на јавноста. Меѓутоа, за секое такво ископување би била потребна дозвола од племето Маори кое ја поседува земјата. Бан објави резиме и галерија со слики од новите наоди од 2018 година. Подоцна, тој го објасни објавувањето на новите наоди.

Една статија напишана од Бун, Дејвис и Стјуарт, објавена во 2018 година, користи нов поглед на локациите на Розевата и белата тераса. Ова се базира на една необјавена фотографија од експедицијата на Хохштетер од 1859 година, како и податоците од неговиот дневник.

Во 2018 година била објавена статија на де Ронде, Каратори Тонтини и Ким за локацијата на Розовата и белата тераса  Написот вклучува мислења дека „... различни линии на геолошки и геофизички докази не ја поддржуваат локацијата на Розовата и белата тераса. И „... можните нивоа на розова тераса се наоѓаат каде што веруваме дека треба да лежат откако ќе ја прилагодиме картата на езерото Ротомахана пред ерупцијата, на нашата батиметриска висока резолуција карта". Во написот се истакнува дека анализата на податоците потврдува дека Белите тераси се уништени.

Наводи
------

1. 1 2  „Pink and White Terraces". *Rotorua Museum*. Архивирано од изворникот на 2015-01-13. Посетено на 30 July 2012.
2. 1 2 3 4  de Ronde, C.E.J.; Fornari, D.J.; Ferrini, V.L.; Walker, S.L.; Davy, B.W.; LeBlanc, C.; Caratori Tontini, F.; Kukulya, A.L.; Littlefield, R.H. (15 March 2016). „The Pink and White Terraces of Lake Rotomahana: what was their fate after the 1886 Tarawera Rift eruption?". *Journal of Volcanology and Geothermal Research*. The Lake Rotomahana Geothermal System and Effects of the 1886 Mt. Tarawera Eruption. **314**: 126–141. Bibcode:2016JVGR..314..126D. doi:10.1016/j.jvolgeores.2016.02.003.
3. ↑  „Pink and White Terraces: Niwa scientists confirm the location of NZ's lost natural wonder". 28 November 2018. Архивирано од изворникот на 8 November 2020. Посетено на 24 September 2020.
4. 1 2  Ferdinand von Hochstetter (1867). *New Zealand: Its Physical Geography, Geology and Natural History*. Stuttgart: J. G. Cotta.
5. 1 2 3  Keam, Ronald F. (15 March 2016). „The Tarawera eruption, Lake Rotomahana, and the origin of the Pink and White Terraces". *Journal of Volcanology and Geothermal Research*. The Lake Rotomahana Geothermal System and Effects of the 1886 Mt. Tarawera Eruption. **314**: 10–38. Bibcode:2016JVGR..314...10K. doi:10.1016/j.jvolgeores.2015.11.009.
6. 1 2  Hutching, Hamish Campbell & Gerard (2011). *In search of ancient New Zealand*. North Shore, N.Z.: Penguin. ISBN 978-0143206170.
7. 1 2 3  Ferdinand von Hochstetter; August Heinrich Petermann (1864). *The Geology of New Zealand: In Explanation of the Geographical and Topographical Atlas of New Zealand, from the Scientific Publications of the Novara Expedition*. Auckland: T. Delattre. стр. 69. Архивирано од изворникот на 15 September 2023. Посетено на 12 August 2018.
8. ↑  Denis McLean (July 2015) [First published in 1990]. „'Dieffenbach, Johann Karl Ernst', Dictionary of New Zealand Biography". *Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand*. Архивирано од изворникот на 13 August 2018. Посетено на 13 August 2018.
9. ↑  Dieffenbach, Ernest (1843). „Part II. - Northern Island - Northern Districts - Chapter XXV". *Travels in New Zealand [Vol. I]*. John Murray. стр. 382–383. Архивирано од изворникот на 22 January 2019. Посетено на 13 August 2018.
10. ↑  Philip, Andrews (1995). *Rotorua Tarawera and The Terraces* (2nd. изд.). Rotorua: Bibliophil & The Buried Village. ISBN 0-473-03177-9. OCLC 847993967.
11. ↑  „The Pink Terraces". *Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand*. Посетено на 9 October 2023.
12. ↑  Simmons, Alexy (1991). „Te Wairoa, The Buried Village: A Summary of Recent Research and Excavations" (PDF). *Australian Historical Archaeology*. **9**: 58. Архивирано од изворникот (PDF) на 15 June 2023. Посетено на 30 August 2023.
13. ↑  Lydia Wevers (2002). *Country of Writing: Travel Writing and New Zealand, 1809-1900*. Auckland University Press. ISBN 978-1-86940-271-6.
14. ↑  Bag, Terry (17 August 2007). „Strange Days on Lake Rotomahana: The End of the Pink and White Terraces". *White Fungus* (7). Архивирано од изворникот на 13 June 2011. Посетено на 5 April 2017.
15. ↑  Jenifer Curnow (July 2015) [First published in 1993]. „'Hinerangi, Sophia', Dictionary of New Zealand Biography". *Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand*. Архивирано од изворникот на 18 August 2023. Посетено на 13 August 2018.
16. ↑  Warbrick, A. (1934). *Adventures in Geyserland: life in New Zealand's thermal regions, including the story of the Tarawera eruption and the destruction of the famous terraces of Rotomahana*. Preface by James Cowan. Dunedin, N.Z.: Reed. OCLC 16004580.
17. ↑  Smith, S. P. (1858) `Diary of journey to Taupo Rotorua Rangitikei from Taranaki, 1858’ MS-2015-102, National Library, Wellington, Map.
18. ↑  Johnston, M. and Nolden, S. (2011) *Travels of Hochstetter and Haast in New Zealand 1858–1860*, Nikau Press, Nelson, 336pp.
19. ↑  Hochstetter, F. (2013) manuscript survey map of Lake Rotomahana. From Sascha Nolden and Sandy B. Nolden, Hochstetter Collection Basel: Part 3 – New Zealand Maps & Sketches, Mente Corde Manu, Auckland.
20. ↑  Nolden, S. and Nolden, S. (2013) *Hochstetter Collection Basel*, 3.5.10),78.
21. ↑  Bunn, A. R. (2019) "Hochstetter’s Survey of the Pink and White Terraces: The Final Iteration" Surveying+Spatial, 99, 30-35.
22. ↑  Bunn, Rex (2020). „Commentary: Locating Relict Sinter Terrace Sites at Lake Rotomahana, New Zealand, with Ferdinand von Hochstetter's Legacy Cartography, Historic Maps, and LIDAR". *Frontiers in Earth Science*. **8**: 68. Bibcode:2020FrEaS...8...68B. doi:10.3389/feart.2020.00068.
23. ↑  Mundy, Daniel Louis; von Hochstetter, Ferdinand (1875). „Rotomahana; and the boiling springs of New Zealand". Sampson Low, Marston Low, and Searle, Crown buildings, Fleet Street. Архивирано од изворникот на 16 October 2022. Посетено на 2022-10-16.
24. 1 2  Празен навод (help)
25. ↑  „Mount Tarawera eruption". *Christchurch City Libraries*. Архивирано од изворникот на 2015-02-19. Посетено на 17 February 2015.
26. ↑  „The search for the Pink and White Terraces". *The New Zealand Herald*. Архивирано од изворникот на 26 October 2012. Посетено на 3 November 2011.
27. ↑  Празен навод (help)
28. ↑  Donnell, Hayden (2 February 2011). „Remains of Pink Terraces discovered". *The New Zealand Herald*. Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 3 November 2011.
29. ↑  „Scientists find part of Pink and White Terraces under Lake Rotomahana". *GNS Science*. 2 February 2011. Архивирано од изворникот на 2011-02-05.
30. ↑  „Terrace discovery most surprising yet". *One News*. 10 June 2011. Архивирано од изворникот на 2011-06-11. Посетено на 3 November 2011 – преку TVNZ.
31. ↑  Празен навод (help)
32. ↑  de Ronde, Cornel E. J. (22 Sep 2012). „Fault found in Terraces scepticism". Opinion. *Rotorua Daily Post*. Архивирано од изворникот на 13 August 2018. Посетено на 2018-08-12 – преку nzherald.co.nz.  
  
Keir, Bill (22 Sep 2012). „Bill Keir: Imagination needed to see Terraces". Opinion. *Rotorua Daily Post*. Архивирано од изворникот на 13 August 2018. Посетено на 2018-08-12 – преку nzherald.co.nz. Published early on 22 Sep, 6:57am.
33. ↑  Keir, Bill (2014). „The Pink and White Terraces: still lost?". *New Zealand Skeptic*. **110**: 7–12. Published later on 22 Sep, 4:07pm.
34. ↑  Wylie, Robin (28 April 2016). „A natural wonder lost to a volcano has been rediscovered". *BBC*. Архивирано од изворникот на 2016-04-28. Посетено на 2016-04-30.
35. ↑  Keir, Bill (2017) [Published online: 3 Dec 2017]. „The location of the Pink and White Terraces of Lake Rotomahana, New Zealand". *Journal of the Royal Society of New Zealand*. **49**: 16–35. doi:10.1080/03036758.2017.1404479.
36. ↑  Nolden, Sascha; Nolden Sandy B. (2011). *Hochstetter Collection Basel*. Part 1, NZ Paintings & Drawings. Mente Corde Manu.
37. ↑  Nolden, Sascha; Nolden Sandy B. (2012). *Hochstetter Collection Basel*. Part 2, NZ Photographs & Prints. Mente Corde Manu.
38. 1 2  Nolden, Sascha; Nolden Sandy B. (2013). *Hochstetter Collection Basel*. Part 3, NZ Maps & Sketches. Mente Corde Manu.
39. 1 2  Bunn, Rex; Nolden, Sascha (December 2016). „Te Tarata and Te Otukapuarangi: Reverse engineering Hochstetter's Lake Rotomahana Survey to map the Pink and White Terrace locations". *Journal of New Zealand Studies*. **23** (23): 37–53. doi:10.26686/jnzs.v0i23.3988. ISSN 2324-3740.
40. 1 2  Bunn, Rex; Nolden, Sascha (2018) [Published online: 7 Jun 2017]. „Forensic cartography with Hochstetter's 1859 Pink and White Terraces survey: Te Otukapuarangi and Te Tarata". *Journal of the Royal Society of New Zealand*. **48** (1): 39–56. Bibcode:2018JRSNZ..48...39B. doi:10.1080/03036758.2017.1329748. ISSN 0303-6758.
41. ↑  „Pink and White Terraces – buried no more?". *Newshub*. 10 June 2017. Архивирано од изворникот на 2017-06-10. Посетено на 11 June 2017.
42. ↑  Kelsey Kennedy (6 September 2017). „The Quest to Rediscover New Zealand's Lost Pink and White Terraces". *Atlas Obscura*. Архивирано од изворникот на 2017-09-06. Посетено на 2018-03-30.
43. ↑  „Pink and White Terraces final location 'discovered'". *Radio New Zealand* (англиски). 20 March 2018. Архивирано од изворникот на 2018-03-30. Посетено на 2018-05-04.
44. ↑  Benn Bathgate (28 March 2018). „Iwi consultation claims 'risible' says Pink and White Terraces researcher". *Stuff* (англиски). Архивирано од изворникот на 2018-05-04. Посетено на 2018-05-04.
45. ↑  „Iwi speaks out about 'premature' Pink and White Terraces announcement". *NZ Herald* (англиски). 29 March 2018. ISSN 1170-0777. Архивирано од изворникот на 2018-03-29. Посетено на 2018-05-04.
46. ↑  „Article - Dr Hochstetter's Lost Survey". *NZIS*. New Zealand Institute of Surveyors. 27 June 2018. Архивирано од изворникот на 2018-06-29. Посетено на 2018-06-29.  
  
Bunn, Rex; Davies, Nick; Stewart, David (June 2018). „Dr Hochstetter's Lost Survey – The Pink and White Terraces at Lake Rotomahana". *Surveying+Spatial* (94): 5–13. Архивирано од изворникот на 2018-08-12. Посетено на 2018-08-12.
47. 1 2  de Ronde, Cornel E. J.; Caratori Tontini, Fabio; Keam, Ronald F. (2018) [Published online: 31 Jul 2018]. „Where are the Pink and White Terraces of Lake Rotomahana?". *Journal of the Royal Society of New Zealand*. **49**: 36–59. doi:10.1080/03036758.2018.1474479.

Надворешни врски
----------------

* Слики и слики на розовите и белите тераси во колекцијата на Музејот на Нов Зеланд Te Papa Tongarewa
* Фотографии од розово-белите тераси
* Карта на терасите
* Слика од 1885 година на Белата Тераса, Ротомахана од Дигиталните збирки на Јавната библиотека во Њујорк
* Фотографија од пред 1875 година
* Фотографија од 1881 година