Наречјата пинг и јуе во Гуангси и Гуангдунг

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|      гуејбеј (С пинг) |      гоулоу |
|      гуејнан (Ј пинг) |      гуангфу |
|  |      сеји |
|      јунгсин |      гаојанг |
|      ќинљен |      вухуа |

 |

**Кантонски јазик** (广州话 / 廣州話, мктр. *гуангџоу хуа* = „гуангџоуански јазик") — јазик со потекло од околината на градот Гуангџоу (Кантон) на југот на Кина и се смета за престижно наречје на јазикот јуе.

Во континентална Кина, кантонскиот е лингва франка во покраината Гуангдунг и некои околни подрачја како источниот дел на покраината Гуангси. Покрај овие подрачја, јазикот е главен јазик во секојдневниот живот во Хонгконг и Макао. Кантонскиот е мошне застапен во кинеската дијаспора во југоисточна Азија (како Сингапур и Божиќниот Остров), САД, Канада, Бразил, Перу, Куба, Панама, Австралија и Нов Зеланд, како и извесни делови од Европа, па така претставува најговорен кинески јазик по мандаринскиот.

Поимот „кантонски" се однесува на престижното наречје на Кантон, но честопати се употребува и во поширока смисла, за целата група јуе, вклучувајќи ги блиските наречја како тајшанското.

Јазикот се смета за дел од културниот индентитет на неговите говорници во поголеми подрачја на јужна Кина, Хонгконг и Макао. Иако дели многу зборови со мандаринскиот, овие два јазика не се заемно разбирливи, претежно поради изговорот и граматичките разлики, како и употреба на историски утврдени зборови во кантонскиот. Најзабележлива е разликата во пишувањето, кое изгледа исто, но се изговара прилично различно.

Културна улога
--------------

Говорниот кантонски има разни регионални и локални наречја, а доста од нив се заемно неразбирливи. Највеќето ретко се среќаваат вон матичните подрачја, но некои од нив се говорат и во странство. Почнувајќи од 1909 г, главен јазик ширум сета Кина е мандаринскиот, кој се употребува образованието, медиумите и службеното општење, но постојат неколку телевизии и радиостаници на кантонски јазик. Иако бројот на луѓе што го говорат кантонскиот јазик е релативно мал, тој е сепак несразмерно повеќе застапен по светот, што се должи претежно на големата стапка на иселување на жителите од тие краишта.

Кантонскиот е главен говорен јазик во Хонгконг и Макао. Покрај тоа, застапен е и во политичкиот живот, па со тоа и едиствениот немандарински јазик о земјата со ваква важна улога. Ова е воедно и најзастапениот облик на кинескиот јазик што се среќава во западните земји.

Јазикот има своја варијанта на поп-музика наречен „кантопоп". Во Хонгконг претежно се слуша музика на кантонски јазик, па затоа многу музичари од остатокот од Кина и Тајван го учат јазикот и снимаат кантонски верзии на нивните песни.

Особености
----------

Кантонскиот е тонски јазик. Има најразвиена книжевност по класичниот кинески и мандаринскиот. Бидејќи се користи претежно во Хонгконг и во дијаспората, правописот е традиционален, со извесен број на дополнителни знаци што не се присутни во стандардниот мандарински.

Романизација
------------

Романизацијата на кантонскиот се води по нагласокот во Гуангдунг и Хонгконг, и одиграла улога во утврдувањето на стандардниот кантонски јазик. Најважни системи се Бернет–Чао, Мејер–Вемпе, владината „романизација на гуангдуншкиот", Јејл и јитпинг. Најзастапени од нив на светско ниво се последните две.

Поврзано
--------

* Кантонци
* Кинески јазик
* Јуе (јазик)
* Традиционално кинеско писмо
* Македонска транскрипција на кантонскиот јазик

Наводи
------

1. ↑  „Official Language Division, Civil Service Bureau, Government of Hong Kong". Csb.gov.hk. 2008-09-19. Посетено на 2012-01-20.
2. ↑  Wurm et al. (1987). sfnp error: no target: CITEREFWurmLiBaumannLee1987 (help)
3. ↑  Cantonese: a comprehensive grammar, p.5, Stephen Matthews and Virginia Yip, Routledge, 1994
4. ↑  Cantonese as written language: the growth of a written Chinese vernacular, стр. 48, Donald B. Snow, Hong Kong University Press, 2004
5. ↑  Minglang Zhou, Hongkai Sun (2004). *Language Policy in the People's Republic of China: Theory and Practice Since 1949*. Springer. ISBN 1-4020-8038-7, 9781402080388 Проверете ја вредноста `|isbn=`: invalid character (help).
6. ↑  Donald, Stephanie; Keane, Michael; Hong, Yin (2002). *Media in China: Consumption, Content and Crisis*. RoutledgeCurzon. стр. 113. ISBN 0-7007-1614-9.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Издание на Википедија — слободната енциклопедија на  **кантонски јазик** |

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кантонски јазик" на Ризницата ? |

* Научете кантонски јазик (со двонасочен речник) (англиски)
* Основен курс по кантонски - Институт за надворешни работи на САД (англиски)
* 粵音檢字法 cantoneseAID[*мртва врска*] (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85019816
* GND: 4197216-8
* NDL: 001117811
* NKC: ph903812

 |

 |