**Унгарската народна република** ( унгарски: *Magyar Népköztársaság*) била еднопартиска социјалистичка република од 20 август 1949 година  до 23 октомври 1989 година. Била управувана од Унгарската социјалистичка работничка партија , која била под влијание на Советскиот Сојуз  согласност со Московската конференција во 1944 година, за време на која Винстон Черчил и Јосиф Сталин се согласиле дека по војната Унгарија треба да биде доделена во сферата на влијание на Советскиот Сојуз .

Народна Република Унгарија останала во постоење до 1989 година, кога опозициските сили го довеле крајот на комунизмот во Унгарија. Државата се сметала за наследник на Републичкиот совет во Унгарија , кој бил формиран во 1919 година како прва комунистичка држава создадена по Руската Советска Федеративна Социјалистичка Република (Руска СФРС). Тоа била назначена како народна демократска република од страна на Советскиот Сојуз во 1940-тите. Географски, таа се граничи со Романија и Советскиот Сојуз (преку украинската ССР ) на исток; Југославија на југозапад; Чехословачка на север и Австрија на запад.

Формирање
---------

По окупацијата на Унгарија од Црвената армија следувала советска воена окупација. По запленувањето на повеќето материјални средства од германски раце, Советите се обиделе и до одреден степен успеале да ги контролираат унгарските политички прашања.  Користејќи ја принудата преку сила, Црвената армија формирала полициски органи за да ја прогонува опозицијата, претпоставувајќи дека тоа ќе му овозможи на Советскиот Сојуз да ги искористи претстојните избори, заедно со интензивната комунистичка пропаганда, за да се обиде да го легитимизира своето владеење.  Унгарската Комунистичка партија , и покрај сите напори, била тројна, добивајќи само 17 отсто од гласовите, со коалиција под водство на малцинство под премиерот Жолтан Тилди , што ги фрустрирал очекувањата на Кремљ да владее преку демократски избрана влада.

Меѓутоа, Советскиот Сојуз уште еднаш интервенирала преку сила, што резултирало со марионетската влада која го игнорирала Тилдиј, ги ставала комунистите на важни министерски позиции и наметнала неколку рестриктивни мерки, како што е забраната на победоносната коалициона влада и принудувајќи го да го доведе Министерството за внатрешни работи кандидат на Унгарската комунистичка партија .

Министерот за комунистичка внатрешни работи, Лазло Рајк, ја основал тајната полиција на ÁVH , во обид да ја потисне политичката опозиција преку заплашување, лажни обвинувања, затворање и тортура. Во почетокот на 1947 година, Советскиот Сојуз го притискал водачот на унгарските комунисти, Матјас Ракоси , да заземат "линија на поизразена класна борба". Американските набљудувачи ги споредиле комунистичките махинации со државниот удар и заклучија дека "државниот удар во Унгарија е одговор на Русија на нашите акции во Грција и Турција ", однесува на американската воена интервенција во грчката граѓанска војна и изградбата на американските воени бази во Турција во согласност со "Труманската доктрина ".

Ракоши се придржувал на притисокот врз другите партии да ги истераат оние членови кои не се подготвени да ги извршуваат тендерите на комунистите, наводно, бидејќи тие биле "фашисти". Подоцна, откако комунистите ја добија целосната власт, тој се осврна на оваа практика како "тактики на салами ".  Премиерот Ференц Наѓ бил принуден да поднесе оставка од функцијата премиер во корист на посиромашниот Малхолдер, Лајош Дињеес. На изборите што се одржаа таа година , комунистите станале најголема партија, но биле многу помалку од мнозинство. Коалицијата била задржана со Динниес како премиер. Сепак, во тоа време, повеќето храбри членови на другите партии биле испуштени, оставајќи ги во рацете на колеги патници .

Комунистите ја поминале следната година и половина за да ја зацврстат својата моќ на власта. Ова кулминираше во октомври 1947 година, кога комунистите им рекле на своите партнери на некомунистичката коалиција дека мора да соработуваат со реконфигурираната коалициона влада ако сакаат да останат во земјата. Во јуни 1948 година, комунистите ги принудија социјалдемократите да се спојат со нив за да формираат Унгарска работничка партија (МДП). Сепак, неколкуте независни социјалдемократи биле брзо избегнувани настрана, оставајќи го МДП како преименувана и проширена Комунистичка партија. Ракоши тогаш го принудил Тилди да го предаде претседателството на социјалдемократите-претворајќи се во комунистичката Арапд Сакаситс. Во декември, Дињес бил заменет од страна на водачот на левото крило на малите претпријатија, отворено прокомунистичкиот Иштван Доби. Процесот бил повеќе или помалку завршен со изборите од мај 1949 година. Гласачите биле претставени со единствена список на сите партии, кои се кандидирале на заедничка програма. На 18 август, новоизбраното Национално собрание усвои нов устав - речиси копија од угледот на Уставот на Советскиот Сојуз. Кога бил официјално објавен на 20 август, земјата била преименувана во Народна Република Унгарија.

Истата политичка динамика продолжила низ годините, со Советскиот Сојуз притискање и маневрирање на унгарската политика преку Унгарската комунистичка партија, интервенирајќи секогаш кога тоа било потребно, преку воена принуда и прикриени операции. Рајк (кој подоцна бил погубен) го нарече "диктатура на пролетаријатот без советска форма" наречена "народна демократија".  Унгарија остана на тој начин до крајот на 1980-тите, кога избувнала немирите низ Источниот блок, кулминирајќи со падот на Берлинскиот ѕид и распаѓањето на Советскиот Сојуз. 

 Знамето на Унгарија од 1949 до 1956 година 
 Унгарското знаме со отсечениот грб од 1949-1956. Ова станало симбол на востанието во 1956 година.
 Споменик во Будимпешта , посветен на водачите на краткотрајната Унгарска Советска Република од 1919 година. Тибор Самуели , Бела Кун , Џено Ландлер .

Економија
---------

Како член на Источниот блок , првично Унгарија била обликувана од разни директиви на Јосиф Сталин, кои служеле за поткопување на западните институционални одлики на пазарните економии , демократското владеење (наречено "буржоаска демократија "во Советскиот јазик), а владеењето на правото го поткопува дискреционото интервенција од страна на државата.  Советите ги моделирале економиите во остатокот од Источниот блок , како што е Унгарија, долж советските командни економски линии.  Економската активност била регулирана со *петгодишни планови* , поделени во месечни сегменти, при што владините планери честопати се обидувале да ги исполнат планските цели, без оглед на тоа дали постоел пазар за стоките што се произведуваат. 

Производите на стоки била фаворизирани во однос на стоките за широка потрошувачка, предизвикувајќи недостиг на стоките за широка потрошувачка во квантитет и квалитет во недостигните економии што резултираа.  Генерално, неефикасноста на системите без конкуренција или цените за расчистување на пазарот станале скапа и неодржлива, особено со зголемената комплексност на светската економија.  Во меѓувреме, другите западноевропски земји доживеале зголемен економски раст во Wirtschaftswunder ("економско чудо"), Тренте Глориус ("триесет славни години") и бум по Втората светска војна .

Додека повеќето западноевропски економии во суштина почнале да им пристапуваат на нивоата на бруто-домашниот производ на САД по глава на жител , Унгарија не,  со БДП по глава на жител значително паѓа под нивните споредливи западни европски колеги: 

| БДП по глава на жител (1990   $ ) | 1938 година | 1990 година |
| --- | --- | --- |
| Австрија | 1.800 долари | 19.200 долари |
| Чехословачка | 1.800 долари | 3.100 долари |
| Финска | 1.800 долари | 26.100 долари |
| Италија | 1.300 долари | 16.800 долари |
| Унгарија | 1.100 долари | 2.800 долари |
| Полска | 1.000 долари | 1.700 долари |
| Шпанија | 900 долари | 10.900 долари |

Бројките на БДП по глава на жител се слични кога се пресметуваат врз основа на ЈПП: 

| БДП по глава на жител (1990   $ ) | 1950 година | 1973 година | 1990 година |
| --- | --- | --- | --- |
| Австрија | $ 3,706 | 11.235 долари | 16.881 долари |
| Италија | $ 3,502 | 10.643 долари | 16.320 долари |
| Чехословачка | $ 3,501 | 7.041 $ | 8.895 долари (чешки земји) /  </br> 7.762 долари (Словачка) |
| советски Сојуз | $ 2,834 | $ 6.058 | 6.871 долари |
| Унгарија | 2.480 долари | 5.596 долари | 6.471 долари |
| Шпанија | 2.397 долари | 8.739 долари | 12.210 долари |

Како што е прикажано погоре, БДП по глава на жител на Унгарија, и источниот блок како целина, заостанува зад онаа на капиталистичката Западна Европа. Сепак, капиталистичката Западна Европа добила значителен износ на помош (милијарди американски долари) во Маршаловиот план од САД , чија економија во голема мера не беше зафатена од Втората светска војна. [] Кога Унгарија се споредува со капиталистичката Латинска Америка , дел од светот што не добивал значителна помош, Унгарија постигнала подобри резултати, бидејќи графиконот подолу покажува:

| БДП по глава на жител во Меѓународните 1990 Geary-Khamis Dollars | 1938 година | 1945 година | 1949 година | 1955 година | 1970 година | 1990 година | 2003 година |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Западна Европа | 4398 долари | 3806 долари | 4319 долари | 5740 долари | 10.195 долари | $ 15,965 | 19.912 долари |
| Унгарија | 2543 долари | Нема податок | 2354 $ | 3070 долари | 5028 долари | 6459 долари | 7947 долари |
| Аргентина , Бразил , Чиле , Колумбија , Мексико , Перу , Уругвај , Венецуела | 2108 долари | $ 2304 | 2682 долари | 3026 долари | 4309 долари | 5465 долари | 6278 $ |

Недостигот на домување се појавил.  На речиси целосна акцент на големи низок квалитет монтажни станбени блокови, како што се Унгарија Panelház , е заедничка одлика на Источниот блок градови во 1970-тите и 1980-тите.  Дури и во доцните 1980-ти, санитарните услови генерално беа далеку од адекватни.  Само 60% од унгарското домување имало адекватни санитарни услови до 1984 година, при што само 36,1% од домувањето имало водовод.

Белешки
-------

1. 1 2  Rao, B. V. (2006), *History of Modern Europe Ad 1789-2002: A.D. 1789-2002*, Sterling Publishers Pvt. Ltd.
2. 1 2 3  „Az 1990. évi népszámlálás előzetes adatai". *Statisztikai Szemle*. **68** (10): 750. October 1990.
3. ↑  „1949. évi XX. törvény. A Magyar Népköztársaság Alkotmánya" [Act XX of 1949. The Constitution of the Hungarian People's Republic]. *Magyar Közlöny* (унгарски). Budapest: Állami Lapkiadó Nemzeti Vállalat. **4** (174): 1361. 20 August 1949.
4. ↑  „1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról" [Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution]. *Magyar Közlöny* (унгарски). Budapest: Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat. **44** (74): 1219. 23 October 1989.
5. ↑  Melvyn Leffler, Cambridge History of the Cold War: Volume 1 (Cambridge University Press, 2012), p. 175
6. ↑  *The Untold History of the United States,* Stone, Oliver and Kuznick, Peter (Gallery Books, 2012), page 114, citing *The Second World War Triumph and Tragedy,* Churchill, Winston, 1953, pages 227-228, and *Modern Times: The World from the Twenties to the Nineties*, Johnson, Paul (New York: Perennial, 2001), page 434
7. 1 2 3  Wettig 2008. sfn error: no target: CITEREFWettig2008 (help)
8. ↑  Norton, Donald H. (2002). *Essentials of European History: 1935 to the Present*, p. 47. REA: Piscataway, New Jersey. ISBN 0-87891-711-X.
9. ↑  UN General Assembly *Special Committee on the Problem of Hungary* (1957) „Chapter II.N, para 89(xi) (p. 31)" (PDF). (1.47 MiB)
10. ↑  "The Untold History of the United States," Stone, Oliver and Kuznick, Peter, Gallery Books 2012, page 208, citing Gardner, Lloyd C. "Architects of Illusion: Men and Ideas in American Foreign Policy, 1941-1949," page 221, and Ann O'Hare McCormick, "Open Moves in the Political War for Europe," New York Times, 2 June 1947
11. ↑  Kontler, László. *A History of Hungary*. Palgrave Macmillan (2002), ISBN 1-4039-0316-6
12. ↑  Hungary: a country study. Library of Congress Federal Research Division, December 1989.
13. 1 2  Crampton 1997. sfn error: no target: CITEREFCrampton1997 (help)
14. 1 2 3 4  Hardt & Kaufman 1995. sfn error: no target: CITEREFHardtKaufman1995 (help)
15. 1 2  Turnock 1997. sfn error: no target: CITEREFTurnock1997 (help)
16. ↑  Dale 2005. sfn error: no target: CITEREFDale2005 (help)
17. ↑  Maddison 2006. sfn error: no target: CITEREFMaddison2006 (help)
18. ↑  Maddison, Angus, Historical Statistics for the World Economy, 1-2003 - available at www.ggdc.net/maddison/Historical\_Statistics/horizontal-file\_03-2007.xls
19. 1 2 3  Sillince 1990. sfn error: no target: CITEREFSillince1990 (help)