*За други значења на поимот **Дојран**, видете на појаснителната страница*

**Дојранско Езеро** (на грчки: *Λίμνη Δοϊράνη*, се чита: Лимни Дојрани) — езеро споделено помеѓу Република Грција и Република Македонија. Тоа е најмалото тектонско езеро во Република Македонија. Езерото зафаќа површина од околу 43,1 км2. Западниот, поголемиот дел (околу 27,3 км2) припаѓа на Р Македонија (Општина Дојран), а источниот, помалиот дел (околу 15,8 км2) на Р. Грција (Општина Кукуш). Во народниот јазик, езерото е познато и како **Дојрански Ѓол**.

Местоположба и хидролошки одлики
--------------------------------

Дојранското Езеро се наоѓа во југоисточниот дел на Р Македонија.

Котлинскиот простор во кој е сместено езерото е ограничен од север и северозапад со планината Беласица, од запад и југозапад со гранките на ридското подрачје Карабалија и од исток со гранките на планината Круша. Езерската површина се наоѓа на надморска височина од 148 м. Тоа е плитко езеро, со максимална длабочина од 10 м и просечна длабочина од 6,7 м.

Единствениот истек на езерото е реката Ѓолаја која почнува од с. Дојран во Егејска Македонија и завршува како притока на Вардар кај с. Вардаровци, Кукушко.

Површината на езерото е 42,7 км2, од кои 15,6 км2 ѝ припаѓаат на Република Грција, а 27,1 км2 на Република Македонија. Површината на Дојранското Езеро се менува во зависност од водостојот, така што во литературата и во официјалните публикации има различни податоци со бројки кои варираат од 41,9 до 43 км2. Податокот дека површината на езерото изнесува 42,7 км2 е од Статистичкиот завод на Република Македонија од 1996 година. Сепак, ваквите разлики не влијаат на заклучокот дека ова езеро е најмало од трите тектонски езера во Република Македонија. Вкупната должина на бреговата линија изнесува 24 км. Овој брег има најмала разгранетост, а во него доминираат песочни плажи кои имаат позитивно влијание врз туризмот. Најголемата длабочина изнесува 10 м, што претставува мала длабочина, особено во однос на Охридското и Преспанското Езеро, и е негативна околност за одвивањето на туристички активности. Потврда за оваа квалификација е фактот дека дури и на растојание од 100 метри од брегот, длабочината изнесува 3 м. Поголемиот дел од езерото е покриен со глиновит материјал и само пострмните тераси се песокливи, што е и една од причините за заматеноста на водата. Максималната амплитуда на водостојот изнесува 267 км. Ова има негативен одраз врз другите елементи на географската средина. 

Кајчиња во Дојранското Езеро
Температурата на водата е една од најважните вредности на Дојранското Езеро. Средногодишната температура во Дојранското Езеро изнесува 14,8 °C, што е највисока вредност во однос на Охридското и Преспанското Езеро. Температурата на водата во зима е доста различна. Средномесечните вредности се движат од умерените 9,9 °C во декември, до 3,9 °C во февруари. Поради релативно плитките длабочини, езерото замрзнува во овој период. Сепак, за развој на туризмот од најголемо значење се средномесечните температури на водата во летниот период од годината. Тие во пет месеци од годината се повисоки од 18 °C. Ова значи дека во период од скоро половина година има топлински услови за одвивање на капалишни активности. Средномесечната температура во мај изнесува 18,9 °C, во јуни 22,4 °C, во јули 24,3 °C, август 24,2 °C и во сепмтеври 20,4 °C. Бојата на водата има нијанси од темнозелена, зеленкасто – жолтеникава и жолтенива, што како вредност заостанува зад Преспанското, а особено зад Охридското Езеро.

Дојранското Езеро е создадено во неогено-квартерниот период и има тектонско-вулканско потекло. Всушност, станува збор за реликтен остаток од некогашното плеистоценско Пеонско Езеро, коешто зафаќало површина од околу 127 км2.

Поради јодот ослободен од алгите за време на нивното цветање (јули-август), водата на езерото е многу лековита, особено за лекување на проблеми со синусите, бронхитис, настинки, зараснување на рани и посекотини. Лековитата природа на водата привлекува голем број туристи, претежно семејства со мали деца.

Флора и фауна
-------------

Дојранското Езеро е еутрофно езеро, заради големата продукција на органска материја. Животинскиот свет е претставен од безрбетници (праживотни-едноклеточни животни, сунгери, црви, мекотели, членконоги, инсекти и др.), како и претставници од ’рбетниците (риби, водоземци, влекачи, птици и цицачи). Во Дојранското Езеро се регистрирани 12 фаунистички ендемити. Од 15 видови риби, еден вид претставува локален ендемит. Некои безрбетници (посебно вилинските коњчиња) и неколку видови птици, се наоѓаат на списокот на CORINE. Дојранското Езеро е познато по традиционалниот начин на ловење риби со помош на корморани во огради од трска, т.н. мандри.

Легенда за Дојранското Езеро
----------------------------

Брег на Дојранско Езеро.
На местото на денешното Дојранско Езеро се протегала широка долина со бујни ливади и разновидни градини. На едно поткренато место имало голем извор. Покрај долината живеела убава девојка која се викала Дојрана. Во Дојрана биле заљубени многу момчиња, но за голема несреќа и еден турски големец-кајмакам. Убавата девојка не можела да замисли да се мажи за него. Кајмакамот почнал да оди по неа. Ја следел на секој чекор. Не ѝ давал мир. Наоѓајки се во безизлезна положба, а да не му падне во неговите раце, се фрлила во големиот извор. Изворот го прифатил нејзиното невино тело. За да го покрие и освети, почнал да се излива. Ја покрил целата долина. За кусо време долината се претворила во прекрасно езеро. Исто како што беше прекрасна и девојката Дојрана. Езерото и градот го добија името по убавата девојка Дојрана. Езерото го нарекоа Дојранско Езеро, а градот Дојран.

Дојранското Езеро како мотив во уметноста
-----------------------------------------

* „Дојран" — песна на македонскиот поет Блаже Конески.

Галерија
--------

* Глетка на Дојранското Езеро од сртот на БеласицаГлетка на Дојранското Езеро од сртот на Беласица
* Поглед на Дојранското ЕзероПоглед на Дојранското Езеро
* Поглед на Дојранското Езеро и планината Беласица во позадинатаПоглед на Дојранското Езеро и планината Беласица во позадината
* Рибарска мандра, препознатлив белег на Дојранското ЕзероРибарска мандра, препознатлив белег на Дојранското Езеро
* Дојранското Езеро во рана пролетДојранското Езеро во рана пролет
* Градската плажа во Стар ДојранГрадската плажа во Стар Дојран
* Дојранското Езеро со јаворите во паркот во Стар ДојранДојранското Езеро со јаворите во паркот во Стар Дојран
* Дојранското ЕзероДојранското Езеро
* Поглед на јужниот дел на Дојранското ЕзероПоглед на јужниот дел на Дојранското Езеро
* Дојранското Езеро ноќеДојранското Езеро ноќе

Наводи
------

1. ↑  „ѓол - резултати од пребарување | Дигитален речник на македонскиот јазик". *drmj.eu*. Посетено на 2021-07-21.
2. ↑  „Историја на Дојранското Езеро". Општина Дојран. Архивирано од изворникот на 2008-05-02. Посетено на 2010-05-27.
3. ↑  Блаже Конески, *Поезија*. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост", 2011, стр. 55-59.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Дојранско Езеро" на Ризницата ? |

* За езерото — Општина Дојран
* Дојранското Езеро на порталот „Рибар"
* Дојранско Езеро — Македонска туристичка атракција, портал ИГЕО
* Н. Мариноски: Туристичка Географија (Универзитет "Св. Климент Охридски", Битола) Охрид, 2006.
* Нацрт риболовна основа за Дојранското Езеро - ЈНУ Хидробиолошки завод - Охрид, 2008 Архивирано на 3 септември 2013 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Хидрографија на Македонија |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Егејскислив | 
* Бабуна
* Блато
* Блаштица
* Боишка Река
* Бошава
* Брегалница
* Бутурица
* Вардар
* Градешка Река
* Дворишка Река
* Дошница
* Драгор
* Дуњска Река
* Жаба
* Журешница
* Злетовска Река
* Зрновска Река
* Јелешка Река
* Кадина Река
* Каменичка Река
* Коњарска Река
* Кочанска Река
* Крадешка Река
* Крива Лакавица
* Крива Река
* Крушевичка Река
* Лазечка Река
* Мала Река
* Маркова Река
* Оризарска Река
* Осојница
* Оча
* Пена
* Пчиња
* Раец
* Ракита
* Салаковска Река
* Слатинска Река
* Стара Река
* Струмица
* Тополка
* Треска
* Трновчица
* Турија
* Цветовска Река
* Црна Река
* Чеплеска Река
* Шемница

 |
|  |
| Јадранскислив | 
* Жерноица
* Мавровска Река
* Мала Река
* Радика
* Рибничка Река
* Црн Дрим

 |
|  |
| Црноморскислив | 
* Биначка Морава
	+ Кључевска Река
	+ Слатинска Река (Биначка Морава)

 |

 |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Природни | 
* Боговинско
* Дојранско
* Караниколичко
* Локув
* Моклишко
* Острово
* Охридско
* Пелистерски Очи
	+ Големо и Мало Пелистерско
* Подгоречко
* Преспанско
* Црно

 |
|  |
| Вештачки | 
* Беровско
* Водоча
* Глажња
* Глобочица
* Гратче
* Дебарско
* Калиманци
* Козјак
* Липковско
* Мавровско
* Мантово
* Матка
* Младост
* Прилепско
* Слатинско
* Стрежевско
* Тиквешко
* Турија

 |

 |
|  |
| Мочуришта | 
* Катлановско Блато
* Кундинско Езеро
* Моноспитовско Блато
* Новоселски Вир 1
* Новоселски Вир 2
* Сини Вирој
* Студенчишко Блато

 |
|  |
| Водопади | 
* Бабунски
* Беловишки
* Габровски
* Гратчевски
* Дуфски
* Ѓаволски
* Ѓеневички
* Камењански
* Капејнци
* Колешински
* Корапски
* Кучковски
* Момински
* Пехчевски (Ж’тачки • Љутачки • Скокото • Спиковски (2) • Црндолски)
* Самовилски
* Смоларски
* Станечки

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Езера во Македонија |
| --- |
|  |
| Природни | 

|  |  |
| --- | --- |
| Тектонски | 
* Дојранско
* Охридско
* Преспанско

 |
|  |
| Леднички | 
* Галичички
* Дешатски
* Јабланички
* Корапски
* Пелистерски Очи
* Стоговски
* Шарски Очи

 |
|  |
| Други | 
* Кундинско
* Требенишко

 |

 | Кајче со галеби на Охридското ЕзероКајче со галеби на Охридското Езеро |
|  |
| Вештачки | 
* Беловодичко
* Беровско
* Бучимско
* Водоча
* Глажња
* Глобочица
* Гратче
* Дебарско
* Калиманци
* Козјак
* Крушевско
* Липковско
* Лисиче
* Мавровица
* Мавровско
* Мантово
* Матка
* Младост
* Отошничко
* Пишичко
* Подлешко
* Прилепско
* Слатинско
* Стрежево
* Струговско
* Тиквешко
* Тополничко
* Турија

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Езера во Егејска Македонија |
| --- |
|  |
| Природни | 
* Аматовско
* Арџанско
* Бешичко
* Бутковско
* Гиздово
* Горчливо
* Дојранско
* Зазерци
* Костурско
* Лагадинско
* Мавровско
* Мало Преспанско
* Островско
* Петерско
* Преспанско
* Рудничко

 |
|  |
| Вештачки | 
* Асаматско
* Белотинско
* Витивјанско
* Владовско
* Восовско
* Олско
* Скумско
* Рудничко (Кукушко)
* Черешовско

 |
|  |
| Пресушени | 
* Берекетли Ѓол
* Ениџевардарско
* Ланџанско
* Тахинско

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 316735942
* NKC: ge493176

 |

 |