recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Дилс-Алдерова реакција
**Дилс-Алдеровата реакција** е органска хемиска реакција (конкретно циклоадиција) помеѓу конјугиран диен и супституиран алкен, кој се нарекува диенофил, и се формира супституиран циклохексенски систем. Реакцијата може да се одвива дури и кога некои атоми во новоформираниот прстен не се јаглеродни. Некои од Дилс-Алдеровите реакции се повратни.

Ото Пол Херман Дилс и Курт Алдер први ја документирале оваа реакција во 1928 година, за која тие биле наградени со Нобелова награда за хемија во 1950 година.

Дилс-Алдеровата реакција се смета за една од најкорисните реакции во органската хемија бидејќи е потребно многу малку енергија за создавање на циклохексенски прстен, кој понатаму се користи во многу други органски реакции .

Наводи
------

1. ↑  doi:10.1002/jlac.19284600106  
Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
2. ↑  *Synthesis of the hydro aromatic sequence*, *Ann.* **1929**, *470*, 62.
3. ↑  
*Synthesis in the hydroaromatic series, IV. Announcement: The rearrangement of malein acid anhydride on arylated diene, triene and fulvene*, Diels, O.; Alder, K. *Ber.* **1929**, *62*, 2081 & 2087.
4. ↑  Kloetzel, M. C. *Org. Reactсе користи во многу друг.* **1948**, *4*, 1–59. (Review)
5. ↑  Holmes, H. L. *Org. React.* **1948**, *4*, 60–173. (Review)
6. ↑  doi:10.1021/cr00013a013  
Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
7. ↑  *The Diels–Alder Reaction in Total Synthesis* K. C. Nicolaou, S. A. Snyder, T. Montagnon, G. Vassilikogiannakis *Angew. Chem. Int. Ed.* **2002**, *41*, 1668–1698. (Review) doi:10.1002/1521-3773(20020517)41:10<1668::AID-ANIE1668>3.0.CO;2-Z

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85037799
* GND: 4149746-6
* NDL: 00574702

 |

 |
**Елен Донан** (гелски: *Eilean Donnáin*) — мал остров во Лох Дујх во западниот дел на Горите на Шкотска. Со копното е поврзан со пешачки мост, а сместен е околу од селото Дорни. Името значи „Донанов Остров", во чест на светецот Донан од Еге, келтски маченик од темното доба. На островот доминира живописен замок.

Замокот
-------

Замокот на Елен Донан
Првиот замок на островот е изграден во раниот XIII век како одбрана од Викинзите. Подоцна во XIII век замокот станал упориште на Мекензиевците од Кинтал (подоцна Ерлови од Сифорт). Во 1511 г. Мекриевците, како заштитници на Мекензиевците, станале наследни чувари на замокот.

Во 1539 Ијан Дув Матесон, поглавар на кланот Матесон, загинал бранејќи го Елејн Донан од слитскиот клан Мекдоналд во име на клановите Мекри и Мекензи. 

Во април 1719 замокот го зазема шпанската војска во обид да потпали уште едно Јакубитско востание. Во судирот банителите си го враќаат замокот, но потоа го урива кралската морнарица. По еден месец шпанските сили претрпуваат пораз во Битката кај Глен Шил.

Замокот е реставриран во периодот од 1919 до 1932 од потполковникот Џон Мекри-Гилстрап. Воедно изграден е и своден мост за полесен пристап. Во 1983 семејството Мекри основало добротворната задолжбина „Конхра" која има за цел да го запази замокот. Интересно е што замокот е единствен во Велика Британија што има лево-завртени скалила (тогашниот крал бил левак). Пред замокот стои топ од времето на Првата светска војна како и спомен-чешма во чест на членовите на семејството загинати во војната.

Елен Донан е дом на кланот Мекри. Во 2001 г. островот броел само еден жител.

Галерија
--------

* Замокот гледан од западЗамокот гледан од запад
* Мостот на замокотМостот на замокот
* Спомен-плакета на кланот Мекри во дворот на замокотСпомен-плакета на кланот Мекри во дворот на замокот
* Поглед на дворот на замокотПоглед на дворот на замокот

Наводи
------

1. ↑  Ранг по површина и население: Шкотска има околу 300 острови поголеми од 20 ха, од кои 93 трајно населени според пописот од 2011 г.
2. ↑  Општа регистарска служба на Шкотска (28 ноември 2003) *Наменски документ бр. 10: Статистики за населените острови*. Проверено на 9 јули 2007 (англиски)
3. ↑  Карти на Картографскиот завод на Велика Британија, Геодетски податоци. Проверено на 14 јули 2009 (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Елен Донан" на Ризницата ? |

* Слики од замокот на Елен Донан
* Замок Елен Донан — мрежна камера во живо Архивирано на 7 јули 2009 г.
Производството на земен гас во светот изразено во метри кубни годишно.
**Земниот гас** (или **природен гас**) е јаглеводороден гас чија главна состојка е метанот. Тој е постојан придружник на нафтата. Се употребува како топлински и енергетски извор. Светските резерви на земен гас се проценува на 200 трилиони м3. Од овие резерви 50% од резервите се наоѓаат во Русија, 20% во САД, а 30% се во Кина, Холандија, Канада и други земји.

Земниот гас претставува гас кој значително влијае врз ефектот на стаклена градина.

Надворешни врски
----------------

* CERA - Збирка на извештаи
* Natural Gas Media Архивирано на 30 септември 2017 г. - Вести поврзани со земниот гас и со анализи на движењата на пазарот на земен гас

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Енергија |
| --- |
|  |
| Поими | Гориво **·** Електрицитет **·** Енергија **·** Моќ |
|  |
| Видови | Фосилно гориво (јаглен, нафта, земен гас) **·** Атомска **·** Биоенергија **·** Хидроенергија (Хидроелектрана, Морска енергија) **·** Ветерна **·** Геотермална **·** Сончева (Фотонапонска, Сончева топлинска) **·** Термоелектрична |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85053223
* GND: 4015143-8
* NDL: 00572845
* NKC: ph127604

 |

 |
**Кримски мост** (руски: *Крымский мост*, ИПА: [krɨmskʲij most]) — премостување на Керчкиот проток помеѓу Азовското и Црното Море со два паралелни мостови изградени од страна на Руската Федерација за поврзување на Керчкиот полуостров на полуостровот Крим на запад со Таманскиот полуостров во Краснодарски крај на исток на копното во Русија. Комплексот на мостот обезбедува врска на патниот и железничкиот сообраќај (вториот сѐ уште е во изградба) помеѓу Крим и остатокот од Русија. Со должина од 18,1 км (11,2 милји), се смета за најдолг мост во Русија и во Европа. 

Првичните идеи за изградба на мостот датираат од 1903 година, а конкретното планирање на мостот започнало во 2014 година, по руската анексија на Крим. Во јануари 2015 година, мултимилионскиот договор за изградба на мостот му беше доделен на Стројгазмонтаж на Аркадиј Ротенберг. Изградбата на мостот започна во мај 2015 година; патниот мост беше отворен на 16 мај 2018 година [6], додека завршувањето на железничката врска е закажано за 2019 година. [18]

Мостот бил наречен на Кримски мост според онлајн гласање во декември 2017 година, додека "Мостот Керч" и "Мостот за повторно обединување" биле вториот и третиот најпопуларен избор.
**Елен Русвал фон Халвил** (1867–1952), била шведски сликар, вајар и композитор.

Таа била ќерка на грофот Валтер и грофицата Вилхелмина фон Халвил. Била ученичка на Валинскиот сколан. Таа се омажила за дворецот и дипломат Хенрик де Маре во 1887 година и била мајка на Ролф де Маре, основач на балетите suédois .

Откако се развела од Де Маре во 1906 година, Елен се омажила за историчарот на уметност Џони Русвал една година потоа. Русвал бил дванаесет години помлада од неа и тутор на нејзиниот син, што се создал скандал во Шведска.

Во текот на 1920-тите, таа ги изложува своите скулптури во Театарот на Шанзелизе .

Таа добила Litteris et Artibus во 1925 година.

Наводи
------

Дополнително читање
-------------------

* Ellen Roosval von Hallwyl at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon



1. ↑  "The Family Архивирано на 7 февруари 2019 г.", Hallwylska museet.
Шерлок Холмс, трет од лево, херој на криминалистичка фикција, го надгледува апсењето на криминалецот; ликот на Холмс го популаризираше жанрот криминалистичка фантастика.
Романите во кои се прикажуваат настани врзани со злостор се викаат **криминалистички романи** (латинскиот збор crimen значи злостор). Првпат се појавува 1878 г. под поимот детективски роман, бидејќи во овој вид романи важна улога има детективот кој го разјаснува злосторството.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на книжевноста е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4033187-8

 |

 |
Местоположба на **Земјата на Кајзер Вилхелм II** (црвено), австралиска антарктичка територија на Антарктикот
**Земјата на Кајзер Вилхелм II** е дел од Антарктикот кој лежи помеѓу Пенковиот ’Рт на 87° 43'E и Филхнеровиот ’Рт на 91° 54'Е. Земјата на Принцезата Елизабета се наоѓа на запад, а Земјата на Кралицата Марија на исток. Австралија тврди дека областа е дел од Австралиска Антарктичката Територија, но како и другите територијални претензии на Антарктикот, ова не е универзално признаено.

Истражување
-----------

Областа била откриена на 22 февруари 1902 година, за време на Гаусовата експедиција од 1901-1903 година, предводена од арктичкиот ветеран и геолог Ерих фон Дригалски. Дригалски го нарекол по кајзер Вилхелм II кој ја финансирал експедицијата со 1,2 милиони златни марки. Експедицијата го открила и Гаусберг, висок 370 метри изгаснат вулкан, кој го добил името по математичарот и физичар Карл Фридрих Гаус.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Територијални претензии врз Антарктикот |
| --- |
|  |
| Денешни | 
* Аделина Земја (Фр.)
* Австралиска Антарктичка Територија
	+ Вилкс
	+ Вилхелм II
	+ Ендерби
	+ Кемп
	+ Кралица Марија
	+ Мак. Робертсон
	+ Оутс
	+ Принцеза Елизабета
	+ Џорџ V
* Аргентински Антарктик
* Британска Антарктичка Територија
	+ Кралица Елизабета
* Кралица Мод (Нор.)
* Остров Петар I (Нор.)
* Росова Зависност (НЗ)
* Чилеанска Антарктичка Територија

 |  |
|  |
| Поранешни | 
* Јамато Јукихара (Јап.)
* Нова Швабија (Гер.)

 |
|  |
| Ничии | 
* Земја на Мери Берд

 |

 |
**Иванче Ѓорѓиев Ивановски** ( 1918
 во Скопје —  1945

 во Загреб, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

По завршувањето на гимназијата продолжил да студира. Како студент се поврзал со напредното движење и активно се ангажирал во заднинската работа. Бил вклучен во собирните акции за материјално помагање на партизаните. Кон крајот на 1944 година стапил во Четириесет и осмата дивизија. Во состав на истата заминал за Војводина. Таму ја совладал вештината во ракувањето со артилериското оружје. Благодарејќи на стручното усовршување и совесното извршување на поставените задачи, бил унапреден во поручник. По пробивот на Сремскиот фронт ги гонел со својата единица Германците и усташите и во почетокот на мај 1945 година, стигнал пред самиот Загреб. Таму бил тешко ранет и подлегнал на раните. Бил погребан на Мирогој.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 65. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Каматен фјучерс** (англиски: *Interest rate futures*) — фјучерс договор кој гласи на финансиски инструмент со каматна стапка.

Одлики
------

Каматниет фјучерси гласат на разни инструменти кои носат камата. На пример, еден од најзастапените видови каматни фјучерси се оние кои гласат на евродоларската каматна стапка, а со кои се тргува на Чикашката стоковна берза (*Chicago Mercantile Exchange*, *CME*). Овие фјучерс-договори гласат на хипотетички евродоларски депозит во вредност од еден милион долари и со рок на достасување од 90 денови. Роковите на извршување на овие договори се третата среда од март, јуни, септември и декември, а последниот ден на тргување е два работни дена пред рокот на извршување. Сепак, овие фјучерс-договори воопшто не се извршуваат со вистинска испорака на евродоларски депозити, туку нивната исплата се врши во пари, односно на последниот ден од тргувањето се наплаќа или се плаќа добивката или загубата на сметката на инвеститорот. Цените на овие фјучерси се изразени во индексни броеви изведени од тримесечниот ЛИБОР. На пример, ако цената на еден фјучерс изнесува 93,24 тоа значи дека каматната стапка е еднаква на 6,76 %. Најмалата промена на цената е еден базичен поен чија противвредност е 25 долари.

Наводи
------

1. ↑  Cheol S. Eun and Bruce G. Resnick, *International Financial Management*. Boston etc.: Irwin/McGraw-Hill, 1998, стр. 231-233.
**Ларс Пол-Ерих „Ласе" Хатинен** (16 мај 1923, Куоревеси – 3 јануари 1961 година) ― најмладиот, во тоа време, фински летечки ас од Втората светска војна и пилот на комерцијален авион. Тој постигнал 6 воздушни победи со Моран-Саулинер МС406 помеѓу 25 јуни и 30 јули 1944 година. Хатинен е препознаен како единствениот пилот кој летал со Мерке Моране (фински: *Mörkö Morane;* исто така наречен „Богеј" (*„*Bogey*")* и Огре Моране (*„*Ogre Morane*"*), верзијата на авионот развиена во Финска. Неговите три победи со овој авион биле единствените убиства што ги постигнал борецот. Тој имал четири редовни победи летајќи со авиони Моране кога ја постигнал својата прва победа Јак-1 во 1944 година. На последниот лет му се запалил авионот, а тој едвај преживеал со изгореници.

По војната, тој работел како пилот на патнички авион за финскиот авиопревозник Аеро О/И (Aero O/Y). Тој бил пилот на несреќниот Лет 311 на Аеро О/И кој се урнал во Квевлакс во јануари 1961 година. Истрагата открила дека Хатинен и неговиот сопилот, ниту еден од нив не ја преживеал несреќата, ноќта пред летот пиеле многу.

Наследство
----------

Авторот Сепо Порвали напиша животопис за Хатинен со наслов *Последен ас*.

Наводи
------

1. ↑  Joseph, Frank (2011). *The Axis Air Forces: Flying in Support of the German Luftwaffe: Flying in Support of the German Luftwaffe*. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. стр. 133. ISBN 978-0-313-39591-8.
2. 1 2  Stenman, Kari; Ehrengardt, Christian-Jacques (2014). *Morane-Saulnier MS.406 Aces* (англиски). London: Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-78200-343-4.
3. ↑  Stenman, Kari (2012). *Finnish Aces of World War 2*. London: Osprey Publishing. стр. 25. ISBN 978-1-78200-540-7.
4. ↑  „DC-3 tyyppisen lentokoneen OH-LCC maahan syöksyminen Koivulahdella 3.1.1961" (PDF). Орган за истрага за безбедност. Посетено на 15 јануари 2023.
Торенте Песконе, еден од приливите на езерото Орта (Италија).
**Дотек** — поим во хидрологијата што го означува изворот на вода на една водна површина. Поимот може да се однесува и на просечното количество на дојдовна вода во единица време. Спротивно на ова е поимот истек.

Сите водни површини имаат повеќе разни дотеци, но честопати еден од нив предоминира како главен извор на вода. Во други случаи не постои еден главен дотек, туку водоснабдувањето е релативно рамномерно, од неколку извори.

Кај езерата, дотекот најчесто е река или поток што се влева непосредно во езерото. Друг облик на дотек кој не е во облик на водотек се врнежите, како да речеме дождот.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Кабеза** е стар српски пијалак. Кабеза на турски значи сок. Порано во претходните два века пијалакот бил многу популарен во народот. Кога панаѓурите биле единствена забава и не постоеле маркетите туку само самостојни занаетчии и мали продавници овој пијалак бил често освежување. Автентична кабеза се произведува само во мали содаџиски работилници, кои сега скоро потполно се исчезнати. Тоа е пијалак со црвена или портокалова боја кое се прави од растителен сируп и сода. Има сладок вкус, по многу нешто специфичен, малку е газиран. Во Ниш постои работилница со традиција од 40 годинаи која сè уште произведува кабеза и клакер.
**Економијата на Латвија** се врбројува во групата на новопојавени пазарни економии. Таа е дел од Европската унија.

Макроекономски показатели
-------------------------

Од 2000 година, Латвија имала еден од најголемиот раст на БДП во Европа. Но, во првите три месеци на 2009 година, латвискиот БДП се намалил за 18%, што претставувало најголем пад во ЕУ. Според Евростат, БНП по глава на жител во Латвија во 2008 година изнесувал 56% од просекот на ЕУ. Во 2019 година, БДП по глава на жител на Латвија изнесувал 18 172 долари, со што таа била рангирана на 27. место во однос на Европа и 48. во светот. Во 2018 година кефициентот Џини во Латвија изнесувал 36,3%.

Финансиски систем
-----------------

Даночен систем
--------------

Во 1997 година, Латвија го вовела системот на рамен данок. Во 2018 година, таа го напуштила рамниот данок и преминала кон прогресивно оданочување. Од 1 јануари 2018 година, кај данокот на доход се применувала прогресивна стапка од 31,4% за делот на приходот кој надминува 55 000 евра, годишно. Годишниот приход до 20 000 евра се оданочувал со даночна стапка од 20%, а приходот помеѓу 20 000 и 55 000 евра со стапка од 23%. Со повисоката даночна стапка од 20% (наместо дотогашните 10% или 15%) се оданочувале приходите од капиталот и капиталните добивки. Даночното олеснување се зголемило од дотогашните 175 на 200 евра месечно, достигнувајќи 230 евра во 2019 година и 250 евра во 2020 година.

Во 2018 година, Латвија спровела даночна реформа, воведувајќи го моделот на реинвестирана добивка, т.е. данокот на добивка бил суспендиран (даночната стапка е 0%) сè додека добивката не се распредели или се искористи за други цели. Со други зборови, реинвестираната добивка не се оданочува, но стапката на оданочување на распределената добивка е 20%. Претходно, стапката на данокот на добивка изнесувала 15%. Со реформата од 2018 година, дивидендата се оданочува со стапка од 20%, а физичките лица не плаќаат данок на доход на дивидендите што ги добиваат. Понатаму, прагот на прометот за регистрирање на фирмите како даночни обврзници во Управата за јавни приходи бил намален од 50 000 евра годишно на 40 000 евра. Од 1 јули 2018 година, данокот на добивка претпријатијата повеќе не се плаќа однапред, бил донесен посебен закон со кој физичките и правните лица можат да ги отплатат заостанатите даночни долгови, а почнувајќи од 1 јануари 2018 година Управата за јавни приходи можела да ги отпише акумулираните такси и казни.

Наводи
------

1. ↑  „Growth rate of real GDP per capita". Eurostat. Посетено на 2007-07-28.
2. ↑  Eglitis, Aaron (2009-05-11). „Latvian GDP Shrank 18% in First Quarter, EU's Biggest Fall –". Bloomberg.com. Посетено на 2010-10-16.
3. ↑  „Latvian economy in rapid decline". *BBC News*. 2009-05-11. Посетено на 2010-04-04.
4. ↑  „GDP per capita in PPS" (PDF). Eurostat. Посетено на 2009-06-25.
5. ↑   statisticstimes.com (пристапено на 12.06.2020)
6. ↑  knoema.com (пристапено на 13.7.2020)
7. ↑  IOTA (2018), *Tax reform in Latvia in 2018*.
8. ↑  IOTA (2018), *Tax reform in Latvia in 2018*.
**„Дојди да го видиш рајот"** (англиски: *Come See the Paradise*) — филм од 1990 година, во режија на Алан Паркер, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Денис Квејд (Dennis Quaid), Тамлин Томита (Tamlyn Tomita), Саб Шимоно (Sab Shimono), Шизуко Хоши (Shizuko Hoshi), Стен Еги (Stan Egi), Роналд Јамамото (Ronald Yamamoto), Акеми Нишино (Akemi Nishino), Наоми Накано (Naomi Nakano) и Бреди Цурутани (Brady Tsurutani). Филмот, кој бил со успех прикажан на Канскиот филмски фестивал, ја обработува една од најсрамните случки во поновата американска историја — затворањето во логори на американските граѓани со јапонско потекло.

Синопсис
--------

Во 1936 година, синдикалниот водач Џек Мекгурн (го игра Квејд) подметнува пожар во една кино-сала во Њујорк, а потоа се сели во Лос Анџелес во потрага по подобар живот. Таму се вработува како помошник на кино-операторот во една мала кино-сала во јапонскиот кварт, каде работи и младиот Јапонец, Чарли Кавамура (го игра Еги). Еден ден, Џек ја запознава убавата сестра на Чарли, Лили (ја игра Томита) и веднаш се вљубува во неа. Иако нејзиниот татко (го игра Шимоно) се противи, Лили и Џек започнуваат љубовна врска. Коаг дознаваат дека меѓурасните бракови се забранети, тие одат во Сиетл и таму се венчаваат. Набргу, Џек се вработува во фабриката за конзерви, а потоа им се раѓа ќерката Мини. Меѓутоа, соочен со кршењето на работничките права, Џек му се придружува на синдикатот, а со тоа ја загрозува иднината на своето семејство. Кога ќе започне Втората светска војна, Џек е мобилизиран, додека Лили, нејзините родители и сите роднини, како и малата Мини се затворени во еден логор во пустината...

Наводи
------

1. ↑  Dođi vidjeti raj, američki film (пристапено на 12.6.2023)
**Ларпурлартизам** — поим изведен од францускиот слоган *L'Art pour l'art*, буквално преведен *уметност заради уметност*. Со него се означува став или движење помеѓу некои француски уметници за кои уметноста треба да биде лишена од каква било корисност, морална порака или политичка содржина. Според нив, едноставно, уметноста треба да се создава поради самата себе, сите второстепени вредности треба да се отфрлат.

Идејата за *l'art pour l'art* му се припишува на Теофил Готје (1811–1872). Таа се појавува во предговорот на романот *Мадмозел де Мопан* од 1834:

> 
> Која е целта на музиката? За што служи сликарството? Кој би бил луд да го претпрочита Моцарт наместо г. Карел или Микеланџело наместо оној кој го изумил сенфот? **Вистински убаво е само она што не служи за ништо**; се што е корисно е грдо, [...] Претпрочитам кинеска ваза, украсена со змејови и мандаринци, која за ништо не ми служи, отколку која било друга ваза..
> 
> 
> 

Истата идеја се обработува и од други уметници, како Едгар Алан По, за која пишува во еден есеј од 1850. По вели дека поемите се пишуваат поради самите себе, поради самата поезија, а не за да донесат некаква морална порака.

Овој слоган е всушност водечката мисла на многу француски, но и воопшто западни боемски уметници. Сепак постојат критики кон овој став, како ставот на Жорж Санд, која смета дека ова гледиште е празно и непотребно. Според Санд, уметниците имаат „должност да најдат соодветен начин да ја пренесат уметноста на што повеќе души", така што нивните дела би биле доволно пристапни за да бидат предмет на нечиј интерес.

Наводи
------

1. ↑  „ларпурлартизам" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „ларпурлартизам" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  Mademoiselle de Maupin, G. Charpentier, 1880 Предлошка:Lire en ligne, « Préface », Ouvrage utilisé pour la rédaction de l'article22
4. ↑  Letters of George Sand, Vol 3
**Кабаре** (англиски *Cabaret*) е американски филм од 1972 година, во режија на Боб Фоси. Главните улоги ги играат: Лајза Минели, Мајкл Јорк, Хелмут Грим, Џоел Греј, Фриц Вепер и Мариса Беренсон. Во 1973 година, филмот освоил осум награди „Оскар", во категориите: најдобра главна глумица (Минели), најдобра машка споредна улога (Греј), најдобар режисер (Фоси), најдобра камера, најдобра музика, најдобар звук, најдобраа монтажа и најдобра сценографија. Истата година, филмот освоил три награди „Златен глобус", во категориите: најдобар филм - комедија или мјузикл, најдобра женска главна улога и најдобра машка споредна улога), како и седум награди на „БАФТА". Вкупно, филмот освоил 35 награди и имал уште 15 други номинации, а во 1995 година бил вклучен во Националниот филмски регистер на САД. Филмот е снимен според бродвејскиот мјузикл „Кабаре", како и според книгата „Берлински приказни" на Кристофер Ишервуд. За својата улога, Минели ја добила и наградата на БАФТА, а интересно е тоа што режисерот првобитно не сакал да го ангажира Џоел Греј за улогата на церемонијал-мајсторот, а го прифатил дури откако продуцентите му поставиле ултиматум.

Содржина
--------

Дејството на филмот се одвива во Берлин, меѓу двете светски војни. Во градот пристигнува Англичанецот Брајан Робертс (го игра Јорк), кој се сместува во станот каде живее Сали Боулс, танчерка во еден клуб, која сонува да стане позната глумица. Брајан дава часови по англиски јазик, едвај заработувајќи за живот. Неговиот клиент, Фриц (го игра Вендел) се вљубува во богатата Еврејка Наталија Ландауер, најпрвин привлечен од нејзиното богатство, но потоа се вљубува во неа. Подоцна, тој дознава признава дека е Евреин и тие стапуваат во брак. Брајан и Сали го среќаваат богатиот барон Максимилијан, која откако сексуално ќе ги искористи двајцата, ненадејно ги напушта. Сали останува бремена, но не знае чие е бебето што го носи. Сепак, Брајан го прифаќа татковството и ја кани да се преселат во Кембриџ, Англија, но таа одлучува да изврши абортус. Брајан си заминува во Англија, а Сали продолжува да работи во клубот. За сето тоа време, во Германија се зголемува влијанието на нацистите.

Наводи
------

1. ↑  IMDB, Cabaret (1972), Awards (пристапено на 4.3.2017)
2. ↑  „www.hrt.hr (пристапено на 3.1.2017)". Архивирано од изворникот на 2017-08-06. Посетено на 2017-09-11.
3. ↑  IMDB, Cabaret (1972) (пристапено на 4.3.2017)
4. ↑  „www.hrt.hr (пристапено на 3.1.2017)". Архивирано од изворникот на 2017-08-06. Посетено на 2017-09-11.
За да ги заштитат своите интереси во средниот век занаетчиите од иста струка се здружувале и формирале сојуз на еснафи или корпорација на еснафи. Секој еснаф си имал свој статут што строго го уредувал квантитетот и квалитетот на производсвото, дистрибуцијата и сл. Непочитување на статутот се казнувало строго. Со тек на времето еснафите станале пречка за натамошниот технички прогрес.
Градските занаетчии со ист занает се здружување во еснафи или (цехови).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Населена уште пред милион години, територијата во претколонијалното време била користена за формирање на различни племенски заедници. Во 17 и XVIII век биле основани државните формации Бароце и Лунда. Од втората половина на XIX век земјата започнала да потпаѓа под британска колонијална власт, по 1911 година под името Северна Родезија. Ослободителната борба, под водството на Кенет Каунда, била крунисана во 1964 година со прогласувањето на независна Република Замбија. Во новите услови, Замбија се определила за неврзаната политика, а во економски поглед воспоставила тесни врски со Кина. Национализацијата на странските рударски и петролејски компании (започната во 1969 година) предизвикала бранувања и во политичката сфера со големи притисоци од надворешниот фактор. Во 1970 Лусака била домаќин на Третата конференција на неврзаните земји. Големите долгови и нестабилните економски состојби довеле до изборен пораз на Каунда (1991). Земјата започнала да се ориентира кон имплементирање на повеќепартиски систем (процес почнат и порано) и кон приватизација во стопанството.



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Историја на Африка |
| --- |
|  |
| Суверени држави | 

Алжир **·** Ангола **·** Бенин **·** Боцвана **·** Брег на Слоновата Коска **·** Буркина Фасо **·** Бурунди **·** Габон **·** Гамбија **·** Гана **·** Гвинеја **·** Гвинеја-Бисао **·** Египет1 **·** Екваторска Гвинеја **·** Еритреја **·** Есватини **·** Етиопија **·** Замбија **·** Зелен ’Рт **·** Зимбабве **·** ЈАР **·** Јужен Судан **·** Камерун **·** Кенија **·** Комори **·** Демократска Република Конго **·** Република Конго **·** Лесото **·** Либерија **·** Либија **·** Мавританија **·** Маврициус **·** Мадагаскар **·** Малави **·** Мали **·** Мароко **·** Мозамбик **·** Намибија **·** Нигер **·** Нигерија **·** Руанда **·** Сао Томе и Принсипе **·** Сејшели **·** Сенегал **·** Сиера Леоне **·** Сомалија **·** Судан **·** Танзанија **·** Того **·** Тунис **·** Уганда **·** ЦАР **·** Чад **·** Џибути
 |
|  |
| Непризнаени држави | 

Западна Сахара **·** Сомалиленд
 |
|  |
| Зависни земјии други територии | 

Западна Сахара **·** Пунтленд  **·** Јемен (Сокотра)  **·** Португалија (Мадеира)  **·** Обединето Кралство (Света Елена, Вознесение и Тристан да Куња)  **·** Франција (Мајот **·**  Расеани Острови **·** Реинион)  **·** Шпанија (Канарски Острови **·**  Сеута **·**  Суверени територии  **·**  Мелиља)
 |
|  |
| 1 прекуконтинентска држава |

 |
Лековите за инјектирање можат да предизвикаат иритација или модринки на местото на инјектирање. Нацртаната модринка е произведена со поткожна инјекција.
**Интерферон бета-1b** е цитокин од групата на интерферони кој се користи во третманот на релапсно-ремитентна и секундарно-прогресивна форма на мултипла склероза (МС).

Механизам на дејство
--------------------

Интерферон бета врши балан во експресијата на про- и анти-инфламаторни агенси во мозокот, и го намалува бројот на инфламаторни клетки кои ја преминуваат крвно-мозочната бариера. Севкупно, терапијата со интерферон доведува до намалување на невронската инфламација.

Несакани ефекти
---------------

Интерферон бета-1b е достапен само во форми за инјектирање, и може да предизвика кожни реакции на местото на инјектирање вклучувајќи кутана некроза.

Наводи
------

1. 1 2  Kieseier BC (June 2011). „The mechanism of action of interferon-β in relapsing multiple sclerosis". *CNS Drugs*. **25** (6): 491–502. doi:10.2165/11591110-000000000-00000. PMID 21649449.
|  |  |
| --- | --- |
|  |  На оваа појаснителна страница се наведени статии — примероци на кои се однесуваат на насловот **Куршевско**.  Доколку овде ве доведе внатрешна врска, предлагаме да ја смените, за да води право на саканата статија. |

Поимот *Крушевско* се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Крушево, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во Општина Крушево, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Крушевско, но некогаш и не.

Поврзано
--------

* Крушевски села, според актуелната територијална поделба на Република Македонија.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Кајак** е мал чамец кој се управува и движи со човечка сила. Најчесто има покриена палуба. Се движи со помош на посебни весла со две лопатки. Кајакот го користеле Ајните, алеутските и ескимските ловци во суб-арктичките подрачја на Североисточна Азија, Северна Америка и Гренланд. Модерните кајаци се прават со различни дизајни за посебни потреби. Во некои делови од светот се сметаат како и како кану.

Ескимски риболовец во кајак, вооружан со харпун
Спортски кајакар во Грејт Фалс, Вирџинија

Поврзано
--------

* Кану
* Чун

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кајак" на Ризницата ? |

* Веслање на кајак — нагледни напатствија на повеќе јазици

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85071801
* GND: 4163029-4
* BNF: cb11944183f (податоци)
* NDL: 00576917
* NKC: ph182952

 |

 |
Крошна на дрво
**Крошна** е оној дел од стеблото на растението што го сочинуваат гранките. На нив има листови и репродуктивните елементи. Повеќе крошни на дадено место образуваат шумски покрив.

Постојат најразлични облици на крошни. Два главни типа се крошните со нагорен раст, кои се конусни по облик, и крошните со надолен раст, кои се округли. Други својства на крошните се нивната ширина, површина, зафатнина и густина. По димензиите на дадениот примерок се утврдува здравствената состојба, фаза на растот и ефикасноста на растението.

Крошната има за задача да ја претвора енергијата со фотосинтеза, да ја испушта со дишење и да ја испушта водата кон атмосферата со транспирација. Овие функции ги вршат листовите. Гранките даваат механичка потпора и ефикасно ги распоредуваат листовите и спроведуваат ресурси (вода, хранливи материи, фотосинтати) за извршување на овие функции.

Поврзано
--------

* Кастрење
* Хабитус
* Шумски покрив

Наводи
------

1. ↑  „крошна" - Дигитален речник на македонскиот јазик

* Крошна Архивирано на 2 декември 2007 г. (англиски)
* Kozlowski, T.; Kramer, P.; Pallardy, S. (1991) *The physiological ecology of woody plants*. *Academic Press*

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Крошна" на Ризницата ? |
**Ингрид оди на запад** (англиски: *Ingrid Goes West*) е американски филм, во режија на Мет Спајсер (*Matt Spicer*). Главните улоги ги играат: Обри Плаза, Елизабет Олсен и О'Шеи Џексон.

Синопсис
--------

Филмот претставува црна комедија за осаменоста во епохата на друштвените медиуми. Ингрид Торбурн (ја игра Плаза) е ментално нестабилна девојка која страда од осаменост. Таа е зависна од нејзиниот паметен телефон, а по смртта на нејзината мајка, таа наследува одреден износ пари и од Пенсилванија се сели во Лос Анџелес. Таму, пак, живее Слоун Тејлор (ја игра Олсен), која е инфлуенсер на Инстаграм и идол на Ингрид...

Осврт кон филмот
----------------

„Ингрид оди на запад" е првиот долгометражен филм на Спајсер. Притоа, режисерот не морализира и не ги осудува главните ликови во филмот, туку ги претставува во допадливо светло за публиката. Сепак, при крајот, филмот ја губи својата суптилност и се наклонува кон клишето на пустинското насилство.

Наводи
------

1. 1 2  Ѓорѓи Јаневски, „Ингрид оди на запад", *Економија и бизнис*, година 20, број 242, септември 2018, стр. 102-103.
**Илија Николовски-Луј** (Прилеп, 7 октомври 1913

 - Скопје, 22 октомври 1973

) - македонски композитор и педагог.

Музика учел во Белград и Софија, а дипломирал на Педагошката академија во Скопје. Тој бил еден од првите организатори на музичкиот живот во Република Македонија. Како учесник во НОВ, во 1944 година формирал хор и дувачки оркестар. Бил директор на Средното музичко училиште во Скопје во периодот од 1947 до 1973 година, каде што истовремено предавал и труба. Како долгогодишен раководител на оваа институција, дал голем придонес во поставувањето и развојот на музичкото образование. Од 1979 година патрон на Музичко-балетскиот училиштен центар „Илија Николовски-Луј" се слави на денот на неговата смрт.
**Есперова шах-табла** (*Melanargia russiae*) е пеперуга од видот на шарени пеперуги. Пеперугата живее во Јужна Европа (вклучително и Македонија), на Кавказот и до западен Сибир.

Опис
----

Мажјакот има распон на крилја од 26 до 30 мм. Горната страна на пеперугата во основата е темнокафена, која кон рабовите на крилјата преминува кон светлокафена. Во средината на крилјата има големи бели шари, кои кон краевите се намалуваат во обем. Долната страна на крилјата се посветли, со бледожолтеникави дамки. Возрасните единки летаат од јуни до август, на претежно карпести предели. Овој вид на пеперуги имаат една генерација годишно. Ларвите се хранат со растенијата *Brachypodium*, *Poa*, *Stipa pennata* и *Aegilops geniculata*. Презимува во вид на ларва.

Подвидови
---------

* *Melanargia russiae russiae*
* *Melanargia russiae caucasiaca* Nordmann, 1851 (Кавказ)
* *Melanargia russiae transcaspica* Staudinger, 1901 (Kopet-Dagh)
* *Melanargia japygia*  (Cyrillo, 1787) (Италија, Шпанија)

* Melanargia russiae japygia ♂*Melanargia russiae japygia* ♂
* Melanargia russiae japygia ♂  △*Melanargia russiae japygia* ♂ △
* Melanargia russiae japygia ♀*Melanargia russiae japygia* ♀
* Melanargia russiae japygia ♀  △*Melanargia russiae japygia* ♀ △

Наводи
------

1. ↑  "*Melanargia* Meigen, 1828" at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
2. ↑  Seitz. A. in Seitz, A. ed. Band 1: Abt. 1, *Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietes, Die palaearktischen Tagfalter*, 1909, 379 Seiten, mit 89 kolorierten Tafeln (3470 Figuren)*Оваа статија содржи текст од овој извор, кој е во јавна сопственост.*

Надворешни врски
----------------

* Есперова шах-табла

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q787277
* BioLib: 51749
* BOLD: 73865
* EoL: 137645
* Fauna Europaea: 441441
* GBIF: 1916533
* iNaturalist: 354680
* IRMNG: 11132585
* LepIndex: 142400
* NCBI: 111925

 |

 |
**Кросонов Леден Гребен** — леден гребен на Антарктикот, широк околу 35 милји (56 км), северно и североисточно од планината Марфи долж Волгриновиот Брег, Земја на Мери Берд. Бил мапиран од страна на Геолошкиот институт на САД за истражувања и од воздушни фотографии на американската морнарица, 1959–66 година, и именуван е од Советодавниот комитет за имиња на Антарктикот според командантот В.Е. Кросон, командант на градежната група на Антарктикот за време на операцијата „Длабоко замрзнување" во 1973 година.

Наводи
------

1. ↑  „Crosson Ice Shelf". *Geographic Names Information System*. United States Geological Survey. Посетено на 2011-12-06.
**Кајакарството во Македонија** — спорт кој во Македонија со текот на годините добива сè поголема популарност. Кајакарството е управувано од страна на Кајакарската Федерација на Македонија.

Историја
--------

Кајакарството во Македонија организирано се јавува со формирањето на првиот кајакарски клуб „Вардар" во Скопје во 1934 година на чело со Димитрије Ставриќ. По ослободувањето биле основани клубовите: „*Стрмец*" во Охрид (1948), „*Црн Дрим*" во Струга, „*Пеликан*" во Ресен, „*Мирче Ацев*" во Скопје. 

Во 1949 година бил создаден Поморско-бродарски сојуз чие име било променето во Бродарски сојуз на Македонија во 1953година, во кој биле активни 34 бродарски друштва и клубови (1951). Формираниот Кајакарски Сојуз на Македонија (1966) бил поделен на посебни сојузи – за мирни и диви води (1975). Југословенското првенство на мирни води било организирано во Охрид (1948), а на диви води на Црн Дрим (1949). Во екипната конкуренција Македонија го зазела двапати третото место во Југославија (1948 и 1949) и еднаш второто (1950), а КК „*Стрмец*" третото место (1953) – сите на мирни води. КК „*Мирче Ацев*" од Скопје станал првак на Југославија на диви води (1957), а КК „*Ластовица*" од Скопје го освоил трипати првенството на Сојузната лига „Исток" (1971–1979). Значаен број на кајакари од Македонија станале прваци на Југославија и државни репрезентативци. На светските првенства биле освоени две четврти, на европските за јуниори едно трето, а на олимписките игри деветто место. Во Македонија биле одржани светски првенства во кајак на диви води во спуст и слалом (1975). 

Секоја година се организираат меѓународни натпревари на Илинденскиот кајак слалом на реката Треска. Турнирот за прв пат се одржал во 1969 година кога бил формиран Иницијативен одбор од 9 члена на чело со Мемед Шакир за основање на традиционални меѓународни кајакарски натпревари на диви води на реката Треска посветени на Илинден, националниот празник на Македонија. Благодарение на квалитетните материјални и кадровски услови, овој меѓународен натпревар е прифатен во годишниот календар на Меѓународната кајакарска федерација (ИЦФ). Овие натпревари се одржани 42 пати (до 2010)[1], со учество на кајакари од југословенските републики, од балканските и од европските држави.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Кајакарството во Македонија*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 659. Text "series
" ignored (help)
Ингве Гамлин
**Ингве Гамлин** (17 март 1926–1 февруари 1995) бил шведски глумец и филмски режисер. Неговиот филм „*Бркачите"* од 1965 година бил вклучен на 16. Меѓународен филмски фестивал во Берлин каде што ја освоил вонредната награда на жирито „Сребрена мечка".

Гамлин исто така бил претседател на хумористичната Микродржава Република Џамтланд од 1963 до 1983 година.

Надворешни врски
----------------

* Ингве Гамлин на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Ингве Гамлин на Шведската филмска база (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Илија Спировски-Панде** (1920 во с. Избишта — 1971 во Белград) — македонски комунист, учесник во НОБ и народен херој.

Животопис
---------

Учел во граѓанското училиште во Ресен и во Вишата трговска академија во Битола. После Втората светска војна се запишал на Економскиот факултет во Скопје, кој го завршил со просек 10,00.

Другарувал со народниот херој Мите Богоевски. Тие заедно дејствувале во скоевската организација и во повеќе акции против асимилаторската и денационализаторската политика на големосрпскиот режим.

Ја добил партизанската споменица 1941, Орден за храброст и други одликувања. Активно бил вклучен во партиската организација во Ресен. Веднаш по фашистичката окупација раководел со Фондот за прибирање оружје, храна, облека и други средства потредбни за вооружената борба.

Станал заменик-политички комесар на одредот „Даме Груев". Бил учесник на Февруарскиот поход. Исто така, бил секретар на Првенството на КПМ за Преспа и заменик-политички комесар на батаљонот „Стив Наумов".

По ослободувањето заземал повеќе раководни должности: секретар на ОК на КПМ во Ресен, секретар на Окружниот народноослободителен одбор во Битола, Министер за финансии во Владата на НРМ, директор на Народната банка на Македонија (гувернер), републички и сојузен пратеник.

Починал во 1971 година во Белград на ВМА. Закопан е во Алеата на великаните во Скопје.
**Естела Кампавија** (1918–1990) била британска вајарка и керамичарка. Таа е позната по глазирана кeрамика, изложена во музејот Викторија и Алберт.

Ран живот
---------

Родена во Истанбул, Кампавија била од шкотско и шпанско потекло. Таа била воспитана во Турција и патувала како ќерка на дипломат. Самоук, Кампавија најпрво се прославила како керамичарка, започнувајќи ја својата кариера во 1955 година, пред да се развие како вајар во 1970-тите.

Уметнички дела
--------------

Нејзините апстрактни скулптури имаат форма на мазни фигури кои течат, навидум во движење. Нејзините скулптури биле изложени во Италија, Франција и Обединетото Кралство. Некои од нејзините дела: *Глава* (околу 1980 година), лежечка *фигура* (околу 1980) и *Ла Џои де Вивр* (1988) биле претставени на продажба во Каталогот за модерна и современа скулптура на Волсили за ликовни уметности. Во 2013 година, некои од нејзините досега невидени дела биле изложени на фестивалот Глиндебурн заедно со делата на Шон Хенри и Мајкл Крег-Мартин. Рој Опенхајм ја опишал како „еден од највозбудливите вајари на нашето време". Сликата на Кампавија, направена од Ајда Кар се чува во колекцијата на Националната галерија на портрети (Лондон).

Поврзано
--------

* Thomas, Oliver Watson ; photography by Ian; Kitcatt, Mike (1990). *British studio pottery : the Victoria and Albert Museum collection*. Oxford: Phaidon Christie's In association with the Victoria and Albert Museum. ISBN 0-7148-8067-1.

Наводи
------

1. ↑  „Bowl: Campavias CIRC.6-1959". *Victoria and Albert: Search the Collections*. Посетено на 11 March 2015.
2. ↑  „Bowl: Campavias CIRC.131-1958". *Victoria and Albert: Search the Collections*. Посетено на 11 March 2015.
3. 1 2 3  Oppenheim, Roy. „Estella Campavias" (PDF). *Campavias.ch*. Посетено на 17 March 2015.
4. 1 2 3  Otten, Rupert. „Modern and Contemporary Sculpture" (PDF). *Wolseley Fine Arts*. Посетено на 17 March 2015.
5. ↑  „Estella Campavias". *Campavias.ch*. Посетено на 17 March 2015.
6. 1 2  David Buckman (2006). *Artists in Britain Since 1945 Vol 1, A to L*. Art Dictionaries Ltd. ISBN 0 953260 95 X.
7. 1 2  „Beyond the stage: A newly curated art collection that evokes the style, drama and wonder of Glyndebourne". *www.glyndebourne.com*. Посетено на 23 March 2015.
8. ↑  „Estella Campavias (1918–1990) Cermaicist". *National Portrait Gallery: Search the Collection*. Посетено на 11 March 2015.
**Илија Прангоски** (Селци, Струшко,  1954
 - Охрид, 7 мај 2013

) бил виден македонски кардиолог со звање примариус и пратеник во Македонското Собрание.

Животопис
---------

Прангоски е роден во 1954 година во струшкото село Селци.. Дипломирал на Медицинскиот Факултет - Скопје во 1979 година. Специјализација по интерна медицина завршил на Медицински факултет - Скопје во 1987 година. Супспецијализација по Кардиологија обавил од 2002 до 2004 година. Бил раководител на одделот за функционална дијагностика на миокардот во Заводот за кардиоваскуларни заболувања. Бил член на Македонското и Европското здружение на кардиолози, потпретседател на Македонско Здружение на Кардиолози (2002-2006), член на Управен Одбор на Македонско Здружение на Кардиолози (2006-2010.) и претседател на управниот Одбор на Здружение на лекари - Охрид. Од 1998 до 2002 година бил пратеник во македонското Собрание во редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Починал ненадејно на 7 мај 2013 година во Охрид.

Наводи
------

1. ↑  „Пратенички состав 1998-2002". Собрание на Македонија. Отсутно или празно `|url=` (help); `|access-date=` бара `|url=` (help)
2. ↑  „In memoriam: Почина д-р Илија Прангоски". Ohrid News. 7 мај 2013. Посетено на 2013-05-07.
Кајгана – јадење од јајца (најчесто кокошкини) мешани или матени во тава додека полека се загреваат, вообичаено со сол, масло, а понекогаш и со други додатоци.

Јајцата често се користат во секојдневната исхрана заради нивниот вкус, но и заради тоа што можат лесно и брзо да се подготват, што е згодно за појадок и вечера.

Подготовка
----------

За подготовка на кајгана потребни се само јајца, сол и масло,

Во зависност од сезоната и распожливоста на прехранбените производи, кајганата може да има разни додатоци. Така на пример може да се подготви кајгана со суви пиперки и џимиринки, кајгана со праз]] и сл.

Наводи
------

1. ↑  „кајгана" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  Liesa Cole, L.J.L. *Quick and Easy Cooking: Meals in Minutes*. Globe Pequot. стр. 50. ISBN 978-1-59921-754-3. Посетено на August 21, 2017.
3. ↑  Како да направите совршена кајгана на семрежното место на Сè за храна
4. ↑  Кајгана со суви пиперки и пршки на семрежното место на Мои рецепти
5. ↑  Кајгана со праз на семрежното место на Мои рецепти

Поврзано
--------

* Јајце
* Омлет

Надворешни врски
----------------

Wikibooks Cookbook has a recipe/module on
***Scrambled eggs*** (шпански)

* 

* Кајгана на Ризницата ?