recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Првиот триумвират** бил политичка алијанса помеѓу Гај Јулиј Цезар, Марк Лициниј Крас и Гнеј Помпеј. За разлика од вториот триумвират, првиот немал официјален статус и неговата моќ во римската република била многу влијателана. Формиран е во 59 г. п.н.е и траел сè до смртта на Крас во 53 г. п.н.е.

Историја
--------

Крас и Помпеј бил колеги при конзуларство во 70 г. п.н.е. Во тоа време двајцата уживале значителна антипатија помеѓу себе и секој посебно се обидувал да го оттргне другиот за да си ја зголеми својата репутација во Рим.

Цезар успеал да ги помири, а потоа ја искористил нивната моќ, како и својата, за да биде избран за конзул во 59 г. п.н.е. Тој и Крас веќе биле пријатели, а за да го зацврсне триумвиратот, на Помпеј му ја дал својата ќерка Јулија. Триумвиратот ги искомбинирал огромната популарност кај народот на Цезар и големото влијание на Крас во плутократијата, а исто така и со воената репутација на Помпеј.

Триумвиратот бил чувај во тајна сè додека сенатот забранил предлог законот на Цезар за основање на колонии на Римски граѓани и дистрибуција на делови од јавното земјиште. При говор, законот му бил претставен на народниот совет кој бил напраднат од страна на Крас и Помпеј, откривајќи ја нивната алијанса. И покрај противењата, законот на Цезар бил одобрен. Потоа триумвиратите се обиделе да постават нивни луѓе на функцијата народен трибун во што успеале оттргнуваќи ги нивните најголеми противници Марк Тилиј Цицерон и Като Помладиот.

Триумвиратот продолжил да прави понатамошни промени во своја корист. Цезар станал проконзул и на двете Галии, односно Трансалпска Галија и Кисалпска Галија, а на нив бил додаден и Илирик со команда над четири легии, на пет години. Помпеј и Крас повторно делеле конзуларство во 55 г. п.н.е. По завршувањето на мандатот на Цезар, Помпеј и Крас истиот му го продолжиле за додатни пет години, а тие биле назначени за проконзули на Хиспанија и Сирија во пет годишен мандат.

Алијансата им дозволила на триумвиратите целосно да доминираат врз римската политика, но тоа не можело да трае многу долго токму поради амбициите, егото и љубомората на тројцата триумвирати. Помпеј, како и од порано, повторно почнал да му се спротивставува на Крас, а најмногу му завидувал на Цезар за неговите енормни успеси во Галија.

Смртта на Крас и Помпеј
-----------------------

Смртта на Јулија при пораѓањето и катастрофалната загуба и смрт на Крас во Битката кај Каре во 53 г. п.н.е имале огромно влијание врз распаѓањето на триумвиратот. Помпеј останал во Рим управувајќи ги своите Шпански провинции преку своите генерали. Во 52 г. п.н.е Помпеј бил избран за конзул без колега и силно учествувал во политиката на Рим што довело до тоа Цезар да ја помине реката Рубикон и да ја започне граѓанската војна. Помпеј бил назначен за командант на војската во Рим од страна на сенатот и бил поразен од неговиот поранешен пријател, Цезар, во Битката кај Фарсал. Иако Помпеј останал жил, тој бил убиен во Египет по наредба на египетскиот фараон оставајќи го Цезар сам владее во Рим.

Надворешни врски
----------------

* Артикл за тоа како започнал првиот триумвират

Наводи
------

1. ↑  "First Triumvirate".4 март, 2010.
Проблемот со три бунари се однесува на поврзување на секоја куќа со секој бунар без притоа линиите на поврзување да се пресекуваат.
**Проблем со три бунари**, познат и како **проблем со три куќи** — класична математичка загатка којашто гласи:

> Нека се дадени три куќи на рамнина и секоја од нив треба да се поврзе со три бунари како извори на три вида енергија: вода, гас и струја. Дали постои начин да се воспостават сите девет врски без притоа било која од нив да пресекува некоја друга и без да се користи простор со повисока димензија?
> 
> 

Проблемот претставува апстрактна математичка загатка којашто поставува ограничувања кои не постојат во практична инженерска смисла. Тој е дел од математичката област тополошка теорија на графови, која го проучува вметнувањето на графови на површини. Со поформален речник од областа на теоријата на графови, проблемот прашува дали целосниот дводелен граф *K*3,3 е рамнински. Во однос на проблемот, графот се среќава како „граф на корисност", а нарекуван е и „Томсенов граф".

Решение
-------

При вообичаената поставеност на проблемот на дводимензионална рамнина, решението на загатката е „не", односно не постои начин да се воспостават сите девет врски без притоа барем две од нив да не се пресекуваат. Со други зборови, графот *K*3,3 не е планарен. Во 1930 година, Казимир Куратовски истакнал дека графот *K*3,3 не е планарен, од каде што следува дека проблемот нема решение. Сепак, Дејвид Кулман изјавил дека „интересно е тоа што Куратовски не објавил детален доказ дека *K*3,3 е непланарен".

Поврзано
--------

* Проблем со три чаши

Наводи
------

1. ↑  Bóna, Miklós (2011), *A Walk Through Combinatorics: An Introduction to Enumeration and Graph Theory*, World Scientific, стр. 275–277, ISBN 9789814335232.
2. ↑  Utility Graph. *mathworld.wolfram.com*
3. ↑  Coxeter, H. S. M. (1950), „Self-dual configurations and regular graphs", *Bulletin of the American Mathematical Society*, **56**: 413–455, doi:10.1090/S0002-9904-1950-09407-5, MR 0038078.
4. ↑  Kuratowski, Kazimierz (1930), „Sur le problème des courbes gauches en topologie" (PDF), *Fund. Math.* (француски), **15**: 271–283.
5. ↑  Kullman, David (1979), „The Utilities Problem", *Mathematics Magazine*, **52** (5): 299–302, JSTOR 2689782.

Надворешни врски
----------------

* 3 Utilities Puzzle на Cut-the-knot (англиски)
* The Utilities Puzzle — објаснување со решение на Archimedes-lab.org (англиски)
* Loy, Jim, *Proof That the Impossible Puzzle is Impossible*, Архивирано од изворникот на 20 јануари 2007
* „Utility graph" од Ерик В. Вајсштајн — MathWorld (англиски)
**Октај Ахмед** (турски: *Oktay Ahmed*; Скопје, 24 ноември 1967

) — јазичар, универзитетски професор, македонски поет.

Животопис
---------

Роден е во Скопје на 24 ноември 1967 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје, каде што и магистрирал и докторирал лингвистика. Работи на Катедрата за турски јазик и книжевност при Филолошкиот факултет „Блаже Конески" во Скопје како редовен професор и во моментов е Раководител на истата катедра. Член на ДПМ од 1995 година. Автор е на книгите: Симфонија (1994), Точка запирка (1998). Има и две одиграни драми. Од лингвистичките трудови, најзначајни му се книгите „Вовед во морфологија на турскиот јазик" (2008) и „Зборовните групи во турскиот јазик: Теорија и анализа" (2021). Од 1988 година е член на организацијата на луѓе со натпросечна интелигенција, Меѓународна Менса (Mensa International), како и основач на македонскиот огранок, Менса Македонија, во 1999 годима.

Наводи
------

1. ↑  Павловски, Јован; Раде Силјан (2004). *Македонски писатели*. Веле Смилевски. Друштво на писателите на Македонија.

Надворешни врски
----------------

* oktayahmed.com

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Прашката библија** испечатена во 1488 година била првата целосна верзија на Библијата испечатена на чешки јазик и прва на словенски јазик во тоа време. Библијата била испечатена во Прага, во главниот град на Кралството Бохемија, денешна Чешка. Библијата се состои од 610 страници. Трошокот за печатење бил на четворица богати луѓе од Прага. Денес, зачувани се околу 90 копии на Библијата. Една година подоцна, во 1489 година во Кутна хора била испечатена друга верзија на Библијата, што ја прави најстарата чешка библија со илустрации.

Наводи
------

1. 1 2  Pražská bible a počátky českého knihtisku. Český rozhlas (Czech)
**Симеон Туманов** — воен генерал на Југословенската народна армија (ЈНА).

Животопис
---------

Симеон Туманов е роден на 19 февруари 1943

 година во струмичкото село Куклиш.

Воената кариера во ЈНА ја започнува во 1965 година по завршувањето на Воената академија на Копнената војска на ЈНА — насока пешадија — со офицерскиот чин потпоручник. Од 1965 до 1969 година е командир на вод. Во 1968 година е унапреден во чин поручник. Од 1969 до 1971 година е командир на чета. Во 1971 година е унапреден во чин капетан. Од 1971 до 1972 година е референт за безбедност во воен округ. Од 1972 до 1977 година е оперативец во контраразузнавачка група. Во 1973 година вонредно е унапреден во чин капетан 1. класа.

Во 1977 година ја завршува Командно-штабната академија на Копнената војска на ЈНА со темата „*Откривање на тајни воени податоци во средствата за јавно информирање*". Истата година е унапреден во чин мајор. Од 1977 до 1980 година е началник за безбедност во 4. пешадиска дивизија. Од 1980 до 1985 година е помошник на началникот на одделението за безбедност во 7. армија. Во 1981 година предвремено е унапреден во чин потполковник. Од 1985 до 1988 година е началник на одделението за безбедност во 7. армија. Во 1986 година ја завршува Командно-штабната школа за оператика на Копнената војска на ЈНА со темата „*Работа на органите за безбедност во услови на вонредна состојба и непосредна воена опасност*". Истата година е унапреден во чин полковник.

Од 1988 до 1991 година е началник на првото одделение на Управата за безбедност во Сојузниот секретаријат за народна одбрана (ССНО). Од 1991 до 1992 година е заменик-началник на Управата за безбедност во ССНО. Во 1991 година е унапреден во чин генерал-мајор. Генералскиот чин го брани со темата „*Ангажирање на контраразузнавачки групи на Управата за безбедност на Сојузниот секретаријат за народна одбрана и оперативно-стратегиските групации во војна*". Во 1992 година три месеци е помошник на заменик-началникот на Генералштабот за соработка со мировните сили на Обединетите нации.

Одликувања
----------

* Социјалистичка Федеративна Република Југославија Орден за воени заслуги со сребрени мечеви  (1969)
* Социјалистичка Федеративна Република Југославија Орден на Народната армија со сребрена ѕвезда  (1974)
* Социјалистичка Федеративна Република Југославија Орден за воени заслуги со златни мечеви  (1979)
* Социјалистичка Федеративна Република Југославија Орден на трудот со златен венец  (1984)
* Социјалистичка Федеративна Република Југославија Орден на Народната армија со златна ѕвезда  (1989)

Наводи
------

* Стојановски, Мирослав; Стојаноски, Борис (2017). Стојановски, Мирослав (уред.). *Воени генерали од Mакедонија (1943–2017)* (второ. изд.). Скопје: Клуб на генерали на Република Македонија. стр. 344–347.
**Смртта на војводата Пријезда** (српски: *Смрт војводе Пријезде*) - српска епска (јуначка) песна.

Содржина
--------

Турскиот цар Мехмед често праќа писма до војводата Пријезда од градот Сталаќ, барајќи да му ги даде сабјата, коњот и жената. Војводата храбро го одбива барањето така што царот собира војска која три години безуспешно се обидува да го освои градот. Едно утро, сопругата на војводата ја гледа матната Морава и го предупредува својот маж дека турската војска ќе го освои градот. По црковната служба, војводата Пријезда ги собира соработниците со предлог да извршат јуриш на турската војска. Додека тие се гостат, во подрумите на војводата Пријезда веќе навлегле јаничарите. Тогаш, војводата Пријезда ја напаѓа турската војска при што во борбата гинат 60 војводи и илјадници турски војници. Тогаш, војводата се враќа во градот, го убива коњот и ја крши сабјата, а тој и сопругата скокаат од тврдината во Морава. Така, иако царот успева да го освои градот Сталаќ, тој не добива ништо од посакуваното, а од почетната триилјадна војска се враќа само со 500 преживеани.

Осврт кон песната
-----------------

Песната за војводата Пријезда е најубава химна за човечката слобода и достоинство. Тој умира за да не се посрамоти предавајќи му ги на непријателот коњот, сабјата и жената кои ги сфаќа како составни делови на својата слобода, а истото мислење го дели и неговата сопруга Јелица која со едноставни зборови, како нешто што се подразбира самото по себе, искажува најблагороден хероизам кажувајќи дека посакуав со него чесно да умре, отколку срамно да ги љуби Турците. Главната порака од оваа песна е дека не постои делумна слобода, зашто таа е или цлеосна или не постои.

Наводи
------

1. ↑  Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 234-237.
2. ↑  Војислав Ђурић, „О народним епским песмама", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 14-15.
Роко Бароко
**Роко Бароко** (итал. *Rocco Barocco*, роден во 1944 година во Неапол, Италија) е италијански моден творец.

Животопис
---------

Детството и младоста ги минал на островот Искја, близу Неапол, каде што пораснал во семејство заедно со осум браќа. Има диплома за капетан на долга пловидба која ја стекнал на Академијата за морепловство на островот Проџида.

Привлечен од светот на модата, во 1962 година се преселил во Рим каде что најпрвин работел во ателјето на Патрик Де Баренцен.

Во 1974 година го отвора своето модно студио на Шпанскиот плоштад во Рим, а во 1979 година по многубројните успеси кои ги постигнал во високата мода, ја претставил првата женска прет-а-порте колекција. Познат е по неговите сексипилни творби, а меѓу наградите кои ги добил како признание за својот труд, треба да се спомнат „Сребрената маска" за висока мода во 1967 година, наградата „Сингер" во Њујорк за млад моден творец и онаа во Питсбург во 1973 година.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место
**„Смртта на господинот Голужа"** (српски: *Смрт господина Голуже*) — збирка раскази на српскиот писател Бранимир Шќепановиќ од 1977 година.

Содржина
--------

Централно место во збирката зазема истоимениот расказ: На патот до морето, господинот Голужа случајно застанува во непознат мал град, каде веднаш го привлекува вниманието на жителите. Еден ден, тие го испитуваат за причината на неговиот престој во градот, а тој им кажува дека дошол за да умре. Од тој миг, целиот град почнува да му укажува почит - луѓето му нудат разни бесплатни услуги и производи, доаѓаат да се посоветуваат со него, а најубавите жени водат љубов со него. Така, господинот Голужа, кој дотогаш бил осамен човек кој се плашел од луѓето, наеднаш почнува да се чувствува важен и да ужива во животните задоволства. Нестрпливи да бидат сведоци на неговата смет, по шестмесечно чекање, неколку жители го посетуваат во хотелската соба со барање да си го исполни ветувањето. Тогаш, тој почнува да крои планови како да се извлече од неприликите, но утредента, луѓето го носат на мостот, очекувајќи тој да се фрли во реката. Господинот Голужа се обидува да одржи говор кој ќе му обезбеди симпатија кај жените, но се соочува со рамнодушност. Сакајќи да побегне, тој се качува на оградата на мостот, но паѓа во реката и умира.

Осврт кон делото
----------------

Новелата „Смртта на господинот Голужа" претставува бизарна приказна која иницира многу прашања кои често немаат вистински одговори. Главниот јунак цело време се бори со внатрешните судири меѓу најмрачните мисли и повремените просветлувања. Новелата била дел од антологијата објавена во Данска под наслов „Модерна европска новела", како и во „Антологијата на светскиот расказ" и во „Антологијата на светските книжевности", објавени во САД. Според *Le Matricule des Anges*, „оваа новела функционира божествено, а последната сцена ја замрзнува крвта". Врз основа на оваа новела е снимен филмот „Џулијан По", чешкиот композитор Зденек Лукач ка компонирал истоимената опера, а во Градскиот театар во Шартр успешно била изведувана истоимената претстава. Исто така, во 1982 година е снимен истоимениот филм во режија на Живко Николиќ во кој главната улога ја игра Љубиша Самарџиќ.

Наводи
------

1. ↑  Branimir Šćepanović, *Usta puna zemlje – Smrt gospodina Goluže*. Beograd: Dereta, 2019, стр. 79-118.
2. ↑  Branimir Šćepanović, *Usta puna zemlje – Smrt gospodina Goluže*. Beograd: Dereta, 2019.
3. ↑  Branimir Šćepanović, *Usta puna zemlje – Smrt gospodina Goluže*. Beograd: Dereta, 2019, стр. 121-123.
4. ↑  РТС, Смрт господина Голуже (пристапено на 23.5.2023)
**Смртта на Фрањо Кадавер** – (хрватски: *Smrt Franje Kadavera*) – расказ на хрватскиот писател Мирослав Крлежа, дел од збирката „Хрватскиот бог Марс".

Содржина
--------

Во воената болница, Имбро Светец, пациент на одделението за болните од венерични болести, извршил самоубиство и тоа било настан на денот. Единствено, неговиот сосед во одделението, Фрањо Кадавер лежел крај мртвото тело на Имбро и упорно се молел. Фрањо бил чевлар, кој живеел во градот, но жена му не знаела дека тој лежи во болницата, лекувајќи се од сифилис. Тагувајќи по семејството, една ноќ, Фрањо избегал и дошол до својата куќа, а на враќање кон болницата бил ранет во ногата од страна на стражарите. Утредента, болничката комисија ги прегледала сите болни и го открила неговиот престап. Во болничкото одделение се наоѓал и војникот Тони Јокл кој го познавал семејството на Фрањо. Знаејќи дека Фрањо е многу побожен човек и дека го крие од сопругата својот престој во болницата, Тони го уценувал и Фрањо морал да му дава пари, храна и облека, а најпосле, Тони посакал да му го земе и златниот медалјон. Еднаш, група болни започнале разговор за социјализмот, за политиката и за постоењето на бог и тогаш Фрањо се налутил и жестоко ја бранел католичката вера. Тогаш, Тони го нападнал него, обвинувајќи дека е лицемерен и грешен при што на сите им кажал дека Фрањо има жена во градот која не знае дека тој лежи во болницата. Сите војници почнале да го задеваат, па Фрањо бил многу потиштен и се обвинувал себеси. Утредента, Тони избегал во градот и ѝ кажал на сопругата на Фрањо, а таа дошла во болницата, со остри обвинувања и клетви кон него. Тогаш, Фрањо отишол во тоалетот и се обесил.

Наводи
------

1. ↑  Miroslav Krleža, *Hrvatski bog Mars*. Beograd: Rad, 1963, стр. 87-124.
**Подмолска Река** — река во Македонија, која извира под падините на Селечка Планина, односно точно во подножјето на врвот Висока (1472 м.н.в), во селото Бонче.

Тек
---

Текот на реката започнува од селото Бонче и продолжува кон селото Подмол, каде што од местото наречено Извор добива прилив на вода, односно го зголемува нивото на водата. Исто така во селото Подмол, во средишниот дел на селото, има изградено препрека, од големи камења. Самата препрека во суштина е огромен ѕид на којшто му „фалат" неколку камења и тоа овозможува тоа место да изгледа како мал водопад. Препреката всушност е изградена во корист на мештаните, бидејќи не дозволува реката да го продлабочи и прошири своето речно корито. Течението на Подмолска Река продолжува кон битолското село Добрушево, потоа кон Чарлија и во близина на битолското село Радобор се влева во реката Црна.

Потекло на поимот
-----------------

Имено, реката своето име го добива по селото Подмол, од две причини, првата е што најголем водостој и реката е најбрза токму во ова село, а исто така тука е и значајната препрека за самата река. Подмолска Река зафаќа сливно подрачје од 35,55 км2.

Поврзано
--------

* Подмол
* Селечка Планина
* Црна Река

Наводи
------

1. ↑  По кажување на лице, родено и пораснато во самото село Подмол.
**Подмосковските вечери** (руски: *Подмосковные Вечера*) - популарна руска песна компонирана во 1955 година од Василиј Соловјов-Седој (музика) и Михаил Матусовски (текст).

Почеток
-------

*Подмосковските вечери* се смета за традиционална и долго се користи како генеричка музика од Радио Москва. Васили Соловјов-Седој кој е роден во Ленинград, на почетокот ја насловил пенста „Ленинградските вечери", но на барање на советското министерство за култура, песната е насловена „Подмосковските вечери", со соодветни промени на текстот.

Песната ја извел Владимир Трошин, млад глумец на Московскиот театар за документарец за Спартакијадата на СССР. Во филмот немала голема важност, но постигнала голема радио-популарност.

Меѓународна популарност
-----------------------

Песната станала меѓународно позната после изведбата на Светскиот фестивал на младината и студентите кој таа година се одржал во Москва. Била особено популарна во Кина. Клавирската интерпретација на американскиот пијанист Ван Клибурн придонела за оваа популарност. При посетата на Михаил Горбачов на САД, тој ја извел и во Белата куќа.

Текст
-----

| Текст на руски | Превод на македонски |
| --- | --- |
| Не слышны в саду даже шорохи,
Всё здесь замерло до утра.
Если б знали вы, как мне дороги
Подмосковные вечера.

Речка движется и не движется,
Вся из лунного серебра.
Песня слышится и не слышится
В эти тихие вечера.

Что ж ты, милая, смотришь искоса,
Низко голову наклоня?
Трудно высказать и не высказать
Всё, что на сердце у меня.

А рассвет уже всё заметнее.
Так, пожалуйста, будь добра.
Не забудь и ты эти летние
Подмосковные вечера. | Не се слуша ни шумолењето во градината,
Сè замрело до изутрина.
Кога би знаеле, колку ми се драги
Подмосковските вечери.

Рекичката тече и не тече,
Целата посребрена од месечината,
Песна се слуша и не се слуша
Во тие тивки вечери.

Зошто мила гледаш попреку,
Главата си ја наведнала?
Тешко е да се искаже и да не се искаже
Сè што на срцето ми лежи.

А зората сè повеќе рудее.
Затоа те молам, биди добра
И не заборавај ги и ти тие летни
Подмосковски вечери. |

Надворешни врски
----------------

* Владимир Трошин: Подмосковски вечери
**Роденденска торта** е било кој вид на торта што се служи за време на прославата на роденденот во западно европските земји, уште од 19 век. Традицијата на пеење родендеска песна и сечење на родендеска торта е дел од европската култура. Поставувањето на запалени свеќички на тортата се појавува во Германија во XVIII век. Во светот постојат различни водови на роденденски торти, и не постои еден вид торта или правило за тоа каква торта може да се нарече *роденденска*.

Историја
--------

Украсена роденденска торта
Се смета дека во Стар Рим и Стара Грција за роденден се служеле 'торти' направени од брашно, јатки и мед, како и за свадба. Во Европа, зборовите „колач" и „леб" се преклопувале, и единствената разлика меѓу нив била што колачот треба да е благ, а лебот не. Во 15 век во Германија, пекарите продавале некој вид на колач наменет за роденденска прослава, и ова се смета за почеток на роденденските торти какви што ги знаеме денес. Тортите кои се правеле во текот на 17 век, содржеле декорација, по што потсетуваат на денешните роденденски торти.

Денес вообичаено е пред славеникот да се изнесе торта или колач со запалени свеќички. Славеникот ги дува свеќите, а присутните му пеат роденденска песна. Најчесто се пее песната „Среќен роденден" во земјите од англиското говорно подрачје, или нејзин превод на јазикот на земјата каде се слави, или пак некоја соодветна песна. Факт е дека изразот „Среќен роденден" (Happy Birthday) се појавил напишан декоративно на тортите дури откако роденденската песна („Happy Birthday to You") била популаризирана на почетокот на 20 век.

Поврзано
--------

* Свадбена торта
* Список на десерти
* Роденден

Наводи
------

1. ↑  „Birthday Cakes: History & Recipes - Online article with an extensive bibliography".
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Роденденска торта" на Ризницата ? |
**Село** или **рурала** е ретко населена животна средина вон влијанијата од урбаните градови. Во овие краишта има населени места (села), ненаселени места за стопански активности и дивина. Луѓето кои живеат на село обично се нарекуваат селани и работат на фарма или во други индустриски гранки.

Руралноста на едно место се мери по густината на населението (населеноста). Така, поретко населените места се сметаат за порурални.

На село луѓето се занимаваат со земјоделство и сточарство, но и шумарство, рударство, експлоатација на други природни ресурси, како и туризам (селски туризам).

Начинот на живот на село се раликува од градскиот, главно по ограниченоста на услужните дејности, особено јавните служби. Државните служби како полицијата, училиштата, противпожарните служби и библиотеките постојат, но се со ограничен опфат, или пак се недостапни за пооддалечените заедници. Јавните услуги како водовод, канализација, улично осветлување и комунална хигиена генерално постојат во поголемите места. Јавниот превоз е ограничен или го нема, и затоа луѓето обично имаат свои возила. Доколку ова е непрактично, тие пешачат, возат велосипеди или јаваат животни како коњи, магариња или камили, зависно од тоа каде живеат.

Поврзано
--------

* Село (населба)
* Куќа на село (поседничка)
* Дигитален јаз
* Фолклор
* Селанство

Наводи
------

* Hart, John Fraiser. *The Rural Landscape*, ISBN 0-8018-5717-1.
**Светот нема да слуша** - (англиски: *The World Won’t Listen*) - албум на англиската група „Смитс" (The Smiths) од 1986 година.

Технички информации
-------------------

Албумот е објавен од страна на дискографската куќа „Раф трејд рекордс" (Rough Trade Records) и претставува компилација на претходно објавени песни на Смитс. Како продуценти на четири песни се јавуваат члeновите на групата, осум песни се продуцирани од пејачот Мориси (Morrissey) и гитаристот Џони Мар (Johnny Marr), продуцент на една песна е Мар, а три песни се продуцирани од Џон Портер (John Porter). Автори на сите песни на албумот се Мориси и Мар.

Содржина
--------

На албумот се наоѓаат 16 песни:
  

Страна A:

* Panic (2:19)
* Ask (3:16)
* London (2:06)
* Bigmouth strikes again (3:12)
* Shakespeare’s sister (2:09)
* There is a light that never goes out (4:02)
* Shoplifters of the world unite (2:56)
* The boy with the thorn in his side (3:15)
* Stretch out and wait (2:44)

  

Страна B:

* Asleep (4:09)
* Unloveable (3:54)
* Half a person (3:35)
* That joke isn’t funny anymore (3:49)
* Oscillate wildly (3:26)
* You just haven’t earned it yet, baby (3:30)
* Rubber ring (3:46)

Наводи
------

1. ↑  The Smiths, *The World Won’t Listen*, KL-1626, Založba kaset in plošč, RTV Ljubljana.
2. ↑  The Smiths, *The World Won’t Listen*, KL-1626, Založba kaset in plošč, RTV Ljubljana.
**Певејскиот** е чадски јазик, дел од погрупата на масански јазици од семејството на афроазиски јазици. Јазикот се зборува од Певејците во Чад и Камерун. Според податоците од 1999 година јазикот го зборуваат околу 35.720 лица.

Дијалекти
---------

Јазикот се зборува во регионот Мајо-Кеби Уест во Чад. Јазикот е составен од три дијалекта, ламејски, доејски и дариски. Јазикот се пишува на латиница.

Наводи
------

1. ↑  Певејски јазик на „Етнолог".

Надворешни врски
----------------

* Певејски јазик на „Етнолог".

|  |  |
| --- | --- |
| ɣ |  
*Оваа статија поврзана со афроазиските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 333 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **333** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 333 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Рамешки је град у РусијиПредлошка:SHORTDESC:Рамешки је град у Русији**Рамешки** ( руски: *Рамешки*) е населено место со административен статус на мало гратче ( руски: *посёлок городского типа*) во европскиот дел на Руската Федерација, на исток од Тверската област Административно, тој му припаѓа на Рамешкиот реон, кој е исто така административен центар.

Знаме на Рамешки
Според проценките на Националната статистичка служба, во 2014 година во градот живееле 4 230 жители.

Географија
----------

Гратчето се наоѓа во источниот дел на Тверската област, недалеку од левиот брег на реката Медведица (левата притока на Волга ). Се наоѓа на околу 64 километри северно од обласниот центар, градот Твер, на стариот пат што го поврзува градот со Бежецк.

Историја
--------

Иако точното потекло на името на населбата е непознато, се верува дека потекнува од збор што значи густа шума.

Првото писмено споменување на населбата наречена *Раменки*, за која се верува дека се однесува на денешната населба, датира од 1551 година и се однесува на декретот на царот Иван Грозни со кој споменатото село било доделено на управата на еден локален манастир.

Селото останало како манастирски имот сè до 1764 година кога царицата Катерина II го вратила манастирското земјиште под власта на државата. Според статистичките податоци од 1781 година, во населбата живееле само 107 жители, претежно Руси. Името Рамесшки наместо Раменка за прв пат се користело во службените документи во текот на XVIII век.

На почетокот на 19 век, низ населбата поминувал дел од трговскиот пат што го поврзувал Твер со Бежецк. Во 1859 година селото имало 385 жители, а постоела и црква.

Станала регионален центар на 30 август 1929 година по основањето на Рамешкиот реон .

Во 1979 година поранешното село добило статус на урбан град ( руски: *посёлок городского типа*)

Демографија
-----------

Според податоците од пописот во 2010 година во градот живееле 4 318 жители, додека според проценките за 2014 година, таму живееле 4 230 жители или околу една третина од вкупното население во реонот. 

| 1897 година | 1959 година | 1970 година | 1979 година | 1989 година | 2002 година | 2010 година | 2014 година |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| --- | 1 499 | 2 255 | 3 476 | 4 390 | 4 246 | 4 318 | 4 230 |

Населбата е позната по малцинската заедница на Карели, која ја сочинувало околу една третина од населението на пописот во 1989 година.

Економија
---------

Во гратчето има фабрика за плетење.

Знаменитости
------------

Во центарот на гратчето има црковен комплекс составен од црквата Троица (1778-1784) и камбанаријата на црквата Свети Александар Невски (1830-1837). Наспроти црковниот комплекс, во паркот - бронзена биста во чест на Херојот на Советскиот Сојуз Алексеј Семијонович Смирнов (роден во село Палцево, област Рамешковски), како и споменик во чест на 450-годишнината од село.

Поврзано
--------

* Портал: Русија

* Тверска област
* Рамешки реон
* Список на градови во Русија

Користена литература
--------------------

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на градската администрација
**Светската конференција за човекови права** била одржана од Обединетите нации во Виена, Австрија, од 14 до 25 јуни 1993 година. Тоа била првата конференција за човекови права што се одржала по крајот на Студената војна. Главниот резултат на конференцијата била Виенската декларација и програма за акција (ВДПА).

Позадина
--------

Иако Обединетите нации веќе долго време биле активни во областа на човековите права, Виенската конференција била само втора глобална конференција која се фокусирала исклучиво на човековите права, при што првата била Меѓународната конференција за човекови права што се одржа во Техеран, Иран во текот на април-мај 1968 година по повод одбележувањето на дваесетгодишнината од Универзалната декларација за човекови права.

Конференција
------------

На Светската конференција за човекови права учествувале претставници на 171 нација и 800 невладини организации, со вкупно околу 7.000 учесници. Ова конференција е најголемиот собир за човекови права досега. Таа била организирана од експертот за човекови права Џон Пејс.

Резултати
---------

Клучен резултат на Светската конференција за човекови права била Виенската декларација и програма за акција, која била формулирана доцна на состанокот и била усвоена со консензус на 171 држава на 25 јуни 1993 година.

Наводи
------

1. 1 2  Норчи, Чарлс (2004). „Human Rights: A Global Common Interest". Во Красно, Џин Е. (уред.). *The United Nations: Confronting the Challenges of a Global Society*. Lynne Rienner Publishers. стр. 87. ISBN 1-58826-280-4.
2. ↑  „Timeline: Human Rights Conventions". Ал Џезира. Посетено на 7 февруари 2020.
3. 1 2  Бојл, Кевин (1995). „Stock-Taking on Human Rights: The World Conference on Human Rights, Vienna 1993". Во Битам, Дејвид (уред.). *Politics and Human Rights*. Wiley-Blackwell. стр. 79. ISBN 0-631-19666-8. Укажано повеќе од еден `|author=` и `|last=` (help)
4. ↑  „Proclamation of Tehran, Final Act of the International Conference on Human Rights, Teheran, 22 April to 13 May 1968". U.N. Doc. A/CONF. 32/41 at 3 (1968) преку Библитеката за човекови права на Универзитетот Минесота. Посетено на 7 февруари 2020.
5. ↑  Boyle, "Stock-Taking on Human Rights", p. 81.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 318 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **318** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 318 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Пресек на две рамнини во тридимензионален простор
Во математиката под поимот **рамнина** се подразбираат повеќе работи. Најчестиот е оној најинтуитивниот: рамнината претставува *рамна*, бесконечна, дводимензионална површина која е дел од тридимензионалниот простор. Поимот *рамна* може да се сфати интуитивно, но и коректно математички, ако се толкува како *нула закривеност*.

Општо, нека во тридимензионалниот (Евклидов) простор е воведен координатен систем. Ако рамнина минува низ координатниот почеток, тогаш таа претставува дводимензионален потпростор од тридимензионалниот простор. Рамнините кои не минуваат низ координатниот почеток може да се добијат со транслација на овие потпростори и без губење на општоста да се разгледуваат како такви.

Во случајот на Евклидови простори со повисока димензија од три, се воведува концептот на *k*-рамнина. Така, на пример, во тридимензионален Евклидов простор имаме 1-рамнини и 2-рамнини кои во суштина се правите и „обичните" рамнини соодветно. Правата е еднодимензионален потпростор, па затоа е 1-рамнина, додека „обичната" рамнина е дводимензионален потпростор, па затоа е 2-рамнина. Од друга страна, ако просторот е со четири димензии, тогаш целиот тридимензионален простор (а такви може да има повеќе) во однос на основиот простор би претставувал само 3-рамнина.

Поврзано
--------

* Простор

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на математиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Светска асоцијација за визуелни уметности** е доброволна, независна, непрофитна организација формирана во 2014 година, за обединување на поединци и институции ширум светот чија заедничка основа се визуелните уметности. Главната цел е на оваа асоцијација да се собере потенцијалот на визуелните уметности со цел да се постигне конкурентно опкружување преку мрежно поврзување и заедничко дејствување на глобалната уметничка сцена и да се промовираат, негуваат и зачувуваат визуелните уметности како важен дел од подвижното културно наследство во светот.

Посебни цели на оваа асоцијација се:

* да се обезбедат признанија и награди за артистите и профеционалните уметници преку доделување награди и признанија заедно со доверливи партнерски институции / настани
* да се даде значителна поддршка на новите дојденци во уметноста преку обезбедување летни училишта, работилници и други форми на неформално образование за уметниците
* да организира меѓународни состаноци и конференции за професионалните уметници
* да дизајнира програми за регионална и меѓународна соработка, размена на идеи, проекти и мрежно поврзување.

За посеопфатно глобално покривање, Светска асоцијација за визуелни уметности соработува со следните региони: Балкан, Средна Европа, Западна Европа, Источна Европа, Северна Америка, Средна Америка, Јужна Америка, Азија и Австралија.

Наводи
------

1. ↑  Известување во медиумите
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 320 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **320** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 320 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Раманово засилување** — засилување кое се заснова на феноменот на стимулирано Раманово расејување (СРР, SRS – Stimulated Raman Scattering), кога „сигнал" фотон со пониска честота индуцира нееластично расејување на „пумпа" фотон со повисока честота во оптички медиум во нелинеарен режим. Како резултат на ова, се продуцира друг „сигнал" фотон, при што вишокот енергија резонантно преминува во вибрационите состојби на медиумот. Овој процес, со другите процеси на стимулирана емисија, овозможува сеоптичко засилување. Оптичкото влакно денес е најупотребуваниот нелинеарен медиум за СРР, за телекомуникациски цели. Во овој случај тој се одликува со намалување на резонантната честота за ~11 THz (што одговара на поместување на брановата должина на ~1550 nm за ~90 nm). Процесот на стимулирано Раманово расејување може лесно да се каскадира, пристапувајќи така на која било честота во прозорците со ниски загуби (1310 и 1550). Покрај употребата во апликациите на нелинеарна и ултрабрза оптика, Рамановото засилување се користи во оптичките телекомуникации, при што овозможува покриеност на сите опсези на бранови должини и засилување на сигналите дистрибуирани во мрежата.

Поврзано
--------

* Раманов ласер
* Чандрасекара Венката Раман

Наводи
------

1. ↑  „Raman", *Oxford English Dictionary* (3rd. изд.), Oxford University Press, September 2005 Invalid `|mode=CS1` (help) (бара Претплата или членство во британска јавна библиотека .)

Надворешни врски
----------------

* "Raman Amplifiers", in the Encyclopedia of Laser Physics and Technology
* "Simulation of Distributed Raman Amplification (DRA) for fiber-based transmission systems"


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија технологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 319 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **319** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 319 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Пајонската свештеничка на мостот „Око"
**Пајонската свештеничка** е бронзена скулптура посветена на пајонска свештеничка, пронајдена на некрополата Лисичин Дол на валандовското археолошко наоѓалиште Исар-Марвинци. Автор на скулптурата е Сретко Јовановски.

Уметничко дело е засновано на вистински артефакти. Скулптурата е висока три метри. Свештеничката е елегантна, тенка, висока, со глава крената кон Сонцето.

Скулптурата почна да се изработува со донација од 5.000 евра од исландска банка, а со тие парите е излеана мала фигура на свештеничката. Монументалната верзија ја финансираше Министерството за култура со 1,5 милион денари. Скулптурата е леана во леарница во Смедерево. Со постаментот скулптурата е висока 3,5 метри.

Првично, скулптурата *Пајонска свештеничка* е поставена во дворот на Музејот на Македонија, а потоа е преместена на мостот „Око".

Наводи
------

1. ↑  Поставена скулптурата „Пајонска свештеничка" пред Музејот на Македонија[*мртва врска*]
2. ↑  „Пајонската свештеничка се сели на мостот „Око", „Шпиц", 7.05.2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија споменик во Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Светот не е доволен** (англиски: *The World is not enough*) е британски филм од 1999 година, во режија на Мајкл Ејптид. Главните улоги ги играат: Пирс Броснан, Софи Марсо и Џуди Денч. Филмот е дел од серијалот посветен на тајниот агент Џејмс Бонд.

Содржина
--------

Во седиштето на МИ6 е убиен нафтениот тајкун сер Роберт Кинг. Затоа, Бонд добива задача да ја заштитува неговата ќерка Електра и нејзиното богатство. Електра е наследничка на богатите нафтени полиња во Каспиското Море, проценети на стотици милијарди долари. Нејзиното богатство е привлечно за светските моќници, а особено за Ренард, убиецот на нејзиниот татко. Ренард прави саботажа на нафтоводот на Кинг, кој во иднина би можел да обезбеди нафта за целиот свет.

Наводи
------

1. ↑  *Антена*, број 853, 31.10.2014, стр. 27.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 346 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **346** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 346 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Светозар Ристовски** (р. 26 јануари 1972

 год.) е македонски филмски режисер кој живее во Канада. Својот прв филм го снимил во 2000 година под името „Ловец" како краткометражен филм за психата на воен снајперист. Прв филм на англиски јазик му е „Драг господине Гејси" (2010) за американскиот сериски убиец Џон Вејн Гејси. Неговите филмови „Илузија" и „Лазар" имаат освоено бројни награди.

Наводи
------

1. ↑  „Светозар Ристовски: „Лазар" е слика на она што се случува во Македонија | okno.mk". *okno.mk*. Посетено на 2020-07-11.
2. ↑  „John Wayne Gacy Comes Back To Life Onscreen". *CINEMABLEND*. 2009-02-05. Посетено на 2020-07-11.
3. ↑  *Iluzija - IMDb*, Посетено на 2020-07-11
4. ↑  *Lazar - IMDb*, Посетено на 2020-07-11
**Психозите** се група на болести што се одликуваат со „загуба на контакт со реалноста", неможност да се разграничи помеѓу она што е реално и нереално, имагинарно или она што реално не постои. Психозата не се осознава, за разлика од неврозите, при коишто човекот е речиси секогаш свесен за болеста.

Голем број на психички состојби и растројства можат да предизвикаат психотични епизоди, како што се: шизофренија, биполарно растројство, анксиозност, тешка депресија, недостаток на спиење и др.

Наводи
------

1. ↑  Kelly, Evelyn B. (2001). *Coping with schizophrenia* (1. изд.). New York: Rosen Pub. стр. 25. ISBN 9780823928538.
2. ↑  „Schizophrenia, schizotypal and delusional disorders (F20-F29)". *ICD-10 Version:2010*. World Health Organization.
*За истоименото село видете тука*
Поглед на поранешниот рудник и флотација
**Крстов Дол** — рудник и флотација сместени на околу 20 километри од градот Крива Паланка, во атарот на истоименото село.

Рудникот и флотацијата повеќе не се користат, а неговите објекти се уништени.

Историја
--------

Од 1960 година, во долината на Крстовдолскиот Дол започнале истражувања, а подоцна бил отворен и самиот рудник „Крстов Дол" за антимон. Некогаш во него и во изградената флотација работеле 120 жители на околните села.

Флотација
---------

Во флотацијата била обработувана антимонова руда. Освен тоа, била преработувана и молибденова руда донесена од Турција. Во мала количина била обработувана и руда на антимон од рудникот „Алшар", во околината на Кавадарци, која содржела висок процент на арсен.

Галерија
--------

* Рушевини од поранешната флотацијаРушевини од поранешната флотација
* Поглед на патот до флотацијатаПоглед на патот до флотацијата

Наводи
------

1. ↑  „Природни ресурси". *Општина Крива Паланка*. Посетено на 2019-06-22.
2. ↑  Трифуноски, Јован (1973). *Кривопаланачка област*. Загреб: Хрватска академија на науките и уметностите. стр. 263–265.

Надворешни врски
----------------

* Рудник „Крстов Дол" на Ризницата ?

Координати: 42°18′56″N 22°18′30″E﻿ / ﻿42.31556° СГШ; 22.30833° ИГД﻿ / 42.31556; 22.30833
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 321 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **321** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 321 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------