**Сиверт** (симбол: *Sv*) — специјално име за изведената SI-единица (J/kg) во која се изразуваат одредени изведени величини во дозиметријата и заштитата од зрачење .

Именувана е по Ролф Сиверт, шведски медицински физичар познат по неговата работа во подрачјето на радијационата дозиметрија, радијационата заштита и истражување на биолошките ефекти на јонизирачкото зрачење.

Специјалното име сиверт кое ќе се користи за именување на изведената SI-единица (J/kg), е предложено од ICRU (Меѓународната комисија за радијациони единици) во 1977, а предлогот е усвоен од 16-та Генерална конференција на CIPM во октомври 1979 со резолуција бр: 5. 
Сивертот ја заменува старата единица rem

100 rem = 1 Sv.

### Појаснување

*Со цел да се избегне конфузијата околу употребата на сиверт, во 1984 година CIPM (Comité International des Poids et Mesures) го изгласа следното појаснување:*

*Величината дозен еквивалент претставува производ на впиената доза D на јонизирачко зрачење, бездимензионалниот фактор Q (фактор на квалитет) и факторот N (резултат на останати придружни фактори):*

```
H = Q · N · D
```

*Така за одреден тип на зрачење Н и D се разликуваат по вредност, иако и двете величини се изразуваат во J/kg.*

*Затоа за да се избегне ризикот од конфузија, D (впиената доза) се изразува со единица со специјално име греј (Gy), додека дозниот еквивалент се изразува со единица со специјално име сиверт ( Sv).*

Изведени величини во радијационата дозиметрија и заштита
--------------------------------------------------------

Изведените величини за потреби на радијационата дозиметрија и заштита се воведени од страна на ICRP (Meѓународна комисија за радијациона заштита) и прифатени од Меѓународното биро за мерки (BIPM) за да се измерат биолошките ефекти на јонизирачкото зрачење резултат на одредена впиена доза, измерена во грејови.

1. Дозен еквивалент

* Амбиентален дозен еквивалент
* Дирекционен дозен еквивалент
* Персонален дозен еквивалент

2. Впиена доза од ткиво или орган

3. Еквивалентна доза

* Очекувана еквивалентна доза

4. Делотворна доза

* Очекувана делотворна доза
* Колективна делотворна доза за население

*Q* вредности
-------------

Еве некои вредности за квалитативниот фактор:

* Фотони, сите енергии : *Q* = 1
* Електрони и миони, сите енергии : *Q* = 1
* Неутрони,
	+ енергија < 10 keV : *Q* = 5
	+ 10 keV < енергија < 100 keV : *Q* = 10
	+ 100 keV < енергија < 2 MeV : *Q* = 20
	+ 2 MeV < енергија < 20 MeV : *Q* = 10
	+ енергија > 20 MeV : *Q* = 5
* Протони, енергијата > 2 MeV : *Q* = 5
* Алфа-честички и други атомски јадра : *Q* = 20

*N* вредности
-------------

Еве некои N вредности за органи и ткиво:

* Гонади: *N* = 0.20
* Коскена срж, дебело црево, бел дроб, стомак: *N* = 0.12
* Бешика, мозок, града, бубрег, црн дроб, мускули, хранопровод, панкреас, мало црево, сплина, штитна жлезда, матка: *N* = 0.05
* Површина на коската, кожа: *N* = 0.01

И за други организми, поврзани со луѓето:

* Вируси, бактерии, праживотни: *N* ≈ 0.03 – 0.0003
* Инсекти: *N* ≈ 0.1 – 0.002
* Мекотели: *N* ≈ 0.06 – 0.006
* Растенија: *N* ≈ 2 – 0.02
* Риби: *N* ≈ 0.75 – 0.03
* Амфибии: *N* ≈ 0.4 – 0.14
* Рептили: *N* ≈ 1 – 0.075
* Птици: *N* ≈ 0.6 – 0.15
* Луѓе: *N* = 1

Извори
------

* www.bipm.org
* www.npl.co.uk Архивирано на 23 септември 2006 г.
* www.icrp.org

|  |  |
| --- | --- |
|  | Оваа SI-единица е именувана по Ролф Сиверт. За сите SI-единици чии што имиња се изведени од правилното име на некоја личност, првата буква на нејзиниот симбол е голема буква (**Sv**). Но кога се пишува некоја SI единица со букви, треба секогаш да биде напишана со мала буква (**сиверт**), освен ако со неа започнува некоја реченица или пак претставува име, на пример „степен Целзиусов". - засновано на *Меѓународниот систем на единици*, Став 5.2. |