**Ета** (  
η  
) и **ета примарен мезон** (  
η′  
) се поединечни мезони направени од мешавина на нагоре, надолу и чудно quarks и нивните antiquarks. На charmed eta meson (  
η  
c) и дното eta meson (  
η  
b) се слични форми на quarkonium; тие имаат ист спин и паритет како (светлина)  
η  
 дефинирана, но се направени од шарм quarks и дното quarks соодветно. На врвот кварк е премногу тешко за да се формираат слични мезони, поради своето многу брзо расипување.

Општо
-----

Ета беше откриена во пион-нуклеон судири во Беватрон во 1961 година од страна на А. Певснер*.*  во време кога на предлог на Eightfold Начин беше водечки да предвидувања и откритија на нови честички од симетрично размислување.

Разликата помеѓу масата на   
η  
 и дека на   
η′  
 е поголема од кварк модел може природно да се објаснат. Оваа "η–η′ puzzle" може да се реши од страна на 't Hooft instanton механизмот , чии 1/N реализација е исто така познат како **Witten–Veneziano механизам**.
Конкретно, во QCD, зголемената маса на η' е многу значајна, бидејќи тоа е поврзано со axial *UA(1)* класична симетричност, која е *експлицитно скршена* преку хирална аномалија по квантизација; на тој начин неговата маса не е "заштитена", како што е на η.

Кварков состав
--------------

  
η  
 честичките припаѓаат на "псевдо-scalar" nonet на мезони кои имаат спин *J* = 0 и негативен паритет , и   
η  
 и   
η′  
 има нулта вкупно isospin, *И*, и нула непознатост и hypercharge. Секој кварк кој се појавува во   
η  
 честички е придружуван од неговата antiquark (честичката целокупно е "без вкус") и сите главни квантни броеви се нула.

Основната ДИН(3) симетрична теорија на quarks за три најсветли quarks, која само ги зема предвид силните сили, предвидува соодветни честички

{\displaystyle \eta \_{1}={\tfrac {1}{\sqrt {3}}}\left(\mathrm {u{\bar {u}}+d{\bar {d}}+s{\bar {s}}} \right),}
и 

{\displaystyle \eta \_{8}={\tfrac {1}{\sqrt {6}}}\left(\mathrm {u{\bar {u}}+d{\bar {d}}-2s{\bar {s}}} \right)}.
Субскрипциите се однесуваат на фактот дека συμφωνία1 припаѓа на singlet (кој е целосно несиметричен) и η8 е дел од октет. Меѓутоа, слабите и електромагнетни сили – кои може да  трансформираат еден вкус на кварк во друг – ќе предизвикаат значителни иако мали количини на "мешање" на eigenstates (со мешање агол *θ*P = −11.5°), така што вистинскиот кварк состав е линеарна комбинација на овие формули. Тие се:

{\displaystyle \left({\begin{array}{cc}\cos \theta \_{\mathrm {P} }&-\sin \theta \_{\mathrm {P} }\\\sin \theta \_{\mathrm {P} }&\cos \theta \_{\mathrm {P} }\end{array}}\right)\left({\begin{array}{c}\eta \_{8}\\\eta \_{1}\end{array}}\right)=\left({\begin{array}{c}\eta \\\eta '\end{array}}\right)}.
Неиндексираното име   
η  
 се однесува на вистинска честичка која всушност се набљудува и е блиску до   
η′  
 е забележана честичка блиску до η1.

  
η  
 и   
η′  
 честички се тесно поврзани со попознат неутрален пион  π0, каде

{\displaystyle \pi ^{0}={\tfrac {1}{\sqrt {2}}}\left(\mathrm {u{\bar {u}}-d{\bar {d}}} \right)}.
Всушност,   
π0  
, η1 и η8 се три меѓусебно ортогонални линеарни комбинации на кварк парови   
u  
  
u  
,   
d  
  
d  
 и   
s  
  
s  
, тие се во центарот на псевдо-scalar нонетот на мезони со сите главни квантни броеви еднакви на нула.

η'-мезон
--------

На η' мезонот (  
η′  
) е ароматичен ДИН(3) singlet, за разлика од   
η  
. Тоа е во суштина на различна суперпозиција на истиот quarks како eta мезон (  
η  
), значителни разлики се поголемата маса, различното време на распаѓање, и пократкиот животен век.

Поврзано
--------

* Список на мезони
* Посебна унитарна група

Наводи
------

1. 1 2  Light Unflavored Mesons as appearing in Olive, K. A.; et al. (Particle Data Group) (2014). „Review of Particle Physics". *Chinese Physics C*. **38**: 090001.
2. ↑  
Kupść, A. (2007). „What is interesting in   
η  
 and   
η′  
 Meson Decays?". *AIP Conference Proceedings*. **950**: 165–179. arXiv:0709.0603. Bibcode:2007AIPC..950..165K. doi:10.1063/1.2819029.
3. ↑  
Del Debbio, L.; Giusti, L.; Pica, C. (2005). „Topological Susceptibility in SU(3) Gauge Theory". *Physical Review Letters*. **94** (3): 032003. arXiv:hep-th/0407052. Bibcode:2005PhRvL..94c2003D. doi:10.1103/PhysRevLett.94.032003.
4. ↑  
Lüscher, M.; Palombi, F. (2010). „Universality of the topological susceptibility in the SU(3) gauge theory". *Journal of High Energy Physics*. **2010** (9): 110. arXiv:1008.0732. Bibcode:2010JHEP...09..110L. doi:10.1007/JHEP09(2010)110.
5. ↑  
Cè, M.; Consonni, C.; Engel, G.; Giusti, L. (2014). *Testing the Witten–Veneziano mechanism with the Yang–Mills gradient flow on the lattice*. 32nd International Symposium on Lattice Field Theory. arXiv:1410.8358. Bibcode:2014arXiv1410.8358C.
6. ↑  
't Hooft, G. (1976). „Symmetry Breaking through Bell-Jackiw Anomalies". *Physical Review Letters*. **37** (1): 8–11. Bibcode:1976PhRvL..37....8T. doi:10.1103/PhysRevLett.37.8.
7. ↑  
Witten, E. (1979). „Current algebra theorems for the U(1) "Goldstone boson"". *Nuclear Physics B*. **156** (2): 269–283. Bibcode:1979NuPhB.156..269W. doi:10.1016/0550-3213(79)90031-2.
8. ↑  
Veneziano, G. (1979). „U(1) without instantons". *Nuclear Physics B*. **159** (1–2): 213–224. Bibcode:1979NuPhB.159..213V. doi:10.1016/0550-3213(79)90332-8.
9. 1 2  Статија за мезонот на Википедија го опишува SU(3) псевдо-скаларниот нонет на мезони вклучувајќи ги   
η  
 и   
η′  
.
10. 1 2 3  
Jones, H. F. (1998). *Groups, Representations and Physics*. IOP Publishing. ISBN 0-7503-0504-5. Page 150 describes the SU(3) pseudo-scalar nonet of mesons including   
η  
 and   
η′  
. Page 154 defines η1 and η8 and explains the mixing (leading to   
η  
 and   
η′  
).
11. ↑  Quark Model Review as appearing in Beringer, J.; et al. (Particle Data Group) (2012). „Review of Particle Physics" (PDF). *Physical Review D*. **86** (1): 010001. Bibcode:2012PhRvD..86a0001B. doi:10.1103/PhysRevD.86.010001.

Надворешни врски
----------------

* Eta and Eta' meson summaries at the Particle Data Group

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Честички во физиката |
| --- |
|  |
| Елементарни | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Фермиони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Кваркови | 
* u
* u
* d
* d
* c
* c
* s
* s
* t
* t
* b
* b

 |
|  |
| Лептони | 
* e−
* e+
* μ−
* μ+
* τ−
* τ+
* νe
* νe
* νμ
* νμ
* ντ
* ντ

 |

 |
|  |
| Бозони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Баждарни | 
* γ
* g
* W±
**·** Z

 |
|  |
| Скаларни | 
* H0

 |

 |
|  |
| Други | 
* Духови

 |
|  |
| Хипотетички | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Суперпартнери | 

|  |  |
| --- | --- |
| Гејџина | 
* Глуино
* Гравитино

 |
|  |
| Други | 
* Хигсино
* Неутралино
* Чарџино
* Аксино
* Сфермион (сврвен кварк)

 |

 |
|  |
| Други | 
* Планкова честичка
* A0
* Дилатон
* G
* J
* Мајоранин фермион
* m
* Тахион
* Лептокварк
* X
* Y
* W'
* Z'
* Тромаво неутрино
* Преон

 |

 |

 |
|  |
| Сложени | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Хадрони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Бариони / Хиперони | 
* N
	+ p
	+ n
* Δ
* Λ
* Σ
* Ξ
* Ω

 |
|  |
| Мезони / Кваркониуми | 
* π
* ρ
* η
* η′
* ϕ
* ω
* J/ψ
* ϒ
* θ
* K
* B
* D
* T

 |

 |
|  |
| Други | 
* Атомски јадра
* Атоми
* Дикваркови
* Егзотични атоми
	+ Позитрониум
	+ Миониум
	+ Тауониум
	+ Ониуми
* Суператоми
* Молекули

 |
|  |
| Хипотетички | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Егзотични хадрони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Егзотични бариони | 
* Дибарион
* Пентакварк
* Скирмион

 |
|  |
| Егзотични мезони | 
* Глунонски топчиња
* Тетракварк

 |

 |
|  |
| Други | 
* Мезонска молекула
* Померон

 |

 |

 |
|  |
| Квазичестички | 
* Давидов солитон
* Дроплeтон
* Ексцитон
* Дупка
* Магнон
* Плазмарон
* Плазмон
* Поларитон
* Поларон
* Ротон
* Трион
* Фонон

 |
|  |
| Списоци | 
* Бариони
* Мезони
* Честички
* Квазичестички

 |

 |