Херта Милер
**Херта Милер** (родена на 17 август во Ницкидорф, Банат, Романија) — германска писателка и добитник на Нобеловата награда за литература. Шведската академија ја опишала Милер како авторка „која , со згуснатост на поезијата и искреност на прозата го слика пејзажот на обесправените". Наградата ја добила на 20 годишнината од падот на комунизмот во Европа.

Животопис
---------

Милер е родена и израснала во Ницкудорф, град во Романија во кој се зборува за германски јазик. Нејзиниот татко бил припадник на СС трупите за време на Втората светска војна, а нејзината мајка била депортирана во Советскиот Сојуз во 1945 година и испратена во работнички логор. Како студент по германска и руска литература, Милер се спротивставила на режимот на Николај Чаушеску и се придружила на група десидентски писатели кои се залагале за слобода на говорот. Две години пред симнувањето од власт на Чаушеску и падот на комунизмот во Источна Европа, Милер емигрирала во Германија , во 1987 година, заедно со сопругот, по години кои ги поминале во прогон и цензура во Романија.

Творештво
---------

Своето прво дело, збирка раскази, го напишала во 1982 година, додека работела како преведувач во една фабрика. Расказите биле цензурирани од страна на романските власти и Милер била отпуштена од фабриката откако одбила да работи за тајната полиција Секуритате. Додека работела како воспитувачка во градинка, нецензурираниот ракопис на нејзиното дело „Низина" било прошверцувано во Германија и било објавено таму за веднаш да добие добри критики. Оваа книга, исто како и другите дела, го опишуваат животот во малото село и репресијата со која се соочуваат неговите жители.

Нејзините подоцнежни романи, вклучително „Земјата на зелените сливи" и „Состанок", се доближиле до алегорија додека ја опижуваат суривоста што ја трпеле скромните луѓе кои живееле во тоталитарниот систем. По „Низини" следувала „Тиранско танго". Ја напишала во романија, но ѝ било забрането да ја издаде во сопствената земја поради критиките упатени на адресата на романскиот диктатор Николас чауческу и неговата тајна полиција. Последното од Милер било „Атемшојкел)" или во превод „Испрекинато дишење".

Награди
-------

Таа е првата германска авторка што ја добива Нобеловата награда, по Гинтер Грас, во 1999 година. Само 4 од нејзините дела се преведени на англиски јазик, и тоа романите: „Пасошот", „Земјата на зелените сливи", „Патување на една нога" и „Состанок".

На конференција за медиумите во Стокхолм, Шведска, Петер Енглунд, постојаниот секретар на Шведската академија, изјавил дека Милер е наградена заради „нејзиниот многу, многу посебен јазик, од една страна и од друга страна, затоа што таа навистина има што да каже во врска со растењето за време на диктатурата... растење како странец во сопствено семејство".

Наводи
------

1. ↑  Превод на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда, НИД„Микена", Битола, 2010

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за литература |
| --- |
|  |
| 1901-1925 | Придом (1901) **·**  Момзен (1902) **·**  Бјернсон (1903) **·**  Ф. Мистрал / Ечегерај (1904) **·**  Шенкевич (1905) **·**  Кардучи (1906) **·**  Киплинг (1907) **·**  Ојкен (1908) **·**  Лагерлеф (1909) **·**  Хајзе (1910) **·**  Метерлинк (1911) **·**  Хауптман (1912) **·**  Тагоре (1913) **·**  Ролан (1915) **·**  Хејденстам (1916) **·**  Гјелеруп / Понтопидан (1917) **·**  Шпителер (1919) **·**  Хамсун (1920) **·**  Франс (1921) **·**  Бенавенте (1922) **·**  Јејтс (1923) **·**  Рејмонт (1924) **·**  Шо (1925) |  |
|  |
| 1926-1950 | Деледа (1926) **·**  Бергсон (1927) **·**  Ундсет (1928) **·**  Ман (1929) **·**  Луис (1930) **·**  Карлфелт (1931) **·**  Голсворди (1932) **·**  Бунин (1933) **·**  Пирандело (1934) **·**  O'Нил (1936) **·**  Мартен ди Гар (1937) **·**  Бак (1938) **·**  Силанпе (1939) **·**  Јенсен (1944) **·**  Г. Мистрал (1945) **·**  Хесе (1946) **·**  Жид (1947) **·**  Елиот (1948) **·**  Фокнер (1949) **·**  Расел (1950) |
|  |
| 1951-1975 | Лагерквист (1951) **·**  Моријак (1952) **·**  Черчил (1953) **·**  Хемингвеј (1954) **·**  Лакснес (1955) **·**  Хименез (1956) **·**  Ками (1957) **·**  Пастернак (1958) **·**  Квазимодо (1959) **·**  Перс (1960) **·**  Андриќ (1961) **·**  Стајнбек (1962) **·**  Сеферис (1963) **·**  Сартр (1964) **·**  Шолохов (1965) **·**  Агнон / Закс (1966) **·**  Астуријас (1967) **·**  Кавабата (1968) **·**  Бекет (1969) **·**  Солженицин (1970) **·**  Неруда (1971) **·**  Бел (1972) **·**  Вајт (1973) **·**  Јонсон / Мартинсон (1974) **·**  Монтале (1975) |
|  |
| 1976-2000 | Белоу (1976) **·**  Алехандре (1977) **·**  Сингер (1978) **·**  Елитис (1979) **·**  Милош (1980) **·**  Канети (1981) **·**  Гарсија Маркес (1982) **·**  Голдинг (1983) **·**  Сајферт (1984) **·**  Симон (1985) **·**  Сојинка (1986) **·**  Бродски (1987) **·**  Махфуз (1988) **·**  Села (1989) **·**  Паз (1990) **·**  Гордимер (1991) **·**  Волкот (1992) **·**  Морисон (1993) **·**  Ое (1994) **·**  Хини (1995) **·**  Шимборска (1996) **·**  Фо (1997) **·**  Сарамаго (1998) **·**  Грас (1999) **·**  Гао (2000) |
|  |
| 2001-2025 | Најпол (2001) **·**  Кертес (2002) **·**  Куци (2003) **·**  Јелинек (2004) **·**  Пинтер (2005) **·**  Памук (2006) **·**  Лесинг (2007) **·**  Ле Клезио (2008) **·**  Милер (2009) **·**  Варгас Љоса (2010) **·**  Транстремер (2011) **·**  Мо (2012) **·**  Манро (2013) **·**  Модијано (2014) **·**  Алексиевич (2015)  **·**  Дилан (2016)  **·**  Ишигуро (2017)  **·**  Токарчук (2018)  **·**  Хандке (2019)  **·**  Глик (2020)  **·**  Гурна (2021) **·**  Ерно (2022) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 12324250
* LCCN: n86833524
* ISNI: 0000 0001 2120 8546
* GND: 119053071
* SELIBR: 218085
* SUDOC: 028528654
* BNF: cb12034676x (податоци)
* BIBSYS: 90141472
* ULAN: 500341673
* MusicBrainz: 2d084f0c-30c7-4504-907a-c8a316120561
* NLA: 52254495
* NDL: 00554505
* NKC: jn19990005954
* BNE: XX1010306
* CiNii: DA0469997X
* RKD: 320505

 |

 |