Знак за Бауцен на германски и горнолужички (како Будишин)
**Горнолужички јазик** (*hornjoserbsce*) — јазик од западнословенската група на јазици. Заедно со *долнолужичкиот* јазик, горнолужичкиот јазик опстанал како словенскојазична оаза во германско говорно подрачје. Горнолужички зборуваат некаде околу 15.000 луѓе во околината на градот Будишин (Бауцен на германски). Во германската покраина Саксонија, овој јазик е заштитен со закон.

Поради блискоста на овие два идиома, тука ќе направиме една глобална дијалектна поделба.
Лужичките јазици се делат на три поважни групи:

1. Дијалекти на горнолужичкиот -околу Бауцен
2. Преодни дијалекти во околината на Слепо
3. Дијалекти на долнолужичкиот -околу Котбус

Навистина е изненадувачки како овие два јазика опстанале низ вековите. Мора да се каже и тоа дека областа Горна Лужица поделена на две верски заедници: католичката и евангелско-протестантската заедница. Горнолужичкосрпскиот јазик е најмногу зачуван во католичка Лужица. Горнолужичкиот јазик има своја иднина. Постојат повеќе институции: *MAĆICA SERBSKA, DOMOWINA* и Лајпцишкиот институт за сорабистика итн. кои се грижат за опстојувањето на овој јазик. А, тука можат да се споменат и гимназиите, основните училишта и медиумите. На телевизија и радио има одреден број часови кои се емитуваат на горнолужички јазик. Меѓу пишаните медиуми се: SERBSKE NOWINY, световен (секуларизиран) весник, KATOLSKI POSOŁ кој ја претставува католичката заедница и POMHAJ BÓH кој информира за евангелската заедница. Имајќи ги предвид горенаведените факти, и фактот дека постојат сè уште деца чиј прв јазик им е горнолужичкиот, може да се заклучи дека горнолужичкиот јазик ќе биде уште долго време член на европското семејство на јазици. Поважни места во кои се зборува овој јазик се Будишин, Панчици-Куков, Крошчици, итн.

Одлики и граматички црти
------------------------

Пред да прејдеме на детаљниот преглед на граматичкиот систем на горнолужичкиот јазик, 
ќе дадеме некои општи одлики за него. Овој јазик ја има зачувано двоината. Морфолошкиот систем му е доста архаичен. Има седум падежи: номинатив, генитив, датив, акузатив, локатив, инструментал и вокатив.
Фонетски е доста изменет. Синтаксички гледано овој јазик е доста приклонет кон германскиот. Според некои граматики (таа на Хинц Шеуц (Hinc Šewc) двата, словенски и германски, реченични реда се прифатени.

Граматика Горнолужичкиот јазик има 7 падежи:

* **Номинатив**
* **Генитив**
* **Датив**
* **Акузатив**
* **Инструментал**
* **локатив**
* **Вокатив**

Obersorb. Niedersorb. Obersorb. Niedersorb. Obersorb. Niedersorb.
* **Nom**. nan nan štom bom wokno wokno
* **Gen**. nana nana štoma boma wokna wokna
* **Dat**. nanej nanoju štomej bomoju woknu woknoju, woknu
* **Akk**. nana nana štom bom wokno wokno
* **Instr**. z nanom z nanom ze štomom ze bomom z woknom z woknom
* **Lok**. wo nanje wo nanje w štomje w bomje na woknje na woknje
* **Vok**. nano - štomo - - -

Конјугација -*а група*

**:čita**

еднина
1. čita-m
2. čita-š
3. čita
множина
1. čita-my
2. čita-će
3. čita-ja

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Словенски јазици |
| --- |
|  |
| Западни | 

|  |  |
| --- | --- |
| чехословачки | словачки јазик  •  чешки јазик (*еврејско-словенски јазик*) |
|  |
| лехитски | *полапски јазик*  •  полски јазик  •  *поморски јазик* (кашупски јазик, *словински јазик*)  •  шлески јазик |
|  |
| лужички | горнолужички јазик  •  долнолужички јазик |

 |
|  |
| Источни | 

|  |  |
| --- | --- |
| историски | *јазичие*  •  *рутенски јазик*  •  *староисточнословенски јазик*  •  *староновогородски дијалект* |
|  |
| современи | белоруски јазик  •  панонскорусински јазик  •  русински јазик  •  руски јазик  •  украински јазик |

 |
|  |
| Јужни | 

|  |  |
| --- | --- |
| источни | бугарски јазик  •  македонски јазик  •  *старословенски јазик*  •  *црковнословенски јазик* |
|  |
| западни | босански јазик  •  словенечки јазик  •  српски јазик  •  *српскохрватски јазик*  •  хрватски јазик  •  црногорски јазик |

 |
|  |
| Вештачки | меѓусловенски јазик  •  пансловенски јазик  •  словио |
|  |
| Славистика | панславизам  •  прасловенски јазик  •  Словенска Европа  •  Словени |
|  |
| *Закосените букви* означуваат мртов јазик. |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85141247
* GND: 4120294-6
* BNF: cb13318801s (податоци)

 |

 |