**Голум** (англиски: **Gollum**) ― измислен монструозен лик од легендата на Џ. Р. Р. Толкин за Средната Земја. Тој бил претставен во фантастичниот роман *„Хобит"* од 1937 година и станал важен во неговото продолжение *„Господарот на прстените"*. Голум бил сторски хобит од Речаните кои живееле во близина на Гледенските Полиња. Во *„Господарот на прстените* "се наведува дека тој првично бил познат како **Смигол**, тој станал расипан од „Единствениот прстен", а подоцна го добил името Голум по неговата навика да прави „ужасен шум на голтање во грлото".

Смигол го добил прстенот со убиство на својот роднина Дигол, кој го нашол во реката Андуин. Голум го нарекол прстенот како „мој скапоцен" или „скапоцен", и тоа му го продолжило животот далеку над природните граници. Вековите од влијанието на Прстенот му го разобличило телото и умот на Голум, и до времето на романите, тој „го сакаше и мразеше [Прстенот], како што се сакаше и мразеше себеси. Во текот на приказната, Голум бил растргнат помеѓу неговата страст за прстенот и неговата желба да се ослободи од него. Билбо Багинс го пронашол прстенот и го зел за себе, а Голум потоа го следел до крајот на својот живот. Голум конечно му го земал прстенот на Фродо Багинс на пукнатините на пропаста во планината Дум во Мордор, но тој паднал во лавата на вулканот, каде и тој и Прстенот биле уништени.

Коментаторите го опишале Голум како психолошка фигура во сенка за Фродо и како зол водич за разлика од волшебникот Гандалф, добриот водич. Тие забележале, исто така, дека Голум не е целосно злобен и дека тој има улога во волјата на семоќниот бог на Средната Земја, неопходна за уништување на Прстенот. За книжевното потекло на Голум, научниците го споредиле Голум со збрчканиот вештер Гагул во романот *„Рудници на кралот Соломон"* на Рајдер Хагард од 1885 година и со подземниот Морлокс во романот *„Времеплов* "од Х. Џ. Велс од 1895 година.

Голум бил одглумен со гласот на Бродер Тиодор во анимираните приспособувања на Ранкин-Бас на *Хобитот* и *Враќањето на кралот* и Питер Вудторп во анимираната филмска верзија на Ралф Бакши и радиското приспособување „*Господарот на прстените*" на Би-би-си од 1981 година. Тој беше прикажан преку снимање на движење од страна на Енди Серкис во филмските трилогии *Господар на прстените* и „*Хобитот*" на Питер Џексон.

Наводи
------

### Првостепени

1. ↑  *Недовршени приказни*, дел три, IV. „Ловот за прстенот", стр 353, белешка 9.
2. ↑  *Писма*, #214 до А. К. Нан, ок. доцна 1958-рана 1959 „повторна преселба на сторците ... инцидент Дигол-Смигол"
3. ↑  *Хобитот*, погл. 5 „Загатки во темнината"
4. ↑  *Пријателството на прстенот*, книга 1, погл. 2 „Сенката на минатото"

### Второстепени

1. ↑  Child, Ben. „Hobbit release marked with giant Gollum sculpture at Wellington airport". *The Guardian*. Посетено на 9 април. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)

Извори
------

* Предлошка:ME-ref/LETTERS
* Толкин, Џ. Р. Р. (1937). Даглас А. Андерсон (уред.). *Обележаниот хобит*. Бостон: Houghton Mifflin (објав. 2002). ISBN 978-0-618-13470-0.
* Толкин, Џ. Р. Р. (1954), *Пријателството на прстенот*, *Господарот на прстените*, Бостон: Houghton Mifflin, OCLC 9552942
* Предлошка:ME-ref/TT
* Предлошка:ME-ref/ROTK
* Предлошка:ME-ref/UT

Надворешни врски
----------------

* Толкин веб-страница на Харпер Колинс (британски издавач)
* Веб-страницата на Толкин на Houghton Mifflin Архивирано на 24 април 2021 г. (американскиот издавач)