1

**Ган Бергман** (28 октомври 1916 - 1 јули 1971 година) била шведски преведувач, лингвист и новинар. Позната по преводите од словенски јазици на шведски, нејзиниот најголем подвиг бил преводот на романот на Иво Андриќ *„Мостот на Дрина"* во 1960 година. Таа била во брак со шведскиот филмски режисер Ингмар Бергман од 1951 до 1959 година.

Живот
-----

Ган Бергман е родена како Гунвор Маријана Хагберг во Линкопинг, Шведска, на 28 октомври 1916 година. Таа била ќерка на Роберт Хагберг, сопственик на ресторан, и неговата сопруга Еба (моминско Вестерберг). По завршувањето на средното училиште Линкопинг, таа се преселила во Стокхолм, каде што работела за издавачката куќа Бониер, а работела и како танчерка во приватни театри. Во 1941 година, Бергман се оженила со Хуго Грут, инженер. Имале два сина.

Во текот на 1940-тите, Бергман започнала да работи како новинар за скандинавскиот весник *Expressen*. Во август 1949 година, таа се запознала со филмскиот режисер Ингмар Бергман и тие отпатувале во Париз во септември истата година. Бергман и Хуго Грут се развеле во 1950 година, а таа се омажила за Ингмар Бергман во 1951 година. Истата година се родил нивниот син Ингмар Бергман Џуниор. *Според автобиографијата Laterna magica* на Ингмар Бергман, Ган Бергман служела како модел за многу женски ликови од неговите филмови. Примерите вклучуваат: Карен Лобелиус во *Тајните на жените* (1952), Маријана Егерман *во Љубовната лекција* (1954) и Дезире Армфелд во *Насмевките на летната ноќ* (1955). Двојката се развела во 1959 година.

 Ган Бергман во 1964 година.
Во раните 1950-ти, Бергман студирала словенски јазици и почнала да работи на докторат на Универзитетот во Упсала. Во тоа време, таа предавала српскохрватски, староцрковнословенски и руски јазик на неколку академски институции во Упсала и Стокхолм. Таа истовремено ја започнала својата кариера како преведувач, правејќи преводи на руски и југословенски драми за Шведското радио. Меѓу нејзините преведени дела биле комедијата на Лео Толстој *Потеклото на сè* како и неколку романи на југословенскиот писател Иво Андриќ .

Пробивното дело на Бергман е нејзиниот превод на историскиот роман на Андриќ *Мостот на Дрина*. Објавено од Bonnier AB во 1960 година, станал нејзино прво големо објавено дело и со него ја постигнала својата најголема слава. Следната година, Андриќ ја добил Нобеловата награда за литература. Подоцна во писмо и се заблагодарил на Бергман за нејзините нијансирани преводи на неговите дела, за кои сметал дека придонеле за успехот на неговите книги во Шведска. Тој напишал: „[...] има само еден издавач во Шведска, а тоа е Бониерс, и само еден преведувач, а тоа сте вие". По успехот на *Мостот на Дрина* во Шведска, Бергман била наградена со Svenska Akademiens översättarpris [sv] (Награда за преведувач на Шведската академија) во 1962 година. Во 1964 година докторирала со дисертација за руски ракописи.

Во последниот дел од нејзиниот живот, Бергман преведувала поезија од јужнословенски и африкански поети на француски јазик. Меѓу нив биле Леополд Седар Сенгор со *Elegier* (1969), Елисавета Bagryana со *Livet jag ville göra till dikt* (1970), Васко Попа со *Den ena benknotan till den andra*(1972), и Еме Césaire со *De underbara vapnen* ( 1975).

Бергман починала во сообраќајна несреќа на 54-годишна возраст, на 1 јули 1971 година.

Наводи
------

 

1. 1 2 3 4 5 6  Miocevic, Ljubica (8 March 2018). „Gunvor (Gun) Marianne Bergman". *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. 1 2 3 4  „Prizori iz ispunjenog života". *Vreme* (Bosnian). 29 October 2015. Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
3. 1 2 3 4  Miočević, Ljubica. „Gun Bergman, 1916–1971". *Svenskt översättarlexikon* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)