**Гроздана Олујиќ** ( Serbian Cyrillic , 30 август 1934 – 16 март 2019 година) била српски писател, преведувач, уредник и критичар. Нејзините романи и збирки бајки се преведени на повеќе од 35 јазици. Нејзините награди ја вклучуваат наградата „Андриќ", наградата за детски игри „Змај3 и наградата „Бора Станковиќ".

Биографија
----------

**Детство и образование**

Гроздана Олујиќ е родена во 1934 година во Ердевик. Основно училиште завршила во родниот град, а гимназија во Бечеј. Потоа се запишала на англиски јазик и литература во Белград.

Олујиќ дипломирала и магистрирала англиска литература на Филолошкиот факултет на Универзитетот во Белград. Нејзиниот прв роман „ *Прошетка до рајот"* ( *Излет у небо* ) бил објавен во 1958 година, кога писателката имала 24 години. Книгата стана бестселер и беше преведена на повеќе европски јазици и доби награда на издавачката куќа „Народна просвета" за најдобар роман на Југославија. Романот е адаптиран за сцената, а во 1962 година, врз основа на книгата, филмскиот режисер Јован Живановиќ ја снимил мелодрамата *Чудна девојка* .

Романите *Гласај за љубовта* ( *Гласам за љубав* ), *Не буди куче што спие* ( *Не буди заспале псе* ) и *диво семе* ( *Дивље семе* ) објавени во 60-тите години, ја одобрија Гроздана Олујиќ како една од водечките автори на југословенската литература. Дивото семе освои поволни критичари и беше високо ценето во САД и стана задолжителна литература на неколку универзитети.

Романот *Играта* ( *Igra* ) од збирката *Африканска виолетова* ( *Afrička ljubičica* ), објавена во 1985 година, ја добил главната награда на меѓународниот конкурс во Арнсберг. Речиси сите раскази од збирката беа преведени на странски јазици и вклучени во антологии на кратка проза ширум светот вклучувајќи ги Германија, САД, Украина, Русија, Израел, Индија, Велика Британија, Франција итн. Во 2009 година, романот на писателот *Гласови на ветрот* ( *Гласови у ветру* ) станала добитник на наградата НИН, главната книжевна награда на Србија.

Гроздана Олујиќ е автор на неколку популарни книги за деца и млади. Збирката бајки *„Волшебната метла"* е објавена во СССР во 1985 година во 100.000 примероци.[]

Олујиќ превела и голем број дела на српски; преведувала од полски *бајки за јужниот ветер* од Данута Цирлиќ-Страшињска и делата на Саул Белоу, Амрита Притам, Вилијам Кенеди, Арнолд Вескер, Јукио Мишима и други.  Таа почина на 16 март 2019 година во Белград.

Израелскиот критичар и есеист Дина Катан Бен-Цион, говорејќи за романот *Глас на ветрот*, рече дека „Само српската литература ја има својата стогодишна осаменост ".

Олујиќ е позната и по нејзините есеи, вклучувајќи дела за Кафка, Томас Волф, Марсел Пруст, Вирџинија Вулф и Поетика на бајките.

Награди
-------

Таа била одликувана со Орден на Данеброг, стана почесен граѓанин на Осло и освоила бројни награди, вклучувајќи ја наградата НИН, Светскиот конгрес за уметност и култура за најдобра модерна бајка во 1994 година, Награда Андриќ, награда за детски игри Змај  и наградата Бора Станковиќ.

Работи
------

* *Излет у небо*, 1957 година.
* *Гласам за љубав*, 1962 г.
* *Не буди заспале псе*, 1964 година.
* *Дивље семе*, 1967 г.
* *Седефна ружа и друга бајке*, 1979 г.
* *Небеска река и други бајке*, 1984 г.
* *Африка љубичице*, 1984 г.
* *Звездане луталице*, 1987 година.
* *Дечак и принцеза*, 1990 година.
* *Принц облака*, 1990 година.
* *Златни тањир и други бајке*, 1998 г.
* *Месечев свет*, 1998 г.
* *Светлосна врата*, 2002 година.
* *Камен кој е летео и друг бајке*, 2002 година.
* *Снежни свети и други бајки*, 2004 година.
* *Jastuk koji je pamtio snove i druge*, 2007 година.
* *Гласови во ветер*, 2009 г.
* *Преживувања до сутра*, 2017 година.
* *Bili su deca kao i ti*, 2017 година.

Наводи
------

1. ↑  „Čudna devojka". *www.filmovi.com*. Архивирано од изворникот на 2011-12-29. Посетено на 2018-11-02.
2. ↑  „Гроздана Олујић". *Гоцини радозналци* (српски). 2012-07-29. Посетено на 2019-03-14.
3. ↑  „GROZDANI OLUJIĆ NINOVA NAGRADA". *City Magazine - Besplatni magazin za urbani životni stil* (српски). Архивирано од изворникот на 2019-01-03. Посетено на 2018-11-02.
4. ↑  „Des voix dans le vent". *Gaia* (француски). 2013-10-11. Посетено на 2018-11-02.
5. ↑  Radmima Gorup. Grozdana Olujic, Glasovi u vetru. Journal of the North American Society for Serbian Studies, 2009, vol.23, No.1
6. ↑  „Grozdana Olujić - Poetika Bajke" (PDF).
7. ↑  „Политика Online". *www.politika.rs*. Посетено на 2018-11-02.
8. ↑  „Vreme - NIN-ova nagrada Grozdani Olujuć". *www.vreme.com*. Посетено на 2018-11-02.
9. ↑  „Zmajeve decje igre". 2012-05-11. Архивирано од изворникот на 2012-05-11. Посетено на 2018-11-02.