recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Гениј"** (англиски: *The Genius*) — роман на американскиот писател Теодор Драјзер од 1915 година.

Содржина
--------

Осврт кон делото
----------------

Според кажувањата, меѓу своите дела Драјзер особено го истакнувал романот „Гениј", кој претставува тешка, матна и силна повест со малку убавина. Неговата пристрасност може да се објасне со силната наклонетост кон уметничкиот живот во кој се движи главниот лик во романот Јуџин Витла. Тој е човек под опсесија, со голема волја за богатство, за љубов, за уметноста, а сите нив Драјзер ги замислил како форми на органска енергија кои немаат никаква друга цел, освен самоостварувањето. Таквото сфаќање било сосема ново за американската читателска публика во 1915 година, која ја сметала уметноста како облик на воспитување со прости морални цели. И покрај безобѕирното однесување на Витла, Драјзер гледа со очигледна симпатија кон Витлиниот груб апетит за животот, за промените и за раскошот, апетит кој не е попречен од правилата кои вообичаено се пропишани за ситните луѓе. Ако таквиот човек помине лошо во животот, според Драјзер, вината повеќе лежи во светот отколку во самиот човек, а светот кој ги осакатува таквите луѓе го губи богатството на личностите и достигнувањата кои тие би ги оствариле, ако би биле слободни. Во ликот на Витла, Драјзер не дал добар пример на гениј и поради тоа во насловот на романот зборот гениј е напишан во наводници. Витла е опишан како надарен сликар, но без убедливи докази, иако за кратко време станал познат илустратор. Всушност, и во другите романи на Драјзер се среќаваат уметници кои не покажуваат ниту едно од својствата што им се припишуваат. Оттука, во делото не се среќава ниту една префинета анализа на таинственото однесување на генијалниот човек. Во тој поглед, Драјзеровите уметници едвај може да се наречат личности, туку тие повеќе се прогонети суштества, а чудото се крие во скриената енергија која ги придвижува нивните постапки. Космичкиот филозоф во Драјзер ги гледа почетокот и крајот на процесот подобро отколку што романсиерот ги согледува неговите методи. Истовремено, селанецот во Драјзер, иако знае дека светот на уметноста е голем и убав, за него зборува користејќи неспретни и невозможни изрази.

Наводи
------

1. ↑  Карл ван Дорен, во: Теодор Драјзер, *Америчка трагедија*. Београд: Просвета, 1955, стр. XV-XVI.
***Ксоан* пеење** или хат ксоан (виетнамски за пролетно пеење, Chữ Nôm:咭春) бил жанр на виетнамска народна музика изведен напролет во текот на првите два месеци. Жанрот вклучувал глума, церемонија, пеење, танцување, со теми кои вклучуваат романса, загатки и работа. Традиционално се појавувале во храмови, светилишта и заеднички домови, песните се изведувале од група, составена од машки инструменталисти и пејачки, вкупно десет до петнаесет изведувачи.

Постоеле три типа на ксоан пеење: во чест на кралевите Хунг и Тан хоанг (боговите чувари на селото); песни за добри приноси, здравје и среќа; и празнични песни за додворување наизменични машки и женски гласови. Текстурата била „резервна"; совршени четвртини биле истакнати; а инструментите вклучувале тапани и треперки.

Наводи
------

1. 1 2 3  Ellen Koskoff, ed. (2008). *The Concise Garland Encyclopedia of World Music: The Middle East, South Asia, East Asia, Southeast Asia, Volume 2*, p.1307. ISBN 9780415972932. and Terry E. Miller, Sean Williams, eds. (2008). *The Garland Handbook of Southeast Asian Music*, p.265. ISBN 9780415960755.
2. 1 2 3  Intangible Cultural Heritage: "Xoan singing of Phú Thọ Province, Viet Nam", *UNESCO.org*.

Надворешни врски
----------------

* Виетнам: Ксоан пеење на провинцијата Фу Тх ", *UNESCO.org* .
* Ксоан пеење
* Ксоан пее во провинцијата Пу То ", *VietnamTourism.com* .
* Ксоанското пеење е наследство кое треба да се зачува: УНЕСКО Архивирано на 29 мај 2016 г. ", *ThanhNienNews.com* .
**Леонбергерот** е големо, силно, мускулесто, елегантно и складно градено куче. И покрај палавиот темперамент многу е самоуверен и мирен. Според некои теории ова куче има потекло од тибетските доги.
Има долги и мазни влакна. На вратот и главата се забележува богата длака. Има лавовска или златножолта до црвеножолта боја со црно лице. Врвовите на влакната можат да бидат темни. 
Во 1860-тата год. Градоначалникот на градот Леонберг посакал да одгледа куче кое ќе биде слично на лавот што се наоѓал на градскиот грб. Додека настанувало ова големо куче , бернандинецот бил омилен во во светот и сите сакале да имаат големо куче. Долго време во кинолошките друштва Леонбергерот бил само критикуван. 
И покрај се, како големо куче, тој успеал да се одржи. Тој е добродушно и верно куче кое ги сака децата. Не е агресивен, но е добар и непоткуплив чувар.Преодреден е да живее надвор, а не во стан, поради тоа што му е потребен поголем простор. Многу тешко ги поднесува ограничувањата во град. Неопходно му е внимание и љубовта на човекот.Силно е приврзан кон газдата. Отпорен е на временски неприлики и е здраво куче.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Леонбергер
**Предраг Стефанов Угрински** (Тетово, 28 октомври 1936

 - Сремска Каменица, Србија, 2 декември 1988

) — македонски специјалист по патолошка анатомија и поранешен редовен професор на Медицинскиот факултет во Скопје од 1986 година.

Животопис
---------

Угрински е роден во Тетово на 28 октомври 1936 година. Дипломирал медицина во Скопје во 1961, а специјализирал патолошка анатомија во 1965 година. Работел експериментална патологија на очното јаболко. Хабилитирал на тема за *морфолошките одлики на заматените корнеални хомотрансплантати* во 1972. Докторирал на тема за одделни клеточни популации што го отфрлуваат корнеалниот трансплантат во 1986 година. Престојувал на **НИХ** (*националните институти за здравје*) во Бетезда (САД), каде што работел на хиперсензитивитетот, од чиешто истражување сознанијата се печатени. Публикувал над 113 трудови. Бил директор на ООЗТ Институти (1977-1978). Бил продекан на Медицинскиот факултет во Скопје од 1982 до 1986 година и шеф на Катедрата по патолошка анатомија (1986-1988). Дал придонес во имунопатологијата. Организирал лаборатории за клеточен имунитет и краткотрајна култура на ткива. Бил претседател на Македонското лекарско друштво во 1981 година.

Наводи
------

1. ↑  „Медицински факултет - Список на декани". Архивирано од изворникот на 2009-10-08. Посетено на 2009-10-29.
**Народните музички инструменти во Македонија** — книга напишана од Д-р Александар Линин и објавена во печатницата *„Просвета"* (Куманово) во 1986 година. Книгата претставува монографско прикажување на народните музички инструменти во Македонија, каде е прикажана збирката на информации за разните инструменти во записите на историчарите, во фреските, иконите и резбите во црквите и манастирите, и во народните песни и преданија. Во книгата се толкува за проучувањето за народните инструменти и нивниот опис, каде е вметнато визуелно прикажување на инструментите преку слики и цртежи илустрирани од Ѓорѓи Здравев.

Историјата на инструментите
---------------------------

Пред описите на инструментите се зборува за податоците од историчари и хроничари, со најран запис од Сидониј Аполинариј (датирајки од V век), каде кралот Теодорик му дава предност на гудачкиот инструмент *„фидес"* над сите други инструменти.
Исто така се споменува дека инструментите се појавуваат и во фрески и икони, а во поново време (XIX век - први 3 децении на XX век) повеќето дела спомнуваат едни инструменти, а поретко се спомнувале чалгаџииските и детските инструменти. Целта на оваа книга е да го опиши мнозинството инструменти во територијата на тогашната СР Македонија.

Поделбата на инструментите
--------------------------

Кај содржината (стр. 141 - 142) може лесно да забележеме дека инструментите според начинот на свирење се поделени на:

### Идиофонични

* Штракалка
* Билија
* Ѕвонци и клопотарци
* Клепало
* Кречетало/Чкртало
* Прапорец
* Ќемане (од пченка)

### Мембрафонични

* Тапан
* Тарабука
* Дајре

### Кордофонични

* Канон
* Тамбура
	+ Литарка
	+ Иќителлија
	+ Чифттелија
	+ Четворка
	+ Бозук
	+ Шесторка
	+ Шаркија
* Лаута и уд (ут)
* Ќемане - гусла
* Ќемане - цигулка

### Аерофонични

* Свирка од лист
* Свирка од празово/кромидово перце
* Свирка од штичка
* Свирка од елипсеста/кружна плоча
* Пукало

*Надолжни флејти и блок-флејти*

* Шупелка
* Кавал
* Дудук
* Двојанка

*Цилиндрично-јазични инстр.*

* Свирка од трска (***без** двојно јазиче*)
* Гајда (***без** двојно јазиче*)
* Зурла (***со** двојно јазиче*)
* Борија (***со** двојно јазиче*)

Надворешни врски
----------------

* Записот на епископот Сидониј Аполонариј за кралот Теодорик (стр. 504)
**Голема кула** (грчки: *Μεγάλος Κουλές*) — поранешна станбено-одбранбена кула во градот Лерин, Егејска Македонија.

Местоположба
------------

Кулата се наоѓала на денешната улица „Траки" во историското Арнаутско Маало.

Историја
--------

Кулата е изградена во XIX век во византиски стил кој почнал доживува возобнова во XVII век поради немирноста на времињата. Се наоѓала спроти куќата на последнииот муфтија на Лерин, Мехмед Хулуси-ефенди. Марсел Коен, кој го посетил овој крај во 1918-19 г. кажува дека кулата е голема албанска куќа која стои празна во источниот дел на градот, близу реката. Вели дека до неа има пристап од улица „Венизелос" (денес „25 Март") и смета дека нејзините сопственици биле албански големци кои веројатно имале ниви во соседното поле обработувани од селани од приградското место Чифлик. Димитрис Мекасис вели дека кулата е многу силна градба, изградена од камен и тврди тули. Ѕидовите ѝ се дебели и, иако основата зафаќа 50 м2, внатрешноста е мала. Во висина достигала 8 до 10 метри. Надворешната врата е многу мала, а внатрешните камени скали водат кон горните катови. Кулата имала два ката. Таваните на двата ката биле полутопчести како купола, изработен од масивни тили. На секој надворешен агол на кулата има еркерно издадени помали кули. Освен тие четири кулички, имало и други, сместени по средината на двете најдолги страни на кулата. Така, имала вкупно шест кулички, како и уште една средишно поставена над вратата. Во 1928 г. кулата е купена од општината и во 1930 г. е срушена од градските власти под водство на градоначалникот Тего Сапунџиев.

Поврзано
--------

* Мала кула (Лерин)

Наводи
------

1. 1 2 3  „Κουλές – Οδός Θράκης" (PDF). Посетено на 20 јули 2020.
2. ↑  „Μεγάλος Kουλές (Αμυντικός Πύργος)". Florina QR. Посетено на 21 август 2020.
***Аве!*** или ***ауе!*** (латински: *ave!* или *aue*!) e латински израз кај римјаните како поздрав или салутирање, со значење „здраво". Впрочем, ова е еднина од наредбената форма на зборот *avere*, што значи „да се биде здрав"
, така што ова буквално би се превело „здравствувај!", налик на руското *здравствуй!*.

Добро позната е употребата на овој збор за отпоздравување на цезарот или други големци. Светониј вели дека гладијаторите пред битка му се обраќале за цезарот со зборовите *Ave Caesar! Morituri te salutant!* (Здраво, Цезаре! Тие што ќе умрат те отпоздравуваат!)

Вулгатната верзија на Благовештението вели дека Архангел Гаврил ја отпоздравил Дева Марија со *Ave Maria, gratia plena* („Здраво Марија, полна грациозност").
*Аве Марија* како католичка молитва има инспирирано многу религиозни музчки дела.

Фашистичките режими за време на XX век го зеле овој поздрав. Бил користен за време на Нацистичка Германија во директниот германски превод, *heil* (хајл).

Поврзано
--------

* Римски поздрав

Наводи
------

1. ↑  „Latin Word Lookup:aveo". Архивирано од изворникот на 2012-04-15.
**Горица** (грчки: *Γκορίτσα Νερόμυλους*) — античка утврдена населба над селото Новоселци, Мегленско, Егејска Македонија.

Местоположба
------------

Остатоците од населбата се откриени на ридот Горица северно од Новоселци, на левиот брег на Мегленица. На другиот брег на реката, во атарот на с .Продром, има рид исто така наречен Горица (Мала Горица), на кој е ктирнеа некропола од железно време.

Опис
----

На подрачјето на Горица се откриени монети, керамика, фигурки, надгробна плоча на Касандра и вотивна плоча која служела како олтар. Во просторот ограден од бедемот се откриени остатоци од покриви, складови, работилници и верски објекти, градби со мозаечни подови од III век. Меѓу најинтересните наоди се глава на женска фигурка, бронзена фибула, релјефен сад, целосно зачувана маслена ламба од III век, прстени со многу симболи, глинена култна фигурка на змија, ќерамиди со натписи и дел од калап за релјефни хеленистички садови.

Населбата била развиена уште во доцниот хеленистички период — крајот на IV – I век п.н.е. а има податоци дека постоела во доцнокласичното време (IV век п.н.е.). Првиот археолошки истражувач на Меглен, Николаос Пападакис во 1913 г. напишал дека имало археолошки наоди и керамика од V век п.н.е. Меѓутоа, во 1916 г. за време на Првата светска војна го користела француската армија и значаен дел од наодите се уништени. Во 1994 г. наоѓалиштето настрадало и од ловци на богатство.

Во 1996 г. археолошките наоѓалишта на двете Горици се прогласени за заштитен археолошки споменик.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  „Αρχαιότητες στους Νερόμυλους". Βάση Δεδομпокроителένων για την Ιστορική κληρονομιά της Αλμωπίας - Lhi-Lna. Архивирано од изворникот на 2018-05-01. Посетено на 1 мај 2018.
2. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/19178/931/22-6-1996 - ΦΕΚ 608/Β/22-7-1996". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2023-02-14. Посетено на 1 мај 2018.
Бан на БоснаПредлошка:SHORTDESC:Бан на Босна
**Кулин** (српскохрватска кирилица: *Кулин*; d. ок. ноември 1204) бил бан на Босна од 1180 до 1204, прво како вазал на Византиската Империја, а потоа на Кралството Унгарија, иако неговата држава де факто била независна. Тој претставува еден од најзначајните босански владетели кој имал големо влијание во раната босанска историја. Едно од неговите најзначајни дипломатски достигнувања е потпишувањето на Повелбата на банот Кулин, со која се охрабрува трговијата и се воспоставиле мирни односи помеѓу Дубровник и неговото кралство. Неговиот син, Стефан Кулиниќ, го наследил како босански бан.

Наводи
------

1. ↑  Malcolm, Noel (1 October 1996). *Bosnia: A Short History*. London: New York University Press. стр. 364. ISBN 978-0814755617.[*се бара страница*]
2. ↑  Mahmutćehajić, Rusmir (2003). *Sarajevo essays: politics, ideology, and tradition*. Albany, NY: State University of New York Press. стр. 252. ISBN 9780791456378.
3. ↑  Franz Miklosich, Monumenta Serbica, Viennae, 1858[*се бара страница*]
**Австромарксизмот** е варијација на марксизмот што ја застапуваше Социјалдемократската работничка партија на Австрија во текот на последните декади на Австроунгарската монархија и на Австриската прва република (1918-1934). Австромарксистите беа леви социјалисти, односно демократски социјалисти и го претставуваа центарот во социјалистичкото движење помеѓу социјалдемократите десно од нив и комунистите лево од нив. Кога комунистите ја основаа Третата интернационала, а социјалдемократите ја обновија Втората интернационала, австромарксистите ја оформија Виенската унија (попозната како Втора и пол Интернационала) чија основна цел беше обединување на разединетото социјалистичко движење. Пред сè поради непопустливоста на комунистите, австромарксистите не успеаја во своите намери и во 1923 се приклучија кон социјалдемократската интернационала.

Водечки претставници на австромарксизмот беа: Виктор Адлер, Ото Бауер, Карл Ренер и Макс Адлер.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh90002140
* GND: 4003907-9
* NKC: ph274683

 |

 |
**Драги Каров** (1956, Свети Николе, СР Македонија) ― македонски претприемач и активист. Роден во Свети Николе но денес живее во Велес.

Биографија
----------

Роден е во 1956 година во град Свети Николе, тогаш во СР Македонија. Карев се занимава како претприемач во градот Велес. Драги Каров е еден од првите, кој што со разпаѓањето на Југославија основил комитет на ВМРО-ДПМНЕ во Велес, и се објавува против присуството на југословенската армија на територијата на Македонија. Во резултат на тоа Каров е обвинет за тероризам осуден за „антијугославска дејност" на една година затвор заедно со Георги Калаузаров и Гоце Чушков, но после тоа биле брзо ослободувани.

Кога Македонија добила независност Драги Каров беше на страна на ВМРО-ДПМНЕ, но преку времено почна да се ориентира кон СДСМ, почна да организира протести против владата на ВМРО-ДПМНЕ во Велес.

Во март 2008 година Каров издигнува во неговиот двор во Велес споменик на Тодор Александров, со коешто предизвикува скандал, споменикот беше брзо срушен. Во 2008 бил форсиран да плаѓа илјада евра казна заради прекршување на закони за веење странски знамиња. На 28 февруари 2010 година Каров издигнува споменик во неговиот двор на Иван Михајлов.

Наводи
------

1. ↑  Каракачанов, Красимир. ВМРО – 110 години борба за българщината, Македония Прес, София, 2004, стр. 246.
2. ↑  *ВИДЕО: Драги Каров ги предводи протестите на СДСМ во Велес*
3. ↑  *Поставена е бистата на Тодор Александров*
4. ↑  *Во Велес веќе нема споменик на Тодор Александров*
5. ↑  *Драги Каров е парично казнет за веење на туѓи знамиња*
6. ↑  Бюст на Ванчо Михайлов бе поставен в град Велес
**Стрелча** (бугарски: *Стрелча*) — град во Јужна Бугарија, административен центар на Општина Стрелча во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 4.069 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа во С’штинска Средна Гора во подножјето на врвот Бунаја (1572 м). Низ Стрелча тече реката Стрелчанска Луда Јана. Стрелча се наоѓа на 40 километри од регионалниот центар Пазарџик, 65 километри од Пловдив и 100 километри од главниот град Софија.

Историја
--------

Тракиското племе Беси трајно се населило во регионот на крајот на старата ера. Во текот на неколку векови во кои доминирале во земјите на денешна Стрелча, тие оставиле зад себе повеќе од 300 могили во чест на нивните благородни мртви. Еден од најимпресивните историски споменици на територијата на Стрелча датира од оваа ера — уникатниот тракиски култен комплекс Жаба Могила, кој се состои од гроб-мавзолеј и светилиште-храм.

Бесите конечно ја изгубиле својата моќ во 45 н.е. кога Римјаните ги покориле и тракиските земји биле инкорпорирани во новоформираната провинција Тракија.

Регионот, како и цела Тракија, бил вклучен во границите на Првата бугарска држава во 8 век. Од оваа ера потекнува и тврдината Стрелчанско Кале, која траела до 14 век. Се наоѓа на десниот брег на реката Стрелчанска Луда Јана и со своите 8-метарски заштитни ѕидови јасно го илустрира карактерот на ерата. Со векови, во неговото подножје цветаше **Стрельч град** или **Стрелeц град**. Денешното име на **Стрелча** произлегува од неговото име.

Во ерата на бугарската национална преродба, Стрелча бил развиен стопански и просетителски центар, со буден и неуморен дух и жед за слобода. На на 20 април 1876 година, неговите жители се приклучиле на Априлското востание и потоа биле строго казнети за нивната храброст — населбата била запалена.

Дури по Ослободувањето, жителите му се вратиле во родните места. Во тоа време бил изграден храмот-споменик „Св. Архангел Михаил".

На 23 август 1969 година, Стрелча била прогласена за град и одморалиште од национално значење.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Општина Стрелча
**Федир Панчук** (украински: *Федір Панчук*; роден 3 мај 1954, во село Свердливка, *сега Пенкивка*, Липовечки реон Липовец, Виничка област) - украински уметник и писател. Почесен уметнички работник на Украина.

Биографија
----------

Роден е на 3 мај 1954 година во селото Пенкивка, Липовечки реон, Виничка област.

Во 1979 година дипломирал на Филолошкиот факултет на Педагошкиот институт во Виница. Работел како учител во осумгодишното училиште во селото Нова Прилука, особено на своите ученици им го посветил романот „Педагошки тест". Дипломирал и на Факултетот за сликарство на Московскиот кореспондентен народен универзитет за уметности .

Во 1991 година бил избран за претседател на огранокот на Виница на Националниот сојуз на мајстори на народната уметност на Украина.

Работел како директор на музејот на Михајло Коцјубински во Виница (назначен во 1999 година). Автор на многу литературни и уметнички проекти, кои беа успешно спроведени на музејот.

Во 2006 година отворил своја уметничка галерија во училиштето во селото Козинци, каде што студирал, што се наоѓа во зградата на поранешниот дворец Раковски.

Од 2007 г. член на Националниот сојуз на новинари на Украина.

* Дела на Федор Панчук на III Меѓународен фестивал на народна уметност "Цвет, Новосилко, родна земја!"Дела на Федор Панчук на III Меѓународен фестивал на народна уметност "Цвет, Новосилко, родна земја!"
* Галерија во училиштето во селото КозинциГалерија во училиштето во селото Козинци

Извори
------

* «АртАномалія» Федора Панчука (Вересень 2017 р.)
* Федір Панчук, Автобіографія Архивирано на 18 февруари 2022 г.
* Панчук Федір Васильович, «Вінницький обласний центр народної творчості»
* Панчук Федір Васильович: «Півтори сотні персонажів на одному полотні»
* Від Малевича до Бенксі: пленер авангардистів у музеї Коцюбинського
* Панчук Ф. Відлуння. — Вінниця: ТОВ «ТВОРИ», 2021. — 124 с. — ISBN 978-966-949-898-4

Врски
-----

* Општината Турбив достојно се претстави на меѓународниот фестивал за народна уметност „Цвет, Новосилко, родна земја! // Општина Турбив

Наводи
------

1. ↑  Панчук Ф. Відлуння. — Вінниця: ТОВ «ТВОРИ», 2021. — 124 с. — ст. 23-58.
Лого на доктор Ху 1963-1967 годинаЛого на доктор Ху 1963-1967 година
***Доктор Ху*** Широката привлечност на програмата привлекува публика од деца и семејства, како и обожаватели на научна фантастика
***Доктор Ху*** — британска телевизиска научнофантастична серија која се снима од 1963 до денес. Серијата ги следи авантурите на докторот, хуманоиден вонземјанец, т.н. *Лорд на времето*. Докторот го истражува универзумот во својот Тардис, свесен вселенси брод, кој патува и низ времето. Од надвор Тардисот изгледа како сина британска полициска кутија, каква што често можела да се види во Британија во 1963, кога за првпат се емитувала серијата. Заедно со својот придружник, докторот се бори со разни негативци во обид да спаси некои цивилизации и да им помага на луѓе во неволја.

Содржина
--------

*Доктор Ху* ги следи авантурите на главниот лик, вонземјанец, Time Lord, престапник од планетата Галифреј, кој се претстставува со името Докторот. Тој пребегнува од Галифреј во украден ТАРДИС Тип 40 временска машина - *"**T**ime **a**nd **R**elative **D**imension(s) **i**n **S**pace"* (Време и релативна димензија во вселената) - со помош на кој патува низ времето и просторот. Поради некаков дефект на „камелеонското коло" на Тардисот, кое му овозможува на Тардисот да се престори во некаков локален објект за да се скрие од другите, Тардисот на Докторот секогаш е сина британска полициска кутија. Докторот често патува со еден или повеќе придружници, со кои ги споделува своите авантури, најчесто луѓе, бидејќи е фасциниран од планетата Земја. Често наоѓа настани за кои е љубопитен, додека се обидува да спречи зли сили да им наштетат на невини луѓе или да ја сменат историјата, употребувајќи ги само својата генијалност и минимални средства, како неговиот повеќенаменски соничен шрафцигер. Како *Лорд на времето*, Докторот има способност да се регенерира кога неговото тело е смртно оштетено, заземајќи нов изглед и нови карактерни особини. Во текот на своите патувања има стекнато бројни репријатели, кои се појавуваат често низ серијата, вклучувајќи ги Далек, Кибер-луѓе, и уште еден *Лорд на времето* Господарот.

Наводи
------

1. ↑  „Brian Minchin confirmed as New Executive Producer of Doctor Who". BBC. 30 April 2013. Посетено на 30 April 2013.
10 француски сантими (1963)
 10 француски сантими (1963)
**Сантим** (од латински: *centesimus*) — француски поим за за „стоти" дел од валутата и се користи како име на фракционата валута во неколку франкофонски земји (вклучувајќи ги Швајцарија, Алжир, Белгија, Мароко и Франција).

Во Франција, употребата на *сантим* потекнува од воведувањето на декадниот монетарен систем под Наполеон. Овој систем имал за цел да ги замени недецималните делови на постарите монети. Монетата од пет сантими била позната како *су*, односно солидус или шилинг.

Во франкофонска Канада 1⁄100 канадскиот долар е официјално познат како *сент* (се изговара /sɛnt/) и на англиски и на француски. Меѓутоа, во пракса, обликот *cenne* (се изговара /sɛn/) целосно го заменил официјалниот *цент*. Говорната и писмената употреба на официјалниот *сент* во франкофонска Канада е исклучително невообичаена. На канадскиот француски народен јазик *sou*, *sou noir* (noir значи „црно" на француски), *cenne* и *cenne noire* се сите нашироко познати, користени и прифатени називи кога се однесуваат на кој било  1⁄100 од канадски долар или монета од 1¢ (колоквијално позната како „пени" на северноамерикански англиски).

Поделба на еврото: центи или сантими?
-------------------------------------

Во Европската заедница *цент* е официјалното име за една стотинка од еврото. Меѓутоа, во земјите од француско говорно подрачје, зборот *centime* е претпочитан поим. Врховниот совет на францускиот јазик на Белгија во 2001 година препорачал употреба на *сантим*, бидејќи *cent* е и француски збор за „стотка". Аналогна одлука била објавена во Списанието *„Journal officiel"* во Франција (2 декември 1997 година).

Во Мароко, дирхамите се поделени на 100 *сантими* и може да се најдат цени во земјата наведени во *сантими* наместо во дирхами. Понекогаш *сантимите* се познати како франци или, во поранешните шпански области, пезети.

Употреба
--------

Сантимот е една стотина од следните основни парични единици:

### Тековни

* Алжирски динар
* Бурундски франк
* CFP франк
* CFA франк
* Коморски франк
* Конгоански франк
* Џибутски франк
* Етиопски бир (како сантим)
* Гвинејски франк
* Хаитски гурд
* Марокански дирхам
* Руандски франк
* Швајцарски франци (само од француски и англиски јазик; италијанските говорници користат centesimo.)

### Застарени

* Алжирски франк
* Белгиски франк (холандски: centiem)
* Камбоџански франк
* Француски камерунски франк
* Француски франк од Гвајана
* Француски франк
* Франк од Гвадалупе
* Катангез франк
* Латвиски лат (латвиски: santīms)
* Луксембуршки франк
* Малгашки франк
* Малиски франк
* Мартиник франк
* Монегаски франк
* Mарокански франк
* Франк Нови Хебриди
* Реунион франк
* Шпанска пезета
* Tуниски франк
* Вестфалски франк

Наводи
------

1. ↑  „сантим" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „сантим" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
**Жил Ренар** (22 февруари 1864

 – 22 мај 1910

) — француски писател и член на академијата Гонкур, најпознат по својата автобиографска новела *Глава од морков* и мемоарот *Дневник, 1887–1910*, кој се вбројува во 100 книги на векот според *Ле Монд*. Делата на Ренар се одликуваат со ликови кои се прецизно и иронично опишани. Бил поддржувач на пацифизмот и антиклерикализмот.

Животопис
---------

Син на Франсоа Ренар и Ана Роуз Колин, Жил е роден во Шалон ди Мен, во департманот Мајен, каде неговиот татко работел во изградбата на железница. Пораснал во Шитри ле Мин. Имал две постари сестри и постар брат. Најстарата Амели (р. 1858) починала млада, другата сестра која исто така се викала Амели е родена 1859, а братот Морис е роден 1862. Своето детство Ренар го опишал како тешко и тажно, што го раскажал во автобиографското дело *Глава од морков*, каде главен лик е црвенокосо дете кое пораснало со мајка која го мразела и татко кој не се грижел за него. Иако не запишал факултет, посветено читал литература. Во периодот 1885–86 служел војска во Бурж.

На 22 април 1888 се оженил со Мари Морно, со која 43 години живееле во Париз. Почнал да посетува книжевни клубови и да пишува во париските весници. Често се дружел со драматургот Алфред Капо и глумецот Лусиен Гитри. Ренар пишувал поеми, кратки раскази, драми, и романи. Бил избран за градоначалник на општината Шитри на 15 мај 1904 како кандидат на социјалистичката партија. Починал од атеросклероза во мај 1910 во Париз.

Дела
----

|  |  |
| --- | --- |
| Романи
* *Crime de village* (1888)
* *Sourires pincés* (1890)
* *L'Écornifleur* (1892)
* *La Lanterne sourde* (1893)
* *Coquecigrues* (1893)
* *Deux Fables sans morale* (1893)
* *Le Coureur de filles* (1894)
* *Histoires naturelles* (1894)
* *Poil de carotte* (1894),
* *Le Vigneron dans sa vigne* (1894)
* *La Maîtresse* (1896)
* *Bucoliques* (1898)
* *Les Philippe* (1907)
* *Patrie* (1907)
* *Mots d'écrit* (1908)
* *Ragotte* (1909)
* *Nos Frères farouches* (1909)
* *Causeries* (1910)
* *L'Œil clair* (1913)
* *Les Cloportes* (1919)

 | Драми
* *La Demande* (1895)
* *Le Plaisir de rompre* (1897)
* *Le Pain de ménage* (1898)
* *Poil de carotte* (1900)
* *Monsieur Vernet* (1903)
* *La Bigote* (1909)
* *Huit Jours à la campagne* (1912)

 |

Наводи
------

1. ↑  Biographie Pour Jules Renard
2. ↑  „Jules Renard Biographie". Архивирано од изворникот на 2017-01-27. Посетено на 2017-01-18.

Надворешни врски
----------------

* Жил Ренар на Ризницата
* Дела од Jules Renard на проектот „Гутенберг"
* Жил Ренар на *Енциклопедија Британика*
* Биографија на Жил Ренар Архивирано на 3 март 2016 г. (француски)
* Биографија о библиографија на Жил Ренар (француски)
Специјални сили Воени на Русија
**Спецназ** (руски: *спецназ*), е кратенка за *Войска **спец**иального **наз**начения*, е термин за специјалните единици во Русија и во другите биши Советски држави.

Историски гледано, терминот се однесува на специјалните воени единици контролирани од страна на воената разузнавачка служба ГРУ (Спезназ ГРУ). Исто така, опишува единици со посебна намена, или единици за специјални задачи (како што се Министерството за Внатрешни Работи ОДОН и Министерството за единиците кои спасуваат во итни ситуации) во пост-Советските земји.

Зашто Спецназ е руски термин, најчесто го асоцираат со специјалната руска единица, но други пост-Советски држави најчесто го користат терминот и за своите единици бидејќи ги наследиле цвоите специјални единици од сега непостоечките Советски безбедносни единици. Петтата Спецназ бригада на Белорусија или Алфа Групата за Безбеднони Услуги на Украина се примери за Спецназ единици коишто не се руски.

Наводи
------

1. ↑  Lunev, Stanislav. „The Degradation of Russia's Special Forces". The Jamestown Foundation. Архивирано од изворникот на 2015-04-10. Посетено на 16 October 2014.
2. ↑  „5th independent Special Forces Brigade GRU". 3 October 2014. Посетено на 16 October 2014.
Принц на ПреславПредлошка:SHORTDESC:Принц на Преслав

**Кирил Преславски** или **Кирил Хајнрих Франц Лудвиг Антон Карл Филип** бил кнез на Бугарија и престолонаследник на бугарскиот престол од 3 октомври 1918 до 16 јуни 1937 година. Кирил бил син на Фердинанд I, брат на Борис III и принцезите Евдокија и Надежда.

Кирил е роден на 17 ноември 1895

 година во Софија. Во бугарската престолнина завршил Воено училиште и учествувал како офицер во Балканските војни и Првата светска војна. По абдикцијата на својот татко Фердинанд од бугарскиот престол во 1918 година, тој заедно со него заминал во Германија. Во 1926 година Кирил се вратил во Бугарија. По смртта на брат му Борис III, на 9 септември 1943 година, кнезот Кирил бил избран за регент од страна на Народното Собрание, бидејќи синот на Борис, Симеон ІІ (идниот премиер на Република Бугарија) не бил полнолетен.

Но по напредокот на Црвената армија на територијата на Бугарија, принцот бил заробен и осуден на смрт од страна на т.н. Народен суд во јануари 1945 година, заедно со Богдан Филов и генерал-лејтенант Никола Михов, осум царски советници, 22 министри од кабинетите на Филов, Добри Божилов и Иван Багрјанов и 67 пратеници од Народното Собрание, вклучително и неговите претседатели Никола Логофетов и Христо Калфов. Тие биле обвинети под сомнение дека соработувале со германските власти.

Така кнезот Кирил бил убиен од страна на новите комунистички власти во реонот на Софиските градски гробишта на 2 февруари 1945

 година. Неговото тело, заедно со останатите, биле фрлени во јама.

Во 1995 година, неговото обвинение било поништено од страна на бугарскиот суд.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 5734277
* LCCN: nr91043763
* ISNI: 0000 0000 4788 967X
* GND: 119126737
* SUDOC: 140823239
* BNF: cb16643743s (податоци)

 |

 |
Икона на Авел
Авел (библиски хебрејски: הבל, грчки: *Άβελ*) — лик од Стариот завет, втор син на Адам и Ева. Според Библијата, Авел бил овчар. Тој е првиот убиен човек на земјата, убиен од неговиот брат Каин откако жртвата на Авел била забележана од Бога, за разлика од онаа на Каин.

Убиство
-------

Судирот започнал кога и двајцата браќа му принеле жртви на Бога, означувајќи ги првите такви случаи во Библијата. Авел, како овчар, го принесувал првороденото од своето стадо, додека Каин, земјоделец, ги принесувал плодовите на земјата (Бит. 4:3–4). Бог само ја претпочитал жртвата на Авел, што многу го вознемирило Каин и го навело да го убие Авел од љубомора (Бит. 4:5–8). Тогаш Каин се обидел да ги скрие своите постапки од Бог (Бит. 4–9). Како последица на убиството на Авел, Бог го проколнал Каин (Бит. 4:10–12).

Наводи
------

1. ↑  *The Holy Bible* (English Standard Version. изд.). Crossway Bibles. 2016. стр. Genesis 1:26–27, Genesis 2:20–24.
2. ↑  „Abel | Cain's Brother, First Martyr, Shepherd | Britannica". *www.britannica.com* (англиски). Посетено на 2024-01-03.

Надворешни врски
----------------
Трио Ференги
**Ференгите** доаѓаат од планетата Ференгинар. Главното политичко тело им е Алијансата која ја нагледува Ференги со титула Гранд Нагус. Тие се комплетно капиталистичка раса, водена чисто од потрагата по (најчесто лична) заработка. Дури и влегувањето во домот на Ференги се наплаќа, а најчесто и се бара потпишување на договор за преземање одговорност ако нешто фали по заминувањето. "Профит" е збор на кој ниеден Ференги не останува рамнодушен. Иако ова најчесто значи дека во нивното општество моралните вредности застануваат зад материјалните вредности, сепак во нивната историја не се наоѓа ништо за ропство или геноцид. Како личен етички и дури и професионален кодекс, тие ги употребуваат т.н. Правила на збогатување (Rules of Acquisition), збир од 285 често кажувани мисли кои лежат во основата на нивната филозофија. Помеѓу оние најсуштинските правила се следните:

* *Алчноста е вечна* (#10)
* *Се што е вредно да се работи, вредно е да се работи за пари.* (#13)
* *Никогаш не го ставај пријателството над профитот* (#21)
* *Единствено оправдувае за профитот е профит.* (#202)

Правилото број 4, *"Жена која носи облекло е како маж во кујна"*, не носи до уште еден интересен аспект од општеството на Ференгите, а тоа е дека жените, според традиционалните закони, не смеат да учествуваат во речиси ниедна сфера од општествениот живот. Ова значи дека не смеат да поседуваат имот или да заработуваат, да одат некаде без машка придружба, или пак да зборуваат со непознати мажи, и што е најинтересно, не смеат да носат облека. Сепак во времето на DS9, почнува да станува популарна идејата дека со исклучување на жените од бизнисот се отфрла голема можност за заработка, идеја која и озовможува на Ишка (мајка на Кварк и Ром да започне движење за поголеми права на жените.

Визуелно, Ференгите ни се најпознати по големите уши (кај мажите обично поголеми отколку кај жените), кој им даваат супериорен слух, но и поголема осетливост на физичка болка. Веројатно најпознатиот Ференги во Ѕвездени патеки е Кварк, еден од главните ликови во Deep Space Ninе, серијата во која расата е и најдобро опишана.
**Жемерсон де Хесус Насименто** (роден на 24 август 1992 година), познат како **Жемерсон**, е бразилски професионален фудбалер кој настапува како одбранбен играч во француската Лига 1 за Монако.

Клупска кариера
---------------

Роден во Жеремоабо, Бахиа, Жемерсон одигра само како аматер до 2009 година, потпишувајќи подоцна за Депортива. Тој се приклучи на Атлетико Минеиро следната година, откако не успеа на пробата во Палмеирас, Сантос и ФК Васко де Гама.

### Атлетико Миниеро

Жемерсон го оствари своето деби во 2012 година, додека беше на позајмица во Демократа, и настапи на 12 натпревари. Тој потоа се врати на *Гало* во август, и дефинитивно беше унапреден во сениорскиот тим во декември.

Жемерсон го имаше своето деби – Првенството на Бразил, *Campeonato Brasileiro Série A* – на 7 јули 2013 година, започнувајќи го натпреварот со направен пенал и добиен жолт картон. Но неговиот тим сепак победи со 3 : 2 на домашен терен против Крициума. Со враќањето на Леонардо да Силва и Ревер, тој се појави само на пет натпревари во текот на првенството.

Во 2014 година, Жемерсон профитира од сериозната повреда на глуждот на неговиот соиграч Ревер, и поради тоа беше стартер за поголемиот дел од натпреварите во 2014 година во Бразилската Серија А.

### Монако

На 31 јануари 2016 година, Жемерсон потпиша петгодишен договор со Монако, клубот од Лига 1.

Репрезентативна кариера
-----------------------

Жемерсон го оствари својот прв меѓународен повик за за фудбалската репрезентација на Бразил во квалификации за Светското првенство 2018 на (CONMEBOL) за натпреварот против Перу на 17 ноември 2015 година.

Наводи
------

1. 1 2  „Jemerson set for AS Monaco | News | AS Monaco FC". *www.asmonaco.com*. Архивирано од изворникот на 2017-08-14. Посетено на 2016-01-31.
2. ↑  „From the countryside to *Galo's* starting spot: Jemerson wants to make history at the club" (португалски). Globo Esporte. 9 September 2014. Посетено на 10 December 2014.
3. ↑  „Promoted, stopper wants to take his chance at Atlético-MG" (португалски). Terra. 17 December 2012. Посетено на 10 December 2014.
4. ↑  „Atlético-MG's mixed team defeats Criciúma at Independência" (португалски). Globo Esporte. 7 July 2013. Посетено на 10 December 2014.
5. ↑  „After injury-plaged season, former captain gains the competition of Jemerson" (португалски). Hoje em Dia. 1 December 2014. Посетено на 10 December 2014.
6. ↑  freepressjournal.in. „Uncapped defender Jemerson gets Brazil call". Архивирано од изворникот на 18 November 2015. Посетено на 17 November 2015.

Надворешни врски
----------------

* Atlético Mineiro profile **(португалски)**
* Жемерсон на soccerway
**Бела Места** — река во Разлошко (Општина Јакоруда), Пиринска Македонија, десна составница на реката Места. Долга е 19,7 км.

Реката почнува под името *Ропалица* истекувајќи од Ропаличките Езера на 2.690 м.н.в. на Источна Рила. По целото течение оди по тесна, длабока и карпеста долина, а малку пред устието истата се проширува и образува речни тераси. До устието на Грнчарица оддесно Ропалица тече на југ, а потоа нагло свртува на исток. Откако ќе ја прими левата притока Казаничка Река (Џенемдере), веќе под името Бела Места, свртува на југ-југоисток. На 1,8 км југозападно од с. Черна Места (на 94 м.н.в.) Бела Места се слева со Црна Места и двете заедно го сочинуваат почетокот на самата река Места.

Сливот на реката зафаќа 82,6 км2, што претставува 2,4 % од вкупниот слив на Места.

Главни притоки: → лева, ← десна

* ← Грнчарица
* → Јанчова Река
* → Казаничка Река (Џенемдере)
* ← Шишково Дере
* ← Баненска Река

Средниот годишен истек во месноста Мечкина Дупка (Меча дупка) изнесува 1,73 м3/с. Поради големата висинска разлика на течението, Бела Места има два јасно изразени највисоки и најниски водостоја. Во високите предели најполноводна е во мај, а најслабоводна во февруари; во ниските предели тие се во април и септември. Средниот наклон на течението е многу голем — 64,7 м/км. Средната надморска височина на сливот изнесува 1.595 м.

По течението на Бела Места нема населени места.

Водите од горното течение на преку канал се спроведуваат на исток во вештачкото езеро Белмекен и се користат за добивање на хидроенергија и за наводнување. Во долното течение на реката е изградена малата хидроцентрала „Јакоруда".

Топографска карта
-----------------

* Лист од карта K-34-72. Размер: 1 : 100 000

Поврзано
--------

* Црна Места
* Разлог (област)

Наводи
------

1. ↑  Мичев, Николай и др. (1980). *Географски речник на България*. София: Наука и изкуство. стр. 38.
2. ↑  В некои извори за за почеток на реката се наведува р. Грнчарица која истекува од езерото Грнчар
**Алма Елизабет Дојчер** (англиски: *Alma Elizabeth Deutscher*; родена во 2005 година), е англиски чудо, композитор, пијанист и виолинист. Својата прва соната за пијано ја напишала на шест години, кратката драма Чистачот на соништата на седумгодишна возраст, а на деветгодишна возраст концерт за виолина и оркестар, ја напишала својата прва целосна опера Пепелашка на возраст од десет, европската премиера се одржа во Виена во 2016 година под режисерската палка на Зубин Мета, а американската премиера се одржа во операта во Сан Хосе една година подоцна. Во 2019 година, таа го имаше своето деби во Карнеги Хол.

Надворешни врски
----------------

*
**Амамот на Коџа Мустафа**  — поранешен амам кој се наоѓал во градот Струмица.

Амамот бил изграден во денешниот централен дел на градот на улица Ленинова. Тој бил откриен во март 1983 година со краткотрајното заштитно археолошко истражување при рушењето на куќи изградени по 1922 година а за изградба на станбена зграда во близина на денешната зграда на собранието. Амамот бил изграден од Коџа Мустафа во времето на султанот Бајазит II (1481-1512) кога дарителот Коџа Мустафа Паша станал везир при Високата порта.

Од амамот биле откриени шест простории, резервоарот за вода и влезот од јужната страна. Амамот зафакал површина од 145м2 со дебелина на ѕидовите од 90 сантиметри и со различна височина на сочуваност на ѕидовите од 1,30 до 4 метри кои биле пресечени со поставувањето на темелите на станбените објекти меѓу двете светски војни кога било целосно уништени и куполното засведување на просториите. Со краткотрајните археолошки истражувања било констатирано дека во внатрешноста влезовите и другите функционални елементи кади - гуртни биле уништени, а сегментарно биле зачувани делови од камен под од плоснати камени плочи што укажува на престанок на активноста на амамот и пренамена за затвор во првите години на XX век.

Ориентацијата на амамот е север - југ, а поголем дел од просторите имат квадратна основа на југоисточната страна додека една со правоаголна основана северозападната страна. Амамот имал мали влезови со ширина од 70 см. висина 1,70 см. а граден бил од печена тула. При градењето биле користени конструктивни елементи пандантифи, лакови преземемени од локалната византиска традиција, засведувањето на просторите со куполно и полубачвесто засведување. Според сегментите од деловите од куполите тие биле перфорирани со мали ѕвездести отвори, а внатре бил украсен со сина боја во калотите црвена и на ѕидовите и сталактитите на аглите.

Амамот со одлука на комисија на тогашниот Републички завод за заштита бил срушен, а на негово место била изградена станбена зграда.

Наводи
------

1. ↑  ЗАВОД ЗА ЗАШТИТА НА СПОМЕНИЦИТЕ НА КУЛТУРАТА И МУЗЕЈ – СТРУМИЦА (2014). *ЗБОРНИК НА ТРУДОВИ ВО СПОМЕН НА ЕМИЛИЈА ПЕТКОВСКА*.
*За останати значења, видете Зоран Поповски.*

**Проф. д-р Зоран Т. Поповски** е македонски научник и професор кој работи и истражува во Институтот за анимална биотехнологија при Факултетот за земјоделски науки и храна - Скопје (ФЗНХ). Неговата област на стручност е молекуларната биологија на животните. Професор е по биохемија и генетско инженерство, специјалист за молекуларна биологија, генетски инжинерство и генетски изменети организми (ГМО) на Институтот за анимална биотехнологија. Работи за факултетот од 1992 година при што има издадено голем број на научни и академски трудови и глобално ценети материјали за биохемија, молекуларна биологија и генетското инжинерство. Тој е раководител на Катедрата за биохемија и генетско инженерство, која е составена од две лаборатории за биохемија и молекуларна биологија и ГМО лабораторија. Овие лаборатории служат како центар за обука за примена на молекуларни методи во сточарско производство во земјите од Западен Балкан.

Д-р Поповски предавал општа и клиничка биохемија на Фармацевтскиот факултет - Скопје и ГМО на ПМФ, а од 2006 на Технолошко-металуршкиот факултет предава Генетски модифицирани суровини и Генетика на индустриски микроорганизми.
Во периодот од 2002-2006 е државен секретар при Министерство за образование и наука.

Од 1990 до 1999 година работел како истражувач во Истражувачкиот центар за генетско инженерство и биотехнологија во рамки на Македонската академија на науките и уметностите.

Во текот на академската кариера, проф. Поповски предавал на Државниот универзитет Охајо, Универзитетот во Лунд, Case Western Reserve универзитетот во Кливленд кои се рангирани во првите 100 унивњрзитети во Скопје, Земјоделскиот универзитет во Новосибирск, Туша универзитетот во Витербо, Универзитетот во Сараево и на други престижни универзитети во светот.

Во 2020 година е избран како прв научник од Македонија за член на Европската академија (Academia Europea) со седиште во Лондон.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

Резиме на Зоран Т. Поповски
Ашов (лево) со додаток на држачот
Ашови со D-додаток на држачот
**Ашов** — земјоделска и хортикултурна алатка која служи за рачна основна обработка на земјиштето, расадување, вадење на садници и копање. Постојат ашови-ријачи и ашови за вадење и расадување на садниците.

Ашов-ријач
----------

Ашовот ријач служи за рачна основна обработка на земјиштето (риење). Се состои од лист и држач. Листот е од челик со долната ивица се рамни, шилесто, полукружно или рачно. Предната површина на листот е благо вдлабната. Димензиите му се: должина 24-27 (32) см, ширина 16-17,5 (23) см, а држачот го опфаќа оковот кој ја врзува листот во должина од 15 см. Масата на буткачот е од 1,5 кг до 2,7 кг. Држачите се од дрво (јасен) без додатоци на крајот или со D, Y или Т додаток. На пазарот се среќаваат и ашови со држачи од лесен металили со пластифицирани легури, а додатоците му се често од пластична маса, но и од мешовита смеса (јаглеродни влакна) и челик. Вкупна должина на ашовот е од 107-118 см, а масата од 1,8-2,2 кг.

Ашов за вадење и расадување на садниците
----------------------------------------

Ашови за вадење и расадување на садници се многу поробусни од ашовот ријач и оковот им допира и до половина на дрвениот држач поради силното оптоварување, отколку кај риањето. Поради тоа држачите му се од јако дрво (даб), од полн челик или челични цевки. Листот е нешто подолг отколку кај ријачот (26-30 см), а ширината варира во зависност од видот и староста на садницата која со него се вади, како и од типот на земјиштето. Масата им е од 2,3 кг кај оние со дрвениот држач до 6,3 кг кај оние со челичниот.

За вадење четинарски садници (кои обично се одгледуваат на глиненено земјиште, се вадат со бусен, и се користи мал број ашови чиј продор во земјиштето помалку го растресува бусенот. За вадење на малите садници со сеење и песковитите се користатат супстрати со широки ашови. Ширината на листовите на ашовите за вадење на садниците се движи од 13,5-28 см.

Галерија
--------

* Рачна основна обработка на земјиштето со ашовот ријачРачна основна обработка на земјиштето со ашовот ријач
* Лист на ашовот со заоблен половина долен рабЛист на ашовот со заоблен половина долен раб
* Ашови со различни површини на листот: помалиот за глиновирање и поголемиот за песковито земјиштеАшови со различни површини на листот: помалиот за глиновирање и поголемиот за песковито земјиште
* Вадење садници на чемпрес со ашов од јаглеродни влаканаВадење садници на чемпрес со ашов од јаглеродни влакана
* Расадување на саднициРасадување на садници

Поврзано
--------

* Лопата

Наводи
------

1. ↑  Грбић, М. (2010): Производња садног материјала – Технологија производње украсних садница. Универзитет у Београду, Београд. ISBN 978-86-7299-174-1.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ашов" на Ризницата ? |

* Ашови на Bulldog Tools Архивирано на 26 јануари 2012 г. (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4438090-2
* NDL: 00571664

 |

 |