Утврдени ѕид
**Малатрија** или **Дион** (старогрчки: *Δίον*, грчки: *Δίο*, латински: *Dium*) — село и поранешена општината во округ Пиерија, Грција. Од 2011 и локалната самоуправна реформа, тоа е дел од општината Дион-Олимп. Село се наоѓа во подножјето на планината Олимп. Селото е најпознато по големото античко македонско светилиште на Зевс, чии делови можат да се видат во археолошкиот парк и археолошкиот музеј во Малатрија.

Историја
--------

Поглед на Олимп
План на Малатрија
Античкиот град неговото име го добил според најважното македонско светилиште посветено на Зевс (*Диос*, „на Зевс"), водач на боговите кои живееле на планината Олимп, како што запишал Хесиод во *Каталог на Жените*, Тија, ќерка на Деукалион, создаден Зевс два сина, Магнет и Македон, епоними на Магнеќани и Македонци, кои живееле во Пиерија во подножјето на планината Олимп. Така, од многу дамнешни времиња, голем олтарот бил прилагоден за обожување на Олимписки Зевс и неговите ќерки, Музе, во уникатна средина се одликува со богата вегетација, високи дрвја, безброј извори и пловна реката. За оваа причина Дион беше "свето место" на Античките Македонци. Тоа беше местото каде што кралевите го направија неверојатни жртви за да го прослават новата година на македонскиот календар на крајот на септември. Во Пролет, ритуали за прочистување на војската и победа празници се одржуваат.

Првото спомнување на Дион во историјата е од Тукидид, кој напишал дека тоа бил првиот град освоен од страна на спартански генерал Брасида по преминувањето од Тесалија во Херонеја на својот пат низ светот на неговиот сојузник Пердика II за време на својата експедиција против атинските колонии на Тракија во 424 п.н.е. Според Диодир Сицилиски, тоа беше Архилај кое, на крајот на 5 век п.н.е. кога македонската држава стекнато голема моќ и се појави на сцената на историјата, му ги дал на градот и неговото светилиште нивните следни важноста од воспоставување на деветодневниот фестивал на игри, кои се вклучени спортски и драматични натпревари во чест на Зевс и на Музи, чија организација беше надгледувана од страна на македонските кралеви.

Филип II и Александар Македонски слави победите тука, а Александар се собраа неговите војски и врши прекрасен жртви тука во пресрет на неговата кампања во Азија во 334. п.н.е.

Многу антички автори зборуваат на скулптурна бронза ремек дело од Лисип направени за Александар Македонски насликан 25 монтирани другари кој падна во Битката кај Граник , а подоцна и однесен во Рим од страна на Метели.

Градот бил изграден во непосредна близина на свети места кои се стекнати монументална форма за време на владеењето на наследници на Александар Велики  и Касандар зеде голем интерес во градот подига силна ѕидови и јавни згради, така што во хеленистички период Дион беше познат далеку и широко за неговата тврдина и прекрасен споменици. Дион и неговото светилиште беше уништена во 219. п.н.е. од етолиските напаѓачите, но веднаш беше изградена од страна на Филип V. Многу од посветата од светилиштето кои биле уништени биле затрупувани во јами, вклучувајќи кралската натписи и договори, и овие се откриени неодамна.

Тоа паднало под Римјаните во 169. п.н.е. и градот му е дадена нова закуп на живот во 32/31. п.н.е. кога Октавијан ја основал колонијата *Colonia Augusta Julia Diensis*. Тоа доживеа својот втор најславни за време на владеењето на 2 и 3 век од н.е. Римските цареви кои се љубители на Александар Велики. На Дион последниот важен период беше во 4 и 5 век  кога стана седиште на bishopric. Тоа беше напуштен следниве големи земјотреси и поплави. Современото село на месноста се нарекувало *Малатрија* до 1961 година, кога било преименувано во *Дион*.

Археологија
-----------

Приказ на статуа, светилиште на Изида
Мозаичен под
Хидраулис во Малатрија
На местото на античкиот Дион беше првиот идентификуван од страна на англиски патник Вилијам Мартин Лијк на 2 декември 1806, во урнатините соседни селото Малатрија. Тој го објави неговото откритие во третиот обемот на неговите *Патувања во Северна Грција* во 1835 година. Леон Хеузе посети местото за време на неговиот позната македонска археолошка мисија на 1855. и повторно во 1861. година. Подоцна, епиграф Г. Олкономос објавува првата серија на натписи. Сепак, систематски археолошки истражувања не почне до 1928 година. Од тогаш до 1931, Г. Сотиријадис врши серија истражувања, откривање на 4 век п.н.е. македонскиот гробот и ранохристијанска базилика. Истражувањата не биле продолжи до 1960 година под раководство на Г. Бакалакис во областа на театарот и на ѕид. Од 1973 година, Професор Д.  Пандемалис на Универзитет на Аристотел во Солун има спроведено археолошките истражувања во градот.

Во 2006 година, пронајдената статуа на Хера беше вградена во ѕидовите на градот. Статуата, 2200 години стара, била користена од страна на раните христијани на Малатрија за полнење на градскиот одбранбен ѕид.

Администрација
--------------

Во октомври 1992 година, била формирана општината Дион (*Dimos Diou*). Во 1997 таа била проширена со поранешните заедници Кондариотски Колиби, Карица, Кондариотиса, Ступи и Вронду. Административен центар бил во селото Кондариотиса. Во 2011 година Дион се споил со поранешните општини Источен Олимп и Литохоро за да се формира новата општина Дион-Олимп. Дион стана општинска единица на новоформираната општина, и поранешните општински единици станале заедници. Заедницата на Дион се состои од селото со истото име и Платанакија. Општинската единица има површина од 172.74 км2, заедницата 31.37 км2.

Демографија
-----------

| Година | Население |
| --- | --- |
| 1981  | 1.236 |
| 1991 | 1.149 |
| 2001  | 1.314 |
| 2011 | 1.424 |

Галерија
--------

### **Антички Дион**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  „Попис на населението од 2011 г. Трајно население". Државен завод за статистика на Грција.
2. ↑  Kallikratis law Архивирано на 27 април 2017 г. Greece Ministry of Interior (грчки)
3. ↑  Δίον ancientdion.or
4. ↑  Hesiod, *Catalogue of Women* fr. 7.
5. ↑  Diodorus Siculus: Bibliotheca historica
6. ↑  Name changes of settlements in Greece
7. ↑  Kantouris, Costas. Greek archaeologists find Hera statue Архивирано на 7 март 2007 г.. *Associated Press*. March 1, 2007.
8. ↑  „EETAA local government changes". Архивирано од изворникот на 2016-11-06. Посетено на 2017-03-18.
9. ↑  „Population & housing census 2001 (incl. area and average elevation)" (PDF) (грчки). National Statistical Service of Greece. Архивирано (PDF) од изворникот 2015-09-21. Посетено на 2017-03-18.

Извори
------

* F. Papazoglou, *Les villes de Macédoine romaine*, *Supplément* 18 du *BCH*, Paris, 1988.
* D. Pandermalis, *Dion, the archaeological site and the museum*, Athens, 1997.

Надворешни врски
----------------

* Dion macedonian-heritage.gr (англиски)
* Δίον ancientdion.org (грчки)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Дион-Олимп |
| --- |
|  |
| ОЕ Дион | 
* Вронду
* Карица
* Кондариотиса
* Кондариотски Колиби
* Малатрија
* Платанакија 1
* Ступи

 |
|  |
| ОЕ Источен Олимп | 
* Горна Скотина
* Лептокарија
* Нова Пурлија 1
* Ново Пантелејмон 1
* Пантелејмон
* Пантелејмонска Плажа 1
* Платамон
* Пурлија
* Свети Димитрија 1
* Скотина
* Скотинска Плажа 1

 |
|  |
| ОЕ Литохоро | 
* Варички Колиби
* Грица 1
* Литохоро
* Плака 1

 |
|  |
| 1 *Новосоздадено место од доселеници во XX век* |

 |