Велешкиот срез во рамките на Кралството Србија 1913.
**Велешки срез** — административна единица, која опстојувала во Кралството Србија и Кралството Југославија.

Организација и население
------------------------

### Кралство Србија

После Втората балканска војна, 1913 г. областа службено влегува во границите на Србија. Велешкиот срез припаѓал на Скопскиот округ, заедно со Скопскиот и Качаничкиот срез. Како центар на срезот бил градот Велес. Во 1913 година тој имал 30 општини, со 85 села, еден град и 5 манастири. Градското населние изнесувало 15.624, додека селското население изнесувало 34.412 жители.

Велешкиот срез според пописот од 1913 година| Број | Име на
општината | Број
на села | Колку часа е оддалечена
општината од Велес | Жители |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Бањичка | 4 | 3:30 | 774 |
| 2 | Башино-селска | 4 | 0:30 | 1624 |
| 3 | Бистричка | 2 | 9 | 1796 |
| 4 | Богомилска | 3 | 9:15 | 2040 |
| 5 | Владиловска | 4 | 5 | 896 |
| 6 | Водовратска | 2 | 4:30 | 1226 |
| 7 | Војничка | 1 | 3:30 | 854 |
| 8 | Врановачка | 1 | 5 | 2654 |
| 9 | Иванковачка | 2 | 3 | 1457 |
| 10 | Јабучишка | 2 | 10 | 897 |
| 11 | Карасларска | 4 | 1:15 | 970 |
| 12 | Кочиларска | 3 | 2 | 1039 |
| 13 | Крајничка | 2 | 5:30 | 972 |
| 14 | Лисичка | 2 | 4 | 1082 |
| 15 | Мелничка | 1 | ? | 1908 |
| 16 | Оморанска | 2 | 6:30 | 927 |
| 17 | Ораховачка | 3 | 2 | 650 |
| 18 | Орахов-долска | 3 | 2:15 | 1371 |
| 19 | Орешка | 2 | 11 | 940 |
| 20 | Оризарска | 2 | 0:45 | 950 |
| 21 | Подлешка | 2 | 5:30 | 1413 |
| 22 | Рудничка | 4 | 2:30 | 693 |
| 23 | Скачинска | 3 | 3:30 | 754 |
| 24 | Слпска | 4 | 4:15 | 636 |
| 25 | Старо-градска | 5 | 4 | 1031 |
| 26 | Сујакларска | 4 | 2:45 | 821 |
| 27 | Теовска | 2 | ? | 1152 |
| 28 | Црквишка | 3 | 3 | 982 |
| 29 | Чашка | 6 | 3:30 | 653 |
| 30 | Чичевска | 3 | 6:15 | 1250 |

### Кралство СХС

Во 1921 година, срезот исто така имал 30 општини и еден град. Градот Велес имал 14.155 жители, а велешката околина имала 29.174 жители.

#### Јазик

Во градот Велес 72% од населението говорело српски или хрватски, додека 26% говореле на турски јазик. Од другата страна пак, во целиот срез, 73% говореле на српски или хрватски, а втор најкористен јазик бил турскиот (21%).

Јазици 1921 година| Јазик | Велешка околина | Град Велес | Вкупно | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Српски или хрватски | 21520 | 10253 | 31773 | 73.32 |
| Турски | 5680 | 3718 | 9398 | 21.68 |
| Други | 1974 | 184 | 2158 | 5 |

#### Религија

Во градот Велес 73% од населението било православно, додека 27% биле муслимани. Од другата страна пак, во велешката околина 59% биле православни и 41% биле муслимани.

Религија 1921 година| Религија | Велешка околина | Град Велес | Вкупно | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Православни | 17159 | 10295 | 27454 | 63.36 |
| Муслимани | 12011 | 3806 | 15817 | 36.50 |
| Други | 4 | 54 | 58 | 0.14 |

### Кралство Југославија

Во 1931 година, велешкиот срез имал 23 општини и еден град. Тој бил дел од Вардарска бановина. Вкупното градско население било 13,445, додека селското население било 28.791. Целиот срез имал 42.236 жители. Како православни се изјасниле 70% од жителите, додека како муслимани 28%.

82% од жителите говореле на македонски, српски, хрватски или словенечки, додека 13% говореле на друг јазик (во најголем дел турски).

Наводи
------

1. ↑  *Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци*. Белград: Мил. Ант. Вујиќ. 1914.
2. 1 2  Не е наведено. sfn error: no target: CITEREFНе\_е\_наведено (help)
3. ↑  Македонскиот јазик бил сметан за српски. sfn error: no target: CITEREFМакедонскиот\_јазик\_бил\_сметан\_за\_српски (help)
4. ↑  „Дефинитивни резултати, попис 1921" (PDF).
5. ↑
6. ↑  Во иста графа. sfn error: no target: CITEREFВо\_иста\_графа (help)

Предлошка:Срезови во Кралството Југославија