recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ХК Слезан Опава** е екипа на хокеј на мраз во Втората национална хокеарска лига (лига од трето ниво) од Опава.

Клубот бил основан во 1945 година. Веднаш во 1951 година, Слезан бил унапреден во Чехословачката прва лига во хокеј на мраз и таму играл до 1953 година. Слезан Опава играл во лигата на највисоко ниво, исто така, две сезони во 1957 и 1960 година. Во Чешка, клубот бил унапреден во елитната Чешка екстралига во 1996 година, откако победил во баражот за пласман за унапредување. Клубот имал финансиски потешкотии и ја продал дозволата за Екстралига во 1999 година на РК Хавиров. Од сезоната 1999/2000 клубот ја играл Првата национална хокеарска лига (лига од второ ниво), но во сезоната 2004/2005 испаднал во Втората национална хокеарска лига (лига на трето ниво).

Познати играчи
--------------

* Давид Хрушка
* Драхомир Кадлец
* Либор Полашек

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место (на чешки)
**„Трчаше цел пат"** (англиски: *He Ran All the Way*) – филм на режисерот Џон Бери (John Berry) од 1951 година. Филмот е снимен според романот на Сем Рос, а автори на сценариото се Далтон Трамбо (Dalton Trumbo) и Хуго Батлер (Hugo Butler). Главните улоги ги играат: Џон Гарфилд (John Garfield), Шели Винтерс (Shelley Winters) и Волас Форд (Wallace Ford).

Синопсис
--------

Ник и неговиот соработник Ал се обидуваат да ограбат еден камион кој ги превезува платите на работниците, но акцијата завршува неуспешно. Притоа, Ал е тешко ранет, а Ник убива еден полицаец. Бегајќи, Ник оди на градскиот базен, каде ја запознава девојката Пег Нобс. Тие одат во нејзиниот стан, а Ник го присилува семејството на Пег да го крие од полицијата.

Наводи
------





1. ↑  Trčao je cijelim putem, američki film (пристапено на 4.6.2022)
**Финансиските инструменти** претставуваат облици во кои може да се држи имотот на пооделни субјекти на стопанството или поодделни сектори. На нивната развиеност делуваат бројни фактори. Развиеноста на финансискиот пазар се мери преку развиеноста на инструментите.

Најважни финансиски инструменти се: пари, чекови, меници, акции, обврзници, благајнички записи, комерцијални записи, банкарски потврди за депозит, банкарски акцепти, цесии, асигнации, компензации, опции, фјучерси, форвордси.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Георги Солунски** — македонски национален деец и борец за правата на Македонците во Бугарија.

 Леток на ВМРО - Независна
На **14 ноември 1989** год. во Софија формира **Независно здружение - Македонска организација Илинден (ВМРО - независна)**, од која подоцна ќе се развие **ТМО ВМРО - независна „Илинден"**.

Целиот живот го минува во судир со бугарската власт и бугарските националисти. Често е апсен, малтретиран од полицијата и осудуван на различни временски казни. Дури и во најопасни околности за неговиот живот непоколебливо го истакнува својот македонски национален идентитет. Живее во Софија.
**Трајко Трајанов Стевковски** ( 1918
 во Сушица (Скопско) ― 16 април 1945

 во Врпоље, Хрватска) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Израснат е во сиромашно семејство. Се занимавал со земјоделство. По ослободувањето на Македонија, на 10 ноември 1944 година, стапил во Третата македонска ударна бригада, со која заминал во борба за дефинитивно ликвидирање на заостанатите балистички банди. Потоа заминал за Срем, каде претходно во Земун завршил три месечна воена обука. На 12 април 1945 година учествувал во пробивот на германските утврдени позиции кај Шид - Товарник. Наредните три четири дни ја продолжил борбата против непријателот. На 16 април 1945 година, во една од најкрвавите борби за ослободување на Врпоље, тој загинал. Бил закопан во Врпоље, а по војната неговите посмртни останки биле пренесени и закопани во Сушица.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 132. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Швајцарија околу 1200 г
**Хабсбург** (множина: Хабсбурзи, Хабсбурговци; придавка: хабсбуршки) била една од владателските куќи (династии) во Европа: Хабсбурговците владееле со Австрија (како војводи од 1282-1453 г. надвојводи 1452-1804 г. и цареви 1804-1918 г.), биле кралеви на Шпанија (1516-1700 г.) и цареви на Светото Римско Царство повеќе векови до 1806 година.

Профилен портрет на Леополд I кој ја истакнува неговата „Хабсбуршка вилица", германски историски музеј
Нивното име потекнува од швајцарскиот дворец Habichtsburg ("Јастребов дворец"), седиште на семејството во 12. и 13. век во местото Хабсбург. Тргнувајќи од југоисточна Германија, семесјтвото го проширило своето влијание и имотите до источните краеви на Светото Римско Царство, што приближно одговара на денешна Австрија (1278-1382). По само две-три генерации, Хабсбурговците успеале да доспеат на царскиот престол, кој со кратки прекини ќе го држат со векови (1273-1291, 1298-1308, 1438-1740. и 1745-1806).

По абдицирањето на царот Карло V, кој воедно бил и кралот Карло I Шпански (1516-1556), династијата се поделила на австриски и шпански Хабсбурговци.

Шпанските Хабсбурговци изумреле во 1700 година, што предизвикало војна за шпанското наследство, додека австриските Хабсбурговци изумреле во 1740 година, што од своја страна предизвикало војна за австриското наследство. Како една од причините за нивното исчезнување обично се наведуваат големиот број бракови меѓу членовите на самото семејство, иако вакви врски имало малку во австриската лоза. Малите сипаници, кои ги убивале младите потомци, се истакнуваат како вистинската причина. Сепак, наследничката на последниот австриски Хабсбурговец, Марија Терезија, се омажила за Франц Стефан, војводата од Лорен, па нивните наследници ја продолжиле хабсбуршката традиција во Виена, по династиското име Хабсбург-Лорен.

Светото Римско Царство исчезнало во 1806 г. кога францускиот цар Наполеон I ја реформирал власта во Германија. Знаејќи дека ќе го изгуби звањето Свет римски цар, Франц II се прогласил за наследен цар на Австрија и така станал Франц I.

Царот Франц I Австриски службено го носел овој голем назив: "Ние, Франц Први, со милоста Божја цар на Австрија; крал на Ерусалим, Унгарија, Чешка, Далмација, Хрватска, Славонија, Галиција и Лодомерија; надвојвода на Австрија; војвода на Лорен, Салцбург, Франачка, Штаерска, Корушка и Крањска; голем војвода на Краков; кнез на Трансилванија; маркгроф на Моравија; војвода на Сандомир, Мазовија, Лублин, Горна и Долна Шлеска, Аушвиц (Ошвјенќим) и Затор, Тесин и Фурланија; кнез на Бертхесгаден и Мергентхајм; кнежевски гроф на Хабсбург, Горица, Градишќе и Тирол; маркгроф на Горно и Долно Лужице и Истра".

Австриското Царство во 1867 година станало Австроунгарија. Хабсбурговците отстапиле од власт во 1918 година, по поразот во Првата светска војна.

Денешниот главен претставник на семејството е Ото фон Хабсбург, најстариот син на царот Карло.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 50016942
* LCCN: sh85058164
* GND: 118544233
* HDS: 019506
* NKC: jx20060330026

 |

 |
**Трговецот** е италијанска книжевна бајка напишана од Џамбатиста Базиле во неговото дело од 1634 година, *Пентамерон*.

Синопсис
--------

Синот на еден трговец, Сиенцо, фрлал камења со синот на неаполскиот крал и му ја повредил главата на принцот. Неговиот татко, плашејќи се од последиците, го исфрлил со пари, маѓепсан коњ и маѓепсано куче. Вечерта, Сиенцо нашол кула покрај руинирана куќа, господарот на кулата не го пуштил да влезе, од страв од разбојници. Сиенцо отишол во куќата. Во текот на ноќта, тој открил дека е опседната од три духови, кои жалеле за нивното богатство. Тој се жалел со нив. Утрото му дале и го предупредиле да се грижи за тоа. Тој не можел да види скала нагоре и повика помош. Дошол сопственикот на куќата со скала и нашле богатство, во кое Сиенцо одбил да земе дел и продолжил понатаму. Друг пат, тој преминал река за да најде самовила нападната од разбојници, ѝ помогнал, но одбил да дојде во нејзината палата за да биде награден.

Отишол во град каде што змеј со седум глави јадел девојка секој ден, а сега ждрепката ѝ паднала на принцезата Менекела. Тој отишол да се бори со змејот и ги нашол неговите глави повторно закачени, но сите ги отсекоч со еден удар, им го отсекол јазикот и ги фрлил низ селата, каде што биле премногу оддалечени.

Кралот изјавил дека кој ќе го убие змејот ќе се ожени со неговата ќерка. Еден сонародник ги собрал сите глави и ја побарал наградата. Сиенцо ѝ напишал писмо на принцезата и го замолил своето куче да го достави. Кралот наредил кучето да се врати кај Сиенцо, кој открил дека на главите што човекот ги донел како доказ му недостасуваат јазиците што ги имал. Кралот ја оженил својата ќерка за Сиенцо и испратил да го побараат таткото на Сиенцо.
*За академикот Ѓорги Поп-Атанасов погледнете овде.*

**Георги Попатанасов** ( Неврокоп —  1923

) — македонски револуционер.

Во февруари 1923 година, терористите на Тодор Александров - Славко и Иван Дерменџиеви го убиле неврокопецот Георги Попатанасов, поради тоа што одбил да им даде заклетва на Александровци.

Наводи
------

1. 1 2  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 330. ISBN 323.285.497.3 Проверете ја вредноста `|isbn=`: invalid character (help).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Трајче Орданов Шипинкоски** (15 мај 1907 во Бела Црква, прилепско — 15 септември 1944 во Ивањевци, битолско) — македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Трајче Орданов Шипинкоски е роден на 15 мај 1907 година, во селото Бела Црква. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил на 27 август 1944 година. Бил борец во составот на петтата македонска бригада. Учествувал во борбата против германците кај селото Ивањевци, каде на 15 септември 1944 година и загинал.

Наводи
------


1. ↑ . . Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Натпревар од 2014
**Хокеарски клуб Еребру** е професионален хокеарски тим од градот Еребру, Шведска. Настапува во најсилната хокеарска лига на Шведска. Клубот е формиран во 1990 година. Најголемиот успех клубот го има постигнато во сезоната 2012/13 година кога успеал да влезе во првата најелитна хокеарска лига. Домашните натпревари тимот ги игра во арената „Бехрн арена". Оваа арена за хокеарски натпревари има капацитет од 5.200 места за седење.

Историја
--------

Хокеарскиот клуб Еребру ИК банкротирал во 1999 година. Неговите играчи преминале во вториот по важност клуб од истиот град. По кратко време бил формиран или рестартиран сегашниот клуб на Еребру. Во таква состојба клубот требало да се врати во најнискиот ранг на натпревари. Во 2001 година клубот успеал да влезе во втората шведска лига, а во 2013 година да се врати во првата лига.

Најголемиот клупски успех Еребру го има постигнато во годината кога успеал да влезе во првата лига. Овој успех е значаен бидејќи вкупно 34 години настапувал во пониските нивоа на натпреварувања.

Во првата сезона во првата лига хокеарскиот клуб Еребру го освоил 11тото место или претпоследно во лигата, па морал да игра натпревар од плеј аут за да може да го задржи статусот во првата лига.

Повлечен дрес за големи заслуги и постигнувања во клубот: Бјерн Јохансон (Шведска, број 13)

Наводи
------

1. ↑  „1990-2005 – En ny förening tar sin form" (Swedish). Örebro HK. Архивирано од изворникот на 27 March 2014. Посетено на 15 July 2014.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „ХК Еребру" на Ризницата ? |

* Официјална интернет страница
**Ѓин Сјуефеј** (кинески: 金雪飞; трад. 金雪飛, пинјин: *Jīn Xuěfēi*) — современ кинеско - американски писател кој го користи уметничкото име **Ха Ѓин** (哈金, *Ha Jin*). "Ха" доаѓа од неговиот омилен град, Харбин. Во 1984, доаѓа во САД и започнува да пишува за Кина исклучиво на англиски јазик. Неговите дела привлекуваат големо внимание и фрлаат светло на кинеската култура и историја.

Роден е на 21 февруари 1956 во покраината Љаонинг, Манџурија, НР Кина. Како син на офицер, тој многу млад се приклучил на Народноослободителната армија (вооружените сили на Кина), на почетокот на Културната револуција. Кон крајот на 1977, тој започнал да го изучува англискиот јазик, а потоа и американската литература на универзитетот во Хеилунгџианг, каде дипломирал во 1981. За време на протестите на плоштадот „Тјенанмен" во 1989 се наоѓал во САД, како стипендист на универзитетот Брандајс (*Brandeis University*) од 1985 година. Се откажал од плановите да се врати во Кина и решил да остане во САД со неговата жена и неговиот син. Започнал да пишува поезија и ја издал својата прва збирка во 1990. Неговиот прв роман, *Во мочуриштето* (*In the Pond*), е набрзо следен од *Чекање* (*Waiting*), роман, кој во 1999 година ќе му донесе Национална книжевна награда (*National Book Award*), а потоа и наградата за белетристика ПЕН/Фокнер во 2000 година. Во 2005, Ха Ѓин повторно ќе се здобие со ПЕН/Фокнер награда за неговиот роман *Отпадоци од војната* (*War Trash*). Моментално е професор на универзитетот на Бостон.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 111746273
* LCCN: n89118088
* ISNI: 0000 0001 1455 2285
* GND: 122370228
* SELIBR: 225482
* SUDOC: 058940405
* BNF: cb14420433w (податоци)
* BIBSYS: 1091675
* NLA: 40965995
* NDL: 00829648
* NKC: jn20020126007
* BNE: XX1134376
* CiNii: DA05435758

 |

 |
**Второто робовско востание** било неуспешна побуна на робови која се случила помеѓу 104 и 100 година п.н.е. на Сицилија во времето на римската република.

Конзулот Гај Мариј регрутирал луѓе за војната против племето Кимбрии во Кисалпска Галија. Побарал помош од Никомед III, крал на Витинија. Дополнителната војска никогаш не пристигнала поради оптужбата дека римските собирачи на данок, робовите кои не можеле да ги платат, ги претворале во слободни луѓе. Мариј објавил декрет според кој сите сојузнички луѓе морале да бидат пуштени на слобода доколку се наоѓаче под римско ропство.

Околу 800 робови биле пуштени на Сицилија. Истите тие ги наговориле останатите да ги напуштат своите робовладетели и да се ослобат. Востанието избило кога гувернерот им наредил да се вратат. Робот Салвиј ги следел стапките на Евниј и бил избран за војсководец на востаниците. Се преименувал во Трифон според владетелот на селевкидската империја, Диодос Трифон.

Трифоновата војска броела илјадници истренирани војници и добро опремени робови, околу 2.000 коњаника и 20.000 пешадиски војници. Римскиот конзул Маниј Аквилиј успеал да го задуши востанието после вложен голем напор. Ова било второт во низата од три римски робовски востанија.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Римски робовски војни |
| --- |
|  |
| 
* Прва
* Втора
* Трета

 |

 |

Втората робовска војна во литературата
--------------------------------------

* Во кратката книга „The Boar" на Ф. Л. Лукас (Athenaeum, 10 септември 1920) е обработена историјата на Сицилија и периодот по робовските војни.

Наводи
------

* Шау Врент (2001). „Spartacus and the Slave Wars: a brief history with documents." стр. 107-129.(на google books)
**Трајче Михајлов Арсовски** (4 октомври 1925

 во Кратово —  1944
 во Луке, Кривопаланечко) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнува од бедно многучлено семејство, а во раните години останал сирак, без мајка. По завршувањето на основното образование во Кратово, немајќи услови да го продолжи образованието, бил принуден уште во раното детство да бара своја егзистенција, изучувајќи го столарскиот занает. Ја почувствувал суровата експлоатација и социјалната угнетеност, кое што придонело да се приклучи кон напредното работничко движење и да се бори за работничките права. По капитулацијата на Кралство Југославија и окупацијата на Македонија од германско-бугарските власти, не можел да се помири со фашизацијата и денационализацијата на својот народ. Се приклучил кон младинска група која собира оружје и други материјали потребни за подготвување оружен отпор. На 25 април 1944 година по нападот на Кратово од единиците на НОВ и разбивањето на бугарскиот гарнизон и полицијата, тој со група активисти пристапува во редовите на Третата македонска ударна бригада. Во борбите против бугарските фашистички војски, тој се борел во својство на пушкомитралезец. Особено се истакнал во борбите што бригадата ги водела во долгиот борбен марш до Грција и назад, во Пролетната офанзива 1944 година. На Чупино Брдо крај село Луке - Кривопаланечко, бригадата водела целодневна борба, со многубројните тешко вооружени бугарски единици. Во таа борба баталјонот, на кој му припаѓал Трајче, заробил двa бугарски топа. Во многубројните напади и противнапади, со пушкомитралезот в раце загинал деветнаесетгодишниот Трајче Арсовски на Чупино Брдо (Ретки буки), Кривопаланечко.

Наводи
------

1. 1 2  *Нивната борба за слобода, наш патоказ за иднината*. Кратово: Општински одбор на СЗБ НОВ Кратово. 1985. стр. 28–29.
**Тасе Колев Трајаноски** ( 1921
 во Козица, Кичевско —  1945

 во Славонска Пожега, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од селско сиромашно семејство. Се занимавал претежно со земјоделие. Во Народноослободителната војска на Македонија, стапил во август 1944 година, а со формирањето на Шестата македонска бригада бил распореден во неа. Со Бригадата учествувал во повеќе борби во Западна Македонија: Охрид, Кичево, Крушево и други места, а потоа ги продолжил борбите на Сремскиот фронт каде загинал во борба со германците во април 1945 година кај Славонска Пожега.

Поврзано
--------

* Стојмир Трајаноски
* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 135.
**Твор** (латински: *Putorius putorius L*.) — животно кое спаѓа во класата цицачи, ред месојади - ѕверови.

Група на творови во Шведска

Распространетост
----------------

Распространет е низ целиот Балкан. Како и лисицата, се задоволува со секое живеалиште на кое наоѓа доволно храна. Од овие причини еднакво се среќава како во планинските така и во рамничарските подрачја. За време на зимскиот период, гоплем број женки се населуваат во близина на човечки населби, а не е редок случај да се здружуваат и по одделни стопански згради, купишта од гранки и слично.

Исхрана
-------

Дење мирува во своето легло, а храна бара ноќно време. Творот е мошне крволочен и убива многу повеќе отколку што може да изеде, бидејќи сака да пие крв.

Изглед
------

Бојата му е темно-костенлива. Може да израсне во должина до 40 см. и 500-1200 гр. во тежина. На задникот, покрај шупокот, има две жлезди кои лачат материја со многу непријатна миризба. Со исфрлањето на оваа смрдеа, творот, кога е во опасност, настојува да го одбие непријателот.

Размножување
------------

Се пари од март до јули, а млади се наоѓаат од април па сè до август, според кое може да се заклучи дека творот се пари еднаш или двапати годишно. Женката носи околу 40 дена и раѓа од 4 до 9 млади.

Наводи
------

1. ↑  „твор" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „Ловечки прирачник", Скопје, октомври 1978
Трговиште во Бразил
Зелено покриено пазариште
Зелен пазар на отворено
**Трговиште**, **пазариште** или **пазар** — посебно одвоен и уреден простор наменет за трговија со прехранбени (овошје, зеленчук и риба) и непрехранбени производи.

Име
---

Трговиште доаѓа од македонскиот збор „тргува", а пазариште и пазар се турцизми.

Општо
-----

Трговиштето може да биде покриен или отворен простор со тезги на кои се изложуваат стоки за продажба. Во зависност од видот на продадената стока, тезгите се опремени со вага, каси и означени цени на производите.

На пазарите, за разлика од другите продавници и трговски куќи, дозволено е пазарење меѓу купувачот и продавачот за што поповолна цена.

Видови тржишта
--------------

### Зелен пазар

Зелениот пазар главно е наменет за трговија со зеленчук и овошје, млечни производи, месо, месни производи, јајца, лековити билки и други прехранбени производи за кои продавачот има дозвола за трговија.

### Рибен пазар

Рибарницата е наменета за трговија со риби, школки и други морски и слатководни организми.

### Болвак

Болвак е пазар наменет за продажба на сè и сешто. На бит-пазарите можете да најдете половни стоки како автоделови, користена облека и чевли, техничка стока и други.

Болваците нудат и нови стоки, како облека и обувки, техничка стока, но и домашни миленици, музички ЦД-а и сè останато. Многу често на болвините пазари може да се најде стока која не треба да се пушта во промет, бидејќи се работи за фалсификувана стока со лажни етикети на познати брендови.

Поврзано
--------

* Бит-пазар (Скопје)
* Болвак
**Творест мајмун** (англиски: *Skunk ape*) е човеколико криптозоолошко суштество кое наводно ја населува Флорида, Северна Каролина и Арканзас. Именуван е како *Творест мајмун* затоа што наводно наликува на мајмун, но многу смрди како твор.

Извештаи
--------

Извештаите кои зборувале за видувања на творестиот мајмун биле најчести во 1960-те и 1970-те. Во есента 1974 година имало многу извештаи за видувања на НЛО, и појавувања на големо смрдливо, влакнесто суштество.

Во 2000 година во полиција стигнале две фотографии кои биле испратени од анонимна жена, кои се наводно и единствените фотографии од творестиот мајмун. Со фотографиите стигнало и писмо во кое пишувало дека фотографиите биле направени во дворот на анонимната жена, која ги испратила фотографиите. Жената напишала дека оваа суштество три ноќи влегувало во нејзиниот двор. Таа била уверена дека оваа суштество е орангутан, но кога полицијата ги погледнала фотографиите увиделе дека тоа не бил орангутан. Некои полициски службеници тврделе дека фотографијата била лажна, но кога фотографиите биле подетално погледнати некои помислиле дека тоа всушност бил човек со маска.

Наводи
------

1. ↑  Lennon, Vince (22 октомври 2003). „Is a Skunk Ape Loose in Campbell County?". *WATE 6 News*. WorldNow and WATE. Архивирано од изворникот на 2007-01-01. Посетено на 23 декември 2006.
2. ↑  „The abominable swampman". *BBC News*. 6 март 1998. Посетено на 23 декември 2006.
3. ↑  Coleman, Loren. „Myaka Skunk Ape 'Letter'". *The Cryptozoologist*. International Cryptozoology Museum. Архивирано од изворникот на 2013-03-22. Посетено на 22 март 2013.
4. ↑  Newton, Michael (2005). „Skunk Ape". *Encyclopedia of Cryptozoology: A Global Guide to Hidden Animals and Their Pursuers*. Jefferson: McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-786-42036-0.

Literatura
----------

* Stromberg, Joseph (March 6, 2014). „On the Trail of Florida's Bigfoot—the Skunk Ape". *Smithsonian*. Посетено на 18 August 2016.
**Среќко Богоевски** ( 1926
 во Беловиште (Тетовско) — 30 април 1944

 во Беловиште (Тетовско) ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а подоцна се занимавал со земјоделство. Во почетокот на 1943 година партиската организција од Вратничко го вклучила во движењето. Во септември истата година го напуштил селото, зел пушка в раце и му се приклучил на Шарскиот одред. Како храбар борец бил упатен во состав на една десетина, да воспостави врска со други партизани. Така дошло до средба меѓу шарпланинските и кумановските партизани на Скопска Црна Гора. Потем се вратил на Шар Планина. Во меѓувреме, Вториот шарски одред бил разбиен. За тоа останал на својот терен како илегалец. Откако забележал дека е провален, го напуштил селото. Во едно ново судирање меѓу партизаните и бугарските фашистички полициски единици, бил заробен и на 30 април 1944 година бил стрелан.

Поврзано
--------

Стрелани во втората провала (април, 1944 година) од страна на бугарската полиција биле ѝ:

* Трипун Димитровски
* Петар Богоевски
* Трајко Кочовски
* Трајан Милошевски
* Атанас Крстевски
* Саве Серафимовски
* Милан Стаматовски
* Коце Трпчевски

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 34. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Балдахин Свети Петар, од Бернини. Гробот на Свети Петар се наоѓа директно под оваа структура.
**Гробот на Свети Петар** се наоѓа во базиликата Свети Петар во Ватикан.

Историја
--------

По распнувањето на Исус во текот на 1 век од новата ера, во библиската книга Апостолски дела пишува дела еден од дванаесетте апостоли на Исус, *Симон* познат како Петар, рибар од Галилеја, ја презел водечката и водачката позиција помеѓу следбениците на Исус. Така, Петар во следните години одиграл голема улога во формирањето на христијанската црква. Името Петар (латински: "*Petrus*"; грчки: "*Petros*"), во превод означува камен или карпа.

Според верувањата, Петар по триесет години мисионерство и проповедење на новата религија, кон втората половина 1 век дошол во Рим каде во 64 година бил уапсен, измачуван и распнат на крст. Ова се случувало во времето кога на престолот на Римското Царство бил императорот Нерон. Тој бил уапсен по големиот пожар кој го опфатил Рим бидејќи Нерон сметал дека христијаните биле виновни за истиот. Пред да биде распнат на крст, апостол Петар побарал да биде распнат со главата надолу.. Распетието се случило во близина на античкиот египетски обелиск во Неронскиот циркус.. Денеска, овој обелиск се наоѓана плоштадот Свети Петар. Тој е еден од неколкуте антички обелисци во Рим.

Според традицијата, Петар бил погребан недалеку од циркусот на Нерон, во Ватиканските ѕидини, што пресметено е на помалку од 150 метри од неговото место каде што починал. Виа Корнелиа денеска се наоѓа на јужната страна од базиликата и плоштадот Свети Петар. Гробот на апостол Петар во почетокот бил означен само со црвен камен, симбол на неговото име. Изградбата на храмот се случила неколку години подоцна, односно по речиси триста години.

На 23 декември 1950 година, Папа Пиј XII официјално го објавил откривањето на гробот на Свети Петар. Тоа било кулминација на десетгодишните археолошки истражувања во криптата на базиликата, под површини кои датирале од 9 век. Самата структура на гробницата се верува дека била изградена во времето на Папа Анаклет во 1 век. На местото биле пронајдени човечки мошти, но не можело да се утврди дали истите припаѓаат на Свети Петар.

Наводи
------

1. ↑  New Advent Catholic Encyclopedia
2. 1 2
3. ↑  Frank J. Korn, *Hidden Rome* Paulist Press (2002)
4. ↑  Hijmans, Steven. „University of Alberta Express News". *In search of St. Peter's Tomb*. Архивирано од изворникот на 2006-01-25. Посетено на 2006-12-25.

Надворешни врски
----------------

* *Гробот на Свети Петар* Архивирано на 12 февруари 2010 г.
* Архивирано на 22 јули 2009 г.
* Map of the Vatican Necropolis- Interactive Map of the Tombs
* „Tomb of St. Peter". *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.

 Оваа статија содржи текст од дело сега во јавна сопственост: Herbermann, Charles, уред. (1913). *Catholic Encyclopedia*. Robert Appleton Company. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: ref=harv (link)
|  |  **Крстоносни војни**  |  |
| --- | --- | --- |
| 
 **Причина за походите**

 Битка кај Манцикерт (Кобната 1071)Собор во Клермон

 

 **I поход 1096 — 1099.**

Народна крстоносна војна Германска крстоносна војна, 1096 Опсада на Никеја Битка кај Дорилеја Опсада на Антиохија Опсада на Ерусалим Битка кај Аскалон Крстоносна војна од 1101

 

 **II поход 1147 — 1149.**

 Опсада на Едеса Вендска крстоносна војна Опсада на Лисабон

 

 **III поход 1189 — 1192.**

 Опсада на Дамаск Ливонианска крстоносна војна Битка кај Хатин Опсада на Ерусалим (1187)  Опсада на Арка Битка кај Арсуф

 
 **IV поход 1202 — 1204.**

 Опсада на Задар Опсада на Цариград (1204) Битка за Египет

 

 **Албижански поход 1209 — 1229.**

 

 **Детски поход 1212.**

 

 **V поход 1217 — 1221.**

 Пруска крстоносна војна

 

 **VI поход 1228 — 1229.**

 
 **VII поход 1248 — 1254.**

 

 **VIII поход 1270.**

 Шефердова крстоносна војна

 

 **IX поход 1271.**

 Арагонска крстоносна војна  Александриска крстоносна војна Битка кај Никопол Северна крстоносна војна Битка кај Варна Битка за Отранто Хусистки војни

  |
|  |  **Портал:Крстоносни војни**  |  |

Турска заседа
Во XII век почнува обединувањето на муслиманските кнежевства па како резултат на тоа крстоносците започнуваат да ги губат своите владеења. Во 1144 владетелот на Мосул ја освојува од нив Едеса. Во одговор на ова е организиран **вториот крстоносен поход** (1147-1149). Како негов главен инспиратор истапува еден од најреакционерските дејци на католицизмот во тоа време - опатот Бернар Клервоски. На чело на походот застануваат францускиот крал Луј VII и германскиот крал Конрад III. Вториот крстоносен поход доживува потполн неуспех. Кон крајот на 1147 година германските крстоносци се разбиени до колена од Селџуците во Мала Азија. Француските крстоносци што пристигнале малку подоцна и на кои им се придржуваат остатоците од германската војска без успех се обидуваат да го освојат Дамаск. Не постигувајќи ништо крстоносците неславно се враќаат во Европа.

Кон средината на XII век меѓу западноевропските држави што се стремат да ја зацврстат својата доминација на Средоземното Море, а исто така помеѓу овие држави и Византија почнуваат да се појавуваат сериозни противречности. Ова ги осудува на неуспех новите крстоносни зафати.

Наводи
------

Скаскин Д. и други. (1970). Историја на средниот век, том 1, Скопје (стр. 258)

 *Оваа статија поврзана со Крстоносните војни е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Одбојкарската Бундеслига** (германски: *Volleyball Bundesliga*), е највисокото ниво на машката одбојка во Германија, професионална лига за одбојкарски клубови сместени во оваа земја.

Има лиги за мажи и за жени: германски: *Volleyball Bundesliga der Männer, Volleyball-Bundesliga der Frauen*

РК Фрајдрихшафен со 14 пати освена лига е најуспешниот тим.

### Перформанси на клубовите

| Тим | Првенство | Години |
| --- | --- | --- |
| РК Фрајдрихшафен | 13 | 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2001-02, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2014- 15 |
| РК Берлин | 8 | 1992-93, 2002-03, 2003-04, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2015-16, 2016-17 |
| Баер Вупертал | 2 | 1993-94, 1996-97 |
| РК Дахау | 2 | 1994-95, 1995-96 |
| РК Моерсер | 1 | 1991-92 |

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница за одбојка на Бундеслигата
* DVV официјална страница
**Германска комунистичка партија** (германски: Deutsche Kommunistische Partei, DKP, ДКП) е германска левичарска политичка партија основана во Западна Германија во 1968, со цел да се замени старата Комунистичка партија на Германија (KPD, КПД), којашто била забранета од Федералниот уставен суд во 1956. Во голема мера произлегла од екстрапаравоената опозиција. Партијата останува релативно мала, никогаш не освоила повеќе од 0.3% од гласовите во федералните избори. Многу членови на ДКП ја напуштиле партијата по обединувањето на Германија и се зачлениле во новоформираната Партија за демократски социјализам (PDS, ПДС), наследничка на западногерманската Партија за социјалистичко единство на Германија (SED, СЕД).

Во изборите од 2005 година, ДКП ја поддржувала Левата партија (Die Linke), наследничка на ПДС.

Има свој неделен весник, „Унсере цајт" (unsere zeit).

Наводи
------

1. ↑  Björn Hengst, Philipp Wittrock (19 February 2008). „Linke zeigt Kommunisten die Rote Karte" (германски). Spiegel Online.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 150063008
* LCCN: n50005017
* ISNI: 0000 0001 2183 669X
* GND: 6701-5
* SUDOC: 028527305
* NKC: kn20070511012

 |

 |
**Фалкион** — вид оружје што се користело во средниот век. Фалкион е многу сличен на мачета.

Долго се сметало дека фалкионот се користел како селско оружје, но се покажало дека е токму спротивното. Овој меч се користел од страна на благородништвото, професионалните војници и богатите. И покрај неговиот силен изглед, тој е тенко оружје, слично по тежина на мечот. Фалкионот има широко, понекогаш закривено, едноножно сечило кое постепено се протега кон врвот. Ова оружје е наменето исклучиво со цел заздравување на раните со сечење, и било користено против слабо оклопни или неоклопни противници.
**Фани Христова** (16 јуни 1983

 година) - македонска пејачка.

Животопис
---------

Благодарение на родите­лите музиката и станува преокупација уште од нај­раното детство. Најпрво членуваше во хорот на Запро Запров, каде што освен пеење почна да изу­чува и клавир, па со веќе стекнати почетни знаења се запишува во средното музичко училиште, каде што продолжува со изучу­вање на обоа, а подоцна и на соло-пеење. Во сред­ношколските денови ја формира и групата Флип, која ја сочинуваа пет девојки, а која дебитираше со синглот Ова е крај, потпишана од страна на Роберт Билбилов (задолжен за музиката и за аранжманот) додека текстот го напиша Раде Врчаковски. Со песната Нова страница на Ана Бо­чек и на Дарко Мучов, Фани со Флип го стекна и првото фестивал­ско искуство, и тоа со настапот на Макфест 2000. Групата набрзо по фестивалот ја напуштија три девојки, па Фани и Марија побараа вокална поддршка од Маја Саздановска, со која, како тројка ја оформија формацијата Vogue. Вог дебитираше со синглот Не сону­вам, кој и покрај тоа што не го доживеа своето видео-издание, од­лично помина кај публиката. Во меѓувреме Фани доби покана за учество на Скопскиот фестивал, каде настапи со песната Лејди на авторот Григор Копров, со што, впрочем започна и со градење на својата соло-кариера, и покрај и понатамошното партиципирање во групата Вог. По Лејди следуваше синглот Помисли што направи, за кој музиката ја напиша Иван Јованов, додека текстот го реализираше Фани. Темата беше снимена во студиото Јованови, а за интересно видео-издание беше задолжена екипата од Ф/Х про­дукција. Неодамна кај Јован Јованов во студио, Фани реализи­раше две нови снимки – брзата Предизвик и баладата Приказна за нас, паралелно пишувајќи текстови и за други изведувачи (за ал­бумот на Јован Јованов, но и за Панчо од ДНК, Искра од М2). Ос­вен со авторството, Фани во македонските музички кругови е поз­ната и како респектиран диџеј, кој има постојан ангажман во дискотеките во Скопје и низ Македонија, популаризирајќи ја со своја­та мисија R&B и хип-хоп музика.

Наводи
------

1. ↑  „Фани". *web.archive.org*. 2012-05-31. Архивирано од изворникот на 2012-05-31. Посетено на 2020-10-08.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
**„Враќањето на седуммината"** (англиски: *Return of the Seven*) — американски филм од 1966 година, во режија на Барт Кенеди. Главните улоги ги граат: Јул Бринер, Роберт Фулер, Ворен Оутс итн.

Синопсис
--------

Младиот Чико живее во мексиканското село со својата сакана. Меѓутоа, селото го напаѓа бандата на бескрупулозниот ранчер Лорка, кој ги заробува сите мажи и ги принудува на ропска работа на својот имот. Сопругата на Чико го бара Крис (го игра Бринер), кој повторно мора да соберат дружина за да го одбранат селото.

Наводи
------

1. ↑  РТС, Повратак седморице величанствених (пристапено на 25.6.2022)
Илустрација на Хансел и Гретел
**Германскиот фолклор** — фолклор кој се создал во текот на повеќе векови на територија на Германија.

Сличен е на скандинавскиот и на англискиот фолклор. Создадени се под слично влијание: претхристијански пантеон и други битија еднакви на тие од нордиската митологија; магични карактери (некои се препознатливо пред-христијански) поврзани со христијански фестивали и други регионални приказни.

Како и во Скандинавија, кога вербата во старите богови исчезнала, останале делови од митовите: Холда, патрон на вртењето; Лорелајот, сирена од реката рајна; духот Перхта; Белата жена, Воден дух којшто ги штити децата; Дивиот лов  и џинот Рубезал.

Популарни приказни поврзани со празниците ги вклучуваат приказните за Крампус кој е помошник на Дедо Мраз; Луцелфрау, јулска вештерка која давала подароци.

Надворешни врски
----------------

* Германски приказни и фолклор (англиски)
**Сремското војводство на Радослав Челник** е историографско име за краткотрајното српско војводство, на чело со *сремскиот* *војвода*, Радослав Челник, српски благородник кој во периодот од 1527 година до 1530 година држел значителни делови на Срем, обидувајќи се да се одржи меѓу Кралството Унгарија и Отоманската Империја. ’Рбетот на ова војводство била Српската народна армија во Срем, која во тоа време била значаен воен фактор во пограничните области. Бидејќи Радослав Челник, како *сремски* *војвода,* уживал голем углед кај народот, двете завојувани страни се обиделе да го придобијат за соработка. Турската страна била подготвена да ја признае неговата регионална управа во Срем, додека унгарската или хабсбуршката страна се обиделе да го придобијат давајќи му разни почести и поседи. Откако војводата Радослав застанал на страната на унгарскиот крал Фердинанд I од Хабсбург, неговата област во Срем се нашла под удар на Турците, кои ја освоиле областа и го присоединиле кон новооснованиот Сремски санџак.

Грб на војводството

Историјата
----------

Основач на Сремското војводство бил Радослав Челник. Тој првично служел како врховен командант на армијата на царството на Јован Ненад. По падот на државата водачот Ненад им се приближил на Турците и го основал Сремското војводство, вазална држава на Отоманското Царство. Првата престолнина на Срем бил градот Сланкамен, каде и денес се наоѓаат остатоци од средновековна тврдина.

Сремското војводство на Радослав Челник
Војводата Челник тајно преговарал со Хабсбурзите. За време на еден турски поход, војводата заминал во егзил. Кога се вратил во Срем, неговото војводство било во многу помали граници, а новата престолнина на војводството станал градот Небојц, близу Вуковар. Војводството постоело до 1530 година, кога војводата Челник склучил договор со Хабсбурзите и се повлекол на територијата на Хабсбург, одрекувајќи се од Сремското војводство.

Наводи
------

1. ↑  Ивић 1914. sfn error: no target: CITEREFИвић1914 (help)
**Среќа** (руски: *Счастье*) - советски филм од 1934 година, во режија на Александар Медветкин, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Петар Зиновев, Елена Егорова, Николај Черкасов и Лидија Ненашева.

Содржина
--------

Дејството на филмот се одвива за време на Руското царство, а потоа и во СССР, за време на колетивизацијата. Во него е прикажан мачниот живот на еден земјоделец (мужик), кој живее во тешка сиромаштија за време на царскиот режим. Потоа доаѓа новата болшевичка власт, која започнува со колективизација, но старите сили (земјопоседниците и свештениците) се обидуваат да ги уништат плодовите на новата власт. Во двата режима, селанецот се соочува со постојани проблеми...

Осврт кон филмот
----------------

„Среќа" бил последниот советски нем филм. Првобитно, во филмот била вклучена и една секвенца во боја, но потоа таа била исфрлена поради лошиот квалитет на бојата. Овој филм бил многу популарен кај француските синеасти во 1960-тите, кои го истакнувале како пример за вистински народен филм, наменет за пошироката публика.

Наводи
------

1. 1 2 3  Кинотека на Македонија, „Програма ноември 2015".
**Свети Јован Серски и Свети Лука Симферополски** (грчки: *Ιερό Παρεκκλήσιο Αγίου Ιωάννη του Σερραίου και Αγίου Λουκά του Ιατρού*) — црква во градот Сер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Има улога на парохиски храм.

Историја
--------

Храмот се наоѓа на улица „Елевтериос Венизелос" бр. 143 во западното маало Каменица, местото на старо сиропиталиште. Посветен е на новомаченикот Јован Серски, настрадан за верата во 1480 г. и на рускиот лекар, епископ и новомаченик Лука Симферополски (1877 - 1961). Изграден е од митрополитот Теолог Серски и е отворен во на 3 октомври 2009 г. Градбата претставува ротонда со купола. Во црквата има мошти на Лука Симферополски, подарок од манастирот „Пресв. Богородица Добренска" во Берско.

Поврзано
--------

* Серско-нигритска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Ιερό Παρεκκλήσιο Αγίου Ιωάννη του Σερραίου και Αγίου Λουκά του Ιατρού". Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Посетено на 16 декември 2017.
Гоне Бегинин и неговата сопруга Магда во комитска облека, 1903 г.
**Гоне (Гоно) Бегинин** е македонски ајдук и револуционер.

Животопис
---------

Роден е во 1867 година во Кукуш. Стекнува основно образование. Работи како фурнаџија во Солун. Од 1896 година е четник во арамиската чета на Георги Латровалијата во Поројско, која му служи на Врховниот комитет. Подоцна е во четата на Васе Шуперлијата и заедно со Васе Пехливана пренесува оружје за Малешевијата. Привлечен е од ВМОРО и е дел од четата на Иванчо Карасулијата. Летото 1899 година е војвода на чета од 4 души во Кукушко, која го придружува Гоце Делчев. Од 1901 до 1903 година е во четите на Христо Чернопеев и Крсто Асенов. Со Асенов тајно ривалствува за првенство меѓу четниците. На почетокот на Илинденското востание организира заговор за убиство на Крсто Асенов. На крајот на востанието е фатен во Софија и од организацијата осуден на смрт, но казната не е извршена по барање на братот на Крсто, Јордан Асенов. Во Балканските војни учествува во Македонско-одринското ополчение, во четата на Гоце Брдаров, а потоа и во 2-ра чета на 13-та кукушка дружина.

Наводи
------

1. ↑  Петров, Тодор (2002). *Нелегалната армия на ВМОРО в Македония и Одринско (1899-1908)*. София: Военно издателство. стр. 25.
2. ↑  Гоцев, Славе (1988). *Национално-революционни борби в Малешево и Пиянец 1860–1912*. София: Издателство на Отечествения фронт. стр. 170.
3. ↑  Динев, Ангел (1946). *Илинденската епопея: Развоя на макед. освободително движение*. **I**. София: Печатница „Народен печат". стр. 341–345.
4. ↑  *Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г.: Личен състав по документи на Дирекция „Централен военен архив"*. Архивни справочници № 9. София: Главно управление на архивите, Дирекция „Централен военен архив" В. Търново. 2006. стр. 81. ISBN 954-9800-52-0.
5. ↑  Николов, Борис (2001). *Вътрешна македоно-одринска революционна организация: Войводи и ръководители (1893-1934): Биографично-библиографски справочник*. София: Издателство „Звезди". стр. 17. ISBN 954-9514-28-5.
6. ↑  Пелтеков, Александър (2014). *Революционни дейци от Македония и Одринско* (Второ допълнено. изд.). София: Орбел. стр. 45. ISBN 9789544961022.
**Свети Јован Претеча** (грчки: *Τιμίου Προδρόμου*) — црква во селото Џами Маала, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Има улога на парохиски храм.

Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во 1978 г. врз темелите на постар храм срушен во земјотресот од истата година. Градбата претставува крстокуполен храм. Осветена е на 6 октомври 2001 г. од митрополитот Максим Серско-нигритски.

Поврзано
--------

* Серско-нигритска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Ιερός Ναός Τιμίου Προδρόμου". Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Посетено на 16 септември 2019.
|  |
| --- |
|  **Свети Јован Крстител** |
|  |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Повардарска |
| **Архијерејско намесништво** | Кавадаречко |
| **Парохија** | Росоманска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°27′30″N 21°52′49″E﻿ / ﻿41.45833° СГШ; 21.88028° ИГД﻿ / 41.45833; 21.88028Координати: 41°27′30″N 21°52′49″E﻿ / ﻿41.45833° СГШ; 21.88028° ИГД﻿ / 41.45833; 21.88028 |
| **Место** | Дебриште |
|  **Општина** | Росоман |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Јован Крстител |
|  **Изградба** | XIX век |
|
|  **Живопис** | 1873 |
| Архитектонски опис |
| **Стил** | преродбенички |
|

**Св. Никола** — православна црква во кавадаречкото село Дебриште, Општина Росоман, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Кавадаречкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.

Црквата изградена во втората половина на XIX век. Над западниот влез, во нишата е насликан покровителот Свети Јован Крстител, како и годината на живописувањето на црквата — 1873. Ова е мал храм со отворени тремови од јужната и северната страна кои се во урнатини. Внатрешниот свод е со рамна дрвена таваница. На јужниот ѕид од внатрешната страна има натпис на зографите: „Из руки Петре и син его Глигур из Дебор село Тресанче 1873". Зачувани се фрески во наосот и олтарот, но се во лоша состојба. Има икони од XIX век.

Поврзано
--------

* Повардарска епархија
* Кавадаречко архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  „Св. Јован Крстител, с. Дебриште". Културно и национално наследство на Кавадарци. Посетено на 22 мај 2016.[*мртва врска*]
2. ↑  „Росоманска парохија - цркви и манастири". Повардарска епархија. 3 јуни 2008. Посетено на 20 февруари 2014.
Фрагментна граната М67, модерна рачна граната (од 1968 година до денес) во САД.
**Граната** е мал експлозив, хемиска или гасна бомба, која се користи на краток дострел. Пронајдена во XV век станал толку важна што европските армии од XVII
век имале посебно обучени фрлачи на гранати, или гранатери. По 1750 година гранатите биле во голема мера напуштени заради зголемениот дострел и точноста на огненото оружје , кое ја олеснило можноста за блиска борба. Се вратиле во употреба во XX век, кога нивната ефикасност во Првата светска војна ги направила стандарден дел од борбената пешадијска опрема, што и станале. Најчеста е експлозивната граната со јадро од ТНТ или друг силен експлозив прикачена на железен заштитник и осигурач што ја детонира или со удар или по кратко одложување (обично четири секунди). Хемиските и гасните гранати повеќе согоруваат отколку што експлодираат.

Гранатата во популарната музика
-------------------------------

* „Граната" (англиски: *Grenade*) — музички албум на британската рок-група Касандра комплекс (*The Cassandra Complex*) од 1986 година.
* „Стаклени гранати во облик на свеќа" (*Glass Candle Grenades*) — песна на шкотската рок-група Кокто Твинс (*Cocteau Twins*) од 1983 година.

Наводи
------

1. ↑  DISCOGS, The Cassandra Complex ‎– Grenade (пристапено на 16.8.2021)
2. ↑  Discogs, Cocteau Twins ‎– Head Over Heels (пристапено на 9.5.2020)
Од вселената
**Езерото Топозеро** (Топ-Езеро) е Езеро во Европскиот дел на Русија, Република Карелија. Со површина од 986 км², е трето по големина езеро (веднаш по Ладога и Онега) во Република Карелија и 12-то по големина во цела Русија.

Физичко-географски одлики
-------------------------

Топозеро се наоѓа во крајниот северозападен дел на Источноевропската рамнина, во северозападниот дел на Република Карелија, на 110 м н.в. Тоа претставува акумулација во речниот систем на реката Ковда (Софјанга).

Во езерото има два различни морфолошки дела: северниот дел е широк и плиток и југоистокжчниот, каде е езерото е долго и тесно со длабочина и до 42 метри. Бреговете му се ниски, камени, покриени со игло-листна вегетација.

Топозеро е релативно длабоко езеро: просечната длабочина е 15,2 м, а максималната изнесува 56 метри (некаде во северниот дел на езерото). Околу 22% од површината на езерото е со длабочина од 0 до 5 метри, 14% - од 5 до 10 метри, 35,5% - од 10 до 20 метри, 17,5% - од 20 до 30 метри и околу 11% - над 30 м.

Слив
----

Сливот на Топозеро изнесува околу 3570 км2. Постојат 28 реки кои се влеваат во езерото, кои течат од правец на југозапад кон северозападниот дел. Одливот од езерото се изведува на северозападниот дел преку реката Ковда (Софјанга) до езерото Пјаезеро.

Езерото често во текот на годината е замрзнато и тоа од крајот октомври или почетокот на ноември, па сè до втората половина на мај. Температурата на водата на површината достигнува од 16 - 18 °C, а во длабочината под 30 метри од  5 до 6 °C. Околу 75% од вкупната површина на езерото е покриена со сиво - зелена или кафена тиња. Од 1948 година до 1960 година функцинирала на патничката и товарната пловидба. Езерото е познато по своите патеки за кајакарски спорт и е доста популарно помеѓу туристите и риболовците.