**Берберска овца** (науч. *Ammotragus lervia*) — вид од потсемејството кози (*Caprinae*), автохтон на карпестите планини во северна Африка. Има шест подвидови. Иако е редок на домашна територија, доведен во јужна Европа, Северна Америка и на други места. Позната е и како **аудед**, **вадан**, **аруј** и **арујс**.

Во Македонија, примероци од ова животно можат да се видат во Зоолошката градина во Скопје.

Опис
----

Овој вид овци е висок 80-100 см и тежи 40-140 кг. По боја се песокливо-кафени (сè потемни како што стареат), оздола малку посветли и со потемна линија на грбот. Горните и надворешните делови од нозете имаат рамномерна црвеникаво-кафеава или сивкасто-кафеава боја. На вратот имаат лелеаво руно (кое досега до градите кај мажјаците) и ретка грива. Роговите им се триаголни во пресек, се извиваат нанадвор, наназад, а потоа навнатре, и достигаат должина од 50 см. На допир се мазни, со мали набори при основата што се јавуваат со старост.

Распространетост
----------------

### Природно живеалиште

Берберската овца природно живее во северна Африка, и тоа: Алжир, Тунис, Египет, Либија, Мавританија, северен Мали, Мароко, Нигер, Судан и северен Чад (западно од реката Нил и на Црвеноморските Ридови источно од Нил).

### Доведени населенија

Берберска овца во Лондонската зоолошка градина
Како доведен вид, берберската овца е застапена во југоисточна Шпанија, the југозпадни САД, островот Нихау (Хаваи), Мексико, и некои делови од Африка.

Во 1970 г. се доведени единки во југоисточна Шпанија и денес берберската овца е честа на ограничено подрачје во тој дел од земјата и во регионалниот парк Сиера Еспуња, каде е ловен вид. Поради својата прилагодливост, овој вид е во подем и почнува да се среќава во покраините Аликанте, Алмерија, Гранада и Мурсија, каде им сопернички на автохтоните копитари на Пиринејскиот Полуостров. Видот е доведен и на островот Ла Палма (Канарските Острови) и денес е раширен низ северниот и средишниот дел од островот, каде претставува сериозна закана за ендемските растенија.

Таксономија
-----------

Јаре
Овој вид (*A. lervia*) е единствениот од родот *Ammotragus*. Меѓутоа, некои автори го ставаат овој род во родот на козите (*Capra*), заедно со овците (*Ovis*).

Подвидовите на берберската овца се алопатрички во разни делови на северна Африка:

* *A. l. lervia* Pallas, 1777 (ранлив)
* *A. l. ornata* I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1827
* *A. l. sahariensis* Rothschild, 1913 (ранлив)
* *A. l. blainei* Rothschild, 1913 (ранлив)
* *A. l. angusi* Rothschild, 1921 (ранлив)
* *A. l. fassini* Lepri, 1930 (ранлив)

Живеалишта
----------

Берберски овци.
Берберските овци живеат во степски планински подрачја каде пасат и брстат треви, грмушки и лишаи. Потребата за вода можат наполно да ја задоволат преку храната, но ако ако наидат на течна вода, ја пијат и се валкаат во неа. Активни се рано наутро и на квечерина, а жегата ја минуваат во одмор. Со нозете се многу спретни и можат да скокнат од место дури 2 м во висина. Кога ќе забележат опасност, веднаш бегаат по нагорнините и скокаат напред-назад за да го збунат непријателот.

Имаат преселничко поведение и постојано минуваат по разни планински венци. Главни природни грабливци во северна Африка им се берберскиот леопард, берберскиот лав (истребен) и каракалот, но денес опстанокот им го загрозува само човекот.

Галерија
--------

* Берберска овца во Зоо Скопје.Берберска овца во Зоо Скопје.
* Берберска овца со јаре во Зоо Скопје.Берберска овца со јаре во Зоо Скопје.
* Берберска овца барајќи храна од посетители.Берберска овца барајќи храна од посетители.
* Мајка и јаре во сенка.Мајка и јаре во сенка.
* Јаре.Јаре.
* Глава на овен.Глава на овен.
* Берберска овца во Зоолошката градина Хамбург.Берберска овца во Зоолошката градина Хамбург.
* Женки и јаре во Зоолошката градина Берлин.Женки и јаре во Зоолошката градина Берлин.
* Берберска овца во Зоолошката градина Теноџи, Осака.Берберска овца во Зоолошката градина Теноџи, Осака.
* Глава на овен.Глава на овен.

Наводи
------

1. ↑  „*Ammotragus lervia*". *IUCN Red List. Version 2008*. International Union for Conservation of Nature. 2008. Посетено на 11 November 2008.
 Database entry includes a brief justification of why this species is of Vulnerable C1.
2. ↑  Grubb, P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M. (уред.). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd. изд.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
3. 1 2  Grubb, P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M. (уред.). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd. изд.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
4. ↑  „Зоо Скопје". Архивирано од изворникот на 2015-05-04. Посетено на 20 април 2015. Text "Берберска овца" ignored (help)
5. 1 2  Grubb, P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M. (уред.). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd. изд.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
6. ↑  Cassinello, J.; Serrano, E.; Calabuig, G. & Pérez, J.M. (2004). Range expansion of an exotic ungulate (*Ammotragus lervia*) in southern Spain: ecological and conservation concerns. *Biodiversity and Conservation* **13**: 851-866

Библиографија
-------------

* Cassinello, J. (1998). *Ammotragus lervia*: a review on systematics, biology, ecology and distribution. *Annales Zoologici Fennici* **35**: 149-162
* Wacher, T. Baha El Din, S. Mikhail, G. & Baha El Din, M. (2002). New observations of the "extinct" Aoudad *Ammotragus lervia ornata* in Egypt. *Oryx* **36**: 301–304.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Берберска овца" на Ризницата ? |

* „Берберска овца" — Енциклопедија на живиот свет
* Берберска овца — The Ultimate Ungulate (англиски)
* Берберска овца Архивирано на 4 мај 2015 г. — Зоолошка градина Скопје (македонски)