**Моника Шее**, (31 декември 1938 - 8 август 2005 година), била шведска сликарка, писателка и радикална анархо/еко-феминистка која била ран експонент на движењето на Божицaта.

Нејзината најпозната слика е контроверзната *Бог* *што раѓа* (1968), која прикажува не-бела жена како се пораѓа; била цензуриран повеќе пати  и на една изложба, Шее била пријавена во полиција за богохулење.

Шее била главна авторка на *Кон револуционерна феминистичка уметност* (1971) еден од првите и најборбени феминистички уметнички манифести. Тоа било широко дискутирано во феминистичкиот печат, а *Гардијан* објавил статија како одговор. Ен Петит, една од основачите на заедничкиот женски мировен камп Гринхем, придонела за подоцнежна итерација.

Во 1976 година, Шее беше тема на документарен филм прикажан во ICA и NFT.

Шее го напишала оригиналниот памфлет  кој, со препишувањето и проширувањето на Барбара Мор  ќе стане книгата *Големата космичка мајка* (1987). Ја опфаќа античката историја на жените и потеклото на религијата и е една од првите книги што предлагаат дека најраните религиозни и културни системи на верување на човештвото биле создадени и први практикувани од жени. Во моментов е во печатење и бил, и сè уште е дел од многу наставни програми за женски студии, митологија и религиозни студии. Нејзиното истражување и пишување помогнале да се открие скриената историја на Божицата*.* Успешната употреба на интердисциплинарноста на Шее во нејзиното истражување довеле до нејзино признание во движењето на Божицата.

Нејзината уметност и пишување станале добро познати надвор од Обединетото Кралство, а во текот на 70-тите, 80-тите и 90-тите таа се допишувала со влијателни американски писатели, уметници и пагани како што се Жан и Рут Маунтгрув, Стархок, Зузана Будимпешта, Луси Липард, Алис Вокер и Џуди Чикаго.

Раниот живот
------------

Нејзини родители биле шведските сликари Густаф Арвид Шее (1902-1949) и Ана Хариет Росандер-Шее (1912-1965), кои се развеле кога Шее имала три години. Го напуштила училиштето и побегнала од дома кога имала 16 години. Шее патувала низ Европа и имала различни работни места: работела во лозја и како гола манекенка во уметничките училишта во Париз и Рим. Таа првпат дошла во Британија кон крајот на 1950-тите, а на крајот се населила во Бристол каде што - освен еден период во Велс во раните 1980-ти - живеела до крајот на својот живот.

Кариера
-------

Cover of The Great Cosmic Mother Насловната страна на *Големата космичка мајка* (1987)*.* Ја прикажува сликата на Шее *Дијана Месечината* (1976).
### Рани изложби

Првата изложба на Шее била во галеријата Карлсон во Стокхолм, Шведска во 1967 година. Како основачка на групата за ослободување на жените во Бристол, во март 1971 година, таа учествувала на првата изложба „Women's Liberation Art Group" одржана во галеријата Вудсток во Лондон.

### Подоцнежни изложби

Стархок ја опиша работата на Шее како слики кои „преобразуваат антички слики и симболи во современи икони на женската моќ".

Шее користела слики во нејзините слики кои често се однесуваат на раѓање, женско тело и природа. Сите овие слики биле централни за нејзините верувања во врска со нејзината „космичка мајка". Таа се опишала себеси како меѓу пионерите во ова движење за враќање на женското божество - заедно со многу други писатели, уметници, поети и мислители. Во својата уметност, таа се обидела „холистички да го изрази" своето растечко религиозно верување во Големата Мајка како космички дух и генеративна сила во универзумот. Ова било критична компонента на нејзиното уметничко дело. Таа тврдела дека влегува во „состојба" на битие или на ум каде што знаењето е достапно од минатото, сегашноста и иднината. Сепак, овие апстрактни верувања беа втемелени со цврста основа на акција и активизам. Била вклучена во анархистичките и анти-виетнамските движења во Шведска во 1960-тите и била активна во женското движење во Британија. Нејзиниот политички активизам секогаш произлегувал од нејзиното духовно разбирање за земјата како наша жива мајка, слично на верувањата на некои домородни американски народи.

God Giving Birth (1968, oil) *Бог што раѓа* (1968, масло)
Најпознатата слика на Шее, *Бог* што раѓа, (1968) прикажува жена што се пораѓа, а насловот на текстот е насликан со црвени големи букви. Тоа е израз на духовното патување на Шее во тоа време и ја претставува нејзината перцепција за Големата Мајка како универзален творец на космичкиот живот. Сликата и нејзиниот концепт создале многу контроверзии и *Бог што раѓа* била цензурирана во неколку наврати; на групна изложба во Лондон, сликата довела до тоа Шее да биде пријавена во полиција за богохулење.

Маргарет Харисон (1977) наведува дека [во една прилика во 1970 година, неколку слики на Шее биле забранети да се прикажуваат во Сент Ајвс за време на фестивалот Сент Ајвс]. (...) „Потоа Моника напишала во Социјалистка (Нотингем) предлагајќи да се формира група или сојуз на жени уметници. Ова довело до формирање на женската уметничка група Бристол (...)".

Верувања
--------

Работата и верувањата на Шее се фокусирале на нејзината почит и грижа за Божицата или Мајката Земја. Божицата била „убавината на зелената земја, животворните води, огновите што трошат, блескавата месечина и огненото сонце". Почитта на Шее кон природата и околината не била само верување, туку, за неа, духовна вистина. Божицата/Земјата треба да се почитува како животворец. Оваа почит може да се најде не само во нејзините слики, туку и во два текста кои го прикажуваат нејзиното патување низ пишаниот збор.

Личен живот
-----------

Шее верувала дека хетеросексуалноста е неприродна состојба наметната од патријархатот, а подоцна во нејзиниот живот уживала во голем број интимни романтични врски со жени. Меѓутоа, откако се разделила од нејзиниот втор сопруг Енди Џуб, композитор, во средината на 1970-тите, Шее имала интензивна хетеросексуална врска со Кит Патон, кој беше основач на движењето Алтернативен социјализам и, како и самата Шее, редовен соработник на алтернативниот печат. особено „Мировни вести". Под влијание на Шее, Патон го сменил своето име во Мајкасон (или Мадерсон).

Два од нејзините три сина починале млади. Во 1985 година, нејзиното најмладо дете, Лејфи, било убиено пред неа од автомобил кој доаѓал, на 15-годишна возраст. Нејзиниот најстар син, Шон, починал од не-Хочкинсов лимфом во 1987 година, на 28-годишна возраст. Таа тврдела дека неговата смрт била влошена од неговите искуства со повторното раѓање. Искуството на Шее за нејзината загуба станало нејзино дело, во облик на сликата *Моите синови во светот на духовите* (1989). Ова беше по смртта не само на нејзиниот најстар син, туку и по периодот кога Шее воопшто не сликала во знак на жалење откако го загубила својот најмлад син.

Шее била многу критична за многу од идеите и личностите на движењето Њу Ејџ, вклучувајќи ги Алис Бејли, Џеј Зи Најт и „Рамта" и Џин Роденбери за некои од идеите зад *Ѕвездени патеки*.

Шее починала од рак во 2005 година, на 66-годишна возраст.

Уметничко дело
--------------

### Изложби

Групни изложби| Име | година | Место на одржување |
| --- | --- | --- |
| Девет Утра | 2003 година | Конференција на божицата Гластонбери |
| Прозорци во други светови | 2002 година | Санктпетербуршкиот државен универзитет, Русија |
| Неолитија уметнички фестивал | 2001–2002 година | Гозо, Малта и (Германија) |
| II Мара II | 1999 година | Хотел Драгонара, Сент Џулијан, Малта |
| Малта и пошироко | 1998 година | Галерија Куан Јин, Оукленд, Калифорнија, САД |
| „Hjartat sitter till vanster" (Срцето е лево) радикална уметност во Скандинавија од 1965 до 1975 година | 1998 година | Различни во Скандинавија |
| Северна струја | 1998 година | Музејот Варберг, Шведска ; Уметнички центар Ватерманс, Лондон, Англија; Гедок-Хаус, Лубек, Германија |
| Биеналето на Шарја | 1997 година | Обединети Арапски Емирати |
| Со сопственото лице облечено | 1994–1995 година | Различни во Англија |
| Фантазија: Размена на изложба со арапски жени уметници | 1994 година | Различни во ОАЕ |
| Камењата и божицата | 1990 година | Галерија на книжарница Гаја, Беркли, Калифорнија |
| Жени уметници во Велс | 1984–1985 година | Ландудно, Уметнички центар Абериствит и музеј за уметност Њупорт, Велс |
| Женска магија: Ја славиме божицата во нас | 1979–1980 година | Различни во Европа |
| Световите какви што ги гледаме | 1977 година | Swiss Cottage Library, Лондон |
| Квинфолк (Жени) | 1975 година | Културхусет, Стокхолм, Шведска и Уметничка сала во Малме |
| Животот на жените | 1974-1974 година | Различни во Скандинавија |
| Слики на женска моќ | 1973 година | Swiss Cottage Library, Лондон |
| Женска ослободителна уметност група | 1971 година | Галерија Вудсток, Лондон |

Самостојни изложби| Име | година | Локација |
| --- | --- | --- |
|  | 2001 година | Create галерија, Бристол, Англија |
|  | 2001 година | Музеј на женски уметности Скелефта, Шведска |
|  | 2001 година | Kebele Kulture Projekt, Бристол, Англија |
| Патувачко шоу | 1999–2000 година | Casa de Colores во Браунсвил, Тексас, САД; Остин, Тексас; Универзитетот во Тексас во Арлингтон |
|  | 1998 година | Гаја центар Галери, Стокхолм, Шведска |
| Туристичка изложба | 1994 година | Различни во Скандинавија |
| Женски обреди | 1994 година | Ливерпул, Англија |
|  | 1967 година | Galleri Karlsson [sv], Стокхолм |

### Локации

Уметноста на Шее може да се најде во женската уметничка колекција на колеџот Мареј Едвардс во Кембриџ и во Музејот Ана Нордландер во Скелефтеа, Шведска. Некои од нејзините дела моментално се чуваат во приватни збирки на поединци: Сиг Лонегрен, Алис Вокер и Женевив Вон  чуваат неколку, додека Меги Паркс го држи најголемиот дел од нејзината уметност. Храмот на духовноста на божицата посветен на Секмет содржи *Соларен лавоглав Сехмент на исконскиот оган* (1992 година, масло на фазер), каде што е прикажан во дневната соба на нивната куќа за гости.

Пишани дела
-----------

### *Големата космичка мајка*

* Sjöö, Monica (1975). *The Ancient Religion of the Great Cosmic Mother of All*. Bristol, England: Monica Sjöö. (Оригинален памфлет)
* Sjöö, Monica (1977). *Den Store Kosmiske Mor og Hennes Urgamle Religion* (норвешки). Trondheim: Regnbuetrykk. ISBN 9788272230011.9788272230011
* ——; Mor, Barbara (1981). *The Ancient Religion of the Great Cosmic Mother of All*. Trondheim: Rainbow Press. ISBN 82-7223-012-7.82-7223-012-7
* ——; Mor, Barbara (1987). *The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth*. New York: HarperCollins Publishers Inc. ISBN 9780062507914.9780062507914
* ——; Mor, Barbara (1991). *The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth* (2. изд.). New York: HarperCollins Publishers Inc. стр. 501. ISBN 0062507915.0062507915
	+ Извадок во:Sjöö, Monica; Mor, Barbara (2016). „The First Sex: In The Beginning We Were All Female". Во Barrett, Ruth (уред.). *Female Erasure*. Tidal Time. ISBN 978-0997146707. „Првиот пол: Во почетокот сите бевме женски". Во Барет, Рут (ед. ). *Женско бришење*. Време на плимата и осеката. ISBN 978-0997146707 .

### Поеми

* Sjöö, Monica. „Nearly full Moon, Autumn Equinox 1986". Архивирано од изворникот на March 14, 2016.
* —— (September 12, 1987). „New Age or Armegeddon". Архивирано од изворникот на March 14, 2016.
* ——. „Are There Great Female Beings Out There – Waiting for Us to be Free...". Архивирано од изворникот на March 14, 2016.

### Памфлети

* Sjöö, Monica; Berg, Anne (1971). *Images on Womanpower – Art Manifesto (trying to get a rough and necessarily incomplete idea of what we are about)*. Bristol, England. Reprinted in "Towards a Revolutionary Feminist Art"
* ——; Berg, Anne; Moore, Liz (1972). *Towards a Revolutionary Feminist Art*. Bristol, England: Monica Sjöö.

Библиографија
-------------

* *The Great Cosmic Mother - Rediscovering the Religion of the Earth*, соавторство со Барбара Мор, Харпер и Роу (1987)
* *Нордиската божица*, Прес Дор Дама, публикации Мејн Мамвро (2000)
* *Враќање на темната/светлата мајка или Њу Ејџ Армагедон?* *– Кон феминистичка визија за иднината*, Plain View Press (1999)
* *Спирално патување*, Публикации Антена (2019)

Дополнително читање
-------------------

* Вајт, Руперт (2018) *Моника Шее: Животот и писмата 1958-2005* Антенски публикацииISBN 9780993216442
* Gunnarsson, Annika (2010). „Monica Sjöö". Во Nilsson, John Peter (уред.). *Det Andra Önskemuseet: The Second Museum of Our Wishes* (шведски). Göttingen: Steidl. стр. 104–108. ISBN 9783869301457.9783869301457
* 
* MacLeod, Katarina Wadstein (2012). „Att måla med det vita bläcket: Monica Sjöö och Kosmos inom hennes livmoder" [Painting with White Ink: Monica Sjöö, Cosmos in her Womb] (PDF). *Tidskrift för Genusvetenskap* (шведски). Sweden. **4**: 105–128.
* Feraro, Shai (2013). „"God Giving Birth" – Connecting British Wicca with Radical Feminism and Goddess Spirituality during the 1970s–1980s: A Case Study of Monica Sjöö". *The Pomegranate*. **15** (1–2): 31–60. ISSN 1743-1735 – преку EBSCO.
*

Надворешни врски
----------------

* Архивирана веб-страница на Моника Шее
* Трудови на Моника Шее[*мртва врска*] Специјални збирки на библиотеката на Универзитетот во Бристол
* Уметноста на Моника Шее во уметничката колекција Архивирано на 17 ноември 2021 г. на Нова сала на колеџот Мареј Едвардс на Универзитетот во Кембриџ







1. 1 2  West, Pat (September 23, 2005). „Monica Sjoo". *The Guardian*. Посетено на December 7, 2017.
2. 1 2 3  Sjöö, Monica (2005). „God Giving Birth (oil, 1968)". *Through Space and Time The Ancient Sisterhoods Spoke To Me : An Online Retrospective*. Архивирано од изворникот на August 7, 2007.
3. ↑  „Monica Sjoo: God Giving Birth". *Art Cornwall*.
4. 1 2  Slöör, Susanna (August 29, 2006). „Blessed Be: Monica Sjöö, Konstnärshuset, Stora Galleriet, 24/8 – 17/9 2006". *Omkonst* (шведски). Посетено на January 4, 2018.
5. ↑  Stott, Mary. „Women have always defined themselves in relation to men". *Art Cornwall*.
6. ↑  Jackson, Jane (1976). „Portrait (Monica Sjoo)". *Art Cornwall*.
7. ↑  Sjoo, Monica. „The Ancient Religion of the Great Cosmic Mother of All". *Monica Sjoo*. Архивирано од изворникот на June 16, 2016. Посетено на December 9, 2017.
8. ↑  Monica Sjöö with Barbara Mor, *The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth.* San Francisco: Harper Collins, 1987. ISBN 0-06-250791-5.
9. ↑  Roy, Ratna. „Ratna Roy Papers, 1988–2009". *Archives West*. стр. 5. Посетено на December 10, 2017.
10. ↑  Herndobler, Robin (September 1987). „In The Spirit of the Goddess". *The Women's Review of Books*. **4** (12): 17. doi:10.2307/4020153. JSTOR 4020153. Filled with Sjoo's artwork, drawings of the Mother from every angle (literally), the book combines historical data from diverse sources, some long buried or suppressed, with penetrating analysis.
11. 1 2  Sjöö, Monica. „My Life Story". *Monica Sjöö*. Архивирано од изворникот на October 23, 2007. Посетено на January 4, 2018.
12. 1 2  Sjöö, Monica. Interview. *Visibly Female: Feminism and Art Today – An Anthology.* 1988.
13. ↑  Sjöö, Monica. Interview. *Personal Histories of the Second Wave of Feminism.* Archived from the original on 2022-04-19. Retrieved on 2021-11-17.
14. ↑  Smith, Jill (2005). „A personal remembrance of Monica Sjöö". *Monica Sjoo*. Архивирано од изворникот на October 23, 2007. Посетено на January 4, 2018.
15. ↑  Sjöö, Monica. „048 – Diana The Moon 1976". Архивирано од изворникот на October 25, 2007. Посетено на December 8, 2017.
16. 1 2  „Exhibitions". *Monica Sjöö: An Online Retrospective*. Архивирано од изворникот на August 7, 2007. Посетено на January 28, 2018.
17. ↑  Parker, Rozsika; Pollock, Griselda, уред. (1987). *Framing Feminism: Art and the Women's Movement 1970 – 1985*. Pandora Press. стр. 2–4, 27–28, 181, 187–188, 191. ISBN 978-0863581793.
18. ↑  Walker, John A. (2002). *Left Shift: Radical Art in 1970s Britain* (PDF). I.B.Tauris Publishers. стр. 45. ISBN 9781860647659. In March, the Women's Liberation Art Group held their first show at the Woodstock Gallery, London.
19. ↑  Starhawk (2006). „In Memory of Monica Sjöö". *Femspec*. **7** (1): 152.
20. ↑  Harrison, Margaret (1977). „Notes on Feminist Art in Britain 1970–77". *Studio International*. **193** (987): 212–220.
21. ↑  Monica Sjöö with Barbara Mor, *The Ancient Religion of The Great Cosmic Mother of All*. Trondheim, Norway: Rainbow Press, 1981. ISBN 82-7223-012-7.
22. ↑  Monica Sjöö, *New Age and Armageddon: The Goddess or the Gurus? Towards a Feminist Vision of the Future*. London: Women's Press Ltd. 1994. ISBN 0-7043-4263-4. Reprinted as *Return of the Dark/Light Mother or New Age Armageddon? Towards a Feminist Vision of the Future*. Texas: Plain View Press. ISBN 1-891386-07-7.
23. ↑  Archer, Colin. „Keith Mothersson Obituary". *The Guardian*.
24. 1 2  Sjöö, Monica. „My Sons in the Spirit World (oil, 1989)". *Monica Sjöö: An Online Retrospective*. Архивирано од изворникот на August 8, 2016. Посетено на December 9, 2017.
25. ↑  Sjoo, Monica (1999). *Return of the Dark/Light Mother or New Age Armageddon? – Towards a Feminist Vision of the Future*. Plain View Press. стр. 161–173. ISBN 1891386077.
26. ↑  Sjöö, Monica. „New Age Channelings: Who or What Is Being Channeled?". Архивирано од изворникот на August 8, 2011. Посетено на December 30, 2017. Originally appeared in *From the Flames: Radical Feminism with Spirit* magazine, issue 2, winter 1998/99.
27. ↑  „Monica Sjöö Memorial Trust". *Monica Sjöö*. Архивирано од изворникот на October 15, 2007. Посетено на January 28, 2018.
28. ↑  Sjöö, Monica. „Solar Lionheaded Sekhmet of Primordial Fire – 1992 (Oil on Hardboard)". *Monica Sjöö*. Архивирано од изворникот на October 27, 2007. Посетено на January 28, 2018.
29. ↑  „Living Room". *Temple of Goddess Spirituality*. 2017. Архивирано од изворникот на 2022-06-27. Посетено на January 28, 2018.