recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Арлберг** - планински масив меѓу Предарлска и Тирол во Австрија.

Највисокиот врв е „Валуга" со 2.811 m. Името Арлберг произлегува од традицијата на „Арленбурзите" кои некогаш се населиле на тиролската страна од Арлбершкиот превалец (1793 m надморска висина). Нема планина со име „Арлберг". Популарни места и познати ски-центри во Арлберг се Лех, Цирс, Штубен, Сент Кристоф и Сент Антон.

Превои и Арлбершкиот тунел
--------------------------

Превалецот бил познат уште во 14 век во форма на тесна коњска патека кога луѓето во областа почнале да тргуваат со сол. Бидејќи Арлберг бил многу слабо развиен, со векови трговците го заобиколувале и оделе преку Ферн Пас и Именштат. Развојот на текстилната индустрија и поштенската услуга довеле до воспоставување на патишта во 1824 година.

Со развојот на моторниот сообраќај во 20 век тие станале несоодветни. Било решено да се изгради тунел долг 14 km меѓу Ланген и Сент Антон. Работите почнале на 5 јули 1974 година и тунелот бил пуштен во сообраќај на 1 декември 1978 година. Поминувањето низ тунелот се наплаќа додека за поминување по стариот пат не се наплаќа патарина. Особеност на тунелот е што всушност се состои од два тунела.

Арлбершка железница
-------------------

Арлбершката железница ги поврзува Инсбрук и Блуденц. Меѓу Сент Антон и Ланген минува ни Арлбершкиот тунел долг 10,25 km.

Глетка од Шиндлершпице

Поврзано
--------

* Тирол
* Предарлска
* Арлбершки тунел

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NKC: ge379209

 |

 |
**Аргумент на ублажување** (лат. *argumentum ad temperantiam*; познат и како **аргумент на средината**, **лажен компромис**, **сива грешка** и **грешка на златната средина**) е неформална грешка според која до вистината може да се дојде со компромис меѓу две спротивставени позиции (со што би се добила ублажена, средна позиција). Оваа грешка е спротивна на лажната дилема.

Според Владимир Буковски, средината меѓу Големата лага на советската пропаганда и вистината е *лага*, па затоа не би требало да се бара средина меѓу дезинформација и информација. Според него, луѓето од западната плуралистичка цивилизација се посклони на оваа грешка, бидејќи тие ги решаваат проблемите со правење компромиси и со прифаќање на алтернативните толкувања, за разлика од Русите кои ја бараат апсолутната вистина. 

Дадена единка која ја покажува оваа грешка на лажен компромис имплицира дека позициите кои се разгледуваат се екстреми на еден континуум од мислења и ваквите екстреми се секогаш грешни, а средината е секогаш точна. Ова не е секогаш така. Понекогаш само X *или* Y е прифатливо, без притоа да е можна средина. Дополнително, грешката на средина дозволува било која позиција да може да се укаже како невалидна, дури и оние позиции до кои претходно се дошло со помош на овој метод; сè што треба да се направи е да се претстави уште една, радикално спротивна позиција, при што средината (компромисот) ќе биде присилен кон таа позиција. Во политиката, ова е дел од основата на теоријата на Овертонскиот прозорец. 

Важно е да се забележи дека ова не значи дека позицијата на средината е лоша стратегија, или, пак, неточна; ова укажува само на тоа дека средината (ублажената позиција) не може да се користи како доказ за вистинитост.

Поврзано
--------

* Закон за исклучување на третиот
* Окрентов закон
* Лажна рамнотежа
* Производ на комитетот

Наводи
------

1. 1 2  Fallacy: Middle Ground Архивирано на 21 јули 2019 г. The Nizkor Project (accessed 29 November 2012)
2. ↑  Vladimir Bukovsky, *The wind returns. Letters by Russian traveler* (Russian edition, Буковский В. К. И возвращается ветер. Письма русского путешественника.) Moscow, 1990, ISBN 5-235-01826, page 345.
Аудиограм кој покажува типични незначителни отстапувања на слухот на различни честоти
Преносен аудиометар *Tetra-Tone Model EB-46* од 1975 година
**Аудиограм** – графички приказ на чујната осетливост за различни честоти на звукот.

Аудиометрија
------------

Главна статија: Аудиометрија
Аудиометрија е мерење на осетливоста на слухот. Постојат две главни методи: испитување со помош на чисти тонови и испитување со помош на говор.

Со првиот метод се одредува најниската јачина на звукот која испитаникот ја чувствува за поедина честота. Се врши со помош на аудиометар, електроакустичен апарат кои произведува тонови на честоти до 12 kHz и со јачина до 120 dB. Графичкиот запис е крива, која во координатниот систем (честотата на апсцисата, а јачината на ординатата) ги изразува осетните прагови за поедините тонски висини и така ја покажува чујната осетливост, а се нарекува аудиограм.

Со вториот метод се утврдува границата на примање на говор (на испитаникот му се претставуваат зборови со различна јачина сè додека не се најде онаа јачина на звукот при која испитаникот ги слуша и може да повтори половина од зборовите). Кај лица кои не можат свесно да учествуваат во проверката (на пример мали деца) се мерат промените на мозочните бранови и другите телесни одговори на звучна надразба.

### Аудиометар

Главна статија: аудиометар
'Аудиометар е мерен инструмент или уред за испитување на сетилото за слух. Ракувањето со уредот изискува познавање на постапката за испитување

Наводи
------

1. ↑  **audiogram**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
2. ↑  **audiometrija**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
3. ↑  **audiometar**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.

Поврзано
--------

* Аудиологија
* Аудиометрија
* Аудиометар
Поглед на Авачинскиот Залив.
**Авачински Залив** (руски: *Авачинская бухта*) или **Авачинско Устие** (*Авачинская губа*) — залив во југоисточниот брег на полуостровот Камчатка во Тихиот Океан. Долг е 24, а широк 3 км во устието, со најголема длабочина од 26 м.

Во него се влева реката Авача, по која е наречен. Не брегот на заливот е сместен пристанишниот град Петропавловск Камчатски од источната страна и затворениот град Виључинск од западната, во помалиот Крашеников Залив. Претставува најважна точка за стопанскиот и воениот сообраќај во Камчатскиот крај.

Откривање
---------

Заливот прв го забележал данско-рускиот истражувач и офицер Витус Беринг во 1729 г. Првите карти на подрачјето ги изработил поморскиот капетан Михаил Тебенков некаде во 1830-тите.

Опис
----

КартаКарта на Авачинскиот Залив
Авачинскиот Залив е меѓу најголемите засолнети заливи во светот, со способност да ги прими и најголемите бродови. Зафаќа површина од 215 км2 и длабок е до 26 метри. Поважни реки кои се влеваат во него се Авача и Паратунка. На него е сместена и главната база на Тихоокеанската флота на руските поморскски сили. Зиме заливот замрзнува.

Поврзано
--------

* Авачински (вулкан)
* Камчатка

Наводи
------

1. ↑  „Avachinskaya Guba". *Mapcarta*. Архивирано од изворникот на 20 декември 2016. Посетено на 19 декември 2016.
2. ↑  „Karta Kamchatskago Berega". *Alaska's Digital Archives*. Архивирано од изворникот на 12 ноември 2013. Посетено на 12 ноември 2013.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Авачински Залив" на Ризницата ? |

* Карта на Авачинскиот Залив во размер 1:500 000 Архивирано на 20 јуни 2019 г. — Национален атлас на Русија, 2004
* Авачински Залив Архивирано на 17 април 2021 г. — Голема руска енциклопедија, 2016 (руски)
* Авачинско Устие — Голема советска енциклопедија. I издание, 1926 - 1947 (руски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 315527342
* LCCN: sh90002228
* GND: 7565574-3

 |

 |

Координати: 52°56′N 158°36′E﻿ / ﻿52.933° СГШ; 158.600° ИГД﻿ / 52.933; 158.600
Локацијата на Арко во округот Бјут, Ајдахо
Арко 
**Арко** (англиски: *Arco*) е град во округот Бјут во сојузната држава Ајдахо, САД. Арко според пописот од 2010 година броел 995 жители и опфаќал површина од 2,6 км2. Се наоѓа на 1,623 m надморска височина. Поштенскиот број на Арко е 83213, а повикувачкиот број 208.

Наводи
------

1. ↑  U.S. Census Bureau, 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File: Arco, Idaho. From U.S. Census website

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во САД е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Ардо** (или *Ардонус*, можеби кратенка од *Ardabastus*; починал 720/721) — последниот од визиготските кралеви наХиспанија, кој владеел од 713 или најверојатно 714 година до неговата смрт. Визиготското Кралство веќе било сериозно намалено, во моќ и опфат, во времето кога тој го наследил Агила II, а неговите доминиони веројатно не се протегале подалеку од Септиманија и денешна Каталонија, поради арапските освојувања во претходните три години.

Ардо е запишан само во еден визиготски кралски список дека владеел седум години.  Од 716 година, Арапите ги преминале Пиринеите и го нападнале Нарбоненсис, последната покраина под готска контрола. Во текот на следните три години Ардо веројатно го бранел она што останало од визиготското кралство и тој „можеби погинал во борба како неговиот претходник" откако Арапите ја зазеле Нарбона и пред тие да освојат сè што остануло од старото кралство.

Ако Ардо треба да се идентификува со Ардобастус, тогаш тој ја преживеал инвазијата и испреговарал договор, со кој тој ги претставувал христијаните како гроф на христијаните од Ал-Андалус. Оваа титула ја наследувале на голем број индивидуи, барем до десеттиот век. Другите грофови биле: Раби ибн Теодулф, :281-294 Абу Саид ал-Кумис, (потомок на Ардабастус)  и Муавија ибн Луб.

Наводи
------

1. ↑  Collins, *Visigothic Spain*, 140.
2. ↑  Thompson, 251, says he is otherwise unknown.
3. ↑  Collins, *The Arab Conquest of Spain*, 45.
4. ↑  Simonet, Francisco Javier. "Historia de los mozárabes de España (rééd.)." (1983). vol. 4, p. 197, p. 247.
5. ↑  Vallvé, Joaquín. "The zalmedina of Córdoba." Al-Qantara 2.1 (1981), pp. 277-318.
6. ↑  AL-QÛTIYYA, I. B. N. "Tarij iftitâh al-Andalus (Historia de la Conquista de España), texto árabe impreso por P. de Gayangos en la Colección de Crónicas Árabes de la Real Academia de la Historia, T. II (Madrid 1868)." Una edición posterior: Historia de la conquista de España de Abenalcotia el Cordobés, trad. castellana de J. Ribera, Madrid (1926). p. 31.
7. ↑  Molénat, Jean Pierre. "Minorités in miroir. Mozarabes et mudéjars dans la Péninsule Ibérique médiévale." Ethnic-religious minorities in the Iberian Peninsula: Medieval and modern period. Edições Colibri, 2008.
**Ана Биргита Хеденмо**, моминско Олсон (родена на 21 март 1961 година) е шведска новинарка и телевизиска водителка која работи за СВТ од 1993 година. Најпозната е како водител на Агенда и на интервју шоуто Мин Санинг. Таа исто така била читател на вести за Rapport и Aktuellt. За време на општите избори во Шведска во 2010 и 2014 година, таа и Матс Кнутсон ги презентирале традиционалните испрашувања на партиските лидери, како и последната дебата со сите партиски лидери. Други емисии што Хеденмо ги презентирала вклучуваат Vi i femman (како судија во делот за знаење), покривање на СВТ во 2003 година за евро-гласањето, Бумеранг, Дебат, Милениет јорден рунт (програма што го опфатила новиот Милениум и како секоја земја го прославила на Новогодишна ноќ) и Gomorron Sverige.

Наводи
------

1. ↑  Tjejerna som tar över i TV, Pär Gunnarsson, 1993-01-13, Expressen
2. ↑  „Här är programledarna". *svt.se*. Посетено на 7 April 2016.
3. ↑  „Aftonbladet nyheter: SVT i millenniesatsning". Aftonbladet. Посетено на 7 April 2016.
4. ↑  „Gomorron Sverige 20 år". *svt.se*. Посетено на 7 April 2016.
Agusta A 119 Koala на њујоршката полиција
Agusta A 119 Koala на саемот HeliRussia
Хеликоптерот е развиен од структурата на хеликоптерот А 109, но со: поинаков стоен трап (скии наместо тркала), подолг труп и пониска цена на чинење. На хеликоптерот е вграден четирикрак носечки ротор, со глава изработеа од титан, а краците од композитни материјали. Хеликоптерот може да понесе шест до седум патници или 1000 кг товар. Во спасувачки мисии може да понесе две носилки со три медицински лица. На хеликоптерот е вграден турбомлазен мотор Pratt & Whitney PT6B-37, еден од најдобрите мотори во својата класа.

**Основни податоци**
--------------------

- **Тип:** повеќенаменски хеликоптер

- **Класа:** лесен

- **Сместување:** еден или два пилоти и шест или седум патници

- **Земја на потекло:** Италија

- **Производител:** Agusta (Италија)

- **Статус:** прв лет во 1995, а употреба од 1997

- **Земји корисници:**

* САД
* Бразил
* Финска
* Мексико
* Јужна Африка

**Техничкотактички податоци:**
------------------------------

- **Намена:** за цивилна и воена употреба

- **Мотор:** еден турбомлазен мотор P&W PTGB-37 со сила од 1,002 кс

- **Димензии:**

* Должина на ротори: 13,04 м
* Височина: 3,77 м
* Пречник на HP: 10,83 м
* Пречник на OP: 2 м

- **Тежини:**

* Празен: 1,430 кг
* Максимална: 2,850 кг
* Корисна: 1,420 кг

- **Перформанси:**

* Максимална V: 280 км/ч
* Крстосувачка V: 260 км/ч
* Макс. V во кач.: 588 м/мин
* Максимална H: 4,785 м
* Максимален долет: 887 км
* Трење на летот: 5 ч
* Вкупно гориво: 870 л

- **Опрема:** стандарна комуникациска и навигациска

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Agusta хеликоптери |
| --- |
|  |
| Agusta хеликоптери  | 
A.101 **·** 
AB.102 **·** 
A.103 **·** 
A.104 **·** 
A.105 **·** 
A.106 **·** 
A 109 Hirundo **·** 
A 119 Koala **·** 
A 129 Mangusta **·** 
AB-139 **·** 
AB-206 **·** 
AB-212 **·** 
AB-412 Grifon
 |

 |
|  |
| --- |
| **Аркус косинус** |
| y(x)=arccos(x) |
| *Основни особини* |
| Домен |  [-1, 1]  |
| Кодомен |  [0, π]  |
| Паритет |  непарна  |
| *Одредени вредности* |
| *Други особини* |
| Извод | {\displaystyle {\frac {-1}{\sqrt {1-x^{2}}}};\qquad |x|<1} |
| Превојна точка |  (0,π/2)  |
| 
 |

**Аркус косинус** – функција инверзна на косинусната функција во ограничениот интервал [0,π]. Се користи за одредување на големина на агол во овој опсег, када е позната вредноста на неговиот косинус.

Формули
-------

Формули кои се поврзани со аркус косинус:

{\displaystyle \arccos {-x}={\frac {\pi }{2}}-\arcsin {x}} (правило на комплементарни агли)
{\displaystyle \arccos {-x}=\pi -\arccos {x}}
{\displaystyle \arccos x=\arcsin {\sqrt {1-x^{2}}},} ако {\displaystyle \ 0\leq x\leq 1}
{\displaystyle \arccos {\frac {1}{x}}=arcsec{x}}
Преку формулата за половина агол се добива и:

{\displaystyle \arccos x=2arctg{\frac {\sqrt {1-x^{2}}}{1+x}},} ако {\displaystyle -1<x\leq +1}

Извод
-----

Изводот на аркус косинус е:

{\displaystyle {\frac {d}{dx}}\arccos x{}={\frac {-1}{\sqrt {1-x^{2}}}};\qquad |x|<1}

Претставување во форма на интеграл
----------------------------------

Претставена во форма на интеграл аркус косинус е:

{\displaystyle \arccos x{}=\int \_{x}^{1}{\frac {1}{\sqrt {1-z^{2}}}}\,dz,\qquad |x|\leq 1}

Претставување во форма на бесконечна сума
-----------------------------------------

Претставена во форма на бесконечна сума аркус косинус е:

{\displaystyle {\begin{aligned}\arccos z&{}={\frac {\pi }{2}}-\arcsin z\\&{}={\frac {\pi }{2}}-(z+\left({\frac {1}{2}}\right){\frac {z^{3}}{3}}+\left({\frac {1\cdot 3}{2\cdot 4}}\right){\frac {z^{5}}{5}}+\left({\frac {1\cdot 3\cdot 5}{2\cdot 4\cdot 6}}\right){\frac {z^{7}}{7}}+\cdots )\\&{}={\frac {\pi }{2}}-\sum \_{n=0}^{\infty }\left({\frac {(2n)!}{2^{2n}(n!)^{2}}}\right){\frac {z^{2n+1}}{(2n+1)}};\qquad |z|\leq 1\end{aligned}}}

Поврзано
--------

* Тригонометриски функции
* Инверзни тригонометриски функции

Надворешни врски
----------------

* ArcCos/ Функцијата аркус косинус на wolfram.com

|  |
| --- |
| **Тригонометриски и хиперболични функции** |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Синус | Косинус | Тангенс | Котангенс | Секанс | Косеканс |
| Функција | sin(x) | cos(x) | tg(x) | ctg(x) | sec(x) | cosec(x) |
| Инверзна | arcsin(x) | arccos(x) | arctg(x) | arcctg(x) | arcsec(x) | arccosec(x) |
| Хиперболична | sinh(x) | cosh(x) | tgh(x) | ctgh(x) | sech(x) | cosech(x) |
| Инв. хиперболична | arcsinh(x) | arccosh(x) | arctgh(x) | arcctgh(x) | arcsech(x) | arccosech(x) |

 |
Поглед кон Аулфтанес
**Аулфтанес** (исландски: *Álftanes*) — град во југозападниот дел на Исланд, во општинат Рејкјанес спаѓа во Престолнинскиот регион, брои околу 2.500 жители и е шеснаесетти град по големина во Исланд. Градот е поврзан со копнен, воден и воздушен сообраќај. Аулфтанес, заедно со уште неколку градови во земјата, се смета за еден од поважните и поголемите населени места во државата.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Исланд е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 244780562
* GND: 7665491-6

 |

 |
**Ардешки Клисури** — низа клисури долж реката, локално познати како „Европски Голем Кањон". Клисурите се наоѓаат долж реката Ардеш, во францускиот департман Ардеш, и создаваат триесет километри долг кањон што се протега од Валон-Понт-д'Арк до Сен-Мартен-д'Ардеш. Долниот дел од клисурата ја формира границата помеѓу департманите Ардеш и Гард. Кањонот е туристичка атракција, привлекувајќи над милион посетители годишно, покрај богато историско и археолошко наоѓалиште.

Поголемиот дел од кањонот е заштитен и е управуван од Резерватот Природни клисури на Ардеш. Една од поубавите глетки долж кањонот е Пон д'Арк на почетокот на кањонот, природен лак широк 60 м и висок 54 м. Голем дел од кањонот е недостапен освен преку вода, а кајакарството е популарen спорт на реката. Кампување во текот на ноќта не е дозволено, освен во двa биваци. 

Карпите нудат живеалиште за ретки птици како што е планинскиот орел  (Во 2012 година имало само два пара орли во Ардеш, а не повеќе од триесет во цела Франција.)

Луѓето живееле во пештери во областа повеќе од 300.000 години. Во клисурата се пронајдени над 2.000 пештери, некои од нив насликани; најпознатата сликана пештера во клисурата е пештерата Шове.

Наводи
------

1. ↑  Holden, Andrew; Fennell, David A. (2012). *The Routledge Handbook of Tourism and the Environment*. Routledge. стр. 378. ISBN 978-1-136-32555-7. Посетено на 5 July 2013.
2. 1 2  Automobile Association of Britain (2000). *Journey Through France*. W W Norton & Company. стр. 106–107. ISBN 978-0-393-32067-1. Посетено на 5 July 2013.
3. ↑  Meilhac, David (7 June 2013). „Un aigle de Bonelli, une espèce protégée, abattu dans les Gorges de l'Ardèche". France Bleu, Drôme Ardèche. Посетено на 6 July 2013.
**Арборикултура** е селекцијата, садењето и негата на поединечни дрва, и изучувањето на нивниот раст и реакција на културните обичаи и животната околина.

Дејности на арборикултура
Науката се изучува со цел за одгледување на дрва, обично во градина или урбана средина, за нивното здравје и долговечност, отпорност од штетници и патогени, справување со ризици, максимален доход од вложувања и од орнаментални и естетки причини. Заради ова, оваа наука се разликува од шумарството, кое се занимава со комерцијално производство и исползување на дрво и други шумски производи од насади и шуми. Арборикултурата има слична врска со шумарството како што градинарството има со земјоделството.

Поврзано
--------

* Меѓународно арборикултурно друштво
* Арборскулптура
* Хортикултура

Надворешни врски
----------------

* Arboristsite.com - Онлајн форум за арбористи. Се дискутираат најразлични теми во врска со дрвата. (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85137256
* GND: 4112676-2
* BNF: cb119731965 (податоци)
* NKC: ph572641

 |

 |
**Али Бабаџан** (роден на 10 ноември 1967

 во Анкара) е турски политичар.

Бабаџан завршил на Анкарскиот колеџ во текот на 1985 година со одличен успех.. Своето образование го продолжил во Блискоисточниот универзитет во Анкара кој истиот го завршил во 1989 година. По ова, својата образовна кариера ја продолжил во САД.

На 29 август 2007 година бил избран за министер за внатрешни работи на Република Турција во владата на премиерот Реџеп Таип Ердоган. На 1 мај 2009 година бил назначен за заменик премиер на Турција.

Тој го наследил Абдула Ѓул, кој станал претседател на Турција. Пред да биде назначен на оваа функција, тој бил министер за финансии како најмлад микнистер во тоа време.

Наводи
------

1. ↑  „Başbakan ve bakanların özgeçmişleri" (турски). Ntvmsnbc.com. 3 September 2007. Посетено на 13 January 2011.
Портрет на Сандстрем од Мортен Ескил Винге
**Ана Сундстрем**, родена како *Ана Кристина Персдотер,* (26 февруари 1785 година во Кимлинге, Спанга, Шведска – 1871), била шведска хемичарка. Била асистент на хемичарот Јенс Јакоб Берцелиус од 1808 до 1836 година. Ана Сундстрем е нарекувана прва жена хемичарка во Шведска.

Животопис
---------

Ана Персдотер била ќерка на земјоделецот Пер Јансон, а подоцна го зела и презимето Сундстрем. На почетокот, таа се преселила во главниот град да служи како слугинка и во 1808 година била вработена како домаќинка на Јакоб Берцелиус, кој се сметал за еден од татковците на модерната хемија. Дејствувала ефикасно како негов асистент и соработник за време на неговото истражување. За време на нејзината работа таа се школувала за хемија и се здобила со огромно знаење во неа. Берцелиус изјавил: "Таа е навикната на целата моја опрема и нивните имиња до таков степен што без двоумење можев да ја натерам да дестилира Хлороводородна киселина ". Сундстрем исто така ја администрирала неговата лабораторија, како и ги надгледувала неговите студенти, кои срдечно ја нарекувале „строга Ана".

Таа била принудена да го прекине вработувањето кога Берцелиус се оженил со Елизабет Попиус во 1836 година. Еве дел од работата што ја завршил Берцелиус во периодот во кој му помагаше Сундстрем.

* Теорија на електрохемиска реакција, во која се заклучува дека може да се испрати електрична струја помеѓу две супстанции за да се иницира промена на електроните.
* Електрохемиски дуализам, едно од попознатите дела. Се занимаваше со волтскиот куп, кој се користеше во првата електрична батерија измислена од Хамфри Дејви во 1803 година, и нејзината моќ да се распаѓа хемиски на таков начин што тие беа распаднати на компоненти што се спротивставени на полнежот.
* Стоихиометријата во неорганската хемија ги става атомските тежини на елементите и формулите за сите неоргански соединенија. Ова ги натера подоцнежните научници да го смислат со името стехиометрија
* Откривање на елементите ванадиум, лантан, дидимиум, ербиум, тербиум и селен.

Наследство
----------

Секоја година, одделението за неорганска хемија на Шведското хемиско друштво го избира најдобриот шведски докторски труд по неорганска хемија и на авторот му ја доделува наградата Ана Сундстрем.

Поврзано
--------

* Времеплов на жените во науката

Наводи
------

1. ↑  Karolinska Institutet 200 År - 1810-2010
2. ↑  „Sundström". *web.archive.org*. 2012-03-20. Архивирано од изворникот на 2012-03-20. Посетено на 2020-10-05.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
3. ↑  „Jöns Jacob Berzelius | Swedish chemist". *Encyclopedia Britannica* (англиски). Посетено на 2020-10-05.
4. ↑  „Anna Sundström Award". *web.archive.org*. 2015-04-03. Архивирано од изворникот на 2015-04-03. Посетено на 2020-10-05.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)

Надворешни врски
----------------

* Јенс Јакоб Берцелиус: Истражувачки план (1903)
* Каролинска институт 200 --r - 1810-2010
* Anna Sundström, Sveriges första kvinnliga kemist (шведски јазик)
мост Алибеј
**Алибеј** е река на полуостровот Пашаели во европскиот дел на Турција, во Источна Тракија, во провинцијата на Истанбул. Изворот е во регионот Арнавуткој. Се влева во северниот дел на заливот Златен Рог на Босфорот   .

На реката била изградена брана , формирајќи ја акумулацијата Алибеј , која се користи за снабдување на Истанбул со вода.

На устието на реката е поранешната термоелектрана Силахтарага [Silahtarağa Power Station] , деактивирана во 1983 година, сега музеј и изложбен центар SantralIstanbul [].

Во античко време бил познат како **Кидар** ( старогрчки: *Κύδαρος* старогрчки: *Κύδαρος*, латински: *Cydarus*).

Слатки води на Европа
---------------------

Меѓу Европејците, сливот на реките Алибеј (Кидар) и Кјагитхане (Варвисес) во Босфорот биле познати како Пресные воды Европы [Сладкие (пресные) воды Европы; Aquae Dulces Europae] ( француски: *Les eaux douces d'Europe* ). Во таканаречената ера на лалињата, под големиот везир Дамад Ибрахим Паша и султанот Ахмед III, била изградена брана на реката Варвисес, а бреговите на добиеното езерце, како и бреговите на реките, биле покриени со мермер и биле изградени прекрасни палати. Слатките води на Европа, како и слатките води на Азија (вливот на реките Ѓоксу и Кучуксу ) во отоманската ера станале омилено место за веселби во Истанбул.

Наводи
------

1. ↑  [[Image:Playing card k-35-106 {{{2}}}.svg|75px|{{{2}}} of K-35-106|]]
2. ↑  [[Image:Playing card k-35-xxix {{{2}}}.svg|75px|{{{2}}} of K-35-XXIX|]]
**Ана Карин Маргарета Фалк** ( мом. **Edström** ; роден на 6 февруари 1932 година) е шведски телевизиски режисер, водителка и продуцент .

Кариера
-------

Работата на Карин Фалк опфаќа голем дел од историјата на шведската телевизија. Таа била вработена во SVT, тогаш познато како Sveriges Radio, веќе во 1956 година и продуцирала и режирала многу забавни програми низ годините, како и лесни драми, театарски и кабаре шоуа. Во 1975 година, таа била домаќин на Изборот за песна на Евровизија во Стокхолм. Во 2007 година ја добила наградата за животно дело на годишниот Кристален, шведските телевизиски награди. Во 2020 година станала членка на Куќата на славните Мелодифестивален.[]

Поврзано
--------

* Список на презентери на Евровизија
* Список на водители на Мелодифестивален

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Ана Фалк на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)


|
|  |
| Претходник**Обединето Кралство Katie Boyle** | **Eurovision Song Contest presenter**1975 | Наследник**Холандија Corry Brokken** |


1. ↑  „DN gratulerer/65 år: På jakt efter manuskript. Karin Falck anser att TV har tappat en generation skrivare". *Dagens Nyheter* (шведски). 4 February 1997.
**Андре Настев Јованоски** (6 март 1920 во Турје, Охридско — 7 септември 1943 во Белчишта, Охридско) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Андре Настев Јованоски е роден во селото Турје. Бил печалбар. Како младински активист од 1942 година, во НОБ се приклучил на 5 август 1943 година. Како борец на баталјонот Мирче Ацев, загинува кај селото Белчишта, на 7 септември 1943 година.

Наводи
------

1. ↑ . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Спомен обележје за паднатите борци и цивилни жртви во и од Малкоец, меѓу кои е ѝ името на Аритон Силјаноски.
**Аритон Сарафилов Силјаноски** ( 1905
 во Малкоец, Кичевско —  1944
 во Другово, Кичевско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Се занимавал претежно со сточарство. Како симпатизер на народно ослободителното движење, собирал храна, оружје и вршел курирски работи, а во есента 1943 година бил вклучен во Реонскиот баталјон. Во есента 1944 година, заедно со група борци, на пат за Кичево четата се судрила со балистите во селото Другово во кој судир Аритон загинал.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 111.
*Ehretia rigida*
**Барбара Џеп** (21 мај 1921 Аџиски одмор, Мпумаланга – 20 јуни 1999 Јоханесбург) била јужноафрикански ботанички уметник. Родена во рударски град, таа била ќерка на Виктор Бреретон, геодет и Гледис Еванс. На рана возраст нејзината мајка ја запознала со светот на дивите цвеќиња.

Таа била во брак со Карл Луис Џепе, психијатар. Двојката имала четири деца: Ли, Мари, Карл и Дејвид. Дваесет години од нејзиниот брак, таа ја илустрирала својата прва книга „*Дрвја и грмушки на Витвотерсранд*" (Универзитетско издание Витвотерсранд) со која оставила свој белег на полето на ботаничката уметност.

Во период од три години, таа поминала една година во Кејп, илустрирајќи го и пишувајќи го текстот за нејзината книга за светилки на Кејп. Оваа страст за светилки резултирала со објавување на *пролетните и зимските цветни светилки на Западен Кејп* (Оксфорд Универзитетски Прес, 1989). Нејзината конечна работа за *Кокичиња* била објавена во 2017 година од Кју Публишинг со дополнителни илустрации на нејзината ќерка, Ли Војгт, и текст на Греам Данкан.

Покрај нејзините ботанички слики, Барбара Џепе имала голема љубов кон пеперутките и многу сликала за пријателите и семејството. Таа, исто така, повремено се впуштала во сликање пејзажи.

Таа била наградена со два златни медали во 1990 година, еден од Ботаничкото друштво на Јужна Африка, златниот медал Ситна Лети за придонес во ботаничките илустрации во Јужна Африка и друг од Јужноафриканското здружение за расадници. Хортикултурното друштво Трансвал ѝ доделил сребрен медал во 1991 година.

Таа починала на 78-годишна возраст во Јоханесбург од компликации по заболување од пневмонија.

Илустрирани книги
-----------------

* *Дрвја и грмушки на Витвотерсранд* ( Универзитетско издание Витвотерсранд )ISBN 0-85494-236-X
* *Јужноафриканско алое* (Пурнел, 1974)
* *Натални диви цвеќиња* (Пурнел, 1975)ISBN 0-360-00203-X
* *Ефикасна контрола на плевелот во пченка и шоргум* ( Ciba-Geigy, 1975)
* *Намакваленд* (Пурнел, 1976)
* *Багреми, теренски водич за идентификација на видовите на Јужна Африка* - Линет Дејвидсон (Кентаур, 1981)ISBN 0-620-05609-6
* *Јужна Африка е мојата градина* (Делта Букс, 1984)ISBN 0-908387-48-2
* *Кикади од Јужна Африка* - Синтија Гиди ( Струик, 1984)ISBN 0-86977-195-7
* *Плевел на култури и градини во Јужна Африка ( Ciba-Geigy, 1985)*
* *Пролетни и зимски цветни светилки на Кејп* - Греам Данкан ( Оксфорд Универзитетот Прес, Кејп Таун, 1989 година)
* *Перуника* (Umdaus Press, 1999)ISBN 1-919766-11-1
* *Amaryllidaceae* (Kew Publishing, 2017) со дополнителни илустрации од нејзината ќерка, Ли Војгт, и текст на Греам Данкан.

Наводи
------

1. ↑  „Amaryllidaceae".
2. ↑  „Login". *Abcjournal.org* (German). Посетено на 2017-10-19.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

* Ли Фојгт
* Ли Фојгт

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 108706186
* LCCN: n82111171
* ISNI: 0000 0000 8461 5432
* GND: 1218191406
* SUDOC: 253155592

 |

 |
**Александар Стојко Пешиќ - Гара** ( 1923
 во Старо Нагоричане, Кумановско — 20 октомври 1944

 во Треска, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од сиромашно селско семејство. По завршувањето на основното училиште работел како овчар. Како и многумина други негови соселани, бил симпатизер на НОВ. На 20 август 1944 година стапил во редовите на Третата македонска ударна бригада. Учествувал во повеќе нејзини борби. Се покажал како бестрашен борец. На 20 октомври 1944 година, учествувал во големата борба против балистите и германците во реонот на Треска. Во оваа борба се борел храбро, сè додека не бил смртно погоден од непријателот.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 235. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Андон Стојанов Силјаноски** (8 август 1922 во Злести, Охридско — 24 август 1944 на Сува Гора) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Андон Стојанов Силјаноски е роден во селото Злести, се занимавал со земјоделие. Во НОБ се приклучил на 15 август 1944 година, како борец на Шестата македонска бригада загинува во борбите против балистите на 24 август 1944 година на Сува Гора.

Наводи
------

1. ↑ . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
**Балканска пастрмка** (*Salmo balcanicus*) е вид на риба од фамилијата Salmonidae. Се наоѓа во Албанија и Македонија. Нејзиното природно живеалиште се езерата.

Според Караман, живее во Охридското Езеро и реката Дрим, а уште ја има и во Скадарското Езеро. Според него, видот е најверојатано преглацијален. Се одликува со големи заби, па тој во почетокот ја опишал како Salmo dentex, за после две години истиот вид да го опише како Salmo balcanicus. Бројот на пилорични израстоци е 49-74. Главата е релативно тесна, како и челото, кое е заоблено. Муцката е шилеста. Телото е покриено со црни и црвени флеки, но црвените често отсуствуваат, а кога се присутни, поредени се само по страничната линија. Достигнува до 2 кг маса.

Извор
-----

* Crivelli, A.J. 2005. Salmo balcanicus[*мртва врска*]. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Симнато на 5 август 2007.
**Аритон Михајлов Стојановски** (13 октомври 1915

 во Куклица, Кратовско — 30 декември 1944

 во Ниш, Србија) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Уште како дете се занимавал со земјоделие, сточарство, а често како наемен работник работел и вон неговото родно место. За време на окупацијата бил симпатизер на НОВ и на револуцијата, каде го гледал спасот од сиромаштијата. На 6 септември 1944 година, се приклучил во редовите на Месната команда во Кратово, а подоцна во Седумнаесеттатa македонска ударна бригада. Важел за храбар, дисциплиниран и самоиницијативен борец ѝ како таков бил забележан од претпоставените и подоцна именуван за командир на вод. Со својот вод особено се истакнал во бopбитe крај селата: Варовиште, Дренак, Поилишта и други, каде покажал особена храброст. По конечното ослободување нз Македонија, заедно со Седмунаесеттатa македонска ударна бригада учествувал во чистење на остатоците од балистичките банди. Најтешки борби против балистите биле водени крај Прешево и Гнилане. Во близината на Гнилане, бил е тешко ранет и во бессознание бил пренесен во болницата во Ниш, но пред да му биде укажана лекарска помош подлегнал на раните и починал на 30 декември 1944 година.

Поврзано
--------

* Ѓорѓи Стојановски

Наводи
------

1. 1 2  *Нивната борба за слобода, наш патоказ за иднината*. Кратово: Општински одбор на СЗБ НОВ Кратово. 1985. стр. 51–52.
Александар Петров
**Александар Дмитриевич Петров** (12 февруари 1794 г. – 22 април 1867 г.) бил руски шахист, композитор и писател, кој пишувал на шаховски теми.

Петров е роден во Бисерово, близу Псков, во благородно семејство и се смета како првиот голем руски мајстор во шах. Од 1804 година живеел во Санкт Петербург. Во 1809 година победил против Копев и Баранов, водечките шахисти во Петербург и станал најдобриот руски шахист на 15-годишна возраст. За повеќе од половина век Петров се сметал за најсилниот играч во Русија.

Тој е автор на првиот прирачник за шах на руски јазик („*Шахматная игра"*, во Санкт Петербург 1824 г.). Тој исто со помошта на Карл Фридрих фон Јаниш го анализирал отворањето што подоцна станало познато како Петровска одбрана или Руска игра (C42).

Од 1840 година живеел во Варшава (тогаш во Руската Империја), каде што успешно играл против врвните мајстори на шах во Варшава: Александар Хофман, Пјотровски, Симански, Сијејелунски, Хиероним Царновски, Симон Винавер и др.

Петров победил во натпреварите против Д.А. Баранов (4–2) во 1809 година, Карл Јаниш (2–1) во Санкт Петербург 1844 г.; Принцот Сергеј Семенович Урусов (3–1) во Санкт Петербург 1853 г. и (13,5–7,5) во Варшава 1859 г.; и Иљја Шумов (4–2) во Санкт Петербург 1862 г.

За време на Јануарското востание (1863–1864), тој ја напуштил Варшава за Виена и Париз. Меѓу други, тој одиграл натпревар против Пол Журну во Париз 1863 година.

Петров починал во Варшава во 1867 година и бил погребан на Православните гробишта во Варшава .

Неговиот најпознат шаховски проблем е „Повлекувањето на Наполеон I од Москва" (Санкт Петербург 1824 г.).

Александар Петров (1824 г.)   
"Повлекувањето на Наполеон I од Москва"Неколку потега пред мат.

Забележителни игри
------------------

* Александар Хофман против Александар Петров, Варшава 1844 г. Италијанска игра, класична варијација, центар напад (C53), 0-1 **Бесмртната игра на Петров**
* Александар Петров против Карл Фридрих фон Јаниш, Санкт Петербург 1844 година, Руска игра, модерен напад, центарална варијација (Ц43), 1-0
* Александар Петров против принцот Димитриј Семенович Урусов, Париз 1852 година, Италијанска игра, класична варијација, Албин гамбит (Ц53), 1-0 Архивирано на 24 октомври 2012 г.
* Александар Петров против принцот Сергеј Семенович Урусов, Санкт Петербург 1853 година, Италијанска игра, класична варијација, Албин гамбит (Ц53), 1-0
* Александар Петров против Симански, Варшава 1853 година, Француска одбрана, размена, Монте Карло варијација (C01), 1-0

Наводи
------

1. ↑  A. D. Petrov, by Isaak Linder, Moscow, 1955.
2. ↑  Litmanowicz, Władysław & Giżycki, Jerzy (1986, 1987). Szachy od A do Z. Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa. ISBN 83-217-2481-7 (1. A-M), ISBN 83-217-2745-X (2. N-Z).
3. ↑   Edo Historical Chess Ratings
4. ↑  Paul Journoud player page at Chessgames.com

Надворешни врски
----------------

* Alexander Petrov — профил и партии на ChessGames.com (англиски)
Насловната страна на весникот 
**Балканска Ѕвезда** (*англиски: The Balkan Star*) бил канадски весник, гласило на македонската емиграција во Канада, а од бројот 51 седмичен весник за политика и просвета. НГо ноесел мотото: *„Согласност, родољубие, просвета, трудољубие"*. Уредник бил јеромонахот од село Врачеш Теофилакт. Се залагал за автономија на Македонија и содржел вести за Балканот и за животот на македонската емиграција. Весникот излегувал во периодот од 1 април 1912 до 19 септември 1913 година, а се печател во Торонто. Објавени се вкупно 53 броја.

Наводи
------

1. ↑  Веселин Николов Трайков - "История на българската емиграция в Северна Америка", Университетско издателство "Св. Климент Охридски", 1993, стр. 226
2. ↑  *Д-р Боро Мокров, Развојот на македонскиот печат и новинарство (од првите почетоци до 1945 година), Скопје, 1980, 131-132*
3. ↑  *Д-р Боро Мокров – М-р Томе Груевски, Преглед на македонскиот печат (1885-1992), Скопје, 1993, 32*
Барбус-тикто
**Барбус тикто** , или **пунтиус тикто**  ( латински: *Pethia ticto* ), е вид на зракоперки од фамилијата крап.

Опис
----

Телото е издолжено овално, странично срамнети со земја. Страничната линија нецелосна, скалите големи. Антените се отсутни. Задниот дел е сиво-зелен, страните се сребрени со метален сјај, стомакот е бел. Мажјакот се разликува од женката во присуство на светла црвена лента по телото. Во природата, барбусот расте до 10 см, во аквариум 6-8 см.

Распространетост
----------------

Татковина - Индија, Шри Ланка, Хималаите, Пакистан, Непал, Бангладеш, Мјанмар и Тајланд.

Живее во свежа и соленкава вода на канали, ровови и други резервоари со калливо дно.

Содржина
--------

Карактерот е мирен, школски (најмалку 6 риби), се движат. Во аквариумот, горните и средните слоеви на вода.

Непретенциозна сештојадна риба, но склона кон ненаситност. Препорачана температура 24-26°C, pH 6,5-7,8, тврдост на водата 4-20°dH. Препорачаниот волумен е од 50 литри.

Не треба да се чува со риби со издолжени или прекриени перки.

Наводи
------

1. ↑

Надворешни врски
----------------

* Скарлет Барбус (Barbus ticto) - опис на Скарлет Барбус
**Берте Абрахам** (француски: *Berthe Abraham*, родена на 6 јуни 1863

 во Амјен - починал на 6 јануари 1938

 во Париз) — француска писателка на дела од жанрот љубовен роман. Пишувала под машкиот псевдоним Анри Ардени (француски: *Henri Ardel*).

Животопис
---------

Берте Мари Викторин Палмир Абрахам е родена на 6 јуни 1863 година во Амјен, Франција, во семејството на трговецот Алфонс и неговата сопруга Луси Матилд Пилие. Подоцна нејзиното семејство се преселило да живее во Париз.

Првото нејзино објавено дело „Au cours!" било објавено во околу 1888 година. Пишувала сентиментални романи главно за девојки, во кои се опфатени католички теми.

Писателката водела осамен и скромен живот, и немала јавни настапи. Никогаш не била мажена.

Починала на 6 јануари 1938 година во Париз, Франција.

Дела
----

* Au cours ! (~1888)
* Près du bonheur (1889)
* Cœur de sceptique (1893)
* Au retour (1894)
* Rêve blanc (1894)
* Mon cousin Guy (1896)
* René Orlis (1897)
* Tout arrive (1898)
* L'Heure décisive (1899)
* Сама, Seule (1901)
* La Faute d'autrui (1900)
* Le Mal d'aimer (1904)
* Le Rêve de Suzy (1905)
* Un Conte bleu (1906)
* L'absence (1906)
* L'été de Guillemette (1908)
* L’aube (1911)
* La nuit tombe (1913)
* Le Chemin qui descend (1916)
* L'Étreinte du passé (1918)
* Le Feu sous la cendre (1919)
* Il faut marier Jean! (1921)
* Deux amours (1922)
* L'Appel souverain (1923)
* L'imprudente aventure (1925)
* Les Âmes closes (1927)
* Les vacances de la famille Brice (1928)
* La petite Moune suivi de Le Masque (1930)
* Ève et le serpent (1930)
* Faiblesse (1932)
* Ainsi souffla le vent (1934)
* L'Autre Miracle (1936)
* Colette Brice au Maroc (1937)
* Il était une adroite princesse (1937)
* Les Deux Visages de l'amour (1938)

Надворешни врски
----------------

* Биографија и библиографија во „Collectionnelson" Архивирано на 2 април 2015 г.
* Биографија во „Babelio"
**Андре Лоне** (француски: *André Joseph Launay*, роден на 12 декември 1930

 во Париз) — француски драматург, сценарист и писател на дела во жанрот сатира, хорор, трилер и патопис. Пишува на англиски јазик и под псевдонимот Ендрју Лоренс, Дру Лоне и Дру Ленмарк (англиски: Drew Lamark).

Биографија
----------

Андре Лоне е роден на 12 декември 1930

 во Париз, Франција. Учел во Англија и ги завршил студиите во Франција.

Првото дело „*I Married a Model*" било објавено во 1960 година.

Автор е на над 50 книги со теми кои се движат од семејно насилство, психички и еротски трилери, сатира, документарни книги за луксузни храни, антиквитети и историја, пстеписи, како и на драми и сценарија за филмови и телевизија.
42°41′22″ N; 23°20′13″ E﻿ / ﻿42.689549° СГШ; 23.336881° ИГД﻿ / 42.689549; 23.336881

**Аријана** (бугарски: *Ариана*) ― вештачко езеро со средна големина во Борисовата градина во Софија, Бугарија. Тоа е во облик на буквата В, 175 м долго и 75 м широко, со мал остров кај неговата најтесна точка. Сместено е во најсеверниот агол на паркот, во средиштето на градот, помеѓу Орловиот мост и националниот стадион.

Езерото било изградено кон крајот на 19 век и оттогаш е средиште за лежерни прошетки на Софијците. Педалинките и чамците за веслање биле особеност, а во зима често се знаело дека се замрзнува и луѓето лизгале на мразот на неговата површина.

Во средината на 20 век, на островот било изградено казино. Во раните 1990-ти, општинската власт престанала да се грижи за езерото, кое пресушило и остана празно и некористено речиси две децении. Во 2007 година, езерото и неговата околина била обновена и повторно почнало да биде место за одмор.

Езерото го дели своето име со пиварницата која се наоѓала на неколку стотини метри северно додека не била урната во 2004 година.

Наводи
------

1. ↑  Sofianites skating on Lake Ariana (gallery), (the Ariana Brewery is steaming in the background), *Stara Sofia*. Посетено на 29 јануари 2022.
Аугуст Цесарец во време на шпанската граѓанска војна , Албасете 1937 година. Седи, втор од десно.
**Аугуст Цесарец** (Загреб, 4 декември 1893

 - Загреб, 17 јули 1941

), истакнат хрватски револуционер и писател. Едно од позначајните имиња во хрватската литература во периодот меѓу двете светски војни. Примарно е револуционер а секундарна му е литературата. Книжевното дело му е проникнато со револуционерно-општествено-политички идеи на комунизмот.

Творештво
---------

Книжевното дело е од доменот на поезијата, расказите, романите, драмите, патописите, есеите, новели, како и преведувач на револуционерните автори од руската и друга литература.
Негова прва објавена песна е „Логографи", во 1908 година во загребскиот весник Побратим, со потпис Цесарец. Во 1910 година како гимназијалец го објавил првиот расказ „Из свјета потлачених".

Од 1908 до 1919 прави пауза во поезијата. „Стихови" му е единствената стихозбирка, прво позначајно дело, во издание на „Југ", Загреб. Во тие единаесет години Цесарец објавил едвај десетина раскази и песни. Во тие години Цесарец ги завршил двете фази:

* 1908-1914 година - прва фаза;
* 1915-1920 година - експресионистичка фаза.

За време на Првата светска војна не објавува ништо, иако посериозно создавал обемно книжевни дела. Особено плодни се овие години од кога е првиот негов напишан роман „Бијели Луталац", 1915 година во Крушевац, но објавен дури 1982 година, во скоро две појавени изданија на Аугуст Цесарец, Загреб, посебно издание и Младост - втора свеска од собраните дела на Цесарец, во прво коло (22 тома). Во иста свеска со необјавениот роман „Крист и Јуда".

Цесарец е претставник на револуционерниот експресионизам. Се реализира во контекст на космолошката варијанта на експресионизмот. Песни од тој период: „Црна мачка у буру", „Паска бијелог ноктурна", „Монолог с куглом земаљском", „Ватромет олујне игранке", песната од расказот „Судите ме". Во овие песни по форма слободни, несредени стихови, има места од каде проговорува вистинскиот поет. Во целина има глас на интимната и политичка драма на човекот како неразделно двојство - човекот кој е фрлен во хаосот на војната.

Наводи
------

1. ↑  Cesarec, August
2. ↑  CESAREC, August, književnik, publicist

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 14808744
* LCCN: n82165733
* ISNI: 0000 0003 6857 5559
* GND: 120602644
* SUDOC: 030061008
* BNF: cb12155352x (податоци)
* NKC: jn20000810332

 |

 |
**Александар Врбанов Петровски** ( 1925
 во Рудовица, Колубарско, Србија — 24 април 1945

 во Кајгана (град), Гарешница, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Се доселил во Скопје. На 12 август 1944 година стапил во НОВ и ПОЈ. Учествувал во завршните операции за ослободување на Македонија. Во составот на Четириесет и осмата македонска дивизија и XV македонски корпус, се борел за ослободубањето на неослободените краишта на Југославија. На Сремскиот фронт се истакнал во борбите против разбиените германско-усташки и други квислиншки единици. Храбро загинал на 24 април 1945 година, во борбата против Германските и усташките истурени позиции кај Кајгана.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 113. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Момчиња во Балила униформи во 1936 година.
**Балила** била младинска профашистичка организација на Национал фашистичката партија. 

По италијанско-албанската окупација на Македонија, организација била формирана од италијанските военоокупторски власти за да се шири и велича италијанскиот фашизам како идеологија со победнички дух и љубов кон Италија и Германија. Била организирана училишната младина, секој клас претставувал одред. Членовите носеле униформи (посебна за женски и посебна за машки).

Поврзано
--------

* Бали Комбетар
* Балисти

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |