**Фабержеово јајце „Кокошка"** (*Прво кралско велигденско јајце*) — украсено јајце кое било изработено од страна на рускиот златар и филигран Карл Фаберже по нарачка на руското царско семејство. Јајцето било порачено од страна на Александар III во 1885 година. Јајцето толку многу му се допаднало на царот, што овој чин го направил традиционален во следните години, подарувајќи по едно јајце секоја година на Велигден на својата сопруга Марија Фјодоровна.

Денес, ова украсено јајце се наоѓа во Фабержеовиот музеј во Санкт Петербург.

Историја
--------

### Императорско велигденско јајце

Во XIX век, Руската православна црква ја сочувала традицијата на празнување на Велигден. Во врска со традиционалниот подарок наменет за тој ден, братот на императорот Александар III, големиот кнез Владимир Александрович, му нарачал на Петар Карл Фаберже да изработи подарок за императорката. Врз основа на писмата од 21 март 1885 година, големиот кнез директно на Фаберже му ги пренел сите царски желби во врска со подарокот, а притоа самиот император не бил вклучен во процесот на изготвување на подарокот. По неколкуте обиди за убиство на царското семејство, императорот сакал неговата сопруга да се избави од грижните мисли на Велигден 1885 година. Фаберже создал јајце коешто требало да ја потсети императорката на накитен предмет што таа го видела во детството. Тоа јајце било изработено во средината на XVIII век, а денес се чува во замокот Розенборг во Копенхаген. Данското јајце било изработено од слонова коска наместо злато и внатре имало прстен наместо приврзок. Фаберже безусловно го избрал дизајнот на подарокот. Податокот толку многу им се допаднал на императорот и неговата сопруга, така што Фаберже станал дворски јувелир.

### По врачувањето на царицата

Царицата била восхитена од велигденскиот подарок на нејзиниот сопруг. Јајцето се чувало во Аничковиот дворец сè до Руската револуција. Во тоа време, револуционерите ја земале целата збирка на императорски јајца и ја однеле во Палатата на оружјето во Московскиот Кремљ. Лондонскиот трговец Фредерик Бери званично се стекнал со сопственост на јајцето во 1920 година и го изнел од Русија веројатно во Париз или Берлин. На 15 март 1934 година, на аукција на лондонската аукциска куќа Кристис, Бери го продал јајцето под реден број 55 за 85 £ (430 $) на Р. Суинсон-Тејлор, кој во 1955 година станал лорд од Гранчестер. По смртта на лордот и неговата сопруга во 1976 година, јајцето влегло во списокот на имот од нивната оставнина. Њујоршката галерија Во стара Русија се стекнала со јајцето при продажбата на имотот на лордот и заедно со јајцето Недела му го продала на списанието *Forbes* во 1978 година. Виктор Векселберг го купил јајцето заедно со уште осум други од списанието *Forbes* пред истите да бидат ставени на аукција и сите ги вратил во Москва.

Опис
----

Честа за создавање на првото императорско јајце му припаднала на јувелирот Ерик Колин од фирмата Фаберже. Јајцето било изработено од злато покриено со слој на безбојни емајли налик на природна лушпа. По средината на јајцето минува тенка златна реса којашто го дели на две половини. Тоа е со должина од 64 мм и ширина од 35 мм. Двете половини на јајцето се спојуваат со бајонетно навртување и при неговото отворање може да се забележи иненадувањето.

Изненадување
------------

Внатре во јајцето се наоѓа жолчка изработена од бзбојно злато и којашто содржи златна кокошка со рубински очи. Кокошката има зглобен механизам којшто работи со помош на пердувите на опашката и на тој начин овозможува да се дојде до двете изненадувања. Првото од нив била минијатурна копија на императорската круна изработена од злато и брилијанти, а второто било синџирче со рубински приврзок.

Поврзано
--------

* Фабержеово јајце
* Украсување на јајца

Белешки
-------

* **а**  Во XIX век, на 9 (21) март се празнувал денот на Четириесетте маченици (Младенци), на кој според рускиот народен обичај се пече колач во облик на чучурлига, којашто го симболизира денот на пролетната рамноденица и наближувањето на пролетта.

Наводи
------

1. ↑  Faber, Toby (2008). *Fabergé's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire*. New York, New York: Random House. стр. 14-15. ISBN 978-1-4000-6550-9.
2. ↑  Faber, Toby (2008). *Fabergé's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire*. New York, New York: Random House. стр. 15-16, 18. ISBN 978-1-4000-6550-9.
3. 1 2  Lowes, Will; McCanless, Christel Ludewig (2001). *Fabergé Eggs A Retrospective Encyclopedia*. Lanham, Maryland: Scarecrow Press Inc. стр. 19. ISBN 0-8108-3946-6.
4. 1 2  Lowes, Will; McCanless, Christel Ludewig (2001). *Fabergé Eggs A Retrospective Encyclopedia*. Lanham, Maryland: Scarecrow Press Inc. стр. 17. ISBN 0-8108-3946-6.

Надворешни врски
----------------

* Јајцето „Кокошка", Глава 1 од *Treasures of Imperial Russia* (англиски)
* Јајце „Кокошка" Архивирано на 4 април 2017 г. на официјалното мрежно место на Фабержеовиот музеј во Санкт Петербург (руски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
 Фабержеови јајца |
| --- |
|  |
| Царскијајца | 
Кокошка (1885) •
Кокошка со сафирен клун (1886) •
Златно јајце со часовник (1887) •
Херувим и кочија (1888) •
Несесер (1889) •
Дански дворци (1890) •
Азовски спомен (1891) •
Дијамантска мрежа (1892) •
Кавкаско јајце (1893) •
Ренесанса (1894) •
Воскресение Христово (до 1899, можно е да било изненадувачко јајце „Ренесанса") •
Сино јајце-часовник со змеј (1895) •
Јајце со пупка од роза (1895) •
Портрети на Александар III (1896) •
Јајце со подвижни минијатури (1896) •
Розово-виолетово јајце со три минијатури (1897) •
Крунисувачко јајце (1897) •
Пеликан (1898) •
Момини солзи (1898) •
Темјанушки (1899) •
Букет лилии (1899) •
Петел (1900) •
Транссибирска магистрала (1900) •
Гатчински дворец (1901) •
Кошница со цвеќиња (1901) •
Ампир (1902) •
Детелина (1902) •
Дански јубилеј (1903) •
Петар Велики (1903) •
Лебед (1906) •
Московски Кремљ (1906) •
Лулка со гирланди (1907) •
Јајце со плот и рози (1907) •
Паун (1908) •
Александровски дворец (1908) •
Сеќавање на Александар III (1909) •
Јахта „Штандарт" (1909) •
Коњанички споменик на Александар III (1910) •
Колонада (1910) •
Ловорово дрво (1911) •
Петнаесетгодишен јубилеј (1911) •
Наполеонско јајце (1912) •
Царевич (1912) •
Зимско јајце (1913) •
Тристалетие на династијата Романови (1913) •
Катерина Велика (1914) •
Мозаично јајце (1914) •
Црвен крст со портрети (1915) •
Црвен крст со триптих (1915) •
Орден на Свети Ѓорѓи (1916) •
Воено челично јајце (1916) •
Брезово јајце (1917) •
Соѕвездие (1917, недовршено)
 |
|  |
| Келховијајца | 
Келхова кокошка (1898) •
Јајце со панели (1899) •
Борова шишарка (1900) •
Јаболкови цветови (1901) •
Рококово јајце (1902) •
Бонбониера (1903) •
Келхов шантеклер (1904)
 |
|  |
| Другијајца | 
Камено-сино јајце (1886) •
Јајце со појас од сини емајли (1885—1891) •
Розово кварцово јајце (1899) •
Пролетни цветови (1899) •
Скандинавско јајце (1899—1903) •
Јајце на војвотката Малборо (1902) •
Ротшилдско јајце (1902) •
Часовник (1903) •
Јајце-часовник на Јусупови (1907) •
Нобелово ледено јајце (1914) •
Мрачно јајце (1917)
 |

 |