Џонас Салк во 1955 година, држи шишиња за одгледување на култура за полио вакцини.
**Вакцина** или **цепиво** — биолошки препарат кој го зголемува имунитетот кон некоја болест.

Видови
------

### Онеспособени вакцини

Вакцини добиени од цели микроорганизми кои се онеспособени по хемиски, топлински или на друг начин. Овие вакцини не можат да ја повратат својата вирулентност, но обезбедуваат послаб имун одговор, поради што е потребно ревакцинирање. Во оваа група спаѓаат вакцината за детска парализа, беснило, колера, инфлуенца.

### Атенуирани вакцини

Вакцини добиени од живи микроорганизми, кои се ослабени, најчесто со култивација во субоптимални услови (процес наречен атенуација) со што се намалува нивната способност да ја предизвикаат болеста. Несаканите ефекти се јавуваат кога ќе дојде до неконтролирано размножување на бактеријата од вакцината поради имунодефициенција.

### Токсоид вакцини

Токсоид вакцините се добиени од онеспособени токсини од бактериите кои произведуваат токсини. Примери за вакви вакцини се вакцините за тетанус и дифтерија.

### Вакцини со подединици

Овие вакцини се добиени од подединици на микроорганизмот кој ја предизвикува болеста, како што се специфични белковини и полисахариди.

Историја
--------

Едвард Џенер
Првата откриена вакцина е вакцината против големи сипаници од страна на Едвард Џенер во 1796 година. Втората генерација на вакцини била воведена во 1880-тите од страна на Луј Пастер, кој ги развил вакцините за птичја колера и антракс.

Вакцината како тема во уметноста
--------------------------------

* „Вакцина" - краток расказ на рускиот писател Данил Хармс.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Фармакологија: главни групи на лекови |
| --- |
|  |
| Систем за варање/метаболизам (A) | 
* *лекови кои делуваат на желудочната киселина*
	+ Антациди
	+ H2 антагонисти
	+ Инхибитори на протонската пумпа
* Антиеметици
* Лаксативи
* Антидијароици/Антипропулзиви
* Витамини

 |
|  |
| Крв и крвотворни органи (B) | 
* Антикоагуланси
* Антифибринолитици

 |
|  |
| Кардиоваскуларен систем (C) | 
* Диуретици
* Вазодилататори
* Бета блокатори
* Блокатори на калциумовите канали
* Антихиперлипидемици
	+ Статини
	+ Фибрати

 |
|  |
| Кожа (D) | 
* Емолиенси
* Цикатризанти
* Антипруритици
* Антипсоријатици

 |
|  |
| Генитоуринарен систем (G) | 
* SERMs

 |
|  |
| Ендокрин систем (H) | 
* Кортикостероиди
	+ Глукокортикоиди
	+ Минералокортикоиди
* Тироидни хормони

 |
|  |
| Инфекции и инфестинации (J, P, QI) | 
* Антибиотици
* Вакцини

 |
|  |
| Злоќудни болести (L01–L02) | 
* Антиметаболити

 |
|  |
| Имунолошки болести (L03–L04) | 
* Имунимодулатори
	+ Имуностимуланси
	+ Имуносупресиви

 |
|  |
| Мускули, коски и зглобови (M) | 
* НСАИЛ
* Кортикостероиди
* Бисфосфонати

 |
|  |
| Мозок и нервен систем (N) | 
* Аналгетици
* Анестетици
* Аноректици
* Антиконвулзиви
* Антидепресиви
* Антипсихотици
* Анксиолитици
* Хипнотици/Седативи

 |
|  |
| Респираторен систем (R) | 
* Деконгестиви
* Бронходилататори
* H1 антагонисти

 |
|  |
| Сетилни органи (S) | 
* Офталмологици
* Отологици

 |
|  |
| Други ATC (V) | 
* Антидоти
* Контрастни средства
* Радиофармацевтици
* Сенотерапевтици

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85141718
* GND: 4026655-2
* BNF: cb119349107 (податоци)
* NDL: 00574137
* NKC: ph118227

 |

 |


1. ↑  Danil Harms, *Sto slučajeva*. Beograd: Laguna, 2016, стр. 200.