**Светскиот ден на ромскиот јазик** ги промовира ромскиот јазик, култура и образование. Се слави секоја година на 5 ноември, од 2009 година. Хрватскиот парламент официјално го признал во 2012 година, а УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година. Од 2018 година, 16 земји членки на Советот на Европа, го признале ромскиот јазик како малцински јазик според Европската повелба за регионални или малцински јазици.

Потекло
-------

На 5 ноември 2008 година во Загреб, Хрватска, за време на презентацијата на првиот ромско-хрватски и хрватско-ромски речник напишан од ромскиот научник и политичар Вељко Кајтази, претставници на ромската заедница од целиот свет и членови на хрватскиот јавен живот ја потпишале повелбата со која го прогласиле 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска. Потпишувањето на повелбата било иницирано и организирано од Вељко Кајтази и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара" (денес наречен Сојуз на Хрватска на Ромите „КАЛИ САРА" ), а повелбата била потпишана од околу 150 поединци.

 Повелба со која се прогласува 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска (5 ноември 2008 година, Загреб, Хрватска)
Во 2009 година, за време на Светскиот симпозиум за стандардизација и кодификација на ромскиот јазик, кој се одржал од 3 до 5 ноември 2009 година во Загреб, Хрватска, Меѓународниот ромски сојуз и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара" издале декларација со која побарале признавање на 5 ноември како Светски ден на ромскиот јазик во сите земји во кои живеат Ромите. Оваа прилика го одбележала и првото официјално одбележување на овој датум.

Меѓународно прифаќање
---------------------

Хрватскиот парламент едногласно (122 гласа за) го прифатил барањето на своите членови да ја поддржат меѓународната иницијатива за одбележување на 5 ноември како Светски ден на ромскиот јазик на седницата која се одржала на 25 мај 2012 година. Со тоа тој станал првиот парламент во светот што направил таков чекор. Биле поканети и други национални парламенти, меѓународни институции и организации, како и сите луѓе со добра волја во светот да се приклучат на иницијативата.

На барање на Република Хрватска, УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година.

Надворешни врски
----------------

* Архива на Ромите
* УНЕСКО

Наводи
------

1. ↑  „Croatian Post To Mark World Romani Language Day With Stamp | Croatia Week". *Croatia Week | Croatian news portal in English* (англиски). 2012-11-02. Посетено на 2021-04-19.
2. 1 2  „Prijedlog zaključka o potpori međunarodnoj inicijativi o ustanovljenju 5. studenoga Svjetskim danom romskoga jezika - predlagatelji svi klubovi zastupnika u Hrvatskom saboru". *Hrvatski sabor* (хрватски). 27 April 2012. Посетено на 2021-04-19.
3. 1 2 3  „Proclamation of 5 November as: World Day of Romani Language". *unesdoc.unesco.org*. Посетено на 2021-04-19.
4. ↑  „5 November: International Day of Romani Language". *ECML/CELV* (англиски). Посетено на 2021-04-19.
5. ↑  „World Day of Romani Language". *Council of Europe* (англиски). Посетено на 2021-04-08.
6. ↑  Svjetski dan romskog jezika (2012). „Declaration Issued at the 1st World Day of the Rromani Language". *Svjetski dan romskog jezika 03.-05. studenog 2011. godine ; Zagreb ; zbornik = Tekstonqo kidipe sa themesqo dǐves e rromane ćhibaqo*. Veljko Kajtazi, Croatia Svjetski dan romskog jezika Zagreb. Zagreb: Udruga za promicanje obrazovanja Roma u Republici Hrvatskoj "Kali Sara. стр. 9. ISBN 978-953-55966-1-5. OCLC 927515973.
7. ↑  „Croatian Post To Mark World Romani Language Day With Stamp | Croatia Week". *Croatia Week | Croatian news portal in English* (англиски). 2012-11-02. Посетено на 2021-04-19.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Ромски јазик/ци |
| --- |
|  |
| Ромски врсти | 

|  |  |
| --- | --- |
| Балканскоромски | 
* Румелискоромски
* Сепечидескоромски
* Заргароромски

 |
|  |
| Северноромски | 
* Калофински ромски
* Синтискоромски
* Велшкоромски

 |
|  |
| Влашкоромски | 
* Калдерашкоромски

 |
|  |
| Други | 
* Балтичкоромски
* Карпатскоромски
* Лотфитчкоромски

 |
|  |
| Прајазици | 
* Раноромски

 |

 |
|  |
| Мешани врсти | 
* Англоромски
* *Бохемискоромски јазик*
* Кало
* Ероминчела
* Гурбетски
* *Лајузе*
* Ломавренски
* Персискоромски
* Грчкоромски
* Ромскосрпски
* Скандинавскоромски
* Шкотскоромски

 |
|  |
| Пишување | 
* Азбука
* Библиски преводи

 |
|  |
| Организации | 
* Институт за јазиците во Финска

 |
|  |
| Медиуми | 
* Кхрло е Роменго
* РТК 2
* Шутка Сити ТВ

 |
|  |
| Поврзано | 
* Стандардизација
* Светски ден на ромскиот јазик

 |
|  |
| *Закосено* претставува изумрен јазик/ци |

 |