**Предлозите** се неменливи, службени зборови кои покажуваат однос меѓу именските зборови во реченицата или однос меѓу глаголското дејство и додатоците.Предлозите најчесто имаат пространствено значење.

пр. „Книгата е *на* масата."
„Стојам *до* ѕидот."

Македонски предлози
-------------------

Главна статија: Предлози во македонскиот јазик
Предлози во македонскиот јазик се:

* Без

немање на нешто- „Што си дошол без тетратка?"
* во; в

наоѓање внатре во некоја средина или упатеност кон некоја средина;
временско значење (в недела во пет);
употреба пред деновите во неделата:
пр. „во средата" (минатата среда)
„в среда (следната среда);
во среда (секоја среда);
* в

се употребува пред нечленувани именки што не почнуваат со в или ф (в село, в рака),
* во

пред членувани именки (во селото, во раката),
пред именки што започнуваат со в и ф (во воздух, во фурна), и
пред оние што сакаме логички да ги истакнеме;
* врз

одозгора на нешто (Тетратката е клупата.);
* до

наоѓање блиску до нешто или допира до нешто;
* за

фаќање или држење за нешто;
* зад

се наоѓа од онаа страна на друг предмет;
* заради

причинско и целно значење;
* кај

наоѓање при некого или упатеност;
* како

споредување;
* кон

упатеност кон нешто;
* крај

еден предмет се наоѓа во непосредна близина на друг;
* меѓу

наоѓање во средина на нешто или заемен однос;
* место

заменување, наместо;
* на (најчесто употребуван предлог):

граматички знак за дативен предмет (Му реков на човекот.);
припадност (Тетратката на Марија.);
пространствено значење, згора врз нешто;
со глаголски именки (На одење ми рече...);
временско: на пролет;
споредба: личи на него;
* над

наоѓање повисоко од нешто;
* низ

надолу, провирање, движење;
* од:

излегување (Излезе од дома.);
оддалечување (Тој отпатува од Скопје.);
симнување (Слезе од коњот.);
посвојно (Моливот од Горан.);
потекло (Јас сум од Скопје.);
* одавде, оданде, отаде

од оваа или другата страна на нешто;
* околу

опкружување (Столчињата се наредени околу масата.);
* освен

изземање, исклучување (Сите дојдоа освен...);
* по

управеност во една насока (Оди по бразда.);
движење или растуреност (по небо);
посочување на предмети на дејство (го удри по рака.);
непространствено (по гаќи, по леб);
* под

наоѓање подолу од нешто;
* поради

причина;
* потем

временски (Прво бевме кај мене потем отидовме кај него.);
* пред

од оваа страна на предметот;
временско - порано;
* -преку

преминување од една на друга страна;
полно простирање, целосно опфаќање;
* при

до некој или кај некој предмет;
* против

негативна насоченост;
* со

средство со кое се врши некое дејство (со нож, со рака);
сообраќајно средство (со воз, со велосипед);
заедница, придружување (со пријатели);
поседување на нешто (Човек со пари, со куќа...);
со апстрактни именки (Тој работи со волја, со ум, со мака...);
* сосе

заедно со;
* според

сообразување со некого или нешто (Според мене, тоа не е точно.);
* спрема

сообразување и противставување;
* спроти - наспроти

од таа страна и спротивставување;
* сред

наоѓање во средината или меѓу нешто;
временско (Тој влезе сред час.).
Често се греши при употребата на предлогот „по", односно наместо „по" погрешно се употребува прилогот за време „после". За да се избегне грешката наједноставно е на местото од „по" да се обидеме да го употребиме „потоа", кој е синоним на „после". Ако соодветствува, тогаш може да го употребиме „после", ако не, тогаш стои „по".

Неправилно: „После Втората светска војна..." (Ако можеме да го замениме со „потоа" зборот „после" е правилно употребен. Но, во овој случај не можеме што значи дека тука стои предлогот „по".)
Правилно: „По Втората светска војна..."

Поврзано
--------

* Граматика
* Прилог
* Службени зборови

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Зборовни групи |
| --- |
|  |
| 
* број
* глагол
* заменка
* извик
* именка
* модален збор
* предлог
* придавка
* прилог
* сврзник
* честичка
* член

 |
|  |
| Лексикологија • Морфологија |

 |