**Сумак Хелена Сирен Гуалинга** (родена на 27 февруари, 2002 година) — автохтонски и еколошки активист за човекови права од кечуанската заедница во Пастаса, Еквадор.

Ран живот
---------

Хелена Гуалинга е родена на 27 февруари 2002 година во домородната заедница во Пастаза, Еквадор. Нејзината мајка, Ноеми Гуалинга е домородна еквадорка и поранешен претседател на кичванското Здружение на жени.  Нејзина постара сестра е активистката Нина Гуалинга. Нејзината тетка Патриша Гуалинга  и нејзината баба Кристина Гуалинга се бранители на човековите права на домородните жени во Амазон и еколошките причини.  Нејзиниот татко е Андерс Сирен, фински професор по биологија на одделот за географија и геологија на Универзитетот во Турку. 

Гуалинга поголемиотдел од тинејџерските години ги поминала живеејќи во Паргас, а подоцна и во Турку, Финска од каде потекнува нејзиниот татко. Таа посетувала средно училиште во Катедралната школа во Або. 

Од рана возраст Гуалинга е сведок на прогонството на нејзиното семејство затоа што се спротивставило на интересите на големите нафтени компании и нивното влијание врз животната средина врз домородното земјиште.   Неколку лидери членови на нејзината заедница го загубиле животот во насилни судири против владата и корпорациите. Таа изјавила за Јил дека на своето присилно воспитување во такво вознемирено опкружување гледа како на можност.

Активизам
---------

Гуалинга станала портпарол на домородната заедница Сарајаку. Нејзиниот активизам вклучува разобличување на судирот меѓу нејзината заедница и нафтените компании преку носење порака за зајакнување меѓу младите во локалните училишта во Еквадор.  Таа, исто така, активно ја изложува оваа порака на меѓународната заедница со надеж дека ќе допре до креаторите на политиките. 

Таа и нејзиното семејство опишуваат бројни начини на кои тие, како припадници на домородните заедници во Амазон, доживеале климатски промени, вклучувајќи поголема распространетост на шумски пожари, опустинување, директно уништување и ширење на болести од поплави и побрзо топење на снегот на планинските врвови. Овие ефекти, вели таа, биле забележливи од прва рака во текот на животот на старешините во заедницата. Гуалинга опишува дека тие старешини станале свесни за климатските промени, без оглед на нивниот недостаток на научно потекло. 

Гуалинга држела натпис на кој пишуваше „sangre indígena, ni una sola gota más" (домородна крв, ниту една капка повеќе) пред седиштето на ООН во Њујорк на демонстрациите со стотици други млади активисти за заштита на животната средина за време на Самитот за климатската акција на ООН во 2019 година.  

Хелена Гуалинга учествувала на COP25 во Мадрид, Шпанија. Таа зборувала за нејзината загриженост за еквадорската влада со која се одобрува вадење нафта во домородно земјиште. Таа изјавила: „Владата на нашата земја сè уште им доделува наши територии на корпорациите одговорни за климатските промени. Ова е криминално". Таа ја критикувала еквадорската влада дека поради интерес за време на конференцијата, наместо да присуствува на домородните женски барања на Амазон донесени до владата за време на протестите во Еквадор во 2019 година.  Таа, исто така, го изразила своето разочарување од незаинтересираноста на светските лидери да разговараат за темите донесени од домородните народи на конференцијата. 

Таа го започнала движењето „Загадувачи надвор" заедно со други 150 активисти за заштита на животната средина, на 24 јануари 2020 година.  Петицијата на движењето е да "Побара Патриша Еспиноза, извршен секретар на Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени (УНФЦЦЦ), да одбие финансирање од корпорации за фосилни горива за COP26 !"

Наводи
------

1. 1 2 3  „Helena Gualinga, la adolescente que desde Ecuador eleva su voz por el clima". *El Universo* (шпански). 2019-12-11. Архивирано од изворникот на 12 December 2019. Посетено на 2019-12-12.
2. ↑  Castro, Mayuri (2020-12-13). „'She goes and helps': Noemí Gualinga, Ecuador's mother of the jungle". *Mongabay* (англиски). Архивирано од изворникот на 2021-01-26. Посетено на 2021-03-31.
3. ↑  Carlos Fresneda, Puerto (2020). *Ecohéroes: 100 voces por la salud del planeta*. RBA Libros. ISBN 9788491877172. En la Amazonia, las guardianas de la Pachamama (Madre Tierra) han sido secularmente las mujeres. Nina Gualinga (nacida en 1994) es la heredera de una largea tradición que viene de su abuela Cristina, de su madre Noemí y de su tía Patricia, amenazada de muerte por defender su tierra frente al hostigamiento de las grandes corporaciones petroleras, mineras or madereras.
4. ↑  „Helena Gualinga: Who is the young voice against climate change?". *Ecuador Times* (англиски). 13 December 2019. Архивирано од изворникот на 15 January 2021. Посетено на 2021-03-31.
5. 1 2 3 4 5  Koutonen, Jouni (11 October 2019). „Helena Sirén Gualinga, 17, taistelee ilmastonmuutosta vastaan Greta Thunbergin taustalla: "Tämä ei ollut valinta, synnyin tämän keskelle"". *Yle Uutiset* (фински). Архивирано од изворникот на 6 November 2019. Посетено на 2019-12-12.
6. 1 2  Foggin, Sophie (2020-01-31). „Helena Gualinga is a voice for indigenous communities in the fight against climate change". *Latin America Reports* (англиски). Архивирано од изворникот на 2021-03-11. Посетено на 2020-05-06.
7. 1 2  „La adolescente Helena Gualinga, activista del pueblo Sarayaku, arremetió contra el Gobierno de Ecuador en la COP25 de Madrid". *El Comercio*. 11 December 2019. Архивирано од изворникот на 12 December 2019. Посетено на 2019-12-12.
8. ↑  „Our Petition". *Polluters Out* (англиски). Архивирано од изворникот на 2020-05-04. Посетено на 2020-05-06.

Надворешни врски
----------------

* Загадувачите надвор, Archived