recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Снежана Адамческа** (моминско: **Миркова**; 8 мај 1950

 во Делчево) — македонски педагог и универзитетска професорка на Филозофскиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Дипломирала (1973), магистрирала (1983) и докторирала (1988) на Филозофскиот факултет во Скопје. Научен интерес и е дидактичко-методичка проблематика, посебно иновативните техники и меоди на наставата. Автор е на над 80 стручни и научни трудови на неколку учебници за основно образование. Била продекан и в.д. декан на Филозофскиот факултет во Скопје и член на Сенатот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј".

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Адвокатска комора*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 17. Text "series
" ignored (help)
**„Солунските атентатори"** e македонски игран филм од 1961 година. Филмот е снимен по сценариото на Јован Бошковски, а во режија на Живорад Митровиќ. Снимател бил Мишо Самоиловски, а музиката ја компонирал Душан Радиќ.

Кратка содржина
---------------

**Разоткривачко предупредување: *Следат подробности што го разоткриваат дејствието и/или расплетот.***
Во почетокот на 20 век Македонија и натаму се наоѓа во ропска положба под власта на Отоманското Царство. Како одговор на теророт на кој е изложен македонскиот народ, се пројавуваат низа различни начини на реакција, како што се организираните чети комити, подготовката за востание, а меѓу другото и акциите на гемиџиите во Солун.

Сакајќи да го привлечат вниманието на светската јавност врз Македонија, гемиџиите, група македонски анархосоцијалисти, синови на богати трговци кои се под влијание на руската нихилистичка литаратура и идеите на женевските анархисти, решаваат да извршат во април 1903 година низа напади на објекти во Солун, во кои е инвестиран странски капитал. Целта на овие напади се францускиот брод Гвадалкивир, Отоманската банка, Електричната централа, Поштата.

Оружјето со кое се подготвуваат да ги извршат своите акции Коста Кирков, Орце Поп-Јорданов, Илија Трчков, Павел Шатев, Димитар Мечев, Пингов и Иван Попов го снабдуваат, меѓу другото, и преку трговската фирма на Кирков. Подготовките се вршат во голема тајност, но власта сепак претпоставува одредени тероростички напади. Најголем проблем претставува рушењето на Отоманската банка, меѓу другото и поради можноста да настрадаат недолжни луѓе. За ден на нападите е одбрана ноќта на карневалските свечености кога во објектите одбрани за акција нема луѓе. Акциите се извршуваат синхронизирано и во нив, како што претходно беше решено, гинат повеќето од учесниците, свесно жртвувајќи го својот живот за иднината на слободна Македонија.

***Крај на информациите поврзани со дејствието и/или расплетот.***
**Ѓон**  – македонски збирка раскази од Драги Михајловски. Книгата е издадена во 1990 година во СР Македонија.

Содржина
--------

Книгата ги содржи расказите: Мајстор; Случка; Свртничар; Коледе; Сведок; Врска; Месечари; Печуркар; Ѓон; Мечкар.
По објавувањето на неговата прва книга, „Речно улиште", ова е книгата со која Драги Михајловски го завзема високото литературно место во современата македонска книжевност.
Сконцентрирани, сублимирани, мајсторски избалансирани, расказите кореспондираат со светските литературни корелации, обединуваји го „локалното" во еден модернистички ракурс кој е по значење и творечки потенцијал на равниште со современиот литературен наратив во светот.
Оттаму, набрзо по објавувањето на „Ѓон" некои од неговите раскази ќе бидат преведени во Словенија а подоцна и во некои антологии на современиот европски расказ.
Особено, во оваа книга, Михајловски се истакнува и со антологискиот расказ „Ѓон" во кој не само што милјето на случување Битола и начинот на кој го спојува таканаречениот „реализам" со одредени „фантазмогорични" блиска до Петроградските раскази на Гогољ па сè до раскажувачката постапка на Исак Башевис Сингер.
Со оваа збирка всучност Драги Михајловски се најавува како извонреден раскажувач, шиј опус допрва е биде превреднуван, истражуван и афирмативно преиспитуван.

Наводи
------

1. ↑  Драги Михајловски, стра 209 –222[*мртва врска*]

Поврзано
--------

* Драги Михајловски
* Македонска книжевност

Надворешни врски
----------------

* Драги Михајловски – еден од најдобрите современи македонски писатели и преведувачи

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Драги Михајловски |
| --- |
|  |
| Список на наслови |
|  |
| Романи | 
* *Пророкот од Дискантрија* (2001)
* *Мојот Скендербеј* (2006)
* *Смртта на дијакот* (2007)
* *Бајазит и Оливера* (2009)
* *Должници* (2014)
* *Швајцарија на Балканите* (2015)
* *Бдеењето на Одисеј* (2017)
* *Пагански времиња* (2019)

 |
|  |
| Раскази и новели | 
* *Речно улиште* (1981)
* *Ѓон* (1990)
* *Скок со стап* (1994)
* *Триполската капија* (1999)
* *Раскази од шести кат* (2004)
* *Пеперуткарот* (2009)
* *Глинениот човек* (2014)
* *Раскази и споредбени коментари* (2015)
* *Пат за рајот* (2017)

 |
|  |
| Препеви | 
* *Милтон, Џон. Загубениот рај* (2007)
* *Непознат Беовулф* (2010)
* *Шекспир, Вилијам. Сите драми и сонети* (2013)

 |

 |
**Илија Атанасовски - Ико** (Тетово, 26 март 1950

 - Скопје, 2 мај 2014

) — македонски фудбалер и тренер, еден од основоположниците на самостојната македонска фудбалска федерација, првиот генерален секретар на ФФМ по приемот на Фудбалската федерација на Македонија во ФИФА и УЕФА.

Животопис
---------

Атанасовски е роден на 26 март 1950 во Тетово. Повеќе од половина век го посветил на фудбалот. Бил активен фудбалер во ФК Вардар, ФК Тетекс и ФК Југококта, тренер во ФК Југококта и ФК Македонија, функционер и автор на монографијата „Сите ние сме големо семејство на фудбалот", монографија од 500 страници посветена на фудбалската историја на Македонија. Тој 14 години ја извршувал функцијата Генерален секеретар во ФФМ. Починал по долго боледување на 2 мај 2014година во Скопје.

Наводи
------

1. ↑  „*Почина поранешниот генерален секретар на ФФМ Илија Атанасовски*". Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2015-03-22.
**Момчило Грошев - Грошка** (Валандово, 19 јануари 1960

 - Скопје, 24 февруари 2010

) — македонски фудбалер, голман на „шампионската генерација" на Вардар.

Животопис
---------

Грошев е роден во Валандово на 19 јануари 1960 година.Тој уште таму ги има направил првите фудбалските чекори, во матичниот клуб Победа Валандово. Оттаму, заминал во прилепска Победа и таму останал две сезони, а потоа застанал на голот на Вардар во чии редови настапувал заедно со Рингов, Панчев, Станојковиќ, Јаневски, Најдоски и др , со кои ја освојуваат единствената шампионска титула во поранешната СФРЈ, во сезоната 1986/87. Еден период бранел и во Грција.
По завршувањето на активната кариера, долго време работел во младинскиот погон на Вардар тренирајќи ги младите голмани, потоа и во Стручниот штаб на првиот тим со најдобрите голмани, пренесувајќи им го своето богато голманско искуство кога бранел против Партизан, Црвена звезда, Динамо, Хајдук, Вележ, Сараево. По долго и тешко боледување, по неколку комплицирани операции, умира во Скопје на 24 февруари 2010 година.

Наводи
------

1. 1 2  „Momcilo Grosev" (турски). Посетено на 2011-12-11.
2. ↑  „Почина Момчило Грошев". Лихнид. 2010. Посетено на 2011-12-11.[*мртва врска*]
**Борис Арсов** (Крива Паланка, 1906 - Скопје, 1954) — македонски социолог, универзитетски професор и член на АСНОМ. Тој е прв македонски социолог и основоположник на социолошкото проучување на селото, селанството и начинот на живеење во Повардарието во Македонија. Тој е и еден од првите доктори на науки од Македонија.

Основно образование завршил во родното место, а гимназија во Куманово. Во текот на 1926 г. заминал на студии на Универзитетот Монпелје, Јужна Франција, каде што студирал право и филозофија, стекнувајќи две дипломи, за завршен правен факултет и за филозофија.

На Сорбона во Париз, Борис Арсов ја одбранил докторската дисертација „Економскиот живот во Македонија во XIX век" (на француски: „*La vie economique de la Macédoine au XIX siècle*") (1936). Во изработката на својата теза Арсов користел бројни документи и ракописи и направил истражувања на самиот терен. Овој труд е еден од првите трудови кои го опфаќаат проблемот на економската историја на Македонија во периодот пред нејзината поделба, односно во рамките на Отоманското Царство. Истиот беше објавен од страна на МАНУ во 2000 година.

По неговото докторирање се враќа во Македонија каде со група интелектуалци го издавал месечното списание „Луч" (1 јуни 1937 – 20 мај 1938) и бил главен и одговорен уредник. Активно се вклучува во НОБ од самиот почеток. На 2-5 септември 1944 година Президиумот на АСНОМ го кооптира Арсов за член на АСНОМ. Во ноември 1944 година станал член на Законодавната комисија на Президиумот на АСНОМ. Наменуван е за помошник-повереник за судството во Македонија во јануари 1945 година. Избран е за професор на Правно-економскиот факултет во Скопје во 1953 година. Смртта го затекнала како професор на Правниот факултет во Скопје, во 1954 година.

Документ на Борис Арсов издаден од Кривопаланечката градска општина

Трудови
-------

* Арсић, Борисав, (1936) „Савремени проблеми социологије", Вардар, (26.06.1936).
* Арсић, Борисав, (1937) „Наше село и сељаштво", Луч, год. 1, бр. 5.
* Арсић, Борисав, (1937) „Социјалне формације у Повардарју", Луч, 1.
* Арсић, Борисав, (1937) „Социјалне формације у Повардарју", (2) Луч, 2-3.
* Арсић, Борисав, (1937) „Почеци капитализма у пољопривреди", Луч, 6-7.
* Арсов, Борис, (2000) „Економскиот живот во Македонија во XIX век", Скопје: МАНУ.

Наводи
------

1. ↑  Борис Арсов, „Економскиот живот на Македонија во 19 век", Скопје, 2000. Пет. Г.
2. ↑  Петре. Т. Георгиевски, „Борис Арсов: првиот македонски социолог во проучувањето на селото и Повардарието во триесеттите години од XX век" во „Социологијата како критика на општествената, образовната и културната промена", Матица македонска", Скопје, 2012, 91 стр.
3. ↑  Даринка Петреска и Виолета Ачкоска, „Осознавање на историјата", Универзитет „Св. Кирил и Методиј", Филозофски факултет – Скопје, Скопје, 2007, 116 стр.
4. ↑  Службен весник на федералната единица Македонија во Демократска и Федеративна Југославија, 1/1945, 48-49 стр.
5. ↑  Блаже Ристовски, Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, 84 стр.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Борис Арсов" на Ризницата ? |
**Муџахит Асимов** (р.  1940
, Битола) –— македонски ориенталист, литературен историчар,  универзитетски професор .

Животопис
---------

Универзитетски професор од турската националност во Македонија. Завршил Филозофски факултет во Сараево. Докторирал на Филолошкиот факултет во Приштина. Од 1998 година се вработува на Филолошкиот факултет „Блаже Конески" во Скопје.

Творештво
---------

Има објавено повеќе стручни и научни трудови од областа на дијалектологијата, историјата на турскиот јазик и турската литература. Учесник е на меѓународни конгреси и симпозиуми.

Наводи
------

1. ↑  Муџахит Асимов

Надворешни врски
----------------

* / Monografija na Turkologija
* Поезијата на турскиот поет-меѓник Орхан Вели
**Маргарета Балабанова-Стефанова** (родена 1953 година во Скопје) — македонска лекарка, специјалист дерматовенеролог и универзитетски професор на Медицинскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје.

Животопис
---------

Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е родена во Скопје, во 1953 година. Основното училиште и гимназија завршила во родниот град. Студиите на Медицинскиот факултет во Скопје ги започнала во учебната 1972/73 година, а дипломирала во мај 1978 година. Во 1978 година е примена на работа во Клиниката за кожни и венерични болести (денешна Клиника за дерматологија), како лекар приправник-стипендист на Заедницата за научни дејности. Во мај 1979 година го положила стручниот испит и ја отпочнала специјализацијата по дерматовенерологија, во јуни 1982 година го положила специјалистичкиот испит и се стекнала со звање специјалист по дерматовенерологија.

Во 1996 година ја одбранила докторската дисертација под наслов: „Хиперсензитивни кутани реакции на беталактамски антибиотици-рационален дијагностички и прогностички пристап" и се стекнала со звање доктор на медицински науки. Во 1983 година е избрана за асистент, а во 1997 за доцент на Катедрата по дерматовенерологија при Медицинскиот факултет во Скопје. На клиниката за Дерматологија е вклучена во целокпуната стручна работа на одделите и во амбулантско-поликлиничката дејност а посебно во работата на Алерголошката амбуланта со која и раководи. Општата дерматоалергологија и особено медикаментозните алергиски реакции на кожата се област од псоебен стручен и научно-истражувачки интерес во нејзината работа. За усовршување во таа област Проф. д-р Балабанова-Стефанова престојувала во: Белград, 1990 година, на Клиниката за алергологија и имунологија при Универзитетскиот клинички центар (директор Проф. д-р М. Љаљевиќ); Хелсинки, 1990 година, на Клиниката за дерматовенерологија и специјалната Болница за алергиски заболувања при Универзитетската Централна Болница во Хелсинки (директор Prof. d-r K. Mustakallio и Prof. d-r Т. Haahtela). Братислава и Прага, 1992 година, на Клиниките за дерматовенерологија при Универзитетите Коменски и Карло. (директори Prof. d-r Buchvald и Prof. d-r F. Vosmik)

Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е член на Здруженијата на лекарите на Македонија, и здруженијата за: дерматовенерологија; базична, клиничка имунологија и алергологија и медицинска информатика. Како автор и соавтор на околу 40 стручни и научни трудови учествувала на конгреси и симпозиуми од областа на дерматовенерологијата, алергологијата и клиничката имунологија и општата медицина во Републикава, во рамките на поранешна Југославија и надвор од земјата.

Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е еден од авторите на прирачникот: „Алергиски болести-лекување" (издаден 1998 год. Скопје, Медис Информатика)и е соавтор на монументалното дело - Дерматовенерологија- основен учебник за студенти по медицина - Скопје, Култура 2005 година.
Со поимот **инхибитор на плазминоген активатор** (англиски: plasminogen activator inhibitor) се означуваат белковини во крвта, кои имаат улога во коагулацијата на крвта. Тие делуваат како инхибитори на фибринолизата. До денес се познати четири типови на инхибитори на плазминоген активаторот, од кои тип 1 има најзначајна улога.

*Инхибиторот на активаторот на плазминоген тип 1 (PAI-1)* е главниот инхибитор на ткивниот специфичен плазминоген активатор *(* t-PA) и урокиназата, кои го претвораат неактивен плазминоген во плазмин. Задачата на плазминот е да ги разложи фибринските полимери, кои како производи на коагулација го запираат крварењето со тоа што го разградуваат фибринот и фибриногенот. Со тоа, плазминот има спротивно дејство од тромбинот, кој има улога да доведува до брза хемостаза преку формирање на тромб, со тоа што го претвора фибриногенот во леплив и нерастворлив фибрин кој потоа полимеризира. PAI-1 припаѓа на суперфамилијата белковини наречени серпини. Документиран е (редок) наследен дефицит на PAI-1 предизвикан од мутација на генот *SERPINE1*.

Инхибиторот на активаторот на плазминоген тип 1 се синтетизира од ендотелијалните клетки, мегакариоцитите, како и во адипоцитите на висцералната маст, во зависност од нивната состојба на полнење. 80% од активноста на PAI-1 во крвта е присутна во тромбоцитите. Во примарното на дефектот на васкуларниот ѕид, активираните тромбоцити лачат PAI-1 и со тоа спречуваат предвремена лиза (разложување) на фибринот на местото на раната.

Кај адипозитас (дебелина), со зголемувањето на висцералното масно ткиво, присуството на дијабетес мелитус тип 2 или на метаболички синдром, постои зголемување на секрецијата на PAI-1 од страна на масните клетки (адипоцити), а со тоа и зголемување на ризикот од формирање на периферни тромби со можност за емболија и срцев или мозочен инфаркт.

Наводи
------
**Јово Никушев** (Скопје, 17 јануари 1931

 - Скопје, 18 август 2017

) — македонски фудбалер, еден од најпознатите и најуспешните фудбалски имиња во историјата на Македонија.

Животопис
---------

Никушев е роден на 17 јануари 1931 во Скопје. Уште како дете ја засакал фудбалската топка и како пионер започнал да игра во ФК Македонија, клубот кој по соединувањето со ФК Победа Скопје прераснал во најголемиот клуб во Македонија. По неколку години преминал во ФК Пролетер каде со своите другари постигнале забележителни резултати. Настапите на Јово ги забележале скопските тренери, па така добил покана да премине во тогаш најпопуларниот скопски клуб ФК Металец.
Во Металец настапувал заедно со Миле Миланов, Јовица Јовановски, Коки Милошевски, Џинка Цинциевски, Диме Арсовски, Ѓуро Ефтимов, Томислав Димовски – Бучки, Петко Стојковски, Круме Андреевски и други познати фудбалски имиња во Македонија.
Со Металец настапувал во втората сојузна лига на поранешна Југославија. 
Јово уште како фудбалер со 26 години бил назначен и за тренер на екипата, а имал и голем број настапи истовремено и како тренер и како играч.
На тој начин, Јово ја започнал тренерската кариера. Ако како играч бил одличен, како тренер станува едно од најголемите тренерски имиња во поранешна Југославија и репрезентацијата на Македонија. Бил тренер на ФК Работнички во тогашната силна втора сојузна лига на поранешна Југославија.

Освен како клупски тренер, тој бил долгогодишен селектор на аматерската репрезентација на Македонија за време на поранешна Југославија. По осамостојувањето на Македонија Никушев од првото раководство бил поставен за прв селектор на младата репрезентација на Македонија. Како селектор тој го постигнал резултатот што до денес (2019) не е надминат. Најпрво ги победил младите репрезентации на Бугарија и Естонија со 7:0, а една од најсилните млади селекции на Европа, репрезентацијата на Данска со 5:2. 
починал во Скопје на 18 август 2017 година.

Наводи
------

1. ↑  ИН МЕМОРИАМ: Почина Јово Никушев, еден од најголемите фудбалски имиња во историјата на Македонија
**Борис Марков** (Отуње, Тетовско,  1923
) — македонски славист, универзитетски професор
на Филозофскиот и Филолошкиот факултет во Скопје по граматика и историја на рускиот јазик.

Животопис
---------

Марков е роден во тетовското село Отуње во 1923 година. Тој бил долгогодишен шеф на Катедрата за славистика и декан на Филолошкиот факултет (1983–1985). Во 1960 година ја одбранил докторската дисертација *„Продуктивни именски наставки во македонскиот јазик"*.

Библиографија
-------------

Автор е на околу 200 научни трудови за зборообразувањето и лексиката на македонскиот и рускиот јазик во споредба со други словенски и балкански јазици, како и на книгата „Образување на придавките во македонскиот јазик" (1988).

Наводи
------

1. ↑  *Македонска енциклопедија*. **II** (прво. изд.). МАНУ. ISBN 978-608-203-024-2 Проверете ја вредноста `|isbn=`: checksum (help).
**Милоје Видаковиќ** (28 јануари 1898 Белград - 1974 Белград) — физиолог, балнеолог, професор на Медицински факултет во Скопје и прв директор на Институтот за физиологија.

Животопис
---------

Милоје Видаковиќ е роден во Белград. Се школувал во Белград и Франција. За време на неговиот престој во Франција работел со најпознатите француски физиолози од тоа време, во Институтот за физиологија во Париз и Нанси. Се занимавал и со испитување на лековитоста на бањите во Франција, а бил и претседател на Меѓународната организација на балнеолозите. Во втората половина од 1940 година, под раководство на Милоје Видаковиќ во Белград бил форимиран Институт за медицинска хидрологија и климатологија при Медицинскиот факултет во Белград.

Во 1947 година, Видаковиќ дошол како редовен професор на Медицинскиот факултет во Скопје, а извршувал и други задачи. Тој бил првиот директор на Институтот за физиологија , кој од 1949 година се преименувал во Институт за патолошка физиологија. До неговото пензионирање во 1957 година, тој изведувал настава по предметите: „Физиологија" и „Патолошка физиологија", како и по предметот „Фармакологија" во отсуство на професор по овој предмет. Во периодот од 1952-1953 година бил декан на Медицинскиот факултет во Скопје. Милоје Видаковиќ бил првиот кој организирал испитување на лековитоста на бањите во Македонија.

По пензионирањето, продолжил да работи во Врњачка Бања. Починал во 1974 година во Белград.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  д-р Марјан Димитријевски: „Декани - 1947-2012", Скопје, Медицински факултет, 2015 г. стр. ​25-26
Ресенскиот сарај
**Сарај** (турски: *saray* од персиски: *seray*) — резиденција на султанот или раскошна куќа на турски големец. На почетокот зборот се користел за секоја поголема градба. Во Отоманското Царство сараи биле палатите на владарите и великодостојниците, царски, везирски или пашини дворови (така на пр. Сараево го добило името по беговиот двор). Резиденцијата на султанот во Истанбул на Босфор, на ртот меѓу Мраморното Море и Златниот Рог, се вика Сарај-буруни. Во поширока смисла на зборот *„сарај"* ја означува не само султановата палата туку и целата послуга, свита и стражи, а особено харемот.

За време на патот на свилата, како одморалишта за трговските каравани служеле караван-сараите.

Сарај во уметноста
------------------

Во македонските народни песни „сарај" е присутен во многу песни:

* Благуно дејче, пожаранче - Благуно дејче, мори, пожаранче;/Ќе продадам **сарај** куќа/Само да те земам јас.
* Абер иде од Могила - Ај од тука Димче Могилче/ај од тука куче каурско,/жената ќе ти ја украдам/далеку ќе ја однесам/во **сарај** ќе ја потурчам.
* Димчета аскер го писале - Право ми тргна на **сарај**/на **сарај** кај Шаин-бега/аман, аман/на **сарај** кај Шаин-бега.

Поврзано
--------

* Топкапи-сарај
* Текфур Сарај
* Караван-сарај

Наводи
------

1. ↑  „Сарај" — Дигитален речник на македонскиот јазик

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со архитектурата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Слободанка Георгиевска** (моминско: **Стојанова**; р. 17 ноември 1944

 во Скопје) — македонска математичарка и универзитетска професорка од 1998 година.

Животопис
---------

Дипломирала на Природно-математичкиот факултет во Скопје во 1966 година, магистрирала исто така на ПМФ во Скопје во 1976 година, а докторирала во 1992 година на ПМФ со темата „Дветочкини контурни проблеми при обичните диференцијални равенки". Објавила научни трудови во областа на диференцијалните равенки. Била соавтор на неколку учебници за студенти и била продекан на Математичкиот факултет (1982-1984) и на Градежниот факултет (1997-1999). Од 1998 година била редовен професор на Градежниот факултет.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Георгиевска*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 348. Text "series
" ignored (help)
Шампон во коса
**Шампон** (англиски: *shampoo*) е козметичко средство, обично во течен облик, кој се користи за миење на косата. Се користи така што се нанесува на влажна коса, лесно се трие во скалпот, а потоа се плакне косата. Некои луѓе користат балсам после миење со шампон. Исто така, постојат шампони наменети за животни што можат да содржат инсектициди или други лекови за лекување на кожни заболувања или за отстранување на паразити. Шампонот е мешавина од неколку состојки - вода (околу 80 %), сурфактанти (површински активни супстанции, најчесто натриум лаурет сулфат и натриум лаурил сулфат), конзерванси, згуснувачи, мириси, природни масла и витамини, како и неоргански соли. Главната функција на шампонот - миење - ја врши водата и сурфактантите. Природните масла, витамините или други компоненти, според производителите, помагаат за зајакнување на косата или имаат други поволни дејства, но опитно не се докажани.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* 

* Логото на Викицитат Мисли поврзани со Шампон на Викицитат *шампон* во Викиречникот
**Димовска Анастасија** (4 октомври 1928

, во Кичево) — македонски хистолог и универзитетски професор.

Животопис
---------

Основното и средното образование го завршила во Скопје. Во учебната 1948/49 г. се запишала на Филозофскиот факултет во Скопје (Група биологија). Во текот на студиите била демонстратор на Зоолошкиот завод. Во 1953 г. е избрана за асистент. Докторската дисертација ја одбранила во 1965 г. Во 1966 г. е избрана за доцент, во 1972 за вонреден професор, а во 1978 за редовен професор. Пензионирана е во 1988 г. Изведувала настава по предметите цитологија на животни и хистологија и ембриологија со анатомија на човекот. Престојувала во повеќе реномирани хистолошки лаборатории во земјава и во странство. Таа е еден од најеминетните хистолози кај нас и пошироко. Автор е на повеќе од 50 научни трудови.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Бучим*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 231. Text "series
" ignored (help)
**Илинка Димева Донова** (29 октомври 1946

 во Сопот) — македонска професорка на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Професорката Димева Донова дипломирала (1970) и магистрирала (1981) на Природно-математичкиот факултет (ПМФ) во Скопје, а докторирала во Љубљана, Словенија во 1992 година. Предавала општа и неорганска хемија, аналитичка хемија и историја на хемијата. Објавила десетина трудови (поливина од нив во странство), а на научни собири презентирала триесетина соопштенија. Учествувала во обработката на четири научноистражувачки проекти. Била раководител на Заводот за аналитичка хемија на Институтот за хемија на ПМФ.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Доневски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 482. Text "series
" ignored (help)
Nj nj
**Nj** — латиничен диграф кој се користи за претставување на фонемата /ɲ/. Оваа буква се користи во словенските јазици, како на пример хрватски јазик, босански јазик, словенечки јазик и за транскрипција на буквата њ во македонскиот и српскиот јазик. Оваа буква за првпат ја користел Лудевит Гај во 1830. Оваа буква се користи и во албанскиот јазик.

Латинични букви

|  |  |
| --- | --- |
| Основни букви | Aa
Bb
Cc
Dd
Ee
Ff
Gg
Hh
Ii
Jj
Kk
Ll
Mm
Nn
Oo
Pp
Qq
Rr
Ss
Tt
Uu
Vv
Ww
Xx
Yy
Zz
 |
| Дијакритични букви | Áá
Àà
Ââ
Ää
Āā
Ąą
Åå
Ææ
Ǽǽ
Ǣǣ
Ăă
Ââ
Ãã
Əə
Ḃḃ
Čč
Ćć
Ċċ
Çç
Ĉĉ
Ḋḋ
Đđ
Ðð
Ďď
Éé
Èè
Êê
Ēē
Ęę
Ėė
Ëë
Ěě
Ĕĕ
Ȝȝ
Ḟḟ
₣€
Ǵǵ
Ğğ
Ġġ
Ĝĝ
Ģģ
G‘g‘
Ħħ
Ĥĥ
İi
Íí
Ìì
Îî
Īī
Įį
Ïï
Ĭĭ
Ĵĵ
Ḱḱ
Ķķ
Ļļ
Ľľ
Ĺĺ
Łł
Ṁṁ
Ññ
Ņņ
Ňň
Ńń
Óó
Òò
Ôô
Öö
Őő
Ōō
Øø
Õõ
Ǫǫ
O‘o‘
Ŏŏ
Œœ
Ṗṗ
Řř
Ŗŗ
Ŕŕ
Šš
Şş
Ŝŝ
Ṡṡ
Śś
ß
Þþ
Ṫṫ
Ţţ
Ťť
Úú
Ùù
Ûû
Üü
Ŭŭ
Űű
Ūū
Ųų
Ůů
Ŭŭ
Ƿƿ
Ýý
Ŷŷ
Ÿÿ
Ȳȳ
Y̆y̆
Žž
Żż
Źź
 |
| Диграфи | Dz
Dž
Lj
Nj |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со латиницата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Рубин Земон
**Рубин Земон** (роден во Струга) — македонски етнолог, универзитетски професор и претседател на Сојузот на Балканските Египќани. Вработен е во Универзитетот за информатички науки и технологии и член на научниот совет на *Институтот за општествени и хуманистички истражувања* „***Евро-Балкан***". Тој експерт на ОБСЕ/ОДИХР за прашањата на националните малцинства. Член е на претседателството на Македонското етнолошко друштво и Член е на центарот за карпеста уметност на Македонија.

Библиографија
-------------

* *Предрасудите и стереотипите поврзани со Балканските Египќани меѓу словенските народи на Балканот*, Скопје

Наводи
------

1. ↑  „Египќаните во Македонија реалност а не утопија". Ohrid NEWS. Посетено на 2010-01-21. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
2. ↑  „Персонал". Центар за карпеста уметност. Посетено на 2010-01-21.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Рубин Земон" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Беди Ибрахим** (турски: *Bedi Ibrahim*; Скопје,  1959
) е македонски вајар, сликар, професор и сценограф.

Животопис
---------

Ибрахим е роден во Скопје, во 1959 година. Тој е дел од првата генерација вајари, дипломирани во 1985 година на ФЛУ, на одделот за скулптура, во класата на Петар Хаџи Бошков, каде ги завршил и постдипломските студии (во 1999 година). Од 2002 година, работи како вонреден професор на вајарскиот оддел на ФЛУ.

Творештво
---------

Освен со скулптура, Ибрахим се занимава и со сликарство и сценографија. Неговото творештво е исполнето со хуманистичка дарба и со верба во смислата на современото уметничко дејствување, а критиката го оценува како автор кој ја чува ризницата на интеркултурното наследство, облагодарувајќи ја нашата сегашност со минатото.

Ибрахим реализирал преку самостојни 20 изложби во Македонија и во странство, а имал и бројни групни учества на локалната и меѓународна сцена. Од 1985 до 1990 година бил дел од култната уметничка група „Зеро" Во 1997 година, тој бил единствениот претставник на Македонија на 5. Истанбулско меѓународно биенале. Во јануари 2010 година имал изложба во галеријата МС во Њујорк, каде изложил триесетина цртежи и слики, изработени во комбинирана техника. На 14 ноември 2014 година, во Домот на културата „Иван Мазов-Климе" во Кавадарци била отворена изложба на делата на Ибрахим, во рамките на проектот „Кич, да!? Сте или не".

Како признание на неговото творештво, Ибрахим е добитник е на три национални и меѓународни награди.

Наводи
------

1. ↑  „Дела на Беди Ибрахим во Кавадарци", *Дневник*, година XVIII, број 5617, петок, 14 ноември 2014, стр. 23.
2. 1 2  Димитровска, Елена (5 јануари 2010). „Дела на Ибрахим и Башески во Њујорк". Форум. Посетено на 2010-01-08.[*мртва врска*]
3. ↑  „список на наставници кои изведуваат настава на постдипломски студии". Факултет за ликовни уметности. Посетено на 2010-01-08.
4. ↑  „http://culture.in.mk/story\_mk.asp?id=30433&rub=36". Culture in Macedonia. Посетено на 2010-01-08. Надворешна врска во `|title=` (help)[*мртва врска*]
5. ↑  .„Изложба на Ибрахим Беди во Културниот центар "ТОЧКА"". Контрапункт. Архивирано од изворникот на 2012-07-17. Посетено на 2010-01-08.
6. ↑  „Дела од Беди Ибрахим во Кавадарци", *Дневник*, година XVIII, број 5617, петок, 14 ноември 2014, стр. 23.

Надворешни врски
----------------

* Список на изложби Архивирано на 17 јули 2012 г.
**Драган Иванов** (роден во 27 март 1939

 година во с. Рајчиловци, Босилеград, Србија) — југословенски градежен инженер и редовен професор на Градежниот факултет во Скопје (од 1981 до пензионирањето во 2004 г.) .

Животопис
---------

Драган Иванов предавал предмети од областа на бетонските и армирано-бетонските конструкции. Магистрирал во областа на земјотресното инженерство (1971). Како истражувач, учествувал во истражувањето, проектирањето, изградбата, испитувањето и зајакнувањето на многубројни бетонски конструкции, особено мостови, во земјава и во странство.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Иванов*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 584. Text "series
" ignored (help)
**Новак Ивановски** (познат и како **Новак Велјанов Ивановски**; р. 24 декември 1941

 во Слепче, Прилепско) — македонски математичар и универзитетски професор од 1988 година.

Животопис
---------

Дипломирал во 1964 година на Природно-математичкиот факултет во Скопје во 1964 година, каде бил редовен професор од 1988 година. Магистрирал на Природно-математичкиот факултет во Загреб во 1969 година, а докторирал во 1973 година на Индијана Универзитетот во Блумингтон, САД, со темата „Субнормалност на операторско-тежински шифтови". Објавил научни трудови во теоријата на оператори и универзитетски учебници. Бил ментор на еден докторант и на 10 магистранти, продекан на Математичкиот факултет (1981-82) и шеф на Институтот за математика на ПМФ (1987-91 и 1999-01).

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Ивановски-Планински*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 589. Text "series
" ignored (help)
**Нинтендо ентертејнмент систем** (скратено NES или Нинтендо) е осмобитна играчка конзола која во продажба е пуштена од компанијата Нинтендо во Северна Америка, Бразил, Европа и Австралија во 1985 година. Во поголемиот дел на Азија, вклучувајќи ја и Јапонија (каде и за првпат се појавува NES во 1983 година), потоа Филипини, Тајван, Виетнам и Сингапур, NES се продавал под името **Фамили компјутер** (хрватски: *ファミリーコンピュータ Famirī Konpyūta*), скратено **Фамиком** (хрватски: *ファミコン Famikon*) или уште пократко **-{FC}-**. Во Северна Кореја лиценцата е доделена на *Хјундаи електроникс*, кој го продавале NES како **Комбој** (-{컴보이}-).

Како најпродавана играчка конзола во своето време во Азија и Северна Америка (Нинтендо тврди дека е продадено повеќе од 60 милиони конзоли ширум светот) помогнала во опоравувањето на американската играчка индустрије после нејзината пропаст во 1983 година. Со ова NES ги поставува стандардите за следните конзоли во све, од дизајнот на игрите (Пр. *Super Mario Bros* - го популаризирала жанрот на платформи и внела елементе који ќе бидат копирани во многу слични игри) до изгледот на управувачот (допадливоста на D-pad управувачот кој го користел NES, и за кој добил Еми награда за технологија и инженерство, пододцна ќе го искористат сите следни забележителни конзоли).

Наводи
------

1. ↑  „Breaking the Ice: South Korea Lifts Ban on Japanese Culture". *web-japan.org*. December 7, 1998. Посетено на May 19, 2007.
2. ↑  Consalvo, Mia (2006). „Console video games and global corporations: Creating a hybrid culture" (PDF). *New Media Society*. **8** (1): 117–137. doi:10.1177/1461444806059921. Архивирано од изворникот (PDF) на 2008-02-28. Посетено на 2016-02-07.
3. ↑  „15 Most Influential Games of All Time". GameSpot. стр. . 6. Архивирано од изворникот на 2013-05-20. Посетено на 24 октомври 2007.
4. ↑  Nintendo (15 јануари 2007.). "Nintendo Wins Emmy Award". Соопштение за печат.  посет. 24 октомври 2007 г Архивирано на 19 февруари 2007 г. „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2007-02-19. Посетено на 2016-02-07.
5. ↑  National Academy of Television Arts And Sciences. Outstanding Achievement in Technical/Engineering Development Awards Архивирано на 28 февруари 2008 г. Пристапено 15 април 2013.
**Митко Илиевски** (Блатец, Македонија 17 мај 1924

 - 24 април 1993

) — еден од доајените на посвоената македонска филозофија. Завршил филозофија на Филозофскиот факултет во Скопје. Во прво време работи како асистент, а потоа како професор по повеќе значајни филозофски дисциплини на истиот факултет. 

Основна преокупација на неговиот интерес е логиката, особено проблемот на дефиницијата, тема на која докторирал 1963 година.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Проф. д-р Илија Каров** (роден на 8 јули 1951 година во Долни Полог, Кочани) е професор и декан на Земјоделски факултет при Универзитетот „Гоце Делчев" во Штип. 
Основно училиште завршил во Долни Полог, а средното образование во Богданци и во Тетово. Во 1975 година дипломирал на Земјоделскиот факултет при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј" во Скопје. Истата година се запишал на магистерски студии на Универзитетот во Нови Сад, каде што магистрирал во 1977 година. Докторските студии ги продолжил на истиот факултет, каде што во 1982 година докторирал и се стекнал со диплома доктор по земјоделски науки од областа фитопатологија, микологија.
Негови клучни квалификации се:

* испитување и утврдување на фитопатогени габи како причинители на растителни болести;
* отпорност на растенијата кон болести;
* патогенеза на фитопатогени габи;
* заштита на земјоделското производство од болести и штетници;
* менаџмент на високообразовни институции.

Од 1976 до 1992 година работи како научен соработник, фитопатолог во Институтот за ориз во Кочани во секторот за фитопатологија, хербологија и фитофармација, каде што ги проучува микозните заболовања кај оризот. Од 1992 до 1994 година работи како директор во „Агроцентар" во Кочани. Во 1994 година е избран за пратеник во Парламентот на Република Македонија. По завршување на оваа должност, во 1998 повторно се враќа како директор на „Агроцентар" во Кочани. Од 2000 година па сѐ до 2007 година работи како научен соработник во Институтот за јужни земјоделски култури во Струмица, каде што се занимава со научни истражувања од областа микологија, учествува и во организирање на производството и продажбата на земјоделските производи и семенскиот материјал и претседателствува со Научниот совет на Институтот. Истовремено, две години (2005 – 2007 год.) е ангажиран како вонреден професор по предметот Фитопатологија на Факултетот за земјоделски науки и храна при УКИМ во Скопје. Во 2007 год. е избран за прв декан на Земјоделскиот факултет при УГД - Штип и редовен професор на прв, втор и трет циклус студии, каде што предава повеќе предмети на Катедрата за заштита на растенијата и животната средина.

* **Објавени научни и стручни трудови**

Наводи
------

1. ↑  „Официјално мрежно место на Земјоделски факултет - „За факултетот"". Архивирано од изворникот на 2013-03-08. Посетено на 2013-05-13.
2. ↑  „Официјално мрежно место на Земјоделски факултет - „Наставници"". Архивирано од изворникот на 2013-06-13. Посетено на 2013-05-13.
3. ↑  „Официјално мрежно место на Катедрата за заштита на растенијата и животната средина". Архивирано од изворникот на 2012-08-15. Посетено на 2013-05-13.

Надворешни врски
----------------

* Универзитет „Гоце Делчев" - Штип
* Официјално мрежно место на Земјоделски факултет Архивирано на 31 март 2009 г.
* Катедра за заштита на растенијата и животната средина Архивирано на 15 август 2012 г.
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД
Porzana parva
*Porzana parva*
**Малата барска кокошка** (науч. *Porzana parva*) е многу мала крајбрежна птица од семејството на блатните кокошки. Ја има во Македонија во периодот на презимување.

Распространетост
----------------

Малата барска кокошка е распространета низ источниот дел на Европа до западен Сибир, и делумно во Средна Европа и западна Азија. Живее во мочурливи области обраснати со трска, а бидејќи плива добро, се населува поблизу до водата. Таа е птица преселница, која презимува во југозападна Европа, на Средоземјето, и источна и северна Африка. Лета во октомври и се враќа во март.

Опис
----

Малата барска кокошка е долга 17-19 см, со распон на крилјата 34-39 см. Малку е помала од дамчестата барска кокошка. Мажјаците тежат 30-72 грама, е женките 36-65. Животниот век им е речиси 6 години. 
Возрасните мажјаци се главно светлокафени одозгора со синосиво лице и долни делови од телото. Имаат зелени нозе со долги прсти и куса опашка која е обрабена со црно и бело одоздола. Женките се светло кремави одоздола, а сиви само во лицето. Малденчињата се слични на женките, но со бело лице и гради. Пувкастите пилињата се црни, како кај сите блатни кокошки. 
Клунот им е краток и прав, жолт, со црвена основа.

Малата барска кокошка е активна дење, особено наутро и приквечер. Мажјаците се огласуваат претежно во раните утрински часови со *квек-квек*, а женките испуштаат *пек-пек-пел* или *кик* звук.

### Размножување

За време на сезоната за парење, овие птици се многу таинствени и повеќе можат да се слушнат отколку да се видат. Тогаш се доста бучни. 
Гнездото претставува широка чинија од груби гранки и трски, послано со помек материјал, сместено на посува место меѓу трските. Обично имаат едно легло годишно. Несат 4-7 јајца, жолтеникави со кафеави дамки, со пречник од 29 мм. Јајцата ги квачат двата родитела во период од 21 до 23 дена. По испилувањето, малечките остануваат уште 8 дена во гнездото. Се осамостојуваат по 50 дена. 

### Исхрана

Овие птици колваат со нивниот клун во калта или плитката вода или ја здогледуваат храната на површината. Главно јадат инсекти и ситни водни животни.

Стаус
-----

На малата барска кокошка се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Мала барска кокошка" на Ризницата ? |

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Porzana parva*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
**Тихомир Јовановски** (Лазарополе,  1933
 - Скопје, 13 мај 2011

) — македонски економист, универзитетски професор и научник.

Животопис
---------

Јовановски е роден во 1933 година, во Лазарополе, а во 1969 докторирал на Економскиот факултет во Скопје, каде што бил професор до пензионирањето. Тој бил активен и како автор, при што издал повеќе научни трудови од областа на монетарната економија, го издавал и стручното списание „Економија и бизнис", а бил активен и во асоцијациите на економистите. Во текот на својата академска кариера, Јовановски објавил околу 500 библиографски единици и трудови.

Во 1995 година, Јовановски бил одликуван со Орден на трудот со златен венец и Орден за заслуги за народ со сребрени зраци. исто така, тој е добитник и на наградата „11 Октомври" за наука, за животно дело. Од 1983 до 1987 година бил вицегувернер на Народната банка на Југославија, а во 2009 година станал член на Српската академија за економски науки. Јовановски починал во Скопје, на 13 мај 2011 година, а бил погребан на градските гробишта во Бутел.

Наводи
------

1. ↑  „Д-р Тихомир Јовановски член на Српската академија за економски науки". Утрински Весник. 15 април 2009, 18:46. Посетено на 2011-12-04. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
2. ↑  „Почина професор д-р Тихомир Јовановски". Дневник. 15 мај 2011, 23:22. Архивирано од изворникот на 2011-07-28. Посетено на 2011-12-04. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Ристо Калчевски** (29 април 1933

 во Прилеп — 7 август 1989

 во Скопје) — македонски сликар и професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, најкарактеристичен претставник на апстрактното сликарство.

Животопис
---------

Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Љубљана во 1953 година. Членувал во групата Мугри. Самостојно излагал во Скопје, Љубљана, Париз и Крањ.

Стил
----

Уште во најраните слики се јавуваат асоцијативни елементи („Фигури во зелено", 1959), кои подоцна преминуваат во наполно нефигуративни претстави („Пареа", 1961).

Кон крајот на шеесеттите внесува во делото несликарски материјали со ненаметлив геометризам, ослободувајќи го патот на сликата кон објектот. Последните дела, инспирирани како и претходните од македонското културно и географско поднебје, содржат повесел колорит и понагласена раздвиженост.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Калинка*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 664. Text "series
" ignored (help)
***Распнувањето со Богородица, Свети Јован и Света Марија Магдалена*** - слика на Антонис ван Дајк. Ја наслика во 1617-19 година како висок олтар на језуитската црква во Берг, во близина на Денкерк, во времето кога бил помошник сликар кај Петер Паул Рубенс - долго време сликата дури и му се припишувала на Рубенс. Истата му била платена на Рубенс во 1621 година и се чини дека била продадена околу 1746 година. Била купена од Луј XV во Антверпен во 1749 година за да биде висок олтар на Сен Луј де Версај во Версајската палата. Денес се наоѓа во Лувр, во Париз.

Надворешни врски
----------------

*
**Маргита Владиславова Кон-Поповска** (Битола, 23 ноември 1948

) — македонски информатичар и редовен професор од 1998 година на ПМФ.

Животопис
---------

Кон-Поповска е родена на 23 ноември 1948 година во Битола. Основно и гимназиско образование оформи­ла во Риека, Хрватска. Дипломирала во 1972 година на **Отсекот за техничка математика** при ПМФ во Љубљана, магистрирала во 1975 на **Економскиот факултет** во Љубљана, каде што и докторирала во 1992 година со темата „*Enoparametarsko zvezno linearno programiranje, teoretični in algoritemski pristop*". Главна научна преокупација ѝ е параметарското линеарно програмирање. Раководела голем број стручни проекти и апликации и е шеф на Институтот за информатика во два наврата од 1993 до 1995 и од 2005 година.

Наводи
------

1. ↑  *БУ бр. 706/98 и 588/93*
2. ↑  *ПМФ 1946-2006, монографија, Скопје, 2006*

Надворешни врски
----------------

* Комплетна биографија Архивирано на 6 март 2021 г. на страната на ПМФ
Кадискиот Залив на карта
Сателитска снимка на Кадискиот Залив
**Кадискиот Залив** (шпански: *Golfo de Cádiz*) — залив на Атлантскиот Океан помеѓу ’ртот Света Марија (*Cabo de Santa Maria*), најјужната точка на копнена Португалија и ’ртот Трафалгар (*Cabo Trafalgar*) на западниот крај на Гибралтарскиот Проток. Во него истекуваат речни сообраќајници Гвадалкивир и Гвадијана, како и помалите реки Одиел, Тинто и Гвадалете. Наречен е по градот Кадис кој е сместен на неговиот брег.

Заливот е сместен во североисточниот дел на Атлантскиот Океан, во подрачјето 34° до 37°15' СГШ и 6° до 9°45' ЗГД.

Геологија
---------

Геолошката историја на Кадискиот Залив е во потесна врска со заемодејството на плочите на јужна Евроазија и Северна Африка, и се движат по два главни механизма:

* субдукција согласно западната поставеност на Гибралтарскиот Лак и образбата на прирасниот клин на Кадискиот Залив (веројатно моментално неактивна) и
* посредно судирање на литосферата на Иберија и Нубија (моментално активна).

Поврзано
--------

* Кадис
* Гибралтарски Проток
* Пиринејски Полуостров

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Oliver G. Rodrigues C & Cunha M. R. (2011). "Chemosymbiotic bivalves from the mud volcanoes of the Gulf of Cadiz, NE Atlantic, with descriptions of new species of Solemyidae, Lucinidae and Vesicomyidae". *ZooKeys* **113**: 1-38. doi:10.3897/ZooKeys.113.1402

Координати: 36°50′N 7°10′W﻿ / ﻿36.833° СГШ; 7.167° ЗГД﻿ / 36.833; -7.167
**Смилја Конеска** (8 јануари 1931

 во Прилеп) — македонска физичарка и универзитетска професорка на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Дипломирала (1954) на Филозофскиот факултет на Групата за физика. Магистрирала на ПМФ во Загреб од областа на јадрената физика. Докторирала (1979) на ПМФ со „Термодилатациона студија на легури на антимон и цинк". Специјализирала во Трст и во Копенхаген. Го вовела предметот „јадрена физика" на ПМФ, подготвила лабораториски практикум за него и учебник („Јадрена физика", со Д. Гершановски, 1998). Објавувала во Македонија и во странство главно за својствата на легурите. Била декан на Факултетот за физика (1981-83).

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Конески*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 725. Text "series
" ignored (help)
Поглед на пустината
**Табернас** (шпански: *Desierto de Tabernas*) — полупустина во Шпанија која се наоѓа во југоисточната покраина Алмерија. Пустината е сместена во внатрешноста на покраината, околу 30 км северно од покраинскиот главен град Алмерија во општината Табернас. Поради високата надморска височина и внатрешната местоположба, Табернас бележи незначително повеќе врнежи годишно (повеќе од 200 мм годишно) и пониска просечна годишна температура од крајбрежните области на Алмерија. Пустината е природен резерват и заштитено подрачје на површина од 280 км2.

Клима
-----

Во пустината Табернас се среќаваат различни климатски подвидови на пустинска (*BWh* и *BWk*) и степска клима (*BSh* и *BSk*). Пустината се наоѓа меѓу планините Сиера де лос Филабрес на север и Сиера де Алхамилија на југ и југоисток, кои ја отсекуваат од влијанието на влажните ветрови од Средоземното Море во област позната како Леванте.

Геологија и биологија
---------------------

Малите количества на врнежи главно паѓаат одеднаш, така што почвата не е во можност да ја задржи влагата и се со стои од малку вегетација, главно од лапорец и песок. Врнежите предизвикуваат ерозија, со што се создава впечатлив пејзаж на рѓосана земја. Животинскиот свет го сочинуваат ежови, чавки, модри дроздови, чурулинци и цуцул-чучурлиги.

Поврзано
--------

* Географија на Шпанија

Наводи
------

1. ↑  Williams, Jo. „DESIERTO DE TABERNAS NATURAL AREA". Посетено на 15 јануари 2013.

Надворешни врски
----------------

* Табернас (пустина) на Ризницата ?
**Марија Лазаревиќ** ( 1935
 во Скопје) — македонска универзитетска професорка на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Дипломирала на Природно-математичкиот факултет во Скопје (1959), а докторирала на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје (1974), каде што работела од 1960 година (доцент од 1972 г. а редовен професор од 1982 г.) сè додека не се пензионирала во 1999 година. Автор е на научни трудови и на научноистражувачки проекти.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Лазаревски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 783. Text "series
" ignored (help)