recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Кене Фант
**Карл-Хенрик „Кене" Фант** (1 јануари 1923-29 мај 2016) бил шведски глумец, режисер и писател. Роден бил во Стронгнес, Шведска. Неговиот постар брат Џорџ исто така бил глумец.

Фант студирал на Драматенс висоскола од 1945 до 1949 година и бил во Кралскиот драмски театар од 1949-1950година. Тој бил ангажиран како директор на филмот *„Нордиски тон"* 1952-1962 година, и станал менаџер на продукција на Шведската филмска индустрија (СФ) во 1962 година. Тој бил назначен за извршен директор на СФ од 1963 година. Во 1980 година тој поднесол оставка за да стане хонорарен писател. Неговиот филм *Авантурите на Нилс Холгерсон од* 1962 година бил пријавен на 3-тиот меѓународен филмски фестивал во Москва. Во 1991 година, тој објавил биографија на Алфред Нобел која вклучувала многу референци за обемната колекција на писма на Нобел.

Фант бил назначен во 2005 година за почесен доктор по историја и филозофија на науката на Универзитетот во Упсала.

Награда Монисманиен
-------------------

Во 1975 година, Фант ја основал наградата Монисманијан за слобода на говорот.

Избрана филмографија
--------------------

### Глумец

* Затвор (1949) како Арне
* Најубавиот на Земјата (1948) како Горан Том
* Секое срце има своја приказна (1948)
* Покер (1951)
* Девојката од Бекфол (1953)
* Сите светски задоволства (1953)

### директор

* Тарпс Елин (1956)
* Авантурите на Нилс Холгерсон (1962)

Надворешни врски
----------------

* Кене Фант на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Кене Фант на Шведската филмска база (англиски)
**Ана Марија фон Цвајгберг** (моминско Кристенсон, 16 февруари 1865 – 3 мај 1952) била шведска новинарка и авторка. Таа била известувач на *Афтонбладет* во 1888-1894 година, во весникот *Смоланд* во 1894-1896 година и во *Дагенс Нихетер* во 1896-1898 година.

Таа била ќерка на земјопоседникот Еј Џеј Кристенсон и Елна Персон. Таа се омажила за известувачот Ото фон Цвајгберг во 1891 година. Таа била пријателка на писателите Викторија Бенедиктсон и Аксел Лундегард и нивната кореспонденција е зачувана.

Таа е позната како пионер: таа ѝ припаѓала на пионерската генерација на новинарки во Шведска и била првата шведска жена-репортерка која објавила модерна форма на интервју (на Оскар Монтелиус ) во 1890 година. Таа продолжила да работи и по бракот, што исто така било невообичаено за една жена во овој временски период. Ја завршила кариерата затоа што нејзиниот сопруг станал главен уредник на весникот каде што двајцата биле вработени, а персоналот протестирал против непотизмот да се вработи сопругата на нивниот шеф во неговиот весник.

Писателот и новинар Валфрид Спанберг ја опишал како „вешта новинарка, една од првите жени во печатот во Стокхолм, најпрво во нејзината област".

Наводи
------

 

1. 1 2  Berger, Margareta (1977). *Pennskaft: kvinnliga journalister i svensk dagspress 1690–1975*. Stockholm: Norstedt. ISBN 911773231X.
Слика од Еваристо Башенис на барокни инструменти, вклучувајќи цитерн, виола да гамба, виолина и две лаути.
**Барокна музика** — музика што се создавалa за време на барокот, стилски правец во музиката кој го опфаќа 17 и првата половина на XVIII век. Барокната музика се одликува со повеќегласие, што е одраз на раскошот на овој период, и со градители на гудачки инструменти (страдивари, амати, гварнери). Барокната музика го добила името според шпанскиот збор „барок" што значи бисер со неправилна форма.
Музички форми во што во барокот ги среќаваме се: фуга, токата, свита, инвенција и ораториум.
Претставници од барокот се: Јохан Себастијан Бах, Георг Фридрих Хендл, Антонио Вивалди и др.

Хронологија на композитори
--------------------------


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за музика е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85088767
* BNF: cb16599814s (податоци)
* NDL: 00560532
* NKC: ph118767

 |

 |
**Стефан Лазаревиќ** (српски: *Стефан Лазаревић*, ок. 1377–19 јули 1427) — владетел на Србија како кнез (1389-1402) и деспот (1402-1427). Стефан бил син на кнезот Лазар Хребљановиќ, и се смета за еден од најдобрите витези и воени водачи во Европа[]. По смртта на неговиот татко во Косово (1389), тој станал владетел на Моравска Србија и владеел со неговата мајка Милица Хребељановиќ, додека тој не станал полнолетен во 1393 година. Стефан ги предводел војниците во неколку битки како отомански вазал, сè додека не се осамостоил по добивањето на титулата деспот од Византијците во 1402 година.

Станувајќи сојузник со Унгарија во 1403-04, тој добил големи територии, вклучувајќи ја важната тврдина Белград и Голубац. Тој, исто така, го држел раководниот чин во витешкиот ред на Змејот. За време на неговото владеење постоел долг конфликт со неговиот внук Ѓураѓ Бранковиќ, кој завршил во 1412 година. Стефан ја наследил Зета и војувал против Венеција. Една година пред неговата смрт го прогласил Ѓураѓ за негов наследник.

На домашен план, тој го скршил отпорот на српските благородници и ги искористил периодите на мир за да ја зацврсти Србија политички, економски, културно и воено. Во 1412 година го издал „*Кодексот на рудниците*", со посебен дел за владеење на Ново Брдо - најголемиот рудник на Балканот во тоа време. Овој код го зголемил развојот на рударството во Србија, што било главната економска основа на деспотството. Во времето на неговата смрт, Србија била една од најголемите производители на сребро во Европа. Неговото владеење и лични книжевни дела понекогаш се поврзани со раните знаци на ренесансата во српските земји. Тој ги основал витешки турнири, модерното војување и огненото оружје во Србија. Бил одличен покровител на уметноста и културата, обезбедувајќи засолниште и поддршка на научници и бегалци од соседните земји кои ги презеле Отоманците. Покрај тоа, тој самиот бил писател, а негово најважно дело е „*Почит кон љубовта*", кое се одликува со линиите на ренесансата. За време на неговото владеење била формирана школа во Ресава.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Стефан Лазаревиќ" на Ризницата ? |

|  |
| --- |
| Стефан Лазаревиќ **Династија Лазаревиќ****Роден(а):** ок. 1372/77  **Починал(а):** 19 јули 1427 |
| Владејачки титули |
| Претходник**Лазар Хребљановиќ** | **Кнез на Србија**1389–1402 | **Незаземено**Следен носител на титулата**Ѓураѓ Бранковиќ** |
| **Нова титула** | **Деспот на Србија**1402–1427 |
Концертна сала во Неапол, место каде бил одржан настанот.
**Евровизија 1965** е 10. издание на Евровизија. Се одржа во Неполи, Италија на 20.03.1965 г.
Победник беше Луксембург со песната "Pouppé de Cire, Pouppé de Son" од France Gall

Eurovision Song Contest Logo 1965.svg
Лого на Евровизија 1965

 * п
* р
* у
 **Евровизија**

1956 ·
1957 ·
1958 ·
1959 ·
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
~~2020~~ ·
2021
2022 · ·
*2023*
**Моли Натли** (родена на 16 март 1995 година) е шведска глумица. Таа е ќерка на глумицата Хелена Бергстрем и на филмскиот режисер Колин Натли. Првата малолетна улога Натли ја добила во филм во филмот „*Толку различни"* во 2009 година, кој го режирала нејзината мајка.

Меѓутоа, Натли добила признание во филмот „*Англагард - важи по трет пат"*, како Алис (која е ќерка на главниот лик Фани, која ја игра Бергстрем).

Натли била и натпреварувачка на Ајде да танцуваме 2012 година, каде се пласирала на второто место, зад фудбалерот Антон Хисен.

Наводи
------

1. ↑  „"Det var jävligt tomt när bubblan sprack"".
2. ↑  „Molly Nutley om sin skräckroll: "Kunde känna mig äcklig"".
3. ↑  Andersson, Jan-Olov (13 July 2010). „Hon går i mammas och pappas fotspår". *Aftonbladet* (шведски). Посетено на 28 April 2012.
4. ↑  „Molly Nutley: Kärleken tog slut". Expressen.
**Теодор I Палеолог** (грчки: *Θεόδωρος Α Παλαιολόγος*, *Theodōros I Palaiologos, Theodor I Palaiologos*, 1355 - 24 јуни 1407 во Цариград) бил византиски деспот на Мореја од 1383 до 1407 година.

Тој бил четвртиот син на византискиот цар Јован V Палеолог и неговата сопруга Елена Кантакузина. Неговиот дедо по мајчина линија бил поранешниот цар Јован VI Кантакузин. Неговите поголеми браќа се царевите Андроник IV и Мануил II.

Во 1376 година Теодор I Палеолог, кој веќе ја имал титулата деспот, добил задача да ја преземе власта во Солун. Пред да ја преземе оваа служба тој бил уапсен и од поголемиот брат заедно со татко му и брат му Мануил донесен во затворот Анемас. Тоа затворање траело во текот на целото управување на Андроник од 1376 до 1379 година. Наскоро по враќањето на престолот на Јован V во Цариград, Мануил повторно му ја дал управата над Солун, а Теодор заминал во Мореја.

Во 1383 година тој пристигнал во Мореја и ја презел власта од Димитар I Кантакузин, синот на Матеј Кантакузин. Тој имал успешни воени походи во 1388 година, а набргу потоа тој го освоил Аргос.

Теодор се оженил во 1384 година за Бартоломео Акцијајоли, ќерка на војводата Нерио I Акцијајоли (1394) од Атина и неговата сопруга Агнес Сарачено. Не е познато дали двајцата имале деца. Непосредно пред неговата смрт Теодор под името „Теодорит" влегол во монашки ред. Тој починал на 24 јуни 1407 година. Негов наследник станал Теодор II Палеолог (1396 † 1448), малолетниот син на Мануил II.

Некои извори наведуваат дека една ќерка на Теодор била сопруга на Сулејман Челебија, султанот на Едрене во времето на Османлиски интеррегнум.

Надворешни врски
----------------

* Laiou, Angeliki E. (Hrsg.): *The Economic History of Byzantium: From the Seventh through the Fifteenth Century.* Dumbarton Oaks Research Library and Collections, Washington D.C. 2002. Архивирано на 8 ноември 2012 г.
Божена Сланчикова - Тимрава
**Божена Сланчикова** (словачки: *Božena Slančíková*, 2 октомври 1867, Полично - 27 ноември, 1951, Лученец), попозната под псевдонимот **Тимрава**, била словачки романописец, раскажувач и драматург. Исто така пишувала и под името „Тетка Полична". Тимрава потекнува од популарно словачко мало езерце.

Биографија
----------

Родена е во семејството на Пол Сланчик, лутерански свештеник и еден од соосновачите на Матица Словачка. Имала десет браќа и сестри, од кои шест преживеале до полнолетство. На петнаесет години, таа накратко посетувала јавен интернат во Банска Бистрица, инаку нејзиното образование се одвивало целосно дома, каде што живеела до смртта на нејзиниот татко во 1909 година. Иако направи неколку обиди да замине, таа имала мал успех во наоѓањето работа. Три месеци била придружничка на една богата вдовица во Долни Кубин, а подоцна станала чувар на збирките во Словачкиот национален музеј во Мартин, но и тоа траело само кратко. По смртта на нејзиниот татко, таа се преселила кај нејзината мајка, во близина на ректоратот на нејзиниот брат близнак Абелова. Додека била во Мартин, таа се запознала со Елена Мароти-Шолтесова, членка на словачкото женско движење, која ја охрабрила да биде писателка. Меѓутоа, хонорарите беа мали и таа била принудена да заземе позиција како воспитувачка во градинка; функција што ја извршувала од 1919-1929 година, кога се пензионираше. Нејзината мала пензија не била доволна и хонорарите од нејзиното пишување не се зголемиле, па во 1945 година се преселила во Лученец, да живее кај роднини. Во 1947 година и била доделена титулата „Национален уметник".

Наводи
------

1. 1 2  Introduction to "That Alluring Land" by N. Rudinsky

Надворешни врски
----------------

* DOKweb: *Мојата Тетка Тимрава* (документарен филм)[*мртва врска*]
* Timrava Архивирано на 29 септември 2020 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Театарот Реал, место на одржување на настанот.
**Евровизија 1969** е 14. издание на Евровизија. Се одржа во Мадрид, Шпанија на 29.03.1969 г.
Ппобедици беа Шпанија, Обединетото Кралство, Холандија, Франција.

Eurovision Song Contest Logo 1969.svg
Лого на Евровизија 1969

 * п
* р
* у
 **Евровизија**

1956 ·
1957 ·
1958 ·
1959 ·
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
~~2020~~ ·
2021
2022 · ·
*2023*
**Сузана Марија „Суси" Ериксон** (родена на 2 јануари 1963 година) — шведска пејачка и глумица. Ериксон работела во голем број мјузикли и ја имашла главната улога во хумористичната серија, *Сегемир* пет сезони, а исто така беше видена во шоуто за пеење, *Синг-А-Лонг*.

Кариера
-------

Ериксон е родена во Екеро, но престојува денес во Лудвика. Првата улога ја имаше на млада возраст во *Лудвикаревју* каде работел и продуцирал нејзиниот татко Ленарт Ериксон. Ериксон исто така работела како детска глумица во телевизиското шоу „*Од А до Ш"*. Како возрасна, таа работела во театар со „*Les Misérables"*, „*ABBA - The True Story"*, „*Cabaret*" и „*Little Shop of Horrors"*. Ериксон, исто така, дејствувала во ревизија со Босе Парневик во Оскартертерн и има направено бар-шоуа заедно со Сив Малмквист и Ласе Бергаген во групата *Крем Фрајче* Ериксон исто така учествувал во ТВ3 шоуто *Sing-A-Long*.

Како комичар, таа била забележана по улогата на стјуардеса во ревијата *Ала вар* во *Фолкан* во Стокхолм. Таа исто така глумела во комедиската серија „*Сегемир"* во улогата на Сила, во улога на долгогодишна сопруга на невработениот поранешен шеф Фредрик Сегермир. Ериксон глумеше во филмовите „*Лила Јонсонлиган и чашата од корнфлекс"* и „*Адам и Ева"*. Таа е исто така дел од групата за темни комедии РЕА Има глумено и во мјузиклот АББА, „*Мама Миа!"* како „Карин" што беше прикажано и во Гетеборг и во Стокхолм од 2005 до 2007 година. Во 2009 година, Ериксон заедно со Гунила Бекман и Шарлот Страндберг го направија шоуто *ПримаДонор* во Хамбургер Барс. Ериксон учествуваше како славен танчер во петнаесеттата сезона на *Ајде да танцуваме* и се пласираше во финалето.

Филмографија
------------

* 1996 година - *Лила Јонсонлиган и корнфлејкеспен*
* 1997 година - *Адам и Ева*
* 1997 година - *Херкулес* (глас)
* 2003 година - *C/o Segemyhr* (ТВ серија)
* 2000 година - *Јонсонлиган игра гласно*
* 2008 година - *Болт* (најстариот)
* 2011 година - *На друго место во Шведска*

Наводи
------

1. ↑  „Sussie Eriksson Produktion" (шведски). Tuugo.se. 2013-09-14. Архивирано од изворникот на 2014-01-11. Посетено на 2014-01-11.
2. 1 2  Hillervik, Fredrika. „Jag blev aldrig tillrättavisad" (шведски). dt.se. Архивирано од изворникот на 2014-01-11. Посетено на 2014-01-11.
3. 1 2  „Sussie Eriksson". Mammamiathemusical.se. 2007-06-15. Архивирано од изворникот на June 21, 2013. Посетено на 2014-01-11.
4. ↑  „40 års Humor i Public Service". Webhallen.Com. Архивирано од изворникот на 2014-01-11. Посетено на 2014-01-11.
5. ↑  „Musikmaskinen vs. sing-a-long". *Expressen*. 2008-09-13. Архивирано од изворникот на 2014-06-18. Посетено на 2014-01-11.
6. ↑  „Babsan Goes World Wide / Kläder – Alla var där". Babsan.se. 1996-09-26. Архивирано од изворникот на April 18, 2012. Посетено на 2014-01-11.
7. ↑  Sidung, Erik (2009-09-10). „Rätt sent att få sitt första barn". *Aftonbladet*. Архивирано од изворникот на 2014-01-11. Посетено на 2014-01-11.
8. ↑  „Lundvik och Eriksson till "Let's dance"-final". *Dagens Nyheter*. 22 May 2020. Посетено на 29 May 2020.
Конгресен центар во Амстердам, место на одржување на настанот
**Евровизија 1970** е 15. издание на Евровизија. Се одржа во Амстердам, Холандија на 21.03.1970 г.
Победник беше Ирска со песната "All Kinds of Everything" од Dana

Eurovision Song Contest Logo 1970.svg
Лого на Евровизија 1970

 * п
* р
* у
 **Евровизија**

1956 ·
1957 ·
1958 ·
1959 ·
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
~~2020~~ ·
2021
2022 · ·
*2023*
**Теодор II Палеолог** (грчки: *Θεόδωρος Β΄ Παλαιολόγος, Theodōros II Palaiologos, Theodore II Palaiologos, Palaeologus*, 1396 - 26 јануари 1448) бил византиски деспот на Мореја од 1407 до 1443 година.

Син е на византискиот цар Мануил II Палеолог (1350-1425) и Елена Драгаш (1372-1450), ќерка на велбуџскиот владетел Константин Драгаш, која веројатно била внука на цар Јован Александар. Теодор бил брат на византиските цари Јован VIII Палеолог и Константин XI Палеолог, како и на деспотите на Мореја, Димитар Палеолог и Тома Палеолог и на деспотот на Солун Андроник Палеолог.

Во 1407 година тој го наследил неговиот чичко Теодор I Палеолог како деспот на Мореја. Бидејќи бил малолетен, татко му останал во Мореја и започнал со изградба во 1415 година на Хексамилион. Дворот на главниот град Мистрал станал центар на византиската култура. Византискиот научник Плитон се преселил од Цариград во Мистрал. Тој таму основал филозофско училиште. Најпознатиот ученик бил теологот Василиј Бесарион. Теодор бил добар математичар.

Во мај 1423 година Турците започнале инвазија во МОреја под команда на Турахан Бег, Теодор се обврзал да им плаќа данок.

Теодор II имал право за наследство на престолот како византиски цар на Јован VIII Палеолог, но своите права ги дал на помалиот брат Константин XI Палеолог, и наместо тао станал сопственик на Силиври, каде починал од чума во 1448 година.
**Пјеро ди Козимо де Медичи** (роден на  1416
 во Фиренца - починал на 2 декември 1470

 во Фиренца) — де факто владетел на Фиренца во периодот од 1464 до 1469 година во времето на ренесансата.

Пјеро Медичи е роден како најстар син на Козимо Стариот и Контесина де Варди. Во 1444 година се оженил за Лукреција Торнабони која имала старо фиренско потекло. Во текот на својот живот постојано бил болен. Во текот на животот на неговиот татко, тој не играл голема улога поради неговата постојана лоша здравствена состојба.

Неговото време како водач во Фиренца било одбележано со обид за државен удар предводен од Лука Пити и Николо Содерини. Во 1467 Пјеро морал да се соочи со војна против Република Венеција, поттикнати од фиренската поддршка дадена на Франческо I Сфорца, војводата на Милано во која битка венецијанските сили доживеале пораз.

Тој исто така ја продолжил традицијата на семејството да дава уметничко покровителство. Починал во 1470 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 25406033
* LCCN: n82246680
* ISNI: 0000 0001 0653 4458
* GND: 119133660
* SUDOC: 033278504
* BNF: cb12416075p (податоци)
* NKC: jx20101123019

 |

 |
Петар Скок
**Петар Скок** (Јурково Село кај Жумберк, Хрватска, 1 март 1881 – Загреб, 3 април 1956) – хрватски лингвист, ономастичар со светски глас.

Биографија
----------

Од 1892 г. до 1900 г. учел гимназија во Карловац. На Универзитетот во Виена (1900–1904) студирал романска и германска филологија. Бил средношколски професор во Бања Лука и библиотекар во Покраинскиот кралски музеј во Босна и Херцеговина. Од 1919 г. до пензионирањето (1952) работел како универзитетски професор на Филозофскиот факултет во Загреб. Во младоста се занимавал со литература, а подоцна најмногу со лингвистика. Дал исклучителен придонес во повеќе области: романистиката, јужната славистика, кроатистиката, балканистиката, народниот латинитет, етноисторијата, контрастивната лингвистика.


Јас и самиот ги испрашував македонските Словени како го нарекуваат својот јазик. Секаде го добив одговорот „македонски". Истиот тој назив го користат и Власите, кога говорат македонски српско-хрватски дијалект. Не добив одговор [дека јазикот е] „бугарски" ни во Прилеп од луѓе кои завршиле бугарско школо.

Петар Скок, *Критиковање г. Младенова* (1929), Гласник скопског научног друштва, стр.337.

Во 1929 година во *Гласникот* на Скопското научно друштво објавува одговор до бугарскиот лингвист Стефан Младенов, кој претходно го прозвал заради тоа што во извештај за карактерот на словенскиoт јазик во Македонија, Скок не ја употребувал бугарската терминологија.

Во обемната статија *O bugarskom jeziku u svjetlosti balkanistike* од 1932, повторно спори со Младенов за неговото дело *Историја на бугарскиот јазик* (*Geschichte der bulgarischen Sprache*) објавено 1929 во Берлин.

Наводи
------

1. ↑  *Критиковање г. Младенова* (1929), Гласник скопског научног друштва, стр.337.

Надворешни врски
----------------

* Skok, P. 1933, „O bugarskom jeziku u svjetlosti balkanistike", Južnoslovenski filolog, Knjiga XII, str. 73‒146. Beograd.
**Ула Биргита Хелена Андерсон** (родена *Андерсон на* 20 април 1933) е шведска глумица и комичарка.

Кариера
-------

Андерсон со Карл Густаф *Линдстет* во *Тескдесгаман*, 1967 година
Андерсон го постигнала својот чекор напред глумејќи во разни естрадни шоуа со Повел Рамел и Карл Герхард. Таа беше дел од групата околу *Hasse & Tage*, дејствувајќи во ревизии како „*Гула Хунд"*, „*Пристигање на бродот*," „*Пајак, Мадам!"*, „*Војната на јаболките"*, „*Јајцата се лабави"*, „*Авантурите на Пикасо"* и „*Вештерката Суртант*".

Во 1967 година, таа го портретирала *Teskedsgumman* (г-ѓа. Пиперче) во истоимениот шведски календар. Програмата станала многу популарна и е постојано се изведува на шведската телевизија. Подоцна, таа, исто така, портретирала уште двајца ликоив на детски претстави: Хедвиг во „*Од А до О - Пат околу буквите*" од 1974 година и малиот трол Дејзи во *Trolltider* (Тролтајмс) од 1979 година.

Андерсон ја играла Дорис во филмовите од *Јонсонлиган*, а таа го обезбедила и шведскиот глас за *Лејди Клук* во анимираниот филм на Волт Дизни, *Робин Худ* и Бломхерет во *Дандерклампен*.

Таа станала и сакана и популарна глумица во Шведска со карактеристичен дијалект (västgötska), и иако нејзината главна предност била комедија, таа имаше и посериозни и карактерни улоги.

Награди
-------

Таа ја добила почесната награда Гулдбаге, која е животна почесна награда на шведската филмска индустрија, во 2016 година.

Личен живот
-----------

Андерсон е родена во Мариестад во 1933 година. Таа има две деца, пијанистот Мати Бај (роден 1966 година) со нејзиниот тогашен сопруг Андерс Бај и Хана З Градин со шведскиот писател Карл Зетерстрем.

Наводи
------

1. 1 2  „Birgitta Andersson". *Nationalencyklopedin*.
2. 1 2  „Hedersbagge till Birgitta Andersson". Sveriges Television. 16 January 2016. Посетено на 24 April 2018.
3. 1 2  Vorne, Anna (3 April 2007). „Birgitta Andersson: Jag behöver ingen man - jag får så mycket kärlek ändå!". *Hemmets Journal*. Посетено на 24 April 2018.

Надворешни врски
----------------

* Birgitta Andersson на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Штркли** или **коњски муви**  се вистински муви од семејството *Tabanidae* од редот на инсекти Diptera. Тие често се големи и агилни во лет, а женките гризат животни, вклучително и луѓе, за да цицаат крв. Тие претпочитаат да летаат на сончева светлина, избегнувајќи темни и засенчени области и се неактивни ноќе. Ги има насекаде низ светот, освен на некои острови и поларните региони (Хаваи, Гренланд, Исланд).

Возрасните штркли се хранат со нектар и растителни исцедоци ; мажјаците имаат слаби усти и само женките касаат животни за да добијат доволно белковини од крвта за да произведат јајца. Усните делови на женките се формираат во виток прободувачки орган со два пара остри сечила, а сунѓерестиот дел се користи за оближување на крвта што тече од раната. Ларвите се грабливци и растат во полуводни живеалишта.

Женките коњски мушички можат да пренесат болести кои се пренесуваат преку крв од едно животно на друго преку нивната начин за хранење. Во областите каде што се појавуваат болести, познато е дека тие носат вирус на заразна анемија на коњите, некои трипанозоми, филаријалниот црв *Loa loa*, антракс кај говедата и овците и туларемија. Тие можат да ја намалат стапката на раст кај говедата и да го намалат производството на млеко кај кравите доколку не се обезбедат соодветни засолништа.

Штрклите се појавиле во книежвноста откако Есхил во Стара Грција ги спомна дека ги водат луѓето до „лудило".

 Роберт Хук се восхитуваше на очите на „мувата на беспилотни летала" во неговата *Микрографија* (1665), можеби најраниот точен приказ на коњска мува

Наводи
------

1. ↑  For other names, see Штркли § Белешки.

1. ↑  „gadfly", *Oxford English Dictionary* (3rd. изд.), Oxford University Press, September 2005 Invalid `|mode=CS1` (help) (бара Претплата или членство во британска јавна библиотека .)
слика на Хулда Аманда Хорни
**Аманда Хорни** (1857–1953), била шведска политичарка (социјалдемократ). Таа им припаѓала на пионерите на работничкото движење, на Социјалдемократското движење, како и на движењето за правата на жените во Шведска.

Таа била ко-основач и прв претседател на Allmänna kvinnoklubben во 1892–1893, заменик претседател во 1919–1922, член на одбор на Kvinnokonferensen во 1907–1910, член на одбор на Националното здружение за право на глас на жени (Шведска) и член на одборот за помош на сиромашните на парохијата Клара во Стокхолм во 1920–1940 година.

Наводи
------

1. ↑  Anne-Marie Lindgren & Marika Lindgren Åsbrink: *Systrar kamrater! Arbetarrörelsens kvinnliga pionjärer*. Stockholm 2007
**„Крик и бес"** (англиски: *The Sound and the Fury*) – филм на режисерот Мартин Рит (Martin Ritt) од 1959 година. Автори на сценариото се Ирвинг Равеч (Irving Ravetch) и Хариет Френк Помладиот (Harriet Frank Jr.), а главните улоги ги играат: Јул Бринер (Yul Brynner), Џоан Вудворд (Joanne Woodward) и Маргарет Лејтон (Margaret Leighton). Филмот е делумно заснован врз истоимениот роман на Вилијам Фокнер од 1929 година.

Синопсис
--------

Семејството Компсон од Џеферсон во сојузната држава Мисисипи, кое во минатото уживало голем углед, поради раскалашениот живот е дојдено речиси до просјачки стап. Разумниот Џејсон (го игра Бринер) се обидува да го одржи семејството, но неговата полусестра, тинејџерката Квентин (ја игра Вудворд) се спротивставува на неговите правила. Кога нејзината мајка (ја игра Лејтон) ќе се врати во градот, работникот во забавниот парк, Чарлс (го игра Витман) се обидува да ја заведе Квентин и тогаш се случуваат неколку настани кои се закануваат конечно да го уништат семејството....

Наводи
------

1. ↑  Krik i bijes, američki film (пристапено на 8.7.2023)
**Тупак Инка Јупанки** (кечуански: *Tupaq Inka Yupanki*) бил десеттиот Сапа Инка на Империјата на Инките и петтиот владетел на династијата Ханан. Негов татко бил Пачакути и негов син бил Хуајна Капак, негов наследник.

Опис
----

Неговиот син го назначил него како командант на армијата во 1463 година. Тој го проширил кралството во денешен Еквадор и го развил градот Кито со архитекти од Куско. За време на тој периот, неговиот татко ја реорганизирал Империјата. По смртта на неговиот татко, тој станал Сапа Инка во 1471 година и владеел сè до неговата смрт во 1493 година. Тој ја освоил територијата Чимор, најголем непријател на Инките.

Тихоокеанска експедиција
------------------------

### Легенда

Според преданијата, Тупак Јупанки имал десетмесечно патување низ Тихиот Океан во 1480 година, кога ги посетил островите, според тогашните имиња, „Нина Чумпи" или *Огнени Острови* и „Нахуа Чумпи" или *Надворешни Острови*. Патувањето е споменато во книгата „Историја на Инките" од Педро Сармиенто де Гамбоа во 1572 година.

### Анализи

Голем број на истражувачи веруваат дека патувањето не се случило. Според нив, споменатите острови се Галапагоските Острови, но и Велигденскиот Остров.

Наводи
------

1. ↑  Види online верзија, страна 91; на англиски.
2. ↑  The "Hanau Eepe", their Immigration and Extermination.

Поврзано
--------

* Сапа Инка
* Список на Сапа Инки
* Империја на Инките

|
|  |
| Претходник***Пачакути*** | **Сапа Инка**1471-93 | Наследник**Хуајна Капак** |
**„Хороскоп"** — филм на режисерот Боро Драшковиќ од 1969 година. Главните улоги ги играат: Милена Дравиќ, Драган Николиќ, Павле Вусиќ, Михаило Јанкетиќ и Јосиф Татиќ.

Синопсис
--------

На недовршената железничка станица во едно мало место во Херцеговина доаѓа Милка, чесна девојка која е уверена дека животот е пред неа. Таа храбро ги избегнува сите наметливи понуди, согледувајќи дека така само го зголемува бројот на своите непријатели. Кога најпосле ќе го најде човекот кој ѝ одговара, нетрпението и одмаздата на отфрлените обожаватели кулминираат. Така, Милка, со уште една животна лузна, останува без љубов, работа и дом.

Наводи
------

1. ↑  Хороскоп (пристапено на 4.6.2023)
Наводен портрет на Џовани Борџија
**Џовани Борџија** (на шпански: Хуан), бил втор војводата од Гандија (1477 - 14 јуни 1497) бил син на Папата Александар VI и брат на Чезаре Борџија, Хофре Борџија и Лукреција Борџија. Џовани бил второ дете, од четирите деца, на Папата Александар VI и неговата љубовница Ваноза Катанеј .

Џовани Борџија најверојатно роден во Рим. Тој се оженил со Марија Енрикез де Луна. Тој бил војводата од Гамдија, војводата од Сеса, гувернер на Свети Петар и гонфалониер и капетан - генерал на Црквата. Тој бил убиен ноќта на 14 јуни 1497 во Рим. Неговото тело било пронајдено во реката Тибар со 30 недопрени златни дукати, кои укажуваат дека станува збор за политичка ликвидација. Неговиот придружник исто така бил убиен, па немало сведоци на убиството. Поради недостаток на извори не може да се утврди главниот инспиратор на атентатор. Се посочуваат повеќе непријатели на Џовани и Папата Александар VI, а според една верзија зад неговото убиство стои неговиот брат Чезаре Борџија.

Џовани и Марија имале две деца: Хуан де Борја Енрикез (познат како Хуан Борџија), кој станал трет војвода од Гандија и Франциска де Хесус Борја, која станала калуѓерка во манастирот во Ваљадолид. Вториот Хуан бил таткото на светецот Френсис Борџија.

Извори
------

1. ↑  Christopher Hibbert: The Borgias and their enemies. Harcourt, Inc. 2008, p. 30
2. ↑  Sarah Bradford: Cesare Borgia. His Life and Times. London 1876, p. 17
3. ↑  Sabatini, II.4.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 89720556
* LCCN: n2003099730
* ISNI: 0000 0000 7821 9046
* SUDOC: 14937321X
* BNF: cb15059087z (податоци)
* NKC: xx0088894

 |

 |
**„Драга Ирена!"** — филм на режисерот Никола Стојановиќ од 1970 година. Главните улоги ги играат: Магда Федор, Фарук Беголи, Петар Божовиќ и Драгомир Чумиќ.

Синопсис
--------

Марко, Драган, Мишко и Ќутко се другари од гимназијата. Марковиот татко исчезнал во војната како херој. Марко чувствува немир поради амбицијата да биде над останатите, но недостатокот на волја и несредениот емотивен живот не му даваат прилика за тоа. Тој ја запознава Иренуа девојка која студира медицина, а за која Драган има планови за своите донжуански потфати. Истовремено, другарите од власта сметаат дека би било добро ако Марко (кој е апсолвент по архитектура) работи на урбанистичкиот пројект за населбата што треба да го носи името на неговиот татко, а Марко го прифаќа предлогот, примамен од заработката. Драган е разочаран поради тоа што Марковата емотивна врска со Иреном се зацврстува. Мишко, пак, по кршењето на ногата за време на еден натпревар, мора да престане да игра фудбал, а Лола го користи тој настан за нивната врска да ја круниса со брак. Драган, кој ја отслужува воената обврска, добива вонредно отсуство поради полагање испит. Така, старата дружина повторно се обединува и заминува на заеднички излет, каде Ирена му соопштува на Марко дека е бремена. Марко ѝ предлага да абортира, а Ирена одбива. По некое време, Марко ѝ се враќа на Ирена, која го дочекува студено, кажувајќи му дека го лажела. Неспособен да го сфати поразот, Марко не реагира дури ни кога Ирена пред неговите очи заминува во прегратката на неговиот пријател Ќутко.

Наводи
------

1. ↑  Драга Ирена (пристапено на 4.6.2023)
**„Човекот кој спие"** (француски: *Un homme qui dort*) — француско-туниски филм од 1974 година, во режија на Бернар Кесан и Жорж Перек, кој е автор и на сценариото, засновано врз неговиот роман. Главната улога ја игра Жак Списер, а раскажувач во филмот е Лудмила Микаел.

Синопсис
--------

25-годишен студент од Париз (го игра Списер) станува рамнодушен кон светот околу него и постепено запаѓа во отуѓеност и безнадежност. Тој го минува времето затворен во својата соба или бесцелно шетајќи по улиците... Во текот на филмот, тој воопшто не зборува, а за тоа време женски глас (гласот на Микаел) раскажува за неговата состојба, мисли и чувства...

Наводи
------

1. ↑  IMDb, The Man Who Sleeps (1974) (пристапено на 25.6.2020)
Во човештвото, **човеков развој** е меѓународна и економска парадигма на развој.

Опфат
-----

Човековиот развој се занимава со многу повеќе од растот и падот на националните доходи. Тој се занимава со создавање на средина во која луѓето можат наполно да ги развиваат своите потенцијали и да водат продуктивен и креативен живот во согласност со нивните потреби и интереси. Луѓето се вистинското богатство на народите. Така, човековиот развој овозможува проширување на човековиот избор на нештата кои би му овозможиле да живее живот кој тој го цени. Затоа тука се работи за многу повеќе од само економски развој, кој е само средство (иако многу важно) за зголемување човековиот избор.

Индекс на човеков развој
------------------------

Главна статија: Индекс на човеков развој
Трендови на ИЧР

|  |  |
| --- | --- |
|   ОЕСР
  Централна и источна Европа и ЗНД
  Латинска Америка и Карибите
  Источна Азија |   Арапски држави
  Јужна Азија
  Потсахарска Африка |

**Индексот на човековиот развој** или **ИЧР**, (англ. *Human Development Index* или *HDI*) е нормализирана мерка за животен век, писменост, образование, животен стандард и БДП која важи за сите земји ширум светот. Ова е стандардна мера за благосостојба, особено за детската благосостојба.

Извештајот од 2007 г. прикажува мал пораст на ИЧР во споредба со минатата година. Ова се должи на општиот напредок во земјите во развој, особено во групата на најмалку развиени земји. Од друга страна, за сметка на овој забележителен развој таа година бележи пад на ИЧР кај високоприходните земји.

Поврзано
--------

* Индекс на човеков развој
* Светски развој

Надворешни врски
----------------

* razvoj.org.mk Архивирано на 25 јуни 2014 г. (македонски)
* Син извештај за Македонија[*мртва врска*] (македонски)
**Миле Стефанов Штерјоски** ( 1923
 во Кичево — 1944 во Австрија) — македонски партизан, борец за слобода на Југославија.

Животопис
---------

По завршувањето на основното училиште и гимназија во Охрид, заминал да студира во Белград. Окупацијата на Југославија го затекнала во Белград. Бил активен младинец и раководител на СКОЈ - група. Неговата активност била откриена ѝ во летото 1944 година бил затворен од германските власти на Бањица, а потоа однесен во логорот Маутхаузен - Гусен во Австрија каде и починал на 4-ти Ноември 1944 година.

Поврзано
--------

* Никола Штерјоски
* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 150.
Оса Сима
**Оса Марија Габриела Сима** (роден на 8 октомври 1963 година во Каресуандо) е шведска театарска режисерка, глумица, јоик пејачка и сценаристка. Таа била добитник на данската театарска награда „*Цената на надежта"* во 2000 година. Истата година, таа го напишала и режирала краткиот филм „*Сапми Магија"*. Во 2015 година, таа била назначена за шеф на театарот на народите Сами, *Жирон Сами Театар*.

Животопис
---------

Родена е на 8 октомври 1963 година во Каресуандо во далеку на север во Шведска, Оса Марија Габриела Сима пораснала во семејството на сточари, одледувачи на ирваси, во шведското село Сида во Лаиниовуомскиот округ зимските месеци, но летата ги поминувале на Норвешката страна на границата. Нејзината мајка, која потекнувала од семејство на раскажувачи, сакала да ја научи како да пее јоик. Кога имала девет години, пејачот од лапонскиот јоички пејач, Нилс-Аслак Валкеапи бил толку импресиониран од нејзиното пеење, да тој ја однел на патување преку лето, воведувајќи ја во уметноста на Сами перформансите.

Професионално, таа работела како културен координатор на канадското училиште *Nativ Theatre School*, глумела во Белгија, гостувала низ цела Европа и ја предводела театарската група Далвадис во Каресуандо, која подоцна станала *Жирон Сами Театар*. Откако работела одреден период во *Меѓународниот филмски институт Сами*, во август 2015 година била назначена за шеф на Жирон Сами Театарот.

Награди
-------

* 1997 година: Рубус Арктикус стипендиум
* 2000 година: Данска театарска награда *Цената на надежта*

Наводи
------

1. ↑  „Åsa Simma". mrkoll. Архивирано од изворникот на 2019-08-18. Посетено на 18 August 2019.
2. 1 2  „Håbets Pris". Danske Litteraturpriser. Посетено на 18 August 2019.
3. ↑  „Asa Simma". *IMDb*. Посетено на 2019-10-29.
4. 1 2 3  „Åsa Simma är ny teaterchef på Giron Sámi Teáhter". Länsteatrarna. Посетено на 18 August 2019.
5. ↑  Joyce, Catherine (17 June 2009). „Åsa Simma, theatre maker and musician in conversation with Catherine Joyce, Chair of the Irish Traveller". Create Ireland. Архивирано од изворникот на 2019-08-18. Посетено на 18 August 2019.
6. ↑  „Maria de Alvear; Libertad". Sonoloco. Посетено на 19 August 2019.
7. ↑  „Att inga spår lämna" (PDF). sangerfranjorden.se. Посетено на 19 August 2019.
8. ↑  „Åsa Simma ny chef för Giron Sámi Teáhter". Sveriges Radio. 28 August 2015. Посетено на 19 August 2019.
9. ↑  „Alla årens Rubus Arcticus-stipendiater". norrbotten.se. Архивирано од изворникот на 2018-04-05. Посетено на 18 August 2019.
**Шарлота Рајнегл Купер** (22 септември 1870 - 10 октомври 1966) била англиска тенисерка којашто го освоила тенискиот турнир Вимблдон 5 пати, а уште 5 играла во финалето, но загубила. Шарлота Купер последната титула ја освоила во 1908 година, со 37 години и 282 дена што е рекордна возраст и денес. Таа е позната и по тоа што е првата спортистка којашто освоила златен медал на Олимписките игри. Тоа го сторила на Летните олимписки игри - 1900 одржани во Париз.

Популарната „Шети" на игрите во Париз освоила 2 злата. Најпрвин тоа го сторила во поединечна конкуренција, а потоа и во мешани двојки чиј партнер бил Реџиналд Доерти.

На 12 јануари 1901, Шарлота се омажила со Алфред Стери. Таа продолжила да игра тенис со новото презима и постигнала фантастични резултати во првата деценија на XX век. Во 1908 година, со нејзиното петто и последно освојување на неофицијалното светско првенство во тенис Вимблдон станала најстарата негова освојувачка.

„Шети" играла тенис и во своите 50-ти години.

Целиот свој живо го поминала во Велика Британија, а умрела во 1966 година, на 96 години во Хеленсбург, Шкотска.

Победи на Вимблдон
------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Година** | **Првенство** | **Противник во финалето** | **Резултат во финалето** |
| 1895 | Вимблдон |  Хелен Џексон | 7–5, 8–6 |
| 1896 | Вимблдон (2) |  Алис Симпсон Пикеринг | 6–2, 6–3 |
| 1898 | Вимблдон (3) |  Лујза Мартин | 6–4, 6–4 |
| 1901 | Вимблдон (4) |  Бланч Бингли Хилјард | 6–2, 6–2 |
| 1908 | Вимблдон (5) |  Ањес Мортон | 6–4, 6–4 |

Останати учества во финале на Вимблдон
--------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Година** | **Првенство** | **Противник во финалето** | **Резултат во финалето** |
| 1897 | Вомблдон |  Бланч Бингли Хилјард | 7–5, 5–7, 2–6 |
| 1899 | Вимблдон |  Бланч Бингли Хилјард | 2–6, 3–6 |
| 1900 | Вимблдон |  Бланч Бингли Хилјард | 6–4, 4–6, 4–6 |
| 1902 | Вимблдон |  Мариел Роб | 5–7, 1–6 |
| 1904 | Вимблдон |  Доротеја Даглас | 0–6, 3–6 |
Џон Колтрејн во 1963 год.
**Џон Вилијам Колтрејн** (англиски: *John William Coltrane*; 23 септември 1926—17 јули 1967) бил американски џез саксофонист. Еден е од најголемите џез великани, и великани од модерната музика воопшто, Колтрејн бил познат по својата музичка виртуозност и постојано движење на границите на џезот.

Животопис
---------

Колтрејн е роден во Северна Каролина. Кон крајот на 1940-тите години почнал да свири во оркестарот на Дизи Гилеспи, а во 1953 година ѝ се придружил на групата на Џони Хоџиз. Првиот голем чекор во својата кариера го направил во 1955 година, кога го заменил Сони Ролинс во т.н. „првиот голем квинтет" на Мајлс Дејвис. Со таа група снимил неколку славни албуми, но во 1957 година Колтрејн се оддалечил од групата заради зависноста од хероин. Кога се ослободил од хероинот, Колтрејн ѝ се придружил на групата на Телониус Манк. За овој период Колтрејн изјавил дека бил пресуден во неговиот животот. Во 1958 година се вратил во групата на Мајлс Дејвис и свирел на албумите *Milestones* (1958) и *Kind of Blue* (1959), станувајќи најпознатиот тенор-саксофонист на своето време.

Својата прва гупа (квартет) ја основал во 1960 година, кога почнал да свири сопран-саксофон и да се движи кон слободен џез. Сепак, најголемата слава ја доживеал со својот „класичен квартет", заедно со пијанистот Мекој Тајнер, контрабасистот Џими Герисон и тапанарот Елвин Џоунс. Со оваа група во 1964 година го снимил еден од своите најзначајни албуми, „Совршена љубов" (англиски: *A Love Supreme*). Од 1965 година, Колтрејновата музика станувала сè понепристапна, бидејќи создавал импровизација без јасно дефинирана форма и хармонија. Членови на неговата тогашна група, покрај другите, биле и Фероа Сендерс и Колтрејновата жена, Алис.

Џон Колтрејн починал во 1967 година од рак на црниот дроб.

Значење и влијание
------------------

Една песна од албумот „Изложба на лекови" (англиски: *Medicine Show*) на американската рок-група Дрим синдикејт (*The Dream Syndicate*) од 1984 година се вика „Блуз на Џон Колтрејн на стереото" (*John Coltrane Stereo Blues*). Еден расказ на македонскиот писател Иван Шопов од 2018 година носи наслов „Аферата Џон Колтрејн".

Наводи
------

1. ↑  John Coltrane. allmusic
2. ↑  The Dream Syndicate – Medicine Show (посетено на 12.6.2022)
3. ↑  *Очудувања 3*. Скопје: Бегемот, 2019, стр. 21-37.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 61731379
* LCCN: n50031907
* ISNI: 0000 0001 2280 792X
* GND: 118521667
* SELIBR: 218216
* SUDOC: 027760626
* BNF: cb138926615 (податоци)
* BIBSYS: 90081987
* MusicBrainz: b625448e-bf4a-41c3-a421-72ad46cdb831
* NLA: 35589878
* NDL: 00620517
* NKC: jn20000700323
* BNE: XX870790
* CiNii: DA05113671

 |

 |
**Ингеборг Ериксдотер** (1212–17 јуни 1254) била шведска принцеза и војвотка, ќерка на шведскиот крал Ерик X, најстара брат или сестра на шведскиот крал Ерик XI, сопруга на Биргер Јарл и мајка на кралевите Валдемар и Магнус III од Шведска .

Биографија
----------

Ингеборг е родена како најстарата ќерка на шведскиот крал Ерик X и неговата сопруга Ричеза од Данска. Таа живеела за време на нејзината младост во егзил во Данска, откако нејзиниот брат бил сменет од неговиот старател и регент во 1229 година.

Брачната свршувачка на Ингеборг се случила околу 1234 година, во врска со нејзиниот брат Ерик XI кој повторно го добил шведскиот престол од узурпаторот Канут II од Шведска, така што таа и Ерик би можеле да ја имаат моќната куќа на Бјелбо за свој сојузник.

Принцезата Ингеборг му родила огромен број деца на нејзиниот сопруг војводата Биргер Јарл. Во 1250 година, нејзиниот брат починал без наследници, а нејзиниот најстар син Валдемар бил избран да го наследи Ерик на тронот. Валдемар бил избран затоа што тој бил нејзин син, а нејзиниот сопруг бил регент за време на неговото малцинство. Така Ингеборг станала мајка на кралот и прва дама на кралскиот двор.

Забележано е дека Ингеборг го наследила приватниот имот на нејзиниот брат Ерик по неговата смрт, како негов единствен жив брат или сестра. Дури и во четириесеттите, таа продолжила да раѓа деца, а се верува дека нејзината смрт настанала поради компликации по породувањето, најверојатно родила близнаци.

### Деца

Следниве деца преживеале до полнолетство:

* Ричеза, роден во 1238 година, се оженил прво во 1251 година со Хокон Хоконсон Младиот, ко-крал на Норвешка и вториот Хенри I, принцот од Верле.
* Валдемар, роден в 1238 година, крал на Шведска 1250–1275 година, господар на делови од Гетеланд до 1278 година
* Кристина, веројатно неколку пати се мажела, еден од нејзините сопрузи бил лорд Сиге Гутормсон
* Магнус, роден 1240 година, војвода од Седерманланд, потоа крал на Шведска 1275-90
* веројатно: Катерина, родена 1245 година, се омажила за Зигфрид, гроф од Анхалт
* Ерик, роден 1250 година, војвода од Шведска и Смалланд
* веројатно: Ингеборг, роден околу 1254 година, починал на 30 јуни 1302 година, се оженил со Јован I од Саксонија, војвода од Лауенбург во 1270 година
* Бенедикт, роден 1254 година, војвода од Финска и епископ од Линшепинг

Наводи
------

* *Cronica Principum Saxonie*, MGH SS XXV, стр. 476
* Lars O. Lagerqvist (1982). *"Sverige och dess regenter under 1.000 år",("Sweden and its regents during 1000 years")* (Swedish). Albert Bonniers Förlag AB. ISBN 91-0-075007-7.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)91-0-075007-7
**Спенсер Трејси** (5 април 1900 – 10 јуни 1967) е американски филмски актер-двократен оскаровец кој глуми во повеќе од 74 филмови од 1930 до 1967 година. Се смета за еден од најдобрите глумци во американската филмска историја.
Во 1999 година, Американскиот филмски институт го прогласува Трејси за деветта најголема филмска ѕвезда на сите времиња. Номиниран е девет пати за оскар за најдобар глумец.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Спенсер Трејси" на Ризницата ? |

* Спенсер Трејси на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Спенсер Трејси на TCM Movie Database
* Спенсер Трејси — Internet Broadway Database
* Find-A-Grave профил за Спенсер Трејси

 * п
* р
* у
 **АФИ 100 години... 100 ѕвезди**

 Глумци 
*1*. Хемфри Богарт •
*2*. Кери Грант •
*3*. Џејмс Стјуарт •
*4*. Марлон Брандо *•*
*5*. Фред Естер •
*6*. Хенри Фонда •
*7*. Кларк Гејбл •
*8*. Џејмс Кегни •
*9*. Спенсер Трејси •
*10*. Чарли Чаплин •
*11*. Гери Купер •
*12*. Грегори Пек •
*13*. Џон Вејн •
*14*. Лоренс Оливие •
*15*. Џин Кели •
*16*. Орсон Велс •
*17*. Kирк Даглас •
*18*. Џејмс Дин •
*19*. Барт Ланкастер •
*20*. Браќата Маркс •
*21*. Бастер Китон •
*22*. Сидни Поатје •
*23*. Роберт Мичам •
*24*. Едвард Г. Робинсон •
*25*. Вилијам Холден


 Глумици 
*1*. Кетрин Хепберн •
*2*. Бети Дејвис •
*3*. Одри Хепберн •
*4*. Ингрид Бергман *•*
*5*. Грета Гарбо •
*6*. Мерилин Монро •
*7*. Елизабет Тејлор •
*8*. Џуди Гарланд •
*9*. Марлен Дитрих •
*10*. Џоан Крафорд •
*11*. Барбара Стевик •
*12*. Клодет Колбер •
*13*. Грејс Кели •
*14*. Џинџер Роџерс •
*15*. Мае Вест •
*16*. Вивиен Ли •
*17*. Лилиан Гиш •
*18*. Ширли Темпл •
*19*. Рита Хејворт •
*20*. Лорен Бекол •
*21*. Софија Лорен •
*22*. Џин Харлоу •
*23*. Керол Ломбард •
*24*. Мери Пикфорд •
*25*. Ава Гарднер


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 27172214
* LCCN: n50014652
* ISNI: 0000 0001 2125 3240
* GND: 118623559
* SUDOC: 034294813
* BNF: cb12506459h (податоци)
* BIBSYS: 90853315
* MusicBrainz: a5a5b394-1ff4-473c-bf34-5a4570f9f153
* NLA: 36023668
* NKC: jn20040520013
* BNE: XX1126431
* CiNii: DA1317724X

 |

 |