**Протоколите за интерврска на отворени системи** претставуваат семејство на стандарди за размена на информации кои се развиени заеднички од страна на ISO и од ITU-T. Процесот на стандардизација започнал во 1977 година.

Додека OSI моделот од седум слоеви е често користен како референца за настава и документација, протоколите првично замислени за тој модел не добиле популарност и само X.400, X.500 и IS-IS постигнаа трајно влијание. Целта на свитата на протоколи со отворени стандарди била заменета од страна на Интернет свитата на протоколи, поддржана од работната група за инженерство на Интернет (IETF).

Преглед
-------

Стекот на OSI протоколите е структуриран во седум концептуални слоеви. Слоевите формираат хиерархија на функционалност почнувајќи од физичките хардверски компоненти до корисничките интерфејси на ниво на софтверска апликација. Секој слој прима информации од слојот над него, ги обработува и ги пренесува на слојот под него. Секој слој додава енкапсулирана информација (заглавие) на дојдовната информација пред да биде пренесена на долниот слој. Заглавјата обично вклучуваат адреса на изворот и одредиштето, информации за контрола на грешки, идентификација на протоколот и параметри на протоколот, како што се опции за контрола на проток и секвенцијални броеви.

OSI модел| Слој | Податочна единица на протоколот (PDU) | Функција |
| --- | --- | --- |
| Слоеви кај домаќинот | 7 | Апликациски | Податок | API од највисоко ниво, вклучувајќи споделување на ресурси,далечински пристап до фајлови. |
| 6 | Презентациски | Превод на податоци помеѓу мрежен сервис и апликација; вклучувајќи шифрирање на карактери, компресија на податоци и шифрирање/декрипција. |
| 5 | Сесиски | Менаџирање на комуникација со сесиите, како континуирана размена на информации во форма на повеќекратно назад-напред пренесување помеѓу два јазли. |
| 4 | Транспортен | Сегмент, датаграм | Надежен пренос на податочни сегменти помеѓу точки од мрежата, вклучувајќи сегментација, acknowledgement и мултиплексирање. |
| Медиа слоеви | 3 | Мрежен | Пакет | Структурирање и менаџирање со повеќекратна мрежа од јазли, вклучувајќи адресирање, рутирање и контрола на сообраќајот. |
| 2 | Податочен | Рамка | Надежен пренос на податочни рамки помеѓу два јазли кои се поврзани со физичкиот слој |
| 1 | Физички | Бит,симбол | Пренос и прием на суров бит кој се пренесува низ физички медиум. |

Слој 1: физички слој
--------------------

Овој слој единствено се справува со физичките приклучоци и сокетите и со електричната спецификација на сигналите.

Ова е медиум преку кој се пренесуваат дигиталните сигнали. Може да биде усучена парица, коаксијален кабел, оптичко влакно, безжична комуникација или други медиуми за пренос.

Слој 2: податочен слој
----------------------

Податочниот слој ги пакува суровите битови од физичкиот слој во рамки (логички, структурирани пакети за податоци). Тоа е специфицирано во ITU-T Rec. X.212 [ISO / IEC 8886], ITU-T Rec. X.222 и други. Овој слој е одговорен за пренесување рамки од еден домаќин до друг. Тој може да изврши и проверка за грешки. Овој слој понатаму се состои од два подслоеви: МАЦ и ДОО.

Слој 3: мрежен слој
-------------------

* Мрежна услуга без врска (CLNS) - ITU-T Rec. X.213 [ ISO / IEC 8348 ]. SCCP се заснова на X.213.
* Мрежен протокол без врска (CLNP) - ITU-T Rec. X.233 [ ISO / IEC 8473-1 ] .
* Мрежна услуга ориентирана кон поврзување (CONS) - ITU-T Rec. X.213 [ ISO / IEC 8348 ] .
* Мрежен протокол ориентиран кон поврзување ( X.25 ) - ITU-T Rec. X.233 [ ISO / IEC 8878 ]. Ова е употреба на протокол X.25 за да се обезбедат CONS.
* Протокол за брз бајт на мрежата - ISO / IEC 14700
* Протокол за размена на рутирање на системот до средниот систем (ES-IS) - ISO / IEC 9452 (препечатен во RFC 995 ).
* Протокол за рутирање низ домен на среден систем до среден систем (IS-IS) - ISO / IEC 10589 (препечатен во RFC 1142 ), подоцна адаптиран за моделот TCP / IP .
* Протокол за размена на информации за рутирање на крајниот систем за употреба со ISO / IEC 8878 (SNARE) - ITU-T Rec. X.116 [ ISO / IEC 10030 ] .

Ова ниво е задолжено за пренос на податоци помеѓу системите во мрежата, користејќи ги мрежно-слоевитите адреси од машините за да се води сметка за одредиштата и изворите. Овој слој користи насочувачи и прекинувачи за да менаџира со својот сообраќај (контрола за контролата на проток, проверка за грешка, рутирање итн.) Значи, тука се наоѓаат сите рутирачки решенија, и се справува со пренос на податоци од крај до крај.

Слој 4: транспортен слој
------------------------

Конекциски-ориентираните и безконекциските модели се специфицирани од ITU-T Rec. X.214 [ ISO / IEC 8072 ]; протокол што ја обезбедува услугата во конекциски режим што е специфициран од ITU-T Rec. X.224 [ ISO / IEC 8073 ], а протоколот што ја обезбедува услугата во безконекциски режим е специфициран од ITU-T Rec. X.234 [ ISO / IEC 8602 ].

* Транспорт протокол Класа 0 (TP0)
* Протокол за транспорт Класа 1 ( TP1)
* Протокол за транспорт Класа 2 ( TP2)
* Протокол за транспорт Класа 3 ( TP3)
* Протокол за транспорт Класа 4 ( TP4)
* Протокол за транспорт на брз бајт - ISO 14699

Транспортниот слој пренесува податоци помеѓу процесите на изворот и одредиштето. Генерално, се препознаваат два модели на поврзување, конекциски-ориентирани и безконекциски. Конекциски-ориентираните воспоставуваат специјално, виртуелно коло и нудат разни степени на загарантирана испорака, осигурувајќи дека добиените податоци се идентични со пренесените податоци. Безконекцискиот модел обезбедува само услуга со најголем напор без вградена можност за исправка на грешки, што вклучува целосно губење на податоците без да го известите изворот на податоците за дефектот. Нема логично поврзување и нема постојана состојба на трансакцијата што постои помеѓу крајните точки, позајмувајќи го безконекцискиот модел со надземни режими и потенцијално подобри перформанси во реално време за апликации кои се осетливи на време, како што се пренесувањето на глас и видео.

Слој 5: сесиски слој
--------------------

* Услуга за сесија- ITU-T Rec. X.215 [ISO / IEC 8326]
* Конекциски-ориентиран протокол- ITU-T Rec. X.225 [ISO / IEC 8327-1]
* Безконекциски протокол- ITU-T Rec. X.235 [ISO / IEC 9548-1]

Сесискиот слој ги контролира дијалозите (врските) помеѓу компјутерите. Тој ги воспоставува, менаџира и ги прекинува врските помеѓу локалната и далечинската апликација. Тој овозможува работа со полн дуплекс и полудуплекс или симплекс операција и воспоставува процедури за проверка, одложување, прекинување и рестартирање. OSI моделот го направил овој слој одговорен за благодатно затворање на сесиите, што е својствено за Протоколот за контрола на пренос, и исто така и за проверка на сесиите и обновување, што обично не се користи во Интернет свитата на протоколи. Сесискиот слој најчесто е имплементиран експлицитно во апликациски средини кои што користат повици за далечинска процедура.

Слој 6: презентациски слој
--------------------------

* Услуга за презентација- ITU-T Rec. X.216 [ISO / IEC 8822]
* Конекциски-ориентиран презентациски протокол- ITU-T Rec. X.226 [ISO / IEC 8823-1]
* Безконекциски презентациски протокол- ITU-T Rec. X.236 [ISO / IEC 9576-1]

Овој слој ги дефинира и шифрира/ декриптира типовите на податоци од апликацискиот слој. Протоколите како MIDI, MPEG и GIF се формати на презентациски слоеви споделени од различни апликации.

Слој 7: апликациски слој
------------------------

### Елементи на услуги со заедничка апликација (CASEs)

* Елемент на услугата за контрола на здружението (ACSE) - ITU-T Rec. X.217 [ISO / IEC 8649], ITU-T Rec. X.227 [ISO / IEC 8650-1], ITU-T Rec. X.237 [ISO / IEC 10035-1].
* Надежен трансфер на услуги (RTSE) - ITU-T Rec. X.218 [ISO / IEC 9066-1], ITU-T Rec. X.228 [ISO / IEC 9066-2].
* Елемент на услугата за далечинско работење (ROSE) - ITU-T Rec. X.219 [ISO / IEC 9072-1], ITU-T Rec. X.229 [ISO / IEC 9072-2]. TCAP е поврзан со X.219.
* Елемент на услуга за посветеност, истовременост и обновување (CCRSE)
* Елемент на услугата за размена на безбедност (SESE)

Ова води евиденција за тоа како секоја една апликација комуницира со друга апликација. Дестинациските и изворните адреси се поврзани со специфични апликации.

### Апликациски процес

* Common management information protocol (CMIP) – ISO 9596 / X.700
* Directory services (DS) – X.500, later modified for the TCP/IP stack as LDAP
* File transfer, access, and management (FTAM)
* Message handling system (MHS) – X.400
* Virtual terminal protocol (VT) - ISO 9040/9041
* Remote Database Access (RDA)
* Distributed Transaction Processing (OSI TP)
* Interlibrary Loan Application Protocol (ILAP)
* Document Transfer And Manipulation (DTAM)
* Document Printing Application (DPA)
* Document Filing and Retrieval (DFR)

Протоколи за рутирање
---------------------

* Среден систем до среден систем (IS-IS)- ISO 10589 (препечатен во RFC 1142)
* Краен систем до среден систем (ES-IS) - ISO 9542 (препечатен во RFC 995)
* Протокол за рутирање меѓу домен (IDRP) - ISO 10747

Поврзано
--------

* Стек протокол
* Протоколни војни
* WAP протокол пакет

Наводи
------

1. ↑  Shaw, Keith (2018-10-22). „The OSI model explained: How to understand (and remember) the 7 layer network model". *Network World* (англиски). Посетено на 2020-05-16.
2. ↑  апликација комуницира со друга апликација. Дестинациските и изворните адреси се поврзани со с