recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Веспрем****Veszprém megye** |
|
| Грб на округот |
|  |
| **Регион** | Централен прекудунавски регион |
| **Административен центар** | Веспрем |
| **Површина** | 4.612,59 км2 |
| **Население** | 361.620 (2008) |
| **Густина на населението** | 78,4 /км2 |
| **Број на населени места** | 217 |
| **Мрежно место** | www.veszpremcounty.hu |

**Веспрем** (унгарски: *Veszprém megye*) претставува административен округ (*megye*) во западна Унгарија. Веспрем е исто така и името на главниот град на округот.

Панорама на Веспрем.

Географија
----------

Веспрем претставува округ во западна Унгарија. Во неговите природни граници тој ги зафаќа Бакони ридовите и северниот брег на езерото Балатон. Неговите граници ги дели со унгарските окрузи: Ваш, Ѓер-Мошон-Шопрон, Комаром-Естергом, Фејер, Шомоѓ и Зала. Главен административен центар на округот е градот со исто име - Веспрем. Реката Маркла тече низ дел од неговата западна граница. Неговата површина изнесува 4613 км2.

Историја
--------

За време на историјата, границите на округот честопати се менувале. Најголем губиток округот доживеал за време на седумдесеттите години на XX век, кога Кестхењ му припаднал на округот Зала. После 1992 година, во неколку бранови, се додадение некои краеви на округот, на други окрузи, поголем дел од северните делови, како и имало делови кои биле споени со округот Ѓер-Мошон-Шопрон.

Галерија
--------

* Минтсекала - урнатини на храмот.Минтсекала - урнатини на храмот.
* Замокот Навигазони од горе.Замокот Навигазони од горе.
* Панорама на Добронте замокот.Панорама на Добронте замокот.
* Маѓарони Калварија од горе.Маѓарони Калварија од горе.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Веспрем (округ)" на Ризницата ? |

* Официјално мрежно место
* Веспремски вести
* Лист на веспремски окрузи
* Портал на Унгарија[*мртва врска*]
* Музеи Архивирано на 12 мај 2004 г.
* Национални паркови
* Туристички водич

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Окрузи во Унгарија |
| --- |
|  |
| 
* Барања
* Бач-Кишкун
* Бекеш
* Боршод-Абауј-Земплен
* Ваш
* Веспрем
* Ѓер-Мошон-Шопрон
* Зала
* Јас-Наѓкун-Солнок
* Комаром-Естергом
* Ноград
* Пешта
* Саболч-Сатмар-Берег
* Толна
* Фејер
* Хајду-Бихар
* Хевеш
* Чонград
* Шомоѓ

 |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4313056-2
* BNF: cb12314967w (податоци)

 |

 |
Св. Сисој пред гробницата на Александар Македонски (фреска во манастирот Варлаама, на Метеора)
Савина чешма — света вода и параклис посветен на св. Сисој во Катланово
**Сисој Велики** († 429) е христијански светец, испосник, следбеник на Антониј Велики. Поменот во Православната Црква се означува на 6 јули (според јулијанскиот календар).

Животопис
---------

Сисој е родум од Мисир (денешен Египет) и бил ученик на Св. Антониј. После смртта на својот голем учител Св. Сисој се населил на пустинската гора наречена Антониева според местото на подвигот на великиот светител. Можел да исцелува болни, да изгонува демони и да воскреснува мртви. Свети Сисој се подвизувал шеесет години во пустината и се смета дека бил како извор на жива мудрост за сите монаси и мирјани што му притекнувале барајќи поука. Пред смртта лицето му заблескало како сонце. Монасите стоеле околу него и ѝ се восхитувале на оваа појава. А кога светителот ја испуштил душата, одајата се исполнила со прекрасно благоухание. Се упокоил во длабока старост, во 429 година. 

> 
> „Какво искушение и да го снајде човекот, тој треба да ѝ се предаде на волјата Божја и да признае дека искушението се случило заради неговите гревови. Ако пак се случи нешто добро, треба да се каже дека станало по Божја Промисла"
> 
> 
> 

.

Сисој и Александар Македонски
-----------------------------

Според преданието Св. Сисој еднаш, во пустината, го пронашол гробот на Александар Македонски. Кога го видел се ужаснал и рекол: „*Колку голем човек беше, а сепак сега е само прав и пепел*"... И го затворил гробот и никому не му го покажал.

Наводи
------

1. ↑  Бондаренко В. Смиренья ради вознесенные
Влезот во замокот.

 Евде околу замокот.
**Вечниот златен замок** (кинески: 億載金城), алтернативно, но помалку познат како **Батерија** **Еркуншен** (二鯤鯓砲台), ― одбранбен замок во округот Анпинг, Тајнан, Република Кина.

Историја
--------

Замокот бил изграден во 1874 година и завршен во 1876 година од познатиот чиншки службеник Шен Баожен со цел да го заштити брегот и да го одбрани островот од јапонските инвазии. Оваа воена градба ја забележала својата прва акција во кинеско-француската војна од 1884 година. Кога островот Тајван бил отстапен на Јапонската Империја од страна на Чинг во 1895 година, тајванскиот народ се борел под знамето на Република Формоза против освојувачките јапонски воени бродови, од оваа тврдина. Под јапонска контрола оваа воена градба ја изгубила својата вредност. Неговата вредност била целосно изгубена кога за време на Руско-јапонската војна императорската јапонска влада продала дел од топовите на тврдината.

Поврзано
--------

* Список на туристички знаменитости во Тајван
* Батерија Ершаван
* Форт Зеландија
* Форт Провинтија
* Историја на Тајван

Наводи
------

1. ↑  „Attractions > Hot Spots > Tainan City > Eternal Fortress >". Eng.taiwan.net.tw. Посетено на 22 јануари 2022.

Библиографија
-------------

* Бендер, Ендру и сор. (2004). *Taiwan*. Сан Франциско: Lonely Planet.
**Васе Стојановски** ( 1924
 во Скопје —  1944
 во Долно Соње, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа работел како продавач во книжара. Како симпатизер на народноослободителното движење бил приклучен во помагањето на оружено востание против окупаторот. Извршувал важни задачи, собирал народна помош, бил снабдувач на печатарски материјали и делел илегални летоци. Во редовите на Дванаесеттата македонска ударна бригада стапил речиси веднаш по нејзиното формирање. Бил поставен за политички делегат на вториот вод од третата чета. Учествувал во сите борби на бригадата против балистичките банди, сè до жестоката борба кај селото Долно Соње и Говрлево, каде храбро загинал. Неговите посмртни останки биле пренесени и погребани во скопските гробишта.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 257. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Линеевото систематско дело „Систем на природата"
**Систематиката** е биолошка наука чијшто предмет на проучување е разнообразието и класификацијата на организмите (археи, бактерии, протисти, габи, растенија и животни). Целта на систематиката е *детерминација на филогенијата*. Систематичарите наидуваат на големи тешкотии при нивната работа, поради обемноста на живиот свет. Секоја година се опишуваат нови видови, посебно од недоволно истражените подрачја на Земјата, како тропските. Денес се претпоставува дека на Земјата живеат вкупно околу 50 милиони видови на организми.

Систематски начини на проучување
--------------------------------

1. ***Таксономија***- Нејзин предмет на проучување се идентификацијата и именувањето на организмите. Уште античкиот грчки филозоф Аристотел ја започнал расправата за таксономијата. За време на 1700- тите, шведскиот ботаничар Карл Лине во делото „Систем на природата" (*Systema Naturae*) ги класифицирал сите тогаш познати организми во две големи групи: царството на растенија и царството на животни. Роберт Витакер во 1969 предложил пет царства: растенија, животни, габи, протисти и монери. Подоцна биле дадени други предлози со дури уште повеќе царства. Најновите истражувања сугерираат на три големи царства: архебактерии, бактерии и еукариоти, меѓутоа денес најчесто се среќаваме со Витакеровата поделба на живиот свет, и со *хиерархиската класификација и именување на организмите*, кои ги развил Карл Лине:

Пример: Класификација на човекот:

* Царство Animalia (животни)
	+ Тип Chordata (Хордови)
		- Класа Mammalia (Цицачи)
			* Ред Примати
				+ Фамилија Hominidae
					- Род Homo
						* Вид sapiens (читање според биномна номенклатура: *Homo sapiens* - разумен човек).

Како што се оди надолу во хиерархиската класификација, толку поспецифични податоци добиваме и обратно, колку одиме нагоре толку понеспецифични податоци добиваме. Од горната хиерархиска класификација се забележува дека највисока систематска категорија претставува *тип*, а најмала е *вид*. Секоја категорија се нарекува таксон. Систематското име на организмот се чита според биномна номенклатура (која исто така ја осмислил Лине), т.е. името на родот (кое се пишува со голема буква) и името на видот (кое се пишува со мала буква). 

---

2. ***Филогенетско дрво***- Претставува погоден начин за претставување на еволуционата теорија.

---

3. ***Кладистика***- Претставува тип на систематика, развиен од Вили Хених, кој се обидувал да развие пообјективен метод на класификација на организмите.

---

4. ***Фенетика***- Претставува процес со кој таксоните се собрани заедно врз основа на нивните сличности и разлики.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85090225
* GND: 4128136-6
* NKC: ph165157

 |

 |
**Страте Русев Ивановски** ( 1921
 во Лазарополе —  1944
 во Скопје) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Основно образование завршил во родното село. Уште како млад бил принуден да замине на печалба. Се населил во Скопје и станал општ работник. Тука се вклучил во народно-ослободителното движење по примерот на постариот брат, кој веќе бил член на МК на СКОЈ. Во август 1944 година стапил во редовите на Третата македонска ударна бригада. Набргу станал политички комесар на чета во четвртиот баталјон. Со својата единица учествувал во борбите против балистите во околните села во подножјето на Китка. Потоа во реонот на реката Треска, како и во акциите против Германците на железничката линија Скопје - Велес. На 13 ноември 1944 година учествувал во уличните борби за ослободувањете на Скопје. Борците од неговата единица заробиле голем број Германци. Наредниот ден заминал кон Ѓорче Петров, каде учествувал во жестоките борби против балистите. На 14 ноември 1944 година бил смртно ранет од непријателски куршум, крај реката Лепенец.

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 193–194. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
***Бенедито Руи Барбоса*** е писател на бразилски новели.

Живот и дело
------------

Тој е роден во Сао Пауло во 1931 година. Тој бил новинар, се впуштил во драматуршките води со неговата драма „Ладен оган". По оваа претстава, повикан е да направи адаптација на делото „Одмаздата на Јуда" од Рочестер. Овој проект бил наречен „Сите сме ние браќа". Веднаш потоа му бил даден термин за да прикаже своја серија, „Ангелот и багабонтот", која постинува голем успех. 
Неговата најголема можност му се пружа кога му даваат слобода да пишува за теми во кои се разбира: внатрешноста на Бразил. Овие негови познавања му се претвораат во белег за сите негови серии. Веднаш по големиот успех „Емигрантите", во 1990 ја создава новелата „Мочуриште" за тв Мачете, која брзо се претвора во целосен успех, а Бенедито го внесува во категоријата на големи писатели. Подоцна, тој повторно создава новели за Глобо, како „Преродба" (1993), „Кралот на сточарите" (1996) и „Наша земја" (1999).
Првата страница од Токата и фуга во Де-дур, BWV 565 од Јохан Себастијан Бах
**Токата** (од италијански - tоccаrе - „допрено", „да се допре") — композиција наменета за инструмент со клавиши (оргули, чембало, пијано) во која е изразена виртуозноста на изведувачот. Се појавила во Италија на почетокот на 16 век. 
Во почетокот немала одредена форма, а тоа значело инструментална композиција создадена независно од гласните предлози. По својот импровизаторски карактер слична е на прелудиумот и фантазијата, иако уште во најраните примери покажува и многу сопствени одлики.

Главно во неа фокусот е врз виртуозноста и максималното користење на сите технички можности на инструментот.

На крајот на 16 век, терминот токата се користел во Италија за пократки воведи за оргуља во богослужбата. Италијанската токата својот врв го доживеела со делата на Џироламо Фрескобалди. Тој ги поврзал хомофонските пасажи на токата со брилијантни пасуси и ја постигнал формалната комплетност со мотивирано единство.

Во тогашната италијанска литература за чембало (А. и Д. Скарлати, Ф. Дуранте) токата е или конечна позиција на суитата или независна композиција. Музичарите надвор од Италија исто така ја презеле повеќеделната форма на токатата.

Наводи
------

1. ↑  „Toccata". Архивирано од изворникот на 2021-02-12. Посетено на 2021-01-02.

Надворешни врски
----------------

* Robert Browning, "A Toccata of Galuppi's" published 1855 Архивирано на 4 април 2008 г. e-text
**Токиски Залив** (јапонски: 東京湾) — залив кој се наоѓа во јужниот јапонски регион Канто, и го опфќа брегот на Токио, префектурата Канагава, и префектурата Чиба. Токискиот Залив е поврзан со Тихиот Океан преку каналот Урага. Неговото старо име било *Едо залив* (江戸湾). Регионот на Токискот Залив е и најголемата индустријализирана зона во Јапонија.

Име
---

Во древното време, Јапонците го нарекувале Токискиот Залив учи-уми (内海?) или „внатрешно море". Во текот на периодот Азучи-Момојама (1568—1600), подрачјето станало познато како *Едо залив*, според градот Едо. Заливот својот денешен назив, Токиски, го добил во модерното време, по преселувањето на дворот во Едо, градот кој бил преименуван во Токио во 1868 година.

Географија
----------

Токискиот Залив длабоко завлегува во низината Канто. Опкружена е со полуостровот Босо во префектурата Чиба на исток и на полуострвот Мура во префектурата Канагава на запад. Седиментите на брегот на заливот го прават брегот мазен и континуиран.

Поврзано
--------

* Токио
* Јапонија

Наводи
------

1. ↑  „神奈川県：総論 ＞ 東京湾". *Nihon Rekishi Chimei Taikei* (Japanese). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 173191044. dlc 2009238904. Архивирано од изворникот на 2007-08-25. Посетено на 2012-07-30. Занемарен непознатиот параметар `|trans_title=` (help)CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
Координати: 46°09′15″N 60°52′25″E﻿ / ﻿46.15417° СГШ; 60.87361° ИГД﻿ / 46.15417; 60.87361

**Сир Дарја** (персиски: سيردريا; таџички: *Сирдарё*; казашки: *Сырдария* ; арапски: سيحون; узбечки: *Sirdaryo*) — река во Средна Азија. Во антиката се нарекувала **Јаксарт** (од староперсискиот назив *Јахша Арта* = „Голема Бисерна"). Во сите средновековни арапски текстови реката се нарекува Сајхун (سيحون) и претставува една од четирите реки што извираат од Рајот (другите три се Аму Дарја, Нил и Еуфрат).

Географија
----------

Реката настанува од два извора во масивот Тјеншан (Тенгирто) во Киргистан и источен Узбекистан — реките Нарин and и Кара Дарја. Тече во должина од 2.212 км во западен и северозападен Узбекистан и јужен Казахстан, па завршува во Аралското Езеро. Сливното подрачје зафаќа површина од 800.000 км2, но удел во снабдувањето на реката имаат највеќе 200.000 км2. Сир Дарја има мошне скромен истек од 37 км2 годишно, што е само половина од оној на Аму Дарја.

По течението рекака ги снабдува со вода најполодните полиња на памук во цела Средна Азија, но и градовите Коканд, Хуџанд, Кизилорда и Туркестан.

Историја
--------

Реката Сир Дарја ја бележела северната граница на Македонската империја. По Битката кај Јаксарт (329 п.н.е.), Александар III Македонски го проширил и преименувал тогашен Кирополис, претворајќи го во градот Крајна Алекандрија (Александрија Есхата).

За времето на Кокандскиот ханат во XVIII век е изградена голема каналска мрежа низ пределите кајшто тече реката. Во советскиот период се направени многу крупни потфати во системот за наводнување, на памучните полиња, што подоцна предизвикало големи еколошки оштетувања. По овие прекопи, реката секнува долго пред да стаса до Аралското Езеро, и затоа истото е сведено на мал остаток од некогашното езеро. Во памукопроизводните краишта денес живеат милиони жители, што претставува значајна потешкотија во обидите да се поврати полноводноста на езерото.

Поврзано
--------

* Аму Дарја

Наводи
------

1. 1 2
2. ↑  Вовед на „Муџам ел-булдан" од Јакут ел-Хамави, стр. 30

Надворешни врски
----------------

* Сир Дарја на Ризницата ?
* Сир Дарја — Енциклопедија „Британика" (англиски)
* Јаксарт — Проект „Ливиј"
* Канал „Евроазија" (руски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 235647842
* GND: 4343480-0

 |

 |
Варовничка образба во групата Варшенек од Северните Варовнички Алпи
**Варовнички Алпи** (германски: *Kalkalpen*) — целина од два планинските венци Северните и Јужните Варовнички Алпи долга околу 600 км која се протега напоредно на главниот плански венец на Австриските Централни Алпи, како и на север и југ од нив. 

Најпознати групи во Варовничките Алпи се:

* на север: Ретикон, Ветерштајн, Вилдер Кајзер, Штајнберге, масивот Дахштајн, Мртвите Планини, Гезојсе, Хохшваб и планините Ракс и Шнеберг околу Виена.
* на југ: Доломитите, Карнските Алпи и Караванките .

Профилите на Варовничките Алпи се многу разновидни и се движат од остри врвови и стрмни карпи до високи висорамнини и пространи карстни предели. Имаат стопанско значење како извори на питка вода и имаат голем број достапни окапни и ледени пештери.

Додека централните алпи се претежно составени од кристални карпи (гранит, гнајс) или шкрилци(Високи Таури), Варовничките Алпи се направени од полесни и попорозни карпи. Покрај варовник, содржат доломит, лапорец, песочник и слично.

Поврзано
--------

* Алпи
* Орогенеза
* Тектоника на плочите
**Сирил Лемоан** (француски: *Cyril Lemoine*; р. 3 март 1983

 во Тур) — француски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа Кофидис.

Лемоан се приклучил на Кофидис за сезоната 2014, откако неговата претходна екипа — Сожасен — се распаднала на крајот на сезоната 2013.

Достигнувања
------------

2004
1. Етапа 3 Тур ду Тарн ет Гарона
2. Краен пласман Букл де ла Мајен
2006
8. Краен пласман Трка околу Луксембург
1. Пласман за млад возач
2009
3. Краен пласман Четири дена Динкерк
3. ГП Стад Зотегем
4. Класик Шатору
5. Краен пласман Критериум Интернасионал
2010
7. Тро-Бро Леон
10. Краен пласман Трка околу Белгија
2011
9. ГП де Фурмие
10. Краен пласман Три дена Де Пане
10. Париз-Брисел
2012
5. Краен пласман Париз-Корез
7. Краен пласман Сиркут де Лорена
7. Класик Шатору
8. Краен пласман Букл де ла Мајен
1. Бодовен пласман
2013
5. Ла Руе Туранжел
6. Тро-Бро Леон
9. Париз-Бурж
2014
3. Краен пласман Тур ду Поату-Шарент
6. Краен пласман Трка околу Белгија
2015
7. Дварс дор Вландерен

### Распоред на резултатите на големите трки

| Голема трка | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Џиро | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
|  Тур | — | — | — | 144 | — | — | 136 | 112 | 110 | — | 137 | 128 |
|  Вуелта | 134 | — | 100 | — | — | — | — | — | — | 61 | — | — |

СО = се откажал; — = не учествувал

Наводи
------

1. 1 2  „Cofidis complete recruitment with the arrival of Simon and Lemoine". *Yahoo! Eurosport* (француски). TF1 Group. 2 октомври 2013. Посетено на 1 декември 2013.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сирил Лемоан" на Ризницата ? |

* Матична страница  (француски)
* Сирил Лемоан на Твитер
* Сирил Лемоан на Trap-Friis.dk
* „Достигнувања на Сирил Лемоан". Cycling Archives.
* „Достигнувања на Сирил Лемоан". Cycling Quotient.
* „Достигнувања на Сирил Лемоан". ProCycling.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ФранцијаБиографска икона | *Оваа биографска статија поврзана со францускиот велосипедизам е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Страчино
**Страчино**, познат и како крешенца, е италијански вид на кравјо сирење, типично за Ломбардија, Пиемонт, Венето и Лигурија. Тоа се јаде кога е доста ново и младо, нема кора и има многу мека, кремаста текстура и обично има благ и нежен вкус. Најмногу се сретнува во форма на квадрат.

Името на сирењето потекнува од ломбардската придавка *страч*, што значи „уморен". Се вели дека млекото што го произведуваат уморните крави што се спуштаат од алпските пасишта во есен, е побогато со масти и покисело. Според легендата, овие квалитети биле откриени во кравјото млеко. Кравите сезонски се преселувале, горе-долу по Алпите, на различни пасишта. Млекото на таквите крави му дава на сирењето карактеристични вкусови.

Страчино обично се јаде самостојно, но и како фил на некои видови леб: во Реко, на лигурската ривиера источно од Џенова, *„focaccia col formaggio"* („сирење фочачиа") или „*focaccia di Recco"* обично се полни со крешенца, додека во Ромања и во делови од некои блиски региони (на пр. северна Марке, Умбрија и источна Тоскана) е класичен фил за *касионе* кој се прави од пиадина, тенок рамен леб.

Наводи
------

1. ↑  Fletcher, Janet (July 3, 2011). „Stracchino a worthy substitute for mozzarella". *SFGATE*.
2. ↑  „Paesi del Gusto". *Paesi del Gusto*.
**Варта** (пол. *Warta*, герм. *Warthe*, лат. *Varta*) е река во западниот дел на средна Полска, притока на реката Одра. Ова е трета најголга река во Полска, со должина од 808 километри. Сливот на Варта зафаќа 54.529 км². Поврзана е со реката Висла преку помалата река Нотеќ, како и со Бидгошиот канал близу Бидгошч.

Извира во Горна Шлеска (Шлеско Војводство) близу Завјерќе, и тече низ Лоѓскиот, Големополскиот и Лубушкото Војводство, па се влева во реката Одра близу Костшин на Одра.

Десни притоки
-------------

* Видавка
* Нер
* Велна
* Нотеќ

Леви притоки
------------

* Лисварта
* Просна
* Обра
* Постомија

Поврзано
--------

* Реки во Полска
* Географија на Полска

Координати: 52°35′55″ N; 14°36′37″ E﻿ / ﻿52.5986° СГШ; 14.6103° ИГД﻿ / 52.5986; 14.6103

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 3146153051805252234
* LCCN: n80075280
* GND: 4064663-4
* NKC: ge160482

 |

 |
Амадис Галски, шпански витешки роман објавен во Сарагоса во 1508 - гравура на Хорхе Кочи, XVI век
**Витешки** или **рицарски роман** уште наречени **витешки романси** — приказна во проза или стихови популарна помеѓу благородничките кругови во доцниот среден век. Станува збор за фантастични приказни исполнети со чудесни авантури најчесто на некој витез, со јуначки карактер, кој заминува на поход. Сепак „нагласокот е на љубовта и дворските манири, за разлика од т.н. *шансон де жест* и друг вид на епски творби во кои нагласокот е на машкото воено јунаштво." Романсите главно црпеле од народното творештво, особено од легендите и бајките, приспособени да одговараат на вкусот на тогашните читатели/слушатели, но некаде околу 1600 овие приказни повеќе не биле во мода. Мигел де Сервантес токму во овој период ги исмева овие приказни преку *Дон Кихот*. Сепак, денешната слика за средниот век е повеќе под влијание на овие романи отколку на која било друга средновековна форма, така што самиот збор  *средновековно* пробудува слики на витези, девојки во опасност, змејови и сл.

Вообичаено, овој тип на книжевност бил пишуван на англонормандски, старофранцуски, окситански, провансалски, а подоцна и на португалски, шпански, англиски, италијански (особено во склоп на сицилијанската поезија) и германски јазик. Почнувајќи од ХIII век, романсите биле сѐ повеќе пишувани во проза. Тие биле читани од страна на дворјаните, но истовремено некои од нив биле изведувани пред жителите на кралскиот двор. Францускиот поет, Кретјен де Троа е еден од најпознатите творци на овие романи. Приказните за Кралот Артур и витезите на округлата маса се најпознат пример за овој тип на романи. Во современата книжевност мотивите од витешките романси се најприсутни во фантастичните романи, како *Господарот на прстените* на Џ.Р.Р. Толкин или *Песна за мраз и оган* на Џорџ Р.Р. Мартин.

Наводи
------

1. ↑  „Chivalric romance", кај Chris Baldick, ed. *Oxford Dictionary of Literary Terms*, 3rd ed. (Oxford University Press, 2008).
2. ↑  C. S. Lewis, *The Discarded Image*, p. 9 ISBN 0-521-47735-2
**Синчи Рока** (кечуански: *Sinchi Roq'a Inka* - *„храбриот љубезен инка"*) бил вториот Сапа Инка на Кралството Куско и член на динстијата Хурин. Тој бил син на Манко Капак и татко на Локе Јупанки и функцијата ја презел во 1230 година, додека некои тврдат дека на престолот бил уште од 1105 година.

Кралството Куско подоцна се преобразило во Тавантинсују под водство на Пачакути. Во една од митовите на Инките, Синчи Рока го предводел народот до градот Куско.

Хроничарот Педро Чеза де Леон вели дека Синчи Рока изградил тераси и во терасите донел плодна земја за потребите на земјоделството. Синчи Рока е познат по приказната за Теуотихи. Теуотихи бил дипломат на Инките и бил испратен до соседното кралство да испрати порака. Сепак, тој бил вратен назад кај Синчи Рока, но обезглавен. Ова било почеток на војна, се одвивала битката на Мауедипи која резултирала со победа на Инките.

Поврзано
--------

* Сапа Инка
* Список на Сапа Инки
* Империја на Инките
* Кралство Куско


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со Инките е никулец.Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.* |

|
|  |
| Претходник**Манко Капак** | **Сапа Инка**c. 1230 CE | Наследник**Локе Јупанки** |
**Страшниот суд** (италијански: *Il Giudizio Universale*) — фреска изработена од страна на италијанскиот ренесансен сликар Микеланџело, кој го покрива целиот ѕид на олтарот на Сикстинската капела во Ватикан. Фреската претставува опис на Второто пришествие на Христос и конечниот суд од Бога на целото човештво.

Изработката на фреската траела четири години помеѓу 1536 и 1541 година (подготовката на олтарниот ѕид започнала во 1535 година). Микеланџело започнал да работи на проектот дваесет и пет години откако го завршил таванот на Сикстинската капела и имал речиси 67 години кога го завршил. „Страшниот суд" започнал во времето на папата Климент VII, но бил завршен во времето на папата Павле III.

Христос се наоѓа во средината, и тој гледа како ги раздвојува праведните од десната рака и грешниците од левата страна. Под него лево се грешниците, како и демоните, кои ќе ги мачат засекогаш. На десната страна се гледаат праведниците кои се искачуваат од своите гробови со помош на ангели за да живеат вечен живот на небото.

Веднаш до Христос е Ева, а околу него се светци, од кои повеќето умреле од маченичка смрт. Мачениците се насликани заедно со уредите кои ја предизвикале нивната смрт. Света Екатерина носи дел од тркалото, бидејќи била распната на тркало; Лаврентиј Римски ја држи решетката на која тој бил испечен жив; Свети Себастијан има стрели бидејќи неговото тело било прободено со стрела до смрт; Свети Вартоломеј ја држи сопствената кожа.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Страшниот суд (Микеланџело)" на Ризницата ? |

* Страшниот суд (Микеланџело)
**Тетраграматон**  (од грчки τετραγράμματον, со значење „збор со четири букви"), се однесува на хебрејското **יהוה**, едно од имињата на Богот на Израел, напишано со четири букви.

Буквите читани од десно кон лево се:

| хебрејски | име на буквата | изговор |
| --- | --- | --- |
| **י** | Yodh | "Y" |
| **ה** | He (се чита „хеј") | "H" |
| **ו** | Waw | "W" |
| **ה** | He | "H" |

Овие четири букви се однесуваат на „Јахве" или „Јехова", а разликите се појавуваат поради тоа што хебрејското писмо ги испушта самогласките. Името на Бога со овие четири букви се појавува во хебрејскиот дел на Светото писмо 6,828 пати. Не се појавува во Песна над песните.

Поврзано
--------

* Библија

Наводи
------

1. ↑  Онлајн етимолошки речник
2. ↑  „Importance of the Name.". *(1988) Insight on the Scriptures Vol. 2*. ©Watchtower Bible and Tract Society of Pennsylvania. стр. 8.
*Hydra*
**Биолошката бесмртност** — недостаток на постојаниот пораст на стапката на смртност во функција на хронолошкото стареење. Клетка или организам кој не старее или во одреден стадиум на животот престанува да старее може да се нарече биолошки бесмртен.

Единствениот познат организам кој се смета за биолошки бесмртен е медузата *Turritopsis nutricula*.

Меѓутоа, овој концепт на бесмртноста е предизвикан од новиот „Прирачник за биологијата на стареењето", бидејќи зголемувањето на стапката на смртност како функција на хронолошката старост може да се занемари кај екстремната старост.

Не постои организам или поединечна клетка што се одликува со апсолутно бесмртна. Животот на секој организам кој поседува биолошка бесмртност може да биде прекинат ако се изложи на токсична околина, или ако неговите животни функции се сопрат на некој друг начин.

Поврзано
--------

* Вечност
* Животен век
* Бесконечност
* Turritopsis nutricula

Наводи
------

1. ↑  Masoro, E.J.; Austad S.N. (eds.) (2006). *Handbook of the Biology of Aging* (Sixth. изд.). San Diego, CA, USA: Academic Press. ISBN 0-12-088387-2.CS1-одржување: излишен текст: список на автори (link)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Страшо Ангеловски** (5 август 1959

 во Скопје) е македонски политичар, претседател на македонската десничарска политичка партија ТМОРО-ВЕП и долгогодишен водач и претседател на некогашната МААК - Конзервативна Партија (подоцна МААК-ЕМО). Познат е по своите ставови и залагања за обединување на Македонија, поддршка и промивирање на современиот македонски национален идентитет како продолжение и директна врска со Античките Македонци. По занимање е дипломиран новинар.

Како претседател на МААК - Конзервативна Партија, Страшо Ангеловски во 1997 година, на своја иницијатива во Женева побара ревизија и поништување на Букурешкиот договор и обединување на Македонија. Во 2001 година организирал протести пред Собранието на Република Македонија со цел да се оневозможи изгласувањето на Охридскиот рамковен договор. Заедно со неговата партија МААК-ЕМО, тој во 2001 година се обиде и преку правна процедура да се поништи Рамковниот договор.

Наводи
------

1. ↑  Дувњак, Гордана (5 мај 2008). „Партиите ги открија адутите за јунските избори". Утрински Весник. Посетено на 2010-10-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија македонски политичар е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Витијаските јазици** сочинуваат јазична група која е дел од западноокеанските јазици од семејството на австронезиски јазици.

Класификација
-------------

Оваа група е составена од следниве јазици:

**витијаски** (37 јазика)
белски јазици (8)
астролапски (3)
авадско-биншки јазик
миндирски јазик
вапски јазик
јадрени белски (5)
северни (4)
билбилски јазик
гедагедски јазик
матукарски јазик
такиски јазик
јужни (1)
марички јазик
киленге-малеуански (1)
малеуанско-киленгејски јазик
корапски (3)
аропско-локапски јазик
карнајски јазик
маласангански јазик
мангапско-мбулански (1)
мбулански јазик
менгенски (3)
лотејски јазик
мамуски јазик
менгенски јазик
роинџиско-ненајски (2)
мароански јазик
ронџиски јазик
сиоански (1)
сиоански јазик
југозападни новобритански (17 јазици)
амарски (1)
амарски јазик
аравеанско-пасисмануански (14)
аравеански (9)
источноаравеански (4)
аколетски јазик
авауански јазик
бебелски јазик
лесиншко-гелимски јазик
западноаравеански (4)
ајклепски јазик
апалички јазик
гимски јазик
солоншки јазик
мангсеншки јазик
пасисмануански (5)
ајгонски јазик
карорски јазик
каулоншки јазик
миуански јазик
сенгсеншки јазик
библиншки (2)
ламогајски јазик
моук-аријански јазик
тамиски (1)
тамиски јазик

Наводи
------

1. ↑  Ethnologue за витијаските јазици

Поврзано
--------

* Портал: Јазик

* Океански јазици
* Западноокеански јазици

Надворешни врски
----------------

* Ethnologue за витијаските јазици


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со австронезиските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Форт Фуентес**, (италијански: '**Forte di Fuentes'**), е поранешна воена тврдина на ридот Монтекио или Монтеџиоло во близина на Колико, во провинцијата Леко, Ломбардија, северна Италија.

Изградена е од шпанскиот гувернер на Милано, дон Педро Енрикез де Ацеведо, гроф од Фуентес, со цел да се брани северната граница на шпанскиот домен наспроти Грисонови на север. Изградбата била започната во 1603 година или октомври 1609 година под воениот архитект Габрио Бруска, и била значително завршена во рок од три години. Помошни утврдени структури биле кулата Сорико, Торета дел Пасо, Фортино д'Ада, Торино ди Боргофранконе, Торета ди Курчио и кулата Фонтанедо. Како и градот Милано, тврдината Фуентес му попуштила во 1706 година на принцот Јуџин од Савој, со што завршила шпанската контрола врз областа. 

Тврдината била посетена во 1769 година од страна на императорот Јосиф II, кој ја прогласил за воено бескорисна. Таа била деактивирана во 1782 година, а ридот бил ставен на аукција на приватен купувач. Тврдината била во голема мера урната во 1796 година од генералот Рамбо по наредба на Наполеон и на барање на Грисон. Во текот на 19 век урнатините станале засолниште на групи бандити кои австриската жандармерија не можела да ги отстрани.

Од 1911 до 1913 година на локацијата била изградена Тврдината Монтекио-Лусарди со осум пушки, а кружната шпанска кула на западната страна била урната во тоа време. Тврдината останала недопрена за време на Првата светска војна.

Во 1987 година, целиот рид, со урнатините на тврдината, бил купен од провинцијата Комо, а подоцна преминал во провинцијата Леко. Асоцијацијата Форте ди Фуентес, здружение за заштита на историскиот локалитет, е формирана во 1998 година.

Наводи
------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 315143815

 |

 |
**Витенберг** (германски: *Wittenberg*) — округ во источниот дел на Саксонија-Анхалт, Германија. Соседни окрузи се (од запад надесно) Анхалт-Битерфелд, слободниот округ Десау-Рослау, окрузите Потсдам-Мителмарк, Телтов-Флеминг и Елба-Елстер во Бранденбург и округот Северна Саксонија во Саксонија.

Историја
--------

Во 1994, округот бил создаден со спојување на округот Јесен и мал дел од округот Грефенхајнихен. Во 2007, 27 општини од поранешниот округ Анхалт-Цербст биле додадени на округот Витенберг.

Географија
----------

Главните реки во округот се Елба и нејзината притока, Шварце Елстер.

Грб
---

Грбот прикажува два меча, кои се симбол на фелдмаршалот во Светото Римско Царство. Оваа титула била подарен на грофовите од Саксонија, кои потоа го додале симболот на нивниот грб. Центарот на кнежевството Саксонија се наоѓал во сегашната област на округот.

Градови и општини
-----------------

Округот Витенберг се состои од следниве градови:

1. Анабург
2. Бад Шмидеберг
3. Косвиг
4. Грефенхајнихен
5. Јесен (Елстер)
6. Кемберг
7. Ораниенбаум-Верлиц
8. Витенберг
9. Цана-Елстер

По резолуцијата на 6 октомври 2005, како дел од општинската реформа, тогашните 27 градови и општини на поранешната заедница на општини Косвиг и Верлицер Винкел, порано во округот Анхалт-Цербст, биле додадени на округот Витенберг на 1 јули 2007.

Наводи
------

1. ↑   „Население по општини на 31 декември 2020 г." (PDF). *Статистичка служба на Саксонија-Анхалт*. јуни 2021. (германски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Витенберг (округ)" на Ризницата ? |

* Службена страница (германски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Знаме на Саксонија-Анхалт Градски и селски окрузи на покраината Саксонија-Анхалт во Германија Знаме на Германија |
| --- |
|  |
| Градски | 
* Десау-Рослау
* Магдебург
* Хале (Зале)

 |
|  |
| Селски | 
* Алтмарк Залцведел
* Анхалт-Битерфелд
* Берде
* Бургенланд
* Витенберг
* Зале
* Залцланд
* Јерихов
* Мансфелд-Јужен Харц
* Харц
* Штендал

 |
|  |
| Поранешни | 
* Анхалт-Цербст
* Ашерслебен-Штасфурт
* Берде
* Бернбург
* Битерфелд
* Бургенланд
* Вајсенфелс
* Вернигероде
* Зал
* Зангерхаузен
* Кведлинбург
* Кетен
* Мансфелд
* Мерзебург-Кверфурт
* Оре
* Халберштат
* Шенебек

 |

 |

Координати: 51°48′N 12°41′E﻿ / ﻿51.800° СГШ; 12.683° ИГД﻿ / 51.800; 12.683

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 144352298
* LCCN: n88079828
* GND: 4375707-8

 |

 |
Буката е типично тврдо дрво од умерените климатски зони
Слики на СЕМ прикажуваат присуство на пори кај тврдото дрво (даб, горе) и нивно отсуство кај мекото дрво (бор, долу)
**Тврдо дрво** — дрво од широколисни (главно листопадни, но ова не важи апсолутно кај тропските дрва) или пак скриеносемени дрва. Наспроти тврдото имаме меко дрво, кое го добиваме од четинари. Тврдите дрва главно се со поголема густина и тврдина отколку меките дрва, но постојат значителни варијации во обете класи, како и доста преклопувања; некои тврди дрва (како балсамовото дрво) се помеки од највеќето меки дрва, додека пак тисата е пример за тврдо меко дрво. Трдите дрва имаат широки лисја и прикачени ореви или семиња како желади. Често виреат во суптропски региони како Африка но и во Европа и други предели како Азија.

Видовите на тврди дрва се поразнообразни од меките. Постојат околу 100 пати повеќе видови тврди, отколку меки дрва. Проводите значително им се разликуваат во големина, облик на перфорација како и структурата на клеточниот ѕид.

Тврдите дрва имаат огомен дијапазон на примена како градежништво, мебел, паркети, покуќнина итн.

Овој вид дрво е многу поотпорен на разјадување од меките дрва и затоа наоѓа примена надвор.

Од неодамна палмовото дрво се вбројува во тврди дрва. Ова ѝ припаѓа на монокотиледонската група растенија промовирана одржлива алтернатива на сѐ помалите залихи на „конвенционални" тврди дрва.

Најтврдо (најгусто) дрво на светот е lignum vitae („дрво на животот") кое се добива од дрвото Guaiacum officinale.

Поврзано
--------

* Меко дрво
* Растителни ткива
* Список на дрвени материјали
* Мешано дрво

Наводи
------

* Schweingruber, F.H. (1990) *Anatomie europäischer Hölzer—Anatomy of European woods.* Eidgenössische Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landscaft, Birmensdorf (Hrsg,). Haupt, Bern und Stuttgart.
* Timonen, Tuuli (2002). *Introduction to Microscopic Wood Identification*. Finnish Museum of Natural History, University of Helsinki.
* Wilson, K. and D.J.B. White (1986). *The Anatomy of Wood: Its Diversity and variability.* Stobart & Son Ltd, London.
**Теоријата на монетарното изненадување** (англиски: *Theory of monetary surprise*) е теорија според која само ненајавеното, ненадејно зголемување на понудата на пари предизвикува зголемување на агрегатната побарувачка, производството и вработеноста. Застапници на оваа теорија се претставниците на новата класична макроекономија (уште се нарекуваат и теоретичари на рационалните очекувања) на чело со нобеловецот Роберт Лукас.

Оваа теорија наоѓа примена во многу конкретни примери и економските случувања, на пример, дали економијата ќе навлезе во фаза на рецесија или експанзија, колкава ќе биде стапката на инфлација, како ќе се движат каматните стапки и друго. Рационалните очекувања се еден вид предвидување на идните настани во економијата, едни од можните пристапи кои ги користат учесниците во економскиот живот за предвивдување (антиципирање). Хипотезата на рационални очекувања тврди дека економските субјекти со следење на збиднувањата и користење на значајни информации за промените во економските политики, можат конкретно и точно да ја предвидат економската состојба во која се наоѓаат и кои идни чекори треба да ги преземат за што побезболно да реагираат на новонастанатите ситуации во иднина.

Користа и примената од оваа теорија е во тоа што со навремено следење на политиките и следење на информациите посебно со оние за основите на буџетската политика и за основите на монетарната политика, ниту владата ниту централната банка нема да може лесно да ги манипулира менаџерите да преземат несоодветни чекори во работата на нивните претпријатија. Менаџерите, благодарение на рационалните очекувања, треба да знаат кога доаѓа до вистинско, реално зголемување на побарувачката, а кога е лажно и нереално и врз таа основа, правилно да реагираат на пазарот.

Доколку постои ситуација во која владата и централната банка решат да ја зголемат масата пари во оптек, без притоа да ја информираат јавноста, зголемената понуда на пари ќе ја зголеми агрегатната побарувачка и учесниците во економскиот живот ќе бидат изненадени. Тие ќе помислат дека дошло до вистинско, реално зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа ќе реагираат со зголемување на производството и на понудата. Во овој случај, економијата ќе влезе во фазата на експанзија.
На тој начин, импулсите што доведуваат до деловни циклуси се сведуваат на монетарно изненадување, на нетранспарентно зголемување на понудата на пари и непредвидени шокови на страната на агрегатната побарувачка. Доколку, пак, владата и централната банка се транспарентни, односно известат дека имаат намера да ја зголеми понудата на пари, претприемачите и менаџерите благодарение на рационалните очекувања, ќе ги предвидат ефектите од зголемената емисија на пари врз општото ниво на цените и врз стапката на инфлација. Тие ќе бидат свесни за номиналното зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа нема да реагираат со зголемување на производството и на вработеноста. Оттука, антиципираната промена на понудата на пари не може да биде причина за појава на економски циклус – за експанзија и рецесија.

Наводи
------

1. 1 2 3  
	* Таки Фити, *Основи на економија*, Економски факултет - Скопје, Скопје, 2006.
**Блажо Панушков Нешков** ( 1920
 Кучевиште, Скопско ― 12 март 1942

 во Магашил, Лесковац, Србија) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил основно училиште. Уште како младинец им помагал на своите домашни во полската работа, чувал добиток и носел дрва на скопскиот пазар. Имал голема омраза кон бугарските фашистички окупатори, бидејќи извршиле многу злосторства во неговото село. Затоа, кога бил повикан да отслужи воен рок во бугарската окупаторска војска, при запирањето на возот во Лесковац, тој избегал. Веднаш потоа побарал врска со партизаните, па така се приклучил во Пусторечкиот партизански одред. Неговите соборци му го дале прекарот *Војкан*. Учествувал во многу борби на одредот. Во борбата против бугарските фашисти на 12 март 1942 година, бил заробен. Без судење и сослушување го стрелале кај Магашил, близу Лесковац. Таму бил и закопан.

Поврзано
--------

* Тодор Нешков

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 103. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Тетиева пирамида** — пирамида пирамида која се наоѓа во Сакара, Египет. Taa е историски втора позната пирамида која содржи пирамидални текстови. Ископувањата откриваат дека веднаш до неа постоела уште една пирамида, и двете заедно биле опкружени со култни структури и погребален храм. Пирамидата била отворена од Гастон Масперо во 1882 година и комплексот бил истражуван за време на неколку кампањи од 1907 до 1965 година. Денеска пирамидата наликува на мал рид, додека коморите и ходниците се многу добро сочувани.

Наводи
------

1. ↑  notably by James Edward Quibell, Cecil Mallaby Firth, Jean-Philippe Lauer, Jean Sainte Fare Garnot, and Jean Leclant
**Блажо Трпев Спасовски** ( 1926
 во Јаболци — 12 април 1945

 во Илинци, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Се занимавал со земјоделство и сточарство. Во септември 1944 година стапил во Дванаесеттата македонска ударна бригада со која учествувал во борбите против непријателот. Подоцна бил префрлен во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во борбите против балистичките банди. По успешните борби против балистите, завршил воено-политичката обука. Подоцна учествувал во завршните операции за ослободување на Југославија. Бил учесник во големата борба против утврдените германски позиции во Срем. На 12 април 1945 година храбро загинал кај Илинци. Бил закопан на местото каде што загинал.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 130. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Борче Орешански** (роден на 28 мај 1949 година во Винце, Куманово) — македонски поет.

Животопис
---------

Основно и средно образовани завршил во Скопје, каде што исто така и дипломирал на Универзитетот Св. Кирил и Методиј на Филолошкиот факултет. Живее и работи како самостоен уметник во Скопје. Член е на Друштво на писатели на Македонија.

До сега има објавено дванаесет збирки поезија за деца и две монографии.

За поемата Трпеза има добиено награда „Глигор Прличев" во 2001 година.

Дела
----

* Мисла ум;
* Нова семка;
* Патот на мисла ум;
* Селидба;
* Птиците на Маџари;
* Со вера во вистинскиот Бог;
* На патот божји;
* Трпеза.

Наводи
------

1. ↑  Македонски писатели, ДПМ, Скопје, 2004.
**Блаже Китанов** — македонски поет, есеист и критичар.

Животопис
---------

Китанов е роден во Штип на 17 декември 1952

 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје. На истиот факултет магистрирал на тема „Поезијата на Матеја Матевски" и докторирал на тема: „Ацо Шопов - живот и дело". Професор на Педагошкиот факултет „Гоце Делчев" во Штип. Бил главен и одговорен уредник на списанието „Дело-74" - Штип. Член на ДПМ од 1998 година. Автор е на книгите: Од пејзажот кон човекот (студија, 1987), Во подножјето на огнот (поезија, 1995), Импресии и погледи (критики, 1995), Девет возбуди (критики), 1966), Ацо Шопов - живот и дело (монографија, 1998),
.

Наводи
------

1. ↑  Македонски писатели/Macedonian writers, Друштво на писатели на Македонија, 2004, стр. 117.
2. ↑  Блаже Китанов / Blaze Kitanov
3. ↑  Работни тела

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Трговскиот блок** е еден вид меѓувладин договор, често дел од регионална меѓувладина организација, каде што бариерите за трговија (тарифи и други) се намалуваат или елиминираат меѓу земјите-учеснички.

Опис
----

Историски трговски блокови вклучувајќи ја Лигата на Ханзата, северноевропска економска алијанса меѓу 12 и 17 век и Германската царинска унија, формирани врз основа на Германскиот Сојуз, а потоа Германското Царство од 1871 година. Проблемите со формирањето на трговскиот блок се случиле во 1960-тите и 1970-тите, како и во 1990-тите по колапсот на комунизмот. До 1997 година, повеќе од 50% од светската трговија била спроведена во рамките на регионалните трговски блокови. Економистот Џефри Џ. Шот од Институтот за меѓународна економија Петерсон забележува дека членовите на успешни трговски блокови обично споделуваат четири заеднички одлики: слични нивоа на БНП по глава на жител, географска близина, слични или компатибилни трговски режими и политичка заложба за регионална организација .

Многу застапници на глобалната слободна трговија се противат на трговските блокови. Тие ги гледаат трговските блокови за поттикнување регионална слободна трговија на сметка на глобалната слободна трговија. Оние кои се залагаат за тоа тврдат дека глобалната слободна трговија е во интерес на секоја земја, бидејќи ќе создаде повеќе можности за претворање на локалните ресурси во стоки и услуги кои се и моментно во побарувачка и ќе бидат на побарувачката во иднина од страна на потрошувачите. Меѓутоа, научниците и економистите продолжуваат да дебатираат дали регионалните трговски блокови ја фрагментираат глобалната економија или го поттикнуваат проширувањето на постоечкиот глобален мултилатерален трговски систем.

Трговските блокови можат да бидат самостојни договори помеѓу неколку држави (како на пример Северноамерикански договор за слободна трговија или дел од регионална организација (како што е Европската унија). Во зависност од нивото на економска интеграција, трговските блокови може да се класифицираат како преференцијална трговска област, слободна трговска зона, царинска унија, заеднички пазар, или економски и монетарен сојуз.

Поврзано
--------

* Регионална интеграција
* Континентална унија

Наводи
------

1. ↑  Milner 2002, 450.
2. ↑  Schott 1991, 2.
3. ↑  O'Loughlin and Anselin 1996, 136.
4. ↑  Lal, Deepak (1993). „Trade Blocs and Multilateral Free Trade". *Journal of Common Market Studies*. **31** (3).
5. ↑  Milner 2002, 458.
6. ↑  Mansfield and Milner 2005, 330.
7. ↑  Mansfield and Milner 2005, 333.