**Чука** (грч. *Αρχάγγελος* — до 1955 година, *Τσούκα*) — поранешно село во Егејска Македонија, Околија Костур.

Географија и местоположба
-------------------------

Селото се наоѓа во општината Нестрам, 23 км западно од Костур во источното подножје на границата помеѓу Грција и Албанија.

Историја
--------

### Во Отоманско Царство

Манастирската црква.
Во отоманските даночни регистри од средината на 15 век, селото Чука е споменато со 29 глави на семејства и тројца неженети: *Папа Никола, Свето, Богдан, Јорг, Никола, Рајко, Стајко, Станимир, Алекса, Никола, Мавријад, Дабижив, Михо, Јано, Бано, Лазори, Никола, Тодор, Јорг, Јорг, Стамат, Михо, Богдан, Папа Герг, Михо, Стајо, Герг, Димо* и *Јорг*. Вкупниот приход за државата од селото е 2.090 акчиња.

Селската чешма
Според статистиката на Васил Иванов К’нчов од 1900 година („Македонија. Етнографија и статистика") во Чука има 154 жители христијани.

Во почетокот на XX век целото население на Чука е под владеењето на Цариградската патријаршија, но по Илинденското востание во почетокот на 1904 година минува под владеењето на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („Македонија и нејзиното христијанско население") во 1905 година во Чука има 160 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Чука се води како чисто македонско село во Костурската каза на Горичкиот санџак со 20 куќи.

Грчка статистика од 1905 година не ја одразува промената и го претставува селото Чука (*Τσούκα*) како грчко село со 150 жители.

Според Георги Константинов Бистрицки, Чука пред Прва балканска војна во 1912 година има 30 македонски куќи и 1 грчка, а според Георги Христов, 30 македонски и 1 влашка.

### Во Грција

Пред војната селото е окупирано од страна на грчки монархисти и по Втората балканска војна останува во рамките на Грција. За време на Граѓанската војна селото е тешко оштетено и насилно напуштено од жителите, а 59 деца се извадени од комунистичките единици надвор од земјата како деца-бегалци. Во 1955 година ненаселеното село е преименувано во Архангелос (*Αρχάγγελος*).

Демографија
-----------

* 1913 − 164 жители
* 1920 − 149 жители
* 1928 − 152 жители
* 1940 − 205 жители
* 1951 − 0 жители

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

Крај селото е обновениот манастир „Свети Архангели" од XIII век

Личности
--------

* Аргир Михајлов (1790 - 1850) — истакнат македонски зограф и иконописец
* Паскал Митровски (1912 − 1978) — македонски национален деец
* Иван Доровски (р. 1945) — македонски писател

Иселеништво
-----------

Селото е насилно напуштено во 1949 година. Речиси сите живи поранешни жители се преселиле во Република Македонија и Австралија.

Наводи
------

1. ↑  „Попис на населението од 2011 г. Трајно население". Државен завод за статистика на Грција.
2. ↑  Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Τσούκα -- Αρχάγγελος
3. ↑  Опширни пописни дефтери од XV век, том II, Архив на Македонија, Скопје 1973, стр. 105
4. ↑  Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 267.
5. ↑  Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1943, стр. 125.
6. ↑  Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 182-183.
7. ↑  Михајловски, Роберт, уред. (2017). *Етнографска карта на Битолскиот вилает* (PDF). Каламус. стр. 98.
8. ↑  Mapping Migration in Kastoria, Macedonia. Tsouka.[*мртва врска*]
9. ↑  Бистрицки. Българско Костурско, Ксанти, 1919, стр. 8.
10. ↑  Марков, Георги Христов. Хрупищко, Хасково, 2002, стр. 198.

Надворешни врски
----------------

* Чука (Костурско) на Ризницата ?
* „Мåш и жена" — дијалектен текст од Чука, претставник на нестрамскиот говор

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Нестрам |
| --- |
|  |
| ОЕ Акритес 1 | 
* Грлени
* Зеленград
* Калевишта
* Крчишта
* Ревани
* Шак

 |
|  |
| ОЕ Аренес 1 | 
* Борботско
* Висанско
* Жужел
* Слатина

 |
|  |
| ОЕ Грамошта | 
* Грамошта

 |
|  |
| ОЕ Нестрам | 
* Граче
* Долно Граче
* Дреничево
* Јановени 2
* Нестрам
* Ново Котелци
* Омотско
* Пилкати 2
* Радигоже
* Селско
* Слимница
* Стенско
* Тухол

 |
|  |
| Историски | 
* Алијата
* Бела Црква
* Билевец
* Бистрија
* Ветерник
* Горно Вишомо
* Горно Стенско
* Долно Вишомо
* Дреново
* Загар
* Иљавица
* Кљасовисо
* Котелци
* Крушенец
* Ладушица
* Линотопи
* Личотер
* Мал Чифлик
* Мирославци
* Монастирец
* Моноковач
* Ново Село
* Орешец
* Пилкати
* Станков Шоп
* Уши
* Фуша
* Чаир
* Чука

 |
|  |
| 1 *Новодаден збирен назив.* • 2 *Без трајни жители.* |

 |