{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Баросаурус|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

**Баросаурус** — гигантски, со долга опашка и врат тревојаден диносаурус кој е тесно поврзан со повеќе познати Диплодокуси. Остатоци од овој вид биле пронајдени во формацијата Морисон во Јута и Јужна Дакота и истите фосили датираат од периодот на Јура. Фосилите се присутни во стратиграфските зони 2-5.

Композитниот поим *Баросаурус* потекнува од грчките зборови *barys* (βαρυς) што значи „тежок" и *саурос* (σαυρος) што значи „гуштер"; или во превод „тежок гуштер".

Опис
----

 Реконструкција на единка која се брани од *Алосаурус*
*Баросаурусот* бил огромно животно. Некои возрасни достигнувале големина повеќе од 25-27 метри во должина и тежина од околу 12-20 метрички тони. Постојат некои индикации за уште поголеми единки, главно поради откриениот огромен пршлен од примерокот BYU 9024, кој е 1,37 метри долг. Под претпоставка дека му припаѓа на *Баросаурус*, ова би било животно кое би било долго до 48 метри и околу 66 метрички тони тежина што го прави еден од најголемите познати диносауруси, со должина на вратот од најмалку 15 метри според Мајк Тејлор. Во 2020 година, Молина-Перез и Лараменди процениле дека е малку помал на 45 метри и 60 метрички тони. *Баросаурусот* бил различно пропорционален од неговиот близок роднина *Диплодокус*, со подолг врат и пократка опашка, но вкупно имал иста должина. Тој бил подолг од *Апатосаурус*, но неговиот скелет бил помалку робустен.

Черепите на сауроподите ретко се зачувуваат, а научниците допрва треба да откријат череп на *Баросаурус*. Поврзаните диплодоциди како *Апатосаурус* и *Диплподокус* имаат долги, ниски черепи со заби слични на штипки ограничени на предниот дел на вилиците.

 Споредба на големината
Повеќето од скелетните одлики на *Баросаурусот* биле во пршлените, иако никогаш не е пронајден целосен ’рбетен столб. *И Диплодокус*от и *Апатосаурусот* имале по 15 вратни и 10 грбни пршлени, додека *Баросаурусот* има само 9 грбни. Вратните пршлени на Баросаурусот биле слични на оние на *Диплоодокус*, но некои биле до 50% подолги. Нервните ’рбети кои излегуваат од горниот дел на пршлените не биле толку високи или сложени кај *Баросаурусот* како кај Диплодокусот. За разлика од пршлените на вратот, *Баросаурусот* имал пократки каудални (на опашката) пршлени од *Диплодокус*, што резултирало со пократка опашка. Коските од шевронот кои се поставени на долната страна на опашката биле во форма на виљушки и имале изразен скок напред, слично на тесно поврзаниот *Диплодокус*. Опашката веројатно завршувала во форма на камшик, слично како *Апатосаурус*, *Диплодокус* и други диплодоциди, од кои некои имале до 80 пршлени на опашката.

Коските на екстремитетите на *Баросаурус*от практично не се разликувале од оние на *Диплодокус*от. И двата вида биле четириножни, со колонообразни екстремитети прилагодени за поддршка на огромниот дел од животните. *Баросаурусот* имал пропорционално подолги предни екстремитети од другите диплодоциди, иако тие сè уште биле пократки од повеќето други групи на сауроподи. Имал единствена карпална коска во зглобот, а метакарпалите биле повитки од оние на *Диплодокусот*. Стапалата на баросаурусот никогаш не биле откриени, но како и другите сауроподи, би требало да бидат дигитиградни, со сите четири нозе со пет мали прсти. Голема канџа ја украсувала внатрешната цифра на манусот (предниот дел на стапалото), додека помалите канџи ги навлекувале внатрешните три цифри на песот (задни нозе).

Дарен Наиш забележал честа грешка во книгите од крајот на XX век кои го прикажуваат *Баросаурусот* со кратка опашка слична на онаа на брахиосаурус и честопати ја искривува горната половина на вратот надолу во форма на латинската буква U. Ова потекнува од цртежот на Роберт Бакер во една статија од 1968 година, во која два *Баросауруси* се чини дека имаат кратки опашки.

Класификација и систематика
---------------------------

*Баросаурусот* е член на семејството сауроподни диплодоциди, а понекогаш е сместен заедно со Диплодокусот во потсемејството диплодоциди. Диплодоцидите се одликуваат со долги опашки со над 70 пршлени, пократки предни екстремитети од другите сауроподи и бројни одлики на черепот. Диплодоцидите како *Баросаурус* и *Диплодокус* имаат слаби гради и подолги вратови и опашки од Апатосаурусите.

Подолу е кладограмот на Диплодоцина по Цоп, Матеус и Бенсон (2015).

Врат и череп на скелетот во музејот Онтарио

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Диплодоциди** | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | непознати видови |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Tornieria africana* |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Supersaurus lourinhanensis* |
|  |
|  | *Supersaurus vivianae* |
|  |

 |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Leinkupal laticauda* |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Galeamopus hayi* |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Diplodocus carnegii* |
|  |
|  | *Diplodocus hallorum* |
|  |

 |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Kaatedocus siberi* |
|  |
|  | ***Barosaurus lentus*** |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

Систематиката (еволутивните односи) стануваат подобро воспоставени. *Диплоодокусот* долго време се сметал за најблизок роднина на *Баросаурусот*. *Баросаурусот* е моноспецифичен, содржи само еден вид , *B. lentus*, додека најмалку три вида припаѓаат на родот Диплодокус. Друг диплодоциден род, *Сеизмосаурус*, многу палеонтолози го сметаат за помлад синоним за *Диплодокус* како можен четврти вид. Торниерија (поранешен „Barosaurus" *africanus* ) и Аустралодокус од познатите формацијата Тендагуру од Танзанија во источна Африка, исто така се класифицирани како диплодоцини. Со своите издолжени пршлени на вратот, *Торниерија* можеби била особено тесно поврзана со *Баросаурус*. Другото потсемејство на диплодоциди е Апатосаурина, која ги вклучува Апатосаурус и Суперсаурус. Почетокот на родот *Suuwassea* според некои е апатосаурин додека други го сметаат за основен член на натсемејството Дилодокоидеа. Диплодоцидните фосили се наоѓаат во Северна Америка, Европа и Африка. Пооддалечени роднини се семејствата Дикреосауриди и Ребахисауриди, кои се наоѓаат само на јужните континенти .

Откривање и именување
---------------------

Еден од оригиналните пршлени на опашката во повеќе прегледи
Првите остатоци од *Баросаурус* биле откриени во формацијата Морисон во Јужна Дакота од страна на г-ѓа Е.Р. Елерман, пост-директорка на Потсвил и истите биле ископани од Отниел Чарлс Марш и Џон Бел Хачер од Универзитетот Јеил во 1889 година. Во тоа време биле пронајдени само шест пршлени од опашката, формирајќи примерок од типот (YPM 429) нов вид, кој Марш го нарекол *Barosaurus lentus*, од класичните грчки зборови *βαρυς* ( *barys*, кое во превод значи „тежок") и *σαυρος* ( *sauros*, кое во превод значи „гуштер"), и латинскиот збор *lentus* („бавен"). Остатокот од примерокот од типот бил оставен во земјата под заштита на земјопоседникот, г-ѓа Рејчел Хеч, сè додека не бил соберен девет години подоцна, во 1898 година, од помошникот на Марш, Џорџ Рибер Виланд. Овие нови остатоци се состојат од пршлени, ребра и коски на екстремитетите. Во 1896 година Марш го сместил *Баросаурус* во Атлантосауриди; во 1898 година за прв пат бил класифициран како диплодоцид. Во неговиот последен објавен труд пред неговата смрт, Марш именувал две помали метатарзали пронајдени од Виланд како втор вид, *Barosaurus affinis*, но ова долго време се сметало за помлад синоним за *B. lentus*.

По крајот на XX век, музејот за природна историја Карнеги во Питсбург го испратил ловецот на фосили Ерл Даглас во Јута за да го ископа каменоломот Карнеги во областа која денес е позната како Национален споменик на диносауруси. Четири пршлени на вратот, секој по еден метар во должина, биле собрани во 1912 година во близина на примерок од *Диплодокус*, но неколку години подоцна, Вилијам Јакоб Холанд сфатил дека припаѓаат на различен вид. Во меѓувреме, примерокот од типот на *Баросаурус* конечно бил подготвен на Јеил во зимата 1917 година и бил целосно опишан од Ричард Сван Лал во 1919 година. Врз основа на описот на Лул, Холанд ги упатил пршлените (SM 1198), заедно со вториот делумен скелет пронајден од Даглас во 1918 година (SM 11984), на *Баросаурус*. Овој втор примерок од Карнеги останал во карпестиот ѕид во Националниот споменик на Диносаурусите и не бил целосно подготвен сè до 1980-тите. 

 
Најкомплетниот примерок на *Barosaurus lentus* бил ископан во каменоломот Карнеги во 1923 година од Даглас, кој работел за Универзитетот во Јута по смртта на основачот Ендру Карнеги, кој ја финансирал претходната работа на Даглас во Питсбург. Материјалот од овој примерок првично се префрлал низ три институции. Поголемиот дел од грбот на пршлените, ребрата, карлицата, задниот екстремитет и поголемиот дел од опашката останале на Универзитетот во Јута, додека пршлените на вратот, некои задни пршлени, рамениот појас и предниот екстремитет биле испратени во Националниот природен музеј во Вашингтон, и мал дел од пршлените на опашката завршиле во музејот Карнеги во Питсбург. Меѓутоа, во 1929 година, Барнум Браун организирал целиот материјал да биде испратен во Американскиот музеј на природна историја во Њујорк, каде и се наоѓа и денес. Гипсиран од овој примерок ( AMNH 6341) бил контроверзно монтиран во холот на Американскиот музеј, од напаѓачки *Allosaurus fragilis*, кој денес е познат како Катедокус.

Во поново време, повеќе пршлени и карлица биле обновени во Јужна Дакота. Овој материјал (УРТЈД 25210 и 25331) е зачуван во колекцијата на Школата за рудници и технологија во Јужна Дакота во Рапид Сити.

 Монтиран скелет, музеј во Онтарио
Во 2007 година, палеонтологот Дејвид Еванс во Бедлендс открил можен скелет на *Баросаурус* (3670) во колекцијата на Кралскиот музеј во Торонто, каде што неодамна станал куратор. Ерл Даглас го ископал овој примерок во каменоломот Карнеги на почетокот на XX век; Музејот го стекнал во трговија со музејот Карнеги во 1962 година. Примерокот никогаш не бил изложен и останал складиран сè до неговото повторно откривање од Дејвид Еванс 45 години подоцна. Тој се вратил во Торонто и ги пребарувал местата за складирање и открил многу големи и мали фрагменти од скелетот. Сега е централно место на изложбата на диносаурусите во Кралскиот музеј во Торонто, во галеријата на ерата на диносаурусите. Со должина од скоро 27,5 метри (90 стапки), примерокот е најголемиот диносаурус некогаш монтиран во Канада. Примерокот е околу 40% комплетен. Бидејќи никогаш не е пронајден череп на *Баросаурус*, примерокот од муззејот носи глава на *Диплодокус.*  Секоја коска е поставена на посебна арматура, така што може да се извади од скелетот за проучување, а потоа да се замени без да се наруши остатокот од скелетот. (Погледнете го видеото „Работилница Дино". ) Поради брзањето за да се конструира диносаурусот за изложба во рок од десет недели од неговото доставување до *Research Casting International* со 2500 парчиња, не биле монтирани сите скелетни фрагменти. Покрај тоа, уште коски обележани како 3670 сè уште се наоѓаат на складирање. Во иднина, може да се додадат повеќе на примерокот и може да се покаже дека е најкомплетниот познат. ' (Видете го видеото „Собрание на Дино". )  Примерокот има прекар „Гордо". Џон Мекинтош верува дека скелетот е истата личност претставена од четири пршлени на вратот со етикета „CM 1198" во колекцијата на музејот Карнеги.

### Откритија во Африка

Во 1907 година, германскиот палеонтолог Еберхард Фрас ги открил скелетите на два сауроподи на експедиција до формацијата Тендагуру во Германска Источна Африка (денешна Танзанија). Тој ги класифицирал двата примерока во новиот род Гигантосаурус, со тоа што секој скелет претставува нов вид ( *G. africanus* и *G. robustus* ). Сепак, ова име на родот веќе им било дадено на фрагментарните остатоци од сауропод во Англија. И двата вида биле преместени во нов род, *Торниерија* во 1911 година. По понатамошно проучување на овие остатоци и многу други фосили од сауроподи од огромно продуктивната формација Тендагуру, Вернер Јаненш го преселил видот уште еднаш, овој пат во северноамериканскиот род *Баросаурус*. Во 1991 година, Гигантосаурус *robustus* бил признат како титаносаурус и бил ставен во нов род, Јаненшија, како *J. robusta.*  Во меѓувреме, многу палеонтолози се сомневале дека „Barosaurus" *africanus* исто така се разликува од северноамериканскиот род, што било и потврдено кога материјалот бил препишан во 2006 година. Африканскиот вид, иако е тесно поврзан со *Barosaurus lentus* и *Diplodocus* од Северна Америка, денес е уште еднаш познат како *Tornieria africana*. Еден вид *Баросаурус*, исто така, наводно бил идентификуван од формацијата Кадси во Зимбабве во 1987 година. Сепак, овој материјал е слабо зачуван и фрагментарен и не било соодветно дијагностициран како таков, и затоа неговото упатување до *Баросаурус* е сомнително. Може да претставува *Торниерија* .

Палеобиологија
--------------

### Хранење

Структурата на вратените пршлени на *Баросаурус* овозможила значителен степен на странична флексибилност во вратот, но ограничена вертикална флексибилност. Ова сугерира поинаков стил на хранење за овој род кога ќе се спореди со другите диплодоцици. Баросаурусот можел својот врат да го врти во долги лакови, до ниво на земјата кога се хранел. Ова за првпат било предложено од страна на Џон Мартин во 1987 година  Ограничувањето на вертикалната флексибилност сугерира дека *Баросаурусот* првенствено не се хранел со вегетација што била високо од земјата.

Палеоекологија
--------------

Остатоците од Баросаурус се ограничени на формацијата Морисон, која е широко распространета во западниот дел на САД помеѓу Големите Рамнини и Карпестите Планини. Радиометричкото датирање се согласува со биостратиграфските и палеомагнетните студии, што укажува на тоа дека Морисон бил депониран за време на фазите на кимерџ и раниот титон во доцната јура, или приближно пред 155 до 148 милиони години. Фосилите од *Баросаурус* се наоѓаат во седиментите на крајот на кимерџ до раниот титон, стар околу 150 милиони години. 

 Череп кој можеби припаѓал на *Баросаурус* (примерок CM 11255)
Формацијата Морисон била депонирана во поплавените рамнини покрај работ на античкото Северно Поларно Море, Поради тектонското воздигнување на запад, морето се повлекувало на север и се повлекло во денешна Канада до времето на *еволуцијатата на Баросаурусот*. Седиментите на Морисон биле измиени од западните висорамнини, кои биле подигнати за време на претходната орогенија на Невада. Многу високи атмосферски концентрации на јаглерод диоксид во доцната Јура довеле до високи температури низ целиот свет, поради ефектот на стаклена градина. Една студија, проценувајќи ја концентрацијата на CO 2 од 1120 делови на милион, предвидувала просечни зимски температури во западна Северна Америка од 20 °C (68 °F) и летни температури во просек од 40–45 °C (104–113 °F). Поновата студија сугерира уште поголеми концентрации на CO 2 до 3180 делови на милион. Топлите температури што довеле до значително испарување во текот на целата година, заедно со можниот ефект на дожд од планините на запад, довеле до полусушна клима со само сезонски врнежи од дожд. Оваа формација е слична по старост со варовничката формација Солнхофен во Германија и формацијата Тендагуру во Танзанија. Во 1877 година оваа формација станала центар на Коските на војните, соперништво за собирање фосили помеѓу раните палеонтолози Отниел Чарлс Марш и Едвард Дринкер Коуп .

Формацијата Морисон бележи средина и време во кое доминираат огромни диносауруси од сауроподи, како што се *Камарасаурус*, *Дилподокус*, *Апатосаурус* и <i id="mwAd0">Брахиосаурус</i>. Диносауруси, кои живееле заедно *со Баросаурусот биле* тревојадните Камптосаурус, Дрвосаурус*,*, Стегосаурус и *Othnielosaurus*. Грабливци му биле тероподите Саурофаганакс, Торвосаурус, Цератосаурус, Маршосаурус, Стокесосаурус, Орнитолести и  Алосаурус, изнесувајќи 70 до 75% од тероподските примероци. Другите ’рбетници кои ја делеле оваа палео-околина вклучувале зркоперки, жаби, саламанди, желки, сфенодонти, гуштери, копнени и водни крокодиломорфани и неколку видови на птеросаурус. Раните цицачи биле присутни како што се докодонти, мултитуберкулати, симетродони и триконодонти. Флората од тој период е откриена со фосили на зелени алги, габи, мов, коњска опашка, цикади, гинко и неколку семејства на четинари .

Помошникот Дејвид Еванс го монтирал примерокот ROM конзервативно, со релативно ниска глава за да му даде на диносаурусот умерен крвен притисок. Екстремно долгиот врат, 10 метри (30 стапки) можеби се развил за да му овозможи на *Баросаурусот* да се храни на широка површина без да се движи наоколу; исто така може да им овозможи на диносаурусите да зрачат со прекумерна топлина на телото. Еванс сугерира дека сексуалната селекција можеби ги фаворизирала оние со подолг врат.

Наводи
------

1. ↑  Foster, J. (2007). "Appendix." *Jurassic West: The Dinosaurs of the Morrison Formation and Their World*. Indiana University Press. pp. 327-329.
2. ↑  Seebacher, Frank. (2001). „A new method to calculate allometric length-mass relationships of dinosaurs". *Journal of Vertebrate Paleontology*. **21** (1): 51–60. CiteSeerX 10.1.1.462.255. doi:10.1671/0272-4634(2001)021[0051:ANMTCA]2.0.CO;2.
3. ↑  Henderson, Donald (2013). „Sauropod Necks: Are They Really for Heat Loss?". *PLOS ONE*. **8** (10): e77108. Bibcode:2013PLoSO...877108H. doi:10.1371/journal.pone.0077108. PMC 3812985. PMID 24204747.
4. ↑  Paul, G.S. 2016, *The Princeton Field Guide to Dinosaurs 2nd edition*, Princeton University Press p. 213
5. ↑  „The size of the BYU 9024 animal". June 16, 2019.
6. ↑  Molina-Perez & Larramendi (2020). *Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs*. New Jersey: Princeton University Press. стр. 36.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  McIntosh, John S. (2005). „The genus *Barosaurus* Marsh (Sauropoda, Diplodocidae)". Во Tidwell, Virginia; Carpenter, Ken (уред.). *Thunder-lizards: The Sauropod Dinosaurs*. Bloomington: Indiana University Press. стр. 38–77. ISBN 978-0-253-34542-4.
8. 1 2 3 4 5 6 7  Upchurch, Paul; Barrett, Paul M.; Dodson, Peter (2004). „Sauropoda". Во Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka (уред.). *The Dinosauria* (2. изд.). Berkeley: University of California Press. стр. 259–322. ISBN 978-0-520-24209-8.
9. 1 2  Foster, John R. (1996). „Sauropod dinosaurs of the Morrison Formation (Upper Jurassic), Black Hills, South Dakota and Wyoming". *Contributions to Geology, University of Wyoming*. **31** (1): 1–25. Архивирано од изворникот на June 21, 2010.
10. ↑  Naish, Darren (February 10, 2017). „Palaeoart Memes and the Unspoken Status Quo in Palaeontological Popularization". *Scientific American*. Посетено на April 25, 2020.
11. ↑  Witton, Mark; Naish, Darren; Conway, John (September 2014). „State of the Palaeoart". *Palaeontologia Electronica*. doi:10.26879/145.
12. 1 2  Lovelace, David M.; Hartman, Scott A.; Wahl, William R. (2007). „Morphology of a specimen of *Supersaurus* (Dinosauria, Sauropoda) from the Morrison Formation of Wyoming, and a re-evaluation of diplodocid phylogeny" (PDF). *Arquivos do Museu Nacional, Rio de Janeiro*. **65** (4): 527–544. Архивирано од изворникот (PDF) на October 6, 2011. Посетено на November 11, 2010.
13. 1 2 3  Tschopp, E.; Mateus, O. V.; Benson, R. B. J. (2015). „A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)". *PeerJ*. **3**: e857. doi:10.7717/peerj.857. PMC 4393826. PMID 25870766.
14. ↑  Wilson, Jeffrey A. (2002). „Sauropod dinosaur phylogeny: critique and cladistic analysis". *Zoological Journal of the Linnean Society*. **136** (2): 215–275. doi:10.1046/j.1096-3642.2002.00029.x.
15. ↑  Lucas, Spencer G.; Spielmann, Justin A.; Rinehart, Larry A.; Heckert, Andrew B.; Herne, Matthew C.; Hunt, Adrian P.; Foster, John R.; Sullivan, Robert M. (2006). „Taxonomic status of *Seismosaurus hallorum*, a Late Jurassic sauropod dinosaur from New Mexico". Во Foster, John R.; Lucas, Spencer G. (уред.). *Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation*. *New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin* **36**: 149-161.
16. 1 2  Remes, Kristian (2006). „Revision of the sauropod genus *Tornieria africana* (Fraas) and its relevance for sauropod paleobiogeography". *Journal of Vertebrate Paleontology*. **26** (3): 651–669. doi:10.1671/0272-4634(2006)26[651:ROTTSD]2.0.CO;2.
17. ↑  Remes, Kristian (2007). „A second Gondwanan diplodocid dinosaur from the Upper Jurassic Tendaguru Beds of Tanzania, East Africa". *Palaeontology*. **50** (3): 653–667. doi:10.1111/j.1475-4983.2007.00652.x.
18. ↑  Harris, Jerald D. (2006). „The significance of *Suuwassea emilieae* (Dinosauria: Sauropoda) for flagellicaudatan intrarelationships and evolution". *Journal of Systematic Palaeontology*. **4** (2): 185–198. doi:10.1017/S1477201906001805.
19. ↑  Marsh, Othniel C. (1890). „Description of new dinosaurian reptiles". *American Journal of Science*. **3** (39): 81–86. Bibcode:1890AmJS...39...81M. doi:10.2475/ajs.s3-39.229.81.
20. ↑  Marsh, O.C. (1896). „The dinosaurs of North America". *United States Geological Survey, 16th Annual Report, 1894-95*. **55**: 133–244.
21. ↑  Marsh, Othniel C. (1898). „On the families of sauropodous Dinosauria". *American Journal of Science*. **4** (6): 487–488. Bibcode:1899GeoM....6..157M. doi:10.1017/S0016756800142980.
22. ↑  Marsh, Othniel C. (1899). „Footprints of Jurassic dinosaurs". *American Journal of Science*. **4** (7): 227–232. Bibcode:1899AmJS....7..227M. doi:10.2475/ajs.s4-7.39.227.
23. 1 2  Lull, Richard S. (1919). „The sauropod dinosaur *Barosaurus* Marsh: redescription of the type specimens in the Peabody Museum, Yale University". *Memoirs of the Connecticut Academy of Arts and Sciences*. **6**: 1–42.
24. ↑  Royal Ontario Museum. "Massive *Barosaurus* skeleton discovered at the ROM". Соопштение за печат.
25. ↑  Royal Ontario Museum. ROM Channel: Constructing the Barosaurus. Added 2012-08-28. Accessed 2012-12-11.
26. 1 2  National Geographic, *Museum Secrets, Episode 3: Royal Ontario Museum*, Segment "Lost Dinosaur" Архивирано на 30 јули 2021 г.. Broadcast December 10, 2012.
27. 1 2  National Geographic, *Museum Secrets, Episode 3: Royal Ontario Museum*, Segment "Lost Dinosaur". Video clips. Архивирано на 30 јули 2021 г.. Broadcast December 10, 2012.
28. ↑  
Fraas, Eberhard (1908). „Ostafrikanische Dinosaurier". *Palaeontographica*. **55**: 105–144.
29. ↑  
Seeley, Harry G. (1869). *Index to the fossil remains of Aves, Ornithosauria and Reptilia, from the Secondary system of strata arranged in the Woodwardian Museum of the University of Cambridge*. Cambridge: Deighton, Bell and Co. стр. 143pp.
30. ↑  Sternfeld, Richard (1911). „Zur Nomenklatur der Gattung *Gigantosaurus* Fraas". *Sitzungsberichte der Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin*. **1911**: 398.
31. ↑  
Janensch, Werner (1922). „Das Handskelett von *Gigantosaurus robustus* und *Brachiosaurus brancai* aus den Tendaguru-Schichten Deutsch-Ostafrikas". *Centralblatt für Mineralogie, Geologie und Paläontologie*. **1922**: 464–480.
32. ↑  
Wild, Rupert (1991). „*Janenschia* n. g. *robusta* (E. Fraas 1908) pro *Tornieria robusta* (E. Fraas 1908) (Reptilia, Saurischia, Sauropodomorpha)". *Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde. Serie B (Geologie und Paläontologie)*. **173**: 1–4.
33. ↑  Raath, M.A.; McIntosh, J.S. (1987). „Sauropod dinosaurs from the central Zambezi Valley, Zimbabwe, and the age of the Kadzi Formation". *South African Journal of Geology*. **90** (2): 107–119. ISSN 1012-0750.
34. ↑  Mark B. Goodwin; Randall B. Irmis; Gregory P. Wilson; David G. DeMar Jr.; Keegan Melstrom; Cornelia Rasmussen; Balemwal Atnafu; Tadesse Alemu; Million Alemayehu (2019). „The first confirmed sauropod dinosaur from Ethiopia discovered in the Upper Jurassic Mugher Mudstone". *Journal of African Earth Sciences*. **159**: Article 103571. Bibcode:2019JAfES.15903571G. doi:10.1016/j.jafrearsci.2019.103571.
35. ↑  Taylor, Michael P; Wedel, Mathew J (2013). „The neck of Barosaurus was not only longer but also wider than those of Diplodocus and other diplodocines". *PeerJ Preprints*. **1**: e67v1. doi:10.7287/peerj.preprints.67v1.
36. ↑  Martin, John. 1987. Mobility and feeding of Cetiosaurus (Saurischia, Sauropoda) – why the long neck? pp. 154–159 in P. J. Currie and E. H. Koster (eds), Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Short Papers. Boxtree Books, Drumheller (Alberta). 239 pages.
37. 1 2  Turner, Christine E.; Peterson, Fred (2004). „Reconstruction of the Upper Jurassic Morrison Formation extinct ecosystem—a synthesis". Во Turner, Christine E.; Peterson, Fred; Dunagan, Stan P. (уред.). *Reconstruction of the Extinct Ecosystem of the Upper Jurassic Morrison Formation*. *Sedimentary Geology*. *Sedimentary Geology* **167** (3-4): 309-355. **167**. стр. 309–355. doi:10.1016/j.sedgeo.2004.01.009.
38. ↑  Kowallis, Bart J.; Christiansen, Eric H.; Deino, Alan L.; Peterson, Fred; Turner, Christine E.; Kunk, Michael J.; Obradovich, John D. (1998). „The age of the Morrison Formation" (PDF). Во Carpenter, Ken; Chure, Daniel J.; Kirkland, James I. (уред.). *The Upper Jurassic Morrison Formation: An Interdisciplinary Study*. *Modern Geology* **22** (1-4): 235-260. Архивирано од изворникот (PDF) на 2007-08-24. Посетено на 2021-02-18.
39. ↑  Moore, George T.; Hayashida, Darryl N.; Ross, Charles A.; Jacobson, Stephen R. (1992). „Paleoclimate of the Kimmeridgian/Tithonian (Late Jurassic) world: I. Results using a general circulation model". *Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology*. **93** (3–4): 113–150. Bibcode:1992PPP....93..113M. doi:10.1016/0031-0182(92)90186-9.
40. ↑  Ekart, Douglas D.; Cerling, Thure E.; Montanez, Isabel P.; Tabor, Neil J. (1999). „A 400 million year carbon isotope record of pedogenic carbonate; implications for paleoatmospheric carbon dioxide" (PDF). *American Journal of Science*. **299** (10): 805–827. Bibcode:1999AmJS..299..805E. doi:10.2475/ajs.299.10.805.
41. ↑  Demko, Timothy M.; Parrish, Judith T. (1998). „Paleoclimatic setting of the Upper Jurassic Morrison Formation". Во Carpenter, Ken; Chure, Daniel J.; Kirkland, James I. (уред.). *The Upper Jurassic Morrison Formation: An Interdisciplinary Study*. *Modern Geology* **22** (1-4): 283-296.
42. ↑  Engelmann, George F.; Chure, Daniel J.; Fiorillo, Anthony R. (2004). „The implications of a dry climate for the paleoecology of the fauna of the Upper Jurassic Morrison Formation". Во Turner, Christine E.; Peterson, Fred; Dunagan, Stan P. (уред.). *Reconstruction of the Extinct Ecosystem of the Upper Jurassic Morrison Formation*. *Sedimentary Geology*. *Sedimentary Geology* **167** (3-4): 297-308. **167**. стр. 297–308. doi:10.1016/j.sedgeo.2004.01.008.
43. ↑  Foster, J. (2007). "Appendix." Jurassic West: The Dinosaurs of the Morrison Formation and Their World. Indiana University Press. pp. 327-329.
44. ↑  Foster, John R. (2003). *Paleoecological Analysis of the Vertebrate Fauna of the Morrison Formation (Upper Jurassic), Rocky Mountain Region, U.S.A*. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, **23**. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. стр. 29.
Книги:

* McIntosh (2005). „The Genus *Barosaurus* (Marsh)". Во Carpenter, Kenneth; Tidswell, Virginia (уред.). *Thunder Lizards: The Sauropodomorph Dinosaurs*. Indiana University Press. стр. 38–77. ISBN 978-0-253-34542-4.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Гуштероноголики |
| --- |
|  |
| 

| * п
* р
* у

* Царство: Животно
* Тип: Хордови
* Class: Сауропсида
* *Клад*: Авеметатарсалија
* *Клад*: Диносаурија

 |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Авеметатарсалија | 

|  |
| --- |
| 
* + види Авеметатарсалија

 |
|  |
| Гуштероноголики | 
* + види подолу↓

 |

 |

 |

 |
|  |
| 

| * п
* р
* у
Гуштероноголики |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Гуштероноголики | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* *Буриолест*?
* *Еораптор*?
* *Гигантосцелус*?
* *Гваибасаурус*?
* *Нхандумирум*?
* *Пампадромаеус*
* *Панфагија*

 |
|  |
| Сатурналиниди? | 
* *Хромогисаурус*
* *Пампадромаеус*?
* *Панфагија*?
* *Сатурналија*

 |

 |
|  |
| Bagualosauria | 

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* *Аркусаурус*
* *Азилосаурус*
* *Багвалосаурус*
* *Ефрасија*
* *Намбалија*
* *Пантидрако*
* *Текодонтосаурус*

 |

 |
|  |
| Платеосаурида | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 
* *Платеосауравус*
* *Рехлеија*
* *Xixiposaurus*?

|  |  |
| --- | --- |
| Платеосауриди | 
* *Евскелосаурус*?
* *Платеосаурус*
* *Јименосаурус*

 |
|  |
| Риохасауриди | 
* *Евкнемесаурус*
* *Риохасаурус*

 |

 |
|  |
| Масопода | 

|  |
| --- |
| 
* *Анхисаурус*?
* *Грипоникс*
* *Гипосаурус*?
* *Колумолумо*
* *Игнавусаурус*
* *Сарасаурус*
* **Рихосауриди**?

 |
|  |
| Унајсауриди | 
* *Jaklapallisaurus*
* *Макроколум*
* *Унајсаурус*

 |
|  |
| Масоспондилиди | 
* *Адеопапосаурус*
* *Колорадисаурус*
* *Глацијалисаурус*
* *Игнавусаурус*?
* *Лејсаурус*
* *Луфенгосаурус*
* *Масоспондилус*
* *Нгвеву*
* *Праданија*
* *Сарасаурус*
* *Ксингксиулонг*?

 |
|  |
| Сауроподиформи | 

|  |
| --- |
| 
* *Џингшаносаурус*
* *Сејтаад*
* *Ксингксиулонг*?
* *Yizhousaurus*
* *Yunnanosaurus*

 |
|  |
| Анхисаурија | 

|  |
| --- |
| 
* *Ардоникс*
* *Анхисаурус*
* *Ирисосаурус*
* *Лаплугсаура*
* *Леонерасаурус*
* *Мусаурус*
* *Пуланесаура*
* *Сефапаносаурус*

 |
|  |
| Меланоросауриди | 
* *Камелотија*
* *Меланоросаурус*
* *Мероктенос*?

 |
|  |
| Сауропода | 
* + види подолу↓

 |

 |

 |

 |

 |

 |

 |

 | 

 |

 |
|  |
| 

| * п
* р
* у
Сауропода |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Сауропода | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* *Амигдалодон*
* *Бликанасаурус*
* *Киншакијангосаурус*
* *Гонгсианосаурус*
* *Исаносаурус*
* *Леонерасаурус*?
* *Пуланесаура*?
* *Schleitheimia*

 |
|  |
| Лесемсауриди | 
* *Антетонитрус*
* *Ингенција*
* *Ледумахади*
* *Лесемсаурус*

 |

 |
|  |
| Грависаурија | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* *Археодонтосаурус*?
* *Котасаурус*
* *Омденосаурус*
* *Ретосаурус*
* *Санпасаурус*?
* *Zizhongosaurus*?

 |
|  |
| Вулканодонтиди | 
* *Tazoudasaurus*
* *Вулканодон*

 |

 |
|  |
| Евсауропода | 

|  |
| --- |
| 
* *Алгоасаурус*?
* *Азијатосаурус*?
* *Атласаурус*?
* *Багуалија*
* *Барапасаурус*
* *Белусаурус*
* *Цетиосаурискус*
* *Џобарија*
* *Небуласаурус*
* *Протогнатосаурус*
* *Шуносаурус*
* *Спинофоросаурус*
* *Волкхајмерија*
* **Камарасауриди**?

 |
|  |
| Цетиосауриди | 
* *Цетиосаурус*
* *Чебсаурус*
* *Ферганасаурус*?
* *Лапарентосаурус*?
* *Патагосаурус*?

 |
|  |
| Маменчисауриди | 
* *Аналонг*
* *Анхуилонг*
* *Chuanjiesaurus*
* *Датусаурус*?
* *Еомаменчисаурус*
* *Хуангшанлонг*
* *Худисаурус*
* *Кламелисаурус*?
* *Маменчисаурус*
* *Омеисаурус*
* *Qijianglong*
* *Тиеншаносаурус*
* *Тонганосаурус*
* *Вамверакаудија*
* *Ксинџијангтитан*
* *Јуанмусаурус*
* *Зигонгосаурус*

 |
|  |
| Туријасаурија | 
* *Аманзија*
* *Лосиласаурус*
* *Миерасаурус*
* *Моабосаурус*
* *Нариндасаурус*
* *Оплосаурус*?
* *Тендагурија*
* *Туријасаурус*
* *Зби*

 |
|  |
| Неосауропода | 
* + види подолу↓

 |

 |

 |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| **Сомнителни сауроподи**  | 
* *Ботриоспондилус*
* *Кардиодон*
* *Динодокус*
* *Гигантосаурус*
* "*Иширосаурус*"
* *Неосодон*
* *Ултрасаурус*

 |

 |

 |

 | 

 |

 |
|  |
| 

| * п
* р
* у
Неосауропода |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Диплодокоидеја | 

|  |
| --- |
| 
* *Хаплокантосаурус*

 |
|  |
| Диплодокиморфа | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Рехбахисауриди | 

|  |
| --- |
| 
* *Амазонсаурус*
* *Комахусаурус*
* *Dzharatitanis*
* *Хистријасаурус*
* *Лавокатисаурус*
* *Марапунисаурус*?
* *Ксенопосејдон*
* *Запаласаурус*

 |
|  |
| Кебашија | 

|  |  |
| --- | --- |
| Лимајсауриди | 
* *Катартесаура*
* *Лимајсаурус*
* *Нопксаспондилус*

 |
|  |
| Рехбахисауридеја | 
* *Демандасаурус*
* *Итапуасаурус*
* *Катепенсаурус*
* *Нигерсаурус*
* *Рајососаурус*
* *Рехбахисаурус*
* *Татауинеа*

 |

 |

 |
|  |
| Флагеликаудата | 

|  |  |
| --- | --- |
| Дикреосауриди | 
* *Амаргасаурус*
* *Амаргатитанис*
* *Бахадасаурус*
* *Брахитрахелопан*
* *Дикреосаурус*
* *Дислокосаурус*
* *Дистрофеус*?
* *Катедокус*?
* *Лингвулонг*
* *Pilmatueia*
* *Смитаносаурус*
* *Сувасеси*

 |
|  |
| Диплодоцидеја | 
* *Amphicoelias*?

|  |  |
| --- | --- |
| Апатосауриди | 
* *Апатосаурус*
* *Атлантосаурус*?
* *Бронтосаурус*

 |
|  |
| Диплодоциди | 
* *Баросаурус*
* *Динеиросаурус*
* *Диплодокус*
* *Галеамопус*
* *Катедокус*?
* *Лејнкупал*
* *Суперсаурус*
* *Торниерија*

 |

 |

 |

 |

 |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Макронарија | 
* + види подолу↓

 |

 |

 |

 | 

 |

 |
|  |
| 

| * п
* р
* у
Макронарија |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Макронарија | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* *Абросаурус*
* *Арагосаурус*
* *Даносаурус*
* *Галвесаурус*
* *Хаестасаурус*
* *Јаненшија*
* *Теуелчесаурус*

 |
|  |
| Камарасауридеја | 
* *Камарасаурус*
* *Катетосаурус*
* *Дашанпусаурус*
* *Лоринхасаурус*

 |

 |
|  |
| титаносауриформи | 

|  |
| --- |
| 
* *Астродон*
* *Дуријатитан*
* *Евкамерот*
* *Фушаносаурус*
* *Орнитопсис*
* *Пелоросаурус*
* *Ругокаудија*?

 |
|  |
| Брахиосауридеја | 
* *Абидосаурус*
* *Атласаурус*?
* *Брахиосаурус*
* *Сидаросаурус*
* *Европасаурус*
* *Жирафатитан*
* *Лусотитан*
* *Сонорасаурус*
* *Соријатитан*
* *Вененосаурус*
* *Вуиврија*

 |
|  |
| Сомфоспондили | 

|  |
| --- |
| 
* *Агустинија*?
* *Анголатитан*
* *Аркхаравија*
* *Астрофокаудија*
* *Австросаурус*
* *Бронтомер*
* *Чубутисаурус*
* *Донгбититан*
* *Донгјангосаурус*?
* *Европатитан*
* *Фукуититан*
* *Хунагетитан*?
* *Jiangshanosaurus*
* *Jiutaisaurus*
* *Лијаонинготитан*
* *Лијубангосаурус*
* *Океаносаурус*
* *Падиласаурус*
* *Пукионгосаурус*
* *Сауропосејдон*
* *Сибиротитан*
* *Таставинсаурус*?
* *Триунфосаурус*
* *Винтонотитан*

 |
|  |
| Евхелопидеја | 
* *Австралодокус*
* *Chiayusaurus*?
* *Даксијатитан*?
* *Еркету*
* *Евхелопус*
* *Фусисаурус*
* *Ганансаурус*
* *Гобититан*
* *Хуабеисаурус*
* *Фувијангосаурус*
* *Qiaowanlong*
* *Тамбатитан*
* *Тангвајосаурус*
* *Јонгцинглонг*
* *Yunmenglong*

 |
|  |
| Титаносаурија | 
* + види подолу↓

 |

 |

 |

 |

 | 
 |

 |
|  |
| 

| * п
* р
* у
Титаносаурија |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Базални титаносаури | 
* *Андесаурус*
* *Baotianmansaurus*?
* *Choconsaurus*
* *Даксијатитан*
* *Донгјангосаурус*?
* *Кајџутитан*
* *Лигабесаурус*?
* *Маларгесаурус*
* *Нинџатитан*
* *Ријангосаурус*
* *Триунфосаурус*?
* *Винтонотитан*?
* *Xianshanosaurus*

 |
|  |
| средни титаносаури | 
* *Абдараинурус*
* *Египтосаурус*
* *Атакаматитан*
* *Балсаурус*
* *Баросасаурус*
* *Бореалосаурус*
* *Каронгасаурус*
* *Лаплатасаурус*
* *Маѓаросаурус*
* *Петробрасаурус*
* *Qingxiusaurus*
* *Сонидосаурус*

 |
|  |
| Дијамантинасаурија | 
* *Дијамантинасаурус*
* *Сармиентосаурус*
* *Саванасаурус*

 |

 |
|  |
| Литостротија | 

|  |
| --- |
| 
* *Австропосејдон*
* *Баурутитан*
* *Дреднаутус*
* *Елалтитан*
* *Епахтосаурус*
* *Лохуекотитан*
* *Малависаурус*
* *Мансурасаурус*
* *Мнјамавамтука*
* *Нарамбенатитан*
* *Норманијасаурус*
* *Палудититан*
* *Пелегринисаурус*
* *Рукватитан*
* *Тенгрисаурус*
* *Волгатитан*

 |
|  |
| Лираиносауриди | 
* *Ампелосаурус*
* *Ацинганосаурус*
* *Гаригатитан*
* *Лираиносаурус*

 |
|  |
| Колососаурија | 

|  |
| --- |
| 
* *Антарктосаурус*
* *Бонитасаура*
* *Џаиносаурус*
* *Нулотитан*
* *Вахини*

 |
|  |
| Ринконсаурија | 
* *Мујеленсаурус*
* *Ринконсаурус*

 |
|  |
| Логнкосаурија | 
* *Аргентиносаурус*
* *Друсиласаура*
* *Футалогнкосаурус*
* *Мендозасаурус*
* *Нотоколосус*
* *Патаготитан*
* *Пуертасаурус*
* *Кветексаурус*
* *Траукутитан*

 |

 |
|  |
| Немегтосауридеја | 
* *Немегтосаурус*
* *Квеситосаурус*
* *Тапуијасаурус*?

 |
|  |
| Еолосауридеја | 

|  |
| --- |
| 
* *Адамантисаурус*
* *Аргиросаурус*?
* *Бразилотитан*
* *Максакалисаурус*?
* *Оверосаурус*
* *Панамерикансаурус*
* *Питекунсаурус*
* *Шингопана*
* *Уберабатитан*

 |
|  |
| Еолосауриди | 
* *Еолосаурус*
* *Бравасаурус*
* *Гондванатитан*
* *Пунатитан*

 |

 |
|  |
| Салтасауридеја | 

|  |
| --- |
| 
* *Аракар*?
* *Исисаурус*?
* *Рапетосаурус*
* *Тригоносаурус*?
* *Zhuchengtitan*

 |
|  |
| Опистоцеликауди | 
* *Аламосаурус*
* *Опистоцеликаудија*

 |
|  |
| Салтасауриди | 

|  |
| --- |
| 
* *Лорикосаурус*?
* *Микроцелус*?
* *Паралититан*?
* *Јаманасаурус*

 |
|  |
| Салтасаурини | 
* *Бонатитан*?
* *Неукенсаурус*
* *Рокасаурус*
* *Салтасаурус*

 |

 |

 |

 |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Сомнителни титаносаури | 
* *Брохисаурус*
* *Брухаткајосаурус*?
* *Кампилодонискус*
* *Класмодосаурус*
* *Гспсаурус*
* *Хипселосаурус*
* *Iuticosaurus*
* *Макруросаурус*?
* *Монголосаурус*?
* *Qinlingosaurus*
* *Титаносаурус*

 |

 |

 | 

 |

 |

 |