recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Трипериоден систем** |
| **Холоцен** | **Железно време** | **Протоисторија** |
| Доцно бронзено време |   |
| Средно бронзено време |
| Младо бронзено време |
| **Бронзено време** |
| Бакарно време (енеолит) |   |   |
| Младо камено време (неолит) | **Праисторија** |
| Мезолит / Епипалеолит |
| **Плеистоцен** | Доцен палеолит |   |
| Среден палеолит |
| Ран палеолит |
| Палеолит |
| **Камено време** |

Бакарни врвови на копјата од Сан Роман де Хорни, Археолошки музеј Ваladадолид, Шпанија
**Бакарно време**, **бакарна доба** или **енеолит** — историско раздобје кое го опфаќа периодот од 4.500 до 2000 г. п.н.е.

Првите сознанија за овој период, археолошките ископувања и истражувања во Република Македонија, биле извршени пред повеќе од педесетина години. Тогаш за првпат е констатирана бакарновремеската населба на Скопското Кале, неколкуте во Пелагонија, како: Шуплевец, Бакарно Гумно, Црнобуки, Висок Рид, Горни Висои, Крушеанска Чука, Тумба-Карамани. Во охридско-преспанскиот регион се регистрирани две населби: Устие на Дрим и „Црквени Ливади". Во поново време во Кумановско, констатирана е бакарновремеска населба на Костоперска Карпа, "Жеглиговски Камен", во скопско "Врањак", во делчевско "Градиште" кај с. Град, а во кочанско "Пилаво".

Археолозите се согласни регионалната културна група во Македонија да ја наречат Шуплевец-Бакарно Гумно, која што хронолошки се вклопува во пошироки територијални рамки, во културниот комплекс Бубањ-Салкуца-Криводол.

Од сите наведени наоѓалишта претставени се 160 експонати движен археолошки материјал во салите на Музејот на Македонија. Тоа се разновидни керамички садови, алатки изработени од бакар, коска, камен, кремен, глинени тегови и прешлени, амајлии, накит од школки, зооморфни и антропоморфни фигурини, пинтадери и друго. Документацијата и преостанатиот материјал се чуваат во Музејот.

За бакарното време во Македонија објавени се повеќе статии во наши и странски стручни списанија, а основните податоци може да се добијат од Археолошката карта на Македонија бр. 1 и бр. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзано со археологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Надворешни врски
----------------

* Бакарно време (енеолит) Архивирано на 6 јуни 2011 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85032338
* GND: 4138001-0
* HDS: 003704
* NKC: ph250074

 |

 |
**Гауја** (латвиски: *Gauja*, естонски: *Koiva jõgi*, германски: *Livländische Aa*) — река во областа Виѕеме, Латвија. Ова е единствената голема река што почнува и завршува во Латвија (Даугава/Западна Двина е долга преку 1.000 км, но само 367 км се во Латвија). Долга е 460 км, од кои 93,5 км се наоѓаат во Националниот парк Гауја. Во овој дел таа тече низ нејзината долина, широка 1 до 2,5 км, и кај Сигулда достигнува длабочина од 85 м.

Песочничките карпи на бреговите на Гауја и соседните реки почнале да се образуваат пред 370 до 300 милиони години за време на девонот.

Историја
--------

Пред XIII век Гауја била трговски пат и погранична река меѓу Ливонија и Латгалија. Кога по нејзините брегови и крај морето сè уште се говорело ливонски, реката се нарекувала Коиво (*Koivo*) т.е. „Брезова Река". Латвиското има Гауја значело „голема количина" или „толпа". Ливонците доста настрадале во Големата северна војна и во чумата во XVIII век. Во овој период преостанатото ливонско население се асимилирало во Латвијците.

Денес
-----

Гауја на границата помеѓу Естонија и Латвија.
Гауја брзо го менува своето корито и затоа се смета за „лажлива". Коритото е сочинето од незацврстени талози на песок и грагор кои се двиажт заедно со струјата. На некои места коритото е каменливо, образувајќи слапови со големи камења; такви се Казу, Рајскума, Ракшу и Ќуќу. Дното на реката во Националниот парк Гауја е широко 60 до 120 м со нагло променлива длабочина од 0,3 до 7 м. Има наклон од 0,5 м/км. Брзината на текот при низок водостој е 0,2 до 0,4 м/с, а пролетно време се движи со 2 до 3 м/с. Поради колебањата на водостојот, брзината на струјата и посебностите на текот, Гауја може да се смета за нерамномерен водотек.

Реката обично замрзнува кон средината на декември, и мразот почнува да попушта на крајот на март. Ако зимата е блага, водата не замрзнува. Гауја ја напојуваат многу подземни води, и затоа е постудена од другите поголеми реки во Латвија.

Поврзано
--------

* Национален парк Гауја
* Список на реки во Латвија

Наводи
------

1. ↑  „Gauja River | Tūrisma informācija Gaujas nacionālajā parkā". Gnp.lv. Архивирано од изворникот на 21 март 2016. Посетено на 27 март 2016.

Надворешни врски
----------------

* Гауја на Ризницата ?
Лименка лимонова сода
**Лемонсода** е бренд на италијански газирани безалкохолни пијалоци кои се создадени во 1940-тите од страна на миланската компанија Сага и моментално во сопственост е на *Royal Unibrew*.

Историја
--------

Оригиналниот вкус на Лемонсода бил лимон. Орансода и Пелмосода, газирани сокови со вкус на портокал и грејпфрут, биле воведени во следните години. Во 1980 година, брендот бил продаден на Кродо, кој станал дел од Кампри груп во 1999 година. Во текот на сезоната 2003/2004 Лемонсода била официјален спонзор на фудбалскиот клуб Лече. Во 2005 година, тоник-вода со име Тониксода бил првиот производ Лемонсода роден под брендот Кампри. Во 2010 година, биле создадени две нови верзии на традиционалната лемонсода: Лемонсода Зеко без шеќер и Мохитосода, безалкохолен коктел кој е направен со сок од лимон и вкус на нане, со вкус на мохито коктел. Во октомври 2017 година, брендот Лемонсода бил продаден на *Royal Unibrew* за 80 милиони евра.

Наводи
------

1. 1 2  „Gruppo Campari sells the Lemonsoda business for € 80.0 million to Royal Unibrew A/S | Campari Corporate". *www.camparigroup.com* (англиски). Посетено на 2018-10-07.

Надворешни врски
----------------

* Лимонсода во Остеррајх од Гинтер Кенезеи Спорт менаџмент

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Сателитска слика на полуостровот Галиполе
**Галиполе** (наречен и *Галиполи*; турски: *Gelibolu Yarımadası*; грчки: *Χερσόνησος της Καλλίπολης*, *Chersónisos tis Kallípolis*) — полуостров во јужниот дел на Источна Тракија, во европскиот дел од Турција, опкружен со Егејското Море на запад и Дарданелите на исток.

Името доаѓа од грчкиот збор "Καλλίπολις" (*Kallípolis*), што значи „убав град", од каде потекнува и името на денешниот град Галиполе (Гелиболу). Во антиката, полуостровот бил познат како **Тракиски Херсон** (грчки: *Θρακικὴ Χερσόνησος*, *Thrakiké Chersónesos*; латински: *Chersonesus Thracica*).

Наводи
------

1. ↑  Liddell, Henry George; Scott, Robert (1940). „Καλλίπολις". *A Greek-English Lexicon*. Revised and augmented throughout by Henry Stuart Jones with the assistance of Roderick McKenzie. Oxford: Clarendon Press. Посетено на 2020-08-28 – преку Perseus Digital Library Project.
**Хокеарскиот клуб „Мора"** е професионален колектив кој доаѓа од градот Мора, Шведска. Своите домашни натпревари ги игра во арената „Смијеграв" со капацитет од 4.500 места. Оваа арена е изградена во далечната 1967 година.

Најголемиот успех тимот го има постигнато во 1950 година кога настапил во финалето на шведското државно првенство во хокеј кога биле поразени од тимот на Ѓургарден.

Боите на дресовите на клубот се: црвена, бела и зелена.

Историја
--------

Клубот е  формиран 1935 како спортско друштво, а професионалните натпревари во хокеј ги започнува во 1945 година. Во 1946 година тимот започнал да се натпреварува во првата елитна лига. Тоа бил најголемиот успех на тимот до тој период. Во наредните години клубот наизменично има играно во првата и во втората лига. Во 1966 година хокеарскиот тим на Мора влегува во првата лига и таму останува во наредните девет сезони.

Во 1975 година тимот на Мора испаднал од првата лига и во наредните 29 години настапувал во втората хокеарска лига, сè до 2004та година кога тимот се враќа во првата лига. Во сезоната 2005/06 тимот го има освоено 8то место со што за прв пат успеал да се квалификува во плеј офот по 1970 година. По 4 сезони тимот преку плеј аутот заминал во втората лига. Во втората лига Мора настапувал до сезоната 2017/18 кога успеал да се врати во елитата.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „ХК Мора" на Ризницата ? |

* Матична страница
**Црвено-сината столица** - столица дизајнирана во 1917 година од Gerrit Rietveld. Таа претставува еден од првите тридимензионални експонати на Де Стајл (De Stijl) уметничкото движење. Оригиналната столица била направена од буково дрво и не била обоен до почетокот на 1920 година. Архитектот и членот на Де Стајл, Bart van der Leck, го видел оригинален модел и сугерирал да се додадат светли бои. Бил направен нов модел од потенко дрво и бил обоен во целост во црна ноја со делови обоени во основните бои кои му се припишува на Де Стајл движењето.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Црвено-сина столица" на Ризницата ? |

* Building plan (adaptation based loosely on original)
* plans in PDF with dimensions in mm[*мртва врска*]
* *Gerrit Rietveld's Red and Blue Chair & What I Learned about Rest and Motion in Myself, by Anthony Romeo*
* Museum of Modern Art
**Хокеарскиот клуб Регле** е професионален клуб од градот Енгелхолм, Шведска. Тимот настапува во првата шведска хокеарска лига. Натпреварите ги игра во спортската арена „Линдаб" со капацитет од 5.051 место. Арената е изградена во 1983 година.

Историја
--------

Хокеарскиот клуб на Регле е формиран во 1932 година, на почетокот како клуб за банди. Хокеарската секција започнала дури во сезоната 1965/66. Уште во првата сезона клубот има обезбедено прволигашки статус. Во наредните години клубот настапувал наизменично во двете најквалитетни лиги во хокеј. Најголемиот успех хокеарскиот тим на Регле го постигнал во сезоната 1993/94 кога го заземале шестото место, а со самото тоа и учество во доигрувањето за титулата.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на спортот е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Јован Станојков (иќ) - Довезенски** (8 април 1871 - 2 мај 1935) — србомански деец и еден од првите војводи на Српскиот комитет на четничката акција во Македонија.

Животопис
---------

Просрпските војводи Јован Довезенски и Мицко Крстевски и двајца четници 
Тој е роден во селото Довезенце во близината на Куманово. Основно училиште учел во манастир на старословенски. Потоа заминал за Србија и учел во гимназија, меѓутоа поради немање на пари морал да ја напушти, по што завршил богословско-учителска школа.

Бил учител во родниот крај. Во 1904 година се приклучил на Српскиот комитет на четничката акција.

Довезенски бил меѓу првите српски војводи во Македонија и од тука имал силен авторитет меѓу четниците и војводите. Тој ја создал српската тајна организација од левата страна на реката Вардар.

Учествувал во Балканските војни и Првата светска војна

Умира во 1935 година. Погребан е во Куманово. Во Белград по Јован Довезенски е именува една улица .

Улица „Војвода Довезенски" во Белград.

Извори
------

1. ↑  „Биография на Довезенски". Архивирано од изворникот на 2015-11-06. Посетено на 2010-12-20.
2. ↑  „„Српство", број 15, Maj 2000". Архивирано од изворникот на 2009-09-09. Посетено на 2010-12-20.
**Илер** (на германски: *Iller*, античко име *Ilargus*) — река во сојузните покраини Баварија и Баден-Виртемберг во Германија. Тоа е десна притока на Дунав, долга 146 километри. Настанува на устието на реките Брајтах, Стилах и Трзетах во близина на Оберстдорф во регионот Алгиу на Алпите, во близина на австриската граница. Од таму тече кон север, поминувајќи низ градовите Сонтофен, Именштат и Кемен.

Помеѓу Лаутрах во близина на Меминген и Улм, нејзиното течение ја формира границата помеѓу двете германски држави Баварија и Баден-Виртемберг во должина од околу 50 километри. Реката Илер се влева во Дунав во градот Улм.

Речниот слив на Илер има површина од 2.152 квадратни километри, со што таа е рангирана како седма од реките на Баварија со проток на вода, со просечна брзина од 75 кубни метри во секунда во Сенден, на кратко растојание од течението на Дунав. Моќта на реката се користи за производство на хидроелектрична енергија преку осум централи со вкупен нето капацитет од 51 MW.

По течението на Илер постои велосипедска патека, кој исто така е популарно место за сплаварење и пешачење.


1. 1 2  Complete table of the Bavarian Waterbody Register by the Bavarian State Office for the Environment (xls, 10.3 MB)
Центарот во НуадибуЦентарот во Нуадибу

**Нуадибу** (арапски: نواذيبو; поранешен **Порт Етијен**; население 90,000) е вториот најголем град во Мавританија и служи како комерцијален центар на земјата.

Нуадибу се наоѓа на полуостров долг 40 милји наречен Рас Нуадибу, Кап Бланк или Кабо Бланко, од кој западната страна е дел на Западна Сахара. Нуадибу е на милја од границата.

Градот е поделен на четири главни области: градскиот центар, вклучувајќи го и аеродромот, Нумероват на север (главната населена област), Кавадо на југ, од каде има пат за Порт Минералиер, каде железната руда ископана во Зуерат се извезува.

Атракции во Нуадибу се Table Remarquable, неколкуте маркети, гробиштата за бродови итн.

Главната економска активност е риболовот.

Надворешни врски
----------------

* Мапи:  Архивирано на 28 септември 2007 г.  Архивирано на 28 септември 2007 г.
* Туристички информации за Нуадибу Архивирано на 4 јануари 2008 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 159937697
* LCCN: n86009017
* GND: 4406031-2
* NKC: ge397251

 |

 |
**Дашрат Манџи** (англиски: *Dashrath Manjhi*, хинди: दशरथ मांझी; роден околу 1934 - 17 август 2007 година) бил маж од Индија познат како *Планински маж.* Прекарот го добил поради неговиот неверојатен подвиг, имено, овој човек 22 години копал низ планината. На овој подвиг се одлучил откако неговата сопруга се повредила при преминувањето на планината. Не сакал тоа да се повтори, па почнал да копа низ планината за да не мора сопругата повторно да ја премине планината. Сите му велеле дека никогаш нема да успее, дека е сиромав човек кој треба да јаде и да работи. Со чекан и длето ја издупчил планината. По 22 години дупчење направил тунел долг 109 метри и висок 7 метри. Дури по неговата смрт луѓето почнаа да му се восхитуваат.

Извори
------

* Поради љубовта кон сопругата, буквално поместил планина! Архивирано на 19 април 2022 г.
* Планинар Дашрат Манџи почина во ДелхиАрхивирано на 19 септември 2015 г.
„Климовска плоча", која го прикажува сасанскиот монарх Шапур III како убива леопард.
**Климовско богатство** ― сочуван депо од раносредновековни римски и сасански сребрени предмети што е откриено во 1907 година во близина на селото Климова во Пермската Губернија во Руската Империја (денешен Пермски Крај, во средишна Русија). Тоа е едно од неколкуте депоа на римски и сасански сребрени садови откриени во тој регион, кои збирно се нарекувани Пермски богатства.

Опис
----

Помеѓу римските предмети од Климовската ризница се наоѓа и чинија со слика на козар кој ги носи сребрените печати на императорот Јустинијан I (вл. 527–565) и две јадења од VII век украсени со крстови. Сасанските предмети од складиштето има чинија на која е прикажан кралот на кралевите Шапур III (вл. 383–388) убивајќи леопард, како и друга чинија што прикажува тигрица под дрво. Други дела поврзани со Климовското богатство, исто така, има иранско јадење од 8 или 9 век и маваранарско/трансоксијанско парче. Пронајдена е и кофа. Климовското богатството моментално се наоѓа во збирките на Музејот Ермитаж во Санкт Петербург.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  Николсон, Оливер, уред. (2018). *The Oxford Dictionary of Late Antiquity*. Оксфорд: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866277-8.
2. 1 2  Hobbs, Richard (1997). *Late Roman Precious Metal Deposits, c. AD 200-700: Changes over Time and Space - PhD Diss*. Institute of Archaeology, University College London. стр. 113–4.
3. ↑  Kitzinger, Ernst (1976). *The Art of Byzantium and the Medieval West: Selected Studies*. Bloomington: Indiana University Press. стр. 163.
4. ↑  *Sinai, Byzantium, Russia: Orthodox Art from the Sixth to the Twentieth Century*. The Saint Catherine Foundation and the Hermitage Museum. 2000. стр. 52–3.
**Тракијци од Бугарија** (бугарски: *Траки от България*) се регионална група на народ со Грчко или Турско потекло во Бугарија кој се родени во Бугарскиот дел од Тракија. Според бугарската историографија, овој народ е бугарско.

Историја
--------

Мапа на населението во Бугарскиот дел од Тракија во 1897, според истражувањето на народот во 1897 во тие региони биле претежно Турци и Грци со мал број на Македонци
Тракискиот народ во Бугарија постоеле во време на антички период, биле претежно населени во Античка Македонија. До почетокот на дваесеттиот век Тракискиот народ беше во Отоманската империја. По прогоните за време на Илинденското востание и етничкото чистење, предизвикано врз населението во Источна Тракија по Втората балканска војна, овие луѓе биле протерани од областа. По Првата светска војна, од Бугарија се бараше да ѝ ја отстапи Западна Тракија на Грција. 

Голем број на населението во Западна Тракија беше протерано во Северна Тракија под контрола на Бугарија и заради тоа бројот на Тракијци во Бугарија се зголеми. Ова беше проследено со натамошна размена на население меѓу Бугарија и Грција (според Договорот од Нејски), што радикално ја промени демографијата на регионот кон зголемена етничка хомогенизација на териториите на кои на крајот им беше доделена секоја соодветна земја. Во овој период Бугарската комунистичка партија беше принудена од Коминтерната да прифати формирање на нова *тракиска нација* врз основа на овој народ за да ги вклучи во нова посебна *тракиска држава*, како дел од идната балканска комунистичка федерација.

Последниот проток на тракиски бегалци во Бугарија беше кога бугарската армија се повлече од регионот Серско-Драма кон крајот на 1944 година.

Со пристапувањето на Бугарија во Европската унија, бугарските власти изгледа повторно го разгледуваат ова прашање како предуслов за членство на Турција во Европската Унија. Бидејќи некој Тракијци од Бугарија живеат во лоши услови во турскиот дел од Тракија.

Извори
------

1. ↑  The Thracian and His World. Proceedings of the eighth National Conference of Bulgarian Ethnologists, Haskovo 1995. Sofia, 1 Publication: ETHNOLOGIA BULGARICA. Yearbook of Bulgarian Ethnology and Folklore (2/2001), Stamenova, Jivka; Language: English Subject: Anthropology, Issue: 2/2001, Page Range: 141-143
2. ↑  V, Joseph. The Communist Party of Bulgaria; Origins and Development, 1883-1936. Columbia University Press. p. 126.
3. ↑  Migrattsionni protsesi v Bŭlgariiia sled Vtorata svetovna voina, Boika Vasileva, Univ. izd-vo "Sv. Kliment Okhridski", 1991, str. 138-146.
4. ↑  Bulgaria: Bulgaria Backs Thrace Refugees in Claiming Compensations from Turkey - Sofia News Agency
**Ема Корнелија Зетерберг** ( мом. {{{1}}} **Андерсон** ; 24 април 1979 година во Баркакра, Шведска ) е шведска телевизиска личност и пејачка. Таа е во брак со поранешниот капитен на Детроит Ред Вингс , Хенрик Зетерберг .

Кариера
-------

Андерсон првпат се прославила во <i id="mwFQ">Експедицијата Робинсон</i> 2001 година како еден од натпреварувачите. Една година по нејзината телевизиска авантура, таа започнала пејачка кариера објавувајќи го музичкиот албум *Who I Am*. Меѓу нејзините најпознати песни се „Weightless", дует со Босон, иако албумот никогаш не стана успешен.

Во 2003 година, таа влегла во специјалната „ *Најдоброто од најдобрите експедиција Робинсон"* со најпопуларните поранешни натпреварувачи, на која и победи.

Андерсон добила понуда да води *Долче Вита* на Канал 5, која ја прифатила. Шоуто траело неколку сезони. Андерсон оттогаш има направено голем број различни емисии на Канал 5 пред да се пресели во САД со нејзиниот вереник.

Контроверзност
--------------

Во 2002 година, Андерсон учествувала како соговорник во шведското ТВ4 шоу *Ursäkta röran, vi bygger om* (англиски: Извини за нередот, реновираме). Емисијата станала насловна поради сегментот наречен „Шведско нацистички референциско првенство", Пејачката и поранешна *ѕвезда на Експедицијата Робинсон* била измамена во интервју за време на кое програмските водачи направиле над педесет нацистички референци и ги набљудуваа нејзините реакции. Тие вклучувале шеги како што се именување на шоуто за кое тврдеа дека работат за „ Треблинка ", тврдејќи дека Лени Рифенштал била модерен режисер на музички спотови, дека Џозеф Гебелс бил диџеј чија музика наликувала на онаа на Андерсон и десетици други референци за Третиот рајх и холокаустот. Андерсон во текот на целото интервју носела маица со текст „Треблинка – класа ’45". Андерсон се чинело дека воопшто не реагира на снимката. Таа подоцна тврдела дека нејзините реакции биле монтирани за да ја исмеваат.

Личен живот
-----------

Таа се омажила за професионалниот хокеар Хенрик Зетерберг во Моле, Шведска на 23 јули 2010 година. Тие живеат во Блумфилд Хилс, Мичиген (предградие на Детроит) и имаат викендичка на Алнон во Шведска.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Ема Андерсон на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)


1. ↑
**Јован Цветковски**, познат како *Јован Долгач* бил србомански војвода на Српскиот комитет на четничката акција во Западна Македонија.

Животопис
---------

Долгач е роден во селото Кошино, Прилепско. Како млади со својот брат Змејко криунчареле оружје, а потоа влегле во ВМРО со цел да се борат против Турците и албанските качаци.

До 1904 тој бил член на ВМРО. Во Српскиот комитет на четничката акција бил придобиен од Глигор Соколов, и станал војвода на прилепската чета.

Го убил сопствениот брат Змејко Долгач, војвода на Македонската револуционерна организација, бидејќи не сакал да премине на српска страна .

Учествувал во борбите кај Мукоса во 1905 и Крапа во 1906.

Во 1905 година по долги натегања го убил војводата Максим Костов.. Учествувал во Балканските војни, но српските власти го уапсиле бидејќи се обидел да убие еден Бошњак, кој го сметал за Турчин .

Во текот на Првата светска војна во есента 1915 година во родното село бил заробен од чета на ВМРО и бил ликвидиран заедно со целото жандармериско одделение

Наводи
------

1. ↑  *Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893 – 1934). Биографично-библиографски справочник. София, 2001, стр. 51*.
2. ↑  *Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893 – 1934). Биографично-библиографски справочник. София, 2001, стр. 83.*
3. ↑  „Биография на Йован Долгач". Архивирано од изворникот на 2015-11-06. Посетено на 2010-12-20.
4. ↑  Гоцев, Димитър. Национално-освободителната борба в Македония 1912 - 1915, Издателство на БАН, София, 1981, стр. 146.
Други наводи:  Архивирано на 6 ноември 2015 г.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 11 век | 12 век | 13 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1129** (**MCXXIX**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1129 година од новата ера, 129. од вториот милениум, 29. од XII век и последна од 1120-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6637 и 6638 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5879 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4889 и 4890 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1882.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1129 година се протега во 3765 и 3766, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3825 и 3826 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1672. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 523 и 524 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

Царот Сиракава
* 24 јули – Сиракава, цар на Јапонија (роден 1053 г.)

Надворешни врски
----------------

* 1129 на Ризницата ?
*За други лица со истото име, видете Ласло Наѓ.*

Ласло Наѓ 
**Ласло Наѓ** (р. 3 март 1981

) — унгарски ракометар кој игра за Телеком Веспрем и за унгарската репрезентација.

Меѓу неговите достигнувања на клупско ниво се неколку шпански првенства и титули во купот, а двапати ја освои ЕХФ Лигата на шампионите, врвот е континенталниот натпревар во Европа (2005, 2011). Со унгарската репрезентација, најдобрите резултати на Наѓ се две четврти места од Летните олимписки игри 2004 и Летните олимписки игри 2012.

Наѓ бил прогласен од читателите на ракометниот весник *Handball Planet* за најдобар машки играч во светот во 2011 година.
**Рикардо Бакели** (италијански:  *Riccardo Bacchelli*), (19 април 1891

, Болоња - 8 октомври 1985

, Монца) — италијански писател.

Бил номиниран аа Нобелова награда за литература осум пати.

Кариера
-------

Рикардо Бакели бил избран за член на Кралската академија на Италија,. Тој бил награден со витешкиот крст на Орденот за заслуги на италијанската Република во 1971 година. 
Откако работел неколку години како новинар, се повлкол од професијата за да се фокусира на пишувањето уметничка литература.

Во неговите рани дела доминирала поезија, раскази и драмски текстови. Подоцна објавувал повеќе романи.

Во Европа, тој станал познат по своите историски романи, кои комбинираат факти и возбудливи приказни. „Воденицата на По", е негово најпознато дело каде што детално е опишана историјата на Италија од крајот на ерата на Наполеон до формирањето на модерната држава.

Починал на 94-годишна возраст на 8 октомври 1985 година во Монца.

Творештво
---------

„Ѓаволот на Понтелунго", историски роман (1927)

„Воденицата на По", историски роман. Трилогија (1938-1940).

„Плачот на Лаисовиот син",. историски роман (1946)

„Погледот на Исус", историски роман (1948)

Наводи
------

1. ↑  La collocazione di Riccardo Bacchelli[*мртва врска*]
2. ↑  BACCHELLI, Riccardo
3. ↑  Books by Riccardo Bacchelli

Надворешни врски
----------------

* Дела од или за Рикардо Бакели на Семрежниот архив
* 
* Архивирано на 9 мај 2008 г.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 11 век | 12 век | 13 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1148** (**MCXLVIII**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1148 година од новата ера, 148. од вториот милениум, 48. од XII век и деветта од 1140-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6656 и 6657 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5898 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4908 и 4909 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1901.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1148 година се протега во 3784 и 3785, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3844 и 3845 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1691. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 542 и 543 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

Свети Малахија
* 2 ноември - Свети Малахија, ирски светец

Надворешни врски
----------------

* 1148 на Ризницата ?
За други значења на поимот, погл. Рипли (појаснување).
Координати: 51°17′52″ N; 0°29′17″ W﻿ / ﻿51.297862° СГШ; 0.488182° ЗГД﻿ / 51.297862; -0.488182

**Рипли** е село во Сари, кое „израснало" на главниот пат „А3" кој води од Лондон, Портсмунт. Патот беше преименуван како Б2215 кога бил изграден бајпас. Селото е сместено биску до патот за мотори М25 и 10.5км (6 милји) југоисточно од Вокинг, 11км (7 милји) североисточно од Гилдфорд и од прилика 38км (23,5 милји) југозападно од централен лондон. Во соседните подрачја се вклучени: Сенд, Сенд Марш и Окхам.
Во селото има учителски бар (Во Европа од 17 бек датира овој израз како престојно место за транспортерите од странство кои поминувале), The Talbot Holtel кој датира од 1453 година. Тука има и специјалист за чевли, Клифорд Џејмс, кој бил награден со ѕвездата Мишелин и 3 АА розети. Селската цеква св. Марија Магдалена е изградена во Нормански стил. 
Рипли е споменуван во новелите на Х.Г.Велс „Војната на световите" и „Тркалата на можноста"
Крикетот е популарен спорт во селото веќе 200 години. Во 1870ите, велосипедизмот исто така стана популарен спорт во јужниот дел на Англија и Рипли беше погодно растојание од Лондон за велосипедистите да застанат и да се одморат во Anchor Inn. Сестрите Ани и Хариет Дибли толку многу ги охрабруваа велосипедистите, па во некои години од наредната декада, книгата на посетители собирала над 7000 имиња.
Во Рипли има две школи – Ripley C of E Основно Училиште и Ripley Court Preparatory School, приватно школо.
Исто така, Рипли е родно место на најголемиот рок/блуз, блуз-рок гитарист Ерик Клептон, и место каде што почива неговиот син, Конор, кој загинал по падот од апартманот на неговата мајка во Њујорк.

Главната улица во Рипли

Наводи
------

1. ↑  „census". Архивирано од изворникот на 2011-05-25. Посетено на 2011-02-08.
2. ↑  Talbot Inn
3. 1 2  „St Mary Magdalen". Архивирано од изворникот на 2011-07-17. Посетено на 2011-02-08.

Публицирани извори
------------------

McCann, Clare (editor) (2009) 'Memories of War' (Send and Ripley History Society, ISBN 978-0-956-2929-0-2)

Надворешни врски
----------------

* Ripley Parish Council Архивирано на 3 мај 2009 г.
* Ripley Village Community website Архивирано на 1 јули 2009 г.
* Ripley Village Community and Culture Архивирано на 21 август 2010 г.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 11 век | 12 век | 13 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1133** (**MCXXXIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1133 година од новата ера, 133. од вториот милениум, 33. од XII век и четвртта од 1130-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6641 и 6642 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5883 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4893 и 4894 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1886.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1133 година се протега во 3769 и 3770, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3829 и 3830 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1676. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 527 и 528 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

Печатот на царицата Ирина Дукина
* 19 февруари – Ирина Дукина, византиска царица (родена 1066 г.)

Надворешни врски
----------------

* 1133 на Ризницата ?
**Воден цвет** (*Ephemera vulgata*) – нежен инсект со должина 17-19 mm. Возрасните единки се појавуваат масовно предвечер над површината на водата и живеат многу кратко. Масовно изумирање на овој вид во водите создава појава наречена „воден цвет".

Опис
----

Водниот цвет се разликува од сличната *Ephemera danica* по својата побледа боја и помала големина. Крилјата имаат многу вени и секој сегмент на абдоменот има по еден пар црни пруги.

Распостранетост
---------------

Водниот цвет е рапостранет во повеќето на Европа. Најчесто се размножуваат во реки со бавен тек и мирни води како бари. Популацијата најверојатно се намалува бидејки од загадувањето на водите со пестициди и тешки метали, и дисориентацијата на возрасните поединки бидејки од светлосното загадување.

Биологија
---------

Ларвите се закопуваат во седиментните подови на бари, користејки ги стомачните жабри за да создадат постојан тек на вода во нивните дупки, овозможувајки присуство на кислород за впивање низ кожата. Жабрите на ларвите исто така служат за полесно впивање на кислород во ниско-кислородното живеалиште каде се наоѓаат ларвите. Седиментот во кој живеат е богат со органска материја, а тешки метали можат да се акумулираат во загадени живеалишта (на пр. кадмиум, бакар, олово и цинк). 

Ларва на воден цвет
На земјата, на отворените места или на дрвјата, мажјаците играат танц за женките во утрото и вечерта во период од Јуни до Август. Во периоди меѓу групирање, мажјаците се одмараат во вегетацијата. Женките летајки во групата се оплодени од мажјак во групата. Женката преку внесување на стомакот во водата ги положува јајцата. Овој вид на еднодневка најчесто има дво-годишен циклус, поминувајки го животот како ларви повеќето од тој период, постанувајки возрасни за мало време во летото.

Наводи
------

1. ↑  „Македонска Енциклопедија - I издание".
2. 1 2  „Управна книга за обработувачи на мамци за мушици - водич за врзување на 20 битни шари за риболовеците (стр. 81)".
3. ↑  „Bioaccumulation of heavy metals by aquatic macro-invertebrates of different feeding guilds: a review".
4. ↑  „Функцијата на жабрите на ларвите на еднодневки од различни живеалишта".
5. ↑  „Концентрација на метали во разни стази на ларвите на четири Ephemeroptera видови".
6. 1 2 3  „Групирање кај Ephemeroptera: механизмот на групирање и резултати на осветлувањето и времето".
7. ↑  „Тропски азиски потоци - Зообентос, Екологија и Консервација".
8. ↑  „Студии на биологијата на Ephemerоptera. II. „Љубовниот лет"".
Иван Цветковиќ
**Иван Цветковиќ** ( Serbian Cyrillic  ; роден на 12 февруари 1981 година) е српски поранешен професионален фудбалер кој играше како играч од средниот ред

Клупска кариера
---------------

Додека играше за Звездара, Цветковиќ дебитираше во Првата лига на СР Југославија во кампањата 2001-02, прва сезона на клубот во највисокиот натпревар во земјата. Потоа се пресели во ОФК Београд летото 2002 година. За време на неговата прва сезона со „ *Романтичарите"*, Цветковиќ беше регуларен играч во првиот тим, оствари 30 настапи во лигата и постигна два гола.

Во зимскиот преоден рок 2005 година, Цветковиќ се префрли на Јавор Ивањица. Тој беше редовен член на тимот кој ја освои српската Прва лига 2007-08 со непоразен рекорд. На почетокот на 2009 година, Цветковиќ се пресели во странство за прв пат и се приклучи на руската екипа Химки. Тој постигна два гола на 21 натпревар за време на руската Премиер лига во 2009 година, бидејќи клубот претрпе испаѓање.

По кратко играње во Јавор Ивањица, Цветковиќ повторно се пресели во странство и летото 2010 година потпиша со клубот Зетису од Премиер лигата на Казахстан. Тој одигра 56 настапи во лигата и постигна три гола во следните две години. Во август 2012 година Цветковиќ се врати во Србија и се приклучи на Јагодина. Тој му помогна на клубот да го освои Купот на Србија во 2013 година, нивниот прв голем трофеј досега, и да се пласира во финалето следната година. На почетокот на 2015 година, Цветковиќ се врати во Казахстан и неговиот поранешен клуб Зетису. Тој исто така играше за Окџетпес во втората половина на годината. На почетокот на 2016 година Цветковиќ се врати во Јагодина .

Летото 2016 година Цветковиќ повторно се приклучи на Јавор Ивањица. Во јуни 2020 година, Цветковиќ ја заврши својата играчка кариера, по српската СуперЛига средба помеѓу Инција и Јавор.

Меѓународна кариера
-------------------

На меѓународно ниво, Цветковиќ одигра еден настап за СР Југославија до 21 година, играјќи го првото полувреме од 1: 2 на пријателски пораз на гостувањето кај Шпанија У21 во април 2002 година.

Почести
-------

Јавор Ивањица
* Српска прва лига : 2007–08

Јагодина
* Куп на Србија : 2012–13 ; Вицешампион 2013–14

Користена литература
--------------------

1. ↑  „Ivan Cvetković pojačao Jagodinu". b92.net. 22 August 2012. Посетено на 15 January 2019.
2. ↑  „Bivši igrač Zvezde u Jagodini". mondo.rs. 19 January 2016. Посетено на 15 January 2019.
3. ↑  „Poraz za 11 minuta". glas-javnosti.rs. 17 April 2002. Посетено на 15 January 2019.

Надворешни врски
----------------

* Иван Цветковиќ на soccerway
* Ivan Cvetković at WorldFootball.net
* Ivan Cvetković at FootballDatabase.eu
Во историјата имало три вида баварски сопружници, војвотки, електорки и кралици. Повеќето сопружници наведени се војвотки. Првата сопруга на Баварија била Валдрада во 6 век. Последната сопруга била Марија Тереза од Австрија-Есте во 1913 година.

Куќата со најдолг стаж била династијата Вителсбах, која одиграла голема улога во баварската историја. За време на средновековниот период под династијата Вителсбах, Баварија била поделена на два дела, Горна и Долна Баварија. Ова значело дека можеби имало повеќе од една војвотка од Баварија во исто време, поради неуредното наследство меѓу наследниците. Три од отцепените семејства на Вителсбах беа: Ландшут, Минхен и Инголштат.

Од 555 година имало 99 баварски сопружници: 78 војвотки, 11 кралици, 10 електорки и една маргравина. Елизабета од Лорен и Каролина од Баден имале две титули.

Кралство Баварија
-----------------

| Слика | Име | Раѓање | Брак | Станала кралица | Престанала да биде кралица | Смрт | Сопружник |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Каролина од Баден** | 13 јули 1776 | 9 март 1797 | 1 јануари 1806
*издигната од Електорка* | 13 октомври 1825
*смртта на сопругот* | 13 ноември 1841 | Максимилијан I Јосиф |
|  | **Тереза од Саксо-Хилдбургхаузен** | 8 јули 1792 | 12 октомври 1810 | 13 октомври 1825
*пристапување на сопругот* | 20 март 1848
*абдицирање на сопругот* | 26 октомври 1854 | Лудвиг I |
|  | **Марија од Прусија** | 15 октомври 1825 | 12 октомври 1842 | 20 март 1848
*пристапување на сопругот* | 10 март 1864
*смртта на сопругот* | 17 мај 1889 | Максимилијан II |
|  | **Марија Тереза од Австрија-Есте** | 2 јули 1849 | 20 февруари 1868 | 5 ноември 1913
*пристапување на сопругот* | 7 ноември 1918
*абдицирање на сопругот* | 3 февруари 1919 | Лудвиг III |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Баварски кралски сопружници |
| --- |
|  |
| 
* Каролина од Баден *(1806–1825)*
* Тереза од Саксо-Хилдбургхаузен *(1825–1848)*
* Марија од Прусија *(1848–1864)*
* Марија Тереза од Австрија-Есте *(1913–1918)*

 |

 |
**Едоардо Брицјо** (италијански: Edoardo Brizio; 3 март 1846, Торино – 5 мај 1907 година, Болоња) ― италијански археолог. Бил студент на археолошкото училиште на Џузепе Фјорели во Помпеја. Брицјо станал професор по археологија на Болоњскиот универзитет во 1876 година, и подоцна директор на Граѓанскиот археолошки музеј во Болоња. Тој е познат по тоа што ја унапредил теоријата дека од терамарското население биле првичните Лигури.

Наводи
------

1. ↑  Dyson, S. L. (2006). *In Pursuit of Ancient Pasts: A History of Classical Archaeology in the Nineteenth and Twentieth Centuries*. Yale University Press. p. 49. ISBN 9780300134971
2. ↑  Archaeological News. *American Journal of Archaeology*. 1907. 11: 341-342.
3. ↑  Peer, T.E. (September 1908). "Obituary". *Annals of Archaeology and Anthropology*. Institute of Archaeology. 1(1-2):48.
4. ↑  Mitchell, John Malcolm (1911). "Terramara". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. 26 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 658–659.

Надворешни врски
----------------

* Едоардо Брицјо на Ризницата ?
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 11 век | 12 век | 13 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1180** (**MCLXXX**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1180 година од новата ера, 180. од вториот милениум, 80. од XII век и прва од 1180-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6688 и 6689 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5930 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4940 и 4941 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1933.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1180 година се протега во 3816 и 3817, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3876 и 3877 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1723. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 575 и 576 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

Тиркизен печат на калифот Ал-Мустади
* 18 септември — Луј VII, француски крал од Капетинската династија.
* Ал-Мустади, калиф од Абасидски Калифат (роден 1142 г.)

Надворешни врски
----------------

* 1180 на Ризницата ?
Андезитот е уникатна огнена карпа. Ова е креација на природата, добиена како резултат на вулкански ерупции. Еколошки, природен и издржлив материјал кој е широко користен во различни индустрии и области на активност

Историја на потекло
-------------------

Проучувањето на оваа карпа започна долго пред нашите денови. Првиот што длабоко се интересирал за такви природни ресурси бил германскиот геолог Кристијан Леополд фон Бух, кој живеел во XNUMX век. Бук собирал камења од целиот свет и ги проучувал. Формирањето на камен се случува за време на дејството на вулканот. Магмата што се крева на површината на земјата губи гасови и температура, како резултат на тоа се лади и се претвора во лава. Заглавената лава е вулканска карпа.

Географијата на карпата андезит е широко распространета и во Русија и во странство. Во тек е развој на големи размери во Камчатка, Кавказ, Далечниот Исток, Приморие и други региони подложни на вулканско влијание. Формата на појава на природен материјал е куполи или потоци. Интересна карактеристика се случаите на ладење на лавата во форма на вертикални столбови (колонообразност). Нивната дебелина понекогаш достигнува еден метар.

Колумничноста има вредно својство, ви овозможува да го поделите каменот на редовни коцки. Пластичноста е забележана при екстракција на вулкански карпи во каменоломи. Плочите се наоѓаат паралелно со рамнините на протокот на магма.

Основни својства
----------------

Во зависност од количината на нечистотии, се формира бојата на карпата. Опсегот на бои се изразува главно во сиви нијанси, понекогаш се претвора во црно. Постои карпа со зеленикава нијанса, понекогаш дури и розова или црвеникава, поради присуството на железен оксид.

Наводи
------