**Денис Ричи** (англиски: *Dennis MacAlistair Ritchie*; 9 септември 1941 — 12 октомври 2011) бил научник во полето на компјутерските науки познат по својот придонес во развојот на програмските јазици ALTRAN, B, BCPL и C, како и Multics и UNIX. Добитник е на Тјуринговата награда 1983 година и Националen медал за технологија 1998 godina. Бил шеф на отсекот за истражување на системски софтвер во „Lucent Technologies".

Роден е во Бронксвил, Њујорк. Дипломирал физика и применета математика на Харвард. Почнал да работи 1967 во компјутерскиот истражувачки центар на Bell Labs.

C и UNIX
--------

Ричи е познат као творец на програмскиот јазик C, еден од клучните програмери во развојот на UNIX оперативниот систем и соавтор на книгата „Програмски јазик C", општо позната како „K&R" (според иницијалите на авторите Керниген и Ричи).

Неговиот изум C и неговата улога во развојот на UNIX заедно со Кен Томпсон, го вброиле во редот на еден од најзначајните пионери на компјутерските науки. Програмскиот јазик C денес е многу употребуван во развојот на апликации и оперативни системи, неговото влијание е видливо и во современите програмски јазици како што се C++, Java и C#. Неговата работа на UNIX исто така има големо влијание во поставувањето на основите и принципите врз кои се засноваат денешните компјутери. Популарниот оперативен систем Linux и неговите алатки се во голема мера резултат на работата на Ричи, а оперативниот систем Microsoft Windows има соодветни алатки и компајлери за C.

Создавањето на програмскиот јазик C довело до развој на UNIX. Бјарне Строуструп создавачот на C++ изјавил дека „доколку Денис одлучил наместо да работи на создавањето на C, на решавање на други математички проблеми, тогаш UNIX воопшто не би ни постоел".

Бидејќи UNIX се покажал како успешен производ, Ричи ги продолжил своите истражувања во областа на оперативните системи и програмските јазици, давајќи придонес во развојот на оперативниот систем Инферно како и на програмскиот јазик Лимбо.

Награди
-------

### Тјурингова награда

1983 година Ричи и Кен Томпсон ја добиле Тјуринговата награда *за нивната улога во развојот на теоријата на генерички оперативни системи а посебно за имплементација на UNIX оперативниот систем*.

### Медалја на IEEE Richard W. Hamming

1990 година Ричи и Томпсон го добиле медалот IEEE Richard W. Hamming од IEEE, "за пронаоѓањето на оперативниот систем UNIX и програмскиот јазик C".

### Национален медал за технологија

1999 година Ричи и Томпсон го добиле Националниот медал за технологија за 1998 година, *за копронаоѓањето на UNIX оперативниот систем и програмскиот јазик C кои довеле до голем напредок во хардверот, софтверот и мрежните системи што пак предизвикало голем напредок и ја стимулирале целокупната индустрија а со тоа и ја зголемиле предноста на америка во областа на информатиката во однос на останатите.*

### Награда во Јапонија

2011 година Ричи заедно со Томпсон ја добиле Јапонската награда за информации и комуникации за нивната пионерска работа во развојот на опративниот систем UNIX.

Прекар
------

Денис Ричи е познат и како „**dmr**" (неговата е-поштенска адреса во Bell Labs) во разни usnet newsgroups (како што е comp.lang.c групата).

Пензионирање
------------

Во 2007, Ричи се пензионирал од неговото работно место како шеф во одделот за истражување на системски софтвер во Lucent Technologies.

Смрт и наследство
-----------------

Ричи бил пронајден мртов на 12 октомври 2011, на возраст од 70 години во неговиот дом во Беркли Хајтс, Њу Џерси, каде што живеел сам. Првата вест за неговата смрт дошла од неговиот поранешен колега, Роб Пајк. Причината и точното време не биле одредени. Ричи имал нарушено здравје изминатите неколку години.

Fedora 16 Linux distribution, која била пуштена во продажба неколку месеци по неговата смрт, била посветена на него и неговата работа.

Библиографија
-------------

Податотека:K&R C.jpg*The C Programming Language*, прво издание.
* *Програмскиот јазик C* (1978 со Брајан Керниген; види K&R)
* *Unix програмерски прирачник* (1971)

Наводи
------

1. ↑  „IEEE Richard W. Hamming Medal Recipients (англиски)[[Категорија:Статии со надворешни врски на англиски]]" (PDF). IEEE. Посетено на мај 29 2011 (2011-05-29). Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help); URL–wikilink conflict (help)
2. ↑  Ричи и Томпсон ја добиваат Националниот медал за технологија Архивирано на 27 март 2006 г. (англиски)
3. ↑  Ричи и Томпсон ја добија Националниот медал за технологија од претседателот Бил Клинтон Архивирано на 11 октомври 2003 г. (англиски)
4. ↑  Evangelista, Benny, "Кен Томпсон, Денис Ричи ја добија Јапонската награда", *San Francisco Chronicle*, (англиски), January 25, 2011
5. ↑  Phoronix. „Red Hat Releases Fedora 16 "Verne"". Посетено на 2011-11-08.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Денис Ричи" на Ризницата ? |

 Викицитат има збирка цитати поврзани со: ***Dennis Ritchie*** 
* Официјална страница на Денис Ричи во Bell Labs Архивирано на 10 август 2003 г.
* Transcript of an interview with Dennis Ritchie – Interview by Michael S. Mahoney Архивирано на 3 септември 2006 г.
* Interview with Dennis M. Ritchie – By Manuel Benet (published in LinuxFocus.org in July 1999)
* Unix.se DMR interview published February 7. 2003 Архивирано на 18 август 2010 г.
* Ritchie and Thompson Receive National Medal of Technology from President Clinton Архивирано на 11 октомври 2003 г.
* *The future according to Dennis Ritchie* – LinuxWorld.com 12/4/00
* The Limbo Programming Language by Dennis M. Ritchie

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Тјуринговата награда |
| --- |
|  |
| 
* Перлис (1966)
* Вилкс (1967)
* Хаминг (1968)
* Мински (1969)
* Вилкинсон (1970)
* Мекарти (1971)
* Дајкстра (1972)
* Бахман (1973)
* Кнут (1974)
* Њуел / Сајмон (1975)
* Рабин / Скот (1976)
* Бекус (1977)
* Флојд (1978)
* Ајверсон (1979)
* Хор (1980)
* Код (1981)
* Кук (1982)
* Томпсон / Ричи (1983)
* Вирт (1984)
* Карп (1985)
* Хопкрофт / Тарјан (1986)
* Кок (1987)
* Садерленд (1988)
* Кахан (1989)
* Корбато (1990)
* Милнер (1991)
* Лампсон (1992)
* Хартманис / Стернс (1993)
* Фајгенбаум / Реди (1994)
* Блум (1995)
* Пнуели (1996)
* Енгелбарт (1997)
* Греј (1998)
* Брукс (1999)
* Јао (2000)
* Дал / Нигорд (2001)
* Ривест / Шамир / Ејдлман (2002)
* Кеј (2003)
* Серф / Кан (2004)
* Наур (2005)
* Ален (2006)
* Кларк / Емерсон / Сифакис (2007)
* Лисков (2008)
* Текер (2009)
* Валијант (2010)
* Перл (2011)
* Микали / Голдвасер (2012)
* Лампорт (2013)
* Стоунбрејкер (2014)
* Хелман / Диф (2015)
* Бернерс-Ли (2016)
* Хенеси/Патерсон (2017)
* Бенжио/Хинтон/Лекен (2018)
* Кетмал/Ханрахан (2019)
* Ахо/Улман (2020)
* Донгара (2021)

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 616522
* LCCN: n77018721
* ISNI: 0000 0000 8080 3719
* GND: 110760239
* SUDOC: 059254661
* BNF: cb126571234 (податоци)
* BIBSYS: 90209735
* MGP: 155881
* NLA: 35778388
* NDL: 00454287
* NKC: xx0041904
* CiNii: DA00070436

 |

 |