**Теба** (/ˈθiːбiː/ грчки: *Θήβη*), позната и како **Јупитер XIV**, е четвртата месечина на Јупитер според растојание од планетата. Била откриена од Стивен Синот од фотографиите кои вселенската сонда *Војаџер 1* ги направила на 5 март 1979, додека го прелетувала Јупитер. Во 1983 година, месечината била официјално именувана по митолошката нимфа Теба.

Втора по големина од внатрешните месечини на Јупитер, Теба орбитира по надворешниот раб на прстенот кој се формира од прашината исфрлена од нејзината површина. Месечината е со неправилен облик и со црвеникава боја, и се смета дека како Амалтеја се состои од мраз заедно со непознати количества на други материи. На површината има големи кратери и високи планини, некои од нив можат по големина да се споредат со самата месечината.

Теба била фотографирана во 1979 година со *Војаџер 1 и 2*, и подоцна, во 1990-тите, уште подетално со вселенското летало *Галилео* .

Откривањето и согледувања
-------------------------

Теба била откриена од страна на Стивен Синот од сликите на *Војаџер 1* направени на 5 март 1979 година и првично ѝ била дадена привремената ознака **S/1979 J 2**. Во 1983 година, била официјално именувана по митолошката нимфа Теба која му била љубовница на Зевс—грчкиот еквивалент на Јупитер.

Откако била откриена со Војаџер 1, Теба била фотографирана и од *Војаџер 2* во 1979 година. Меѓутоа, пред да стигне леталото *Галилео* на Јупитер, сознанијата биле доста ограничени. *Галилео* ја исликал речиси цела површина на Теба и помогнал да се разјасни нејзиниот состав.

Орбита
------

Теба е најоддалечената од внатрешните месечини на Јупитер, и орбитира на растојание од околу 222,000 км (3.11 Јупитерови полупречници). Нејзината орбита има орбитално занесување од 0.018 и наклон од 1.08° во однос на екваторот на Јупитер. Овие вредности се невообичаено високи за внатрешна месечина и можат да се објаснат со минато влијание на најблиската Галилеева месечина, Ија. Во минатото, неколку орбитални резонанции со Ија веројатно поминале низ орбитата на Теба додека Ија постепено исчезнувала од Јупитер и истите ја возбудиле орбитата на Теба.

Орбитата на Теба се наоѓа во близина на надворешниот раб на прстенот, кој е составен од прашината исфрлена од месечината. По исфрлањето на прашината наноси се упатиле накај планетата под дејство на Појтинг–Робертсон ефектот формирајќи прстен.

Физички одлики
--------------

Теба има неправилен облик, со најблиска елипсовидна апроксимација од 116×98×84 км. Нејзината површина е веројатно помеѓу 31,000 и 59,000 (~45,000) км2. Нејзините зафатнинска густина и маса не се познати, но под претпоставка дека нејзината густина е како онаа на Амалтеја (околу 0.86 g/cm3), масата може да се процени на околу 4.3 × 1017 кг.

Слично на сите внатрешни месечини на Јупитер, Теба ротира синхронично со своето орбитално движење, така што едното лице секогаш ѝ е свртено накај планетата. Нејзината ориентација е таква што долгата оска секогаш покажува на Јупитер.

Кратерот Зетус е најголемиот кратер (со пречник од околу 40 км) кратер и единствената именувана површина на месечината Теба. Има неколку светли точки на работ на овој кратер. Се наоѓа на далечната страна на Теба, која не е свртена кон Јупитер. Бил откриен со вселенското летало *Галилео*. Името го добил по Зетус, сопругот на нимфата Теба во старогрчката митологија.

Површината на Теба е темна и се појавува во црвеникава боја. Има значителна асиметрија помеѓу почетните и крајнитехемисфери: водечката полутопка е 1.3 пати посветла од крајната. Асиметричноста најверојатно е предизвикана од повисоката брзина и честота на влијанијата на водечката полутопка, која ископува светла материја (веројатно мраз) од внатрешноста на месечината. Површината на Теба е со многу кратери и се чини дека постојат барем три или четири ударни кратери кои се многу големи, секој приближно со големина колку самата Теба.

Наводи
------

**Објаснувачки белешки**

1. ↑  Calculated as a×(1 − e), where a is semimajor axis and e is eccentricity.
2. ↑  Calculated as a×(1 + e), where a is semimajor axis and e is eccentricity.
3. ↑  The estimate from Thomas, 1998 was divided by 1.5 to account for the difference in assumed densities.
4. ↑  The estimate from Burns, 2004 was divided by 1.5 to account for the difference in assumed densities.
**Цитати**

1. 1 2 3 4 5  Cooper Murray et al. 2006. sfn error: no target: CITEREFCooper\_Murray\_et\_al.2006 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Thomas Burns et al. 1998. sfn error: no target: CITEREFThomas\_Burns\_et\_al.1998 (help)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  Burns Simonelli et al. 2004. sfn error: no target: CITEREFBurns\_Simonelli\_et\_al.2004 (help)
4. 1 2 3  Simonelli Rossier et al. 2000. sfn error: no target: CITEREFSimonelli\_Rossier\_et\_al.2000 (help)
5. 1 2  Synnott 1980. sfn error: no target: CITEREFSynnott1980 (help)
6. 1 2  IAUC 3872. sfn error: no target: CITEREFIAUC\_3872 (help)
7. ↑  IAUC 3470. sfn error: no target: CITEREFIAUC\_3470 (help)
8. ↑  Burns Showalter et al. 1999. sfn error: no target: CITEREFBurns\_Showalter\_et\_al.1999 (help)
9. ↑  „Planetary Names: Crater, craters: Zethus on Thebe". United States Geological Survey. October 3, 2006. Посетено на August 7, 2015.
**Цитирани извори**

* Burns, Joseph A.; Showalter, Mark R.; Hamilton, Douglas P.; Nicholson, Philip D.; de Pater, Imke; Ockert-Bell, Maureen E.; Thomas, Peter C. (14 May 1999). „The Formation of Jupiter's Faint Rings". *Science*. **284** (5417): 1146–1150. Bibcode:1999Sci...284.1146B. doi:10.1126/science.284.5417.1146. PMID 10325220.
* Burns, Joseph A.; Simonelli, Damon P.; Showalter, Mark R.; Hamilton, Douglas P.; Porco, Carolyn C.; Throop, Henry; Esposito, Larry W. (2004). „Jupiter's Ring-Moon System" (PDF). Во Bagenal, Fran; Dowling, Timothy E.; McKinnon, William B. (уред.). *Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere*. Cambridge University Press. стр. 241–262. Bibcode:2004jpsm.book..241B. ISBN 978-0-521-81808-7. Укажано повеќе од еден `|ISBN=` и `|isbn=` (help)
* Cooper, N. J.; Murray, C. D.; Porco, C. C.; Spitale, J. N. (March 2006). „Cassini ISS astrometric observations of the inner jovian satellites, Amalthea and Thebe". *Icarus*. **181** (1): 223–234. Bibcode:2006Icar..181..223C. doi:10.1016/j.icarus.2005.11.007.
* Marsden, Brian G. (April 28, 1980). „Satellites of Jupiter". *IAU Circular*. **3470**. Посетено на 2012-03-28.
* Marsden, Brian G. (September 30, 1983). „Satellites of Jupiter and Saturn". *IAU Circular*. **3872**. Посетено на 2012-03-28.
* Simonelli, D. P.; Rossier, L.; Thomas, P. C.; Veverka, J.; Burns, J. A.; Belton, M. J. S. (October 2000). „Leading/Trailing Albedo Asymmetries of Thebe, Amalthea, and Metis". *Icarus*. **147** (2): 353–365. Bibcode:2000Icar..147..353S. doi:10.1006/icar.2000.6474.
* Synnott, S. P. (14 November 1980). „1979J2: The Discovery of a Previously Unknown Jovian Satellite". *Science*. **210** (4471): 786–788. Bibcode:1980Sci...210..786S. doi:10.1126/science.210.4471.786. PMID 17739548.
* Thomas, P. C.; Burns, J. A.; Rossier, L.; Simonelli, D.; Veverka, J.; Chapman, C. R.; Klaasen, K.; Johnson, T. V.; Belton, M. J. S. (September 1998). „The Small Inner Satellites of Jupiter". *Icarus*. **135** (1): 360–371. Bibcode:1998Icar..135..360T. doi:10.1006/icar.1998.5976.
* USGS/IAU. „Zethus on Thebe". *Gazetteer of Planetary Nomenclature*. USGS Astrogeology. Посетено на 2012-03-27.

Надворешни врски
----------------

* Профил Архивирано на 8 јуни 2007 г. от на Теба од НАСА Истражување на сончевиот Систем
* Теба номенклатура од USGS планетарна номенклатурна страница

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Јупитерови месечини |
| --- |
|  |
| *Наведени по оддалеченост од Јупитер (Епоха: ЈД 2459200,5).* |
|  |
| Внатрешни месечини | 
* Метида
* Адрастеја
* Амалтеја
* Теба

 |
|  |
| Галилееви месечини | 
* **Ија**
* **Европа**
* **Ганимед**
* **Калиста**

 |
|  |
| Темистова група | 
* Темисто

 |
|  |
| Хималиина група (7) | 
* Леда
* Ерса
* Пандија
* **Хималија**
* Лизитеја
* Елара
* Дија

 |
|  |
| Карпова група | 
* Карпо

 |
|  |
| Валетудова група | 
* Валетудо

 |
|  |
| Ананкина група (22) | 
* Евпорија
* Ефимија
* Јупитер LV
* Јупитер LII
* Хелика
* S/2003 J 16
* S/2003 J 2
* Еванта
* Јупитер LXVIII
* Хермипа
* Праксидика
* Тиона
* Телксиноја
* Јупитер LXIV
* **Ананка**
* Мнема
* Јупитер LIV
* Ортозија
* Харпалика
* Јокаста
* Јупитер LXX
* S/2003 J 12

 |
|  |
| Кармина група (22) | 
* Еринома
* Етна
* Херса
* Тајгета
* Јупитер LXIII
* Евкелада
* **Карма**
* Јупитер LXI
* Изоноја
* S/2003 J 10(?)
* Паситеја
* Јупитер LI
* Јупитер LXIX
* Јупитер LXVI
* Калика
* Кала
* Калихора
* Јупитер LXXII
* Халдена
* Арха
* Ирена
* S/2003 J 9

 |
|  |
| Пасифаина група (17) | 
* S/2003 J 4
* Јупитер LXVII
* Автоноја
* Филофросина
* Килена
* **Пасифаја**
* Спонда
* Евридома
* Хегемона
* Јупитер LIX
* Кора
* Јупитер LVI
* Мегаклита
* Аеда
* Калироја
* S/2003 J 23
* *S/2003 J 2*
* Синопа

 |
|  |
| 
* Јупитерови прстени

 |

 |