|  |
| --- |
|  **Свети Петар и Павле** |
|  |
| 
Поглед на црквата „Св. Петар и Павле" во селото Папрадиште |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Повардарска |
| **Архијерејско намесништво** | Велешко |
| **Парохија** | Богомилска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°38′26″N 21°26′17″E﻿ / ﻿41.64056° СГШ; 21.43806° ИГД﻿ / 41.64056; 21.43806Координати: 41°38′26″N 21°26′17″E﻿ / ﻿41.64056° СГШ; 21.43806° ИГД﻿ / 41.64056; 21.43806 |
| **Место** | Папрадиште (Велешко) |
|  **Општина** | Чашка |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Петар и Павле |
|  **Изградба** | 1875 |
|
|  **Зограф** | Димитар Андонов - Папрадишки и Ѓорѓи Зографски |
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | трикорабна |
|

**Свети Петар и Павле** — главна селска црква во велешкото село Папрадиште, Општина Чашка.

Црквата се наоѓа во самото село, а истата е прогласен за заштитен споменик на културата. Околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта.

Градба
------

Црквата е трикорабна градба, со полукружна апсида. Корабите се поделени со по четири столбови. Над средишниот кораб има три поголеми калоти, а над страничните по шест поплитки калоти. Во западниот дел е сместена галерија на спрат, т.н. „женска црква".

Црквата е изградена од камен во долниот дел и е целосно малтерисана.

Историја
--------

За подигнувањето на црквата не постојат точни податоци. Иако е наведено дека била изградена од познатиот градител Андреј Дамјанов во 1875 година, а била зографисана од Димитар Андонов - Папрадишки и Ѓорѓи Зографски, сепак првите податоци се од 1901 година кога се споменува дека била извршена поправка/обнова на црквата. Најверојатно, постоела постара црква од каде се пренесени и дваесетината икони. Исто така, градител на црквата според усните преданија е Ѓорѓија Џонгар од самото село, кој водел своја тајфа.

Живопис
-------

Од старио живопис зачувани се бистата на Исус Христос во средишната калота и фреската со ликовите на патроните на црквата, Свети Петар и Павле, во нишата над јужниот влез, кои биле насликани од Димитар Андонов - Папрадишки во 1934 година. Останатиот дел од црквата е насликан во 1969 година од самоук сликар, Доне од селото Гари.

Иконостас
---------

Многу повреден е самиот иконостас на црквата, изработен во 1934 година од последните македонски зографи по потекло од Тресонче, Димитар Андонов - Папрадишки и Ѓорѓи Зографски. Папрадишки изработил 25 икони, кои се поставени во иконостасот, како и 8 престолни икони на Зографски.

### Икони

Иконите во црквата се направени од страна на двајца зографи, Димитар Андонов - Папрадишки и Ѓорѓи Зографски, кои долги години не биле одржувани и биле оставени во т.н. „женска црква" во горниот дел на црквата, а дел од нив и на самиот таван, со што биле надвор од очите на јавноста и губеле на квалитет. Во 2011 година се започнал проект за реставрација на девет највредни икони од страна на Националниот конзерваторски центар во Скопје.

Состојбата на иконите надвор од иконостасот е во исклучително лоша состојба и било решено да се заштитат иконите посветени на Благовештение, Исус Христoс, Св. Петар и Павле, Св. Јован Крстител и Богородица со Исус. Во најголем дел овие икони се дело на Димитар Андонов - Папрадиште, а мал дел се од непознат автор, но сите се вредни.

Сепак, и иконите во иконостасот се соочуваат со проблеми, бидејќи самиот иконостас е нагризан од црвоточина. Во иконостасот се наоѓаат икони на Зографски, кои се во лоша состојба, нападнати од инсекти со голема веројатност да се уништат.

Во текот на 2013 година, биле конзервирани уште седум вредни икони со средства од Министерството за култура на Македонија.

Галерија
--------

* Поглед на црквата од селотоПоглед на црквата од селото
* Поглед на задниот дел на цркватаПоглед на задниот дел на црквата
* Поглед на црквата од далечинаПоглед на црквата од далечина
* Фреска над влезот во цркватаФреска над влезот во црквата
* Селските гробишта над цркватаСелските гробишта над црквата
* Страничен поглед на цркватаСтраничен поглед на црквата
* Помошен објект до цркватаПомошен објект до црквата
* Фреска над влезот во цркватаФреска над влезот во црквата
* Црковната камбанаријаЦрковната камбанарија
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Плочи за дарување кон цркватаПлочи за дарување кон црквата

Поврзано
--------

* Велешко архијерејско намесништво
* Богомилска парохија
* Папрадиште

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. ↑  „Богомилска парохија". *Повардарска епархија*. Посетено на 19 август 2018.
3. ↑  „Храмови низ Богомилската парохија". Повардарска епархија. Посетено на 3 јуни 2016.
4. 1 2 3  Печков, Петар (20 декември 2011). „Започна санацијата на иконите од црквата Св. Петар и Павле во Папрадиште". *Ти реков ми рече*. Посетено на 3 јуни 2016.
5. ↑  „Заврши конзервацијата и реставрацијата во црквата „Св. Петар и Павле" во Папрадиште". *Денешен весник*. Скопје. 4 октомври 2013. Посетено на 3 јуни 2016.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Петар и Павле" - Папрадиште на Ризницата ?
* Информации за црквата Архивирано на 4 јули 2016 г. — Управа за заштита на културното наследство

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Чашка |
| --- |
|  |
|  | 
Црква „Св. Атанасиј" (Војница)  •  Спомен-куќа на Президиумот на АСНОМ (Горно Врановци)  •  Спомен-печатница на Главниот Штаб (Горно Врановци)  •  Спомен-куќа на Централниот Комитет (Горно Врановци)  •  Џамија (Горно Врановци)  •  Село Горно Врановци  •  Спомен-куќа на Петар Поп Арсов (Богомила)  •  Црква „Св. Никола" (Мокрени)  •  Црква „Св. Петар и Павле" (Папрадиште) |  |

 |