В. Организирање податоци
========================

Верувале или не, најтешката реченица во статистика е: 

*Да се организираат* *следните податоци и* *истите да се претстават со соодветен дијаграм.*

Најважното во овој процес е добро да се разбере зошто биле податоците собрани.


---

Пример В-1: Во Табела 8 дадени се дадени измерените телесни температури на еден пациент на болница во рок од 24 саати и тоа на секои 4 саати. По потреба доорганизирај ги податоците и претстави ги со соодветен дијаграм.


|  |
| --- |
| Измерени температури на пациент  |
| **Час** | 10 | 14 | 18 | 22 | 2 | 6 |
| **°C** | 38,8  | 38,7  | 38,2 | 38,5 | 37,0 | 37,5 |

Табела 8: Податоци за температура 

**Решение:**

Имаме мал број на последователно (во време) податоци, па сметаме дека доволно добро се организирани за графичко претставување. Можеби најдобра графичка презентација на овие податоци е дијаграм што би ја покажал ова последователна врска, односно линиски дијаграм (види Слика 4).

|  |
| --- |
|  |
| **Слика 4: Линиски дијаграм на податоци** |

Забележуваме дека „како стандардно" го ставивме времето по хоризонталната оска, а вредностите (тука температурите) ги ставивме по вертикалната оска. Исто така, забележуваме дека иако температурите се броеви, „просечна" температура на еден пациент нема смисла.

  


---

 **Пример В-2:** Во Табела 9 се дадени измерените телесни температури на 6 пациенти со истата болест. По потреба доорганизирај ги податоците и претстави ги со соодветен дијаграм.


|  |
| --- |
| Измерените температура на 6 пациенти  |
| **Пациент** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| **°C** | 38,8  | 38,7  | 38,2 | 38,5 | 37,0 | 37,5 |

Табела 9: Податоци за температура 

**Решение:**

 Тука податоците не се „поврзани" така што можеби е подобро да ги претставиме со точкест дијаграм (ги криеме линиите во ексел) како на Слика 6. Бидејќи има смисла, додадена е просечната температура, т.е. аритметичката средина на шесте температури.

|  |
| --- |
|  |
| **Слика 5: Точкест дијаграм на податоците со нивниот просек** |

 Забележуваме дека истите податоци се „дадени" во примерите В-1 и В-2, но јасно е дека целта е различна, па на друг начин треба да се обработуваат овие податоци, односно да ги претставиме со различни дијаграми. Исто така, во првиот пример В-1, редоследот на податоците е важен бидејќи се мерени во време, а во вториот пример редоследот не е важен. Значи, доколку сакаме во пример В-2, можеме да ги **реорганизираме**, односно, на пример да ги подредиме податоците од помала кон поголема температура (види Табела 10 и Слика 6).

  

**Сортирање на податоци**


|  |
| --- |
| Измерените температура на 6 пациенти |
| **Пациент** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| **°C** | 37,0  | 37,5  | 38,2 | 38,5 | 38,7 | 38,8 |

Табела 10 : Податоци за температура – подредени по големината 


|  |
| --- |
|  |
| **Слика 6: Точкест дијаграм на подредени податоци со нивниот просек** |

 

Како што рековме при организирање на податоците најважното е да се има предвид зошто биле собрани податоците. Меѓутоа исто така при организирањето важен е и типот на податоците и дали и како се групираат.

Други референции
----------------

* A. Описна статистика
* Б. Описна статистика - Собирање податоци
* Г. Описна статистика - Сурови и групирани податоци
* Д. Описна статистика - Типови податоци