recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Местото и остатоците од архитектонската целина на Мехди-беговата џамија** (*Џамија на Хисети*) — национален споменик на Босна и Херцеговина. Заштитениот споменик се наоѓа во Бања Лука во Република Српска во Босна и Херцеговина. Националниот споменик се состои од џамија, џамиски харем со нишански надгробни споменици сместени спроти џамијата. Мехди-беговата џамија била прогласена за Национален споменик на Босна и Херцеговина на 6 декември 2003 година.

Местоположба
------------

Мехди-беговата џамија се наоѓа на левиот брег на реката Врбас, помеѓу Долен и Горен Шехер. Изградена била на улицата Козарска и со неа раководи Управниот одбор на Исламската верска заедница на Бања Лука. Точната година на изградба не е позната. Познато е дека не постоела на пописот во Босанскиот Санџак во 1604 година. Се претпоставува дека е изградена на почетокот на 17 век, бидејќи се споменува во вакаф-намите на Сефер-спахија од 1618 година. Други историски пишани податоци за оваа џамија не се познати.

Опис
----

Мехди-беговата џамија е еднособна зграда со четири засводени покриви и минаре од дрво. Според податоците од 1983 година, покрај оваа, уште седум џамии во Бања Лука имале дрвени минариња, а најголемо било минарето на Мехди-беговата џамија. Софите, кои се наоѓале пред џамијата, биле заѕидани по завршувањето на Втората светска војна. Покривот е од дрвена конструкција и покриен со бибер ќерамиди. Минарето претрпело неколку промени низ историјата, а предвоениот изглед датира од реконструкцијата по разорниот земјотрес што ја погодил Бања Лука во 1963 година.

Дел од џамискиот харем се наоѓа веднаш до џамијата, а другиот дел се наоѓа преку улицата. До самата џамија има околу 15 надгробни споменици без натписи и со забележителни оштетувања.

Џамијата била урната за време на граѓанската војна во Босна и Херцеговина на 4 јули 1992 година, а повторно реконструирана и обновена по 2000 година.

Досегашна заштита
-----------------

Националниот споменик немал претходна заштита ниту бил во регистерот на културни добра. На 6 декември 2003 година, Комисијата за зачувување на националните споменици во Босна и Херцеговина, локалитетот и остатоците од архитектонскиот комплекс на Мехди-беговата џамија (Џамија на Хисети) ги прогласила за национален споменик.

Поврзано
--------

* Список на џамии во Бања Лука
* Џамија Ферхадија (Бања Лука)
* Бехрам-бегова џамија (Новоселија)
* Царска џамија (Бања Лука)

Извори
------

* Одлука комисије о проглашењу за национални споменик
**Панде Чесноска** (Прилеп, 1 септември 1919 - месност Буковиќ, јули 1945) — македонска комунистка, учесник во НОБ. Загинала во неразјаснети околности.

Животопис
---------

И покрај тоа што Чесноска била ќерка на богато и видно семејство од Прилеп, била член на СКОЈ и КПЈ од пред војната. Пред војната се дружела со прогресивните младинци од Прилеп, а најмногу соработувала со народниот херој Кире Гаврилоски. Нивното зближување постепено ќе прерасне во вистинска љубов.

Есента 1943 година, Чесноска била испратена во редовите на партизанските единици, кои тогаш се наоѓале на ослободената територија на Дебрца. Во Бирото на Вториот обласен комитет останала до 5 декември 1943 година, кога партизанските единици се повлекле за Егејска Македонија. Вториот обласен комитет заминал за Битола, а Чесноска била испратена за Охрид. Нејзе, најверојатно, ѝ била дадена задача да ја пренесе архивата. Таа во Охрид се сместила во куќата на Никола Михајлов Камнаровски, кого го познавала од порано. Тој пред војната работел како келнер во кафеаната на нејзиниот стрико во Прилеп. Меѓутоа, била предадена и уапсена и подоцна однесена во битолскиот затвор. Заедно со други партизани побегнала од затворот и повторно се вклучила во движењето.

Во јули 1945 година ОЗНА ја ликвидирала Панде Чесноска, која работеше во истата служба и имаше чин поручник. Директни егзекутори беа Злате Билјановски и Мито Мицајков. Целата вистина за злосторот се дознала летото 1990 година, кога возачот Љупчо Покрајчев-Чкало решил јавно да каже дека неа ја убиле двајцата високи раководители на ОЗН-а кај месноста Буковиќ на патот Гостивар-Кичево.

Наводи
------

1. ↑  Виктор Цветаноски, „Зошто ОЗН-а ја уби Чесноска", „Утрински Весник", 18.12.2010.
2. ↑  „Панде Чесноска", oldprilep.
**Марта Софија Елизабет Брајдолф** (21 март 1868 – 29 март 1956) била шведска политичарка и новинарка.

Ќерка на Џејкоб Форсблад и Аугуста Карлберг, е родена како **Марта Софија Елизабет Форсблад** на фарма во близина на Хјо. Отпрвин, таа се школувала дома, но потоа посетувала основно училиште во Јеншепинг. Семејната фарма била продадена во 1882 година и целото семејство се преселило во Јеншепинг. Нејзината мајка починала кога имала шеснаесет години. Студирала јазици во Франција и Швајцарија, а потоа заминала во Англија, каде продолжила со студии по јазици и работела како гувернанта. Таа се вратила во Јеншепинг кога имала 21 година и предавала англиски и француски во училиштето за девојки. Таа, исто така, преведувала вести и пишувала написи за регионални весници, вклучувајќи ги *Гетеборгс Ханделс* -ох Сјофартстидинг и *Стокхолмс-Тидинген*. Таа, исто така, придонесувала за неделни списанија како што е *Husmodern [sv]*, *Idun* и *Vårt Hem [sv]* .

Во 1898 година се омажила за Erik Brydolf [sv], лекар. Истата година се преселиле во Кристинхамн. Двојката имала четири деца. Нејзиниот сопруг подоцна починал во 1939 година.

Таа се вратила на работа како новинар во 1910 година. Во 1916 година, таа основала женска група поврзана со десничарската партија Allmänna valmansförbundet (AVF) во Кристинехамн, која подоцна станала национална женска организација Nationalförbundet för Värmlands Kvinnoklubb. Таа служела како нејзин претседател. Таа била претседателка на Länskvinnoråd („Регионален женски совет") од 1919 до 1942 година. Брајдолф била избран во првиот одбор на Централниот Квиннорад („Централен женски совет") на AVF во 1921 година, а подоцна била негов потпретседател.

Таа исто така била претседател на локалниот Црвен крст и на Кристинехамн Хусмодерсфоренинг („Здружение на домаќинки") во Кристинехам. Таа била избрана во општинскиот совет на Кристинехам во 1922 година, на должност до 1938 година.

Во 1949 година, Брајдолф се преселила во пензионерски дом во Кристинхамн. Таму починала  на 88-годишна возраст.

Наводи
------

 

1. 1 2 3 4 5 6  Pettersson, Ann-Marie. „Märtha Sofia Elisabeth Brydolf". *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon*.
2. 1 2 3  Hansson, Gunnel. „Märtha Brydolf: Pionjär i Kristinehamn" (PDF). *Moderata kvinnor från Umeå till Trelleborg* (шведски). стр. 99–104.
**Марта Линдквист** (7 септември 1888 - 3 април 1939) била шведски новинар, писател и преведувач. Најпозната е како филмска критичарка на „ *Свенска дагбладет"* .

Живот
-----

Марта Линдквист е родена во богато семејство во Стокхолм, Шведска, на 7 септември 1888 година. Нејзиниот татко, Хуго Линдквист, бил музички директор, а нејзината мајка Луиз (моминско Симонсон) била учителка во основно училиште. Учела во Софиската Алмквист Самскола, каде што го завршила средното образование и дипломирала во 1907 година. Во 1908 година студирала јазици и литература на Универзитетот во Упсала, а магистер по филозофија во 1913 година. За време на нејзиниот престој во Упсала, таа предавала во приватното училиште во Упсала и служела како секретар на Англиското друштво.

Во 1914 година, Линдквист ја започнала својата кариера како литературен преведувач, правејќи преводи на дела на англиски, дански и норвешки јазик на шведски. Нејзините први преводи биле објавени помеѓу 1914 и 1916 година, кои вклучуваат преводи на делата на Беатрис Хараден и Ијан Макларен. Во 1916 година била назначена за новинарка на шведскиот весник „ *Свенска дагбладет"*. Пишувајќи под псевдонимот Quelqu'une, нејзините придонеси, кои вклучуваат интервјуа, репортажи и критики за филмот и модата, станале широко познати и ја воспоставиле нејзината репутација како филмски критичар. Таа исто така работела како хонорарец за *Идун* во многу прилики.

Линдквист починала во Стокхолм во 1939 година.

Наводи
------

 

1. 1 2 3  Ney, Birgitta (27 August 2020). „Märta Lindqvist". *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  Vahlquist, Staffan. „Märta Lindqvist, 1888–1939". *Svenskt översättarlexikon* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
3. ↑  Skagegård, Ellinor (28 December 2020). „Märta Lindqvist – den okända SvD-stjärnan". *Svenska Dagbladet* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
4. ↑  Lilliestam, Åke. „Märta Lindqvist". *Svenskt biografiskt lexikon* (Swedish). Посетено на 23 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Понатамошно читање
------------------

* Märta Lindqvist at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon
**Марсел Шмелцер** (роден на 22 јануари 1988

) — германски фудбалер, играч од одбраната на Борусија Дортмунд.

Клупска кариера
---------------

Шмелцер е роден во Магдебург. Својата професионална кариера ја започнал во Борусија Дортмунд, каде што го направил своето прво појавување на 9 август 2008 година, во натпревар од првото коло на Купот на Германија против Рот-Вајс Есен. Дебито во Бундеслигата го имал недела дена подоцна, играјќи во последните дваесет минути од победата со 3-2 над Баер Леверкузен. Својата најдобра сезона во кариерата Шмелцер ја имал во текот на кампањата 2010-2011, во која успеал да ги одигра сите минути за клубот во првенството, помагајќи им на милионерите да ја освојат титулата во Бундеслигата.

Следната сезона, Шмелцер, го пропуштил почетокот на Бундеслигата поради повреда. На крајот, тој освоил уште еден трофеј откако Дортмунд успеал да го одбрани насловот во Бундеслигата. Покрај тоа Шмелцер исто така и помогнал на Борусија да го освои и Купот на Германија со победа од 5-2 над Баерн Минхен во финалето, што за него значело 3 титули за 2 години во клубот.

Пред почетокот на сезоната 2016-2017, Шмелцер станал капитен на Борусија Дортмунд по заминувањето на Матс Хумелс.

Репрезентативна кариера
-----------------------

Своето деби за сениорската репрезентација на Германија, Шмелцер го направил на 17 ноември 2010 во пријателски натпревар против Шведска што завршил без голови 0-0.

Титули
------

### Германија Борусија Дортмунд

* **Бундеслига Бундеслига** (2) : 2010–2011, 2011–2012
* **Куп на Германија Куп на Германија** (1) : 2011–2012
* **Суперкуп на Германија Суперкуп на Германија** (2) : 2013, 2014

Надворешни врски
----------------

* Марсел Шмелцер на soccerway
* Marcel Schmelzer Архивирано на 11 март 2010 г. at transfermarkt.de (германски)
* ESPN Soccernet profile[*мртва врска*]

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
ФК Борусија Дортмунд  – моментален состав |
| --- |
|  |
| 
1 Бурки ·
2 Загаду ·
5 Хакими ·
6 Дилејни ·
7 Санчо ·
8 Дауд ·
10 Геце ·
11 Ројс ·
13 Гереиро ·
14 Шулц ·
15 Хумелс ·
16 Аканџи ·
17 Холанд ·
18 Балерди ·
19 Брант ·
22 Мореу ·
23 Азар ·
26 Пишчек ·
27 Џан ·
28 Витсел ·
29 Шмелцер  ·
32 Реина ·
35 Хиц ·
40 Елшагел ·
Менаџер: Фавр
 |

 |
Марта Штимберг
**Марта Штимберг** (1921 - 2012) била шведски археолог.

Живот и работа
--------------

Марта Штимберг била една од првите жени-археолози што биле дел од академските кругови во Шведска. Таа ја започнала својата кариера како истражувач на Лундскиот универзитет и целата професионална кариера ја поминала на истиот универзитет. Таа продолжила да работи спорадично на универзитетот и по пензионирањето. Таа е опишана како една од најистакнатите експерти за нордиската праисторија во Шведска, но имала широка основа на знаење и експертиза што се протегала од знаење за каменото време до средниот век. Нејзиното истражување се засновало на пристапот кон теоријата на системите и се фокусирало на објаснување на социјалните и економските структури со проучување на моделите на населби во пределот во многу долга временска рамка ¨

Наводи
------

1. ↑  Jennbert, Kristina; Larsson, Lars; Olausson, Deborah (16 April 2012). „Framstående arkeolog". Sydsvenska Dagbladet. Посетено на 10 October 2016.
**НБА Ол-стар натпревар 2023** бил егзибициски натпревар одигран на 19 февруари 2023 година. Ова било 72-рото издание на НБА Ол-стар натпреварот, годишен натпревар на најголемите ѕвезди во НБА лигата. Натпреварот се одржал во Вивинт Арена во Солт Лејк Сити, Јута, домот на Јута Џез. Солт Лејк Сити претходно бил домаќин на НБА Ол-стар натпреварот пред точно 30 години во 1993.

Во натпреварот се сретнале тимот на Леброн и тимот на Јанис;

Тренери
-------

Џо Мацула, тренерот на Бостон Селтикс, се квалификувал како главен тренер на тимот Јанис на 30 јануари.

Мајкл Мелоун, тренерот на Денвер Нагетс, се квалификувал како главен тренер на тимот Леброн на 1 февруари.

Наводи
------

1. ↑  „Celtics' Joe Mazzulla named coach of Team Giannis in 2023 All-Star Game". *NBA.com*. January 30, 2023. Посетено на January 31, 2023.
2. ↑  Reynolds, Tim (February 1, 2023). „Nuggets' Michael Malone named coach of Team LeBron in 2023 All-Star Game". *NBA.com*. Посетено на February 2, 2023.
Марта Фредрик Ган
**Марта Фредрик Ган** ( Фелингсбро, 30 септември 1881 - 17 октомври 1973) била шведски текстилен уметник. Заедно со Елза Фленсбург, Брор Гејер Гете и Марта Хјорцберг-Ројтерсвард, таа била еден од основачите на текстилната работилница „Ateljé Handtryck" во 1915 година.  Во 1935 година станала раководител на студиото Libraria, кое произведувало црковен текстил за шведската црква.  Делото на Ган може да се најде во збирките на Националниот  музејот Роска,  и Нордискиот музеј. 

Портрет на Ган од Грета Фалкранц моментално се наоѓа во колекцијата на портрети на замокот Грипхолм .

Наводи
------

Дополнително читање
-------------------

* Märtha Gahn at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon

1. ↑  Mörner, Stellan: *Bror Geijer Göthe 1892–1949*, 1949
2. 1 2  Gripsholm (Museum : Sweden); Ulf G. Johnsson (1988). *Masterpieces from Gripsholm Castle: The Swedish National Portrait Collection*. National Swedish Art Museum. ISBN 978-91-7100-346-1.
3. ↑  „Nationalmuseum - Märtha Gahn". *emp-web-84.zetcom.ch*. Посетено на 29 May 2018.
4. ↑  „Röhsska museet – Museum databas – Collection – Result". *emp-web-35.zetcom.ch*. Посетено на 29 May 2018.
5. ↑  „MÄRTHA GAHN: Lexikonett amanda". *www.lexikonettamanda.se*. Посетено на 29 May 2018.
Марсел Сим
**Марсел Сим** (германски: *Marcel Siem*, 15 јули 1980) е германски професионален играч на голф.

Биографија
----------

Сим е роден во Метман. Тој станал професионалец во 2000 година и се приклучил на европската турнеја во 2002 година. Неговата прва победа на европската турнеја била на првенството во Данхил 2004. Сием тогаш морал да чека осум години пред да ја освои својата втора победа во 2012 година на Алстом Опен де Франс. Оваа победа му обезбедила место на Сием на 2012 Опен првенството и неговото прво појавување на Светското првенство. Неговиот најдобар пласман во редот на *Орденот за заслуги* е 14 во 2012 година.

Во март 2013 година Сим победил по третпат на европската турнеја во Мароко. Марсел го завршил турнирот 51. во светот.

Сим ја претставуваше Германија на Светското првенство во 2003, 2004 и 2006 година. Во 2006 година тој бил соиграч на Бернард Лангер во вториот освојувачки германски тим на Светското првенство.

Аматерски победи
----------------

* 1999 шпанско аматерско првенство, Шери Куп (Шпанија)

Тимски настапи
--------------

**Аматерски**

* Трофеј на Ајзенхауер (каде ја претставувал Германија): 1998, 2000

**Професионалец**

* Светско првенство (што ја претставува Германија): 2003, 2004, 2006 (победници), 2013
* Кралската трофеј (која ја претставува Европа): 2012

Наводи
------

1. ↑  „French Open: Bogeys costly for Ian Poulter as Marcel Siem wins". *BBC Sport*. 8 July 2012. Посетено на 10 July 2012.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница  (англиски) и (германски)
Мадагаскар на картата на Африка
**Мадагаскарски план** — предлог на нацистичката влада на Третиот Рајх за депортирање на еврејското население во Европа на островот Мадагаскар. Франц Радемахер, шеф на еврејското одделение на Министерството за надворешни работи за германската влада, ја предложиl идејата во јуни 1940 година, непосредно пред Падот на Франција.

Идејата за депортирање на Полските Евреи на Мадагаскар била истражена од страна на полската влада во 1937 година, но целната група испратена за да го оцени потенцијалот на островот утврдила дека може да се сместат само 5.000 до 7.000 семејства. Бидејќи напорите на нацистите за поттикнување на емиграцијата на еврејското население во Германија пред Втората светска војна биле само делумно успешни, идејата за депортирање на Евреите на Мадагаскар била обновена од нацистичката влада во 1940 година.

Радемахер препорачал на 3 јуни 1940 година дека Мадагаскар треба да биде достапен како одредиште за Евреите од Европа. Со одобрувањето на Адолф Хитлер, Адолф Ајхман објавил меморандум на 15 август 1940 година, повикувајќи на преселба на еден милион Евреи годишно за периот од четири години, со тоа што островот би бил раководен како полициска држава под контрола на СС. Властите сметале дека многу Евреи ќе подлегнат на своите сурови услови, доколку планот биде имплементиран. Планот не беил остварлив поради британската поморска блокада. Планот бил одложен откако нацистите ја изгубиле Битката за Британија во септември 1940 година, и истата била трајно одложена во 1942 година со започнувањето на т.н. Конечно решение.

Наводи
------

1. ↑  Browning 2004, стр. 82. sfn error: no target: CITEREFBrowning2004 (help)
2. ↑  Nicosia 2008, стр. 280. sfn error: no target: CITEREFNicosia2008 (help)
3. ↑  Longerich 2010, стр. 162. sfn error: no target: CITEREFLongerich2010 (help)

Надворешни врски
----------------

* Video overview of the Madagascar Plan на YouTube by the German historian Предлошка:Illm
* Text of the Madagascar Plan
Оваа статија се однесува на река во Германија.  За други употреби, погл. Мајна (појаснување).

Картата ја покажува позицијата на Мајна во Германија
**Мајна** — река во Германија, 524 километри долга (вклучувајќи ја Бела Мајна, 574 километри) и таа е една од позначајните притоки на Рајна. Мајна тече низ германските покраини Баварија, Баден-Виртемберг (формирајќи ја границата со Баварија на одредено растојание) и Хесен. Нејзиниот слив се натпреварува со Дунав за вода; како резултат на тоа, многу од нејзините граници се идентични со оние од Европскиот слив. Мајна започнува во близина на Кулмбах со спојување на двата водотека, Црвена Мајна (*Roter Main*) и Бела Мајна (*Weißer Main*). Црвена Мајна започнува Франкиш Алб, 50 километри долга, и тече низ Кројсен и Бајројт. Бела Мајна тече низ Фихтелските Планини; таа е долга 41 километар. Во горниот и средниот тек тече низ долините на германските висорамнини. Во долниот дел поминува низ низините на Долна Мајна (сливот Ханау-Зелигенштат и северната Горна Рајна рамнина), каде што истекува во Рајна. Главни притоки на Мајна се Регниц, Френкише Зале, Таубер и Нида.

Името потекнува од латинските *Moenus* или *Menus* и не е поврзано со името на градот Мајнц (латински *Moguntiacum*).

Навигација
----------

Мајна е пловна за бродови од устието со Рајна близу Мајнц до Бамберг (396 километри). Од 1992 година, Мајна е поврзана со Дунав преку Каналот Рајна-Мајна-Дунав и високи регулиран со реката Алтмил. Реката е канализирана со 34 брани (300 × 12 m) да им овозможат на ЦЕМТ класата 5 (110 × 11.45 m) бродови да пловат по целата должина на реката. 16 брани во соседниот Канал Рајна-Мајна-Дунав и самиот Дунав се со исти димензии.

Притоки
-------

Притоки од изворите до устието се:

|  |  |
| --- | --- |
| Леви* Регниц
* Таубер
* Мимлинг
 | Десни* Иц
* Франконска Зале
* Ашаф
* Кал
* Кинцих
* Нида
 |

* Мајна во ФранкфуртМајна во Франкфурт
* Вливот во Рајна.Вливот во Рајна.

Пристаништа и општини
---------------------

Околу Франкфурт се неколку големи внатрешни пристаништа. Бидејќи реката е доста тесна во горните делови, движењето на големи бродови и одредени конвои бара голема вештина.

Најголемите градови по должината на Мајна се Франкфурт на Мајна и Вирцбург. Мајна, исто така, поминува низ следниве градови Бургкунштат, Лихтенфелс, Бад Штафелштајн, Елтман, Хасфурт, Швајнфурт, Фолках, Кицинген, Марктбрајт, Оксенфурт, Карлштат, Геминден, Лор, Марктхајденфелд, Вертхајм, Милтенберг, Обернбург, Ерленбах/Мајна, Ашафенбург, Зелигенштат, Хајнбург, Ханау, Офенбах, Хатерсхајм, Флерсхајм и Риселсхајм.

Реката има стекнато огромна важност како витален дел од европскиот „Коридор 7", внатрешен пловен пат поврзувајќи го Северното Море со Црното Море.

Наводи
------

1. ↑  „NoorderSoft Waterways Database". Посетено на 2007-10-24.

Надворешни врски
----------------

* *Main River* Архивирано на 2 јуни 2013 г. Website on the River Main by the Tourist Board of Franconia. (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Мајна" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 256144783106384896315
* LCCN: sh85079900
* GND: 4037107-4
* NKC: ge320124

 |

 |
Џули Делпи и Итан Хоук, црвениот тепих за премиерата на „**Пред полноќ**"
**Пред полноќ** (англиски: *Before Midnight*) е американски филм од 2013 година, во режија на Ричард Линклејтер. Главните улоги ги толкуваат: Итан Хоук и Џули Делпи.

Содржина
--------

Двајца родители, Џеси (го игра Хоук) и Селин (ја игра Делпи) живеат во Париз, каде ги одгледуваат своите ќерки-близначки. Истовремено, тие одат на одмор во Грција на покана на еден писател, пријател на Џеси. По завршувањето на одморот, Џеси треба да го испрати својот син од претходниот брак, Хенк, назад во САД, каде што живее детето, така што започнува да го преиспитува својот живот, загрозувајќи ја врската со Селин.

Наводи
------

1. ↑  „Пред полноќ", *Антена*, број 882, 22.5.2015, стр. 21.
Танцување околу мајското дрво во Амеберг, Шведска
**Мајско дрво** е висока дрвена шипка подигната како дел од разни европски фолклорни фестивали, околу кои често се случува **танцувачки марионет.**

Фестивалите можат да се појават на првиот мајски ден (1 мај) или педесеттиот ( Витцун ), иако во некои земји таа се подигнува во средина на лето. Во некои случаи е постојана знаменитост која се користи само за време на фестивалот, иако може да се подига специјално за одредена цел, пред повторно да се симне.

Првенствено пронајдена во рамките на народите од германското јазично семејство и на соседните области на кои тие влијаеле, неговото потекло останува непознато, иако се претпоставува дека првичното значење потекнува од германскиот паганство на железното време и раните средновековни култури. Традицијата преживеала Христијанизација, иако го изгубила оригинално значење што го имала; други научници откриле дека обичајот се издигнал како дел од средновековната христијанска Европа. Тоа е документирано во многу делови од Европа низ периодите на средновековниот и раниот модерен период, иако станала помалку популарна во XVIII и XIX век. Денес, традицијата сè уште се забележува во некои делови од Европа и меѓу европските заедници во Америка.

Наводи
------

1. ↑  Hutton, Ronald (1996). *Stations of the Sun: A History of the Ritual Year in Britain* (англиски). Oxford University Press. стр. 233–235. ISBN 9780198205708.
Мотовило
**Мотовило** или **мотавило** — старинска дрвена направа што се користела за намотување на преденото и за негово подготвување како основа за понатамошно ткаење. Тоа е дрвен стап со чатал на едниот крај, направено од гранка, а на другиот крај поставена е дрвена штичка зацврстена нормално. Предивото се намотува надолжно по должината на мотовилото, поминува помеѓу двата рога на чаталот и над нормалната штичка долу.

Наводи
------

1. ↑  „мотовило" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „мотовило" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „мотавило" — Дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  „мотавило" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
Аукционерот и нејзините асистенти ја скенираат толпата за понудувачите
**Наддавање** (или аукција) е процес на купување и продажба на стоки или услуги, нудејќи им на побарувачи - наддавачи чиишто понуди ги собира, и потоа ги продава стоките и услугите на објектот на највисокиот понудувач. Отвореното зголемувањето на цената при аукција е најчестата форма на наддавање во употреба денес. Учесниците во понудата учествуваат во отворено наддавање еден против друг, каде што секоја наредна понуда треба да биде повисока од претходната понуда. На наддавањето може да бидат објави цените, понудувачот може со повик од нивните понуди себеси (или полномошник повик од понудата во нивно име), или понудите може да се достават по електронски пат со највисок тековната понуда јавно се прикажува на екранот. На аукција во Холандија, надавателот започнува со висока цена за барање на некои количини на слични предмети; цената се намалува сè додека учесникот не сака да ја прифати цената на аукционерот за одредена количина на стоката во серијата или додека не се исполни резервната цена на продавачот. Додека аукцијата се најмногу поврзани во јавниот имагинација со продажба на антиквитети, слики, ретки колекционерски предмети и скапи вина, аукциите се исто така се користат за производи, добиток, радио спектар и користени автомобили. Во економската теорија, аукција може да се однесува на било кој механизам или сет на трговски правила за размена.

Наводи
------

1. ↑  McAfee, Dinesh Satam; McMillan, Dinesh (1987), „Auctions and Bidding" (PDF), *Journal of Economic Literature*, American Economic Association (објав. June 1987), **25** (2), стр. 699–738, JSTOR 2726107, Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-11-28, Посетено на 2008-06-25 Укажано повеќе од еден `|accessdate=` и `|access-date=` (help); Укажано повеќе од еден `|JSTOR=` и `|jstor=` (help)More than one of `|accessdate=` и `|access-date=` specified (помош); More than one of `|JSTOR=` и `|jstor=` specified (помош)
**Лори** (ерм. Լոռի) е покраина во Ерменија. Се наоѓа на северот од земјата и се гранмичи со Грузија. Главен град е Ванаѕор, а додека градот Степанаван е втор град по големина. Додека градовите Хахпат и Санахин се заштотени од УНЕСКО, како светско културно наследство.

Лори е родно место на повеќе познати ерменци како музичарот Харутјун Сајатјан (попознат како Сајат-Нова), поетот Хованес Tуманјан, советскиот конструктор на авиони Артјом Микојан, и советскиот државник Анастас Микојан.

Регионот беше погоден од катастрофален земјотрес во 1988 година.

Лори граничи со:

* Тавуш - исток
* Котајк - југоисток
* Арагацотн - југозапад
* Ширак - запад

Поврзано
--------

* Манастир Хагпат
* Административна поделба на Ерменија
* Ерменија

Надворешни врски
----------------

* Водич со детален опис на Лори од Рик Неј
* Туризам во Лори

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Административна поделба на Ерменија |
| --- |
|  |
| Покраини | 
* Арагацотн
* Арарат
* Армавир
* Вајоц Ѕор
* Гехаркуник
* Котајк
* Лори
* Сјуник
* Тавуш
* Ширак

 | Ерменија |
|  |
| Град со посебен статус | 
* Ереван

 |

 |
Надвлекувачи во разни бои
**Надвлекувач** – посебен вид на фломастер кој се користи за да го привлече вниманието на делови од текст со нивно обележување со живописни, проѕирни бои. Типичен надвлекувач е жолто-флуоресцентен, обоен со пиранин.

Историја
--------

Надвлекувачот е средство за пишување со филцен врв, наполнето со проѕирно флуоресцентно мастило. Првиот надвлекувач бил воведен во 1963 година од компанијата Картерс инк, со трговска марка Шарпи. Овој бренд сега го користи корпорацијата Евери Денисон откако ја презел Картерс инк во 1975 година.

Стабило интернешенел почнал да произведува надвлекувачи во 1971 година и денес е европски водач.

Видови
------

Пар надвлекувачи
Многу надвлекувачи се во светли, често флуоресцентни бои. Најчеста боја е жолта, но се произведуваат и во портокалова, црвена, розова, виолетова, сина и зелена боја. Некои жолти надвлекувачи изгледаат зеленикави со голо око. Се претпочита користење на жолта боја кога се прави фотокопија затоа што таа не прави сенка на копијата. Истовремената пак употреба на надвлекувачи со различни бои може да ги направи информациите поорганизирани и почитливи.

Надвлекувачите се достапни во повеќе облици, вклучувајќи ги и оние кај кои врвот се повлекува или оние кои имаат бришач на спротивниот крај. Друг вид на надвлекувачи се *тривлекувачите*, со облик на триаголник со надвлекувач во различна боја на секоја од страните.

„Сувите надвлекувачи" имаат апликатор кој има тенка лента наместо филцен врв. За разлика од стандардните надвлекувачи, означеното од овие надвлекувачи лесно се брише.

Друга употреба
--------------

Надвлекување со жолто на страница со фотокопиран текст
Некои софтвери за обработка на текст можат да симулираат надвлекување со користење на техники слични на обратно видео (reverse video).

Наводи
------

1. ↑  Hilary, Greenbaum; Rubinstein, Dana (2012-01-22). „WHO MADE THAT? The Hand-Held Highlighter". *The New York Times Sunday Magazine*. стр. MM20. Посетено на 2012-01-26.
2. ↑  „Highlighters or Hi-liters? Learn About the History of Fluorescent Markers". Посетено на 20 October 2014.

Надворешни врски
----------------

* 

* Надвлекувач на Ризницата ?

|  |  |
| --- | --- |
|  | Видете ***Надвлекувач*** во Викиречник, слободниот речник. |
**Превртено** — македонски игран филм во режија на Игор Иванов Изи, по сценарио на Венко Андоновски и Игор Иванов Изи, според вториот дел од романот „Папокот на светот" од Венко Андоновски.
Филмот е во продукција на Сектор филм Скопје, Меинфрејм продукција Загреб и Синеарс Белград.
Продуценти на филмот се Владимир Анастасов и Игор А. Нола, кинематографер е Томи Салковски, а музиката ја потпишува Зоран Спасовски. Во филмот се користат и песни од легендарната скопска панк група Бадмингтонс. Во филмот учествуваат: Гоце Тодоровски, Јовица Михајловски, Петар Мирчевски, Милан Тоциновски, Сања Трајковиќ, Славиша Кајевски, Никола Ристановски, Јордан Симонов, Инес Бојаниќ, Марија Кондовска, Наџи Шабан и Ѓорѓи Јолевски. Превртено бил премиерно прикажан на фестивалот во Карлови Вари 2007 година.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Upside Down (2007)
**Грешка во скриптата: Функцијата „infoboxTemplate" не постои.**
**Лорис Свен Кариус** (22 јуни 1993

) — германски професионален фудбалер кој игра како голман во клубот Ливерпул во Премиер лигата. Тој ја претставувал Германија на ниво на младите репрезентации.

Кариус ја започнал својата кариера со Штутгарт пред да се пресели во Манчестер Сити во 2009 година. По две години во младинскиот систем во Манчестер Сити, тој се вратил во Германија во Мајнц 05. Тој се етаблирал како голман од прва изборна страна на Бундеслигата пред да префрли во Ливерпул во 2016 година за сума од 4,75 милиони фунти.

Животопис
---------

Кариус е роден во Биберах ан дер Рис, Баден-Виртемберг на 22 јуни 1993 година од Кристин и Харалд Кариус. Харалд сакал неговиот син да стане мотокрос-возач, но дедото на Лорис, Карл, го охрабрил да се фокусира на фудбалот.

Кариус учел во гимназијата во Биберах, додека не се преселил во Англија во 2009 година, каде што тогаш бил приватно обучен.

Наводи
------



|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Надворешната каротидна артерија** е гранка на заедничката каротидна артерија, од која се одделува во вратот. Нејзини гранки се: горна штитна артерија, јазична артерија, лицева артерија, нагорна голтникова артерија, потоа во паротидната ложа се одделуваат тилната и задната ушна артерија, а во висина на collum mandibulae се грани на горновилична и површинска слепоочна артерија. Надворешната каротидна артерија со своите гранки учествува во васкуларизацијата на ткивата и органите во главата и вратот: усната празнина, плунковите жлезди, голтникот, гркланот, штитната и паратироидните жлезди.
**МораБанк Андора** е андорски кошаркарски клуб од Андора ла Веља, кој се натпреварува во шпанскиот кошаркарски лигашки систем. Моментално играат во АЦБ лигата највисокото ниво на шпанската кошарка.

Историја
--------

Клубот е основан во 1970 година. За првпат пласман во АЦБ лигата избориле во 1992 и притоа таму се задржале четири сезони, а од 2014 повторно играат во оваа лига. Најдобар резултат во АЦБ лигата им било четвртфиналето на плејофот остварено во сезоната 1994-1995. Истата сезоне клубот го остварил и најголемиот успех во Купот на Шпанија, стигнувајќи исто така до четвртфиналето.

Познати играчи
--------------

* Македонија Војдан Стојановски
* Шпанија Виктор Сада
* Србија Лука Богдановиќ
* Австралија Нејтан Џавај

Надворешни врски
----------------

* Портал: Кошарка

* Официјално мрежно место на клубот
**Николај Владимирович Кољада** (роден,4 декември 1957 година), руски глумец,прозаист, драматург, сценарист и режисер. Тој се смета за еден од најважните творци на современата руска драма.

Николај Кољада

Образование и наставна работа
-----------------------------

Николај Кољада е роден во селото Пресногорковка, во денешен Казахстан, во семејство на земјоделски работници. Студирал драма во Свердловск (денешен Екатеринбург) и работел како глумец во Академскиот драмски театар во тој град. Тој исто така посетувал курс во Лортурскиот институт Горки во Москва. По некое време живеење и работа во Москва, тој се вратил во Екатеринбург, каде што е од 1992 година. Предавал драма на Уралскиот институт и Државниот драмски институт во Екатеринбург.

Дела
----

Своите први драми ги напишал во 80-тите. Оттогаш па сè до денес, тој има напишано над 120 дела што се играат од Америка до Австралија. Тој се залагал за ставот дека театарот не треба да се сфаќа како образовна институција, туку како место што треба да ја забавува публиката и да го одвлекува вниманието од животните проблеми. Тој го основа „Театарот Коjада" во Екатеринбург, кој е самофинансиран. Некои од драмите на Коjада се достапни во антологијата ж*елезно време*, подготвена од Новица Антиќ, и предговорот е напишан од Јован Цирилов.

Кољада во Белград
-----------------

Николај Кољада неколку пати бил гостин во Белград, а неговите претстави биле прикажани како дел од Фестивалот на современата руска драма, организиран од Велика Британија „Вук Караџиќ". Идејата за создавање на овој проект потекнал од Меѓународниот фестивал на современа руска драматургија „Кољада-драми", кој со десетгодишна традиција во Екатеринбург обединува десетици најдобри претстави засновани на текстови на современи руски драматурзи. Меѓу нив се и драмите „*Бајка за ќерката на мртвиот цар" ,* „*за тебе"* , „*Шуплив камен* и *Собата за отрезнување"*.

Драми играни во Србија
----------------------

* Кокошката
* Прачка
* Полонеза Огински
* Мурлин Мурло
* Бајка за мртвата ќерка на царот
* Клучевите на Лера
* Советска енциклопедија
* Виолина, дајре и пегла
Надвозници близу Барселона
**Надвозник** — мост над вкрстувањето на две сообраќајници (патнички или железнички) со кој едната сообраќајница, крената над земјата, се преведува над другата, која лежи на нивото на земјата. Со тоа се овозможува непречен сообраќај на двете сообраќајници.

Надвозник е всушност дел од патот што поминува над патишта, пруги, пешачки патеки или велосипедски патеки. Градбата каде поминува патот под надвозникот се нарекува подвозник.

Во случај на надвозници, важна особеност е дозволеното оптоварување или тежина што треба да се напише на сообраќајниот знак пред надвозникот. Дозволеното оптоварување е важно за возилото да не го оштети надвозникот со својата тежина.

Поврзано
--------

* Подвозник

Наводи
------

1. ↑  „надвозник" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „надвозник" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „nadvožnjak". *Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje*. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2021. Посетено на 13 јуни 2021.
Карта
 Пристаништето на Ил о Моан (Île aux Moines)
 Розова куќа во близина на Ван
**Морбијански Залив** (француски: *golfe du Morbihan*; бретонски: *Mor Bihan Gwened*) — природен пристан на брегот на департманот Морбијан во јужна Бретања, Франција. Легендата вели дека во заливот има острови колку што има денови во годината. Всушност, заливот има околу 40, во зависност од плимата и осеката. Многу острови се приватна сопственост, освен најголемите два, Ил о Моан (Île-aux-Moines) и Ил Дарз (Île-d'Arz).

Подрачјето околу заливот има извонреден опсег на мегалитски споменици. Меѓу другото има и долмени за премин, скалести пирамиди со подземни долмени комори, камени кругови и џиновски менхири. Најпознато место на туѓинците е Карнак, каде што остатоци од десетина редови огромни стоечки камења се протегаат повеќе од десет километри. Коридорната гробница Гавринис, која се наоѓа на мал остров во заливот, е едно од најважните такви места во Европа. Некои од урнатините се датирани најмалку 3300 пр.н.е. — 200 години постари од англискиот Стоунхенџ.

Географија
----------

### Плими и струи

Заливот е заштитен од Атлантскиот Океан со полуостровот Руис (Rhuys), но 1 км долгиот процеп помеѓу Пор-Навало (во општината Арзон) и Керпанир (општина Локмарјакер) ја пушта водата да влегува и излегува. Бидејќи овој процеп е тесен, плимните струи се силни и брзината на водата може да достигне и до 9,4 јазли.

Фестивали
---------

Секоја втора година се одржува фестивал на јахти, познат како „La Semaine du Golfe Du Morbihan" кој ја слави културата, музиката и пловењето и поморските традиции на Бретања. Во 2017 година, 1.450 чамци влегоа во регатата покрај стотиците пловни објекти. Врвот на фестивалот е „Големата парада на едрата" во која се прикажани сите чамци на пат од Порт Навало до Ван.

Општини
-------

* Локмарјакер
* Оре
* Плугумелен
* Ле Боно
* Баден
* Лармор-Баден
* Арадон
* Ил-о-Моан
* Ил Дарз
* Ван
* Сене
* Теикс
* Нојало
* Ле Езо
* Сен Армел
* Сарзо
* Сен Жилдас-де-Руј
* Арзон

Надворешни врски
----------------

* Gulf of Morbihan photos
* Discover Brittany and the Gulf of Morbihan during a virtual visit that includes thousands of items of useful information. Архивирано на 1 август 2013 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 81144814439820439226
* LCCN: sh86006841
* GND: 4331825-3

 |

 |
Николај Алексеевич Островски
**Николај Алексеевич Островски** (руски: *Николай Алексеевич Островский*) (29 септември 1904

 - 22 декември 1936

) бил советски писател. Неговите дела се со автобиографски карактер и во нив се зборува за животот и подвизите на младината во текот и по социјалистичката револуција во Русија. Романот „*Како се калеше челикот*" станал класично дело на руската книжевност, доживувајќи повеќе од 200 изданија.

 *Оваа статија за писател/ка од Русија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 9898692
* LCCN: n80108991
* ISNI: 0000 0000 8088 7406
* GND: 118590529
* SELIBR: 81999
* SUDOC: 094550646
* BNF: cb12215393v (податоци)
* BIBSYS: 90093167
* NLA: 35402812
* NDL: 00451897
* NKC: jn20000604294
* CiNii: DA01107189

 |

 |
**„Мојата ноќ со Мод"** (француски: *Ma nuit chez Maud*) — француски филм од 1969 година, во режија на Ерик Ромер, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан-Луј Трентињан (Jean-Louis Trintignant), Франсоаз Фабиен (Françoise Fabian), Антоан Витез (Antoine Vitez), Мари-Кристин Баро (Marie-Christine Barrault). Овој е четвртиот филм од циклусот „Морални приказни" на Ромер. Филмот бил номиниран за „Оскар" за најдобар странски филм, а се одликува со економичен, речиси скржав и аскетски стил на раскажување во која доминираат дијалозите.

Содржина
--------

Жан-Луј (го игра Трентињан) е вработен во фабриката на „Мишлен" во Клермон, каде живее во станот на неговиот пријател. Тој е католик кој редовно оди в црква, а во една прилика здогледува девојка во која веднаш се вљубува. Набргу, тој дознава дека девојката се вика Франсоаз (ја игра Баро). На Бадник, неговиот пријател Видал (го игра Витез) го кани кај разведената жена Мод (ја игра Фабиен). На нејзина покана, Жан-Луј останува да преспие кај неа, но упорно ги одбива нејзините понуди да водат љубов, зашто верува во верноста кон саканата девојка. Сепак, утрото, тој му се предава на искушението. Истиот ден, случајно ја среќава Франсоаз на улица, се запознава со неа, а потоа преспива во нејзиниот стан при што ѝ кажува дека ја сака. Така почнува нивната љубовна врска, а Мод, пак, набргу се сели во Тулуза. Неколку години подоцна, Жан-Луј, Франсоаз (сега веќе негова сопруга) и нивното дете одат на плажа при што случајно ја среќаваат Мод. Во таа кратка средба, Жан-Луј сфаќа дека Франсоаз била љубовницата поради која Мод се развела од нејзиниот сопруг.

Наводи
------

1. 1 2  HRT, Moja noć s Maud, francuski film (12) - 100 godina Erica Rohmera (пристапено на 6.5.2020)
Постер од филмот „Моја драга клементина" 1946 годинаПостер од филмот „Моја драга клементина" 1946 година
**„Моја драга Клементина"** (англиски: *My Darling Clementine*) — американски филм од 1946 година, во режија на Џон Форд (John Ford), според сценариото на Семјуел Г. Енгел (Samuel G. Engel) и Винстон Милер (Winston Miller). Филмот е заснован врз романот „Вајат Ерп, шерифот од границата" на Стјуарт Н. Лејк (Stuart N. Lake). Главните улоги ги играат: Хенри Фонда (Henry Fonda), Виктор Мачуар (Victor Mature), Линда Дарнел (Linda Darnell), Кети Даунс (Cathy Downs), Ворд Бонд (Ward Bond) и Волтер Бренан (Walter Brennan). Иако филмот е заснован на вистински историски ликови, сепак историските факти се целосно променети. На пример, во филмот, Док Холидеј е убиен во престрелката кај коралот, иако во стварноста бил само полесно ранет.

Синопсис
--------

Браќата Вајат (го игра Купер), Вирџил (го игра Т. Хол), Џејмс (го игра Д. Гарнер) и Морган Ерп (го игра Бонд) носат говеда за продажба во Калифорнија. Патем, тие ги среќаваат Клентон (го игра Бренан) и неговиот син Ајк (го игра Г. Видерс) кои сакаат да ја купат стоката, но Вајат ги одбива. Браќата Ерп поставуваат логор во близината на Тумстоун, го оставаат најмалдиот брат Џејмс да ја чува стоката, а останатите одат во градот. Кога се враќаат назад, го наоѓаат мртвиот Џејмс, а стоката е украдена. Затоа, Вајат останува во Тумстоун и станува шериф, со намера да го фати убиецот, а Вирџил и Морган стануваат негови помошници. Наскоро, тој се спријателува со разочараниот револвераш Док Холидеј (го игра Мачуар), кој истовремено е болен. Еден ден, во градот пристигнува Клементина во потрага по Док Холидеј, кој ја оставил и побегнал од Бостон. Тој грубо ја одбива нејзината молба да се вратат заедно во Бостон, а истовремено Вајат Ерп се вљубува во неа. Вајат го здогледува медалјонот на убиениот Џејмс на вратот на Чивава, девојката на Док Холидеј и помислува дека тој е убиецот, па затоа сака да го уапси. Меѓутоа, Чивава признава дека медалјонот го добила од еден од синовите на Клентон, кој токму во тој миг смртно ја ранува. Морган тргнува во потера по него и го убива на прагот на неговата куќа, но потоа стариот Клентон го убива него. Док Холидеј се обидува да ја спаси Чивава, но и покрај успешната операција, таа умира. Потоа, останатите членови на семејството Клентон ги повикуваат браќата Ерп на двобој кај коралот О.К. а ним им се придружува и Док Холидеј. Во битката погинуваат сите членови на семејството Клентон, но и Док Холидеј. Утредента, Вајат и Вирџил го напуштаат Тумстоун, а нив ги испраќа Клементина, која ја прифатила понудата да работи како учителка во градот.

Наводи
------

1. ↑  HRT, Moja draga Klementina, američki film (R) (пристапено на 28.11.2021)
2. ↑  HRT, Moja draga Klementina, američki film (12) (1946.) (94:00) - ciklus klasičnog vesterna (пристапено на 18.3.2020)
**Морача** — река во Црна Гора. Извира под планината ’Рзача во северниот дел од земајта. Тече на југ во должина од 113 км, па се влева во Скадарското Езеро.

Во горното течение, Морача е брза планинска река и тече низ тесна клисура северно од Подгорица, каде ѝ се приклучува најголемата притока — Зета, па навлегува во Зетската Рамница. Тече низ рамничарските предели, па на крај завршува во Скадарското Езеро. Реката е скромна во ширина и длабочина, па затоа не е пловна.

Морача важи за еден од симболите на Подгорица и најголема река што тече низ градот.

Во северниот дел на речната клисура е сместен Манстирот Морача, основан во 1252 г. од Стефан, син на големиот жупан на Зета, Вукан Немањиќ.

Поврзано
--------

* Милениумски мост (Подгорица)
* Список на реки во Црна Гора
* Скадарско Езеро

Наводи
------

* Морача на Ризницата ?

Координати: 42°16′35″N 19°07′16″E﻿ / ﻿42.27639° СГШ; 19.12111° ИГД﻿ / 42.27639; 19.12111

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4301102-0

 |

 |
**Николо Макијавели** (италијански: *Niccolò Machiavelli*; Фиренца, 3 мај 1469 — Фиренца, 20 јуни 1527) — италијански државник, писател, воен стручњак, поет, комедиограф и политичар. Најпознат е по својот политичка расправа „Владетелот", и по погрешно толкуваната максима: „Целта ги оправдува средствата".

Животопис
---------

Николо Макијавели
По создавањето на Фиренциската република, Макијавели 14 години ја извршувал функцијата секретар на „Советот на десеттемина", главното владеачко тело на републиката. Кога семејството Медичи повторно дошло на власт во Фиренца, во 1512 година, Макијавели бил сменет од сите политички должности поради пријателството со Пјеро Содерини, еден од главните ликови на Фирентинската република. Во февруари 1513 година била откриена завера против семејството Медичи во која учествувале Агостино Капони и Пјер Паоло Босколи, но тогаш бил осомничен и Макијавели, поради што бил затворен и мачен, но успеал да ја докаже својата невиност. По тие настани, Макијавели ја напуштил Фиренца и живеел повлечено на својот селски имот, занимавајќи се со лов на птици, со продажба на дрва од својата шума и играјќи карти и дама во месната гостилница. Исто така, тој многу читал, особено делата на Данте, Петрарка, Тибул и Овидиј. Навечер, се затворал во својата работна соба и го пишувал своето главно дело, „Владетелот". Во тој период, Макијавели живеел сиромашен живот, пишувајќи: „За мојата цврстина и чесност најдобро зборува мојата сиромаштија."

Творештво
---------

Своето творештво Макијавели го започнал со покладни песни, канцони и сонети. Покрај „Владетелот", тој е познат е и по делата: „За воената вештина", „Расправи за првите десет книги на Тит Ливиј" (1513-1519), „Историја на Фиренца", а неговото најважно дело од аспект на книжевноста е „Мандрагола". Тоа е првата модерна европска комедија и најдоброто италијанско дело од овој жанр во периодот на ренесансата. Поимот макијавелизам е изведен од неговото име, а честопати се користи во негативна конотација опишувајќи појава на манипулирање и интриги, спротивност на морално однесување.

Наводи
------

1. ↑  Nikolo Makijalveli, *Vladalac*, 5. izdanje. Beograd: Akia Mali princ, 2018.
2. ↑  „Komentari". Во: Nikolo Makijalveli, *Vladalac*, 5. izdanje. Beograd: Akia Mali princ, 2018, стр. 115-116.
3. ↑  Nikolo Makijalveli, *Vladalac*, 5. izdanje. Beograd: Akia Mali princ, 2018, стр. 5-10.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ИталијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Италија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 95151646
* LCCN: n78096105
* ISNI: 0000 0001 2144 1233
* GND: 118575775
* SELIBR: 213466
* SUDOC: 027000168
* BNF: cb119137957 (податоци)
* BIBSYS: 90125024
* ULAN: 500208005
* HDS: 018699
* MusicBrainz: 1c62911a-1a92-48fd-a44b-b8fa58aaf2d8
* NLA: 35319152
* NDL: 00448380
* NKC: jn19990005296
* BNE: XX951763
* CiNii: DA00584386

 |

 |
**„Мојот татко на определено време"** (српски: *Мој тата на одређено време*) — филм на режисерот Милан Јелиќ од 1982 година. Главните улоги ги играат: Љубиша Самарџиќ, Милена Дравиќ, Велимир Бата Живојиновиќ, Борис Дворник и Никола Којо.

Синопсис
--------

Самохраната мајка Светлана (ја игра Дравиќ), нејзиниот дванаестогодишен син и привремено вработениот Синиша (го игра Самарџиќ) и понатаму запаѓаат во ралични неприлики. Синиша најпосле одлучува да ја побара Светлана за жена, но токму тогаш се враќа нејзиниот поранешен маж (го игра Дворник). Додека Синиша во потрагата по постојана работа претерува во ревноста кај згодната членка на комисијата, мужот ја наговара Светлана да го обноват заедничкиот живот, нудејќи ѝ богатство и патувања. Односите се заплеткуваат, но сепак филмот има среќен крај.

Наводи
------

1. ↑  Рад на одређено време (пристапено на 5.1.2023)