recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Крал на БаваријаПредлошка:SHORTDESC:Крал на Баварија

**Лудвиг I** или **Луј I** (германски: *Ludwig I*; 25 август 1786 - 29 февруари 1868) — крал на Баварија од 1825 до германските револуции од 1848-1849 година. Тој го наследил својот татко Максимилијан I на престолот на Баварија по неговата смрт во 1825 година и абдицирал во корист на својот син Максимилијан II за време на револуцијата од 1848 година, по неговата афера со Лола Монтез.

Неговата венчавка во 1810 година со принцезата Тереза од Саксен-Хилдбургсхаузен го основал „Октоберфест". Тогаш, тие организирале раскошна трка со коњи (свадбата се одржала на 12 октомври, а трката со коњи на 17 октомври, па оттаму постојат две различни дати за почетокот на „Октоберфест"). Неговото име го носи првата железничка линија во Германија од Нирнберг до Фирт, отворена во декември 1835 година. Како и другите германски владетели, Лудвиг I реагирал на движењата за слобода и единство на фестивалот во Хамбах во 1832 година со зголемена репресија и цензура на печатот.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Кралеви на Баварија |
| --- |
|  |
| 
* Максимилијан I Јосиф *(1805–1825)*
* Лудвиг I *(1825–1848)*
* Максимилијан II *(1848–1864)*
* Лудвиг II *(1864–1886)*
* Ото *(1886–1913)*
* Лудвиг III *(1913–1918)*

 |

 |
**Баварија-Минхен** (германски: *Bayern-München*) — војводство кое било конститутивна држава на Светото Римско Царство од 1392 до 1505 година.

Историја
--------

По смртта на Стефан II во 1375 година, неговите синови Стефан III, Фридрих и Јован II заеднички владееле со Баварија-Ландсхут. По седумнаесет години, браќата решиле формално да го поделат своето наследство. Јован ја добил Баварија-Минхен, Стефан ја добил Баварија-Инголштат, додека Фридрих го задржал она што останало од Баварија-Ландсхут. Во 1429 година, делови од Баварија-Стробинг, вклучувајќи го и градот Штраубинг, биле обединети со Баварија-Минхен. Војводството постоело нешто повеќе од сто години пред Баварија повторно да се обедини под Алберт IV, војводата од Баварија .

 <i id="mwIA">Стариот суд</i> во Минхен

Наводи
------

* „Duchy of Bavaria pre-1507". *www.crwflags.com*. Посетено на 2018-12-14.
Russula exalbicans
**Russula exalbicans**, е вид на печурки од родот Гулапка од *фамилијата (латински Russulaceae*).

Опис
----

Сува на допир, кадифена, не сјајна, често склона кон пукање. Кутикулата е многу тешко да се одвои од пулпата на габата.

Шапката - може да порасне од 5 до 10 см во должина. Бојата на шапката е интензивно со крвава црвена боја, со малку потемни рабови од централниот дел на шапката. Кај младите примероци, шапката е обликувана топчесто, постепено станува поконвексно и со малку свртени рабови.

Ливчињата се бели или жолти, често разгранети. Тие може да имаат зеленикава или сивкава нијанса.

Дршката е долга од 3- 7 см и од1,5-3 см дебела, обично е бела, понекогаш со розова нијанса, има жолти дамки во основата. Со возраста, а особено кога е влажна, може да стане и малку сива. Месото на дршката е прилично густо, бело, многу тврдо, и има горчлив вкус.

Месото е бело, но на влажно време лесно посивува. Мирисот е малку овошен. Вкусот е остар, кај младите примероци е исто така остар. Старите плодни тела понекогаш се целосно меки.

Таксономија
-----------

Russula exalbicans (Pers.) Melzer[cs] & Zvára, Arch. Přírodov. Výzk. Čech. 17(4): 97. 1928

### Синоними

* Agaricus rosaceus ß exalbicans Pers. Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 439. 1801
* Agaricus exalbicans (Pers.) J.Otto, Vers. Anordnung Beschr. Agaricorum (Leipzig): 27. 1816
* Russula depallens (Pers.) Fr. 1825
* Russula pulchella I.G.Borshch. Fungi Ingrici 9: tab. 2. 1857

Екологија
---------

Расте во листопадни шуми. Многу поретко во четинарски шуми.

Видот се среќава во Северна Африка (Мароко), Северна Азија (Сибир, Камчатка), Северна Америка (САД), Гренланд и Европа.

Како и сите Гулапка, тоа е микоризна габа која формира симбиотска врска речиси исклучиво со брезите.

Затоа, гулапката се среќава главно во брезови и борови шуми или под брезите во шумските насади, на рабовите во шумските насади. Габата често се среќава и под брезите надвор од затворените шумски насади, особено во парковите, под дрворедите покрај патишта, насипи, ровови, како и на суви и полусуви пасишта и на купишта пепел.

Russula exalbicans сака умерено влажни, плитки, хумусни и варовнички почви. Чести се случаите на формирање на двојна микориза заедно со *Lactarius pubescens*. Плодните тела се појавуваат од мај до почетокот на ноември, а габата се наоѓа од ниските до високите области.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Russula exalbicans (Перс.) Мелцер и Звара (англиски) веб-страницата
* ecosystema.ru Русула бледнее, или Русула убава
* Мико атлас - Русула егзалбиканс(чешки) )


1. ↑  Bon, Marcel; Wilkinson, John; Lohmeyer, Till R. (2005). *Pareys Buch der Pilze über 1500 Pilze Europas*. Stuttgart. ISBN 978-3-440-09970-4. OCLC 181441359.
2. 1 2  Krieglsteiner, German J.; Winterhoff, Wulfhard; Kaiser, Armin; Gminder, Andreas (2000). *Ständerpilze: Leisten-, Keulen-, Korallen- und Stoppelpilze, Bauchpilze, Röhrlings- und Täublingsartige*. Stuttgart (Hohenheim): Ulmer. ISBN 3-8001-3531-0. OCLC 174420459.
***Russula turci*** е вообичаена, јадлива, *гулапка* габа која се наоѓа под борови и смреки, на песочна почва и глина.

Опис
----

Шапката е рамна кога е млада, созрева и има облик на инка, темно аметист-виолетова до кафеаво розова. Маргината е побледа и забележливо мат. Шапката расте до 8 cm во пречник. Ливчињата се крем до светло окер, прилично преполни и поврзани во основата со вкрстени вени. Спорите се окер. Дршката е бела и рамномерно густа. Месото е бело, а основата на дршката има изразен мирис на јод.

Слични видови
-------------

Ретката *Russula azurea* има и виолетова шапка и расте под смрека. Russula amethystina тешко може да се разликува од оваа печурка, нејзината сина до црвеникаво-виолетова шапка повремено има бледи дамки и мирис на јод во основата на дршката. Може да се најде во четинарни планински шуми, најмногу под сребрена ела.

Наводи
------

1. ↑  Phillips, Roger (2010) [2005]. *Mushrooms and Other Fungi of North America*. Buffalo, NY: Firefly Books. стр. 132. ISBN 978-1-55407-651-2.

### Извори

* Е. Гарнвајднер. *Печурки и жаби од Британија и Европа*. Колинс. 1994 година.

Надворешни врски
----------------

Russula turci — *Index Fungorum* (англиски)Russula turci in MycoBank.
Оригиналното издание
**Сидарта** (германски: *Siddharthta*) - роман на германско-швајцарскиот писател Херман Хесе од 1922 година.

Содржина
--------

Романот се состои од 12 глави, распоредени во два дела:

*Прв дел*:

* Синот на браманот
* Кај шаманите
* Готама
* Будење

*Втор дел*

* Камала
* Кај луѓето-деца
* Сансара
* На реката
* Сплаварот
* Синот
* Ом
* Говинда

Изданија на македонски јазик
----------------------------

Во 2008 година, романот „Сидарта" бил објавен од издавачката куќа „Ѓурѓа" во превод на Елена Николова.

Во 2010 година, романот „Сидарта" бил објавен од издавачката куќа „Микена" од Битола, во превод на Слободанка Поповска. Книгата била оздадена како дел од проектот „Превод на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда", финансиран од Министерството за култура на Република Македонија. Романот, со обем од 124 страници и ги носи меѓународните ознаки ISBN 978-9989-55-262-5 и ISBN 978-9989-55-172-7. Книгата била испечатена во тираж од 1.000 примероци.

Наводи
------

1. 1 2  Херман Хесе, *Сидарта*. Битола: Микена, 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за книга е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Кнежевство Ансбах** (германски: *Fürstentum Ansbach*) или **Марггрофовија Бранденбург-Ансбах** (**Markgraftum Brandenburg-Ansbach**) — слободно царско кнежевство во Светото Римско Царство, сместено околу градот Ансбах, во денешната сојузна покраина Баварија. Владејачката династија Хоенцолерн биле познати како маркгрофови, поради што и самото кнежевство било маркгрофовија (но не и марка).

Историја
--------

Кнежевството било основано при смртта на Фридрих, бурггроф на Нирнберг, на 21 јануари 1398 година, кога неговите поседи биле поделени помеѓу неговите два сина. Помладиот син, Фридрих VI, го добил Ансбах, а постариот, Јохан III, го добил Бајројт. По смртта на Јохан III на 11 јуни 1420 година, двете кнежевства биле повторно обединети под Фридрих VI, кој станал изборен кнез Фридрих I на Бранденбург во 1415 година.

По смртта на Фридрих I на 21 септември 1440 година, неговите поседи биле поделени помеѓу неговите синови: Јохан го добил кнежевството Бајројт (Бранденбург-Кулмбах), Фридрих го добил Бранденбург, а Албрехт го добил Ансбах. Така, Ансбах потпаднал под ракав на династијата Хоенцолерн, а неговите владетели биле наречени маркгрофови на Бранденбург-Ансбах.

На 2 декември 1791 година, кнезот и маркгрофот на Ансбах, Карло Александер, кој исто така го наследил Бајројт, го продал кнежевството на кралот Фридрих Вилхелм II на Прусија. Маркгрофот бил средновековен и без деца, а Фридрих Вилхелм бил негов роднина на чело на династијата Хоенцолерн. Маркгрофот се преселил во Англија со неговата втора жена. Ансбах бил формално припоен на 28 јануари 1792 година.

Принцови и маркгрофови на Ансбах
--------------------------------

* 1398: Фридрих VI (од 1415 година, исто така, изборен кнез на Бранденбург)
* 1440: Албрехт III (од 1470 година, исто така, изборен кнез на Бранденбург)
* 1486: Фридрих I
* 1515: Георг
* 1543: Георг Фридрих I
* 1603: Јоахим Ернст
* 1625: Фридрих II
* 1634: Албрехт II
* 1667: Јохан Фридрих
* 1686: Кристијан Албрехт
* 1692: Георг Фридрих II Помладиот
* 1703: Вилхелм Фридрих (пред 1686–1723)
* 1723: Карл Вилхелм Фридрих (1712–1757)
* 1757: Карл Александер (до 1791 г.)

Надворешни врски
----------------

* Германски држави до 1918, A–E на *WorldStatesmen.org*
* Ансбах и Бајројт на *Tacitus Historical Atlas*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Знаме на Швапскиот Сојуз Швапски Сојуз (1488–1534) на Свето Римско Царство Светото Римско Царство |
| --- |
|  |
| Градови | 
* Ален
* Аугсбург
* Биберах
* Бопфинген
* Вајл
* Ванген
* Вимпфен
* Гинген
* Динкелсбил
* Донауверт
* Еслинген
* Иберлинген
* Исни
* Кауфбојрен
* Кемптен
* Линдау
* Лојткирх
* Меминген
* Нердлинген
* Пфулендорф
* Равенсбург
* Ројтлинген
* Улм
* Хајлброн
* Швебиш Гминд
* Швебиш Хал

 | Хералдичко обележје на Швапскио Сојуз |
|  |
| Територии | 
* Баварија
* Баден
* Бајројт
* Бранденбург-Ансбах
* Виртемберг
* Мајнц
* Пфалц
* Трир
* Хесен

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 136077078
* LCCN: n83035955
* GND: 4371198-4

 |

 |
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Asparagus|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

**Остролисна шпаргла** науч. *Asparagus acutifolius* — зимзелено повеќегодишно растение кое припаѓа на родот *шпаргла*. Биномниот назив, acutifolius , што значи „трнливи лисја", потекнува од латинскиот acutus (зашилен, акутен) и -folius (-лист), а се однесува на карактеристичниот облик на листовите, доста честа одлика кај типичните растенија на Медитеранот.

Опис
----

*Asparagus acutifolius* достигнува во просек 30-70 см висина. Стеблата имаат многу разгрането пердувести зеленило. „Лисјата" се всушност модифицирани стебла како игла. Цветовите се во форма на ѕвонче и во мали кластери, зеленикаво-бели до жолтеникави, 4,5-5,5 мм долги. Цветовите се двемни (на секое растение се само машки или женски). Во некои средоземни региони цветањето се јавува кон крајот на летото од август до септември, често по силни бури. Во овој случај малите зелени бобинки, од 5-6 мм во пречник, се целосно зрели во зима.

Галерија
--------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Растение и цветови на *Asparagus acutifolius* |  Гранка на *Asparagus acutifolius* |  Пупка од *Asparagus acutifolius* |  Цвет на *Asparagus acutifolius* |

Дистрибуција
------------

Овој вид е присутен низ Средоземјето.

Живеалиште
----------

Овие растенија растат во близина на шуми и на необработени места, на сува и сончева почва. Може да се најдат на надморска височина од 0-1,300 м надморска височина.

Наводи
------

1. ↑  Eggli, Urs; Newton, Leonard E. (2004). *Etymological Dictionary of Succulent Plant Names*. Berlin, Heidelberg: Springer. стр. 2. ISBN 978-3-540-00489-9. Посетено на 19 November 2018.

* Pignatti S. - Flora d'Italia – Edagricole – 1982 Vol. III. стр. 398

Надворешни врски
----------------

* Биолиб
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Clavaria|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Clavaria rosea*** е вид на корални габи од фамилијата Clavariaceae. Има овошни тела слични на корали со „раце" до 4 см висина и 3 мм дебели. Ливчињата се мазни, неразгранети, розови и имаат заоблени врвови. Држката е до 1.1 см долги и 2 мм дебела и црна. Спорите се мазни, хијалини (проѕирни), инамилоидни, во облик на пипка и се со димензии 7-10 на 2-3 Мм. Опишан во 1811 година од шведскиот лекар и натуралист Јохан Вилхелм Далман, овој вид се наоѓа во Азија, Европа и Северна Америка, каде што расте поединечно на земја во мешани шуми.

Надворешни врски
----------------

* Clavaria rosea — *Index Fungorum* (англиски)
**Лоршкиот манастир** е поранешeн императорски манастир во Лорш, Германија, околу 10 километри источно од Вормс. Бил еден од најреномираните манастири на каролинската империја. Дури и во својата руинирана држава, неговите остатоци се меѓу најзначајните предроманско - каролински градби во Германија. Неговата хроника, внесена во *Кодексот* на *Лоршер* составен во 1170-тите (сега се наоѓа во државната архива во Вирцбург ), е основен документ за *раномесечната* историја на Германија. Друг познат документ од монашката библиотека е Codex Aureus of Lorsch. Во 1991 година руинираната опатија била наведена како светско културно наследство на УНЕСКО.

 Црковни урнатини

Надворешни врски
----------------

* Опатија и Алтенминстер на Лорш: Официјално мрежно место на УНЕСКО
* Lorsch Abbey: официјално мрежно место Архивирано на 25 април 2019 г. (англиски)
* Кодекс Laureshamensis, волумен 1-3 Повелби на опатија Lorsch на латински во австриската книжевност на интернет, изменето од Karl Glöckner, Дармштат, 1929-1936.
* Интерактивна карта на имотот на опасноста на Lorsch во *Regnum Francorum Online*
* Bibliotheca Laureshamensis - дигитален: виртуелизација на монашката библиотека на опатијата Лорш



1. ↑  Abbey and Altenmünster of Lorsch on the UNESCO Register of World Heritage Sites
**„Братство"** ― орган на Првата македонско-косовска ударна бригада.

Почнал да излегува на 1 декември 1943 година ѝ бил уредуван од Агитационо-пропагандната комисија при Штабот на бригадата. Бил умножуван на циклостил, на 10 до 16 страници во голем формат. Бил умножуван во тираж од 150-200 примероци.

Статиите и дописите биле печатени на македонски и српски јазик. Имал постоајни рубрики од животот и борбите на бригадата, младинска рубрика, ликови на паднати борци, соопштенија и наредби на Штабот на бригадата и слично. По разделувањето на бригадата на две бригади и по оформувањето на Првата македонска ударна бригада и Првата косовско-метохиска ударна бригада, весникот „Братство", станал орган на Првата косовско-метохиска ударна бригада.

Наводи
------

1. 1 2 3  Киселиновски, д-р Стојан; и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 88. ISBN 9989-624-46-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
***Russula fragilis*** е нејадливата габа, која е припадник на родот *Гулапка.* Таа е мала, кревка, со долга дршка и различно обоена, кршлива, се наоѓа во мешани шуми во Европа, Азија и Северна Америка.

Таксономија
-----------

Russula fragilis првпат била опишана како *Agaricus fragilis* од микологот Кристијан Хендрик Персон во 1801 година, а подоцна била ставена во родот *Гулапка* од Елиас Магнус Фрис во 1838 година.

Опис
----

Шапката е 2-5 см во пречник. Има многу променлива боја и може да биде темно виолетова, со темен, речиси црн центар, или може да има различни нијанси на маслинесто-зелена, или виолетово-розова, па дури и бледо жолта. Бојата има тенденција брзо да бледнее и може да стане многу бледа. Во почетокот обликот на шапката е конвексен, но подоцна се израмнува. Кожата на шапката се лупи до три четвртини, а постарите примероци често имаат избраздена маргина. Кревката, бела дршка е долга колку големината на шапката, и има тесен облик на палка. Ливчињата се прикачени и бели, дава отпечаток на спори со бела боја. Тие имаат карактеристични предели, или засеци на нивните слободни рабови, кои можат да се видат под рачната леќа, што е многу добар дијагностички поим за видовите. Месото е бело и има многу лут вкус, со овошен мирис.

### Слични видови

*Russula betularum* често се среќава со бреза, и иако обично побледи може да се помеша со измиени примероци на *R. fragilis,* *Russula gracillima* е слична по изглед, и расте на истите локации, иако ниту еден од видовите нема прекар (назабени) на рабовите на ливчињата.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

*Russula fragilis* се појавува кон крајот на летото и есента, обично расте во мали групи. Распространета е во северните умерени зони на Европа, Азија и Северна Америка. Веројатно е во микориза со различни дрвја, вклучувајќи бреза и даб. Често се појавува на или во близина на гнило дрво.

Токсичност
----------

Оваа печурка не се јаде  поради токсините што ги содржи и нејзиниот многу лут вкус. Многу видови *Гулапка* со лут вкус предизвикуваат проблеми од гастроинтестинална природа кога се консумираат, што резултира со дијареа и повраќање.

Наводи
------

1. ↑  Roger Phillips (2006). *Mushrooms*. Pan MacMillan. стр. 25. ISBN 0-330-44237-6.
2. ↑  Laessoe T. (1998). *Mushrooms (flexi bound)*. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0.
3. ↑  Trudell, Steve; Ammirati, Joe (2009). *Mushrooms of the Pacific Northwest*. Timber Press Field Guides. Portland, OR: Timber Press. стр. 52. ISBN 978-0-88192-935-5.
4. ↑  Phillips, Roger (2010) [2005]. *Mushrooms and Other Fungi of North America*. Buffalo, NY: Firefly Books. стр. 134. ISBN 978-1-55407-651-2.
5. ↑  Miller Jr. Orson K.; Miller, Hope H. (2006). *North American Mushrooms: A Field Guide to Edible and Inedible Fungi*. Guilford, CN: FalconGuide. стр. 84. ISBN 978-0-7627-3109-1.
**„Братство"** ― орган на Окружниот Комитет - Тетово.

Од весникот ***Братство*** излегле два броја. Првиот на 17 август 1942 година, а вториот на 23 август истата година. Весникот го уредувал Крсте Црвенковски.

Бил дистрибуиран (растуран) во Тетово, Гостивар, Кичево и Дебар. Се печател во Тетово во окружната партиска техника. Се печател на македонски јазик. Ѝ двата негови броја се зачувани.

Наводи
------

1. 1 2 3  Киселиновски, д-р Стојан; и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 88. ISBN 9989-624-46-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Жолчна гулапка** (науч. *Russula fellea*) — печурка од родот *Гулапка.*Има боја на слама или мед и во Британија расте во букови шуми во текот на есента. Не може да се јаде.

Таксономија
-----------

Првпат била опишана и именувана во 1821 година од шведскиот миколог Елиас Магнус Фрис, првично како *Agaricus felleus*, пред да биде сместен во родот *Гулапка* во 1838 година. Неговиот специфичен епитет е изведен од латинската придавка *felleus* што значи „жолчка", во однос на неговиот горчлив вкус, кој потсетува на жолчката.

Опис
----

Шапката е обично 4–9 cm широка, и конвексена, израмнета подоцна и често со широк централна вдлабнатина. Понекогаш е избраздена на маргините кога е зрела. Слично обоените, но побледи дршки се цврсти и витки и се 2–6 cm висина од 1–2 cm широки. Ливчињата се прикачени и се со иста боја како дршката, што дава отпечаток од спори кој е бел до бледо крем. Месото е бело и не ја менува бојата при сечење. Вкусот е лут, и често има горчлив вкус. Различно е пријавено дека мирисот личи на здравец, или сос од јаболка.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Жолчната гулапка се појавува наесен, а се среќава со бука во Британија, но во Европа понекогаш се јавува и со смрека. Нормално е поврзан со добро исцедени кисели почви и е широко распространет во северните умерени зони; Британија, Европа и Азија. Не е присутен во Северна Америка каде што е заменет со тесно сродната *R.simillima*. Расте во листопадни и четинарни шуми.

Јадливост
---------

Оваа печурка не се јаде, има многу лут горчлив вкус.

Наводи
------

1. 1 2 3  Roger Phillips (2006). *Mushrooms*. Pan MacMillan. стр. 42. ISBN 0-330-44237-6.
2. ↑  Lamaison, Jean-Louis; Polese, Jean-Marie (2005). *The Great Encyclopedia of Mushrooms*. Könemann. стр. 41. ISBN 3-8331-1239-5.
3. ↑  Thomas Laessoe (1998). *Mushrooms (flexi bound)*. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0.

Надворешни врски
----------------

* 

* Жолчна гулапка на Ризницата ?
Податотека:United Sikhs official logo.jpg Службеното лого на Обединетите сики.
**Обединети сики** (изворно: United Sikhs) ― непрофитна организација за граѓански и човекови права, хуманитарна помош и невладина организација за помош при катастрофи, која исто така е група поврзана со Обединетите нации. Концептот на Обединети сики бил замислен во 1999 година од тројца Сики од Соединетите Држави. Тој е меѓународен по обем и има за цел да им помогне на луѓето без разлика на бојата, расата, полот, националноста или верата.

Наводи
------

1. ↑  Haynes, Jeffrey (2008). *Routledge Handbook of Religion and Politics*. Routledge. стр. 318. ISBN 9781134121779.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
**Жолтата чапја** (*Ardeola ralloides*) потекнува од Стариот Свет и гнезди во јужна Европа и Средниот Исток.

Опис
----

Жолтата чапја е мала чапја, долга од 44 до 47 см, од кои 20–23 см се тело, и имаат распон на крилата од 80 до 92 см. 
Перјата на оваа чапја се жолтеникаво-окер. Стомакот, опашка и крилјата ѝ се бели. Долгите нозе ѝ се жолти, а краткиот дебел клун е зелено-жолт со црн завршеток. Вратот ѝ е многу кус. Лете, возрасните единки имаат долги пердуви на вратот. Кога летаат изгледаат како да се бели, заради бојата на долните пердуви и белите крилја. Младенчињата на жолтата чапја имаат потемни пердуви.

Живеалиште
----------

Жолтата чапја гнезди во слатководни мочуришта и мочурливи низини со трска во Медитеранот и југозападна Азија, Мароко и Етиопија. Таа е птица преселница, па во септември и октомври, лета во Африка, а само некои поединци остануваат да презимуваат во јужниот дел на Медитеранот. Како постојан жител е позната само во Унгарија. 

Жолта чапја во лет
### Гнездење

Жолтата чапја гнезди секоја година од април до јуни во колонии, заедно со други видови чапји, ибиси и мали корморани. Гнездото од трева и трска го прави на стебла од трска или ниски дрвја. Снесуваат 3-4 јајца кои и двајцата родители ги инкубираат и заеднички се грижат за младенчињата откако ќе се испилат, додека по 45 дена не станат самостојни.

### Исхрана

Жолтите чапји се најактивни во самракот и тогаш ловат разни инсекти, жаби и мали рипчиња.

Јајца од жолта чапја

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Ardeola ralloides*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. ↑  David William Snow, Christopher Perrins (Eds) (1997). *The Birds of the Western Palearctic [Abridged]*. OUP. ISBN 0-19-854099-X.CS1-одржување: излишен текст: список на автори (link)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Жолта чапја" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Ardeola ralloides" на Викивидовите ? |

* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 28 јануари 2012 г.
* Squacco Heron - Species text in The Atlas of Southern African Birds
* *Ardeola ralloides* на Flickr: Field Guide Birds of the World
* Ardeola ralloides на Avibase
* Oiseaux Images, call, text, map etc.
Поглед кон врвот Кекеш
**Кекеш** (унгарски: *Kékes tető*) — најголем планински врв во Унгарија со висина од 1.015 метри. Се наоѓа во планинскиот венец Матра во жупанијата Хевеш.

Име
---

Називот Кекеш, планината го добила благодарејќи на својата, многу честа, сина боја која ја добива заради својата висина, магла и испарувањето. На унгарски јазик кек *(kék)* значи сино (боја), додека пак еш *(es)* присвојна придавка, тете *(tető)* значи врв, кров. Така што буквалниот превод на името на планината би бил *Синкав Врв*.

Занимљивости
------------

Кекеш е трета, по популарност, туристичка атракција во Унгарија, по Балатон и Дунав. Самата планина е полна со хотели и скијачки стази. На самиот врв на планината се наоѓа телевизиска кула.

### Авто рели

Тур де Хунгрија, *(Tour de Hongrie)* е рели организирано од страна на унгарското авто-мото друштво и секоја година се одржува на Кекеш.

Досегашни победници на разни релации биле

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001 | Тисаујварош-Кекеш | 174 км | *Милош Рњаковић* | Југославија | Спартак Суботица |
| 2002 | не е одржано |
| 2003 | Мишколц-Кекеш | 127 km | *Матија Квасина* | Хрватска | Камен |
| 2003 | Матрахаза-Кекеш | 3,4 km | *Тамаш Ленџел* | Унгарија | ФТЦ |
| 2004 | Мазекевешд-Кекеш | 148 km | *Анатолиј Варварук* | Украина | Камен |
| 2005 | Мазекевешд-Кекеш | 93 km | *Глен Чедвик* | Австралија | *Cyclingnews* |
| 2005 | Матрахаза-Кекеш | 3,8 km | *Тамаш Ленџел* | Унгарија | П-Ниво |

Координати: 47°52′44″N 20°0′37″E﻿ / ﻿47.87889° СГШ; 20.01028° ИГД﻿ / 47.87889; 20.01028
*Oxyura leucocephala*
**Белоглава патка** (*Oxyura leucocephala*) е вид птица од семејството патки со тврда опашка. Ја има во Македонија.

Распостранетост
---------------

Овој вид патка се среќава во ограничени области на Европа, најмногу е застапена во Шпанија и северна Африка, западна и Средна Азија. Зимува на Балканскиот Полуостров и тогаш доаѓа во Македонија, но поголемиот број зимуваат во југозападна Азија.

Опис
----

Возрасните мажјаци имаат сиво-црвеникаво тело, син клун, а главата им е бела со црвена капа и црвен врат. Возрасните женки имаат сиво-кафено тело, имаат бело лице, темен клун и шарен образ. Долги се 43-48 сантиметри, а тешки се 580-750 грама.

Исхрана
-------

Се хранат со ракови, инсекти, алги, семиња, мекотели.

Размножување
------------

Нивните гнезда се наоѓаат во близна на морињата, а понекогаш користат и напуштени гнезна на други видови. Несат од 5 до 15 јајца, со димензии 66х50 мм и со маса од околу 100 грама, а лушпата е груба и дебела. Кога се свежи се со сина боја, а подоцна стануваат жолтеникави. Малите почнуваат да летаат на два-два и пол месеци.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Oxyura leucocephala*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 5 July 2012.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Белоглава патка" на Ризницата ? |

* ARKive - images and movies of the white-headed duck *(Oxyura leucocephala)* Архивирано на 6 мај 2006 г.
* BirdLife Species Factsheet Архивирано на 29 септември 2007 г.
**Константин Поповиќ – Коча** (Белград, 14 март 1908 — Белград, 20 октомври 1992) — српски и југословенски комунист, филозоф, поет, надреалист, учесник на Шпанската граѓанска војна, Априлската војна и Народноослободителната борба, општествено-политички работник во СФРЈ, генерал-полковник на ЈНА, јунак на социјалистичката војна и народен херој на Југославија. Во периодот од 1948 до 1953 година ја извршувал функцијата началник на Генералштабот на ЈНА, од 1953 до 1965 година функцијата Сојузен секретар за надворешни работи на СФРЈ, a од 1966 до 1967 година функцијата Потпретседател на СФРЈ. Еден е основачите на ФК Партизан од Белград.

Животопис
---------

Роден е на 14 март 1908 година во Белград, од таткото Александар, богат индрустријалец, и мајката Ружа, родена Здравковиќ. Неговиот дедо бил генерал на Кралството Србија и академик Стеван Здравковиќ. Како дете едно време со своето семејство живеел во Швајцарија, заради што прво научил француски, па потоа српски јазик. Гимназија завршил во Белград, а потоа отишол на отслужување на воениот рок. После завршетокот на служењето војска повторно заминал во Швајцарија, па потоа во Франција, каде на париската Сорбона студирал чиста филозофија и допломирал во 1932 година. Таму се приклучил на надреалистичките кругови.

Од својата рана младост усвоил марксистички поглед на светот и пружал поддршка на работничкото движење, иако потекнувал од богато буржоаско семејство во војска. Заради тоа бил погонуван од страна на монархистичкиот режим. Инаку, генералот Коча Поповиќ завршил училиште на резервни артилериски офицери на Војската на Кралството Југославија во Сараево 1927 година, а истата година даден му бил чин на резервен артилериски потпоручник. Во Комунистичката партија на Југославија примен бил во 1933 година, после што бил уапсен.

Надворешни врски
----------------

* Тихомир Понош „Од белешките на Коча Поповиќ", „Независен".
* Константин Коча Поповиќ документарен филм на Јутјуб
* Биографија на Коча Поповиќ
Реконструкција на пјацата на Трајановиот форумТрајановиот форум денес
**Трајанов форум** (латински: *Forum Traiani*) е последниот форум од царските форуми во Рим.

Историја
--------

Форумот е изграден по наредба на цар Трајан со пари од богатството стекнато во војната со Дакијците, завршена во 106 г. Фастите кажуваат дека камен-темелник е удрен во 112 г. додека пак Трајановиот столб е започнат во 113 г.

За изградба на овој монументален комплекс биле потребни големи ископувања: работниците ги откопувале падините на ридовите Квиринал и Капитол, што ја затворале долината кај царските форуми кон Марсовото Поле.

Постои веројатност дека ископувањата започнале уште во времето на Домицијан, додека самиот прокект на форумот целосно му се препишува на Аполодор Дамаски, кој исто така го придружувал Трајан во дакиските походи.

За време на изградбата течеле и уште неколку проекти: изградбата на Трајановиот пазар и Цезаровиот форум (каде била изградена т.н. Базилика Аргентарија), како и реновирање на храмот на Мајка Венера.

Распоред
--------

Форумот е изграден од огромна пјаца опкружена со стои со должина од 200 и ширина од 120 м со *екседри* од двете страни. Главниот влез е од јужната страна, трумфална арка врз која била сместена статуа на Трајан во шесткоњска двоколка. Базиликата улпија е семстена на северниот крај на пјацата, која била поплочена со квадратни плочи од бел мермер и украсена со голема коњаничка статуа на Цар Трајан. На обете страни од пјацата имало пазари (во облик на безистени), кои исто така биле сместени во екседрите.

Северно од базиликата имало помала пјаца, со храм посветен на воздигнатиот Трајан на крајната северна страна кој гледал навнатре. Веднаш северно од базиликата улпија на обете страни од форумот се наоѓале две библиотеки, една со латински и една со грчки книги и документи. Помеѓу библиотеките се наоѓал 38-метарскиот Трајанов столб.

Во средината на IV век, Константин II, при неговата посета на Рим, бил вчудовиден од огромната коњаничка статуа на Трајан и околните згради. Оваа царска посета и местата од интерес се опишани од Амијан Марцелин.

Денес останат е само дел од пазарите и Трајановиот столб (во целост).

Поримска историја
-----------------

Во средината на IX век, мермерниот плочник бил систематски откопуван за други употреби заради неговиот висок квалитет. Истовремено плочникот бил заменет со скромна калдрма што укажува на тоа дека местото сѐ уште се користело како јавен плоштад.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  Roth, Leland M. (1993). *Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning* (First. изд.). Boulder, CO: Westview Press. ISBN 0-06-430158-3.

Надворешни врски
----------------

* „Mercati di Traiano Rome photos virtual tour". *FreeReservation.com*. Архивирано од изворникот (iPIX) на 2010-01-02. Посетено на 2006. Укажано повеќе од еден `|accessdate=` и `|access-date=` (help); Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 315161178
* GND: 4436834-3

 |

 |
Примерок на силно порозна пемза од вулканот Теида на Тенерифе на Канарски ОстровиКанарските Острови. Неговата густина е само 0,25 кг на кубен дециметар. Скалата е во сантиметри.
**Пемза** – лесна, бела или сива, извонредно шупликава и сунѓереста карпа, со кисел или среднокисел состав. Оваа високомеуреста пирокластично екструзивна магматска карпа содржи риолит, трахит и фонолит.

Особености
----------

Бојата на пемзата е обично светла, главно бела. Како екструзивна карпа, создадена при ерупција на вулкан. Нејзината просечна порозност е околу 90%. Пирокластичниот материјал е исфрлен во воздухот како пена која содржи меурчиња гас. Лавата брзо се стврднува, а меурчињата остануваат заробени во карпатА. Заради тоа пемзата е исклучително лесна, па не пропаѓа во вода и се користи за производство на лесни бетони.

### Пемзата е многу лесна па често плови по вода

Базалтната верзија на пемзата е позната како скорија и многу се разликува заради минералогијата. Кога е присутна поголема количина гас тогаш настанува ситнозрнеста верзија на пемзата позната како пемзит. Пемзата се смета за стакло бидејќи нема кристална структура – аморфна е. Варира и во густината, во зависност од односот на меурчињата и цврстиот материјал. Многу примероци пемза пловат на вода. После ерупцијата на вулканот Кракатау во Тихиот Океан, долго време пливале сплавови пемза долги и до 25 метри. На некои растеле палми и друга вегетација. За време на подземните вулкански ерупции близу Тонга во 1979, 1984 и 2006 година настанале големи сплавови пемза долги и до 30 км кои пловеле илјадници километри до Фиџи.

Пемзата има многу мала густина
Постојат главно два вида на меурчињата во пловките. Некои пловки се состојат од тубичести и напоредно распоредени меури,и затоа таквата пловка поприма свиленкаст изглед. Втората форма на меурчиња е сферична и таквиот пловак се содзава како резултат на зголемениот притисок во текот на ерупцијата.

Примена
-------

Пемзата многу се користи за правење исклучително лесен бетон. Се користи и како адитив на цементот и таквата пемза се нарекува поцолан и се меша со вар за да се направи лесен бетон. Ваквиот бетон бил во употреба веќе во римскиот период. Пемзата се користи и во козметиката за отстранување на вишок кожа на стапалата. Фино сомелена пемза се додава во некои забни пасти и во некои кремови за раце заради нејзината голема абразивност. Таканаречениот лавин сапун во себе содржи абразивна пемза, а го користат автомеханичарите и други кои многу ги валкаат рацете.

Наводи
------

1. ↑  Геолошка терминологија и номенклатура IV петрологија, Beograd, 1975

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Пемза" на Ризницата ? |

* NSW to become the pumiced land Retrieved 2007-01-28.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85109056
* GND: 4203313-5

 |

 |
Hamedan Float Persian Parade 2016 Madison Ave
**Њу Персиска парада** е годишна парада што се одржува во Њујорк, Соединетите Американски Држави. Парадата била основана во 2004 година од група ирански Американци кои сакале да ја одржат жива персиската култура и традиции на нивната татковина, Иран.

Њујоршката персиска парада се одржува во средината на традиционалниот двонеделен период на прослава за Новруз, иранската Нова година.

Со пандемијата COVID-19 што предизвика парадата да оди во пауза во 2020 година, 17-тиот беше одложен за 2022 година.

Наводи
------

1. ↑  „BBC فارسی - جهان - گالری عکس: جشن سالانه ایرانیان در نیویورک (1)".
2. 1 2  „Persian Parade Celebrates Iranians in America". Архивирано од изворникот на 2009-05-30. Посетено на 2009-06-01.
**Нане Сарма** (персиски: ننه سرما, „Баба Мраз") е митски лик во иранскиот фолклор. Таа е сопруга на Аму Новруз, „Чичкото Новруз".

Во 2012 година, првата иранска народна приказна за Нане Сарма била објавена на англиски јазик, во книгата „*Калинки и рози: Персиска љубовна приказна*".

Поврзано
--------

* Снегурочка, сроден лик во словенските земји, освен тоа што е прикажана како внука на Дедо Мраз, локалниот празничен дарител на подароци.
* Божества и персонификации на годишните времиња

Наводи
------

1. ↑  „Payvand". *Payvand*. 28 март 2012. Архивирано од изворникот на 2020-02-18. Посетено на 2020-11-20.
Оваа статија се однесува на населбата.  За претпријатието, погл. Ползела (претпријатие).

**Ползела** ― населба во истоимената општина и е географски значајна поради нејзината местоположба во Долната Савињска долина. Се наоѓа на важна патна раскрсница уште од римско време (Во Лочица кај Савиња имало римски логор) што ги поврзува правците од западните предели на Цељската Котлина до Шалешка Долина и Горната Савињска Долина.

Историја
--------

Дворецот Шенек.
Пензионерскиот дом со обновената капела.
Ползела и нејзината околина биле населени од одамна. Марко Аврелиј изградил силен одбранбен логор на II италијанска легија во областа на денешна Лочица кај Савиња за време на битките меѓу Римјаните и Германите. Во самата Ползела, на еден рид, во средината на градот, се наоѓа замокот Коменда кој првпат се споменува во 1170 година под името Халенштајн. Од 1323 до 1780 година, замокот бил во сопственост на Малтешките витези, по што сменил неколку сопственици. Таму живеел и еден од вујковците на Франце Прешерн и тој редовно го посетувал.

Меѓу светите градби треба да се спомене, црквата „Св. Марина (Марјета)" од 1255 година. Градбата била изградена во стилот на романтизмот со готска камбанарија. Во 18 век црквата била обновена, а камбанаријата била подигната за еден кат.

На благ рид на северната страна на Ползела се наоѓа замокот Шенек, кој првпат бил споменат во 1288 година и првично имал облик на кула. Бил во сопственост на грофовите на Цеље. По кратката војна во 1437 година, меѓу жителите на Цеље и епископот, Јанез Шалерман, жителите на Цеље сами го урнале. Денешниот Шенек е во облик на потковица и веројатно бил повторно изграден во втората половина на 15 век.

Околу 3 км северозападно од Ползела, во Заложе се наоѓа манастирот Нови Клоштер. Историјата на Нови Клоштер е тесно поврзана со жителите на Цеље. Фридрих II изградил манастир и црква во 1453 година и ги подарил на монасите. 

### Важни личности

Ана Древ живеела во Општина Ползела. Петер Жупанц (1968) е публицист и сценарист од Ползела. Нежа Маурер е почесен граѓанин на Општина Ползела.

Наводи
------

1. 1 2  „Naselje Polzela". *Статистичка служба на Република*. Посетено на 19 октомври 2022.
2. ↑  „Polzelan Peter Zupanc odkrito o hrani, plači in življenju na Kitajskem". *Š. Kumer*. Посетено на 15 октомври 2019.

Извори
------

* Бадовинац, Богдан; Кладник, Драго *Савињско, Цеље, Велење A-Žː прирачник за патници и деловни луѓе* Помурска заложба, Мурска Собота, 1997 година (Предлошка:COBISS)

Поврзано
--------

* Парохија Ползела
* Општина Ползела
* Ползела (железничка станица)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ползела" на Ризницата ? |

* Ползелна на Geopedia
* Мрежна страница на Училиштето „Ползела"

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Ползела |
| --- |
|  |
| 
* Андраж над Ползела
* Брег кај Ползела
* Добрич
* Заложе
* Лочица на Савиња
* Орова Вас
* Подвин кај Ползела
* **Ползела**

 | Грб на Општина Ползела |

 |
***Колекцијата Буде***, или ***Колекцијата на Универзитетите на Франција***, е уредувачка збирка што ги содржи грчките и латинските класици до средината на 6 век (пред императорот Јустинијан). Издаден е од Les Belles Lettres, а е спонзориран од Здружението Гијом Буде.

Секој наслов од серијата вклучува вовед, белешки и критички апарат, како и превод на француски на свртена страница, споредлив со класичната библиотека Лоеб во англиското говорно подрачје, но со значително подетални воведи, апарати и критички или објаснувачки прибелешки. Некои наслови дури содржат коментари од целосен обем. Грчките автори во серијата може да се препознаат по жолта корица на која се гледа малата утка на Атина, латинските по црвена каде се наоѓа волчица која потсетува на Капитолинскиот волк. 

Првиот том на Буде, Платоновиот *Hippias Mineur*, бил објавен во 1920 година. Набргу потоа се појавило првото латинско дело од серијата, имено на Лукрециј, уредено од Алфред Ерноут. Објавени биле повеќе од 800 тома од серијата, при што грчките автори (околу 430 тома) се побројни од латинските (околу 370 тома). Вклучени се и паганските автори и црковните отци, иако, за вторите, серијата Sources Chrétiennes (Éditions du Cerf, Париз), која опфаќа грчки и латински автори.

 Збирка на латински автори од серијата Буде

Поврзано
--------

* Bibliotheca Teubneriana
* Оксфордски класични текстови
* Скритори грчки и латински

Надворешни врски
----------------

* Список на наслови: грчки серии, латински серии )
* Старогрчки OCR на наслови од јавен домен во колекцијата Budé во складиштето Lace Архивирано на 24 август 2018 г. на Универзитетот Маунт Алисон : Eschyle par Paul Mazon vol. 1 Архивирано на 24 август 2018 г. кн. 2 Архивирано на 24 август 2018 г. Platon Oeuvres complètes vol. 13, Ptie.3 Архивирано на 24 август 2018 г. Sophocle par Paul Masqueray vol. 2 Архивирано на 25 јануари 2014 г. Archived .
* Список на скенирања од колекцијата Budé достапни на интернет, главно преку Интернет Архива : грчки серии, латински серии
Фрагмент од Битолскиот триод
Фрагмент од Орбелскиот триод
**Триод** или **трипеснец**(грчки:  *Τριῴδιον*, од τρεις - три + ωδή - песна) — зборник од канони, кои се состојат од три пеења. Постојат стари ракописи на црковнословенски јазик. Првиот печатен триод е издаден во Венеција.

Триодoт ги покрива подвижните празници на годината, празниците чии датуми не се фиксни, туку зависат од деновите на празнувањето на Велигден - од подготвителната недела за великите пости до втората недела по Педесетница (Духовден).

Посен и цветен триод
--------------------

Во богослужбата има *посен триод* и *цветен триод*.

### Посен триод

Посен триод (Τριῴδιον κατανυκτικόν) - содржи служби на подготвителните и великопосната недела, од првата недела - почнувајќи со неделата на митарот и фарисејот, до Велигден. Повеќето автори на молитвени текстови (канони, стихири, антифони и др.) се од 8 и 9 век – Андреј Критски, Козма Мајумски, Јован Дамаскин, император Лав VI, и др.

### Цветен триод

Цветен триод (пентикостар, петдесетодневник) – ги вклучува службите за Велигден (започнува со Лазарова сабота) и недела по Воскресението Христово до втората недела по Педесетница.

Познати триоди
--------------

Познати македонски триоди се:

* Битолски триод
* Орбелски триод
* Шафариков триод
* Загрепски триод

Наводи
------

1. ↑  Таковски, Јован, протојереј (1999). „Терминологија од областа на теологијата" (PDF). *Македонска терминологија*. Скопје: МАНУ. **102** (4): 100.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Богослужбени книги во православието |
| --- |
|  |
| 
* Псалтир
* Часослов
* Месецослов
* Октоих
* Минеј
* Триод
* Типик
* Требник

 |
|  |
| Икона за портал Портал: „Христијанство" |

 |
**„Њујоршки приказни"** (англиски: *New York Stories*) — омнибус-филм од 1989 година, составен од три дела чија заедничка тема е Њујорк. Првиот дел е насловен „Животни поуки" во режија на Мартин Скорсезе, според сценариото на Ричард Прајс, а во главната улога настапува Ник Нолти. Вториот дел, со наслов „Живот без Зои", е режиран од Френсис Форд Копола, а авторка на сценариото е неговата ќерка Софија Копола. Третиот дел носи наслов „Едиповиот бродолом" во режија на Вуди Ален, кој е автор и на сценариото, а глуми и една од улогите.

Наводи
------

1. ↑  Retrospektiva Woodyja Allena: Newyorške priče, američki film (пристапено на 24.10.2023)
*Мадона и дете со Свети Себастијан и Свети Винсент Ферер* (1506) од Андреа Превитали
***Мадона и Детето со Свети Себастијан и Свети Винсент Ферер*** или ***Мадона и Детето со Свети Себастијан и Свети Тома Аквински,*** сликарство во масло на панел од Андреа Превитали. Било создадено во 1506 година во Венеција додека тој сè уште бил во студиото на Џовани Белини и бил современик на истиот уметник *Мадона и детето* ( Музеј на ликовни уметности (Будимпешта)). Сега се наоѓа во Accademia Carrara во Бергамо, на која премина од колекцијата на Гуглиелмо Локис во 1866 година.

Светецот од десната страна не бил дефинитивно идентификуван, а му недостасувале и традиционалните атрибути на Свети Тома Аквински или Свети Винсент Ферер. Делото е потпишано *ANDREAS, NERGOMENSIS.* *ДИСИПУЛУС ИОВА.* *БЕЛИНИ.* *P.XIT* и датира *MCCCCCVI*, и двете на основата на мермерниот престол на Мадона. Потписот бил проследен со палмово гранче и маслиново гранче врзани со лента, симбол кој се појавувал и кај уметникот *на Свети Јован Крстител со четворица светци* (црквата Санто Спирито, Бергамо), циклусот на слики за палатата Зоња и *Христов благослов* (Национална галерија, Лондон). Исто така, на основата на тронот имало симбол, можеби YHS (триграмот на Бернардино од Сиена) или поверојатно VHS (*Virgini Hominum Servatrici* или *На Богородица, слуга на човештвото*).

Наводи
------

1. ↑  „Madonna con Bambino in trono tra San Sebastiano e San Vincenzo Ferrer" (италијански). Lombardia Beni Culturali. Архивирано од изворникот на 2022-05-17. Посетено на 2023-03-17.
2. ↑  G. Brambilla Ranise (2005). *Una vita, una collezione, un tradimento. Guglielmo Lochis (1789-1859) e la sua raccolta* (италијански). **1–2**. Bergomun. стр. 225–288.
3. ↑  „Madonna col Bambino in trono tra i santi Sebastiano e Vincenzo Ferrer (o Tommaso d'Aquino ?)" (италијански). Accademia Carrara.
4. 1 2  Mauro Zanchi, Andrea Previtali il colore prospettico di maniera belliniana, Ferrari Editrice, 2001, pages 22-23

Библиографија
-------------

* Mauro Zanchi (2001). *Andrea Previtali il colore prospettico di maniera belliniana* (италијански). Ferrari Editrice.
* Antonia Abbatista Finocchiaro (2001). *La pittura bergamasca nella prima decina del cinquecento* (италијански). La Rivista di Bergamo.
* „Madonna col Bambino in trono tra i santi Sebastiano e Vincenzo Ferrer (o Tommaso d'Aquino ?)" (италијански). Accademia Carrara. Посетено на 24 July 2018.