recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Островот Лесков** е мал ненаселен остров во групата Острови Траверсеи од Јужни Сендвич Острови. Долг е помалку од 1 nautical mile (2 kм) и се наоѓа 30 nautical miles (56 kм) западно од Островот Високои. Откриен е во 1819 година од страна на руска експедиција под Фабијан Готлиб фон Белингсхаузен, кој го именувал за третиот поручник на експедицискиот брод  *Восток* .

Лесков се наоѓа западно од главниот островски лак на Јужните Сендвич Острови и е составен од андезит наместо базалт ic лава со нејзиниот највисок врв достигнува Предлошка:Конвертирај. зона на субдукција што го формира Ровот за јужен сендвич лежи источно од островскиот лак.

Островот е мал и има само две именувани одлики, и двете именувани од Комитетот за имиња на места на ОК на Антарктикот во 1971 година. Точката Bowsprit е североисточната точка на островот, именувана поради сличноста со бовсприт, или гребенот на брод. Rudder Point е висока, карпеста југоисточна точка на островот, именувана во асоцијација со Bowsprit (бидејќи кормило е на спротивниот крај на бродот од bowsprit).

Никогаш во историјата на човештвото немало толку многу информации за островот Лесков како што има денес благодарение на интернетот. Сепак, овој пристап до сè што е поврзано со островот Лесков не е секогаш лесен. Заситеноста, лошата употребливост и тешкотијата да се направи разлика помеѓу точните и неточните информации за островот Лесков честопати е тешко да се надминат. Тоа е она што не мотивираше да создадеме доверлива, безбедна и делотворна страница.

Лесков се наоѓа западно од главниот островски лак на Јужните Сендвич Острови и е составен од андезитна наместо базалтичка лава, а нејзиниот највисок врв достигнува 190 метри (620 стапки). Зоната на субдукција што го формира Јужниот Сендвич Ров се наоѓа на исток од островскиот лак.

Островот е мал и има само две именувани одлики, и двете именувани од Комитетот за имиња на места на Обединетото Кралство на Антарктикот во 1971 година. Точката на Босприт е североисточната точка на островот, именувана поради сличноста со стрела за чамец или лак на брод. Rudder Point е висока, карпеста југоисточна точка на островот, именувана во асоцијација со Bowsprit (бидејќи кормилото е на спротивниот крај на бродот од bowsprit).

Поврзано
--------

* List of Antarctic and sub-Antarctic islands

Наводи
------

1. ↑  Leskov Island
**Остроклуниот кит** *(Balaenoptera acutorostrata)* е најмалиот вид браздести китови (*Balaenoptera*), односно китови што имаат растеглив, набран хранопровод. Ова е исто така најмногубројниот вид, со вкупен број од дури еден милион единки. Како својот многу поголем сродник, синиот кит, и овој вид има тело во облик на торпедо, со една грбна перка што се наоѓа одзади кон опашката. Од горната страна тој има сива или кафеава боја, а одозгора има посветла боја. Понекогаш на кратките шилести перки се наоѓа по една бела лента. Остроклуните китови живеат сами или во мали групи. Тие се природно љубопитни и редовно им приоѓаат на бродовите. Јадат мали риби и плактонски животни, а, како и другите браздести китови, главно се хранат во области со студени води. Во текот на сезоната на размножување јадат многу помалку, а тогаш се селат во тропските води. Остроклуниот кит е единствениот кит браздан што сè уште се лови во комерцијални цели, и покрај мораториумот што го почитуваат повеќе држави членки на Меѓународната комисија за ловење китови (IWC).

Наводи
------

1. ↑  Arnason, U. Gullberg A. & Widegren, B. (1993). „Cetacean mitochondrial DNA control region: sequences of all extant baleen whales and two sperm whale species". *Molecular Biology and Evolution*. **10** (5): 960–970. PMID 8412655. Посетено на 2007-07-13.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)

Надворешни врски
----------------

* *Newton North HS oceanography project Архивирано на 13 јули 2011 г. - general information*
* *Project Minke Архивирано на 6 март 2021 г. - Minke whales from the West Coast of Scotland*
* *Northeast Pacific Minke Whale Project - Minke whales from the Northeast Pacific*
* *Dwarf Minke Whales Архивирано на 20 февруари 2011 г. - Great Barrier Reef Marine Park Authority - list of permitted swim-with-dwarf minke whales tourism operators on the Great Barrier Reef*
* *Minke Whale Project - Dwarf minke whale research team based at James Cook University, North Queensland, Australia*
* ARkive Архивирано на 26 април 2016 г. Stills, video.
* NMV Архивирано на 11 февруари 2012 г. Photo of skull.
**Основно училиште „Никола Карев"** (официјално: **Подрачно основно училиште „Никола Карев" - Тополница**; скратено: **ПОУ „Никола Карев"**) — подрачно основно училиште во селото Тополница, составен дел на истоименото училиште во Радовиш.

Училиштето е именувано по македонскиот револуционер Никола Карев.

Местоположба
------------

Училиштето се наоѓа во јужниот дел од селото.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на турски наставен јазик во две или три училници.

Галерија
--------

* Поглед на училиштетоПоглед на училиштето
* Влезот на училиштетоВлезот на училиштето
* Натписна табла над влезотНатписна табла над влезот
* Игралиште во дворот на училиштетоИгралиште во дворот на училиштето

Наводи
------

1. ↑  „ООУ Никола Карев — Радовиш Архивирано на 13 јануари 2022 г.". *Општина Радовиш*.

Координати: 41°39′16.9″N 22°22′33.4″E﻿ / ﻿41.654694° СГШ; 22.375944° ИГД﻿ / 41.654694; 22.375944
Палатата РозендалПалатата Розендал
**Палатата Розендал** (шведски: *Rosendals slott*) е павилјон на шведската палата сместен на Дургарден, остров во центарот на Стокхолм. Изградена е помеѓу 1823 и 1827 година за кралот Карл XIV Јохан, првиот крал на Бернадот Шведска. Тој бил наменет како за бегство од формалностите на судскиот живот во Кралската палата.

Палатата Розендал во голема мера била дизајнирана од Фредрик Блом, еден од водечките архитекти во тоа време, кој добил кралски налог да ја нацрта и да ја изгради зградата на палатата откако изгореле оригиналните згради. Фредрик Август Лидстромер, градски архитект во Стокхолм од 1818 до 1824 година, бил главниот архитект на кралот Карл XIV Јохан при изградбата на оригиналната палата Розендал. Откако изгорела во 1819 година, Лидстромер, исто така, ги создал првичните цртежи за замена на палата. Цртежите потоа биле адаптирани и прецртани од Фредрик Блом, кој бил асистент на Јонас Лидстромер, татко на Фредрик Август Лидстромер. Павилјонот на кралицата во палатата Розендал *и викендичката на гардата* останале целосно дело на Фредрик Август Лидстромер.

Создавањето на палатата Розендал во 1820-ти го означил почетокот на развојот на Јургорден во прекрасна станбена област. Кога кралот Оскар II починал во 1907 година, неговите наследници одлучиле да ја направат Розендалската палата музеј на периодот на Карл Јохан и животот на Карл XIV Јохан. Ова ја прави палатата Розендал уникатна  документација за стилот на Европската империја, во Шведска, исто така позната како стилот Карл Јохан. Стилот Карл Јохан останал популарен во Скандинавија, дури и кога стилот на Империјата исчезнал во другите делови на Европа.

Палатата денес изгледа во голема мера како што била во животот на Карл XIV Јохан. Во текот на летните месеци, палатата е отворена за посетители за тури со водичи. Принцот Карл Филип и неговата сопруга принцезата Софија живееле во палатата Розендал 2015-2017 година, додека нивниот постојан дом, Вила Солбекен, се реновирала.

Наводи
------

1. ↑  „Taking a look at Villa Solbacken". *Royal Central*. Посетено на 16 August 2021.

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб страна Архивирано на 6 август 2009 г.
* Дестинација Стокхолм
* Музеи во Стокхолм
***Паладинс*** е игра која не се плаќа создадена за тим, објавен во септември 2016 година како претходник на производот на Хај-рез Студиос. Во рок од една недела од објавувањето на Стим, играта привлече 800 000 преземања, и стана една од десетте најпопуларни игри објавени од страна на Хај-рез Студиос.

Секој играч контролира карактер со различни способности, и тие се поделени во две екипи кои се натпреваруваат за да се постигнат целите.

Како одговор на обвинувањата дека играта е клон на играта *Overwatch*, Тод Харис од Хај-рез изјави дека "[*Overwatch*] не беше инспирација за *Паладинс*", а "играта која заслужува најмногу кредит е *Тим Тврдина 2*".

Наводи
------

1. ↑  Оливер Cragg (2016-09-23).
2. ↑  Jonathon Dornbush (2016-09-20).
3. Oliver Cragg (2016-09-23). „Overwatch 'clone' Paladins takes Steam by storm with over 750k downloads". *International Business Times*. Посетено на 2016-10-22.
4. Jonathon Dornbush (2016-09-20). „Paladins Developer Responds to Overwatch Comparisons". *IGN*. Посетено на 2016-10-22.
**Пал мал** илустриран во *Old English Sports, Pastimes and Customs*, 1891
**Пал мал** — игра која се играла во XVI и XVII век и е претходник на крокетот. Името доаѓа од италијанскиот збор *pallamaglio*, кој буквално преведен значи топка-токмак. Се играла на долга алеја со вземјен железен обрач на крајот. Целта на играта била да се удри дрвена топка (направена од зеленика) со периметар од околу 30 см (отприлика иста големина како топката за крокет) со долг токмак низ алејата и преку обрачот со што помалку удари.

Пал мал-от бил популарен во Италија, Франција and Шкотска, а потоа дошол и во Англија во XVII век. Името „пал мал" не се однсеува само на играта, туку и на токмакот со кој се игра. Многу градови денес имаат прави улици и корза кои еволуирале од алеи каде се играла оваа игра. Две вакви места во Лондон се Пал Мал и Шеталиштето (*The Mall*). Кога играта се демодирала, некои од овие алеи станале трговски улици, од каде потекнува американскиот збор *shopping mall* (трговски центар); други еволуирале во тревнати сенливи корза кои и ден денес се нарекуваат *malls*.
**„Подарок за слонот"** е советски анимиран цртан филм заснован на приказните на Александар Костински. Тигарчето и неговите пријатели одат на роденденот кај Слонот, а злобниот Дјудјука залудно се обидува да ги скара пријателите животни.

Заплет
------

Злобната волшебничка Дјудјука Барбидоска долетува на чадор на островот, таа сака да ги скара сите пријатели. Тигарчето, мајмунот и жабата одат на роденден кај слончето. Таму ги чекаат пријателите: папагалот, нилскиот коњ, крокодилот и желката. Тие веќе подготвиле подарок за слончето - фотоапарат. Лошата Дјудјука им прави сплетки по патот, но ништо не им се случува на неговите пријатели.Тогаш лошата Дјудјука отстранува важен елемент од апаратот - птица што лета надвор од објективот. Пријателите не се вознемируваат и се обидуваат да зборуваат тие наместо птицата. Најпрво, тигарот бил птица, а потоа мајмунот, но на сликата се покажувало дека сите се со риги или уши, а со тоа тие се натажиле. Но, тогаш се сетиле дека меѓу присутните гости имало птица - папагал. Роденденот завршил со пријателска фотографија и чајна забава со торта од ананас. И кокос паднал врз Дјудјука, која од бес ја удрила главата во палмата.

Креатори
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Автор | Александар Костински |
| Продуцент | Јуриј Бутирин |
| Дизајнер на производство | И. Елизаров |
| Оператор | Ернст Хаман |
| Композитор | Игор Егиков |
| Текстописец | Владимир Антонов |
| Инженер за звук | Нели Кудрина |
| Асистенти: | Г. Черникова, Л. Денисова, Л. Корошкова, Е. Строганов |
| Сликари | С. Петецски, Вадим Меџибовски, И. Самохин, Борис Тузанович, Владимир Спорихин, Жана Корјакина |
| Улогите ги искажале: | Раиса Мухаметшина - *Дјудјука Барбидоскаја*Зинаида Наришкина - *мајмун / желка*Рогволд Суховерко - *Слон*Клара Румјанова - *Тигар / жаба*Ирина Воронцова - *вокал*Александар Маркелов - *Папагал / нилски коњ* |
| Монтажа | Галина Дробинина |
| Уредник | Татјана Бородина |
| Директор | Лидија Варенцова |

Видео изданија
--------------

Цртаниот филм е објавуван многу пати на ДВД во колекции цртани филмови: „Тигарот и неговите пријатели", „Ах, Дјудјука!", „За малите", „Омилени песни", „Братот Лисец и братот Зајак" (серијал) „Посета на бајка", „Тигарот и неговите пријатели" (серија „Мулти-огномет"), „Добра ноќ, деца!" (Недела 1).

Надворешни врски
----------------

* Креативно здружение „ЕКРАН"
Броењето во праисторијата прво било помогнато со употреба на делови од телото, првенствено со прстите. Ова се одразило во етимологијата на одредени имиња на броеви, како на пример во имињата од *десет* и *стот* во праиндоевропските броеви, и двата содржат корен \**dḱ,* исто така, што се гледа во зборот за „прст" (латински *дигитус*, сроден со англискиот *toe* (ножен прст)).

Раните системи на броење со употреба на рабош се појавуваат во доцниот палеолит. Првите посложени системи се развиле во Стариот Близок Исток заедно со развојот на раното пишување преку прапишувачките системи.

Позадина
--------

Броевите првично се развиле од употребата на ознаки за запишување како средство за броење, при што најстарите примери се стари околу 35,000 до 25,000 години.

Развој
------

Броењето со помагала како рабош станало пософистицирано во блискоисточниот неолит, развивајќи во разни видови прапишување. Клинестото писмо се развило од прапишувањата поврзани со следење на стоките/добрата за време на бакарното време.

### Стариот Свет

* Египетски броеви
* Вавилонски броеви
* Егејски броеви

### Новиот Свет

* Кипу
* Мајански броеви

Рани броеви во Уникод
---------------------

Проширената повеќејазична табела на Уникод има голем број опсези на кодовни точки, резервирани за прасториски или раноисториски броеви:

* Егејски броеви (10100–1013F)
* Старогрчки броеви (10140–1018F)
* Клинести броеви и интерпункција (12400–1247F)
* Броеви со броење на прачки (1D360–1D37F)

Поврзано
--------

* Историја на древните броjни системи
* Абакус
* Атички броеви
* Австралиско-абориџинска енумерација
* Цртки и реси
* Чувашки броеви
* Историја на општењето
* Историја на математиката
* Инуитски броеви
* Коска Лемомбо
* Римски броеви
* Рабош

Наводи
------

### Цитирани извори

* Артур Ј. Еванс, *Writing in Prehistoric Greece*, весник на Антрополошкиот институт на Велика Британија и Ирска (1900).

Надворешни врски
----------------

* Архивирано на 30 април 2016 г.
*
Катарина Бругманс - Франс Халс
***Портрет на Катарина Бругманс*** е слика со маслени бои на платно, од холандскиот сликар на златната доба, Франс Халс. Оваа слика е насликана во 1634 година и сега е во приватна колекција. Се смета за приврзок на портретот на сопругот на Катарина, Тиелман Ростерман.

Живот
-----

Катарина Бругманс била крстена во Амстердам на 15 октомври 1609 година, како ќерка на Јан Питерс Бругман и Марија Адриаенс. Таа му станала свршеница на Тиелман на 27 ноември 1631 година, истата година кога била направена инвестиција во имот во Бимстер од името на Јан на неговата вдовица Марија. Овој ист имот подоцна му бил предаден на Тиелман во 1649 година.

Сликарство
----------

На портретот е напишана 1634 година и возраста на невестата е 22, но бидејќи имала 22 години кога се омажила во 1631 година, веројатно е малку порано. Слично на другите свадбени портрети на Халс на стоечки жени, таа го држи задниот дел од столот со десната рака. Нејзината дијадемска капа е обрабена со тантела како и на портретот на Халс на Сара Волфаертс ван Димен. Нејзиниот фустан е врв на модата и покажува момент кога заедно се носеле рамни јаки и широки јаки. Таа држи свадбена ракавица која веројатно одговара на онаа на портретот на нејзиниот сопруг. Нејзиниот портрет бил документиран од Хофстед де Грут во 1910 година, кој напишал:

> 218. КАТАРИНА БРУГМАН, сопруга на Тиелман Ростерман. Б. 59; М. 66. Должина од три четвртини. Таа стои, свртена малку налево, и гледа директно во гледачот. Нејзината десна рака се потпира на задниот дел од столот, а левата рака и ги држи ракавиците. Таа носи капа со тантела, богат фустан со јака од тантела, како и раф и фини чипкани воали. На врвот лево е нејзиниот грб. Под грбот е испишано „AETA SVAE 22 (и под ова) ANo 1634". Платно, 46 инчи на 34 инчи. Изложено од дилерите од Амстердам Ф. Мулер, 1907 година, бр. 13. Во колекцијата на грофот Андре Мнишех, Париз. Во сопственост на парискиот колекционер Ф. Клајнбергер.
> 
>

Свадбен приврзок
----------------

* 
*

Наводи
------

1. ↑  Amsterdam archives[*мртва врска*][*мртва врска*]
2. ↑  Owners in the Beemster 1612-20th-century Архивирано на 30 август 2021 г. in archives of the Water Board
3. ↑  catalog number 218 in Hofstede de Groot on Catharina Brugman
4. ↑  catalog number 354 in Hofstede de Groot on Portrait of a man
**Портрет на Господин** – слика од Александар Ѓаконов. Сликата е цртеж на хартија, завршена во 1898 година со димензии 34 х 32 см и се наоѓа во Народниот музеј во Битола.

Опис
----

На сликата „Портрет на Господин" е претставена постар човек – господин. Косата му е побелена со долги бакенбарди. Облечен е со елегантен фрак стилски од крај на 19 век. Високите јаки, однадвор темни одвнатре светли, се високо подигнати до ушите. Претставен е до горното попрсје – до висината на рамењата. Насликан е во духот на виенското сликарство – според облеката, начинот на дотерувањето и според стилот во кои има реалистичко сликање до најситен детаљ особено во сите црти на лицето. Господинот е горд, достоинствен и свечено замислен.

Наводи
------

1. ↑  Уметничка слика „Портрет на Господин"
**Политиките на Руанда** се одвиваат во рамките на претседателска република, каде претседателот на Руанда е шеф на државата и претседател на владата. Руанда има повеќепартиски систем. Извршната власт е во рацете на владата на Руанда. Законодавната власт е во рацете на владата и во рацете на двата претставнички дома. На 5 мај 1995 транзиционалното национално собрание усвоил нов устав со кој се достигнал и мировен договор. По геноцидот во Руанда, мнозинството политичари биле жени и Руанда е првата и единствената држава во светот како националната легислатива е донесена од мнозинство жени.

Законодавна власт
-----------------

Парламентот на Руанда има два дела. Долен и Горен Дом или Сенат. Долниот дом има 80 членови, а додека Сенатот има 26 членови.

Судска власт
------------

Уставниот суд се состои од Советот на Државата.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Руанда
* Официјална страна на Премиерот на Руанда
Jean-Jacques Rousseau, *Discours sur l'oeconomie politique*, 1758
Терминот **полтичка економија**, до крајот на 19ти и почетокот на 20 век се однесува на економија(economics) во денешната смисла за зборот. Денес политичка економија има значење со кое се искажува политичкото влијание врз економијата. Но, во францускиот јазик поимот политчка економија се задржал и до денес, и денес го има значењето на економија.

Политичката економија може да биде дефинирана како општествена наука која главно се занимава со врските помеѓу една економија и политика во една држава или регион.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Јавна политика |
| --- |
|  |
| 
* Внатрешна
* Воена
* Еколошка
* Економска
	+ даночна
	+ монетарна
	+ трговска
	+ фискална
* Енергетска
* Здравствена
* Земјоделска
* Јазична
* Културна
* Надворешна
* Образовна
* Социјална
* Станбена

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4115586-5

 |

 |
Протести во Мадрид
**Полисарио** (според кратенката на шпански јазик: *Frente **Po**pular de **Li**beración de **Sa**guía el Hamra y **Rí**o de **O**ro*, Народен фронт за ослободување на Сагија ел Хамра и Рио де Оро) е сахравско бунтовничко движење кое се бори за одвојување на Западна Сахара од Мароко и формирање на независна држава.

Полисарио е формиран на 10 мај 1973 година со цел ослободување на Сагија ел Хамра и Рио де Оро од шпанската колонијална власт по пат на вооружена борба. Поддршката за Полисарио помеѓу населението на Западна Сахара постојано се шири и движењето пополека се стекнува со контрола над пустинските области на земјата. Во јуни 1975 година мисија на Обединетите Нации ја посети колонијата и заклучи дека постои „сеопфатен консензус" помеѓу населението за независност на колонијата (наспроти поддршката за шпанска власт или за приклучување кон некоја соседна држава) и дека Полисарио е најсилна политичка сила во земјата.

Шпанија во средината на 1975 година решава да се повлече од Западна Сахара и на 14 ноември го потпишува Мадридскиот договор со Мароко и Мавританија според кого на почетокот на 1976 година Мароко ја презема контролата над Сагија ел Хамра, а Мавританија над Рио де Оро. Не согласувајќи се со одредбите на Мадридскиот договор, Полисарио на 27 февруари 1976 година ја прогласува Сахравската Арапска Демократска Република и продолжува со својата вооружена борба за независност на Западна Сахара, сега против Мароко и Мавританија.

Под притисок на вооружените напади на Полисарио, Мавританија потпишува мировен договор со Полисарио на 5 август 1979 година со кој му се признава правото на сахравското население над Западна Сахара и се откажува од своето право над неа. Овој договор доведува до остри реакции во Мароко, кој унилатерално ја анектира територијата на Западна Сахара што ја напуштија мавританските сили.

Оттогаш Полисарио ја води борбата за независност само против Мароко, кој контролира 2/3 од Западна Сахара, додека Полисарио има контрола само на 1/3 од територијата, при што станува збор за пустинска земја, економски некорисна, со голем број мински полиња и речиси ненаселена. Во својата борба Полисарио има голема поддршка од Алжир, каде се наоѓа и базата на движењето.

На 6 септември 1991 година е потпишано примирје помеѓу Полисарио и Мароко, со кое се предвидуваше референдум за независност што требаше да се одржи следната година. Но, се појавија несогласици околу гласачките права и бројните напори за рестартирање на процесот завршија со неуспех, а референдумот за независност на Западна Сахара од Мароко сè уште не е одржан. Сахравските бегалци во Алжир притискаат врз раководството на Полисарио да продолжи со вооружената борба, но засега примирјето од 1991 година се почитува.
Амбалажа од полистирен
**Полистерен**-Poly(1-phenylethane-1,2-diyl) — ароматичен полимер направен од monomer styrene (C6H5CH=CH2) течен хидрокарбонат кој за широка употреба се произведува од нафта од страна на хемиската индустрија. Полистеренот е еден од најупотребуваните видови на пластика.

Својства
--------

Полистерен е термопластична супстанца која во нормални услови на собна температура е во цврста состојба, но се топи кога ќе се загрее, a се враќа повторно во тврда состојба откако ќе се излади. Чистиот цврст полистерен е безбојна, тврда пластика со мала еластичност. Тој може да биде проѕирен или пак може без проблем да му се додаде боја.

Историја
--------

Полистеренот е откриен во 1839 година од страна на Едуард Симон.

Форми и употреба
----------------

Полистеренот е најчесто произведуван во три форми:

**Екструдираниот полестирен** е економски исплатлив и се користи за изработка на пластични модели за склопови, кутии за ЦДа, детектор на чад и многу различни предмети каде што е потребна евтина пластика.

**Пената** на полестеренот е многу добар топлински изолатор и поради тоа многу често се користи заедно со градежните материјали. Исто така се користи во лесни архитектонски градби.

**Стиропорот** најчесто е бел и е составен од надуени зрна од полестирен. Најчесто се употребуваат како заштита на некој предмет од оштетување при транспорт. Стиропорот се става внатре, покрај ѕидовите во кутијата во која се наоѓа предметот. Формата му зависи од формата на предметот кој се заштитува. Топлинската и огнената отпорност кај стиропорот се многу големи и често се употребуваат без огнена бариера во градежништвото.

Рециклирање
-----------

Симбол за рециклирање на полистеренот
Полистеренот може да се рециклира и го има бројот 6 како симбол за рециклирање. НЕ рециклирачки полистерен кој не се разградува често се наоѓа расфрлен во животната средина како загадувач.

Од рециклиран полистирен можат да се прават: клупи за паркови, играчки, саксии. Можат да се прават чаши и кутии за пакување, што доведува до избегнување за користење други пластики и намалување на отпадот. Исто така може да се комбинира со цементот во градежништвото.
**Политичка унија** е еден вид на заедница составена  од помалите држави . Процесот е наречен обединување односно взаемно дејство на неколку држави кои имаат заеднички интереси како на политички така и на економски план. Обединувањето на државите во една заедница има низа предности и недостатоци ,но земајки ги предвид придобивките слабостите се незначителни. Придобивките би биле од безбедносен аспект, економски, социјален, мегуетнички, развој на послабите економски држави, либерализација на надворешната трговија**.** Како многу значајна придобивка би била и минималната штета од постоењето на монополот државна регулација од страна на заедницата и максимално искористување на ретките и ограничени ресурси.За компарација би можеле да го земеме Нато како заедница и неговото дејство вие земјите од нашиот регион да ја земеме за пример Црна Гора странските директни инвестиции се зголемени за речиси 150 проценти ,се инвестира во подобрување на квалитетот на производите, животниот стандард се подобрува, бруто-домашниот производ по глава жител е зголемен за дури 40 проценти за само 2 години, извозот на стоки е зголемен домашните производи на мегународниот пазар имаат поголема вредност, Земајки го предвид се претходно наведено слабостите се минимални .

Унијата  може да биде  во голем број на форми, пошироко да се категоризираат како:

* Инкорпорирачка унија
* Вклучување на анексија
* Сојузна (или конфедерална) унија
* Федеративна анексија
* Мешанa унија.

Наводи
------
**„Невестата на Франкенштајн"** (англиски: *Bride of Frankenstein*) — американски филм од 1935 година, во режија на Џејмс Вејл (James Whale) по сценариото на Вилијам Хурлбат (William Hurlbut). Главните улоги ги играат: Борис Карлоф (Boris Karloff), Елса Ланчестер (Elsa Lanchester), Колин Клајв (Colin Clive), Валери Хобсон (Valerie Hobson) и Ернест Тезигер (Ernest Thesiger). Овој филм го претставува првото продолжение на филмот „Франкенштајн" од 1931 година и се смета за едно од ретките продолженија кои се подобри од изворниот филм. Дејството во филмот се надоврзува на она од првиот филм за Франкенштајн, а филмот е заснован на споредното дејство од романот „Франкенштајн" на Мери Шели од 1818 година. Во 1936 година, филмот бил номиниран за наградата „Оскар" за најдобар звук, а во 1998 година бил зачуван во Националниот филмски регистар на САД.

Синопсис
--------

Во филмот се опишува како д-р Франкенштајн не престанува со своите морбидни експерименти и, по наговор на еден уште полуд научник, на својот монструм му создава придружничка. Во Швајцарија, Мери Шели (ја игра Ланчестер) им го раскажува на својот сопруг и на лордот Бајрон продолжението на приказната за чудовиштето создадено од Хенри Франкенштајн (го игра Клајв): Откако ќе изгори ветерницата во која е заробено чудовиштето (го игра Карлоф), селаните го напуштаат местото, а остануваат само родителите на убиеното девојче. Меѓутоа, чудовиштето, кое го преживеало пожарот, ги убива двајцата и бега во планината. Таму го откриваат ловците и селаните повторно организираат потера по него, успеваат да го заробат и го затвораат. Сепак, чудовиштето успева да се ослободи и се засолнува во една осамена куќарка во шумата во која живее осамен слеп старец. Старецот се однесува убаво кон чудовиштето, кое почнува да зборува, да пие и да пуши. Меѓутоа, двајца ловци го откриваат така што тоа повторно мора да побегне. Во меѓувреме, во домот на Франкенштајн пристигнува д-р Преториус (го игра Тезигер), поранешен професор на универзитетот, кој прави слични експерименти. Д-р Преториус му предлага на Франкенштајн да се здружат и да му направат невеста на чудовиштето. Франкенштајн се колеба дали да ја прифати понудата за соработка, но по наговор на д-р Преториус, чудовиштето ја заробува сопругата на Франкенштајн, Елизабет (ја игра Хобсон) и така Франкенштајн е принуден да му се придружи на д-р Преториус. Тие успеваат да создадат женско чудовиште (го игра Ланчестер), а откако сфаќа дека неговата „невеста" не го сака, чудовиштето ја уништува кулата во која се изведува експериментот, но претходно им дозволува на Франкенштајн и на Елизабет да се спасат. На крајот, под урнатините на кулата остануваат чудовиштето, неговата „невеста" и д-р Преториус.

Наводи
------

1. ↑  HRT, Bride of Frankenstein, američki film (пристапено на 20.5.2019)
2. ↑  IMDb, Bride of Frankenstein (1935) Awards (пристапено на 25.2.2020)
3. ↑  HRT, Bride of Frankenstein, američki film (пристапено на 20.5.2019)
**Маденска Река**, **Меденска Река** или **Тополничка Река** — река во Источна Македонија и десна притока на реката Крива Лакавица.

Течение
-------

Реката извира во западниот дел на планината Плачковица. Нејзиното течение е низ Лакавичко, западно од градот Радовиш, покрај патот Штип-Радовиш. Се влева во реката Крива Лакавица од нејзината десна страна.

Хидрографија
------------

Маденска Река е долга 19,5 км. Нејзиниот извор е на надморска височина од 950 м, а вливот на надморска височина од 330 м, со што висинската разлика изнесува 620 м. Сливно подрачје на реката е со вкупна површина од 65,35 км2.

Стопанство
----------

По течението на реката во горниот тек е изградено Тополничко Езеро коешто служи за прибирање на отпадниот материјал (јаловина) од преработката на бакарната руда ископана од околниот рудникот „Бучим".

Знаменитости
------------

По течението на реката, јужно од штипското село Шопур, е сместено археолошкото наоѓалиште Мадемска Река коешто е остаток од рудник од римско време.

Галерија
--------

* Течението на рекатаТечението на реката

Поврзано
--------

* Крива Лакавица
* Лакавичко
* Дамјан
* Тополница
* Мадемска Река — археолошко наоѓалиште

Наводи
------

1. 1 2  Петрушевски, Илија; Маркоски, Благоја (2014). *Реките во Република Македонија*. Скопје: Геомап. стр. 46. ISBN 978-9989-2117-6-8.
2. 1 2  „Извештај од извршената ревизија на Студијата за последиците од поплавен бран за степенот на изграденост на круната на браната „Тополница" за кота 630 м.н.в." (PDF). Штип: Рударско-геолошки факултет - Штип. декември 2014. Посетено на 29 април 2022.

Надворешни врски
----------------

* Маденска Река на Ризницата ?
**Невестулка** или **мала лисица** (науч. *Mustela nivalis*) — животно од родот куна (*Mustela*) на семејството куни (*Mustelidae*). Ова е најмалото месојадно животно.

За неа
------

Невестулката не е ценета како ловен дивеч, а нема ни кавлитетно крзно, но како многу опасен штетник заслужува да ѝ се обрне посебно внимание. Во состојба е да ги усмрти речиси сите видови од заштитениот ситен дивеч. И покрај тоа што не е потешка од 100 грама, може да усмрти срна тешка 25 кг. Ако успее да ѝ скокне на вратот и да ги загризе вратните жили, таа лакомо ѝ ја цица крвта и во дива трчаница, не можејќи да се ослободи од неа, срната редовно искрварува и умира.

Изглед
------

Бојата на крзното ѝ е лисеста, а должината на телото изнесува до 15 см (без опашка).

Размножување
------------

Се пари нередовно - во текот на целата година и не е утврдено дали има едно или две легла. Во едно гнездо може да се најдат од 5-7 млади што се 22-25 дена слепи.

Наводи
------

1. ↑  „*Mustela nivalis*". *IUCN Red List. Version 2008*. International Union for Conservation of Nature. 2008. Посетено на 21 March 2009.
2. ↑  „Ловечки прирачник", Скопје, октомври 1978

Надворешни врски
----------------

* 

* Невестулка на Ризницата ?
* 

* Невестулка на Викивидовите ?
* Невестулка (*Mustela nivalis*) — Енциклопедија на живиот свет (македонски)
* Невестулката во македонските народни верувања од Александар Стеванов
**Миеза** или **Меза** — мал древномакедонски град во областа Ботиаја близу денешното село Голишани, 3 км североисточно од Негуш, Егејска Македонија. Откриен е во ископувања извршени во 1950-тите. Според Плутарх, во Нимфејот (храмот на нимфите) на Миеза било училиштето на Аристотел во кое Александар Македонски учел три години:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | Потоа, како место каде учителот и ученикот ќе работат и учат, тој им го определил Храмот на нимфите кај Миеза, во кој до денес на посетителите им се покажуваат камените седишта и сенчестите патеки на Аристотел... | "|

Градот е наречен по Миеза, ќерка на Бер (син на Македон) и сестра на Олган и Бероја од македонската митологија. Ова е родното место на Александровииот војсководец Певкест и брат му Аминта Миески.

Во центарот на древниот град може да се види Миеската агора (плоштад), еднаш северно од Миескиот театар. На плоштадот се откриени и други јавни градби.

Во некрополата се откриени низа гробници на важни личности со голема уметничка вредност. Тоа се Антемиската, Кинховата, Судната гробница и Гробницата на Лисон и Каликле. Откриени се и многу други гробници во околните ниви. Гробови од типот циста има на пошироко подрачје меѓу селата Копаново и Голишани, во месностите Капсура, Рудина, Железничка Пруга, Камара и Тумба. Во месноста Чифлик има остатоци од хеленистичко, римско и доцноантичко време. Во месноста Балтането се пронајдени римски вили, а во Вадос е откриен антички каменолом.

Градот е прогласен за споменик на културата во 1962 и повторно во 2012 г.

Галерија
--------

* Кинховата гробницаКинховата гробница
* Фасада на Антемиската гробница (III век п.н.е.)Фасада на Антемиската гробница (III век п.н.е.)
* Фасада на Судната гробница (VI-III век п.н.е.)Фасада на Судната гробница (VI-III век п.н.е.)
* Фрска од Судната гробница со задгробниот животФрска од Судната гробница со задгробниот живот
* Живопис од Гробницата на Лисон и Каликле (III век п.н.е.)Живопис од Гробницата на Лисон и Каликле (III век п.н.е.)

Поврзано
--------

* Ботиаја

Наводи
------

1. ↑  „www.livius.org". Архивирано од изворникот на 2012-10-14. Посетено на 2023-02-26.
2. ↑  Плутарх, Животът на Александър, 7.
3. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ17/55576/2783/12-6-2012 - ΦΕΚ 204/ΑΑΠ/14-6-2012". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2021-12-08. Посетено на 9 јули 2018.
4. ↑  „ΥΑ 15794/19-12-1961 - ΦΕΚ 35/Β/2-2-1962". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2020-07-20. Посетено на 29 јуни 2018.

Надворешни врски
----------------

* Миеза на Ризницата ?
| Мизорам |
| --- |
| Мизорам - मिज़ोरम |
| Држава: | Индија |
| Главен град: | Ајзавл |
| Површина: | 21.081 км2 |
| Население: | 888.573 |
| Густина на население: | 42 жит./км2 |
| Јазик: | мизо и англиски |
| Религија: |  |
| Мрежно место: |  |
| Мапа |
| Положба на Мизорам во ИндијаПоложба на Мизорам во Индија |

**Мизорам** е сојузна држава во североисточна Индија со површина од 21.081 км и 891.058. жители и граничи со Мјанмар на исток и со Бангладеш на запад.

Историја
--------

Потеклото на племето Мизос е мистерија. Се претпоставува дека било дел од монголскиот бран, кој најпрвин дошол во Кина, а подоцна и во Индија. Мизорам станал дел од Британска Индија во 1895 година. Кога Индија станала независна, Мизорам бил дел од Асам, сè до 1972 година, кога станала сојузна територија. Во текот на 1959 година, Мизорам го зафатила голема немаштија и глад. Цветањето на бамбусот ги зголемило бројот на глувците. Откако ги изеле бамбусовите семиња, се свртеле кон житариците. Глувците ја изеле речиси цела жетва, така што населението на Мизорам се хранело со корени и лисја. Многу луѓе умрело од глад. Една организација, која барала на Мизорам да му се пружи помош, после големата глад, барала Мизорам да стане независен. Други пак се бореле Мизорам да стане држава во рамките на Индија, така што дошло до немири. Делегацијата на Мизорам во 1971 побарала од Индира Ганди да стане индиска држава. Индира Ганди го одобрила статусот на сојузната територије во 1972 година, додека индиска држава станала во 1987 година.

Географија и клима
------------------

Наводи
------

1. ↑  Подаци мизорамског информационог центра (за 1. јануар 2001.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Сојузни држави и територии на Индија |
| --- |
|  |
| Сој. држави | 
* Андра Прадеш
* Аруначал Прадеш
* Асам
* Бихар
* Гоа
* Гуџарат
* Западен Бенгал
* Карнатака
* Керала
* Мадја Прадеш
* Манипур
* Махараштра
* Мегалаја
* Мизорам
* Нагаланд
* Одиша
* Пенџаб
* Раџастан
* Сиким
* Тамил Наду
* Телангана
* Трипура
* Утар Прадеш
* Утараканд
* Харајана
* Химачал Прадеш
* Чатисгар
* Џарканд

 | Индија |
|  |
| Сој. територии | 
* Андамани и Никобари
* Дадра и Нагар Хавели
* Даман и Диу
* ПТ Делхи
* Ладак
* Лакадиви
* Пондишери
* Чандигар
* Џаму и Кашмир

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 138381937
* LCCN: n81033457
* GND: 4282128-9
* BNF: cb12411893m (податоци)
* NKC: ge130029

 |

 |
Дел од двојната завојница на DNK
**Научниот метод** или **научниот процес** е од фундаментално значење за научното истражување или при стекнувањето на ново знаење засновано на физички доказ од страна на научната заедница.
Научниците користат набљудувања и просудување за да предложат пробни објаснувања за природните појави, наречени хипотези.
Според важечката претпоставка на методолошкиот материјализам, настаните што можат да се набљудуваат во природата можат да се објаснат само со природни закони, без да се претпостави постоењето или непостоењето на натприродното.
Предвидувањата од овие хипотези се тестираат со различни експерименти, што треба да бидат повторливи.
Важен аспект на хипотезата е дека мора да биде побивлива, со други зборови, таа мора да биде смислена така што хипотезата може да биде погрешна.
Ако предлогот не е побивлив, тогаш тоа не е хипотеза, туку мислење или изјава надвор од опсегот на научното истражување.

Кога хипотезата е повеќепати верифицирана преку експеримент, се смета дека е теорија и новите предвидувања се засноваат на неа.
Какви било грешни предвидувања, внатрешни противречности или празнини, или необјаснети феномени, започнуваат генерирање и размислување за поправки или алтернативни хипотези, кои исто така се тестираат, и така натаму.
Било која хипотеза која е доволно убедлива за да може да се прават предвидувања, е тестирана на овој начин.

Непроверена хипотеза може доста да се користи меѓу специјалистите поради нејзината елегантност или некакво интиутивно чувство за нејзината валидност, или предвидување дека таа ќе e потврдена, иако таа не е формално прифатена сè додека убедлив експериментален доказ не биде презентиран.

Развојот на нова технологија е поврзан со развојот на знаењето според научниот метод, и може да служи како понатамошен тест за валидноста на поставените идеи и извор за нови алатки со кои се подобрува стекнувањето знаење, преку проширување на опсегот на набљудуваното или подобрување на квалитетот на набљудувањата.
Понатаму, потребата да се разбере или искористи некоја природна појава во развојот на технологијата може да мотивира научно истражување на природата на таа појава.
Видете на пример, нафта.

Вообичаено гледиште е да се земат научните методи како основна логика на научната пракса, *на пр.*, Карл Попер.
Како и да е, истакнувањето на основната логика е оспорено од оние што ги истакнуваат социолошките аспекти (погл. социологија на науката и социологија на научното знаење).
Научните методи се средства користени од научните заедници за изградба на основано, докажано разбирање на нашиот природен свет.

Постои спор меѓу научните заедници за различните аспекти на ова разбирање.

Надворешни врски
----------------

Димитров, Никола В (2017). *Методологија на научно -истражувачка работа : (наука и практика)* (PDF). Битола. ISBN 978-608-65616-5-9.
**Наум Ташков Веслиевски - Овчарот** ( 1921
 во Златари, Ресенско — 28 декември 1972

 во Јанковец, Ресенско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија, учесник во НОВ, потполковник од НОВЈ и деец на НОВМ.

Животопис
---------

Роден е во 1921 година в ресенското село Златари. Во текот на 1941 година станал член на СКОЈ, а од наредната година и на КПЈ. Од 1942 година е заменик-командир на Битолско-преспанскиот партизански одред „Даме Груев", а на 18 јуни 1943 година е назначен за командир на Партизански баталјон „Мирче Ацев". Од март до 6 јуни 1944 година е политички комесар на Третата македонска ударна бригада, а пред тоа е нејзин заменик-командир. Делегат е на Првото заседание на АСНОМ. На 25 септември 1944 станала командир на Четириесет и првата македонска дивизија на НОВЈ, а наредната година и на 48. македонска дивизија на НОВЈ.

По Втората светска војна во периодот 1945-1947 година учел во воената академија Фрунзе во Москва. По враќањето е назначен за командир на трета ударна бригада. Осомничен во врска со резолуцијата на Информбирото, запаѓа во криза и е примен во психијатриската клиника во Бардовци.

Наследство
----------

Бистата (десната) на Наум Веслиевски, заедно со бистата на Димитри Трајчески.
Во негова чест, подигната му е биста во родното Златари.

Наводи
------

1. 1 2  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 101. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
2. 1 2  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 270
3. ↑  „Вестник Офицер, бр. 5, 2001, стр. 3" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2014-03-21. Посетено на 2016-03-25.
**Науме Перев Илиовски** (15 февруари 1910 во Боиште, Демирхисарско — 9 септември 1944 во Ѓавато, Битолско) — македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Науме Перев Илиовски е роден во селото Боиште. По занимање бил земјоделец. Во НОБ се приклучил во 1944 година. Загинал како борец на Седмата македонска бригада на 9 септември 1944 година, во близина на селото Ѓавато.

Наводи
------


1. ↑ . Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
**Наурски јазик** (*dorerin Naoero*) — австронезиски јазик кој е службен јазик во Науру. Денес се проценува дека јазикот го говорат околу 7.000 жители. Наурскиот јазик е дел од погрупата на микронезиски јазици.

Дијалекти
---------

Според еден извештај за јазикот од 1937 година објавен во Сиднеј, во Науру имало разлика меѓу дијалектите сè до колонизирањето од страна на Германија во 1888 и воведувањето на првиот печатен текст. Разликите меѓу дијалектите биле големи и луѓето имале потешкотии за разбирање. Со воведувањето на странските јазици и зголемувањето на наурските текстови, јазикот станал централизиран и стандардизиран. Стандардниот и унифициран јазик бил уште повеќе промовиран со преводите на Алоа Кајсер и Филип Делапорт.

Наурски говорник, снимен во Тајланд.

Примери
-------

### Текст

Во прилог следува извадок од Библијата на наурски јазик:

*1Ñaga ã eitsiõk õrig imim, Gott õrig ianweron me eb. Me eitsiõk erig imin ñana bain eat eb, me eko õañan, mi itũr emek animwet ijited, ma Anin Gott õmakamakur animwet ebõk. Me Gott ũge, Enim eaõ, me eaõen. Me Gott ãt iaõ bwo omo, me Gott õekae iaõ mi itũr. Me Gott eij eget iaõ bwa Aran, me E ij eget itũr bwa Anũbũmin. Ma antsiemerin ma antsioran ar eken ũrõr adamonit ibũm. Me Gott ũge, Enim tsinime firmament inimaget ebõk, me enim ekae ebõk atsin eat ebõk. Me Gott eririñ firmament, mõ õ ekae ebõk ñea ijõñin firmament atsin eat ebõk ñea itũgain firmament, mõ ũgan. Me Gott eij egen firmament bwe Ianweron. Ma antsiemerin ma antsioran ar eke ũrõr karabũmit ibũm.*

Од примерите се приметува дека во јазикот има доста германски позајмени зборови, како на пример Gott. Овие зборови влегле во јазикот за време на германската окупација.

### Зборови

| наурски | македонски |
| --- | --- |
| Anubumin | ноќ |
| Aran | ден |
| Bagadugu | предци |
| (E)kamawir Omo | најдобри желби |
| Ebok | вода |
| Firmament | земја |
| Gott | Господ |
| Ianweron | рај |
| Iao | светло |
| Iow | мир |
| Itur | темнина |
| orig | почеток |
| Tarawong (ka) | пријатно |

Користена литература
--------------------

* *"Nauru Grammar"*, by Alois Kayser compiled (1936); distributed by the German embassy 1993, ISBN 0-646-12854-X
* Nathan, Geoffrey S. (1974), „Nauruan in the Austronesian Language Family", *Oceanic Linguistics*, University of Hawai'i Press, **12** (1/2): 479–501, doi:10.2307/3622864

Поврзано
--------

* Науру
* Микронезиски јазици

Надворешни врски
----------------

* Етнолог за наурскиот јазик

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со австронезиските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Финско-германска варијанта за намотување на објалата
**Објала** (еднина: објало) – завивки, навои на нозете во вид на дебели чорапи. Преку објалата се обувале обувки.

Објалата се користеле и во војските, каде и најдолго се задржале во употреба. Во Источна Германија се задржале во употреба до 1968 година, во Финска до 1990, Украина до 2004 и во Русија до 2010 година. Парчињата ткаенина за завиткување на нозете биле со различна големина, а некаде определени и со стандарди (ГОСТ, Русија).

Објалата биле изработувани од памучни или волнени ткаенини.

Поврзано
--------

Чорапи

Наводи
------

1. ↑  „објало" — Дигитален речник на македонскиот јазик
Ове Линд околу 1956 година.
**Ове Линд** (29 јуни 1926 година, Стокхолм - 16 април 1991 година, Стокхолм) ― шведски џез кларинетист.

Линд првпат свирел професионално со Симон Брем и Торе Сванеруд во 1949 година. Тој бил член на Swinging Swedes во 1952-1954 година, а потоа основал музичка група со Гунар Алмстет во 1954 година во која учествувал Бенгт Халберг и бил на турнеја како група за поддршка на Alice Babs. Тој издал многу албуми во 60-тите и 70-тите години од минатиот век, кои го покажале влијанието на Бени Гудман и свирел со Теди Вилсон во 1970 година. Покрај работата во џезот, Линд придружувал и други шведски музичари, особено кон крајот на 1950-тите и раните 1960-ти.

Наводи
------

* Ерик Кјелберг, „Ove Lind". *„The New Grove Dictionary of Jazz*". 2. издание, уред. Бери Кернфелд.
**Орден на заслуги за народот** (словенечки: Red zaslug za ljudstvo; српски: Орден заслуга за народ) бил орден за одликување во СФРЈ во три реда.

Орден на заслуги за народот од прв, втор и трет ред се ордени кои ги вовело претседателството на АВНОЈ на 9 јуни 1945 година, заедно со **Медал за заслуга за народот**. Одликувањето се доделувало „*за посебни заслуги во изградбата на социјализмом и социјалистичките самоуправни односи, за организирање и зацврстување на општонародната одбрана, сигурноста и независноста на земјата, како и за заслуги во областа на стопанството, науката и културата*".

Автор на Орденот на заслуги за народот како и за Медал за заслуга за народот бил сликарот Ѓорѓе Андреевиќ Кун.

Со Законот за измени и допоплнувања на законот за одликување на СФРЈ од 1 март 1961 година извршена е измена на називот на орденот, и од тогаш орденот ги имал следниве редови:

* ***Орден на заслуги за народот со златна ѕвезда*** (претходно Орден на заслуги за народот од I ред) - единаесетти според важност во редот на југословенските одликувања
* ***Орден на заслуги за народот со сребрени зраци*** (претходно Орден на заслуги за народот од II ред) - дваесетти според важност во редот на југословенските одликувања
* ***Орден на заслуги за народот со сребрена ѕвезда*** (претходно Орден на заслуги за народот од III реда) - триесетти според важност во редот на југословенските одликувања.

Доделувањето на ордените и медалите започнало веднаш по нивното усвојување. До 31 декември 1985 година биле доделени вкупно 5.668 Ордени на заслуги за народот со златна ѕвезда (I ред), 39.534 Ордени на заслуги за народот со сребрени зраци (II ред), 282.864 Ордени на заслуги за народот со сребрена ѕвезда (III ред), како и 430.666 Медали за заслуга за народот.

### Изглед на ордените


| Орден на заслуги за народот со златна ѕвезда | Орден на заслуги за народот со сребрени зраци | Орден на заслуги за народот со сребрена ѕвезда |
| --- | --- | --- |
| *Изглед* |
|  |  |  |
| *Лента* |
|  |  |  |