Џон Шрифер
**Џон Роберт Шрифер** (англиски: *John Robert Schrieffer* 31 мај 1931

) — американски физичар и добитник на Нобелова награда за физика во 1972 заедно со Џон Бардин и Леон Купер „за заеднички развиената теорија, обично наречена БКШ-теорија, првата успешна микроскопска теорија за суперспроводливоста".

Животопис
---------

Шрифер се родил во Оук Парк, Илиноис, САД и неговото семејство не преселило во 1940 во Њујорк, а потоа во 1947 во Јустис, Флорида, каде неговиот татко, поранешен фармацевт, започнал кариера во цитрус индустријата. За време на неговите денови во Флорида, Шрифер уживал да си игра со домашно изработени ракети и аматерско радио, хоби кое вродило интерес за електротехниката.

По дипломирање во средното училиште "Eustis" во 1949, Шрифер бил примен во Масачусетскиот институт за технологија, каде за време од две години ја совладал електротехниката пред да се префрли во полето на физиката во неговите младешки години.Тој завршил професорска теза за мултиплети во тешки атоми под дирекција на Џон Слејтер во 1953. Насочувајќи го интересот кон физиката на цврста агрегатна состојба, Шрифер ги започнал своите постдипломски студии во Илинојскиот универзитет, каде тој истовремено бил вработен како истражувачки асистент на Џон Бардин. По решавањето на теоретски проблем окулу електричната спроводливост на полупроводнички површини, Шрифер поминал една година во лабораторија, применувајќи ја теоријата на неколку површни проблеми. Во неговата трета година од постдипломските студии, им се придружил на Бардин и Леон Купер во развивањето на теоријата за суперспроводливост.

Шрифер тврди дека во јануари 1957 бил во метро во Њујорк кога му дошла идеја како математички да ја опише основната состојба на суперспроводливите атоми. Соработникот на Шрифер и Бардин, Купер, открил дека електроните во суперспроводник се групирани во парови, сега нарачени куперови парови и дека движењето на сите куперови парови во единечен суперспроводник се во корелација и функционираат како единечен субјект. Математичкиот пробив на Шрифер го објаснил однесувањето на сите куперови парови истовремено наместо на секој поединечен пар. Денот по враќањето во Илиноис, Шрифер му ги покажал своите равенки на Бардин кој истовремено сфатил дека тие биле решение за проблемот. БКШ-теоријата (Бардин-Купер-Шрифер) за суперспроводливост, изнесува повеќе од 30 години на експериментални резултати кои ги попречувала некои од најголемите теоретичари во физиката.

По завршување на неговиот докторски есеј за теоријата на суперспроводливост, Шрифер ги поминал академските години 1957-58 како соработник со националната фондација за науки во Бирмингемскиот универзитет во Англија и во нилс боровиот институт во Копенхаген, каде продолжил со проучувањето на суперспроводливоста. По една година како доцент во Чикашкиот универзитет, се вратил во Илинојскиот универзитет во 1959 како член на факултетот. Во 1960, тој заминал назад во боровиот институт на летна посета, период во кој се свршил со Ан Грете Томсен, а истата година за Божик се венчале. Две години подоцна, Шрифер станал член на факултетот во Пенсилванискиот универзитет во Филаделфија, а во 1964 Шрифер ја објавил својата книга за БКШ-теоријата, „Теорија за суперспроводливост". Поседува почесни дипломи од Минхенскиот технички универзитет и Женевскиот универзитет. Во 1993 Шрифер заедно со Леон Купер биле наградени со Комстокова награда за физика од Националната академија на науки на САД.

Магнет кој лебди над суперспроводник поради мајснеровиот ефект.
Во 1972, Шрифер заедно со Џон Бардин и Леон Купер ја добиле Нобеловата награда за физика во 1972 за создавање на БКШ-теоријата. Во 1980, Шрифер станал професор во Калифорнискиот универзитет „Санта Барбара" и дошол на позицијата на канцеларски професор во 1984, работејќи како директор на кавлиевиот институт за теоретска физика во универзитетот. Во 1992, од Флоридскиот национален универзитет бил назначен за универзитетски почитуван научник професор и главен научник на националната лабораторија за високомагнетно поле, каде продолжил да се занимава со една од најголемите цели во физиката: суперспроводливост на собна температура.

Шрифер бил осуден на две години затвор, 6 ноември 2005, за убиство на еден и повреда на седум луѓе при патно убиство. За време на инцидентот неговата возачка дозвола била под суспензија и тој изјавил дека заспал во возилото. Инцидентот се случил во Оркут, Калифорнија на 24 септември 2004 и Шрифер бил затворен во државниот затвор на планината Рок близу Сан Диего, Калифорнија.

Поврзано
--------

* Список на Нобелови лауреати поврзани со Калифорнискиот универзитет, Санта Барбара

Наводи
------

1. ↑  „Comstock Prize in Physics". National Academy of Sciences. Посетено на 13 February 2011.
2. ↑  The Associated Press (7 November 2005). „Nobel Prize-Winning Physicist Gets Two Years in Prison for Deadly Crash". *Fox News*. Посетено на 2008-02-24.

Надворешни врски
----------------

* Photograph, Biography and Bibliographic Resources, од Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
* John Robert Schrieffer Архивирано на 16 март 2006 г.
* Nobel bio

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за физика |
| --- |
|  |
| 1901–1925 | 
* Рентген (1901)
* Лоренц / Земан (1902)
* Бекерел / Пјер Кири / Марија Кири (1903)
* Рејли (1904)
* Ленард (1905)
* Џ.Џ. Томсон (1906)
* Мајкелсон (1907)
* Липман (1908)
* Маркони / Браун (1909)
* ван дер Валс (1910)
* Вин (1911)
* Дален (1912)
* Онес (1913)
* Лауе (1914)
* В.Л. Брег / В.Х. Брег (1915)
* Баркла (1917)
* Планк (1918)
* Штарк (1919)
* Гијом (1920)
* Ајнштајн (1921)
* Бор (1922)
* Миликан (1923)
* Сигбан (1924)
* Франк / Херц (1925)

 |  |
|  |
| 1926–1950 | 
* Перен (1926)
* Комптон / Вилсон (1927)
* Ричардсон (1928)
* де Брољ (1929)
* Раман (1930)
* Хајзенберг (1932)
* Шредингер / Дирак (1933)
* Чедвик (1935)
* Хес / Андерсон (1936)
* Дејвисон / Томсон (1937)
* Ферми (1938)
* Лоренс (1939)
* Штерн (1943)
* Раби (1944)
* Паули (1945)
* Бриџмен (1946)
* Еплтон (1947)
* Блекет (1948)
* Јукава (1949)
* Пауел (1950)

 |
|  |
| 1951–1975 | 
* Кокрофт / Волтон (1951)
* Блох / Персел (1952)
* Цернике (1953)
* Борн / Боте (1954)
* Лем / Куш (1955)
* Шокли / Бардин / Братејн (1956)
* Јанг / Ли (1957)
* Черенков / Франк / Там (1958)
* Сегре / Чемберлејн (1959)
* Глејзер (1960)
* Хофштатер / Месбауер (1961)
* Ландау (1962)
* Вигнер / Геперт-Мајер / Јенсен (1963)
* Таунс / Басов / Прохоров (1964)
* Томонага / Швингер / Фајнман (1965)
* Кастлер (1966)
* Бете (1967)
* Алварес (1968)
* Гел-Ман (1969)
* Алфвен / Нел (1970)
* Габор (1971)
* Бардин / Купер / Шрифер (1972)
* Есаки / Јевер / Џозефсон (1973)
* Рајл / Хјуиш (1974)
* Бор / Мотелсон / Рејнвотер (1975)

 |
|  |
| 1976–2000 | 
* Рихтер / Тинг (1976)
* Андерсон / Мот / ван Флек (1977)
* Капица / Пензијас / Вилсон (1978)
* Глешоу / Салам / Вајнберг (1979)
* Кронин / Фич (1980)
* Блумберген / Шавлов / Кај Сигбан (1981)
* Вилсон (1982)
* Чандрасекар / Фаулер (1983)
* Рубија / ван дер Мер (1984)
* фон Клицинг (1985)
* Руска / Биниг / Рорер (1986)
* Беднорц / Милер (1987)
* Ледерман / Шварц / Стајнбергер (1988)
* Ремзи / Демелт / Паул (1989)
* Фридман / Кендал / Тејлор (1990)
* де Жен (1991)
* Шарпак (1992)
* Халс / Тејлор (1993)
* Брокхаус / Шал (1994)
* Перл / Рајнес (1995)
* Ли / Ошероф / Ричардсон (1996)
* Чу / Тануџи / Филипс (1997)
* Лафлин / Штермер / Цуј (1998)
* 'т Хофт / Велтман (1999)
* Алферов / Кремер / Килби (2000)

 |
|  |
| 2001–денес | 
* Корнел / Кетерле / Виман (2001)
* Дејвис / Кошиба / Џакони (2002)
* Абрикосов / Гинзбург / Легет (2003)
* Грос / Полицер / Вилчек (2004)
* Галубер / Хол / Хенш (2005)
* Мадер / Смут (2006)
* Фер / Гринберг (2007)
* Намбу / Кобајаши / Маскава (2008)
* Као / Бојл / Смит (2009)
* Гејм / Новоселов (2010)
* Перлмутер / Рис / Шмит (2011)
* Вајнленд / Арош (2012)
* Англер / Хигс (2013)
* Акасаки / Амано / Накамура (2014)
* Каџита / Мекдоналд (2015)
* Таулес / Холдејн / Костерлиц (2016)
* Вајс / Бериш / Торн (2017)
* Ешкин / Муру / Стрикленд (2018)
* Пиблс / Мајор / Кело (2019)
* Пенроуз / Генцел / Гец (2020)
* Манабе / Клаус Хаселман / Џорџо Паризи (2021)

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 91461687
* LCCN: n83130693
* ISNI: 0000 0001 0924 1327
* GND: 128613149
* SELIBR: 232939
* SUDOC: 033000905
* BNF: cb12391251h (податоци)
* BIBSYS: 90149400
* MusicBrainz: b4c208e0-1135-473d-8dfe-dd9cb2b0bf5a
* MGP: 105780
* NDL: 01211617
* NKC: ola2003199706
* CiNii: DA0134871X

 |

 |