**Таласон** претставувал домашен дух, пред сè заштитник на домот, на градбата. Тој бил добар и безопасен дух, освен доколку за животот имал непријателски побуди кон стопанот на градбата или самата градба. Таласонот настанувал по смртта на лицето кое било жртвувано во градбата, или од духот на лицата чии сенки биле заѕидувани во градбите. Според древните верувања, кога сенката на некое лице ќе била вѕидана во темелите или ѕидовите на градбата истото наскоро станувало бледо, слабо, неволно и на крајот умирало. Духот на починатата жртва останувал со сенката претворајќи се во духот чувар. Принесување човечка (облигатна) жртва се вршело и со земање мерка на некое лице, со конец или со стап, мерката најчесто ја земал мајсторот кој предметот со кој ја земал мерката го вградувал во темелот.

Во народно творештво
--------------------

Мотивот на заѕидување на млада девојка, сопруга или младич е многупати исползуван во јужнословенската наративна поезија, но и проза. Една од најтажните народни елегии е секако познатото спомнување за ѕидање на градот Скадар. Овој мотив е забележан и кај Марко Цепенков (однос помеѓу три брата, жртвување на сопругата на најмладиот за заедничкото добро).

Град градили Скадар на Бојани,  
 
Град градили три године дана,  
 
Три године са триста мајстора;  

Не могаше темељ подигнути,  
 
А камоли саградити града:  
 
Што мајстори за дан га саграде,  
 
То све вила за ноћ обаљује.  
 
Кад настала година четврта,  

Тада виче са планине вила:  

"Не мучи се, Вукашине краље,  
 
Не мучи се и не харчи блага!  
 
Не мож, краље, темељ подигнути,  
 
А камоли саградити града,  

Док не нађеш два слична имена,  
 
Док ненађеш Стоју и Стојана,  

А обоје брата и сестрицу,  
 
Да зазиђеш кули у темеља:  
 
Тако ће се темељ обдржати,  
 
И тако ћеш саградити града."...

Наводи
------

1. ↑  Гордана Стојковска, *Речник на јужнословенска митологија*, Издавачки центар Три, Скопје, 2004, стр.235
2. ↑  Марко Цепенков, Македонско народно творештво (1 - 10), Скопје, 1972
3. ↑  Вук Стефановић Караџић, Народне српске пјесме (Књ. 1), Штампарија јерменског манастира, 1841

Користена литература
--------------------

* Гордана Стојковска, „Речник на јужнословенска митологија", 2004, Издавачки центар Три, Скопје ISBN 9989-918-97-X.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Словенска митологија |
| --- |
|  |
| Главни богови | Дажбог **·**  Перун **·**  Велес **·**  Јарило **·**  Морена **·**  Жива **·**  Сварог **·**  Дождобог **·**  Световид **·**  Триглав | Богот Перун Громовник |
|  |
| Други богови | Белобог **·**  Берстук **·**  Девана **·**  Додола **·**  Хорс **·**  Флинс **·**  Гаревит **·**  Ладо **·**  Мајка Земја **·**  Озвена **·**  Мокош **·**  Поренут **·**  Поревит **·**  Радогост **·**  Род **·**  Руѓевит **·**  Зирнитра **·**  Симаргл **·**  Стрибог **·**  Црнобог **·**  Златна Баба |
|  |
| Духови и демони | Ала **·**  Багиеник **·**  Баник **·**  Бес **·**  Богинки **·**  Букавец **·**  Скарбник **·**  Кикимора **·**  Коштеј **·**  Полудница **·**  Русалка **·**  Скрзак **·**  Соловеј **·**  Стухаќ **·**  Наречница **·**  Водник **·**  Врколак **·**  Домовој **·**  Здухаќ **·**  Дрекавец **·**  Леши **·**  Лихо **·**  Полевик **·**  Самовила **·**  Таласон **·**  Топелец **·**  Вампир **·**  Воден |
|  |
| Легендарни јунаци | Баш Челик **·**  Крале Марко **·**  Богдан Лутица |
|  |
| Натприродни суштества | Алконост **·**  Цикавец **·**  Жар птица **·**  Демон **·**  Баба Рога **·**  Башчелик **·**  Змеј **·**  Гамајун **·**  Расковник **·**  Сирин |

 |