**Големиот орел кликач** (науч. *Aquila clanga*) е голема граблива птица. Како сите типични орли припаѓа на семејството јастреби.

Опис
----

Младенче
Големиот орел кликач е долг 59-71 см, со распон на крилјата 157-179 см и телесна тежина 1,6 - 2,5 кг, а понекоагаш женката може да биде многу голема и да тежи над 3,2 кг. Овој средно голем орел е многу сличен на неговиот близок роднина мал орел кликач (*A. pomarina*), со кого споделува дел од својата распространетост. Главата и горниот дел од крилјата се многу темнокафеави во контраст со другото посветлокафеаво перје. Малиот орел кликач има посветла глава и крилја од него. Главата му е мала за орел. Разликувањето на овие два вида е тешко, а уште поотежнато поради нивното мешање и создавање хибриди.

Често има помалку впечатливи бели дамки на горните делови од крилјата, но посветлите горни делови на крилјата се добар знак за распознавање. Белиот V знак кај опашката е помалку видлив кај возрасните птици отколку кај малиот орел кликач.
Повикот му е како кучешко *јип*.

Систематизација и еволуција
---------------------------

Оваа птица порано се сметала за подвид на постојаниот жител на индискиот вид - индиски орел кликач (*Aquila hastata*), кој во суштина многу се разликува според морфологијата, поведението, животната средина и ДНК-анализата. Европскиот вид, всушност е многу поблизок до малиот орел кликач, чиј претходник дивергирал некаде во средниот плиоцен, пред 3.6 милиони години  од предците на индиските птици. Праорелот кликач, најверојатно живеел во регионот на Авганистан, и се разделил на северна и јужна линија кога започнало последното ледено доба. Северната линија се разделила на источните и западните денешни видови.

Како група, орлите кликачи доста се разликуваат од типичните, „вистинските" орли.

Денешниот вид понекогаш се хибридизира со малиот орел кликач. Ваквите хибриди речиси е невозможно да се идентификуваат ако не се погледнат убаво одозгора.

* Голем орел кликач одоздола)Голем орел кликач одоздола)
* Голем орел кликач одоздолаЗабележи ги светлите ленти на крилјатаГолем орел кликач одоздола  
Забележи ги светлите ленти на крилјата
* Museum specimenMuseum specimen

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Големиот орел кликач живее во шумските предели каде лови мали цицачи и главно копнен плен. Се парат од северна Европа преку Азија и се селат во југоисточна Европа, Среден Исток и јужна Азија. 
Овие орли снесуваат 1-3 јајца во гнездата кои се наоѓаат на дрвја. Генерално, овие птици се територијални, па младите го поминуваат времето со нивните родители додека не достигнат полова зрелост, а потоа бараат територии за да се парат меѓусебно. Зиме птиците се подружељубиви и формираат мали јата од десетина птици кои заедно ја облетуваат областа.

Статус
------

Големиот орел кликач е класифициран во категоријата ранлив, зашто популацијата му е помалку од 4.000 двојки. Основна закана за видот е унижтување на неговата животна средина, како и човековото вознемирување за време на сезоната на парење.

Белешки
-------

1. 1 2  BirdLife International (2012). „*Aquila clanga*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 јули 2012.
2. ↑  *Raptors of the World* by Ferguson-Lees, Christie, Franklin, Mead & Burton. Houghton Mifflin (2001), ISBN 0-618-12762-3.
3. ↑  *CRC Handbook of Avian Body Masses* by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (1992), ISBN 978-0-8493-4258-5.
4. ↑  See Väli & Lõhmus (2004) for details
5. ↑  The estimate in Väli (2006) is certainly incorrect; it uses a molecular clock that is appropriate for small passerines with half the generation times of eagles.
6. ↑  Parry *et al.* (2002), Rasmussen & Anderton (2005), Väli (2006)
7. ↑  Väli & Lõhmus (2004)
8. ↑  Väli & Lõhmus (2000)

Наводи
------

* Bishop, K. David (1999): Preliminary notes on some birds in Bhutan. *Forktail* **15**: 87-91. PDF fulltext Архивирано на 10 јуни 2011 г.
* Meyburg, Bernd-U.; Eichaker, Xavier; Meyburg, Christiane & Paillat, Patrick (1995): Migrations of an adult Spotted Eagle tracked by satellite. *Brit. Birds* **88**: 357-361. PDF fulltext
* Parry, S.J.; Clark, W.S. & Prakash, V. (2002): On the taxonomic status of the Indian Spotted Eagle *Aquila hastata*. *Ibis* **144**(4): 665-675. doi:10.1046/j.1474-919X.2002.00109.x (HTML abstract)
* Rasmussen, Pamela C. & Anderton, John C. (2005): *Birds of South Asia - The Ripley Guide*. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-67-9
* Töpfer, Till (2007): Nachweise seltener Vogeltaxa (Aves) in Sachsen aus der ornithologischen Sammlung des Museums für Tierkunde Dresden [Records of rare bird taxa (Aves) in Saxony from the ornithological collection of the Zoological Museum Dresden]. *Faunistische Abhandlungen* **26**(3): 63-101 [German with English abstract]. PDF fulltext
* Väli, Ülo (2006): Mitochondrial DNA sequences support species status for the Indian Spotted Eagle *Aquila hastata*. *Bull. B.O.C.* **126**(3): 238-242. PDF fulltext Архивирано на 27 септември 2007 г.
* Väli, Ülo & Lõhmus, Asko (2000): The Greater Spotted Eagle and its conservation in Estonia. *Hirundo* **Supplement 3**: 1-50. HTML abstract Архивирано на 27 септември 2007 г.
* Väli, Ülo & Lõhmus, Asko (2004): Nestling characteristics and identification of the lesser spotted eagle *Aquila pomarina*, greater spotted eagle *A. clanga*, and their hybrids. *J. Ornithol.* **145**(3): 256-263. doi:10.1007/s10336-004-0028-7 PDF fulltext Архивирано на 26 септември 2011 г.

Дополнителна литература
-----------------------

* Svensson, Lars (1987) Underwing pattern of Steppe, Spotted and Lesser Spotted Eagles, pp. 12–14 in *International Bird Identification: Proceeedings of the 4th International Identification Meeting, Eilat, 1st - 8 November 1986* International Birdwatching Centre Eilat

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Голем орел кликач" на Ризницата ? |

* BirdLife Species Factsheet.
* Aquila\_clanga videos Архивирано на 11 мај 2013 г. on the Internet Bird Collection]
* Oiseaux Photographs, text and map.