recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Сергеј Сергеевич Четвериков** роден на 6 мај 1880 – 2 јули 1959 година) бил руски биолог и еден од првите соработници во развојот на полето на генетиката. Неговото истражување покажало како раните генетски теории се применуваат на природните популации и затоа придонеле кон модерната синтеза на еволутивната теорија. 

Помеѓу двете светски војни, советските биолошки истражувања успеале да ја поврзат генетиката со теренското истражување на природните популации. Четвериков водел тим во Институтот за експериментална биологија Николај Колцов во Москва и во 1926 година го изработил она што требало да биде еден од значајните трудови на синтетичка теорија на еволуцијата. Сепак, била објавена само на руски јазик, во англиското говорно подрачје била во голема мера игнорирана (иако JBS Haldane поседувал превод).

Четвериков влијаел на неколку руски генетичари кои подоцна заминале да работат на Запад, како што се Теодосиј Добжански и Николај Тимофеев-Ресовски, и двајцата продолжиле да работат во сличен стил. Значењето на работата на Четвериков излегла на виделина многу подоцна, дотогаш еволутивната синтеза била практично завршена. 

Тој бил уапсен од ОГПУ во 1929 година и испратен во егзил во Екатеринбург на пет години. Подоцна се преселил во Нижни Новгород и ја организирал Катедрата за генетика на Универзитетот Горки. Тој бил разрешен од функцијата по налог на Лисенко во 1948 година.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Синтеза на СС Четвериков
* Статија за него (руски) Архивирано на 7 февруари 2012 г.
* Неговата биографија (руски)



1. ↑  Adams, Mark. Sergei Chetverikov, the Kol'tsov Institute, and the evolutionary synthesis. In Mayr & Provine *The Evolutionary Synthesis* 1998.
2. ↑  Chetverikov S.S. On certain aspects of the evolutionary process from the standpoint of modern genetics. (transl. of 1921 paper by Malina Parker; ed I.M. Lerner) *Proceedings of the American Philosophical Society* **105**, 167-195. 1961.
3. ↑  Vadim J. Birstein. *The Perversion Of Knowledge: The True Story of Soviet Science.* Westview Press (2004) ISBN 0-8133-4280-5
**Спортски центар „Јане Сандански"** — повеќенаменски спортски центар за ракомет и кошарка, кој се наоѓа во Општина Аеродром. Спортскиот центар Јане Сандански претставувa повеќефункционален спортски центар во Република Македонија и е втор по капацитет во Република Македонија. Спортскиот центар се состои од голема и мала сала со капацитет од 1.000 посетители**Големата сала** (Спортска арена) има сместивост од 6.000 посетители и е направена според стандардите за одигрување на сите кошаркарски и ракометни натпревари.

Наводи
------

1. ↑  „За СЦ Јане Сандански". Архивирано од изворникот на 2021-06-15. Посетено на 6 март 2021.
**Геровата куќа** е куќа-музеј во бугарскиот град Копривштица.

Келијно училиште
Во оваа куќа учителот Геро Мушек создава ќелијно училиште. Во 1823 година е роден неговиот син Најден Геров, виден бугарски преродбеник, автор на првата бугарска поема „Стојан и Рада" и на многутомниот „Речник на блъгарский язик".

Геровата куќа е опишана во творбата на Љубен Каравелов — „Бугари од старо време", каде Геро Мушек е прототип на Хаџи Генчо.

Надворешни врски
----------------

* Туризам во Копривштица (буг.)

|  |  |
| --- | --- |
| Бугарија |  
*Оваа статија поврзана со Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |
Милил Балакирев
Модест Мусоргски, 1865 г.
Николаи Римски-Корсаков, 1866 г.
Цезар Кјуј, 1870 г.
Александар Бородин, 1865 г.
Владимир Стасов
Чајковски и „Славната Петорка"
Големата петорка, руската петорка бил назив за група на руски композитори од 19. век. Групата, чиј предводник бил Милиј Балакирев, оформена е во Санкт Петербург под силно влијание на Михаил Глинка.   

Целта на оваа група композитори била да се компонира музика со корени од рускиот фолклор, наместо да се потпираат на европската музичка традиција. Романтизмот силно влијаел во руската култура и национална свест, а негови најважни претставници во музиката впрочем беа овие петорка, во која освен Балакирев членови беа и:

* Александар Бородин (1833-1887)

Роден е во Петроград, учел клавир, флејта и виолончело. Бил доктор по медицински науки, хемиска струка. Во 1862 се приклучува на кругот на Балакирев. Значајни се две негови симфонии, една недовршена опера ,, Кенз Игор ,, два гудачки квартети, клавирски квинтети.. Важи за втемелувач на руската симфонија.

* Николај Римски-Корсаков (1844-1908)

Композитор на оперски приказни, главен претставник на тој вид музика во Русија. Диригент, теоретичар кој е роден во Тихвин во аристократско семејство. Во 1861 се среќава со Балакирев и таа средба ќе има пресудно значење во неговата определба за музика. Напишал 15 опери. Симфонии: Шехерезада и Шпанско Капричо.

* Модест Мусоргски

Најзначаен меѓу руската петорка. сотел на позиција на уметничкиот реализам. Роден е во 1839 во Карев. Бил подучуван музика од мајка му. Вокален композитор, чии инструментални дела имаат програмски карактер. Позната композиција му е клавирската ,, Слики од изложбата ,, која е повеќе позната во оркестрација на Морис Равел, исто така ,, Ноќи на голото брдо ,, која ќе има влијание врз Дебиси.

* Цезар Кјуи (1835-1918)

Има најмало значење во руската петорка. И покрај тоа што напишал голем број дела, неговото творештво е неповратно минато. Оставил дванаесет опери и соло песни.

  

Членовите на петорката билe музички образовани и се спротивставувале на групата "Академичари".

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за музика е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Руска Школа:
Во 1859 година во Петроград се основа руското музичко друштво, а следната година исто така и во Москва. Главна цел на ова друштво била организирање на концертна дејност која не зависела само од аристократските кругови. Најголема улога во работата на ова друштво имал Антон Рубинштајн. Најбрзо, под негово раководство се отвора петроградскиот конзерваториум во 1862. Четири години подоцна се отвора во Москва. Браќата Антон и Артур Рубинштајн ,се залагаат за создавање на руската музичка школа врз темели, единствено на изучување на западно европската музика. Од друга страна се појавуваат пет композитори, кои сметаат дека руската музика се развива користејќки ги сите музички руски наследства врз претходно потврдени и изучени музички законитости од западно европското музичко наследство.
Група луѓе разговараат на знаковен јазик
**Знаковен јазик** — јазик во кој општењето се врши со помош на гестови и говор на телото без да се потпира на звучни симболи. Мислите на говорникот се изразуваат со гестови — промена во ориентацијата и движењето на рацете, рамената и телото, како и изрази на лицето. Знаковните јазици најчесто се користат од заедниците со оштетен слух.

Историја
--------

Знаковниот јазик има долга историја. Луѓето користеле знаци за да општат долго пред запишаната историја. Но современите знаковни јазици, како американскиот знаковен јазик, навистина почнале да се развиваат на почетокот на XIX век. Една важна личност во историјата на знаковниот јазик е Томас Хопкинс Галодет. Во раните 1800-ти, тој запознал млада глува девојка по име Алис Когсвел и се заинтересирал да најде начини да ја образова. Галодет отпатувал до Европа и дознал за методите на знаковен јазик што се користат таму. Тој го вратил она што го научил и помогнал да се основа првото постојано училиште за глуви во САД, сега познато како Американско училиште за глуви.

Со текот на времето, знаковните јазици се развиле и рашириле низ светот, секој со своја исклучителна граматика и речник. Денес, знаковните јазици се препознаваат како полноправни јазици, со своја лингвистичка структура и културно значење. Тие се користат од милиони глуви и наглуви луѓе како нивно основно средство за општење.

Наводи
------

1. ↑  Sandler, Wendy; & Lillo-Martin, Diane. (2006). Sign Language and Linguistic Universals. Cambridge: Cambridge University Press.
2. ↑  „What is Sign Language?". Linguistic society. Архивирано од изворникот 13 February 2018. Посетено на 10 March 2018.
3. ↑  „How Sign Language Works". *Stuff You Should Know* (англиски). 2014-02-06. Архивирано од изворникот на 2018-11-02. Посетено на 2019-03-26.
4. ↑  „Thomas Hopkins Gallaudet | Start ASL" (англиски). 2019-09-27. Посетено на 2024-03-08.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Знаковен јазик" на Ризницата ? |

* Langue:Signes du Monde Архивирано на 17 јули 2015 г.
* List Serv for Sign Language Linguistics
* signlangtv.org

* Знаковен јазик на Curlie (англиски)
**Златното мочуриште на Кален** е археолошко наоѓалиште лоцирано во округот Типерари, Ирска. Откриена во 18 век, таа е опишана како „едно од најважните и најплодните места" во Ирска; билo откриенo пред современите методи на зачувување и собирање, а речиси сите наоди биле стопени.

Локација
--------

Златното мочуриште се наоѓа на 650 м југозападно од Кулен, округот Типерари, 1км источно од Лонгстон Рат. Ова било дел од античката галска територија на Уи Куанах (Кунах)[][  ]

Артефакти
---------

Најраното забележано откритие датира од 1731 година, месинг сад од два галони (9 литри) со четири ногарки.[][  ]

Во 1744 година, златар од Лимерик купил од продавач на Кулен златна круна тешка 190 грама, металот бил со многу висока чистота.[]  ]

Предметите пронајдени на локацијата вклучувале 300 месингани мечеви, златен конус (опишан како „гради на дрвен идол "), прачки од чисто злато и златни клисури. 

Бидејќи повеќето од предметите биле откриени пред современите методи на зачувување и собирање на антички артефакти, предметите генерално биле продавани на златари за нивната вредност од шипки. Познато е дека преживеал само еден златен предмет, прицврстувач за фустани или терминал, кој моментално се чува во Музејот и уметничката галерија Бирмингем.

Историја
--------

Јуџин О'Кари шпекулирал дека Богот првично бил пошумена долина, која ја користеле златарите поради близината на изворите на дрво за јаглен, како и веројатно златен рудник. Тој го поврзал со древното Чердраиги, галско племе чие име потекнува од *церд*, староирски термин за вешт мајстор, особено работник во злато и сребро. Тој, исто така, го забележува градот Балинагард кој се наоѓа на 8 километри на запад: на ирската, „населба на златарите".  

Нивното сместување во блато е веројатно форма на ритуално таложење. Се смета дека културата која ги произвела и депонирала овие предмети датира во в. 2000–400 п.н.е. за време на атлантското бронзено доба.

Поврзано
--------

* Депозити на мочуришта во Скандинавија
* Ирско злато

Наводи
------

1. ↑  Wallace, J. N. A. (12 September 1936). „The golden bog of Cullen, Co. Tipperary, being an account of antique curiosities found there". *sources.nli.ie*.
2. ↑  Wallace, J. N. A. (1938). „The Golden Bog of Cullen" (PDF). *North Munster Antiquarian Journal*. **1**.
3. ↑  Kaminski, Jaime (2016). „A Gündlingen type sword from the Polesfleet Stream in Crawley" (PDF). *Sussex Archaeological Collections*. **154**: 103–112.
4. 1 2  Cahill, Mary. „A gold dress-fastener from Clohernagh, Co Tipperary and a catalogue of related material" – преку www.academia.edu. Наводот journal бара `|journal=` (help)
5. ↑  „eDIL - Irish Language Dictionary". *dil.ie*.
6. ↑  „Baile na gCeard/Ballynagarde". *Logainm.ie*.
7. ↑  O'Curry, Eugene (12 September 1873). „On the Manners and Customs of the Ancient Irish: Lectures and appendix". Williams and Norgate.
**Иван Цветановски** (роден на 5 декември 1984 во Скопје, Македонија) — уставобранител од настаните за 27 април 2017 година во Собранието на Република Македонија.

Животопис
---------

Основното образование Иван Цветановски го завршил во основното училиште „ОУ Тихомир Милошевски"[2]‘во Општина Ѓорче Петров[3]. Средното образование го продолжил во гимназијата ,,СГГУ Здравко Цветковски". По завршувањето на средното училиште се запишал на Универзитет Св."Кирил и Методиј" - Скопје, Филозофски факултет – Институт за безбедност, одбрана и мир. Тој магистрира во 2019 година на истиот факултет и е магистер по стратегија и одбрана. Својата професионална кариера ја започнува во Собранието на Република Македонија од април 2008 година како практикант. 

Од 2009 година работи во Кабинетот на претседателот на Собранието на Република Македонија, Трајко Вељаноски како кабинетски советник сè до 27 април 2017 година. Потоа работи во Комисијата за надзор над работата на Агенцијата за национална безбедност и на Агенцијата за разузнавање.

| Петтата конференција на претседатели на Парламентите од земјите на Западен Балкан, Будимпешта |
| --- |

На 28 ноември 2017 година, Иван Цветановски во 5 часот наутро пред своите малолетни деца бил уапсен под сомнение за терористичко загрозување на уставниот поредок Член 313 од КЗ по упадот во Собранието на Македонија од 27 април 2017 година. Архивирано на 28 октомври 2021 г. Тој е притворен во истражниот затвор во Скопје - Шуто Оризари. Суден е во судскиот процес за настаните од 27 април 2017 година за потоа да добие амнестија со Закон за амнестија од 18 декември 2018 година. Архивирано на 28 октомври 2021 г.

Член е на ВМРО-ДПМНЕ од 2004 година кога започнува со активизам и функции во Унијата на млади сили (УМС) на ВМРО-ДПМНЕ[1]

Иван Цветановски е член на Управниот одбор на ЈП Водовод и канализација - Скопје од јануари 2022 година.

Иван Цветановски е оженет, татко на три деца.

Поврзано
--------

* Упад во Собранието на Македонија (2017)

Нaводи
------

1. ↑  „Уставобранител".
2. ↑  „Институт за безбедност, одбрана и мир".
3. ↑  „Член 313 од КЗ".
4. ↑  „Почеток на судењето за 27 април". *www.focus.mk*.
5. ↑  „Амнестија 27 април". *www.pravdiko.mk*. Архивирано од изворникот на 2021-10-28. Посетено на 2021-10-28.
6. ↑  „ВМРО-ДПМНЕ".
7. ↑  „Управен одбор - ЈП Водовод и канализација - Скопје".
Бугарскиот окупатор ги товари македонските Евреи во вагоните на Бугарската државна железница (БДЖ).
**Споменик на депортираните Евреи** познат како **Камена менора** — споменик подигнат во чест на депортираните Евреи од Битола за време на Втората светска војна. Споменикот бил поставен на 11 март 1958 година, на 15-годишнината од депортацијата на битолските Евреи. Споменикот е дело на Марика Митревска (архитект) и Петар Пешка (автор на идејата) во соработка со д-р Хаим Абраванел и Нико Сервини.

Местоположба
------------

Споменикот се наоѓа пред здравствениот дом „Д-р Хаим Абраванел" во Битола, на местото на некогашната синагога Арагон.

Камената менора, споменик за убиените Евери од Битола во нацистичките логори, бил првото спомен-обележје на жртвите од холокаустот во поранешна Југославија посветено на јавна урбана површина. Претходно изградените споменици најчесто се поставувале на еврејските гробишта, а ваквата постапка значела навестување на нова фаза во комеморациите за депортираните Евреи во порнашените југословенски простори.

Заднина
-------

На 11 март 1943 година, се случил актот на геноцидот, најстрашната трагедија врз битолските односно македонските Евреи.

Од Битола 3351 лице од еврејско потекло со другите Евреи од Македонија заклучно со 5 април биле одведени во логорите на смртта во Треблинка, од каде ниту еден Евреин од Македонија не се вратил.

Опис
----

Споменикот претставува стилизирана менора во апстрактен стил. Висок е над 2 метра. Изработен е од сив камен.

Споменикот претставува еврејски свеќник (менора) со седум гранки, со делумно скршени краеви, симболизирајќи ја трагедијата на жртвите, но и неуништивоста на еврејскиот народ.

Од овие особини на споменикот произлегува неговиот назив „Камена менора".

На споменикот е испишан текстот:
  
МАРТ 1943
  
НА 3013 ЕВРЕИ
  
НАШИ СОГРАЃАНИ
  
ЖРТВИ НА ФАШИСТИЧКИОТ ТЕРОР
  
ГРАЃАНИТЕ НА БИТОЛА
  
11 МАРТ 1958

Поврзано
--------

* Историја на Евреите во Битола
* Споменик на депортираните Евреи (Штип)
* Синагога Арагон

Наводи
------

1. 1 2 3  „Bitola - Monument to Deported Jews". Посетено на 22 октомври 2022.
2. 1 2 3 4  „ЕВРЕЈСКАТА МЕНОРА ВО БИТОЛА БИЛА ПРВ СПОМЕНИК ЗА ДЕПОРТАЦИЈАТА ПОСТАВЕН НА ЈАВНА ПОВРШИНА ВО ПОРАНЕШНА ЈУГОСЛАВИЈА". СДК. 18.06.2023. Посетено на 11 март 2024. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
3. ↑  „Евреите од Битола". НУ Завод и музеј Битола. март 2011. Посетено на 22 октомври 2022. Укажано повеќе од еден `|lang=` и `|language=` (help)
**Black Box** е Италија група Евроденс формирана во 1989 година од музичарите Даниеле Даволи (водител на диско), Валерио Семплици (кларинет) и Мирко Лимони (клавијатури). Во 1990 година, им се придружи вокалистката Марта Волш од групата Weather Girls. Некои од најпознатите хитови на Black Box се „Ride On Time", „Strike It Up" и „I Don't Know Anybody Else".

Дискографија
------------

### Албуми

* „*Dreamland*" – 1990.

* „*Mixed Up / Remixland*" – 1991.

* „*Positive Vibration*" – 1995.

* „*Hits & Mixes*" – 1998.

### Слободни

* „*Ride on Time*" – 1989.

* „*I Don't Know Anybody Else*" – 1990.

* „*Everybody Everybody*" – 1990.

* „*Fantasy*" – 1990.

* „*The Total Mix*" – 1990.

* „*Strike It Up*" – 1991.

* „*Open Your Eyes*" – 1991 г.

* „*Bright on Time*" – 1991.

* „*Hold on*" – 1992.

* „*Rockin' to the Music*" – 1993.

* „*Not Anyone*" – 1995.

* „*I Got the Vibration / A Positive Vibration*" – 1996.

* „*A Native New Yorker*" – 1997.

* „*Everybody Everybody*" (Ремикс на Бени Бенаси) – 2007.
**Атина Апостолова** (р. 20 мај 1946

 во с. Л'нки, Преспанско - 7 март 2024

 во Скопје) — македонска пејачка на народни песни.

Животопис
---------

Атина Апостолова е родена на 20 мај 1946 година во с. Л'нки, Преспанско, детството го минува во Скопје. Дипломира на Економскиот факултет во Скопје. Таа е македонска пејачка на народна музика. Таа со музика се занимава уште од најрана возраст, учествувала во емисијата "Микрофонот е ваш" каде го освоила првото место, со песната "Не си го продавај Кољо чифликот", која и била првата снимка на Атина. Позната е по песните *Запејте мераклии*, *Цела вечер ќе ти пејам*, *Верувај ми*, *Усни румени*, *Те видов, и се заљубив*, *Дали знаеш либе*, *Ако грешам*, *Иле Илија* и многу други. Таа имала турнеји во Австралија, Канада, Америка и европските земји. Во Австралија има настапувано со Круме Спасовски, Никола Бадев и Александар Сариевски. Има одлична соработка со: Ванчо Тарабунов, Ефто Пупиновски и Милан Завков. Во својата долгогодишна кариера има испеано неколку дуети со: Ванчо Тарабунов (Верувај ми) и Ефто Пупиновски (Скопските боеми). Има учествувано на голем број музички фестивали во Македонија, за нејзините успеси говорат бројните награди и признанија на фестивалите: Фолк Фест Валандово, Цветници, Филиграни и Гоце Фест. Во 2023 година на Фестивалот "Тумба Фест" Куманово ја добива наградата за животно дело. Зад себе има и неколку албуми од кои три снимени во Белград и два во Македонската радио телевизија.

Наводи
------

1. ↑  „Почина Атина Апостолова, доајен на македонската народна музика". *Слободен печат*. Посетено на 7 март 2024.
2. ↑  „(Видео) "Ни отиде Тинче", ни беше како мајка - Почина Атина Апостолов, доајен на македонската фолк музика". *Канал 77*. Посетено на 8 март 2024.

Надворешни врски
----------------

* Атина Апостолова на YouTube.
* Профил на Атина Апостолова, Музички регистар.
**Аманда Х. Линч** е еколошки и социјален научник и директорка на Браун Институтот за животна средина и општество и истакнат професор по еколошки студии на Универзитетот Браун. Таа е член на Американското метеоролошко друштво и на Австралиската академија за технолошки науки и инженерство.

Кариера
-------

Откако докторирала. во атмосферски науки од Универзитетот во Мелбурн во 1993 година, Линч го развила првиот модел на регионален климатски систем на Арктикот. Во 2003 година, додека работела на Универзитетот во Колорадо, Линч добила стипендија од страна на Австралискиот истражувачки совет.

По работата на Универзитетот Монаш, се приклучила на Универзитетот Браун во 2011 година како професор по животна средина и планетарни науки. Додека била на Универзитетот во 2013 година, Линч била именувана за главен уредник на списанието *Weather, Climate and Society* и била именувана за член на Американското метеоролошко друштво. Во 2017 година, Линч била избрана со едногласно гласање да се приклучи на Норвешката научна академија за поларни истражувања. Таа е копретседавач на Светската програма за истражување на климата на Светската метеоролошка организација на Обединетите нации и е член на одборот на списанието *Политички науки*.

Приватен живот
--------------

Линч има две деца. Таа била избрана за член на Светската академија за уметност и наука во 2016 година. Таа е член на Клубот на истражувачи од 2021 година. Таа е член на директорскиот круг на Музејот на уметност во Портланд (PMA).

Наводи
------

1. ↑  „Lynch, Amanda". brown.edu. Посетено на March 12, 2017.
2. ↑  „Australia's bright sparks awarded major grants". *.abc.net.au*. March 21, 2003. Посетено на April 4, 2019.
3. 1 2  Richard Lewis. „Amanda Lynch". *news.brown.edu*. Посетено на April 4, 2019.
4. 1 2  „Amanda Lynch named AMS Fellow". *news.brown.edu*. September 29, 2014. Посетено на April 4, 2019.
5. ↑  „AMS journal improves citation record under Lynch's leadership". *brown.edu*. Посетено на April 4, 2019.
6. ↑  „Lynch elected to Norwegian Scientific Academy for Polar Research". *brown.edu*. Посетено на April 4, 2019.
7. ↑  „Lynch gives keynote at UN climate change meeting". *brown.edu*. Посетено на April 4, 2019.
8. ↑  „Urgency in the Anthropocene: Presidential Faculty Award Lecture". *brown.edu*. November 5, 2018. Посетено на April 4, 2019.
9. ↑  „Journals We Edit". *brown.edu*. Архивирано од изворникот на 5 April 2019. Посетено на April 4, 2019.
10. ↑  „Amanda Lynch". *World Academy of Art and Science*. Посетено на August 30, 2023.
11. ↑  „Director's Circle". *Portland Museum of Art*. June 8, 2023. Посетено на August 30, 2023.
Кадри Лиик
**Кадри Лиик** е естонски новинар и политички аналитичар. Нејзиното истражување е главно фокусирано на Русија, Источна Европа и балтичкиот регион.

Дипломирала на Универзитетот во Тарту по новинарство и на Универзитетот Ланкастер по дипломатија.

Во 1990-тите таа работела како дописник во Москва за естонските весници (како *Поштар* ) и исто така за новинската агенција Балтичките вести. Од 2004 година била главен уредник на списанието Дипломатија.  Во 2000-тите, таа била и водителка на ток-шоуто за актуелни работи „Надворешен одредувач", емитувано на Радио Куку. 2006-2011 била директор на Меѓународниот центар за одбранбени студии во Естонија.

Од 2012 година, таа работи како виш политички соработник во Европскиот совет за надворешни односи.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Kadri Liik – European Council on Foreign Relations". *ECFR*. Посетено на 10 March 2022.
2. ↑  „Kadri Liik". *Diplomaatia* (естонски). Посетено на 10 March 2022.
**Сабри Улкер** (1920 - 12 јуни 2012) — турски индустријалец и стопанственик и основач на „Алкер".

Ран живот
---------

Сабри Улкер е роден во 1920 година на Крим. Раното детство го поминал на Крим, Сабри Улкер се доселил во Истанбул 1929 заедно со семејството.

Образование
-----------

Пристигнувајќи во Истанбул на 9-годишна возраст го започнал своето образование во основното училиште Кадирга.

По основното училиште продолжил во средното училиште во Истанбул. Завршил во средното училиште Билечик, а потоа и гимназија Кутахија. За време на Втората светска војна, тој има завршено високо образование на Академијата за економија и трговија во Султанахмет (Универзитет Мармара, денес).

Кариера
-------

Тој ја основал компанијата Улкер во 1944 година. Станал познат како Јилдиз Холдинг во 1989 година.

Улкер исто така водел проекти за социјален развој. Тој бил меѓу основачите на Турската фондација за борба против ерозијата на почвата (ТЕМА).

Личен живот
-----------

Тој беше оженет со Гузиде Иман, родена во Баликесир во 1924 година, ќерка на трговецот татко Мухарем Оман и неговата сопруга Сабих. Тие имале три деца, Али Олкер, кој почина млад, Ахсен Озокур и Мурат Олкер.

Починал на 12 јуни 2012 година.

Наследство
----------

Во негова чест е именуван центарот Сабри Олкер при Факултетот за јавно здравје Харвард ТХ Чан во Кембриџ, Масачусетс.

### Награди во негово име

* Награда за животна средина Сабри Улкер
* Награда за наука Сабри Улкер

Наводи
------

1. ↑  Pelin Turgut, Ülker: Ambitious confectioner snaps up Belgium's Godiva, *Financial Times*, November 28, 2008
2. 1 2  „Founder of Ülker, one of Turkey's most famous brand names passes on". *Sabah English*. Архивирано од изворникот на 2020-07-01.
3. 1 2  „Home". *Hotamışlıgil Lab*.
4. ↑  Politicians, business world, rival say farewell to founder of Ülker, *Hurriyet Daily News*, June 14, 2012
5. ↑  „THE STORY OF THE GREAT LOVE BETWEEN SABRI AND GÜZID | Yıldız Holding". *english.yildizholding.com.tr*. Архивирано од изворникот на 2021-04-21. Посетено на 2021-04-21.
6. 1 2  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2020-06-26. Посетено на 2021-04-21.
7. ↑  „Sabri Ülker Environment Award". *Yıldız Holding*. Архивирано од изворникот на 22 септември 2021. Посетено на 2021-04-21.
8. ↑  „Sabri Ülker Science Award". *Sabri Ülker Foundation*. Архивирано од изворникот на 2021-04-21. Посетено на 2021-04-21.
Една таписерија од серијата *Ловот на еднорогот:* *Еднорогот е пронајден,* околу 1495-1505, Клојстерс, Метрополитен, Њујорк
**Таписерија** (од францускиː *tapisserie* - ткаеница) — текстилна уметност за создавање декоративни покривки за ѕидови и подови, за делови на мебел или како независно уметничко дело. Таписеријата се ткае рачно, на разбој, најчесто со природни предива, волна, лен, памук, свила. Најпознат центар за таписерии бил градот Арас во Франција.
Во Македонија првите таписерии ги создаваат Лазар Личеноски и Димче Протуѓер. Подоцна се вклучиле Димче Коцо, Доне Милјановски, Дијана Томиќ-Радевска и Ѓорѓи Здравев. Таписерите во повоена Македонија па сè до крајот на XX век биле многу застапени низ македонските домови.

Наводи
------

1. ↑  Mallet, Marla. "Basic Tribal and Village Weaves" Архивирано на 7 јули 2017 г..
2. ↑  Rivers, Shayne and Nick Umney. Conservation of Furniture. Butterworth-Heinemann, 2003.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Таписерија" на Ризницата ? |

* Jagiellonian Tapestries Polish Tapestry Museum
* Tapestry Архивирано на 17 јануари 2020 г. A World History of Art
* Pictures from a contemporary mill Архивирано на 3 август 2009 г. showing tapestries being woven on looms with Jacquard heads
* Goblan Ammar Архивирано на 1 мај 2012 г. Arabic/Islamic tapestry art.
* Art Italian jacquard tapestry
* Modern, trendy tapestries Архивирано на 27 април 2018 г..
* The West Dean College, Tapestry Studio  Архивирано на 18 ноември 2017 г.
**Сара** (грчки: *Σαρρα*, библиски хебрејски: שָׂרָה) — жена на Авраам и мајка на Исак, првата од четирите прамајки на еврејскиот народ. Сара е најпопуларното женско еврејско име. Таа е и полусестра на Авраам, од друга мајка и десет години помлада од него. По настојување на Сара, Авраам ги протерува Исмаил и Агара. Исмаил е син на Авраам со Агара, која е и слугинка на Сара и наложница на Авраам. Библијата ги раскажува предизвиците на неплодноста на Сара, нагласувајќи ја цврстата вера на Авраам во Божјето ветување за изобилно потомство. По значајните археолошки наоди во XX век, станува очигледно дека оваа библиска приказна, која претходно се сметала за мит, била широко распространета и споделена меѓу епските приказни и древните култури на Блискиот Исток.

Наводи
------

1. ↑  „Sarah/Sarai: Bible". *Jewish Women's Archive* (англиски). Посетено на 2024-01-06.
2. ↑  „Sarah | Matriarch, Wife of Abraham, Mother of Isaac | Britannica". *www.britannica.com* (англиски). 2023-12-27. Посетено на 2024-01-06.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сара" на Ризницата ? |

* Rubenstein, Nechama. "The Three Faces of Sarah", Chabad.org
**Илија Филиповски** (р. 4 април 1991

, Скопје) — македонски виолинист и музичар, кој е дел од Група Маестро.

Животопис
---------

Филиповски е роден во Скопје во 1991 година. Почнува да свири на виолина од својата најрана возраст. Својата кариета ја започнува во емисијата "Зајди зајди", каде беше дел од оркестарот под раководство на Милан Завков, која се емитуваше редици години наназад. Тој беше дел од оркестарот на фестивалите "Фолк Фест Валандово" и "Цветници". Дел е од оркестарот на Националниот ансамбл "Танец" каде одржуваат концерти на различни делови од светот. Од 2012 година е дел од Група Маестро каде настапуваат на разни свечености, концерти и настани.

Надворешни врски
----------------

* Илија Филиповски на YouTube
**Agar.io** (македонски: *Агар.ио*) — бесплатна двомерна масовна повеќеиграчка семрежна игра од 2015 г. создадена од бразилскиот развивач Матеус Валадарес. Во неа, бактериските клетки се движат наоколу во Петриева шолја, впивајќи хранителни гранули, а исто така се јадат заемно. Тоа е прелистувачка игра, има и мобилна верзија за андроид и iOS. Играта го добила името по агар (англ. *agar*) — хранлива средина за размножување бактерии Agar.io добил потврдни одзиви од критичарите, кои особено ја пофалиле едноставноста и механиката на проектот. Одречните гледишта на играта вклучуваат повторувачки играчки процес. Во голем дел благодарение на усно предавање на друштвените мрежи, Agar.io станала една од најпопуларните прелистувачки и мобилни игри во првата година од постоењето. Верзијата на Стим била најавена за 3 мај 2015 г. но никогаш не била објавена. Издавањето за андроид и iOS се случило на 24 јули 2015 г. и било објавено од Миниклип. Agar.io вдахнал слични веб-игри наречени „.io-игри".

Наводи
------

1. ↑  „Agar.io, le nouveau jeu phénomène sur iPhone/iPad et Android". *Pockett.net* (француски). Архивирано од изворникот на 17 September 2016. Посетено на 7 August 2015.
2. ↑  Irmak, Şafak. „İnternetin Yeni Çılgınlığı: Agar.io" [The Internet's new craze: Agar.io]. *Webtekno* (турски).
3. ↑  Jon Christian (2016-01-05). „A Browser Game Called Agar.io Got Googled More In 2015 Than 'Fallout 4'". Vice. Архивирано од изворникот на 2019-12-08. Посетено на 2019-09-18. Занемарен непознатиот параметар `|deadlink=` (се препорачува `|url-status=`) (help)
4. ↑  „Why You Should Care About Agar.io". *App Annie*. 2015-07-28.
5. ↑  „Steam Greenlight: Agar.io". Steam. Архивирано од изворникот на 2015-06-18. Посетено на 2015-06-16.
6. ↑  Dean Takahashi (2017-02-11). „The surprising momentum behind games like Agar.io". VentureBeat. Архивирано од изворникот на 2017-02-11. Посетено на 2020-08-25. Занемарен непознатиот параметар `|deadlink=` (се препорачува `|url-status=`) (help)

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
**Основно училиште „Мито Симеонов"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Мито Симеонов" - Марвинци**; скратено: **ПООУ „Мито Симеонов"**) — подрачно основно училиште во селото Марвинци, претставува единка на училиштето „Страшо Пинџур" од селото Јосифово.

Училиштето е именувано по македонскиот партизан Мито Симеонов.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Марвинци, веднаш до регионалниот пат, кој поминува низ селото.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Галерија
--------

* Споменик за партизанот Мито СимеоновСпоменик за партизанот Мито Симеонов
* Поглед на училиштето (заедно со стариот дел)Поглед на училиштето (заедно со стариот дел)

Наводи
------

1. ↑  „Образование". *Општина Валандово*. Посетено на 19 февруари 2024.
2. 1 2  „За нас". *ООУ „Мито Симеонов"*. Посетено на 19 февруари 2024.

Координати: 41°16′59″N 22°29′50″E﻿ / ﻿41.28306° СГШ; 22.49722° ИГД﻿ / 41.28306; 22.49722
**Ride on Time** е песна на италијанската музичка група Black Box, која беше издадена во 1989 година како деби-сингл на групата и подоцна беше вклучена на нивниот албум *Dreamland* (1990). Првата верзија на оваа песна користеше вокален примерок од синглот „Love Sensation", издаден во 1980 година од Лолеата Холовеј; сепак, правото на користење на вокалите не беше ослободено. Откако сопствениците на авторските права презедоа правна постапка, синглот беше реиздаден со нов вокал продуциран од Хедер Смол, која подоцна се прослави како водечка пејачка на групата *M people*.

Синглот беше успех во неколку земји, достигнувајќи го врвот на топ листите во Исланд и Ирска, но токму во Обединетото Кралство синглот имаше голем успех, помина шест недели на првото место, покрај тоа што имаше одлични комерцијални перформанси.

### Табели и позиции

Предлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chartПредлошка:Single chart

Weekly chart performance for "Ride on Time"| Chart (1989–1990)
 | Peakposition
 |
| --- | --- |
|
|
|
|
| Europe (Eurochart Hot 100) | 4
 |
| Finland (Suomen virallinen lista) | 3
 |
|
| Greece (IFPI) | 2
 |
| Iceland (Íslenski Listinn Topp 10) | 1
 |
|
| Italy (*Musica e dischi*) | 10
 |
|
|
|
|
| Spain (AFYVE) | 3
 |
|
|
|
| US Hot Dance Club Play (*Billboard*) | 39
 |
| US Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales (*Billboard*) | 44
 |
|

Предлошка:Single chart

| Chart (2021)
 | Peakposition
 |
| --- | --- |
|

|

Наводи
------

1. ↑  „Eurochart Hot 100 Singles" (PDF). *Music & Media*. том 6 no. 42. 21 October 1989. стр. IV. Посетено на 26 March 2018.
2. ↑  „Top 3 Singles in Europe" (PDF). *Music & Media*. том 6 no. 48. 2 December 1989. стр. VII. Посетено на 26 March 2018.
3. ↑  „Top 3 Singles in Europe" (PDF). *Music & Media*. том 6 no. 49. 9 December 1989. стр. VII. Посетено на 1 April 2018.
4. ↑  „Topp 10" (PDF). *Dagblaðið Vísir* (исландски). 27 October 1989. стр. 34. Посетено на 24 July 2018.
5. ↑  „Classifiche". *Musica e Dischi* (италијански). Посетено на 31 May 2022. Set "Tipo" on "Singoli". Then, in the "Artista" field, search "Black Box".
6. ↑  Salaverri, Fernando (September 2005). *Sólo éxitos: año a año, 1959–2002* (шпански) (1st. изд.). Spain: Fundación Autor-SGAE. ISBN 84-8048-639-2.
7. 1 2  „Black Box – Awards". AllMusic. Посетено на 23 January 2014.
**Мазда** (јапонски: マツダ株式会社|) — јапонско мултинационално претпријатие за производство на моторни возила, со седиште во Фунчу, Хирошима. Претпријатието е основано на 30 јануари 1920 година од Џуџиро Мацуда, под името Тојо Корк Коџо, за се занимавало со производство на тапи. Во 1927 година го променило името во Тојо Коџо, а четири години подоцна започнало да произведува автомобили. Името „мазда" е изведено од Ахура Мазда, богот на хармонијата, интелигенцијата и мудроста во зороастризмот, како и од презимето на основачот. Мазда е еден од најголемите автопроизводители во светот. Во 2015 година, производството изнесувало 1,5 милиони возила од кои речиси еден милион биле произведени во Јапонија, а останатите во другите земји. Истата година, Мазда се наоѓала на 15. место во светот според бројот на произведените автомобили. Таа е позната и по учеството во автомобилските трки при што во 1991 година нејзиниот модел Мазда 787В победил на познатат трка 24 часа Ле Ман. Инаку, Мазда е вклучена во неколку соработки и алијанси со други автопроизводитлеи, како: Тојота, Нисан, Исузу, Сузуки и Форд.

Логото на Мазда

Галерија
--------

* Мазда 2Мазда 2
* Мазда 2Мазда 2
* Мазда 3Мазда 3
* Мазда 3Мазда 3
* Мазда 3Мазда 3
* Мазда 3 СкајактивМазда 3 Скајактив
* Мазда 323ФМазда 323Ф
* Мазда CX-5Мазда CX-5

Наводи
------

1. ↑  "Offices Архивирано на 7 октомври 2009 г.." Mazda. Retrieved on October 29, 2009.
2. ↑  „Japan's Mazda founded". *History*. Архивирано од изворникот на March 8, 2010. Посетено на May 1, 2023.
3. ↑  „History of Mazda 1931-1945". Mazda. Посетено на April 27, 2023.[*мртва врска*]
4. ↑  „MAZDA: A Story Behind the Name of "Mazda" | We are Mazda". *www.mazda.com*. Посетено на 2024-02-21.
5. ↑  „MAZDA:Mazda Production and Sales Results for December 2007 and for January through December 2007 (Flash Report) | Production and Salese Results". Архивирано од изворникот на April 18, 2008. Посетено на July 31, 2016.
6. ↑  „World motor vehicle production OICA correspondents survey without double counts world ranking of manufacturers year 2015" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на December 25, 2016.
7. ↑  „History of Mazda 1991-2000". Mazda. Посетено на April 27, 2023.[*мртва врска*]
**Црквата Сан Џовани е Паоло** (италијански :*Basilica dei Santi Giovanni e Paolo*) е црква која се наоѓа во Рим, Италија и е во склопот на Римокатоличката црква. Првата црква била изградена во 5 век. Во времето во 398 година била реновирана. Во 410 година црквата била оштетена по Битката за Рим, како и по земјотресот во 442 година. По подолго време, во 824 година црквата била повторно изградена во 824 година, во времето на Папа Паскал I. По Битката за Рим во 1084 година, црквата повторно претрпела разрушување, а по војната, повторно била реновирана.

Наводи
------

1. ↑  Список на цркви во Рим

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за црква или сличен христијански објект е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4576683-6

 |

 |
**Лагадинско Езеро** (грчки: *Λίμνη Κορώνεια*, *Лимни Коронија*) — езеро во Солунско, Егејска Македонија, денес во Грција. Понекогаш се среќаваат и имињата Ајвасилско езеро, Агиос Василис, Лимни Лагада (Λίμνη Λαγκαδά). Наоѓа се на 30  км североисточно од Солун. Поврзано е преку два природни канала на исток со Бешичкото Езеро, со коешто сочинуваат заеден екосистем. Архивирано на 28 септември 2007 г.

Хидролошки податоци
-------------------

Во седумдесеттите години езерската површина изнесувала 46,2 км2 и длабочина од 8 метри. Во наредните 20 години обемот на езерото критички се смалил, така што во 1995 веќе било со површина 30 км2 и длабочина од 1 метар. Во е 2002 целосно исушено, а во 2003 е делумно востановено со максимална длабочина 0,9 метри. Како резултат цути цијанобактеријата Prymnesium parvum, што пак води до масовна смрт на птици и риба. Архивирано на 21 февруари 2007 г. По изработувањето на план за справување со еколошката криза и неговата реализациј, во 2004 езерската површина е 34,39 км2.[*мртва врска*]
Езерото е плитко, еутрофно, со мала количина на кислород во водата летно време.

Во езерото се влева реката Богдана.

Флора
-----

Фауна
-----

Поврзано
--------

* Лагадина
* Лагадинско Поле

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* 
* 
* Сателитска слика на езерото

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Езера во Егејска Македонија |
| --- |
|  |
| Природни | 
* Аматовско
* Арџанско
* Бешичко
* Бутковско
* Гиздово
* Горчливо
* Дојранско
* Зазерци
* Костурско
* Лагадинско
* Мавровско
* Мало Преспанско
* Островско
* Петерско
* Преспанско
* Рудничко

 |
|  |
| Вештачки | 
* Асаматско
* Белотинско
* Витивјанско
* Владовско
* Восовско
* Олско
* Скумско
* Рудничко (Кукушко)
* Черешовско

 |
|  |
| Пресушени | 
* Берекетли Ѓол
* Ениџевардарско
* Ланџанско
* Тахинско

 |

 |
Почетната страна од Кониковското евангелие
**Хаџи-Павел Граматиков Божигропски** (~  1800
 во Кониково, Гуменџиско—  1871

 во Вртикоп, Воденско)― архимандрит, црковно-просветен и преродбенски деец, автор, преведувач претседател на повеќе црковно-училишни општини во Македонија.

Животопис
---------

Откако го завршил основното училиште во родното место, каде што го научил грчкиот јазик, заминал за Ерусалим. Таму се замонашил, добивајќи го чинот архимандрит, титулата хаџија и презимето Божигропски. Некое време престојувал во Русија, од каде донел свештенички одежди и литература. Како монах на Света Гора, во 1841 година, го составил изборниот апостол на црквенословенски јазик.

Четвртата страница од Кониковското евангелие
Неговото име се поврзува со продажба на индулгенции со потписот на ерусалимскиот патријарх Кирил II во 1850 година. Оваа негова обврска е потврдена во писмената коресподенција со патријархот Кирил II. Сочувани се две писма од ерусалимскиот патријарх Кирил II испратени по хаџи Теодорос Париси од Солун, на 13 октомври 1850, од Константинопол, по кого му доставиле 100 индулгенции, кои како што пишува во писмото патријархот Кирил II, аџи Павел ги побарал.

Во 1852 година го напечатил *„Неделното евангелие"* (познато како Кониковско евангелие), во печатницата на Киријак Држилович во Солун, а во 1865 година, *„Апостолот"* во цариградската печатница на Александар Егзарх. Освен тоа, од грчки на својот ениџервардарски говор (некаде стои-воденско наречје), го превел делото *„Неделни евангелиски читања"*. Од 1867 до 1870 година бил старешина на Лесновскиот манастир. На 11 мај 1870 година, станал претседател на Воденската црковно-училишна општина.

Починал во октомври 1871, во селото Вртикоп, Битолско.

Поврзано
--------

* Киријак Држилович

Наводи
------

1. ↑  Lindstedt, Jouko (2015). *Синтаксата на Кониковското евангелие - дијалектна или калкирана?*. Скопје: Универзитет Свети Кирил и Методиј. стр. 77.
2. 1 2 3 4  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 134. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
3. ↑  Лакалиска, Снешка (2018). „ИЛУСТРИРАНИ БОЖИГРОПСКИ СЕРТИФИКАТИ ЗА ПРОСТУВАЊЕ НА ГРЕВОВИТЕ – INDULGENTIA / SYNCHŌROHARTIА" (PDF). *Каламус*: 413.
**Ќамил Сијариќ** е роден на 13 септември 1913 година во село Шиповице. Основно училиште завршил во Годијево кај Бијело Поље, а потоа од 1927 г до 1935 година изучувал медресата кај кралот Александар Велики во Скопје, од која бил протеран поради политички активности. Образованието го продолжил во Врање и таму завршил гимназија во 1936 година, по што се префрлил на правни студии во Белград. Дипломирал во 1940 година а за време на Втората светска војна служел во Сараево, Мостар, Босанска Градишка и Бања Лука. Бил избран за секретар на Судот на националната чест во Бања Лука во 1945 година, потоа бил новинар во весникот „Глас" и драматург на Народниот театар во Бања Лука. Се преселил во Сараево во 1947 година и работел во редакцијата на весникот „Преглед". Потоа бил во главниот комитет на Народниот фронт и во редакцијата на „Задругар". Во книжевната секција на Радио Сараево се вработил во 1951 година и останал таму до неговото пензионирање во 1983 година.

Починал на 6 декември 1989 година.

Библиографија
-------------

* „Рам буља", 1953 година. раскази,
* „Нашата снаа и ние момчињата", раскази,
* „Бихорци", роман, Сараево, 1956 г.
* „Куќа се прави куќа од ластовици", 1962 година, раскази,
* „Сабја", 1969 година раскази,
* „Патници на пат", 1969 година, раскази,
* „Кога девојката спие", 1972 година, раскази,
* „Француски памук", 1980 година, (добитник на наградата Андриќ )
* „Приказни покрај водата", 1982 година ,
* „Римскиот прстен", 1985 година ,
* Рашка земја Расција, роман,
* „Мирисот на лисјата од орев", 1991 година ,
* „Конак", роман,
* „Битката кај Мојковац", роман,
* „Царската армија", роман,
* „Зелениот прстен на водата", раскази,
* „Рекорд на градови"...
* Лирика, поезија, Белград, БИГЗ, 1988 година ,
**Даеву** или **Групата Даеву** — поранешен јужнокорејски конгломерат (чебол), составен од голем број претпријатија во различни сектори. Групата била основана на 22 март 1967 година, под името Даеву индастријал, од Ким Ву-јунг, а во 1999 година била расформирана поради банкрот. Пред Азиската финансиска криза, Даеву бил вториот најголем јужнокорејски конгломерат (по Хјундаи), а бил активен во повеќе сектори, како што се: производство на автомобили и пловни објекти, телекомуникации, градежништво, хотелиерство, производство на оружје, електроника итн. Притоа, групата имала околу 20 подружници, а по нејзиното распуштање, некои од подружниците продолжиле да работат како самостојни претпријатија.

Галерија
--------

* Даеву ТикоДаеву Тико
* Даеву МатизДаеву Матиз

Наводи
------

1. ↑  „Daewoo Group". referenceforbusiness.com. Посетено на 5. 3. 2017. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
Комити во 2023 со шалови на трибината
**Комити Запад** е најпознатата македонска навивачка група која првенствено го бодри ФК Вардар, а потоа и останатите спортски клубови од Скопје кои го носат името Вардар, во овој момент тоа е РК Вардар. Таа важи за една од најбројните и најзначајни македонски навивачки групи. Групата е формирана во 1987 година и нејзина домашна трибина е западната трибина на Градскиот стадион во Скопје. Боите со кои групата се идентификува се црната и црвената. За најголем соперник на Комити се смета навивачката група Чкембари од Битола, како и навивачката група Шверцери која го бодри градскиот соперник ФК Шкупи од скопската населба Чаир. Наспроти тоа, групата денес е збратимена со македонската група Војводи од Тетово, како и ултрас навивачите на германскиот фудбалски клуб Шалке од Гелзенкирхен. Комити, како и повеќето активни или полуактивни навивачки групи во Македонија и Европа денес, претставува ултрас група и голем број од нејзините членови ја негуваат културата на ултрас движењето за бодрење на клубот кој го симпатизираат до степен на фанатизам. Комити Запад функционира и денес и истата е поделена на повеќе подгрупи кои претставуваат групирање на навивачи од одредена населба или пак како одредена дружина.

Формирање
---------

ФК Вардар како важен клуб во македонскиот фудбал од самото свое постоење има редовни навивачи кои го бодрат, но истите никогаш пред 1980-тите години не биле организирани на ниво на група. Во тој период од 1980-тите години на просторите на тогашна СФР Југославија на високо ниво почнува да се развива навивачката култура и форматот на навивање во организирани групи. Тогаш Вардар настапува во Првата сојузна лига на Југославија и покажува успех пласирајќи се повеќепати меѓу првите десетина клубови. Во сезоната 1986/87. по 34. одиграни кола Вардар станува шампион, но набрзо неговата титула на првак е поништена како последица на афера за наместени фудбалски натпревари во претходната сезона. Поради оваа афера 12 клубови сезоната ја започнале со минус од шест бодови, но по пресуда на Уставен суд одлуката за одземање бодови е поништена и титулата на првак е доделена на ФК Партизан. Во оваа фудбалска сезона, пред завршувањето на истата е формирана и навивачката група Комити. Комити како група го започнуваат своето организирано бодрење на 4 мај 1987 година на натпреварот помеѓу Вардар и ФК Црвена Ѕвезда од Белград кој се одиграл на Градскиот стадион во Скопје, кој инаку завршил со 3-1 за домаќинот Вардар. На овој натпревар групата навивачи се појавила на западната трибина од стадионот и за првпат бил истакнат транспарент со натпис „Комити", славното име во македонската историја со кое се именуваат членовите на Македонската револуционерна организација. Со тоа, во наредните години Вардар има редовни навивачи кои го бодрат за време на цел еден натпревар, а подоцна Комити имаат и свои членови и поддржувачи и од другите градови во Македонија.

Поврзано
--------

* Ултрас
* Војводи Тетово