**Дела 15** — петнаесеттата глава од книгата „Дела на светите апостоли" на Новиот завет. Го обработува доаѓањето на апостолите Павле и Варнава во Ерусалим за да учествуваат на Ерусалимскиот собор и почетокот на второто мисионерско патување на Павле. Книгата што ја содржи оваа глава нема наведен автор, но сите ранохристијански извори сметаат дека е дело на апостолот Лука Евангелист, како што е и Евангелието според Лука.

Текст
-----

Изворниот текст е напишан на коински грчки и е поделен на 41 стих.

### Ракописно сведоштво

Еве некои рани раскописи во кои се содржи текстот на оваа глава:

На грчки
* Ватикански ракопис (325–350 г.)
* Синајски ракопис (330–360 г.)
* Безин ракопис (~ 400 г.)
* Александриски ракопис (400–440 г.)
* Ефремов раскопис (~ 450 г.)
* Папирус 127 (V век, постоечки стихови 29–30, 34–41)
* Лодов ракопис (~ 550; целосен)
* Папирус 33 (~ 550)

На латински
* Лодов ракопис (~ 550; целосен)
* Леонски ракопис (VII век; целосен)

Места
-----

Средишното и источното Средоземје is located in Средоземје*Киликија*ТарсТарсАнтиохијаАнтиохија*Сирија**Галатија*ЕфесЕфес*Памфилија**Кипар**Јудеја**Самарија**Феникија*ЦезаријаЦезаријаЕрусалимЕрусалим*Македонија**Италија**Рим**Рим***Ахаја***Атина**Атина***Средоземно Море***class=notpageimage|* *Спомнати (сини точки) и сврзани места (црни точки) во оваа глава.*
Во главата се споменуваат следниве места, наведени по редослед на јавување во неа:

* Јудеја
* Феникија
* Самарија
* Ерусалим
* Антиохија, Сирија
* Памфилија
* Кипар
* Киликија

Времеслед
---------

Доаѓањето на Павле и Варнава во Ерусалим и одржувањето на Ерусалимскиот собор се смета дека се случило некаде меѓу 48 и 50 г.

Расправа околу прашањето за обрежувањето (15,1–5)
-------------------------------------------------

Спорот за обрежувањето започнал во Антиохија, каде „некои луѓе" (грчки: *τινες*) дошле од Јудеја, подучувајќи дека тоа е неопходно за спасение според Мојсеевиот закон. Библиските коментатори ги нарекуваат јудеизатори; Павле ги нарекол нив и другите со такво учење „лажните браќа, кои дојдоа и се вовлекоа да ја гледаат нашата слобода, која ја имаме во Христос Исус, за да нѐ поробат".

Овој спор довел до решение Павле и Варнава да бидат испратени во Ерусалим за да најдат разврска на препирката. Во Ерусалим, во полза на обрежувањето говореле „некои од при­вр­за­ни­ци­те на фарисеите, што беа поверувале".

Ерусалимскиот собор (15,6–29)
-----------------------------

Главна статија: Ерусалимски собор
Раскажувачот го опишува Ерусалимскиот собор во рамките на сцените во Антиохија (почетокот во стих 1–5, а крајот во стих 30–35) за да се долови дејството кое се префрла од Ерусалим во Антиохија како матично место, и можеби нема сознанија за збиднувањата во Ерусалим откако Петар го напуштил градот во Дела 12,17.

### Стих 13

*А кога тие престанаа, тогаш проз­бо­ре Јаков и рече: „Мажи браќа, слуш­нете ме!"*
Соборот го послушува Јаков бидејќи тој е првиот од трите столба на црквата (вид. Галатјаните 2,9). Тој бил предводник на црквата во Ерусалим додека не бил каменуван до смрт по настојување на првосвештеникот во 62 г. Јаков бил полубрат на Исус, кој не поверувал сè додека Исус не му се појавил лично под неговото Воскресение (вид. 1 Коринтјаните 15,7).

### Стих 14

*Симон изложи како Бог најнапред ги посети незнабошците, за да избере од нив народ за Неговото име.*
* „Симон" овде на грчки е *Συμεὼν*, што се користи за Симон Петар само тука и во 2 Петар 1,1.

Враќање во Антиохија (15,30–35)
-------------------------------

Поткрепени од апостолскиот указ, Павле и Варнава победнички се вратиле во Антиохија, придружени од пратениците во Ерусалим, Јуда (наречен Варсава) и Сила (стих 22, 32), кои ги зацврстувале и охрабрувале (спор. Дела 14,22), исто како Варнава, кој првично бил пратен од Ерусалим во Антиохија (Дела 14,22-24).

Павле и Варнава се разделуваат (15,36–41)
-----------------------------------------

Овој дел почнува со опис на Павловото второ патување (Дела 15,36-18,23) кое почнува по извесно време (стих 36), без формално ополномоштување како за првото, туку просто за да ги посети преобратените од претходната мисија (стих 36). Павле разделил со Варнава пред да замине (стихови 37–39), а Варнава го снемува од останатите глави во „Дела", иако Павле го спомнува во неговото прво послание до Коринтјаните (1 Коринтјаните 9,6). Сила од Ерусалим, кој е „пророк" и помазан со Светиот Дух (Дела 15,32; како Павле и Варнава), станал новиот сопатник на Павле (стих 40). Павле и Сила тргнале на патување низ планините Таур, минувајќи низ Павловиот роден крај Киликија (стих 41), следејќи го патот низ јужна Анадолија (денес во Турција) преку превојот Киликиска Врата. Подоцна проповедале во Македонија и Ахаја (1 Солуњаните 1,1; 2 Коринтјаните 1,19).

Поврзано
--------

* Антиохија, Сирија
* Апостол Варнава
* Киликија
* Ерусалимски собор
* Кипар
* Марко-Јован
* Јудеја
* Памфилија
* Апостол Павле
* Феникија
* Самарија
* Апостол Сила

Наводи
------

1. 1 2  Alexander 2007, стр. 1047–1048. sfn error: no target: CITEREFAlexander2007 (help)
2. ↑  Holman Illustrated Bible Handbook. Holman Bible Publishers, Nashville, Tennessee. 2012.
3. ↑  Continuation List Institute for New Testament Textual Research, University of Münster. посет. 29 март 2010 г
4. 1 2  Aland, Kurt; Aland, Barbara (1995). *The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism*. Erroll F. Rhodes (прев.). Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company. стр. 110. ISBN 978-0-8028-4098-1.
5. ↑  Bruce M. Metzger, *The Early Versions of the New Testament*, Oxford University Press, 1977, p. 316.
6. ↑  Robinson, John Arthur Thomas (1976) *Redating the New Testament*, Westminster Press. ISBN 978-1-57910-527-3
7. ↑  M. Eugene Boring, Fred B. Craddock, The People's New Testament Commentary, Westminster John Knox Press, 2004
8. ↑  People's New Testament, посет. 10 септември 2015 г
9. ↑  Галатјаните 2,4 — Стандардна македонска библија со девтероканонски книги
10. ↑  Дела 15,5
11. ↑  Alexander 2007, стр. 1047. sfn error: no target: CITEREFAlexander2007 (help)
12. ↑  Дела 15,13
13. ↑  The Nelson Study Bible. Thomas Nelson, Inc. 1997
14. ↑  Дела 15,14
15. ↑  *Symeōn*, Greek Text Analysis: Acts 15:14. Biblehub
16. ↑  Strong's Greek Concordance 4826. Sumeón. Biblehub
17. 1 2 3  Alexander 2007, стр. 1048. sfn error: no target: CITEREFAlexander2007 (help)

Надворешни врски
----------------

* Глава 15 од Делата на светите апостоли — Стандардна библија на македонски, 2006 г.
* Глава 15 од македонска аудиокнига „Делата на светите апостоли" на YouTube

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дела на светите апостоли |
| --- |
|  |
| Глави | 
* Дела 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28

 |
|  |
| Настани | 
* Вознесение
* Педесетница
* Павлово преобраќање
* Петрово видение
* Ослободувањето на Петар
* Ерусалимски собор
* Проповед на Ареопагот
* Палење на книгите во Ефес

 |
|  |
| Личности | 
* Агав
* Агрипа I
* Агрипа II
* Акила
* Ананија (првосвештеник)
* Ананија Дамаски
* Ананија (Јудеја)
* Аполос
* Аристарх
* Варнава
* Верникија
* Власт
* Галион
* Гамалиил
* Димитриј
* Дионисиј
* Друзила
* Евтих
* Елима
* Енеј
* Етиопскиот евнух
* Исус
* Јаков Праведниот
* Јасон
* Јосиф Варнава
* Јуда Варнава
* Јуда Галилеецот
* Корнилиј
* Лидија Македонката
* Лисиј
* Лука
* Лукиј
* Манаин
* Матиј
* Марија, мајка на Марко-Јован
* Марко-Јован
* Никанор
* Никола Антиохиецот
* Пармена
* Павле
* Петар
* Поплиј
* Прискила
* Прохор
* Рода
* Сапфира
* Стефан

* Седум ѓакони
* Сергиј Павле
* Сила/Силуан
* Симеон Нигер
* Симон Врачот
* Скева
* Сосипатар
* Тавита
* Тевда
* Тимотеј
* Тит
* Тихик
* Трофим
* Феликс
* Фест
* Филип

 |
|  |
| Места | 
* Азија
* Александрија
* Амфипол
* Антиохија Писидска
* Антиохија Сириска
* Антипатрида
* Апиев плоштад
* Асос
* Аталеја
* Атина
* Ахаја
* Бер
* Витинија
* Галатија
* Дерва
* Ерусалим
* Ефес
* Иконија
* Итаија
* Кенхреја
* Кесарија
* Киликија
* Кипар
* Коринт
* Кос
* Крит
* Ликаонија
* Листра
* Македонија
* Малта
* Мизија
* Милет
* Митилена
* Неапол
* Памфилија
* Патара
* Пафос
* Пергија
* Писидија
* Понт
* Потилои
* Птолемаида
* Региј
* Рим
* Родос
* Саламина
* Самос
* Самотракија
* Селевкија
* Сиракуза
* Сирија
* Солун
* Тијатир
* Тир
* Три крчми
* Троада
* Филипи
* Фригија
* Хиос

 |
|  |
| Изрази | 
* Синагога на ослободените
* Христијани

 |
|  |
| ← Евангелие според Јован (гл. 21)Послание до Римјаните (гл. 1) → |

 |