**Исхак-беговата џамија**, позната и како **Шарена џамија** (**Алаџа-џамија**) — џамија во Скопје којашто се наоѓа во непосредна близина на пазариштето Бит-пазар. Изградена е по наредба на вториот отомански управител на градот, Исхак-бег, во 1438 година. Низ историјата, џамијата претрпела големи штати, па неколкупати била обновувана и доградувана. Во нејзин состав се наоѓале и турбе, медреса, имарет и конаци; а во неа, Исхак-бег ја основал и една од првите исламски библиотеки во Европа.

Имиња
-----

Своето име, џамијата го добила по наредбодавачот за нејзината изградба, Исхак-бег. Освен како „Исхак-бегова џамија", позната е и под името „Шарена џамија", што произлегува од шарените керамички плочки со кои се украсени фасадата и сводовите.

Историја
--------

Според зачуваните податоци, џамијата била изградена во 1438 година, само две години по изградбата на Султан-муратовата џамија, а за нејзината изградба наредба дал вториот отомански управител на Скопје, Исхак-бег. Од влезниот натпис во џамија се дознава дека по наредба на Мехмед, внук на Исхак-бег, била доградувана во 1519 година, при што биле додадени двата странични брода. Градбата претрпела големи штети во пожарот од 1689 г. кога разнобојните керамички плочки кои ги украсувале фасадата и тамбурот биле целосно уништени. Големи штети предизвикал и земјотресот од 1963 г. а по него било обновено турбето и во 1972 година биле поставени нови керамички плочки со фајансно украсување.

Архитектура
-----------

Градбата има скромна архитектура, иако нејзините големи влезни порти содржат резба со ориентални мотиви. Првобитниот изглед на џамијата не е познат, но се претпоставува дека станувало збор за куполна џамија со трем со три отвори. На северната страна од џамијата во нејзиниот денешен изглед се наоѓа трем со пет отвори. Средишниот дел од градбата е покриен со голема купола, а помали куполи се наоѓаат над страничните делови од тремот. Остатокот од џамијата и тремот се покриени со полуцилиндрични сводови. Тремот од сите страни е затворен со полн ѕид, а неговите лакови се потпираат на квадратни камени столбови. Во ѕидовите од страните на тремот се наоѓаат две скали: првите водат кон минарето, а вторите до покривот на џамијата. Внатрешноста на тремот се одликува со богата сталактитна декорација, а во неа се наоѓа и еден надворешен михраб. Особен впечаток од декорацијата остава декроацијата на средниот лак од тремот, од којашто денес се сочувани само фрагментарни остатоци. Џамијата е изградена од мек камен, а присуството на камен е забележливо на порталот и рамките од прозорците. Внатрешноста на џамијата е украсена со разни релјефи и сликани украси, а нејзините ѕидови завршуваат со фајансно украсен венец и шесткрака ѕвезда од керамички плочки. Минарето е високо 30 m и се наоѓа на десната страна од главниот влез. Изградено е од добро обработени камени блокови, кои се украсени со богата сталактитна декорација и украсени парапетни плочи.

Турбето со џамијата во позадина
Во дворот од џамијата се наоѓа шадрван, којшто во споредба со првобитниот го има сочувано средишниот дел од камен. На просторот околу градбата и турбето се наоѓале гробишта, а денес се сочувани бројни надгробни спомени, коишто се стари од XVI и XIX век и имаат голема историска вредност за градот.

Во минатото, џамијата ја сочинувале и турбе, медреса, имарет и конаци. Овде, исто така, Исхак-бег ја основал и една од првите исламски библиотеки во Европа, која во 1445 година ја оставил во своето завештание како дел од имотот на џамијата. Турбето во рамките на џамијата е од затворен тип, со купола и има шестаголна основа. Изградено е со добро обработен камен и во неговата внатрешноста содржи фајансно украсување во кое доминираат сината и зелената боја. Медресата се состоела од десет соби и со векови била една од најпознатите во Румелија. Во неа, меѓу другите живеел и предавал познатиот средновековен турски поет Исак Челеблија, а освен веронаука, се изучувале и исламско право, ориентални јазици, филозофија и математика.

Поврзано
--------

* Исхак-бег;
* Стара скопска чаршија.

Наводи
------

1. 1 2  AT-TAFSĪR AL-KABĪR Архивирано на 25 мај 2012 г. The European Library.
2. 1 2  Шарена Алаџа-џамија Архивирано на 16 март 2011 г. *Нова Македонија*, 14 март 2011.
3. 1 2 3 4  Исхак-бегова или Алаџа (Шарена) џамија[*мртва врска*], Проект „Стара скопска чаршија".
4. 1 2  Алаџа џамија и турбето Архивирано на 13 март 2016 г. Old Skopje.
5. 1 2 3  Алаџа џамија[*мртва врска*], Скопско наследство.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Значајни џамии во Македонија |
| --- |
|  |
| Скопје |  *Џамија Араста* • Џамија Дуќанџик • Јахја-пашина џамија • *Џамија Јилан Капан* • *Бурмали Џамија* • *Џамија Ибни Пајко* • Иса-бегова џамија • Исхак-бегова џамија • Џамија Казанџилер • *Јигит-пашина џамија* • Мурат-пашина џамија • Мустафа-пашина џамија • Султан-муратова џамија • Тутунсуз џамија • Џамија Худаверди • Џамија Ќосе Кади • Фајк Пашина џамија • *Хаџи-касамова џамија* • Хусеин Шах  | Шарената џамија во ТетовоМустафа Паша џамија |
|  |
| Останати градови | Ески џамија • Зејнел Абедин-Паша џамија • Кадин Ана џамија • *Султан Мурат џамија* • Џамија на Хаџи Дургут • Хаџи Хасан џамија • Хаџи Рамаданова џамија • Хуса Медин Паша џамија • *Султан Селим џамија* • Татар Синан Бег џамија • *Улу џамија* • |
|  |
| Тетовско муфтиство | Шарена џамија |
|  |
| Кичевско муфтиство | Бала Маало џамија • Бичинска џамија • Џамија „Султан Бајазит" |
|  |
| Охридско муфтиство | Ѓурџи беј џамија • Имарет џамија • Џамија Али Паша |
|  |
| Струшко муфтиство | Мустафа Челеби |
|  |
| Битолско муфтиство | Јени џамија • Ајдар Кади џамија • Исак џамија |
|  |
| Прилепско муфтиство | Чарши џамија • Скршена џамија |
|  |
| Штипско муфтиство | Орта џамија • *Стара џамија (Баница)* |
|  |
| Категорија Османлиска архитектура – Џамии по земја |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Стара скопска чаршија \* |
| --- |
|  |
| Историја  **·**  Заштита  **·**  Музеј  **·**  Занаетчиство |
|  |
| Анови | Капан ан \* **·**  Куршумли ан \* **·**  Сули ан \* |  |
|  |
| Амами | Даут-пашин амам \* **·**  *Ѓулчилер амам* \* **·**  *Стара нова бања* \* **·**  Чифте амам \* |
|  |
| Цркви | Црква „Св. Димитрија" \* **·**  *Виргински манастир*  **·**  Црква „Св. Спас" \* |
|  |
| Џамии и турбиња | Араста  **·**  Дуќанџик \* **·**  *Ибни Пајко*  **·**  Иса-бегова  **·**  Исхак-бегова \* **·**  *Јигит-пашина*  **·**  *Казанџилер* **·**  Мурат-пашина \* **·**  Мустафа-пашина \* **·**  Султан-муратова \* **·**  Турбе на Исхак-бег \* **·**  Ќосе Кади  **·**  Хаџи Балабан \* **·**  *Хаџи-касамова*  **·**  Худаверди \* |
|  |
| Синагоги | *Синагога „Бет Ахарон"*  **·**  *Синагога „Бет Јаков"* |
|  |
| Музеи | Музеј на Македонија \* **·**  Музеј на современата уметност \* |
|  |
| Административни градби | Вилаетски конак „Уќумат" \* **·**  Стара турска пошта \* |
|  |
| Плоштади | Филип II \* **·**  Скендербег |
|  |
| Други знаменитости | Безистен \* **·**  Бит-пазар  **·**  Камен мост \* **·**  Саат-кула \* **·**  Тврдина Кале \*  **·**  Споменик на Скендербег |
|  |
| Со *закосени букви* се наведени објектите кои постоеле во минатото. \* заштитено културно добро |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Чаир |
| --- |
|  |
|  | 
Стара нова бања (Скопје)  •  Остатоци од амам кај Султан-муратова џамија со турбињата на Бикиј Хан и Али-паша од Дагестан (Скопје)  •  Ѓулчилер амам (Скопје)  •  Чифте амам (Скопје)  •  Куршумли ан (Скопје)  •  Сули ан (Скопје)  •  Капан ан (Скопје)  •  Стара турска пошта (Скопје)  •  Турбе на Јигит-паша (Скопје)  •  Вилаетски конак „Уќумат" (Скопје)  •  Саат-кула (Скопје)  •  Руфаиско теќе (Скопје) (Скопје)  •  Џамија Худаверди (Скопје)  •  Џамија Хаџи Балабан (Скопје)  •  Хатунџук џамија (Скопје)  •  Џамија Дуќанџик (Скопје)  •  Иса-бегова џамија (Скопје)  •  Мурат-пашина џамија (Скопје)  •  Исхак-бегова џамија (Скопје)  •  Јахја-пашина џамија (Скопје)  •  Султан-муратова џамија (Скопје)  •  Мустафа-пашина џамија со Турбето (Скопје)  •  Турбе на Исхак-бег (Скопје)  •  Турбе на Шејх Медах баба (Скопје)  •  Комплекси од станбени објекти кај Султан-муратова џамија (Скопје)  •  Зграда на Музејот на Македонија (Скопје)  •  Соук чешма (Скопје)  •  Топанска чешма (Скопје)  •  Куќа на ул. „Јајце" бр. 146 (Скопје)  •  Спомен-куќа на НОБ  •  Куќа на Јашар-бег (Скопје)  •  Стара скопска чаршија (Скопје) |  |

 |

Координати: 42°0′16″N 21°26′23″E﻿ / ﻿42.00444° СГШ; 21.43972° ИГД﻿ / 42.00444; 21.43972