**Плоешт** (романски: *Ploiești*, унгарски: *Brassó*) — град во југоисточниот дел на Романија и административен центар на округот Плоешт, во историскиот регион на Влашка. Градот се наоѓа на 56 километри северно од Букурешт. Областа зафаќа површина од околу 60 км2.

Плоешт е важен сообраќаен центар, кој го поврзува градот Букурешт со Трансилванија и Молдавија. Според романскиот попис во 2011 година, во градот живеат 201.226 луѓе, што го прави на 9-ти најнаселен град во Романија.

Историја
--------

Според легендата овчарот *Мош Плоаје* (*Moş Ploaie*) застанал да одмори заедно со седум овци на ливада меѓу борова шума која некогаш се наоѓала на овие места. Откако се засолнил на ова место, каде имало свежа вода и земјата била плодна, тој решил да остане на тоа место, основајќи го населеното место кое било наречено според него. Според легендата во местото имало седум куќи и еден женски манастир.

Археолошките ископувања сведочат за присуство на античка населба од мезолитот во западниот дел на Плоешт и друга населба од неолитот во северниот дел на градот. Исто така биле пронајдени и траги од бронзено време, од периодот 7-6 век п.н.е.

За основањето на Плоешт и неговите први доселеници има малку писмени сведоштва. Според познатиот романски историчар Николае Балческу, градот најверојатно постоел во времето на Мирчо Стариот (околу 1413 година). Документарни историски податоци за Плоешт се појавиле во 1503 година. Присуството на трговци по пазарите во Трансилванија сведочат за тоа дека градот бил познат и располагал со економска база, која му дозволувала да ги продолжи трговските врски со градовите надвор од планината.

Железничката станица во градот била отворена во 1882 година. Кон крајот на 19 век биле изградени и неколку училишта и болници.

Градот доживеал вистински индустриски и комерцијални бум со отворањето на нафтените наоѓалишта во регионот. Околу градот се појавил синџир од нафтени рафинерии. Во градот по овој период биле отворени многубројни продавници, работилници и образовни институции.

Во текот на Втората светска војна, градот најпрвин во 1940 година доживеал голем земјотрес, со сериозни оштетувања, но Германците продолжиле да го користат градот како извор на нафтени деривати. На 1 август 1943 година и во текот на летото на 1944 година градот бил бомбардиран од американските воздухопловни сили и градот се соочил со сериозни оштетувања. Во август 1944 година градот бил ослободен од советската армија. По 1944 година, за време на комунистичкиот режим, нафтената индустрија била национализирана, по кој започнал период на обиди за модернизација на земјата и поправка на штетите од војната.

Географија
----------

Плоешт се наоѓа во центарот на Мунтенија, во централниот северен дел на Романската рамнина. Се наоѓа во близина на главниот град Букурешт. Градот зафаќа вкупна површина од околу 60 км2, од кои 35 км2 се приградски населби. Постојат две реки во близина на градот: реката Прахова, на југозапад, која кратко поминува низ градот преку населбата Брази и реката Телеџен. Градот се наоѓа на реката Дамбу, што извира од ридовите околу градот Бајкој.

### Блиски градови

| Град | Насока | Должина |
| --- | --- | --- |
| праволиниско растојание | патно растојание | железничко растојание |
| Букурешт | S | 56 км | 60 км | 59 км |
| Браила | E | 155 км | 170 км | 176 км |
| Питешти | W | 91 км | 111 км | 149 км |
| Брашов | NW | 86 км | 114 км | 110 км |
| Трговиште | V | 46 км | 51 км | 52 км |
| Бузау | NE | 66 км | 71 км | 69 км |
| Урзичени | SE | 55 км | 60 км | 55 км |

### Клима

Климата е слична на онаа на главниот град на државата, Букурешт. Градот е во рамките на умерено влажна континентална клима. Просечната годишна температура изнесува 10,5°С, со минимален рекорд регистриран на 25 јануари 1952 година од -30 °C, и максимален рекорд регистриран на 19 јули 2007 година од 43 °C. Во просек, околу 17 денови се многу ладни во годината, 26 ладни, 99 топли и 30 многу топли, додека останатите имаат умерена температура.

| Климатски податоци за Плоешт |
| --- |
| Месец | Јан | Фев | Мар | Апр | Мај | Јун | Јул | Авг | Сеп | Окт | Ное | Дек | Годишно |
| Прос. висока °C (°F) | 1 (34) | 4 (39) | 10 (50) | 18 (64) | 23 (73) | 27 (81) | 28 (82) | 28 (82) | 24 (75) | 18 (64) | 10 (50) | 3 (37) | 16.2 (61.2) |
| Прос. ниска °C (°F) | −6 (21) | −3 (27) | 0 (32) | 6 (43) | 10 (50) | 14 (57) | 16 (61) | 15 (59) | 11 (52) | 6 (43) | 1 (34) | −3 (27) | 5.6 (42.1) |
| Прос. врнежи мм (ин) | 40.6 (1.598) | 35.6 (1.402) | 38.1 (1.5) | 45.7 (1.799) | 71.1 (2.799) | 76.2 (3) | 63.5 (2.5) | 58.4 (2.299) | 43.2 (1.701) | 33 (1.3) | 48.3 (1.902) | 43.2 (1.701) | 596.9 (23.5) |
| Извор: Weather Channel |

Демографија
-----------

Бројот на населението во Плоешт се зголемило поради интензивниот економскиот развој на оваа област. Во 1810 година, во текот на годините на османлиското владеење, во градот имал само околу 2.024 жители. Во 1837 година оваа бројка се зголемила на 3.000 жители, во 1859 година, по единаесет години од основањето на унијата, бројот на населението се зголемил на 26.458, додека во 1884 година бројот изнесувал 32.000 жители. Во почетокот на XX век, населението на Плоешт се зголемило уште повеќе, поради проширувањето на нафтената индустрија. И покрај тоа што градот бил бомбардиран во текот на Втората светска војна, населението во 1948 година било 95,632 жители.

| **Попис** | **Етнички состав** |
| --- | --- |
| **Година** | **Население** | **Романци** | **Унгарци** | **Германци** | **Срби** | **Евреи** | **Роми** | **Руси** | **Грци** | **Украинци** |
| 1930 | **79,149** | 69,139 | 1,591 | 1,307 |
| 2011 | **201,226** | 199,221 | 109 | 69 | - | - | 1289 | 44 | - | 8 |

Население во минатото| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1810  | 2.024 | —     |
| 1859  | 26.468 | +1207.7% |
| 1899  | 45.107 | +70.4% |
| 1912  | 56.460 | +25.2% |
| 1930  | 79.149 | +40.2% |
| 1948  | 95.632 | +20.8% |
| 1956  | 114.544 | +19.8% |
| 1966  | 146.922 | +28.3% |
| 1977  | 199.699 | +35.9% |
| 1992  | 252.715 | +26.5% |
| 2002  | 232.527 | −8.0% |
| 2011  | 209.945 | −9.7% |
| Извор: Census data |

Во 1912 година, бројот на жители на градот изнесувал 56.460 лица, додека во јануари 1992 година овој број изнесувал 252.715 лица. По падот на комунизмот, бројот на населението започнал да се намалува поради постојаната емиграција и опаѓање на наталитетот. Според пописот од 2002 година, населението се намалило на 232.527, додека во 2011 година населението се намалило на 197.542 жители. Целиот регион на Плоешт има вкупно население од 266.457 жители..

Поголемиот дел од жителите се Романци (90,64%) и Роми (2,4%). За 6,65% од населението, етничката припадност не е позната. Поголемиот дел од луѓето кои живеат во градот се православни христијани (90,7%)..

Стопанство
----------

По Романската револуција од 1989 година, Плоешт доживеал брз економски раст благодарение на големите инвестиции од странски компании. Градот се наоѓа на само 60 километри северно од Букурешт, со добра инфраструктурна поврзаност. Плоешт е голем индустриски центар, кој е фокусиран на производството на нафта. Иако производството на нафта во регионот се намалува постојано, сè уште е просперитетна преработувачката индустрија која преку цевководи е поврзана со Букурешт, со црноморското пристаниште Констанца и пристаништето на Дунав, Џурџу. Градот исто така има долга историја како текстилен центар.

Во градот свое седиште имаат отворено компании како OMV-Petrom, Lukoil, Shell Gas, Timken, Yazaki, Coca Cola, Efes Pilsener, British American Tobacco, Federal-Mogal, и Interbrew и трговците на мало како Carrefour, Metro, Selgros, Kaufland, Billa, Bricostore, Praktiker, Lidl, Obi, Auchan, Profi и Mega Image. Во градот постојат и два ресторани на McDonald's и три на KFC.

Сообраќај
---------

Автопатот А3
Дом на културата
Градскиот парк
Железничка станица
Стадион
Плоешт се наоѓа на автопатот А3 (делумно завршениод пролетта 2014), на главниот пат кој ги поврзува северните и западните провинции на Романија, како и Западна Европа. Меѓународниот Аеродром Анри Коанда се наоѓа на 45 километри од градот, ски-центрите на Прахова се наоѓаат на помалку од еден час возење од градот.

Плоешт е вториот најважен железнички центар во земјата по Букурешт, поврзувајќи го Букурешт со Трансилванија и Молдавија. Системот за јавен превоз во градот е воден од страна на компанијата *Călători Express* и вклучува широка мрежа на автобуси, тролејбуси и трамваи. Карактеристичниот жолт автобус е еден од најмодерните во Југоисточна Европа. Дневно се транспортираат околу 150.000 патници. Општинските патишта се состојат од над 800 улици со вкупна должина од 324 километри. Околу 5.300 возила транзитираат во градот секој ден. Општинскиот возен парк се состои од 216 автобуси, 32 трамваи и 25 тролејбуси со околу 70 милиони патници годишно. Има 33 автобуски линии, со вкупна должина од 415,46 километри и две трамвајски линии со вкупна должина од 23,8 километри.

Култура
-------

Плоешт е дом на Плоештската филхармонија, еден од најдобрите оркестри во Романија. Во градот постојат голем број на културни и архитектонски споменици, вклучувајќи ги Домот на културата, Музејот на часовникот во кој се наоѓаат колекција на часовници собрани од страна на Николае Симаче, Музејот на нафтата, Музеј на уметноста.

Образование
-----------

Првото училиште во Плоешт било отворен во 1777. Средното образование започнало со предавања во 1864 година.

Плоешт е дом на следниве универзитети и колеџи:

* Универзитет за нафта и гас, основан во 1948 година
* Универзитет Георге Баритиу, основан во 2002 година

Поважни средните училишта во градот се:

* Училиште И.Л.Караџале
* Училиште Михај Храбриот
* Училиште Жан Моне
* Училиште Спиру Харет
* Училиште Никита Станеску

Политика
--------

|     | Партија | Места | Моментален состав |
| --- | --- | --- | --- |
| 51.9% | СЛС | **14** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| 37% | ДЛП | **10** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| 11.1% | НП | **3** |   |   |   |
|

Спорт
-----

Фудбалкиот клуб Петропул бил основан во 1924 година и е најстар фудбалски клуб во градот. Клубот своите домашни натпревари ги игра на стадионот Илие Оана, кој има капацитет од 15.500 седишта. Клубот бил четири пати шампион на Романија во сезоните 1929–30, 1957–58, 1958–59, 1965–66, трипати победник во националниот куп во сезоните 1962–63, 1994–95, 2012–13 и двапати победник во романскиот суперкуп во 1995 и 2013 година.

Во градот се наоѓа и седиштето на женскиот ракометен клуб Плоешт, кој бил основан во 2004 година и кој настапува во Првата ракометна женска лига на Романија. Клубот се натпреварува во спортската сала Олимпија, која има капацитет од 3,500 гледачи.

Во градот се наоѓа и седиштето на кошаркарскиот клуб КК Асесофт Плоешт, кој бил основан во 1998 година и кој настапува во Првата кошаркарска лига на Романија. Клубот се натпреварува во спортската сала Олимпија. Клубот се натпреварува во спортската сала Олимпија, која има капацитет од 3,500 гледачи. Клубот бил единаесет пати шампион на Романија во сезоните 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, шест пати победник во националниот куп во сезоните 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 и еднаш победник во ФИБА Еврокуп челенџ во 2005 година.

Збратимени градови
------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Албанија Белград, Албанија
* Украина Днипро, Украина
* Кина Харбин, Кина
 | * Молдавија Хинчести, Молдавија
* Грција Лефкада, Грција
* Венецуела Маракајбо, Венецуела
 | * Казахстан Орал, КАзахстан
* Хрватска Осиек, Хрватска
* Полска Радом, Полска
 | * Грција Маруси, Грција
* САД Талса, САД
* Грција Аспропирјос, Грција
 |

Наводи
------

1. 1 2  „2011 Census press release" (PDF) (романски). INSSE Prahova. February 2, 2012. Архивирано од изворникот (PDF) на 2013-08-01. Посетено на March 10, 2012.
2. ↑   *Video: American Bombers Smash Axis Oil Fields In Romania Etc. (1943)*. Universal Newsreel.. Retrieved February 21, 2012.
3. ↑  2002 Census
4. ↑  2011 census results: „Tab8. Ethnicity data – counties, cities and villages". National Institute of Statistics - România. July 2013. Архивирано од изворникот на 2016-01-18. Посетено на 2013-08-05.
5. ↑  2011 census results: „Tab13. Ethnicity data – counties, cities and villages". National Institute of Statistics - România. July 2013. Архивирано од изворникот на 2020-08-07. Посетено на 2013-08-05.
6. ↑  www.upg-ploiesti.ro/
7. ↑  „www.universitateagbaritiu.ro/index.php?option=com\_content&view=article&id=68&Itemid=385". Архивирано од изворникот на 2014-04-09. Посетено на 2016-10-24.
8. ↑  „Stadium". *FC Petrolul Ploiești* (романски). Архивирано од изворникот на 2011-09-25.
9. ↑  „CSM Ploiești" (романски). 25 May 2014.
10. ↑  „Radom - Partnership cities". *Miasto Radom [City of Radom]* (полски). Архивирано од изворникот на 2013-04-03. Посетено на 2013-08-07.
11. ↑  „Radom - miasta partnerskie" (полски). radom.naszestrony.pl. Посетено на 2013-08-07.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Плоешт" на Ризницата ? |

* Градска управа на Плоешт (англиски) (романски)
* „Република Плоешт" — портал за архитектонската историја на градот (романски)
* Карта на плоешт со маршрутно планирање, точки од интерес и јавен превоз (романски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови во Романија по население |
| --- |
|  |
| 1,000,000+ | 
* Букурешт

 |
|  |
| 200,000+ | 
* Јаш
* Темишвар
* Клуж-Напока
* Констанца
* Крајова
* Брашов
* Галац
* Плоешт

 |
|  |
| 100,000+ | 
* Орадеја
* Браила
* Арад
* Питешт
* Сибиу
* Бакау
* Т’ргу Муреш
* Баја Маре
* Бузау
* Ботошани
* Сату Маре

 |

 |