**Туризмот во Турција** е фокусиран во голема мера на различни историски места, како и на поморските летувалишта долж бреговите на Егејското и Средоземното Море. Турција, исто така, станала популарно одредиште за култура, спа и здравствена заштита.

На својот врв во 2014 година, Турција привлекла околу 42 милиони странски туристи, рангирајќи ја како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот.. Сепак, овој број се намалил на околу 36 милиони во 2015 година, и на околу 25 милиони во 2016 година. Сепак, заздравувањето започнало во 2017 година, со зголемување на бројот на странските посетители до 32 милиони.

Одредишта
---------

### Истанбул

Џамија Ортаќој 
Истанбул е еден од најважните туристички места не само во Турција, туку и во светот. Постојат илјадници хотели и други туристички ориентирани индустрии во градот, кои ги задоволуваат и туристите и посетителите. Најголемиот град и метропола во Турција и водечки глобален град, Истанбул, има бројни главни атракции кои произлегуваат од неговиот историски статус како главен град на Византиското и Отоманското Царство. Тука спаѓаат џамијата Султан Ахмед (*Сината џамија*), Света Софија, палатата Топкапи, Цистерна Базилика, палатата Долмабахче, кулата Галата, Големата чаршија, Египетската чаршија и хотелот Пера Палас. Истанбул, исто така, неодамна стана еден од најголемите трговски центри во европскиот регион од страна на соборни центри и трговски центри, како што се Метросити, Акмеркез и Џевахир, кој е најголемиот трговски центар во Европа и седмиот најголем трговски центар во светот. Други атракции вклучуваат спортски настани, музеи и културни настани.

Во јануари 2013 година, турската влада објавила дека ќе го гради најголемиот аеродром во светот во Истанбул. Проектот чини 7 милијарди евра и официјално бил пуштен во употреба на 29 октомври 2018 година.

Како последица на континуираниот пад на туризмот во Турција во последниве години, почнувајќи од октомври 2016 година, во познатите чаршии на Истанбул денес не се толку преполни како порано. Бројот на странски туристи во Истанбул се намалил на 9,2 милиони во 2016 година, што претставува намалување за 26% во споредба со 2015 година.

### Други одредишта

Планинските одмори и *Сините патувања*, особено за турските задоволства и посетителите од Западна Европа, се исто така централни за турската туристичка индустрија. Повеќето одморалишта на плажа се сместени по должината на југозападниот и јужниот брег, наречен Турска ривиера, особено долж средоземинот брег во близина на Анталија. Анталија е исто така прифатена како туристички главен град на Турција. Големи туристички градови се Бодрум, Фетхие, Мармарис, Кушадаси, Чешме, Дидим и Аланија. Исто така, Турција е избрана на второ место во светот во 2015 година со своите 436 плажи со сино знаме.

Многу културни атракции на други места во земјата вклучуваат наоѓалишта од Ефес, Троја, Пергам, Куќа на Богородица, Памуккале, Хиераполис, Трабзон (каде што се наоѓа еден од најстарите манастири Сумела), Конија (каде што поет Руми го поминал поголемиот дел од неговиот живот), Дидима, Антиохиска црква, религиозни места во Мардин и разурнатите градови и пејзажи на Кападокија.

Дијарбакир е исто така важен историски град, иако туризмот е на релативно мало ниво поради вооружените конфликти.

Анкара има историски стар град, и иако тој не е голем туристички град, обично е место за патниците кои одат во Кападокија. Градот има одличен културен живот и има неколку музеи. Антикабир се наоѓа во Анкара. Во овој мавазолеј се наоѓа гробот на Кемал Ататурк.

Галиполе е познат по местото на кое во текот на Првата светска војна на 25 април 1915 година започнал турскиот отпор против Сојузничките сили.

Кападокија е регион создаден од ерозијата на меки вулкански камења од ветрот и дождот со векови. Областа е популарно туристичко одредиште, има многу места со уникатни геолошки, историски и културни одлики.

Развој
------

| Година | Посетители |
| --- | --- |
| 1995 | 7,083,000 |
| 2000 | 8,000,000 |
| 2005 | 21,200,000 |
| 2010 | 28,632,204 |
| 2011 | 31,456,076 |
| 2012 | 31,785,780 |
| 2013 | 39,724,912 |
| 2014 | 41,263,670 |
| 2015 | 36,244,632 |
| 2016 | 25,352,213 |
| 2017 | 32,410,034 |

Посетите на странските туристи значително се зголемиле во Турција помеѓу 2000 и 2005 година, од 8 милиони до 21,2 милиони, што ја направила Турција најголемо одредиште во светот за странските посетители. Приходите во 2005 година изнесувале 17,5 милијарди американски долари, што, исто така, ја направила Турција една од најголемите десет по приходи во светот од туризам. Во 2011 година, Турција била рангирана како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот и четврта во Европа, според Светската туристичка организација. На својот врв во 2014 година, Турција привлекла околу 42 милиони странски туристи, кои сè уште ја рангира како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот. Од 2015 година, туризмот во Турција започнал да се намалува. Во 2016 година, само околу 25 милиони луѓе ја посетиле Турција. 2016 година е опишана како втора година на големи загуби како за бројот на посетители, така и на приходите, а турските туристички бизниси изјавиле дека „*не можат да се сетат на полошо време во секторот*".. Бројот на странските посетители започнал да закрепнува во 2017 година со регистрирање на 32,4 милиони посетители. Закрепнувањето било делумно поради интензивните безбедносни кампањи и рекламирање. Бројот на руските туристи се зголемил за 444% по обновувањето на билатералните односи, што резултирало со тоа да жителите на Русија повторно станат најголеми туристички посетители на Турција. Зголемувања се регистрирани и на британските, холандските и на белгиските туристи.

На почетокот на 2017 година, турската влада ги повикала турските државјани што живеат во странство да се одморат во Турција, обидувајќи се да го оживеат туристичкиот сектор. По уставниот референдум во април 2017 година, забележан е уште еден голем пад во туристичките резервации од Германија. Меѓутоа, во 2018 година, германската асоцијација за туризам забележала раст во германската туристичка резервација за Турција, при што порастот од 70 отсто бил забележан само од *TUI Group*.

### Странски посетители

Повеќето посетители во Турција се од следниве земји според националност:

|
|  |
| Место | Земја | 2019 | 2018 | 2017 | 2016 | 2015 |
| 1 |  Русија | ▲ 7,017,657 | ▲ 5,964,631 | ▲ 4,715,438 | ▼ 866,256 | 3,649,003 |
| 2 |  Германија | ▲ 5,027,472 | ▲ 4,512,360 | ▼ 3,584,653 | ▼ 3,890,074 | 5,580,792 |
| 3 |  Бугарија | ▲ 2,713,464 | ▲ 2,386,885 | ▲ 1,852,867 | ▼ 1,690,766 | 1,821,480 |
| 4 |  Обединето Кралство | ▲ 2,562,064 | ▲ 2,254,871 | ▼ 1,658,715 | ▼ 1,711,481 | 2,512,139 |
| 5 | Иран Иран | ▲ 2,102,890 | ▼ 2,001,744 | ▲ 2,501,948 | ▼ 1,665,160 | 1,700,385 |
| 6 |  Грузија | ▼ 1,995,254 | ▼ 2,069,392 | ▲ 2,438,730 | ▲ 2,206,266 | 1,911,832 |
| 7 |  Украина | ▲ 1,547,996 | ▲ 1,386,934 | ▲ 1,284,735 | ▲ 1,045,043 | 706,551 |
| 8 | Ирак Ирак | ▲ 1,374,896 | ▲ 1,172,896 | ▲ 896,876 | ▼ 420,831 | 1,094,144 |
| 9 |  Холандија | ▲ 1,117,290 | ▲ 1,013,642 | ▼ 799,006 | ▼ 906,336 | 1,232,487 |
| 10 |  Азербејџан | ▲ 901,723 | ▲ 858,506 | ▲ 765,514 | ▲ 606,223 | 602,488 |
| 11 |  Полска | ▲ 880,839 | ▲ 646,365 | ▲ 296,120 | ▼ 205,701 | 550,779 |
| 12 |  Франција | ▲ 875,957 | ▲ 731,379 | ▲ 578,524 | ▼ 555,151 | 847,259 |
| 13 |  Грција | ▲ 836,882 | ▲ 686,891 | ▲ 623,705 | ▼ 593,150 | 755,414 |
| 14 |  Романија | ▲ 763,320 | ▲ 641,484 | ▲ 423,868 | ▼ 357,473 | 441,097 |
| 15 |  САД | ▲ 578,074 | ▲ 448,327 | ▼ 329,257 | ▼ 459,493 | 798,787 |
| 16 | Израел Израел | ▲ 569,368 | ▲ 443,732 | ▲ 380,415 | ▲ 293,988 | 224,568 |
| 17 |  Саудиска Арабија | ▼ 564,816 | ▲ 747,233 | ▲ 651,170 | ▲ 530,410 | 450,674 |
| 18 |  Белгија | ▲ 557,435 | ▲ 511,559 | ▲ 419,998 | ▼ 413,614 | 617,406 |
| 19 |  Јордан | ▲ 474,874 | ▲ 406,469 | ▲ 277,729 | ▲ 203,179 | 162,866 |
| 20 |  Казахстан | ▲ 455,724 | ▲ 426,916 | ▲ 402,830 | ▼ 240,188 | 423,744 |
| 21 |  Шведска | ▲ 444,285 | ▲ 384,397 | ▲ 289,134 | ▼ 320,580 | 624,649 |
| 22 | Народна Република Кина НР Кина | ▲ 426,344 | ▲ 394,109 | ▲ 247,277 | ▼ 167,570 | 313,704 |
| 23 |  Австрија | ▲ 401,475 | ▲ 353,628 | ▼ 287,746 | ▼ 310,946 | 486,044 |
| 24 |  Италија | ▲ 377,011 | ▲ 284,195 | ▼ 205,788 | ▼ 213,227 | 507,897 |
| 25 | Либан Либан | ▲ 376,721 | ▲ 338,837 | ▲ 237,476 | ▼ 191,642 | 197,552 |
| 26 |  Кувајт | ▲ 374,191 | ▲ 298,620 | ▲ 255,644 | ▲ 179,938 | 174,486 |
| 27 |  Данска  | ▲ 335,877 | ▲ 326,278 | ▼ 269,026 | ▼ 329,618 | 408,841 |
| 28 |  Чешка | ▲ 311,359 | ▲ 228,251 | ▲ 126,567 | ▼ 87,328 | 212,464 |
| 29 |  Швајцарија | ▲ 311,107 | ▼ 269,649 | ▼ 206,479 | ▼ 215,194 | 380,338 |
| 30 |  Туркменистан | ▲ 297,706 | ▲ 252,911 | ▲ 230,881 | ▼ 165,762 | 174,330 |
| 31 |  Алжир | ▲ 295,512 | ▲ 288,207 | ▲ 213,333 | ▲ 176,233 | 171,873 |
| 32 |  Србија | ▲ 282,347 | ▲ 225,312 | ▲ 146,852 | ▼ 110,594 | 178,997 |
| 33 |  Кипар | ▲ 268,341 | ▲ 266,859 | ▲ 256,059 | ▼ 233,181 | 246,245 |
| 34 |  Либија | ▲ 259,243 | ▲ 188,312 | ▲ 99,395 | ▼ 72,014 | 234,762 |
| 35 |  Белорусија | ▲ 258,419 | ▲ 245,254 | ▲ 229,229 | ▼ 113,793 | 204,355 |
| 36 |  Шпанија | ▲ 257,342 | ▲ 178,018 | ▲ 106,757 | ▼ 106,582 | 236,063 |
| 37 |  Узбекистан | ▲ 252,138 | ▲ 241,235 | ▲ 195,745 | ▼ 134,330 | 143,331 |
| 38 | Мароко Мароко | ▲ 234,264 | ▲ 176,538 | ▲ 114,155 | ▼ 87,660 | 109,775 |
| 39 | Индија Индија | ▲ 230,131 | ▲ 147,127 | ▲ 86,996 | ▼ 79,316 | 131,869 |
| 40 |  Литванија | ▲ 229,704 | ▲ 199,371 | ▲ 134,264 | ▼ 109,749 | 112,654 |
|  | Вкупно | ▲ 51,747,198 | ▲ 46,112,592 | ▲ 37,969,824 | ▼ 30,906,680 | 41,114,069 |

Безбедносни закани за туристите
-------------------------------

### Закани од тероризам

Во текот на 1990-тите, ПКК се обидела да ја оштети турската туристичка индустрија со бомбардирање на хотели. Во овој период биле пријавени и киднапирања на странски туристи. Еден академски напис објавен во 2011 година во британскиот рецензиран весник за економија *Applied Economics*, посочува дека постојат силни економетриски докази дека нападите на ПКК имаат негативно влијание врз турскиот туризам.

Поради неодамнешниот одблесок во конфликтот во ПКК, девет земји, меѓу кои и Русија и Германија, издале и туристички совети кон своите клиенти. Седум други земји, Нов Зеланд, Австралија, Италија, Велика Британија, Ирска, Полска и Канада, ги обесхрабриле своите граѓани да го посетат источниот дел на Турција. Некои земји, исто така, издале совети во врска со јавниот сообраќај во градските метрополи низ цела Турција. Германија и Русија ги обесхрабриле своите граѓани да ги посетуваат местата во близина на границите.

По нападот на ИСИС, британското Министерство за надворешни работи ја истакнала зголемената закана од напади, но не советувало да не се патува во Турција, бидејќи огромното мнозинство од турската територија остана „совршено безбедна" за посета. На 3 септември 2015 година, поради неодамнешното насилство во врска со конфликтот во Турција и Исламска држава, Стејт департментот на Соединетите Држави издал совети за тековното насилство во Турција. Во советот, Стејт департментот забележува дека милитантите спровеле напади врз американските интереси во земјата и дека постои потенцијал за повторување на насилство. На 9 април 2016 година, поради дополнителни закани за насилство, САД објавиле предупредување до своите граѓани да се воздржат од посета на популарни туристички области како што се Анталија и Истанбул.

По обидот на обидот за државен удар во Турција во 2016 година на 15 јули, Стејт Департментот на САД им забранил на авионите на САД да летаат до или од Турција. Американската амбасада во Турција изјавила дека безбедноста на аеродромот Ататурк во Истанбул е „*значително намалена*", а Стејт департментот ги советувал граѓаните на САД да го преиспитаат патувањето во Турција и предупредиле за закани за тероризам. Забраната била одземена и летовите започнале повторно да се одвиваат на 18 јули.

Наводи
------

1. 1 2  „42 million tourists visit Turkey in 2014". *Daily Sabah*. Посетено на 6 July 2016.
2. 1 2  „Turkey's tourism industry reels from a year to forget". *The Guardian*. 5 October 2016.
3. ↑  „Turkish–German ties at historic low, says scholar Faruk Şen". *Hürriyet Daily News*. 21 November 2016.
4. 1 2  „32.4 mln foreigners visit Turkey in 2017: Tourism Ministry". *Hürriyet Daily News*. Посетено на 12 February 2018.
5. 1 2  „Tourism in Turkey starts recovery". ITIJ. Архивирано од изворникот на 2019-03-22. Посетено на 12 February 2018.
6. ↑  „Limak to construct new terminal at Kuwait International Airport". Архивирано од изворникот на 2016-03-15. Посетено на 2019-03-22.
7. ↑  „'Istanbul Airport' inaugurated as Erdoğan says Atatürk Airport will remain in downsized form". *Hürriyet Daily News*. 29 October 2018. Посетено на 29 October 2018.
8. ↑  „Number of foreign tourists visiting Istanbul plunges for first time in 16 years". *Hürriyet Daily News*. 6 January 2017.
9. ↑  Tilic, L. Dogan (5 April 2010). „Antalya: The Tourism Capital of Turkey". *European Business Review*. Посетено на 28 January 2011.
10. ↑  „Turkey rich in 'blue flags' – TRAVEL". *Hürriyet Daily News*. 13 September 2011. Посетено на 15 October 2016.
11. ↑  „Capadocia" (PDF).
12. ↑  „2012 Tourism Highlights" (PDF). UNWTO. June 2012. Архивирано од изворникот (PDF) на 9 July 2012. Посетено на 17 June 2012.
13. ↑  Kafanov, Lucy (19 August 2015). „Violence costing Turkey precious tourism, even far from the fighting". *The Christian Science Monitor*.
14. ↑  „4.9 pct less tourists in Turkey in June". *DailySabah*. Посетено на 15 November 2015.
15. ↑  „It is now time for Turkey's tourism sector to raise revenue". *Hürriyet Daily News*. Посетено на 12 February 2018.
16. ↑  „Erdoğan calls on citizens abroad: 'Come to Turkey for vacation'". *Hürriyet Daily News*. 2 February 2017. Посетено на 2 February 2017.
17. ↑  „German travelers booking in Spain, Greece instead of Turkey: Association". *Hürriyet Daily News*. 21 April 2017.
18. ↑  „Turkey hopes for German comeback". FVW. Посетено на 12 February 2018.
19. ↑  Ministry of Culture and Tourism, Republic of Turkey. „Number of Arriving-Departing Foreigners and Citizens, December 2016". Посетено на 16 May 2017.
20. ↑  NUMBER OF ARRIVING-DEPARTING VISITORS, FOREIGNERS AND CITIZENS December 2017
21. ↑  „DISTRIBUTION OF ARRIVING FOREIGN VISITORS - TOP 5 COUNTRIES (2016-2018) JANUARY-DECEMBER".
22. 1 2  Page, Stephen J.; Connell, Joanne (2007). *Tourism : a modern synthesis* (2.. изд.). London [u.a.]: Thomson. стр. 508. ISBN 1844801985. ПКК ја поттикна кампањата на ЕТА да ги предупреди странските компании да не испраќаат туристи во Турција, да ги бомбардираат туристичките локации и хотелите и да ги киднапираат странските туристи.
23. 1 2  Barnhart, Stephen R. (2002). *Меѓународен тероризам и политичко насилство: ентитет на транснационални криминални организации и нови терористички напади на Балканот, Блискиот Исток и Источна Европа, и нејзиниот ефект врз целиот свет! : мемоари на тајни агенти и организации од целиот свет*. Victoria, B.C.: Trafford. стр. 117. ISBN 1553692438.
24. ↑  Feridun, Mete (2011) Impact of terrorism on tourism in Turkey: empirical evidence from Turkey. Applied Economics, 43 (24). pp. 3349–3354. ISSN 0003-6846
 (print), ISSN 1466-4283
 (online) (doi:10.1080/00036841003636268)
25. ↑  Duran, Aram Ekin; Özdemir, Sinem (10 August 2015). „Turkish tourism hit by security concerns". Deutsche Welle.
26. ↑  „Suruc bombing: Is it safe to travel in Turkey following suicide attack?". *The Independent*. Посетено на 18 October 2015.
27. ↑  „Turkey Travel Warning". *travel.state.gov*. Bureau of Consular Affairs, U.S. Department of State. 3 септември 2015. Архивирано од изворникот на 5 септември 2015. Посетено на 25 јуни 2017.
28. ↑  „Turkey warning: US advises of threats to Istanbul and Antalya". BBC. 9 April 2016.
29. ↑  „Турски тероризам: Американската амбасада издаде предупредување за итни случаи за „*веродостојна закана*" за напад врз туристички места". Independent. 9 април 2016.
30. ↑  „Владите ја суспендираа Турција за летови по државниот удар". *The Times of Israel*. 16 July 2016.
31. ↑  „Безбедносна порака: предупредување за патување во Турција". U.S. Department of State. Архивирано од изворникот на 17 August 2016.
32. ↑  „САД ја укина забраната за летови до и од Турција по обидот за државен удар". Reuters. Посетено на 12 February 2018.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Википатување има туристички водич за ***Turkey***. |

* Туристички портал