**Димо Тодоровски** (Солун, 11 декември 1910

 – Скопје, 27 април 1983

) — истакнат македонски вајар и академик од првата генерација вајари кои го втемелиле современиот облик на оваа ликовна уметност во Македонија. Претставува единствениот вајар што се појавил во земјата меѓу двете светски војни.

Живот
-----

Димо Тодоровски на помлади години
Димо Тодоровски роден е на 12 ноември 1910 година во Солун, од мајка Ленка Перева и татко Ристо Тодоровски. Две години по неговото раѓање, неговото семејство се вратило во родниот град Прилеп. Во 1917 година, татко му починал, а Димо од 1920 до 1929 година престојувал во Домот за воени сирачиња во Битола. Без доволно финансиски средства, од 1929 до 1935 година студирал во Белград, каде ја завршил Уметничката школа со академски курс, на вајарскиот отсек во класата на П. Палавичини. По враќањето во Македонија, учествувал во формирањето на Уметничката школа во Скопје (каде бил и професор до пензионирањето), но и во формирањето на Уметничката галерија во 1949 година. Тодоровски вил и дописен член на МАНУ, а починал во Скопје, во 1983 година. И денес, во населбата Трнодол каде живеел, стои неговата празна куќа со ателјето, за која тој оставил аманет да биде претворена во спомен дом.

Творештво
---------

Димо Тодоровски, освен дела со теми од НОБ и социјални теми, изработувал и портрети, меѓу другите и на неговите пријатели Никола Мартиноски, Лазар Личеноски, на Ана Липша Тофовиќ. Познат е како автор, кој бил целосно предаден на скулптурата, на вајарството, иако во текот на животот се соочувал со многу финансиски проблеми. Неговиот постар брат Панче Тодоровски го охрабрувал да студира, а поради немање пари, за време на студирањето работел и како фирмописец, во Нишкиот театар и како сценограф. Како студент учествувал и на конкурси и добивал и откупни награди, но за жал, многу од скулптурите од пред Втората светска војна му биле уништени. „Во принцип тој бил човек со големо срце, не бил материјалист, не знаел да даде цена за своите дела. Му било важно делото да му биде убаво, да ги исполни неговите критериуми"

Статуата „Оро" на прилепскиот плоштад. Дело од 1972 година
Во Националната збирка на музејот на современата уметност се наоѓаат повеќе дела на Димо Тодоровски, а некои негови дела се дел од приватни збирки. Притоа, дури 90% од неговите дела се изработени во гипс, само 10% се излеани во бронза. Во Националната галерија се чуваат 23 дела на Тодоровски, од кои 17 се излеани во бронза, четири се во гипс, а две се направени од теракота. Во Музејот на современата уметност се чуваат 25 негови скулптури, од кои, 22 се во гипс, а три во бронза. Споменикот на Мечкин Камен е авторско дело на Димо Тодоровски, изработено во 1983 година. Исто така, едно од неговите најзначајни дела е скулптурата „Јама" што се чува во Даут-пашиниот амам. Најпосле, тој е автор на споменикот на НОВ во Трница.

Надворешни врски
----------------

* Официјалната страница на ДЛУМ Архивирано на 30 март 2013 г.

Наводи
------

1. ↑  „Грев е „Јама" на Димо Тодоровски да не биде градска скулптура", *Дневник*, година XIX, број 5688, вторник, 10 февруари 2015, стр. 19.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Академици на Македонската академија на науките и уметностите |
| --- |
|  |
| Редовни членови | 
* Абази
* Бајрам
* Беџети
* Битракова - Грозданова
* Грчев
* А. Димовски
* Д. Димовски
* Ѓоргиев
* Јовановски
* Камбовски
* Каневче
* Кедев
* Коцарев (*претседател*)
* В. Матевски
* Марковиќ
* Маџунков
* Митевски
* Б. Павловски
* Петрески
* Поп-Атанасов
* Поп-Јорданов
* Поп-Јорданова
* Попов
* В. Серафимовски
* Ташковски
* Тополињска
* Ќулавкова
* Урошевиќ
* Фити
* Шоптрајанов

 | МАНУМАНУ |
|  |
| Дописни членови | 
* Андоновски
* Боев
* Зеќири
* Лаброска
* Макаријоска
* Мирчески
* Плашеска-Каранфилска
* Хаџи-Велков
* Цветковски

 |
|  |
| Членови надвород работниот состав | 
* Абу
* Адижес
* Алиу
* Антуновиќ
* Бадентер
* Бреда
* Вајсман
* Василевски
* Вендина
* Вроцлавски
* Гантар
* Геген
* Глигоров
* Дика
* Дворк
* Доровски
* Ѓуровиќ
* Ефремов
* Ивановиќ
* Ихсаноглу
* Јон
* Јоноска
* Калоѓера
* Клинкман
* Костиќ
* Коц
* Крамариќ
* Крамер
* Курц
* Левчев
* Мејдани
* Миниси
* Морен
* Мурад
* Наумов
* Ока
* Онишченко
* Ортајли
* Перовиќ
* Пјанка
* Ракиќ
* Росоклија
* Росос
* Соколовски
* Сривастава
* Суботиќ
* Теодореску
* Унгер
* Урдин
* Фридман
* Хермансон
* Цихун
* Чарни
* И. Чашуле
* Џероски
* Шешкен
* Шлаус

 |
|  |
| Почесни членови | 
* Калеши

 |
|  |
| Починати членови | 
* Аврамовски
* Алексова
* Андреевски
* Андреевски
* Апостолов
* Апостолски
* Арсов
* Бабиќ
* Батовски
* Бернштејн
* Богоев
* Босанац
* Бошевски
* Бошковиќ
* Брозовиќ
* Бромлеј
* Вајан
* Васков
* Видмар
* Видоески
* Вузевски
* Гарашанин
* Георгиевски
* Глигориќ
* Голомб
* Гошрон
* Грабулоски
* Грозданов
* Давчев
* Де Бреј
* Дејанов
* Димитров
* Ѓузел
* Ѓурѓев
* Ѓурчинов
* Ем
* Евремов
* З’мбов
* Јанев
* Кардељ
* Катарџиев
* Конески
* Константиновски
* Костов
* Коцо
* Лапе
* Мартиноски
* М. Матевски
* Матковски
* Митриќески
* Митриновиќ
* Р. Павловски
* Патон
* Поленаковиќ
* Поленаковиќ
* Поповски
* Ристовски
* Серафимов
* Т. Серафимовски
* Сотировски
* Старделов
* Старова
* Стефановски
* Стругар
* Танге
* Таџер
* Тито
* Тодоровски
* Толстој
* Узунов
* Филиповски
* Хаџи
* Христов
* К. Чашуле
* Чемерски
* Шопов

 |

 |