recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 3 век п.н.е. | 2 век п.н.е. | 1 век п.н.е. > |

 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |

**114 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 114. година пред новата ера, 114. од првиот милениум п.н.е. 14. од 2 век п.н.е. и петта од 110-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5394 и 5395 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4636 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3646 и 3647 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 639.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 114 година се протега во 2522 и 2523, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2582 и 2583 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 429. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 758 и 757 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1138 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1138. година пред новата ера, 138. од вториот милениум п.н.е. 38. од 12 век п.н.е. и деветта од 1130-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4370 и 4371 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3612 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2622 и 2623 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 385 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1138 година се протега во 1498 и 1499, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1558 и 1559 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 595 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1813 и 1812 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1140 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1140. година пред новата ера, 140. од вториот милениум п.н.е. 40. од 12 век п.н.е. и прва од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4368 и 4369 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3610 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2620 и 2621 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 387 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1140 година се протега во 1496 и 1497, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1556 и 1557 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 597 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1815 и 1814 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1143 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1143. година пред новата ера, 143. од вториот милениум п.н.е. 43. од 12 век п.н.е. и четвртта од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4365 и 4366 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3607 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2617 и 2618 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 390 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1143 година се протега во 1493 и 1494, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1553 и 1554 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 600 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1818 и 1817 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
**Кипарскиот џуџест нилски коњ** (*Hippopotamus minor*) е изумрен вид на нилски коњ кој го населувал островот Кипар до почетокот на холоценот.

Овој 200 кг тежок нилски коњ бил со слична големина како и пигмејскиот нилски коњ. За разлика од денешниот пигмејски нилски коњ, се смета дека овој вид ја добил својата големина преку процесот на инсуларна еволуција која е последица на ограничениот простор (најчесто острови) на кои нема многу голем генетски диверзитет меѓу единките. Истиот еволуциски процес се забележува и кај џуџестите слонови и пигмејските мамути. Кипарскиот џуџест нилски коњ се проценува дека бил висок 76 сантиметри и долг 121 сантиметар.

Во времето кога овој вид изумрел пред 11 000-9 000 години, кипарскиот џуџест нилски коњ бил најголемото животно на островот Кипар. Овој хербивор се смета дека немал природни грабливци.

Некои археолошки места на Кипар не снабдуваат со докази кои укажуваат на тоа дека овој вид можно е да бил истребен од првите луѓе кои го населувале овој остров.

Сличен вид е и критскиот џуџест нилски коњ, кој живеел на островот Крит за време на плеистоценот.

Наводи
------

1. ↑  · Desmarest, A.G. 1822. Mammalogie ou description des espèces de mammifères. Mme Veuve Agasse imprimeur édit. Paris, 2ème part. pp.277-555.
2. ↑  (англиски)Hadjicostis, Menelaos (6 декември 2007). „Dwarf Hippo Fossils Found on Cyprus". *Fox Television*. The Associated Press. Архивирано од изворникот на 2009-02-11. Посетено на 2007-12-06.
3. ↑  (англиски)**Burness,** Gary P. and Jared Diamond, and Timothy Flannery, "Dinosaurs, dragons, and dwarfs: The evolution of maximal body size," Proc Natl Acad Sci U S A. 2001 Nov 27
In PDF
4. ↑  (англиски)The earliest prehistory of Cyprus from colonization to exploitation, 
ed. Swiny, Stuart, American Schools of Oriental Research, 2001, In PDF Архивирано на 28 септември 2007 г.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Видови од фамилијата нилски коњи |
| --- |
|  |
| Род нилски коњи | нилски коњ  **·**  европски нилски коњ  **·**  критски џуџест нилски коњ  **·**  кипарски џуџест нилски коњ  **·**  малтешки нилски коњ  **·**  сицилијански нилски коњ  **·**  мадагаскарски нилски коњ  **·**  Hippopotamus laloumena  **·**  Hippopotamus gorgops |
|  |
| Род пигмејски нилски коњи | пигмејски нилски коњ  **·**  мадагаскарски пигмејски нилски коњ |

 |
Мери Вард
**Мери Вард** (27 април 1827 – 31 август 1869 година, возраст 42) била Англо-Ирски природник, астроном, автор и изведувач. Таа загинала кога паднала под тркалата на експерименталниот автомобил на пареа изграден од страна на нејзините братучеди. Бидејќи настанот се случил во 1869 година, таа е првата личност за која се знае дека загинала од моторно возило.

Почетокот на животот
--------------------

Родена била како Мери Крал на 27 април 1827, како најмладо дете на Хенри и Хариет Крал. Таа и нејзините сестри биле образовани дома, како што било случај со повеќето девојки во тоа време. Сепак, нејзиното образование било малку поинакво од вообичаеното, бидејќи таа потекнувала од реномирано научно семејство. Била заинтересирана за природата од рана возраст, а од 3 годишна возраст собирала инсекти.

Интереси
--------

Вард била аматерски астроном, својот интерес го споделувала со нејзиниот братучед Вилијам Парсонс. Парсонс изградил телескоп со огледала од околу 180 см кој бил најголем во светот до 1917 г. Вард била чест посетител на замокот Бир. Заедно со фотографиите што ги направила сопругта на Парсон, скиците на Вард помогнале при возобновувањето на телескоп.

Вард исто така цртала инсекти. Таа користела лупа за да ги види ситните детали, а потоа татко и и купил микроскоп. Ова бил почетокот на нејзината доживотна страст. Таа почнала да чита се што можела да најде за микроскопите, и стекнала стручно знаење. Физичарот Дејвид Бревстер ја замолил да направи цртежи кои ги користел во своите книги и статии.

Наводи
------

1. ↑  Turner, Gerard L'Estrange. „Ward [née King], Mary [pseud. the Hon. Mrs Ward] (1827–1869), microscopist and author". Oxford University Press. Посетено на 9 March 2017.
2. ↑  „Mary Ward (1827–1869)". University Science. Архивирано од изворникот на 16 April 2005. Посетено на 9 March 2017.
3. ↑  „Mary Ward Illustrations Exhibition". Архивирано од изворникот на 12 March 2017. Посетено на 9 March 2017.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1142 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1142. година пред новата ера, 142. од вториот милениум п.н.е. 42. од 12 век п.н.е. и трета од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4366 и 4367 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3608 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2618 и 2619 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 389 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1142 година се протега во 1494 и 1495, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1554 и 1555 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 599 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1817 и 1816 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 3 век п.н.е. | 2 век п.н.е. | 1 век п.н.е. > |

 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |

**105 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 105. година пред новата ера, 105. од првиот милениум п.н.е. 5. од 2 век п.н.е. и шеста од 100-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5403 и 5404 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4645 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3655 и 3656 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 648.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 105 година се протега во 2531 и 2532, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2591 и 2592 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 438. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 748 и 747 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1149 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1149. година пред новата ера, 149. од вториот милениум п.н.е. 49. од 12 век п.н.е. и последна од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4359 и 4360 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3601 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2611 и 2612 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 396 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1149 година се протега во 1487 и 1488, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1547 и 1548 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 606 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1824 и 1823 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
Кипарис
**Кипарис** (старогрчки: *Κυπάρισσος*) во старогрчката митологија е син на Телеф кој живеел на островот Кеос (Киклади). Тој бил љубимец на богот Аполон и бил најубав во племето на Коите. Во Картајските полиња на островот Кеос, каде што владеееле убавите нимфи имало еден огромен свет елен со гранести рогови, кој со својата прекрасна глава сам си создавал сенка. Роговите му биле од злато, на вратот му висел ѓердан од дијаманти, на челото имал сребрен медалјон, а од ушите му виселе бисери. Еленот е роден бестрашен, слободно влегувал во домовите дури и на непознати луѓе и кротко го пружал вратот за милување секому којшто ќе посакал. Кипарис многу го сакал овој елен, често го водел низ росни ливади и го поел на бистри извори, венци од шарено цвеќе му ставал на златните рогови, а често и како коњаник јавал на грбот од еленот. Еднаш, младиот Кипарис не сакајќи со една остра стрела го погодил еленот. Кога видел како еленот умира од лутата рана, посакал и самиот тој да умре. Аполон го тешел да не плаче многу, да не страда повеќе отколку што е редно. Но Кипарис не можел да си ја стиши болката и ги молел боговите, како последен дар, да направат неговата болка вечно да трае. Од преголемиот плач, неговото тело станало бескрвно и попримило зелена боја, а косите му се накострешиле и станале крута шума, свртена со тенкиот врв кон небото. Тогаш, Аполон тажно воздивнал и рекол: „Вечно ќе тажиме, Кипарисе, ние по тебе, а ти вечно ќе тажиш по други, близу мртвите." Затоа дрвото „кипарис" (чемпрес) најчесто го гледаме покрај вечните почивалишта на умрените — покрај гробовите.

Поврзано
--------

* Чемпрес
* Старогрчка митологија

Наводи
------

1. ↑  Древни митови - приредила Љубинка Басотова, Скопје 2010
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1066 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1066. година пред новата ера, 66. од вториот милениум п.н.е. 66. од 11 век п.н.е. и седма од 1060-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4442 и 4443 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3684 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2694 и 2695 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 313 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1066 година се протега во 1570 и 1571, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1630 и 1631 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 523 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1739 и 1738 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1139 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1139. година пред новата ера, 139. од вториот милениум п.н.е. 39. од 12 век п.н.е. и последна од 1130-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4369 и 4370 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3611 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2621 и 2622 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 386 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1139 година се протега во 1497 и 1498, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1557 и 1558 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 596 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1814 и 1813 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1065 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1065. година пред новата ера, 65. од вториот милениум п.н.е. 65. од 11 век п.н.е. и шеста од 1060-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4443 и 4444 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3685 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2695 и 2696 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 312 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1065 година се протега во 1571 и 1572, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1631 и 1632 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 522 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1738 и 1737 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1074 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1074. година пред новата ера, 74. од вториот милениум п.н.е. 74. од 11 век п.н.е. и петта од 1070-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4434 и 4435 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3676 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2686 и 2687 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 321 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1074 година се протега во 1562 и 1563, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1622 и 1623 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 531 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1747 и 1746 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 1 век | 2 век | 3 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**106** (**CVI**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 106 година од новата ера, 106. од првиот милениум, 6. од II век и седма од 100-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5614 и 5615 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4856 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3866 и 3867 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 859.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 106 година се протега во 2742 и 2743, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2802 и 2803 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 649. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 532 и 531 година пред хиџра.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

*
|  |
| --- |
|  |
| Оваа статија е дел од целината |
| Историја на Македонија |
| Праисторија

Младо камено времеМетално време
 |
| Антика

Филип II МакедонскиАлександар III Македонски
Хеленистичка култураМакедонија во Римската Империја
 |
| Среден век

Македонски СловениМакедонска Славинија
Самоилово царство
Севастокрар Стрез
Прилепско Кралство
 |
| **Османлиска Македонија**

Карпошово востание
Разловечко востание
Кресненско (Македонско) востание
Македонска револуционерна организација
Илинденско востание
 |
| Современа Македонија

Независна Држава Македонија
Народноослободителна борба
АСНОМСоцијалистичка Република МакедонијаСкопски земјотрес 1963
 |
| **Независна Македонија**

Референдум за независност
Воен конфликт, 2001
 |
| Список: Историјата на Македонија по години |
| * п
* р
* у
 |

Најраните траги од животот на луѓето во **Македонија** потекнуваат уште од далечното **младо камено време** (**неолитот**). Според археолошките наоди во овој период луѓето веќе имале постојани живеалишта и се занимавале со примитивно земјоделство проширено од анадолското подрачје кон Балканот, а се среќава и почетно сточарство. Изработувале примитивни домашни ракотворби и се занимавале со грнчарство. Тоа било време кога овие пражители на Македонија го напуштале дивјаштвото и навлегле во поразвиениот период на варварството. 

Најпознато наоѓалиште од овој период е Вршник кај с. Таринци, (Штипско). Тие луѓе главно се занимавале со земјоделство, а користеле мазнети камени секири и праќа, од која исфрлале јајчести камени топки од глина. Користеле и глинени садови со повеќе ногалки. 

Неолитот во Пелагонија е познат по повеќе наоѓалишта од Велушко-породинската група, која се одликува со камени, коскени орудија и глинени предмети, од груба до орнаментирана керамика и садови жртвеници сврзани за култот и религиозните верувања. Слични наоѓалишта откриени се и во Охридско. 

Кога Македонија ја зафатиле миграциите од среднојадранските области, тоа довело до формирањето на таканаречената Трнска група во Пелагонија, според наодите во Трн, каде е пронајдена разновидна орнаментирана керамика. 

А од преодниот период меѓу неолитот (младо камено време) и бронзеното време (од метално време) во Пелагонија се наодите во Шуплевац - Бакарно Гумно. Во тој период започнале продирањата на индоевропските племиња од руските степи (Карпатските области) преку Поморавјето до Македонија. Во повеќе бранови тие продреле и во Пелагонија, од кое време се наодите во Карамани, Црнобуки, Висок Рид (кај Букри) и Висои (кај Ново Змирнево).

Поврзано
--------

* Камено време
* Палеолит
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1077 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1077. година пред новата ера, 77. од вториот милениум п.н.е. 77. од 11 век п.н.е. и осма од 1070-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4431 и 4432 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3673 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2683 и 2684 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 324 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1077 година се протега во 1559 и 1560, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1619 и 1620 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 534 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1750 и 1749 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1075 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1075. година пред новата ера, 75. од вториот милениум п.н.е. 75. од 11 век п.н.е. и шеста од 1070-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4433 и 4434 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3675 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2685 и 2686 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 322 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1075 година се протега во 1561 и 1562, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1621 и 1622 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 532 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1748 и 1747 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...