**Швет** (или службено **Швет/Одра**; германски: *Schwedt*) е град во северозападниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Тој е најголем град во округот Укермарк и е сместен на реката Одра, близу границата со Полска.

Преглед
-------

Поранешниот земјоделски град, денес има една од најголемите нафтени рафинерии (*PCK Raffinerie GmbH*) во Германија, основана во 1958 и поврзана на рускиот нафтовод Дружба и ја поседува најголемата фабрика за целулоза и хартија (*UPM*) во Европа. Повеќето индустрии биле изградени во текот на Источна Германија во 1960-тите и 1970-тите.

Големи станбени области биле изградени за работниците кои се доселиле во Швет. Околу 9% од становите во градот се изградени во станбени блокови (*Plattenbau*) кои потекнуваат од тоа време. Како што многу работни места биле изгубени по повторното обединување на Германија и враќањето на пазарна економија, Швет изгубил една четвртина од населението од 1990. Во последните декади, Швет станал пример за уривање на станбените блокови со цел борба против празните станови и урбано распаѓање.

Географија
----------

Швет се наоѓа во источниот дел на историската област Укермарк, кој се протега од реката Одра до реката Хафел. Се наоѓа на самата германско-полска граница, а областа околу градот во 1995 била прогласена за Национален парк Долна долина на Одра. Преку реката и границата, околу 10 километри југоисточно, е полскиот град Хојна (порано познат како Кенигсберг во Нојмарк). Најблиски германски градови се Ангерминде (околу 18 километри западно) и Гарц (18 километри низводно).

### Градски единици

Со општинската реформа во 1974, соседното село Хајнерсдорф било припоено кон Швет, а во 1993 и селата Блуменхаген, Гатов и Кунов, потоа Кумеров во 1998, Кривен и Цицен во 2001, Штендел во 2002 и поранешниот град Фираден во 2003. Со површина од 200,12 км², Швет е помеѓу 100. најголемите општини по површина во Германија.

Историја
--------

По големата преселба, областа била населена од Словени. Од 937 натаму, имотите на Словените на западот биле освоени од саксонските сили на маркгрофот Геро и припоени кон Источната саксонска марка, додека земјите источно од Одра биле преземени од померанските племиња под притисок на полските сили на војводата Мишко Први. Саксонската Северна марка била изгубена во Големото словенско востание во 983 и сè до 1147 земјите биле под нивна власт, кога ги освоил саксонскиот гроф Алберт, кои станале предмет на борба помеѓу Маркгрофовијата Бранденбург и Војводството Померанија.

Населбата Швет била првпат спомената во декрет од 1265. Во текот на бранденбуршко-померанскиот конфликт, бранденбуршкиот маркгроф Лудвиг Втори ја предал областа на војводата Барним Трети во 1354. Била повторно освоена од маркгрофот Фридрих Први ви 1434, но на кратко. Во 1481, грофовите од Тирингија ги освоиле имотите и му доделиле градски статус на Швет, како и на соседниот Фираден и ја вовеле реформацијата.

Подемот на Швет пристигнал кон крајот на исчезнувањето на грофовите Хонштајн во 1609 и ужасната Триесетгодишна војна, кога градот бил разрушен неколкупати. Во 1631, кралот Густав Адолф од Шведска кампувал тука пред Битката кај Брајтенфелде, додека шест години подоцна, шведскиот маршал Јохан Банер го запалил градот, откако граѓаните одбиле капитулација.

Во текот на Големата северна војна, Договорот во Швет бил потпишан во градот.

Демографија
-----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Година | Население |
| --- | --- |
| 1830 | 5.297 |
| 1 декември 1875 | 9.592 |
| 1 декември 1880 | 9.899 |
| 1 декември 1890 | 9.801 |
| 1 декември 1910 | 9.482 |
| 16 јуни 1933 | 9.176 |
| 17 мај 1939 | 10.636 |
| 29 октомври 1946 | 5.961 |
|

 | 

| Година | Население |
| --- | --- |
| 31 август 1950 | 6.506 |
| 31 декември 1964 | 19,108 |
| 1 јануари 1971 | 34.292 |
| 31 декември 1981 | 52.291 |
| 31 декември 1990 | 49.443 |
| 31 декември 1995 | 45.931 |
| 31 декември 2000 | 40.634 |
| 31 декември 2004 | 37.940 |

 |

Познати луѓе
------------

* Јерг Хофман – пливач
* Брита Штефен – пливачка

Меѓународни односи
------------------

Поврзано: Список на збратимени градови во Германија
Швет е збратимен со:

* Полска Кошалин, Полска

Наводи
------

1. ↑   „Население на Бранденбург по општини и општински заедници] на 31 декември 2020 г.". *Статистичка служба за Берлин и Бранденбург*. јуни 2021. (германски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Швет" на Ризницата ? |

* Chisholm, Hugh, уред. (1911). „Schwedt". *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). Cambridge University Press.
* Официјална страница (германски) (англиски)
* Страница на националниот парк (германски)
* Официјална страница на Рафинеријата (германски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Укермарк |
| --- |
|  |
| 
* Ангерминде
* Беркхолц-Мајенбург
* Бојценбургер Ланд
* Брисов
* Гарц
* Гериц
* Герсвалде
* Грамцов
* Гринов
* Казеков
* Кармцов-Валмов
* Лихен
* Марк Ландин
* Мешерин
* Милмерсдорф
* Митенвалде
* Нордвестукермарк
* Оберукерзе
* Пасов
* Пинов
* **Пренцлау**
* Рандовтал
* Тантов
* Темен-Рингенвалде
* Темплин
* Укерланд
* Укерфелде
* Флит-Штегелиц
* Хоензелхов-Грос Пинов
* Цихов
* Швет
* Шенеберг
* Шенкенберг
* Шенфелд

 | ГрбГрб |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 131378022
* LCCN: n82161431
* GND: 4297951-1
* NKC: ge733779

 |

 |