**Бор** (српски: *Бор*) – градска населба и седиште на општината Бор и Борскиот Округ во источна Србија, во регионот кој е познат и под името Тимочка Краина. Според пописот од 2011 година Бор имал 34.160 жители и после Заечар е најголема населба во овој дел на Србија.

Бор е рударски и индустриски град со развиена обоена металургија.

Населбата е основана околу 1800 година, а градот во 1945 година. Плански е населуван со стручна работна снага за време на Југославија, па има исклучително шаренолик етнички состав.

Географија
----------

Бор се наоѓа во Тимочка Краина во непосредна близина на Брестовачка Бања. Во негова близина е Борското Езеро и планината Стол.

Во општината Бор се наоѓа еден од најголемите рудници на бакар во Европа.

Бор е оддалечен околу 30 км од Заечар, 60 км од Неготин, околу 60 км од Мајданпек и 120 км од Кладово.

Најблиски гранични премини се Ѓердап-Железна Капија кај Кладово со Романија и Вршка Чука кај Заечар со Бугарија.

Историја
--------

Домот на културата во Бор
Во рамките на Римското Царство, Бор бил во состав на провинцијата Горна Мизија, чиј главен град бил Виминициум (денешен Костолац). Од 4 до 6 век, градот бил дел од Источното Римско Царство (Византија). Потоа на подрачјето се промениле многу господари. Прво ја освоиле Гепидите и под нивна власт останало до бугарското освојување. Потоа повторно влегло во состав на Византија, а потем во Кралството Унгарија.

Населбата Бор настанала до рудникот за бакар кој го отворил Ѓорѓе Вајферт во 1903 година. Оттогаш Бор почнува брзо да се развива и расте. Во периодот од 1933 до 1940 година, Бор добил нова населба, подигната е болница и ново училиште, а рудникот нараснал во еден од најголемите во Европа. Во 1931 година имал 4.749 жители.

За време на Втората светска војна, рудниците за бакар биле под германска управа и воспоставиле работен логор. Во овој период, околу 6.000 луѓе биле затворени во кампот и работеле во рудниците. Затворениците во најголем број биле со еврејско потекло, саботјани и Јеховини сведоци. Кратко пред крајот на Втората светска војна рудниците биле евакуирани, а најголемиот број затвореници бил погубен.

Статусот на град Бор го добил дури после Втората светска војна, на 30 мај 1947 година кога имал околу 11.000 жители, додека денес брои околу 33.000 со дваесетина нации.

Демографија
-----------

Според пописот од 2002 година општината Бор е главно населена со Срби, но Бор е и една од општините со најголем број жители со различни националности. Во него има вкупно 32 различни националности.

Според пописот од 2011 година, населението на општината Бор броело 48.615 жители, додека градот имал 34.160 жители. Бројот на жители опаднал во текот на годините бидејќи многу луѓе го напуштиле градот заради загадувањето на воздухот од рудникот.

Етнички состав на општината:

| Етничка група | попис 2002 | Попис 2011 |
| --- | --- | --- |
| Срби | 39.989 | 35.435 |
| Власи | 10.064 | 6.701 |
| Роми | 1.259 | 1.758 |
| Македонци | 540 | 429 |
| Романци | 107 | 293 |
| Албанци | 115 | 113 |
| Други | 3.743 | 3.886 |
| **Вкупно** | 55.817 | 48.615 |

Стопанство
----------

Стопанството на Бор и околината од самото основање се засновала на рударството. Со развојот на рударството се развивал и градот. Бројот на жители се зголемувал и покрај рудникот се формирале други фабрики (фабрика за бакарни жици на пр.). Својот врв градот го достигнал во осумдесеттите години на 20 век, а со распаѓањето на Југославија рудникот се нашол во тешка ситуација, што се одразило и на градот.

Збратимени градови
------------------

Бор е збратимен со :

* Црна Гора **Бар**, Црна Гора
* Франција **Ле Крезо**, Франција
* Украина **Хмељницки**, Украина
* Замбија **Китве**, Замбија
* Бугарија **Враца**, Бугарија

Наводи
------

1. ↑  Мате Ујевиќ, *Хрватска енциклопедија*, трета книга, Загреб 1942 — страна 70
2. ↑  „Labour Service". degob.org.

Поврзано
--------

* Портал: Србија

* Градови во Србија
* Административна поделба на Србија
* Тимочка Краина

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Бор (град)" на Ризницата ? |

* Официјално мрежно место на Општината Бор Архивирано на 16 јуни 2013 г.
* Народна библиотека Бор
* Радио телевизија Бор
* Портал и презентација на градот
* Сателитска мапа Викимапија

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 143057915
* LCCN: n79125139
* GND: 4471033-1
* NKC: ge251111

 |

 |