**Експедиција на „Јужен Крст"** (англиски: *Southern Cross Expedition*), официјално наречена **Британска антарктичка експедиција 1898-1900** (англиски: *British Antarctic Expedition 1898–1900*) — прва зимска експедиција на Антарктикот која имала за цел да ја истражува внатрешната површина на Росовиот Леден Гребен, а исто така за прв пат биле користени скии, санки и кучиња со санки за истражување на ледениот континент. Експедицијата стигнала на 78° 50' јужна ширина — првиот јужен поларен рекорд во историјата на истражувањето. Проектот бил финансиран од водечкиот британски издавач во тоа време, Џорџ Њунс, и официјално експедицијата била спроведена под британско знаме, иако шефот на експедицијата, Карстен Борхгревинк, и поголемиот дел од тимот биле Норвежани. Успешното презимување (и покрај загубата на едно лице) и употребата на методи развиени до тоа време за проучување на поларните региони вовело во херојското доба на истражувањето на Антарктикот.

И покрај случајно избраното место за презимување, кое не дозволило спроведување на планот за освојување на Јужниот магнетен пол, експедицијата донела сериозни научни резултати. Речиси едногодишниот циклус на магнетни набљудувања овозможило да се одреди тогашната точка на магнетниот пол 73°20' ј. широчина, 146° должина, докажувајќи дека се движел северозападно од времето на набљудувањата на Рос во 1841 година. Мерењата на бродот покажале дека ледената бариера била појужно во 1899 година отколку што била половина век порано. Поради смртта на натуралистот Николај Хансон, зооботаничките резултати од презимувањето биле поскромни. Според британскиот истражувач Бо Рифенберг , експедицијата на Борхгревинк добила помалку признание отколку што заслужувала. Ова главно се должело на подготовката на Британската антарктичка експедиција под Роберт Скот, која започнала во 1901 година. Дури во 1930 година, Борхгревинк добил награда од Кралското географско друштво.

Позадина
--------

### Први експедиции

Во 1892 година, шкотските китоловци браќата Дејвид и Џон Греј објавиле извештај за екстракција на китови во Веделското Море. Под негово влијание, индустријалецот од Данди, Роберт Кинц, организирал патување со четири парни бродови за ловење китови до Подантарктикот - до Јужните Шетландски Острови, барајќи од британските научни здруженија да испратат специјалисти за научни набљудувања, најдобро од сите лекари. Како резултат на тоа, Вилм Спирс Брус учествувал во комерцијалното патување, кој станал лекар на предводникот. Сепак, експедицијата на Кинц се покажала како непрофитабилна, а медицинските лица немале време за необични научни истражувања. Научно, ова патување не било залудно. Особено, Брус водел циклус на метеоролошки набљудувања од 28 октомври 1892 година, но општата конфузија довела до трагикомични приказни. Примероците од морска вода земени на 26 декември 1892 година биле изгубени поради кофа која протекувала и немала со што да замени. Еднаш еден морнар, не разбирајќи, ги фрлил геолошките примероци на Брус во морето, затоа што собирал камења од стомаците на пингвините. И покрај спорадичното истражување, Брус станал одличен биолог на пингвини, забележувајќи четири видови фоки во нивното природно живеалиште и за прв пат ги истакнал границите на нивниот репродуктивен циклус. Вилијам Брус ги водел набљудувањата на ледените брегови, од кои најголемиот, си кој се сретнал на 19 декември 1892 година, надминал 30 милји во должина. Како што покажале студиите од 20 век, областите што ги посетила експедицијата не биле живеалишта за популации на китови .

Во исто време, проектот Греј го заинтересирал норвешкиот претприемач Кристен Кристенсен, чиј брод бил командуван од Карл Антон Ларсен. Успеал да помине до Јужните Оркнејски Острови и да ја посети Јужна Џорџија, а во Веделското Море да достигне 64°40’ ј. ш. Во 1894 година Ларсен достигнал до 68°10’ ј. ш. до 68°10’ ј. ш. на источниот брег на Антарктичкиот Полуостров, кој го добил името „*Брег на Оскар II*". Ларсен ја сфатил вредноста на геолошките, океанографските и метеоролошките истражувања. Иако не биле фатени китови, 13.223 фоки биле заклани поради нивното крзно на Робертсоновиот Остров и биле собрани 6.600 буриња со маснотии од фоки.

 Карстен Борхгревинк. Фотографија од книгата „*Прв на антарктичкиот континент*"
Паралелно со Ларсен, во истата 1894 година, норвежанецот, Хенрик Јохан Бул, кој се населил во Австралија, отишол на Антарктикот финансиран од Свен Фојн. Тие се заинтересирале за областа на Росовото Море, кое се наоѓало јужно од Австралија. Со китоловот командувал искусниот Леонард Кристенсен. На 26 септември 1894 година тие го напуштиле Мелбурн во правец на островот Кембел. Фојн и Бул обезбедиле мал научен тим, на чело со Карстен Борхгревинк, кој се преселил во Австралија од 1888 година. Според Тим Боман, тој се доживувал првенствено како жител на британските колонии. Патувањето започнало неуспешно: имало многу малку китови, било тешко да се најдат. Бул и Кристенсен решшиле да влезат во ледениот појас, бидејќи присуството на огромни стада китови таму било забележано од членовите на претходните експедиции. Китовите не можееле да се најдат ниту во Росовото Море. На 17 јануари 1895 година, бродот стигнал до архипелагот Посешн во близина на брегот на Викториината Земја, во близина на која Џејмс Рос поминал под британското знаме во 1841 година. Бул и Борхгревинк излегле на брегот и оставиле белешка таму во калај за да го потврдат нивното достигнување. На островот Борхгревинк, тој открил лишаи, што бил првиот доказ за вегетација јужно од Јужниот Поларник.

На 23 јануари 1895 година „*Антарктик*" стигнал до Адеровиот ’Рт на северниот брег на Викториината Земја. Во 1841 година, тимот на Рос не успеал да слета овде на брегот на копното. На 25 јануари, Бул, Кристенсен, Борхгревинк и 17-годишниот Новозеланѓанец Александар фон Тунзелман успеале да излезат на брегот со брод. Подоцна, Борхгревинк и Кристенсен се предизвикале меѓусебно за приматот на слетувањата на брегот на копното. Сепак, постои верзија дека првиот американски китоловец Џон Дејвис слетал на брегот на Антарктикот во 1821 година (на Антарктичкиот Полуостров). Можно е други китоловци да стигнале до брегот на Антарктикот пред 1895 година, но тие ги чувале своите правци во тајност. Во Адеровиот ’Рт, Борхгревинк собрал примероци од карпи и лишаи; испорачани во Европа, тие предизвикале голем интерес кај научниците, бидејќи во тоа време тие се сомневале во способноста на растенијата да преживеат на такви јужни ширини. Исто така, крајбрежната група ја испитала непосредната близина на ртот со цел да се најде место за идно презимување; сепак на брегот останале околу 90 минути. Од комерцијална гледна точка, патувањето од 1894-1895 година било неуспешно: едно стадо китови било видено крај брегот на Тасманија во март, а ловот бил невозможен поради бурното време  .

По враќањето во Мелбурн, Бул и Борхгревинк добиле вест за смртта на Свен Фојн. И двајцата Норвежани планирале промотивна турнеја и настапи на предавања за да заработат за следното патување, но набрзо избила кавга. Во извештаите за патувањето на Антарктикот, секој ја пренагласил својата улога и не ги препознал заслугите на другиот, покрај тоа, Борхгревинк тврдел дека токму тој ја водел експедицијата  .

### Географскиот конгрес во Лондон и прашањето на експедицијата

 Сер Клементс Маркам
Откако решил да спроведе експедиција на Антарктикот со презимување на Адеровиот ’Рт, Борхгревинк заминал во Лондон, каде Кралското географско друштво го одржувал VI Меѓународен географски конгрес. Тој дури поднел барање до организацискиот одбор за надомест на патните трошоци, што му било одбиено. Прашањето на Антарктикот било едно од најважните, бидејќи било лобирано од претседателот на Кралското географско друштво, Клементс Маркем, кој бил претседавач на Конгресот и негов главен организатор. Борхгревинк бил вклучен меѓу говорниците, особено затоа што британските експедиции не биле во јужните поларни води од 1840-тите. Џон Мареј и Георг фон Нојмаер топло реагирале на неговата приказна за пловењето на Антарктикот. Борхгревинк зборувал на состанокот на 1 август 1895 година (последен за делот на Антарктикот), опишувајќи ги условите во Адеровиот ’Рт и нивната соодветност за презимување на научна експедиција. Тој исто така изјавил дека падините на ледникот на Антарктикот се рамни, а внатрешноста на континентот е доста достапна од брегот. Сепак, идејата на Борхгревинк да води експедиција и ќе стигне до Јужниот магнетен пол во текот на летото не го разбудил ентузијазмот на Маркам  .

Многу остра реакција на норвешкиот извештај покажал научниот секретар, Сер Хју Роберт Мил, кој дури и во некролог до истражувачот (напишан четириесет години подоцна) потсетил на „*младешкиот ентузијазам*" на Борхгревинк. Очигледно, земајќи ги предвид критиките, Карстен Егеберг објавил серија написи во весникот Тајмс во кои го докажал постоењето на јужен поларен континент богат со минерални суровини. Потсетувајќи ги читателите дека токму тој го докажал постоењето на вегетација јужно од Северниот Поларник, Борхгревинк отворено изјавил дека „*желбата за [Јужниот] Пол е луда, додека многу поважна работа е да се бара стотици милји северно од тоа*" (1 септември 1895 година). Во една статија објавена на 7 септември, Норвежанецот објавил прелиминарен план за поларна експедиција, која требало да оди во „големата Викториина Земја" веќе следната година .

Плановите на Маркам биле далекусежни, па тој го повикал Конгресот да издаде конечна општа декларација со која ќе ги повика научните здруженија ширум светот да ги разгледаат најефикасните методи за истражување на Антарктикот. Оваа работа требало да биде завршена пред крајот на 19 век. Ваквите формулации биле отфрлени од Карл фон ден Штајнен, но Маркам се обиде да го задржи приматот на Британија, бидејќи тој веќе активно го развивал проектот на Национална антарктичка експедиција. Конкуренцијата била голема: Вилијам Брус, Американецот Фредерик Куки Швеѓанецот Адолф Ерик Норденшелдпонудиле свои проекти на Антарктикот. Самиот Борхгревинк го искористил своето учество на Конгресот за да бара потенцијални спонзори и успеал да ги организира своите предавачки турнеи во Британија, Австралија, па дури и во САД. Во почетокот, Борхгревинк сметал на соработка со Брус, кој планирал своја експедиција на Антарктикот за 1896 година. Сепак, се покажало дека Брус активно разговарал за неговите планови со Бул. Борхгревинк писмено го известил за одбивањето да соработува .

Подготовка и финансирање
------------------------

 Џорџ Њунс ја спонзорирал експедицијата. Фотографија од 1890-тите
### Планови и цели

На почетокот на планирањето, Борхгревинк се обидел да ги комбинира научните и комерцијалните цели. Дури и во својот говор на Меѓународниот географски конгрес, Борхгревинк објавил дека му треба научен тим од дванаесет луѓе. Норвежанецот веднаш изјавил дека успешната експедиција на Антарктикот треба да има крајбрежна база, а бродот за експедиција ќе изврши сопствена мисија. Покрај научните опсервации, тој се надевал дека ќе ги извиди и стадата китови во океанот; покрај тоа, на Адеровиот ’Рт имало големи наоѓалишта на гуано. Борхгревинк не си поставил цел да го достигне географскиот пол, ограничувајќи се на Јужниот магнетен пол. Тимот требало да биде составен од искусни норвешки скијачи, кои ќе користат кучиња од санки за транспорт на резерви и опрема. Требало да се користи балон за воздушно извидување, иако идејата на Борхгревинк да користи мали балони за доставување вести до големиот свет била фантазија. Екипажот на бродот требало да извлече гуано во летото на Антарктикот и да лови во океанот во пролет и есен .

Во втората половина на 1895 година, австралискиот печат објавил за средбите на Борхгревинк со премиерот на Нов Јужен Велс, кој имал намера да одвои 10.000 фунти јавни средства за истражување на Антарктикот и да гарантира претплата од приватни лица од 25 до 100 фунти. Сепак, уште тогаш станало јасно дека градските власти, заинтересирани за спроведување на британска поморска експедиција, ќе попречат какви било иницијативи во оваа насока .

Во преписка од 1896 година со секретарот на Кралското географско друштво, Скот Келти, норвежанецот пријавил дека добил финансиски гаранции од Соединетите Американски Држави и побарал од Клемент Маркам да раководи со одборот на доверители на експедицијата. Во летото истата година, се покажало дека влијателните луѓе на Кралското географско друштво биле целосно незаинтересирани за Борхгревинк. Сепак, тој самиот направил сериозна политичка грешка со тоа што одбил да вечера со Маркам во Гринич. Во јули, претседателот на Кралското географско друштво побарал Норвежанецот да ги открие сите извори на финансирање на експедицијата, во спротивно ќе му биде одбиено покровителство и употребата на името на Кралското географско друштво. Сепак, на крајот на летото 1896 година, комерцијалните договори исто така се распаднале, бидејќи Борхгревинк сакал да го контролира поголемиот дел од експедицијата. Карстен Егеберг дури се согласил да учествува во експедицијата под команда на друго лице, но Советот на КГД конечно одлучил да не го поддржи поради „нецелисходност". Борхгревинк подоцна се споредил со Сизиф, кој сам морал да го тркала својот „*Антарктички камен*". По ова, Маркам и Борхгревинк имале последна кавга, до тој степен што кога Сер Клементс ја опишал историјата на патувањата на Антарктикот на крајот од својот живот, тој не спомнал ниту еден збор за Норвежанецот. Ситуацијата била влошена од фактот дека Борхгревинк, во една од написите во Тајмс, го фатил Маркам во грешка при опишувањето на патувањето во 1895 година. Како одговор, Л. Кристенсен го обвинил Борхгревинк дека го користел дневникот на неговиот брод без повикување на оригиналниот извор   .

Во 1896 година, Карстен Борхгревинк заминал за Австралија, каде го запознал физичарот Луис Бернаки, кој работел во опсерваторијата во Мелбурн. Тој веднаш станал ентузијаст за кампањата на Антарктикот и Норвежанецот го убедил да се приклучи на тимот. Судбоносна за плановите на Борхгревинк била средбата со Сер Џорџ Њунс, водечкиот британски издавач на тоа време. Њунс бил пионер на неинтелектуалната читателска публика која се појавила по усвојувањето на Законот за задолжително образование од 1870 година, насочувајќи ги неговите списанија кон оваа публика. Заинтересиран за норвешката статија во списанието The Strand (неговиот проект ветувал голем тираж во иднина), издавачот сакал да го запознае авторот. Во тоа време, магнатот Алфред Хармсворт ја финансирал експедицијата на Џексон во Земјата на Франц Јосиф и му ветил поддршка на Маркам, а исто така му пружил и одредена помош на Американецот Роберт Пири. Њунс понудил да ја плати целата цена на експедицијата, која требало да биде 40.000 фунти (што е еквивалентно на 3 милиони фунти според цените во 2017 година). За возврат, тој побарал монополски права да објави книга за норвешката експедиција, што ќе овозможи да се повратат трошоците. Договорот предизвикал најсилна иритација кај Маркам, кој рекол дека „*сиромашниот норвешки неентитет*" им ги одзел на Британците парите што им биле потребни за географски откритија, а подарокот на Нунс ќе и овозможи на планираната национална експедиција „*да се исправи на нозе*". Ова се должело на фактот дека четириесет илјадитата сума го надминала износот на средства што самиот Сер Климент ги собрал за британската експедиција на Антарктикот. Во иднина, секој детал од опремата на експедицијата   бил подложен на каустична критика од Маркам.

### Опрема и тим

 Зимувачки одред на палубата на „Јужен Крст"
Спонзорот Њунс ја гледал експедицијата на Борхгревинк како алтернатива на Националната антарктичка експедиција и инсистирал таа да лета под британското знаме, што предизвикало уште еден испад од Маркам. Всушност, од 31 членови на британската експедиција, имало двајца и еден Австралиец со белгиско потекло - останатите биле Норвежани и двајца од норвешкиот дел на Лапонија. Меѓутоа, според условите на договорот, Борхгревинк на секој можен начин ја нагласил британската природа на експедицијата: војводата од Јорк дозволил неговото знаме да се подигне над експедицискиот брод. Идната експедиција се стремела кон политички цели: Борхгревинк зел со себе 500 бамбусови столбови неопходни да се прошири територијата на Британското Царство . Постигнувањето на Јужниот пол не се очекувало, ниту пак плановите на началникот за презимување на Росовиот Остров, иако многу години подоцна научниот асистент Еванс дал изјави за ова .

И покрај критиките што следеле, Борхгревинк бил одличен организатор и внимателно пристапил кон опремата на експедицијата. За експедицијата, Борхгревинк го купил *Полукс*, дрвена едрилица. Тој претставувал китолов брод изграден во бродоградилиштето на водечкиот норвешки бродоградител - Колин Арчер, дизајнер на Фрам. Бродот веднаш бил преименуван во *Јужен Крст*. Пред да плови, бродот бил опремен со помошен парен мотор, имал зафатнина од 520 тони и носивост од 276 тони, неговата должина достигнала 146 стапки (45 м). Целата работа била завршена во Норвешка. Маркам, за да го изнервира својот конкурент и да го попречи неговото заминување, дури и ја довел во прашање пловидбата на *Јужен Крст*, и покрај фактот што бродот ги издржал сите тестови во водите на Антарктикот. Екипажот на бродот на се состоел од 19 Норвежани под команда на капетанот Бернард Јенсен. Јенсен бил искусен арктички навигатор и учествувал со Борхгревинк и Бул во патувањето на Антарктикот од 1894-1895 година . 

 Колбек во 1903 година
За презимување, Борхгревинк избрал 10 луѓе, од кои пет биле Норвежани, двајца Британци и еден Австралиец со белгиско потекло (Луј Бернаки). Англичанец бил Вилијам Колбек (1871-1930), поручник на Кралската морнарица. За да учествува во експедицијата, тој зел курс по магнетизам во опсерваторијата Кју. Во 1902 година Колбек ќе ја презел командата на помошниот брод „*Морнинг*", испратен од Маркам да му помогне на Скот на Антарктикот. Главен зоолог на експедицијата бил Норвежанецот Николај Хансон, дипломиран на Универзитетот во Кристијанија, негов помошник бил вториот Англичанец во тимот, Хју Блеквел Еванс, кој дотогаш успеал да учествува на патувањето во Кергелен. Доктор на експедицијата бил Норвежанецот Харлуф Кловстад, кој претходно служел во душевна болница во Берген. Зимувачката група ги вклучувала и: китоловецот Антон Фугнер, готвачотот Кулбане Елефсен и двајца дресери на кучиња - Пер Савио и Оле Муст. Тие биле Сами по националност, Борхгревинк ги нарекол на норвешки начин „*Финци*"  , тие биле и најмладите луѓе во експедицијата - соодветно, 21 и 20 години. Борхгревинк зборувал многу високо за издржливоста, храброста и интелигенцијата на Савио, кој исто така бил одличен скијач. Просечната возраст на членовите на тимот била 27 години. Д-р Кловстад редовно спроведувал физички студии на луѓе и дошол до заклучок дека Британците се супериорни по висина и сила во однос на Норвежаните, но Самиите биле најдобро прилагодени на студот и се одликувале со најголема психолошка стабилност. 

Опремата на експедицијата била многу разновидна. За презимување, оделата се шиеле од кожи од елени според моделот на Ескимите, а за поблаги временски услови облека од камила *Јегер*. Особено внимание било посветено на чевлите - внатре имало тешки чизми обложени со овча кожа, како и чизми со фланелна постава. Еванс особено ги ценел норвешките поларни чизми направени од сурова кожа, таканаречените „*комаги*". Храната била многу разновидна, вклучувајќи многу видови производи за замрзнување, како и конзервирана храна. Р. Пристли, кој ја посетил базата Борхгревинк во 1911 година, особено ги пофалил чоколадите со сок од лимон, дизајнирани да ја гасат жедта при патувањата со санки. Имало и еден тон путер и еден тон мармалад, 5850 конзервирано свинско и говедско месо (по 2653 кг), 1300 лименки швајцарско кондензирано млеко, па дури и шампањ земени за разни прослави .

Целата опрема за зимување била од норвешко производство: скии, санки, склопувачки кајаци, свилени шатори, алуминиумски прибор за кампување и шпорети, кои за прв пат биле користени на Антарктикот и покажале висока доверливост. Било земено и оружје - никој не можел да каже какви суштества се пронајдени во сосема непозната земја, па имало револвери за секој член на тимот, 12 ловечки пушки со двоцевки и 12 пушки од различен калибар. Р. Пристли бил збунет поради огромното количество земена муниција. Од истата причина, Борхгревинк бил принуден да земе целосна храна за 30 луѓе и 90 кучиња за сите три години, бидејќи немало сигурност дека ќе може да го надомести недостатокот на залихи со лов. Економијата ги принудило нашироко да се свртат кон воените магацини, кои вршеле продажба на деактивирана опрема. Списокот на опрема вклучувала и колонска вода како антисептик и хигиенски производ .

За потребите на поларното патување биле набавени 90 кучиња на санки. Според дневникот на Николај Хансон, единаесет од нив биле гренландска Лајка од чопорот на Ејвин Аструп. Всушност, по неговата смрт во 1895 година, останале пет кучиња, од кои Б. Рифенберг заклучил дека во глутницата влегле и нивните потомци. Останатите кучиња потекнуваат од басенот Печора и од полуостровот Канин. Првично требало кучињата да се испратат со директен лет за Австралија, но превозникот побарал 2.000 фунти, што буџетот на експедицијата не го дозволувал, па биле испорачани во Британија, а од Лондон биле пренесени на палубата на експедициски брод. За да ги одржуваат кучињата во форма, имало 28 тони рибино масло, сушена риба, па дури и бисквити од овес со 50% маснотии, но тие главно јаделе месо од пингвини и фоки, кои понекогаш и сами ги ловеле. За време на патувањата со санки истовремено биле вработени дваесет или триесет животни. Во исто време, кучињата биле агресивни, неколку животни биле растргнати кога глутницата ги избрала како колективна жртва. По завршувањето на експедицијата, имало 70 кучиња што владата на Нов Зеланд ги оставила на островот Стјуарт. Во 1907 година, девет кучиња биле користени во Првата експедиција на Шеклтон   .

По завршувањето на експедицијата и ликвидацијата на нејзините работи, се покажало дека вкупниот износ на трошоците изнесувал 38.000 фунти.

Напредок на експедицијата
-------------------------

### Пат до Антарктикот

 „Јужен Крст" во мразот на островите Балени.
Подготовките на експедицијата и целата работа на *Јужен Крст* била извршена во Норвешка. На 3 август 1898 година, бродот отпловил од Кристијанија и се закотвил на пристаништето Света Катерина во Лондон на 9 август. Две недели се товарела опремата. Пред пловидбата, спонзорот Њунс приредил гала вечера на бродот, на која ризикувале да не му се допадне на Маркам, присуствувале двајца членови на Кралското географско друштво. Претседателот на Друштвото непосредно пред тоа побарал Борхгревинк да ја промени својата маршрута за да ја бара исчезнатата белгиска експедиција на Де Жерлаш. Њунс во својот говор посебно се задржал на фактот дека белгискиот командант бил известен за плановите на Норвежаните. На 22 август, бродот отпловил за Грејвеснд, каде што бил натоварен со јаглен; заминувањето било испратено од илјадници посматрачи. Главниот дел од одредбите едноставно не се вклопувал на бродот, па затоа бил испратен со посебен брод во Австралија. „*Јужен Крст*" се упатил кон Фуншал. Во првата фаза, најпроблематични биле кучињата со санки, кои страдале од топлина. Борхгревинк ги исечел и ги оптегнал преку горната палуба со шатор, кој постојано бил навлажнет со вода; така што било можно да се намали температурата за неколку степени. Постојано загадената палуба, исто така, предизвикувала многу проблеми, но постепено тимот научил да коегзистира со глутница кучиња. Слатка вода и залихи биле примени на Мадеира, но Борхревинк ги искарал научниците, кои доцнеле на брегот. Потоа се упатиле кон Санта Круз и Сан Висенте. Во септември-октомври, дел од екипажот заболел од неидентификувана тропска болест. Посебно тешко болен бил зоологот Николај Хансон, кој три недели страдал од „тифус" и не учествувал ни на празникот на Нептун на 23 септември. Хансон никогаш не се опоравил целосно, што довело до фатални последици во текот на зимата. Планираниот влез во Кејп Таун бил откажан поради невреме. Конечно, по 98-дневниот премин преку океанот, *Јужен Крст*стигнал до Тасманија. На 29 ноември, се одржал свечен состанок на тимот во Хобарт, празниците траеле две недели. На 2 декември, екипажот бил примен во Кралското друштво на Тасманија; Единствено дресерите на кучиња се облекле во национална облека за оваа пригода. Меѓу говорниците бил и најстариот член на Друштвото, Џ. Агњу, кој ја испратил експедицијата на Рос во 1840 година. На 19 декември експедицијата продолжила на понатамошно патување. Во Хобарт биле прифатени гулабите-носачи, но никој од нив не стигнал до копното, а една птица се вратила на бродот толку изнемоштена што набрзо умрела. Божиќ бил прославен масовно со боксерски меч и музичка вечер. На 30 декември на околу 158° источно, бил пронајден широк премин во ледените полиња, се појавиле бурници, пингвини и фоки  .

Преминот во мразот траел 43 дена - од 30 декември 1898 година до 10 февруари 1899 година. На 31 декември 1898 година, Борхгревинк и Хансон се обиделе да ловат фоки. Поради неискуство, зоологот го удрил животното по черепот, што многу го налутило, а за да го докрајчи била потребна помош од морнари. Бродот периодично застанувал во ледените полиња, што го користеле членовите на тимот, усовршувајќи ги своите вештини за скијање; метеорологот Фугнер и Борхгревинк ги користеле падините на ледените брегови и еден ден командантот толку се занесол што излетал од скијачката патека директно во една дупка. Успеале да го извлечат, бидејќи триметарските скии добро се држеле на водата. Карстен Егеберг сериозно ги влошил односите со своите другари кога забранил испраќање писма дома. Тој бил загрижен за монополот на секоја информација за експедицијата, која можела да ја објави само издавачката куќа Њунс. Кога Колбек се обидел да се спротивстави, Борхгревинк изјавил дека нема да го остави за зима. Довербата во командантот била поткопана, што имало негативна улога во идниот период. На 23 јануари 1899 година, експедицијата го премина Јужниот Поларник, влегувајќи во ледените полиња истиот ден, на кои биле потребни три недели за да се помине; за седум дена, биле поминати само 30 милји. Понекогаш бродот бил подложен на компресија на мраз. Екипажот се плашел дека ќе мора да направи непланирано прелетување за кое нема залихи  .

Борхгревинк и капетанот Јенсен наизменично го гледале *„врановото гнездо"*, барајќи паузи во ледените полиња и отворените води. Карстен Егеберг тврдел дека открил нов остров, што било дочекано со скептицизам од научниот тим. Сепак, се покажало дека тоа е еден од Баленовите Острови. Тимот морал да работи со опрема во белезници, кои замрзнале до линиите и краевите. Дури на 9 февруари 1899 година, силна бура ги скршила ледените бариери и капетанот Јенсен го довел бродот до точка која веќе била достигната шест недели порано. Преминувањето на леденото поле на 14 февруари траело само шест часа; ноќта на 15-ти бил забележан Адеровиот ’Рт. Поради невремето, било можно да слета само по 36 часа; Борхгревинк, Бернаки и Савио излегле на копно. Налетот му покажал на командантот дека наметката многу се променила за четири години, но бидејќи завршувала летната сезона, неопходно било да се забрза со слетувањето. Зимската колиба била крстена како „*Камп Ридли*" по моминското презиме на мајката на Борхгревинк (или неговиот син, исто така по име Ридли), а 1256-метарската планина што го дефинира теренот го добила името по Хансон   .

Борхгревинк одлучил да ја помине зимата на истото место каде што тој и Бул слетале во 1895 година. Имало долга плажа со камчиња која е дом на една од најголемите популации на Аделските пнгвини. Пингвините одиграле важна улога во плановите на шефот, бидејќи претставувале резервен извор на храна и гориво. Геологот Рејмонд Пристли, член на експедицијата на Р. Скот, напишал дека Борхгревинк случајно го избрал местото на својата експедиција, само затоа што веќе го посетил. Немајќи поим за структурата на Антарктикот, тој не знаел дека положбата на Адеровиот ’Рт исклучува какво било сериозно истражување на внатрешноста на континентот, а теренот околу него бил речиси непрооден .

### Подготовка за зимската сезона

 Поглед на зимската колиба на Борхгревинк во поларното лето 1899 година. Фотографија од Вилијам Колбек
Растоварувањето започнало веднаш по пристигнувањето на 17 февруари. Најпрвин на брегот се спуштила глутница кучиња (останале уште 75), како и млазници, за да ги чуваат. Кучињата биле сместени во одгледувачници направени од кутии за храна. Веднаш бил започнат лов по пингвини и Веделови фоки, кои биле заклани колку што можело повеќе. Во рок од дванаесет дена биле истоварени сите материјали и залихи, кои биле влечени од страната на *Јужен Крст* со чамци, понекогаш требало да се носат кутии низ ледената вода. За греење биле земени 350 вреќи јаглен и 30 буриња керозин. На 21 февруари, поради силно невреме, на брегот биле блокирани пет членови на зимувачката група, но Самиите имале шатор со нив. Луѓето и кучињата се загревале меѓусебно  .

Првиот чекор бил да се соберат две дрвени норвешки куќи донесени со нив: едната била наменета за домување, втората служела како магацин. На 300 јарди бил поставен магнетен павилјон, сместен доволно далеку што куќиштето не влијаело на уредите. Колибите биле нарачани од *Стремен* (истата компанија ја изградила црквата за ловење китови во Гритвикен; таа била распарчена и подигната од капетанот Ларсен). Објектите биле поставени на растојание од четири јарди една од друга, а просторот меѓу нив бил изолиран со боксови, а формираното предворје овозможувало користење на двете згради и при лоши временски услови. Подовите и ѕидовите биле двослојни со картонска изолација (покривот бил дополнително изолиран со кожи од ловени фоки); надворешната врата се отворала навнатре за да се ископа во снегот. Покривот бил дополнително прицврстен со јажиња врзани за завртки зашрафени во карпестата земја. Собата имала површина од 6,4 × 5,5 m. Внатре во живата колиба имало место за препарирана работилница (на почетокот Борхгревинк сакал да ја направи канцеларија) и темно ќоше за развивање фотографии. Просторијата била осветлена преку двојни застаклените прозорци опремени со ролетни. Од три страни, креветите биле поставени во два реда, во аголот имало шпорет и во средината - заедничка маса во форма на латинската буква "L". Кропите биле изолирани со завеси, што давало илузија на приватност. Сепак, како што се сеќава самиот Борхгревинк, луѓето ги споредувале овие покривки со ковчези. Поткровјето се користело за складирање на реагенси и залихи кои не можеле да толерираат замрзнување, вклучително и алкохол   .

И покрај интензивната работа, командантот пронајдел време да ја истражи околината и го именувал најблискиот ледник по Њунс. Хансон, Фугнер и Колбек се искачиле на ледникот до височина од 1.800 стапки на 27 февруари и  пронашле мов и друга вегетација. На 1 март завршил истоварот, на самите зимувачи им останало да го опремат живеалиштето. На тој ден било подигнато знамето дадено од војводата од Јорк; била организирана свечена поворка, а командантот одржал говор. После тоа, мразот во заливот брзо започнал да се замрзнува. Од брегот пукале со пушките. Луѓето биле депресивни затоа што знаеле дека ако *Јужен Крст* се оддалечи или потоне, тие засекогаш ќе останат на Антарктикот. Немало планови за спасувачка експедиција. Оле Муст го следел бродот на скии додека не исчезнал над хоризонтот. Заливот буквално замрзнал во текот на следниот ден. За да не им даде на луѓето безделничење, веќе на 12 март, Борхгревинк го објавил почетокот на истражувачките кампањи за пребарување на премин до Јужниот магнетен пол. Сепак, тие биле блокирани од Бернаки со карпи високи до 1119 метри, и станало јасно дека презимувачкото место е целосно изолирано од остатокот од брегот на Антарктикот. 

 Борхгревинк и Савио на кајаци
Следниот ден, 13 март, се славела роденденската прослава на Њунс. Откако го развеселил тимот, Борхгревинк дошол до заклучок дека е можно да се помине низ мразот на Робертсоновиот Залив; командантот решил да организира 10-дневна кампања со учество на Колбек и Фугнер. На 15 март била забележана првата поларна светлина; дури подоцна зимувачите се увериле дека овие појави претходеле на силни бури. Истиот ден избувнал судир помеѓу Бернаки и Борхгревинк: Борхгревинк сакал да го набљудува зрачењето преку телескоп, а австралискиот физичар тврдел дека тоа е бескорисно. Се помириле, но Бернаки ја загубил почитта кон својот шеф. Тие се преселиле утрото на 19 март, а Бернаки бил оставен во базата како втор по команда и вршител на должноста шеф на презимувачката група доколку нешто му се случи на Борхгревинк. Наместо десет дена, патниците се вратиле по 48 часа. Се испоставило дека мразот е силно скршен, а ветрот достигнал сила на бура. Еванс се лизнал на мразот и речиси бил однесен во карпите од ветрот; Англичанецот бил пресретнат од Хансон. Бура долга 80 милји ги однела одгледувачниците за кучиња и уништила еден од двата брода оставени за експедицијата. Вториот брод бил наполнет со јаглен за сигурност. Наскоро последните фоки и пингвини го напуштиле наметката. Деновите станувале се пократки, но Колбек и Бернаки започнале целосен циклус на метеоролошки и магнетни набљудувања, кои се изведувале на секои два часа од девет наутро до девет навечер. Хансон го прегазил дното и ловел примероци на мразот на заливот и брзо открил нови видови. Сепак, рибата го диверзифицирала менито во не помала мера. На 22 април, Борхревинк се осмелил за последен пат да го извиди јужниот брег на Робертсоновиот Залив, земајќи ги со себе Фугнер, Бернаки и Савио и резерви за дваесет дена. Морскиот мраз бил многу тенок, а кога зимувачите се сместиле на плажата со камчиња, бурен ветер го скршил мразот во заливот. Морската вода го поплавила шаторот, принудувајќи ги зимувачите да се искачат по планините. На третиот ден од бурата, Фугнер понудил да стигне до зимските квартови со кајак, но Борхгревинк одбил. Сепак, веќе во темнината, Карстен Егеберг ги ослободил Фугнер и Савио. По нивното заминување, ветрот стивнал, а водата почнала да се покрива со кристален мраз. Бернаки и Борхгревинк чекале уште еден ден на тесен карпест врв. Конечно, на 26 април, Фугнер и Савио стигнале до своите другари по ледената падина под карпите, пресекувајќи скали за себе. Се испоставило дека ги спречило замрзнувањето на мразот, но Савио убил фока и јаделе многу свежо месо; потоа одлучил да ги спаси останатите. На 27 април повторно избувнала бура, но патниците сепак стигнале до кампот на Ридли. На 15 мај започнала поларната ноќ . На Денот на норвешкиот устав (17 мај), норвешко-самискиот дел од екипажот, вклучувајќи го и Борхгревинк, многу се опијаниле, а и покрај темнината, луѓето скијале по стрмните планински падини. Во исто време, никој не се премрзнал и не добил други повреди 

### Зимување

#### Психолошка ситуација и живот

 Цртежи и натписи од Елефсен на таванот над неговиот кревет во колибата за зимување.
 Внатрешен поглед на колибата во Адеровиот ’Рт
Зимувањето во кампот Ридли се одвивало во релативно поволни услови. И покрај суровото време, научните набљудувања биле континуирани, обезбедувајќи вработување и оттргнувајќи од мрачните мисли. Научниците се занимавале и со фотографија, Бернаки се сметал за главен фотограф, иако Еванс имал и своја камера. Било одлучено да не се ризикува со неразвиените негативи, па експериментирањето со експозиција, развивањето решенија и печатењето слики барало генијалност и трпение, особено кога се работи со желатински филм. Бернаки експериментирал и со филмска камера. Главниот проблем, сепак, била пренатрупаноста, со десет луѓе заробени во нивната колиба поради лошите временски услови. Излегувањето во воздух во бурно време претставувало посебен тест: јажињата биле испружени до магнетниот павилјон и метеоролошката станица, на кои било неопходно да се врзат за да не се изгубат за време на снежна бура. Психолошката ситуација била комплицирана од емоционалноста на Борхгревинк и неговата чувствителност на какво било прекршување на неговиот авторитет. Покрај тоа, тој барал почитување на неговите научни вештини, иако не знаел како да ракува со опремата и правилно да ги снима набљудувањата. Еднаш ги превидил хронометрите, од кои едниот запрел. Бернаки бил толку лут на својот дилетантизам што еден ден физичарот изјавил дека Борхгревинк не треба ни да ги допира инструментите. Ова зголемено сомневање кај командантот, тој се обидел да фати и најмали знаци на заговор против него. На *Денот на средината на зимата* (15 јули), командантот се обидел да го принуди тимот да потпише документ на норвешки јазик, наводно изготвен од Њунс и неговиот адвокат, дека непослушноста кон шефот ќе се смета за бунт и ќе се казни според британскиот закон со 15 години затвор. Вечерта истиот ден, по скандалот, бил отпуштен Колбек, кој по ова се сметал за „*гостин*" на експедицијата и не му било дозволено научна работа. Бернаки успеал да се воздржи и нежно му објаснил на Борхгревинк дека е длабоко навреден, бидејќи на прво место ги ставил интересите на науката, а не „*евтината популарност*". Норвежанецот потоа се извинил, но тие не разговарале со Колбек цела недела, додека Карстен не му подадел на Англичанецот молитвеник со белешка што му понудил да се помири. Разговарале на отворено и соопштиле дека отказот е поништен. Сепак, Бернаки потоа почнал да го нарекува шефот во својот дневник на француски „*Дете*" ( француски: *L'enfant* ). Бернаки подоцна се пожалил дека зимата била помината во безделничење и „*демократска анархија*", куќата била валкана, а Борхгревинк не бил доволно авторитарен лидер за да ги стави работите во ред. 

 Вилијам Колбек во колибата за магнетно набљудување
Борхгревинк се обидел да ги искористи ноќите осветлени од месечината за истражување околу Адеровиот ’Рт. На 21 јули тој тргнал со Лапонците и Фугнер и со триесет кучиња преку морскиот мраз. Сепак, патувањето се покажало како премногу исцрпувачко: мразот сериозно ги истрошил тркачите и ги повредил шепите на влечените животни, и покрај мразот, тие морале да спијат без шатор за веднаш да одговорат на компресија на мраз и појава на разредувања. Враќањето се покажало како неславно, иако Савио успеал да избрка фока од дупката, која ја принудило да стигне до логорот, каде што била убиена и изедена. 24 јули би можел да биде последниот ден од експедицијата. Тимот се разбудил ноќе од мирисот на чад: Колбек, одејќи да чита инструменти ноќе, оставил свеќа што ја запалило смреката од внатрешната обвивка. Ова поминало без последици. На 26 јули, во пресрет на поларната зора, Борхгревинк започнал низа последователни патувања по бреговите на Робертсоновиот Залив, што ги правел во следните два месеци. Тој бил придружуван од Сами и Еванс. Мразот бил лошо скршен, освен тоа, од 28 јули до 30 јули беснеело невреме, што ги задржало патниците на едно место. Дури на 31 јули стигнале до островот кој го добил името по војводата од Јорк. На 4 август, поради мраз кој достигнал −52 °F (−47 °C), патниците се преселиле во нивниот камп. Со залихите, Борхгревинк се вратил на островот, каде што поставил камено дувло изолирано од снег. Масните светилки овозможиле одржување на температурата внатре на точката на замрзнување на водата. Фактот дека командантот и Лапонците живееле со недели на островот војвода од Јорк, донекаде ја ублажило тензијата во базата. Од ова засолниште, Борхгревинк го открил Колбековиот Залив, Земјата на Гејки и ледниците Дагдејл и Мареј. За време на еден од летовите за снабдување, Савио за малку ќе умрел, кога паднал во глацијална пукнатина. Со сета сила успеал да се сврти и, потпрен наназад, со нож ги пресекол скалите додека Борхгревинк не го извлекол. Поглаварот имал опсесија дека неговиот остров е богат со злато, иако пронајдените примероци биле пирит. Тој дури и специјално го подигна британското знаме и го зел островот во сопственост на сер Џорџ Њунс. Соништата на Борхгревинк многу го изнервирале Бернаки; тој напишал во својот дневник дека тоа го одвлекува вниманието од навистина важната научна работа и го докажува дилетантизмот на шефот. Австралиецот, исто така, се посомневал на поглаварот за пијанство, на кое му се препуштил во зимскиот логор на островот војвода од Јорк. Кучињата со санки целосно ги оправдале сите инвестиции во нив: тие паселе, продолжиле да се размножуваат на Антарктикот, луѓето силно се приврзале кон нив, што ја развеселило и ја подобрило моралната клима. Борхгревинк напишал дека бил вчудовиден кога едно од кучињата што исчезнале во снежната бура се вратило два месеци подоцна без да биде исцрпено: веројатно ловел пингвини. Тим Боман истакнал дека Британците не научиле од историјата на експедицијата на *Јужен Крст*, која ги покажала речиси неограничените можности за санкање на кучињата во услови на Антарктикот .

Во отсуство на претпоставени, животот во Ридли паднал во рутина. Мразот се доставувал секој ден за топење. Бидејќи невремето темелно ги покрило зградите со снег, провевот станал помал. Лекарот Кловстад редовно ги мерел физичките параметри на екипажот, вклучувајќи ги и динамите. Луѓето ја немале депресијата на поларната ноќ, која многу влијаела на тимот на белгиската експедиција. Сами-дресерите најмалку страдале од невообичаени услови, кои го одразувале нивното специфично животно искуство. Некои необичности покажал и самиот Борхгревинк, кој еднаш му изјавил на Бернаки дека е теозоф - телепат и дека може да чита мисли. Во текот на зимата луѓето меѓусебно комуницирале на англиски и се обраќале со презимиња. Самите исто така брзо го совладале јазикот, а Савио дури научил да пишува правилно. Бернаки се присетил како Самите му кажале што точно зборувале Норвежаните за нивните другари. Исхраната вклучувала, покрај конзервирана храна, и свежо месо и риба. Елефсен знаел како да го диверзифицира менито, во дневниците на членовите на експедицијата немало поплаки за квалитетот и квантитетот на храната. Борхгревинк напишал дека Елефсен не успеал да ја совлада уметноста на правење англиски пудинзи, што било сфатено прилично хумористично. Оброците биле кратки, главно поради фактот што темите за разговори на маса пресушиле. Сепак, тимот се обидел да слави повеќе: се славеле родендените на спонзорот на Њунс, кралицата Викторија (24 мај), војводата од Јорк и принцезата од Велс и норвешките национални празници. Ако времето дозволувало, Норвежаните активно скијале. Борхгревинк уживал да држи предавања на различни теми. Савио ги забавувал другарите со песни. Експедицијата имала богата библиотека, претежно исполнета со патописна литература. Коцкањето одиграло значајна улога во психолошката релаксација; губитниците го носеле црниот кујнски часовник, ја чистиле просторијата. Недостаток на базата за зимување било немањето можности за хигиенски процедури. На прославата на Денот на средината на зимата, луѓето ја вртеле долната облека одвнатре. Савио, уморен од нечистотијата, изградил сауна од даски и азбест, безбедно изолирана со снег   .

#### Смртта на Хансон

 Фото портрет на Хансон
Здравствената состојба на повеќето членови на тимот не предизвикала загриженост, со исклучок на ревматизмот на Борхгревинк и невралгијата на Колбек, предизвикани од нивната продолжена изложеност на студ. Еден ден, Еванс се изгубил во снежна бура кога одел до метеоролошката станица за да земе отчитувања од инструментите (го отпуштил јажето и го скршил фенерот), а Фугнер го нашол три часа подоцна. На Еванс му било тешко премрзнато телото и му требало долго време да се опорави. Од јули, состојбата на зоологот Хансон почнала да се влошува. Во септември тој бил многу отечен, неговите екстремитети се вкочаниле и ја изгубиле чувствителноста, развил и пореметување на спиењето, додека не чувствувал болка. Лекарот на Кловштад не можел да постави дијагноза, а самиот Борхгревинк верувал дека станува збор за бери-бери. Лекарот дал некои детали во писмото до сопругата на Хансон, испратено на 30 март 1900 година. Излегува дека на 10 септември 1899 година, поради лошо ракување со шпоретот на јаглен, тимот бил отруен со јаглерод моноксид, а најтешко бил погоден Хансон (кој доживеал привремена парализа на нозете, која поминала само по три дена). Според друга верзија, инцидентот со печката се случил на 31 август .

Наглото влошување се случило на 8 октомври: Хансон повраќал секој оброк. Потоа се развило тешко отежнато дишење, по 10 октомври докторот бил загрижен за неговата состојба. Истиот ден, началникот напишал во својот дневник дека е сигурен за непосредната смрт на зоологот. Другарите од експедицијата ја напуштиле куќата и се сместиле во шатори, оставајќи топла соба за пациентот и докторот. На 11 октомври, Хансон бил измачуван од тешки икање, но тој сепак ја задржал силата и можел самостојно да се движи од кревет на маса. Рано утрото на 14 октомври, Кловстад изјавил дека смртта е неизбежна. Хансон му кажал на Борхгревинк кому може да му ги довери неговите зоолошки должности (Фугнер за зачувување на морски примероци, Еванс за набљудување на птици и фоки), а исто така избрал место за негово погребување на врвот. Тој се простил и од сите, а кажал и дека му е драго што членовите на неговото семејство не го виделе. Хансон се оженил само еден месец пред назначувањето, неговата ќерка се родила откако татко и заминал на Антарктикот. Последниот ден состојбата на пациентот малку се подобрила, дури и го задржала појадокот што го јадел. Во три часот попладне на 14 октомври починал зоологот; Еванс половина час претходно објавил дека се појавиле првите пингвини во новата сезона. Борхгревинк одржал кратка погребна служба. Погребот морало да се одложи поради силно невреме. На 17 октомври, Еванс и Бернаки тргнале да го ископаат гробот, што можеле да го направат само со динамит. Гробот се наоѓал на надморска височина од 350 мњтри. Во шест и пол навечер на 18 октомври се случил погребот - прв на континентот Антарктикот. Самите го погребале покојникот на нивниот мајчин јазик    .

#### Чекајќи го „Јужниот крст"

Со доаѓањето на поларната пролет, се појавиле повеќе можности за патувања со санки. Борхгревинк се вратил, каде Еванс и Колбек му се придружиле на крајот на октомври за да учат гнездење на пингвини. Во ноември, началникот се обидел да се движи низ морскиот мраз на исток користејќи кајаци, но се вратил назад два дена подоцна. На почетокот на декември, бил направен последен обид да се влезе во Робертсоновиот Залив за да се проучуваат птиците и да се соберат јајца. Кловштад открил три нови видови инсекти во мововите на Земјата на Гејки. Ова било прво откритие на инсекти јужно од Арктичкиот круг и било едно од најголемите научни достигнувања на експедицијата. Во близина на Адеровиот ’Ртимало масовно гнездење на пингвини, чиј број Борхгревинк го проценил на милиони глави. За секој случај подготвиле месо од 100 пингвини и 4.000 јајца. На 3 декември било планирано да се набљудува затемнувањето на Сонцето, што ќе овозможило да се разјаснат текот на хронометрите и да се редефинираат координатите, но во текот на денот небото било покриено со облаци. Божиќ се славел со извонредно мени, се готвело грог, луѓето се препуштиле на игрите со карти и шах и покрај најсилното невреме. Следниот ден, Еванс испечел торта, луѓето сè уште биле блокирани од бура во нивната куќа. Тимот со нетрпение го очекувал појавувањето на „Јужен Крст" и се плашеле да не останат втора зима овде. Полињата на глутницата постепено се топеле, Борхгревинк го чекал својот брод уште пред Нова година. Тој дури се обложил од 5 фунти дека бродот ќе се врати пред 1 јануари 1900 година  .

За време на новогодишните празници, експедицијарите организирале масовна хигиена, а бидејќи денот бил сончев, успеале да се стоплат лежејќи на покривот од колибата за зимување. Командантот бил совладан од мрачност: Џејмс Рос стигнал до Адеровиот ’Рт на 11 јануари 1841 година. На 11 јануари 1900 година, над морето имало „*водено небо*" (одраз на отворена вода на облаците), што го навело Борхгревинк да се посомнева за губењето на Јужен Крст. Во средината на јануари, избувнала бура со јачина од 11 степени, која го намалил моралот, според дефиницијата на Бернаки и самиот Борхгревинк, „*под нулата*", „*пониска од живата на топломерот*". Експедиционерите доброволно се заменувале меѓусебно на набљудувачката станица секој ден. Покрај тоа, кога снегот се стопил, се покажало дека кампот бил изграден директно на наоѓалиште на гуано, а куќата мирисала на амонијак: „*дишењето на овој воздух беше чисто мачење*". Рано утрото на 28 јануари, Елефсен ја отворил вратата од зимската колиба за да исецка дрва за палење, и здогледал еден човек како се приближува, кого го препознал како капетан Јенсен со вреќа. Џенсен, во интервју за „*The Westminster Gazette*", навел друга верзија: кога се приближил до зимската колиба и не слушнал звук, на почетокот се исплашил дека сите членови на тимот се мртви. Влегувајќи се погрижил сите да спијат, а потоа ја фрлил вреќата со писма на масата и гласно кажал: „*Поштарот дојде*!"   .

### Росово Море и враќање

 Карта на морско патување на „Јужен Крст" во поларното лето 1900 година
По пристигнувањето на *Јужен Крст*, Борхгревинк го известил Бернаки дека ќе ги остави петте членови на тимот на Адеровиот ’Рт, а тој, придружуван од тројца научници (исто така Колбек и Фугнер), имал намера да го истражи брегот на Росово Море. Меѓутоа, еден ден подоцна, плановите се промениле: базата всушност била напуштена, а сите преостанати залихи (педантски наведени во инвентарот) биле оставени за потребите на сите експедиции што ќе се случат во овие делови во иднина. Во пресрет на пловењето на 2 февруари, Борхгревинк, Бернаки, Колбек, Кловстад и Фугнер го средиле гробот на Хансон, поставувајќи крст над него со бронзена плоча на која биле изгравирани името и датумите на животот. Геологот Пристли напишал дека до 1911 година крстот подигнат од придружниците на Хансон бил соборен од ветрот, но Британците го обновиле, па дури и напишале епитаф. Истиот ден, на бродот биле натоварени научни збирки, записи и сите кучиња со санки. Бернаки во својот дневник напишал дека воопшто не жали што ги напушта „пустините", во кои тимот живеел скоро една година. На 3 февруари се преселиле на островот Посешан до кој никогаш не успеале да стигнат на скии и со кучиња. Времето било лошо и ги попречувало магнетните набљудувања. Сепак, тие успеале да слетаат на копно, па дури и нашле кутија за тутун, каде што Кристенсен оставил порака за потомството. Извештајот бил во совршен ред, Борхгревинк додал на него додаток за неговите сопствени успеси. Зимувачите се согласиле дека островот би бил многу подобро место за основање, бидејќи полуостровот Адаре штител од бурите што го опустошиле логорот на Ридли, а условите за магнетни набљудувања не биле полоши. Потоа тимот се преселил на соседниот остров Колман и, и покрај лошото време, Борхгревинк, Бернаки и Колбек успеале да слетаат со мал брод. Бидејќи постоел ризик да задоцнат поради невреме, направиле неколку фотографии, земале примероци од карпи и се вратиле на бродот. Повторно дошло до престрелка помеѓу Бернаки и Борхгревинк, бидејќи Норвежанецот барал да се прекинат магнетните набљудувања за да се фотографираат фоките . 

 Набљудувања во теодолит. „Јужен Крст" 
На 5 февруари, *Јужен Крст навлегол* во Вудовиот Залив и го посетил островот Френклин. Колбек и Бернаки ги продолжиле своите магнетни набљудувања до деветтиот, и покрај обилните снежни врнежи. Отсуството на сонце го отежнувало пресметувањето на магнетната деклинација. Борхгревинк решил да го повтори циклусот на набљудувања на враќање. Фугнер во тоа време открил извонредни примери на плитка морска фауна, кои ги надополниле збирките собрани на Адеровиот ’Рт. Потоа продолжиле кон Росовиот Остров, каде што имало две џиновски колонии на пингвини. Ова било прво слетување на островот. Во Тенисоновиот ’Рт, во подножјето на планината Терор, се откинала санта, подигнувајќи бран од осум метри што за малку не ги турнало Јенсен и Борхгревинк, во морето. Бернаки луто напишал во својот дневник дека ова е очигледно најјужната точка до сега до која стигнала британската експедиција, но четворица од луѓето што ја посетиле биле Норвежани. Тогаш бродот се движеше по Росовиот Леден Гребен, поминувајќи осум дена патување во цврста магла. Барнаки и Борхгревинк не се согласиле за должината на ледникот: физичарот сметал дека бариерата има должина не поголема од педесет милји во длабочина, а потоа се проширил непознатиот Северноледен Океан, веројатно со острови расфрлани низ него. На 16 февруари, *Јужен Крст* се сметало дека поминал појужно од Џејмс Рос шеесет години порано, што било прославено со давање алкохол на целата екипа, а Борхгревинк го одржал својот типичен грандиозен говор. Ледникот се повлекол 30 милји за половина век. Откако се расчистила маглата, тие виделе премин во ледената бариера што осум години подоцна ќе се нарекува Залив на Китовите. Шеклтон го нарекол „Залив на Борхгревинк". На 17-ти, бродот бил донесен во заливот, а прицврстениот мраз овозможил да слета без никакви тешкотии. Целата екипа се симнала за да се фотографира на најјужната точка до која стигнал човек (78°34'S). Утрото на 17 февруари, Борхгревинк, Колбек и Савио се качиле на своите скии и зеле тим со кучиња за да ја извидат областа. Тие напредувале десет милји во внатрешноста на земјата, откриле дека површината на бариерата е снежна и многу рамна и ја достигнале тогашната рекордна географска ширина од 78°50'. Пешачењето и враќањето траело осум часа. На 19 февруари, Бернаки, Фугнер, Еванс и вториот инженер Јуханесен тргнале да ги набљудуваат фоките, наоѓајќи товар од повеќе од 200 фоки на пет милји од бродот. Сепак, капетанот Јенсен почнал да дава сигнали со свиреж на пареа, повикувајќи ги да се вратат: мразот почнал да се затвора, заканувајќи се дека нема да го пушти *Јужен Крст* во отворени води   .

Откако налетал низ ледените бариери, *Јужен Крст*се упати лназад кон Френклиновиот Остров, каде што било планирано да се повтори циклусот на магнетни набљудувања. Сепак, тешкото море и затворените полиња со мраз го принудиле капетанот Јенсен да замисли патека на север. По преминувањето на Јужниот Поларник на 3 март, започнала серија силни бури, кои понекогаш ја фрлале кората назад во водите на Антарктикот. На 21 март пристигнале во Оклендскиот архипелаг. Овде тимот купил свежо месо, го исчистил парниот котел од наслаги на сол, а Борхгревинк ја испратил првата телеграма до Њунс со порака дека Хансон починал, останатите луѓе се во совршен ред, точката на Јужниот магнетен пол била пресметана и дека стигнале до најјужната точка на Ледената бариера. На 7 април бавниот брод пристигна во Хобарт. На 18 април, Кралското друштво на Тасманија организирало прослава и молитва за членовите на тимот во катедралата во градот. Меѓу телеграмите со честитки имало и порака од Маркам, кој се ограничил на безбедно враќање, без да спомене ниту збор за достигнувањата. Шефот на експедицијата го направил првиот извештај за резултатите од експедицијата до Друштвото, во кој изјавил дека за успешна работа на Антарктикот се претпочита да се користат два брода. Набргу потоа, Борхгревинк заминал за Лондон со редовна линија, бидејќи требало да се пријави кај својот спонзор што е можно поскоро и да го објави својот приоритет на Кралското географско друштво   .

По враќањето
------------

 Вилијам Колбек со кучиња
Се покажало дека Сер Клемент Маркам остро се спротивставува на Борхгревинк, кој во тоа време ја водел подготовката на Национална антарктичка експедиција. Роберт Скот бил назначен за нејзин шеф на 11 јуни - пет дена по враќањето на Норвежанецот во Лондон. Како и да е, на 25 јуни 1900 година, Карстен Борхгревинк презентирал извештај за експедицијата на *Јужен Крст* до Кралското географско друштво (територијално - во голем аудиториум на Универзитетот во Лондон ). Тој бил пречекан студено, самиот Сер Маркам бил претседавач на состанокот; присуствувале шест адмирали и седум витези, вклучувајќи го и Леонард Дарвин. Патувањето било наречено „*Експедиција на Антарктикот на Сер Џорџ Њунс*". Сепак, Борхгревинк бил почестен со Сребрен медал на Шкотското географско друштво и со витешки крст од норвешкиот ред на Свети Олаф. Во САД, *National Geographic Society* му оддадал почит на Норвежанецот со кој претседавал Адолф Грили. По доаѓањето на научниот тим, станало можно пошироко да се промовираат географските достигнувања на експедицијата. Едно од најзначајните откритија претставувал доказот за постоењето на античкиот континент Гондвана и геолошката поврзаност на современиот Антарктик, Австралија и Јужна Америка. На 28 декември 1900 година од Норвешка пристигнала тешка вест: во земјата имало епидемија на тифус, од која починал 32-годишниот лекар Кловстад  .

Во текот на 1901-1902 година, се појавиле описи на патувањето направени од самиот Борхгревинк и физичарот Бернаки, како и научните резултати од експедицијата. Критичарите ја пофалиле книгата на Бернаки, додека изданието на Њунс на белешките на Борхгревинк била критикувана дека е „*лесна*". При подготовката на германското и норвешкото издание на неговата книга, објавени во 1904 и 1905 година, авторот го зголемил бројот на илустрации и вклучил огромен број научни податоци обработени од Бернаки и Колбек. Единствениот преглед бил објавен во списанието *Nature* и изданието било остро негативно. Наспроти позадината на кампањата за публицитет на Маркам, англиската јавност не била подготвена да го прифати успехот на експедицијата, која била само по англиски јазик. Возбудата спречила да се сфати дека тимот на Борхгревинк е тој што на дело докажал дека луѓето можат да ја преживеат антарктичката зима. Т. Боман го објаснил недостатокот на сензација како главна причина за релативниот неуспех, особено во однос на позадината на Бунтот на боксерите во Кина и Бурската војна. Изборот на место за презимување бил неоптимален. Адеровиот ’Рт се наоѓа во зона на постојано низок атмосферски притисок на траекторијата на циклоните кои доаѓаат од внатрешните региони на Антарктикот на југоисток. Тоа го потврдиле и континуираните метеоролошки мерења извршени од 18 февруари 1899 година до 28 јануари 1900 година на секои два часа. Истите податоци за прв пат ја потврдиле теоријата на Џон Мареј за постојан антициклон над Антарктикот. Магнетните набљудувања на Бернаки и Колбек биле обработени од Чарлс Кри. Опремата на експедицијата би овозможила да се стигне до самата точка на Јужниот магнетен пол, но условите на Адеровиот ’Рт не дозволиле да се опреми основата на патувањето со санки на работ на континенталниот ледник. Експедицијата на Даглас Мосон, со седиште во Комоналт басенот со подеднакво сурови природни услови, постигнал огромни резултати   .

На репутацијата на Борхгревинк најнегативно влијаеле зоолошките истражувања и смртта на Николај Хансон. Шефот на експедицијата лично ги доставил до Британскиот музеј примероците и белешките на Хансон, кои му биле во аманет пред неговата смрт. Многу од примероците биле оштетени за време на транспортот низ тропските широчини, а записите биле расфрлани и несистематизирани. Во лондонското издание на Природонаучниот музеј, уредено од Роберт Болдер-Шарп и Реј Ланкестер, целата одговорност за пропуштените резултати била ставена и на Борхгревинк. Критиката предизвикала крајно емотивна реакција кај Борхгревинк, кој разменил голем број отворени писма со своите противници на страниците на *Лондон Тајмс* во 1902 година. Како резултат на тоа, традиционалниот британски шовинизам исто така се покажал дека е на страната на обвинувачите. Борхгревинк бил сфатен како „*узурпатор*", покрај тоа, тој не зборувал добро англиски. Спротивно на тоа, Хансон, кој бил високо професионален и течно говорел англиски, бил прикажан во печатот како жртва на неспособноста на неговиот командант. На пример, Карстен Егеберг ненамерно го нарекол Хансон „*неговиот таксидер*"  .

Бродот „Јужен Крст" бил продаден. Во март 1914 година, бил уништен од мраз во близина на југоисточниот брег на Њуфаундленд, при што загинале 173 членови на екипажот, во она што претставувало најлошата поморска катастрофа во канадската историја .

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29  Riffenburgh 2017. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2017 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26  Baughman 1994. sfn error: no target: CITEREFBaughman1994 (help)
3. ↑  Riffenburgh 2017, стр. 14—15. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2017 (help)
4. ↑  Baughman 1994, стр. 82. sfn error: no target: CITEREFBaughman1994 (help)
5. ↑  „Australian Antarctic Division". Australian Government: Department of the Environment. Архивирано од изворникот на 2009-09-30. Посетено на 2012-02-12. Занемарен непознатиот параметар `|deadlink=` (се препорачува `|url-status=`) (help)
6. ↑  Riffenburgh 2006. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2006 (help)
7. 1 2  Speak 2003. sfn error: no target: CITEREFSpeak2003 (help)
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28  Branagan 2014. sfn error: no target: CITEREFBranagan2014 (help)
9. 1 2  Borchgrevink 1901. sfn error: no target: CITEREFBorchgrevink1901 (help)
10. 1 2 3  Harrowfield, David. „The Southern Cross Expedition". University of Canterbury. Архивирано од изворникот на 2012-02-14. Посетено на 2012-02-12. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
11. ↑  Crane 2005. sfn error: no target: CITEREFCrane2005 (help)
12. 1 2 3  „Norway's Forgotten Explorer". Antarctic Heritage Trust. Архивирано од изворникот на 2009-11-20. Посетено на 2012-03-27. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
13. 1 2 3 4 5  Борхгревинк 1958. sfn error: no target: CITEREFБорхгревинк1958 (help)
14. 1 2 3 4  Пристли 1989. sfn error: no target: CITEREFПристли1989 (help)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „the *Southern Cross* expedition" на Ризницата ? |

* Дела за the *Southern Cross* expedition во библиотеките (каталог WorldCat) (англиски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Антарктички експедиции (1819—1922) |
| --- |
|  |
| 1819—1900 | Руско Царство Белингсхаузен и Лазарев (1819—1821) \* Обединето Кралство Џејмс Рос (1839—1843) \* Белгија Жерлаш (1897—1899) \* Обединето Кралство Борхгревинк (1898—1900) |  |
|  |
| 1901—1909 | Обединето Кралство Скот (1901—1904) \* Германско Царство Дригалски (1901—1903) \* Шведска Норденшелд (1901—1903) \* Обединето Кралство Брус (1902—1904) \* Франција Шарко 1903—1905 \* Обединето Кралство Шеклтон (1907—1909) \* Франција Шарко (1908—1910) |
|  |
| 1910—1922 | Јапонска империја Сирасе (1910—1912) \* Норвешка Амундсен (1910—1912) \* Обединето Кралство Скот† (1910—1913) \* Германско Царство Филхнер (1911—1912) \* Австралија Мосон (1911—1914) \* Обединето Кралство Шеклтон (1914—1917) \* Обединето Кралство Шеклтон † (1921—1922) |

 |