Устието на Аидиџе кај Розолина
**Адиџе** (италијански: *Adige* или **Еч** (германски: *Etsch*; венецијански: *Àdexe*; реторомански: *Adisch*; ладински: *Adesc*; латински: *Athesis*; старогрчки: *Ἄθεσις*, *Атесис* или Ἄταγις, *Атагис*) — втора река по должина Италија, веднаш зад По. Извира кај Решенскиот Превој во Финшгау во покраината Јужен Тирол кај границата со Австрија и Швајцарија, па тече 410 км низ североисточна италија, па завршува во Јадранското Море.

Името на реката води потекло од пракелтскиот поим *\*yt-ese* со значење „водата", когнат на реката Тиз во Англија (во антиката наречена *Атезис*, *Теса*).

Опис
----

Реката извира кај Решенскиот Превој (1.504 км) близу до тромеѓата со Австрија и Швајцарија над долината на Ин. Тече низ вештачкото Решенско Езеро. Ова езеро е познато по камбанаријата останата од поранешното село Стар Граун), раселено и поплавено во 1953 г. по изградбата на браната. Близу Глурнс ѝ се приклучлува реката Ром доаѓајќи од од Вал Миштајр во Швајцарија.

Адиџе тече на исток низ Гиншгау до Мерано, каде ја прима реката Пасер од север. Делот меѓу Мерано и Болцано се нарекува Ечтал (Адичка Долина). Јужно од Болцано се влева Ајзак (Изаркоа), а потоа Адиџе врти на југ низ долина Алпите, која од даменшно време има улога на сообраќајница меѓу превоите Решен и Бренер (1.370 км) и се смета за најлесен премин на Алпите.

Долината се стеснува кај Салорно (Залурн) и го бележи најјужниот дел на претежно германојазичната покраина Јужен Тирол. Адиџе се споменува во Песната на Германците (*Deutschlandlied*) од 1841 г. како јужна граница на германското јазично подрачје. Во 2011 г. 62 % од жителите на Салорно говореле италијански, а 37 % говореле германски. во 1922 г. Германија ја усвоила песната како државна химна, иако дотогаш цело Адиџе било под Италија.

Близу Тренто во Адиџе се влеваат реките Авизио, Ноче и Ферзина. Реката ја преминува покраината Трентино, а подоцна и Венето, течеќи крај Роверето, долината Лагарина, градовите Верона и Адрија, како и североисточниот дел на Долината на По, па се влева во Јадранското Море. Адиџе и По речат напоредно во речната делта без вистински да се слеат.

Адиџе е поврзана со езерото Гарда преку тунелот Мори-Торболе, подземен канал за спречување на поплави.

Притоки
-------

Ова се притоките на Адиџе (од изворот до устието):

* Леви: Карлинбах, Пунибах, Шналзер Бах, Пасер, Ајзак, Авизио, Ферзина, Лено, Алпоне
* Десни: Рамбах, Зулденбах, Плима, Фалшауер, Ноче

Риби
----

Во Адиџе живее главатицата, но денес е многу послабо застапена. Причина за ова е редовното порибување на реката и нејзините притоки со речна пастрмка, која постојано се вкрстува со домородната главатица.

Поврзано
--------

* Трентино-Јужен Тирол

Наводи
------

1. ↑  „Athesis, Athesis". *Numen - The Latin Lexicon - An Online Latin Dictionary - A Dictionary of the Latin Language*.
2. ↑  *Local Etymology: A Derivative Dictionary of Geographical Names*. Houlston and Wright. 22 мај 2019 – преку Google Books.
3. ↑  „Linguistic census province of Bolzano 2011" (PDF). 2011.
4. ↑  Karel Kovar "Hydrology, Water Resources and Ecology in Headwaters". стр. 505

Надворешни врски
----------------

* Адиџе на Ризницата ?
* Адиџе — Енциклопедија Британика (англиски)
* Адиџе Архивирано на 10 октомври 2022 г. — Голема руска енциклопедија (руски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 233668530
* LCCN: sh85000874
* GND: 4015629-1
* BNF: cb17157861f (податоци)
* NKC: ge369126

 |

 |