| Дел од **темата** |
| --- |
| Историја на Турција |
| Turkey in Asia Minor and Transcaucasia, 1921 |
| Средновековен период

|  |  |
| --- | --- |
| Источно Римско Царство |  (330–1453; 1204-1261 во егзил како Никејско Царство)
  |
| Праведен Калифат |  (637–656)
  |
| Селџучко Царство |  (1037–1194)
  |
| Данишменди |  (1071–1178)
  |
| Икониски Султанат |  (1077–1307)
  |
| Ерменско кралство Киликија |  (1078–1375)
  |
| Анадолски бејлици |  (1081–1423)
  |
| Грофовија Едеса |  (1098–1150)
  |
| Ортокиди |  (1101–1409)
  |
| Трапезунтско Царство |  (1204–1461)
  |
| Латинско Царство |  (1204–1261)
  |
| Караманиди |  (1250–1487)
  |
| Илканат |  (1256–1335)
  |
| Кара Којунлу |  (1375–1468)
  |
| Ак Којунлу |  (1378–1501)
  |

 |
| Османлиски период

|  |  |
| --- | --- |
| Подем |  (1299–1453)
 |
| Територијално проширување |  (1453–1566)
 |
| Трансформација |  (1566–1703)
 |
| Застој |  (1703–1789)
 |
| Пад |  (1789–1908)
 |
| Распад |  (1908–1922)
  |

 |
| Република Турција

|  |  |
| --- | --- |
| Војна за независност |  (1919–1922)
 |
| Привремена влада |  (1920–1923)
 |
| Еднопартиски период |  (1923–1930)(1930–1945)
 |
| Повеќепартиски период |  (1945–денес)
  |

 |
| Икона за портал Портал: „Турција" |
| * п
* р
* у
 |

Рана историја
-------------

Главна статија: Историја на Анадолија и Мала Азија
Полуостровот Мала Азија е еден од најстарите населени делови во светот со одлична географска положба. Најраните населени места како Чаталхејук, Чајону, Невали Џори, Хаџилар, Ѓобекли Тепе и Мерсин се сметаат за едни од најрано населените места во светот. Населувањето на Троја започнало во неолитскиот период и продолжил во железната доба. Староседелците на Анадолија зборувале на анадолски јазици и биле дел од индоевропските јазици.
Една од поголемите империи во таа област била Хетската Имеперија, од 18 век п.н.е. до 13 век п.н.е. Кралството постоело сè до доаѓањето на Кимеранците во 7 век п.н.е. Најмоќни држави биле Лидија, Карија и Ликија. Лидиците и ликиците зборувале индоевропски јазици.

Почнувајќи од 1200 п.н.е. западното крајбрежје на Анадолија почнало да се населува од дојденци од соседните земји, најмногу еолци. Понатака, целата територија била освоена од Персиската империја и подоцна од Македонската Империја на чело со македонскиот крал Александар Македонски. Во средината на 1 век п.н.е. Целата територија потпаднала под римска контрола за да подоцна биде дел од Источното Римско Царство или Византија.

Отомански период
----------------

Главна статија: Отоманско Царство
Карта на Отоманското Царство
Селџуците биле дел од к'н'к огуз Турците што во 9 век се прошириле и одделиле од муслиманскиот свет во Средна Азија и се прошириле кон Касписко Езеро и Аралско Езеро. Во 10 век, селџуците почнале да се населуваат кон Анадолија и со тоа Анадолија постанува татковина на Турците- селџуци. Во 1071 година се одвива Битката кај Малазгирт со победа на селџуците. Со самата победа, султанатот се проширува на цела Анадолија, а подоцна до Блискиот Исток, Северна Африка и Југоисточна Европа.

Во 1243, селџучката војска била поразена од Монголското Царство и селџучките сили видно ослабнале. Во таа ситуација, се појавува турскиот гувернер Осман I основајќи ја моќната и силна Османлиско Царство. Османлиското Царство се протегала на голема територија од Саудиска Арабија до Унгарија и Средна Азија до Сирија. Војската била моќна и немилосрдна, а управувањето раководено од султан. Османлиското Царство траела сè до 1923 година, кога се симнува султанот од власт и државата се преуредува во Република на чело со таткото на турската нација - Кемал Ататурк.

Модерна историја
----------------

Главна статија: Модерна историја на Турција
Окупацијата на Истанбул и Измир од Алијансата за време на Првата светска војна беше добра основа за формирање на Турското национално движење (ТНД). Под водство на Мустафа Кемал Паша, турската војна за независност била заснована на принципите на Договорот од Севр. До 18 септември, војските на Алијансата ја напуштиле територијата на Турција, и се реформира Турската Република. На 1 ноември, новооснованиот парламент формално го напушти султанатот после 623 години владеење. Со Договорот од Лозана од 1923 Турција се призна меѓународно, поточно Република Турција постана наследник на Отоманското Царство и републиката беше официјално прогласена на 29 октомври 1923 со новиот главен град Анкара.

Мустафа Кемал беше избран за прв претседател. Тој воведе радикални промени во турското општество со формирањето на секуларната република за разлика од отоманскиот начин на владеење. Поради големиот удел на Мустафа Кемал Паша, турската држава го прогласи како *Ататурк*, што значи татко на нацијата. Така Мустафа Кемал Паша стана познат како Кемал Ататурк.

Во поголемиот дел од Втората светска војна Турција беше неутрална за кон крајот на војната, на 23 февруари 1945 година, да им објави војна на Германија и Јапонија.

По војната, Турција во 1945 стана член-основач на ООН. Понатака, во 1952 Турција стана рамноправен член на НАТО. Војската, која располагала со значителна моќ, извршила три воени удари во земјата: во 1960, 1971 и 1980 година. Во јули 1974, Турција изврши воена интервенција на Кипар, испровоцирана од активностите на Грција на островот. По девет години, островот се подели и се формира нова турска република наречена Турска Република Северен Кипар, која денес е призната само од Турција, но е сосема функционална, со свои органи.

Од 2002 година со државата, како премиер, а потоа и како претседател, управува Реџеп Таип Ердоган.

Наводи
------

1. ↑  Thissen, Laurens (23 ноември 2001). "Time trajectories for the Neolithic of Central Anatolia" (PDF). CANeW - Central Anatolian Neolithic e-Workshop. Посетено на 21 декември 2006.
2. ↑  Balter, Michael (2004-02-27). "Search for the Indo-Europeans: Were Kurgan horsemen or Anatolian farmers responsible for creating and spreading the world's most far-flung language family?". Science 303 (5662): 1323.
3. ↑  The Metropolitan Museum of Art, New York (October 2000). "Anatolia and the Caucasus (Asia Minor), 2000 – 1000 B.C. in Timeline of Art History.". New York: The Metropolitan Museum of Art. Посетено на 21 декември 2006.
4. ↑  Daniel C. Waugh (2004). "Constantinople/Istanbul". University of Washington, Seattle, WA. Посетено на 26 декември 2006.
5. ↑  Wink, Andre (1990). Al Hind: The Making of the Indo Islamic World, Vol. 1, Early Medieval India and the Expansion of Islam, 7th-11th Centuries. Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-09249-8.
6. ↑  Mango, Cyril (2002). The Oxford History of Byzantium. Oxford University Press, USA. ISBN 0-19-814098-3.
7. ↑  Kinross, Patrick (1977). The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire. Morrow. ISBN 0-688-03093-9.
8. 1 2 3  Shaw, Stanford Jay; Kural Shaw, Ezel (1977). History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Cambridge University Press. ISBN 0-521-29163-1.
9. ↑  Mango, Andrew (2000). Ataturk. Overlook. ISBN 1-58567-011-1.
10. ↑  "Growth in United Nations membership (1945–2005)". United Nations (3 јули 2006). Посетено на 30 октомври 2006.
11. ↑  Timeline: Cyprus", British Broadcasting Corporation (12 декември 2006). Посетено на 25 декември 2006.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Историја на Европа |
| --- |
|  |
| Праисторија на Европа | Палеолит
* Неолит
* Бронзено доба
* Железно доба
 |
|  |
| Класична Европа | 
* Стара Грција
* Античка Македонија
* Римска Република
* Елинистички период
* Римско Царство
* Доцна антика
* Рано христијанство
* Кризата во 3 век
* Падот на Римското Царство

 |
|  |
| Среден век | 
* Ран среден век
* Голема преселба на народите
* Византија
* Христијанизација
* Свето Римско Царство
* Киевски Рус
* Крстоносни војни
* Феудализам
* Доцен среден век
* Стогодишна војна
* Ренесанса

 |
|  |
| Нова Европа | 
* Реформација
* Барок
* Триесетгодишна војна
* Апсолутизам
* Португалско Царство
* Шпанско Царство
* Полско-литванска Државна Заедница
* Шведско Царство
* Холандска Република
* Британска Империја
* Хабсбуршка Монархија
* Руска Империја

 |
|  |
| Современа Европа | Просветителство
* Француска револуција
* Наполеон Бонапарт
* револуцијата од 1848
* Индустријализација
* Прва светска војна
* Втора светска војна
* Студена војна
* Европска Унија
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Историја на европските земји |
| --- |
|  |
| **Меѓународно признаени држави:**
Австрија **·** 
Азербејџан1 **·** 
Албанија **·** 
Андора **·** 
Белгија **·** 
Белорусија **·** 
Босна и Херцеговина **·** 
Бугарија **·** 
Ватикан **·** 
Германија **·** 
Грузија1 **·** 
Грција  **·** 
Данска3 **·** 
Ерменија2 **·** 
Естонија **·** 
Ирска **·** 
Исланд **·** 
Италија1 **·** 
Казахстан1 **·** 
Кипар2 **·** 
Летонија **·** 
Литванија **·** 
Лихтенштајн **·** 
Луксембург **·** 
Македонија **·** 
Малта **·** 
Молдавија **·** 
Монако **·** 
Обединето Кралство3 **·** 
Норвешка3 **·** 
Полска **·** 
Португалија3 **·** 
Романија **·** 
Русија1 **·** 
Сан Марино **·** 
Словачка **·** 
Словенија **·** 
Србија **·** 
Турција1 **·** 
Украина **·** 
Унгарија **·** 
Финска **·** 
Франција1 **·** 
Холандија3 **·** 
Хрватска **·** 
Црна Гора **·** 
Чешка **·** 
Швајцарија **·** 
Шведска **·** 
Шпанија1
 |
|  |
| **Непризнаени држави и територии:**
Апхазија5 **·** 
Гагаузија **·** 
Јужна Осетија5 **·** 
Косово4 **·** 
Нагорно-Карабах **·** 
Приднестровие **·** 
Северен Кипар **·** 

1 Дел од територијата ѝ е надвор од Европа. 
2 Целосно во Западна Азија, но има социо-политички врски со Европа. 
3 Има Зависни територии или слични териотории надвор од Европа.
4 Објави независност од Србија на 17 февруари 2008 и е признаено од 52 земји членки на ООН
5 Самопрогласена независност од Грузија во 1991/1992 година и е признаена од 2 земји членки на ООН

 |

 |