**Клостридиите** (род ***Clostridium***, чие име доаѓа од грчки збор што значи "вретено") се Грам-позитивни, анаеробни бактерии од фамилијата *Clostridiaceae*, кои се способни да образуваат спори. Многу видови клостридии се патогени. *Clostridium botulinum* предизвикува ботулизам, *Clostridium tetani* — тетанус, додека други видови предизвикуваат гасна гангрена, брадсот и болеста црна нога кај добитокот. Има и видови кои не се патогени и се користат во биотехнологијата.

Постапка за одредување на број на клостридии во вода.
Ендоспорите на клостридиите се отпорни на топлина и можат да издржат повеќе часови во вриечка вода, а некои преживуваат и загревање од 110 °C во период од еден час. Клостридиите, со исклучок на *Clostridium perfringens*, можат да се движат со помош на перитрихозно распоредени камшичиња. Можат да се најдат насекаде, особено во почвата и дигестивниот систем на животните.

Според изворот на енергија кој го користат, клостридиите можат да се поделат на три поголеми групи:

1. Протеолитички клостридии: ги разградуваат белковините;
2. Клостридии што ја разградуваат урската киселина, како на пример *Clostridium acidi-urici*;
3. Сахаролитички клостридии: вршат ферментација на јаглехидрати (шеќери, целулоза, скроб). Нивни главни производи се бутирична киселина, ацетон, бутанол, јаглерод диоксид и молекуларен водород (H2).

Биотехнолошка примена
---------------------

### Производство на органски растворувачи

*Clostridium acetobutylicum* е способна да го ферментира шеќерот до растворувачите ацетон, 1-бутанол, етанол и органски киселини (оцетна и бутирична). Оваа бактерија за првпат е опишана од првиот претседател на Израел, Чаим Вајцман.

### Клостридиите во земјоделството

Клостридиите се широко застапени во почвите. Сахаролитичките клостридии (но не и претставниците од останатите клостридиски групи) се способни да го редуцираат атмосферскиот азот (N2), а со тоа и да го врзуваат. Затоа се вели дека тие се диазотрофни и се природни произведувачи на минерално ѓубре во почвата. *Clostridium pasteurianum* е активна N2 врзувачка клостридија која живее во аноксични седименти.

Медицински поглед
-----------------

Медицински важни видови на клостридии се:

* *Clostridium botulinum*, причинител на ботулизам
* *Clostridium chauvoei*, причинител на заболувањето црна нога кај добитокот
* *Clostridium difficile*, причинител на антибиотско-индуцираното воспаление на цревата, псевдомембрански колитис. Кај заболените се откриени и ентеровируси и цитотоксини
* *Clostridium histolyticum*, ретка и исклучително опасна гасна гангрена
* *Clostridium sordelii*, друга ретка гасна гангрена
* *Clostridium perfringens*, класична гасна гангрена, а предизвикува и труење со храна
* *Clostridium piliforme*, причинител на Тајзерова болест, која се јавува често кај глодачите
* *Clostridium septicum*, гасна гангрена кај луѓето и животните
* *Clostridium novyi*, причинител на германски брадсот и гасна гангрена
* *Clostridium tetani*, причинител на тетанус.

### Вирулентни фактори

*Clostridium botulinum* го произведува токсинот ботулин, кој се онеспособува со загревање на 80 °C за време од 30 минути. Дејството на овој токсин се состои во блокирање на испуштањето на ацетилхолин од синапсите. *Clostridium tetani* го произведува тетанусниот токсин. Тој се ослободува за време на дезинтеграцијата на бактериската клетка. Овој токсин го оневозможува ослободувањето на инхибиторните трансмитери глицин и GABA. *Clostridium perfringens* произведува, меѓу другото, и токсин-алфа (лецитиназа), кој ги уништува клеточните мембрани и произведува ентеротоксини. *Clostridium difficile* ги дава токсинот А (ентеротоксин) и B (цитолитички ефект).

Книжевност
----------

* Martin Dworkin, Stanley Falkow, Eugene Rosenberg, Karl-Heinz Schleifer, Erko Stackebrandt (Hrsg.): *The Prokaryotes.* Bd 4. Bacteria - Firmicutes, Cyanobacteria.[*мртва врска*] 3.Aufl. Springer, New York 2006. ISBN 0-387-25494-3. DOI 10.1007/0-387-30744-3

Надворешни врски
----------------

* Todar's Online Textbook of Bacteriology (англиски)
* *UK Clostridium difficile* Support Group (англиски)
* Pathema-*Clostridium* материјали Архивирано на 15 јуни 2013 г. (англиски)
* Water analysis: Clostridium video (англиски)