Во човечката генетика, **хаплогрупата R-M167** (R1b1a1a2a1a2a1b1a1) е хаплогрупа на Y-хромозом која е подподелба на Хаплогрупата R-DF27 и пошироката хаплогрупа R-M269 (поконкретно, нејзината потклада R-) дефинирана со присуството на M1 (исто така познат како SRY2627).

Се појавила релативно неодамна, по почетокот на европското бронзено доба и е претежно распространета кај населението во регионот на Пиринеите.

Распространетост
----------------

Првиот автор кој го тестирал овој маркер (долго пред да постои сегашната номенклатура на хаплогрупата) бил Херлс во 1999 година, кој тестирал 1158 мажи во различни популации. Тој смета дека е релативно честа појава кај Баскијците (13/117: 11%) и Каталонците (7/32: 22%). Други појави биле пронајдени меѓу другите Шпанци, Беарне, други Французи, Британци и Германци.

Во 2000 година, Rosser et al. во една студија која тестирала 3616 мажи во различни популации  исто така тестирале за истиот маркер, именувајќи ја хаплогрупата Hg22, и повторно била пронајдена главно кај Баскијците (19%), на пониски фреквенции кај Французите (5%), Баварци (3%), Шпанци (2%), Јужни Португалци (2%), а во поединечни појави кај Романците, Словенците, Холанѓаните, Белгијците и Англичаните. 

Во 2001 година, Бош го опишал овој маркер како H103, пронајден кај 5 Баскијци и 5 Каталонци. Сепак, една студија во 2005 година на шпански Баскијци открила пониски нивоа на оваа хаплогрупа од оние забележани на баскијците од претходните студии - само четири примероци од 168 тестирани.

Во 2008 година, студијата на Адамс и неговите колеги го опфатила целиот Пиринејски Полуостров. Највисоките нивоа на оваа хаплогрупа ги нашле во Каталонија. Истата година, студијата на Лопез-Пара и неговите колеги се концентрирала на популацијата на шпанските Пиринеи. Тие откриле високи нивоа на оваа хаплогрупа во централните и источните Пиринеи. Највисокото ниво досега откриено (48%) е пронајдено во Вал д'Аран, Каталонија.

Во една поголема студија конкретно за Португалија во 2006 година, со тестирани 663 мажи, Белеза и сор. покажале ниски нивоа на оваа хаплогрупа (опишана во трудот како R1b3f) во сите главни региони, од 1,5%-3,5%. Разложувајќи ги резултатите на област, само Лисабоа (со 5,7%) имало над 5%.

Студија од 2012 година на Мартинез-Круз и сор. ги најде следните проценти на SRY2627: 7% во трите француски департмани на Пеј де Баскија, 16% во Беарн, 14% во Бигор, 7% во Шалосе, 6% во баскиските региони на Шпанија, 15% во Ла Риоха, и 19% во северен Арагон.

Според „анализата на хаплогрупата R1b-DF27" објавена во август 2017 година, SRY2627 (M167) се појавиле 3.458 години пред да биде присутен во Шпанија (Арагон).

Хаплотипови
-----------

### Модален

* R1b1b2a1a2c (R1b1a2a1a1b5a) Модален Хаплотип. Пребарување77ADS[*мртва врска*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| DYS | 393 | 390 | 19 | 391 | 385А | 385Б | 426 | 388 | 439 | 389I | 392 | 389 II | 458 | 459А | 459Б | 455 | 454 | 447 | 437 | 448 | 449 | 464А | 464Б | 464C | 464D |
| Алели | 13 | 24 | 14 | 11 | 11 | 14 | 12 | 12 | 12 | 13 | 13 | 29 | 17 | 9 | 10 | 11 | 11 | 25 | 15 | 19 | 29 | 15 | 15 | 17 | 18 |

Наводи
------

1. ↑  Hurles, ME; Veitia, R; Arroyo, E; Armenteros, M; Bertranpetit, J; Pérez-Lezaun, A; Bosch, E; Shlumukova, M; и др. (1999). „Recent male-mediated gene flow over a linguistic barrier in Iberia, suggested by analysis of a Y-chromosomal DNA polymorphism". *American Journal of Human Genetics*. **65** (5): 1437–48. doi:10.1086/302617. PMC 1288297. PMID 10521311.
2. 1 2  ISOGG tree as of 2017 (isogg.org)
3. ↑  Rosser, ZH; Zerjal, T; Hurles, ME; Adojaan, M; Alavantic, D; Amorim, A; Amos, W; Armenteros, M; и др. (2000). „Y-chromosomal diversity in Europe is clinal and influenced primarily by geography, rather than by language". *American Journal of Human Genetics*. **67** (6): 1526–43. doi:10.1086/316890. PMC 1287948. PMID 11078479.
4. ↑  Bosch, E; Calafell, F; Comas, D; Oefner, PJ; Underhill, PA; Bertranpetit, J (2001). „High-resolution analysis of human Y-chromosome variation shows a sharp discontinuity and limited gene flow between northwestern Africa and the Iberian Peninsula". *American Journal of Human Genetics*. **68** (4): 1019–29. doi:10.1086/319521. PMC 1275654. PMID 11254456.
5. ↑  Alonso, Santos; Flores, Carlos; Cabrera, Vicente; Alonso, Antonio; Martín, Pablo; Albarrán, Cristina; Izagirre, Neskuts; de la Rúa, Concepción; García, Oscar; и др. (2005). „The place of the Basques in the European Y-chromosome diversity landscape". *European Journal of Human Genetics*. **13** (12): 1293–1302. doi:10.1038/sj.ejhg.5201482. PMID 16094307.
6. ↑  Adams, SM; Bosch, E; Balaresque, PL; Ballereau, SJ; Lee, AC; Arroyo, E; López-Parra, AM; Aler, M; и др. (2008). „The genetic legacy of religious diversity and intolerance: paternal lineages of Christians, Jews, and Muslims in the Iberian Peninsula". *American Journal of Human Genetics*. **83** (6): 725–36. doi:10.1016/j.ajhg.2008.11.007. PMC 2668061. PMID 19061982.
7. ↑  López-Parra, AM; Gusmão, L; Tavares, L; Baeza, C; Amorim, A; Mesa, MS; Prata, MJ; Arroyo-Pardo, E (2009). „In search of the pre- and post-neolithic genetic substrates in Iberia: evidence from Y-chromosome in Pyrenean populations". *Annals of Human Genetics*. **73** (1): 42–53. doi:10.1111/j.1469-1809.2008.00478.x. PMID 18803634.
8. ↑  Beleza, S; Gusmão, L; Lopes, A; Alves, C; Gomes, I; Giouzeli, M; Calafell, F; Carracedo, A; Amorim, A (2006). „Micro-phylogeographic and demographic history of Portuguese male lineages". *Annals of Human Genetics*. **70** (Pt 2): 181–94. doi:10.1111/j.1529-8817.2005.00221.x. PMID 16626329. 395/657
9. ↑  Martínez-Cruz, Begoña; Harmant, Christine; Platt, Daniel E.; Haak, Wolfgang; Manry, Jeremy; Ramos-Luis, Eva; Soria-Hernanz, David F.; Bauduer, Frédéric; Salaberria, Jasone (2012). „Evidence of Pre-Roman Tribal Genetic Structure in Basques from Uniparentally Inherited Markers". *Molecular Biology and Evolution*. **29** (9): 2211–2222. doi:10.1093/molbev/mss091. PMID 22411853. `|hdl-access=` бара `|hdl=` (help)
10. ↑  Solé-Morata, Neus; Villaescusa, Patricia; García-Fernández, Carla; Font-Porterias, Neus; Illescas, María José; Valverde, Laura; Tassi, Francesca; Ghirotto, Silvia; Férec, Claude (2017). „Analysis of the R1b-DF27 haplogroup shows that a large fraction of Iberian Y-chromosome lineages originated recently in situ". *Scientific Reports*. **7** (1): 7341. Bibcode:2017NatSR...7.7341S. doi:10.1038/s41598-017-07710-x. PMC 5544771. PMID 28779148.
11. ↑  „R-P312Project". Архивирано од изворникот на July 23, 2012. Посетено на 5 October 2010.

Поврзано
--------

### Y-DNA R-M207 подклади

* R-L21
* R-L295
* R-M124
* R-M167
* R-M17
* R-M173
* R-M207
* R-M342
* R-M420
* R-M479
* R-U106

### Дрво на 'рбетот на Y-ДНК