**Лесото** (сото: *Lesotho*) или офиц. **Кралство Лесото** (*Muso oa Lesotho*) — независна земја во Јужна Африка и воедно е енклава бидејќи е целосно опкружена со Јужноафриканската Република. Големината на Лесото е околу 30.000 км2, со население од околу 1.800.000. Главен град на кралството е Масеру. Таа е најјужната независна држава во светот која не излегува на море. Лесото е член на Обединетите нации. Името *Лесото* потекнува од националниот јазик сесото и значи „земјата на луѓе кои зборуваат Сесото". Околу 40 % од населението живее под границата на сиромаштија со $ 1.25 на ден.

Потекло на поимот
-----------------

Името на државата „Лесото" потекнува од сотското име на земјата, односно *Lesotho*. Во превод овој назив значи „земјата каде се зборува сото".

Историја
--------

Главна статија: Историја на Лесото
Карта на протекторатот Басутоленд.
Областа позната како Лесото датира дури од пред 40.000 години. Во моментов Лесото (тогаш наречен Басутоленд) се појавил како единствен систем до на управување под раководство на највисокиот началник Мошешое I во 1822. Под негово раководство Басутоленд се приклучил кон останатите племиња во регионот за борба против Империјата Зулу во периодот од 1818 - 1828. Во периодот од 1868 до 1966 година, територијата била под британски протекторат удвоен од територијата на Јужноафриканската република. На 4 октомври 1966 година била прогласена независноста на земјата. Притоа, била воведена повторно традиционалната монархија. Во следните години бил воведен еднопартиски систем, а по ова за првпат во земјата во 1993 година се одржале слободни избори. Кон крајот на 90-тите од минатиот век, економската ситуација во земјата се влошила, кое довело до големи протести и по изборите во 1998 година, каде биле уништени важни објекти од престолнината. Немирите биле спречени од страна на ЈАР и Боцвана. Од тогаш, економската и политичката ситуација во земјата се стабилкизирала.

Географија и клима
------------------

Главна статија: Географија на Лесото
Карта на Лесото.Карта на Лесото.
Лесото покрива 30.355 квадратни километри. Таа е единствената независна држава во светот, што лежи целосно над 1.400 метри надморска височина.Најниската точка во државата е 1.400 метри. Над 80 % од земјата лежи над 1.800 метри надморска височина. Лесото е независна и граничи со само една држава- Јужноафриканска Република.

Поради својата височина, Лесото е поладен во текот на годината за разлика од останатите околни региони. Дожд во Лесото има преку летните периоди. Масеру и околните низини често достигнуваат 30 °C во летниот период.

Политички систем
----------------

Главна статија: Политики на Лесото
Уставното уредување на Лесото е уставна монархија. Премиерот, Пакалита Ватуила Мосисили, е шеф на владата. Кралот има церемонијална улога, тој повеќе не поседува никакви извршната права и е забрането активно да учествува во политички иницијативи.

Конгресот за демократија на Лесото (КДЛ) го контролира мнозинството во Националното собрание со 62 места. Конвенцијата сите Басото (КСБ), партија формирана непосредно пред изборите под раководство на поранешниот министер за надворешни работи Том Табане, е главната опозициска партија во државата.

Административна поделба
-----------------------

Главна статија: Административна поделба на Лесото
Карта на окрузите во Лесото
Административно, Лесото е поделен на 10 окрузи и секој е предводен од окружен управник. Секој округ има свој административен центар.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * 1. Береа
* 2. Бута-Буте
* 3. Лерибе
* 4. Мафетенг
* 5. Масеру
 |  | * 6. Мохалес Хук
* 7. Мокотлонг
* 8. Цгачас Нек
* 9. Цгутинг
* 10. Таба-Цека
 |

Стопанство
----------

Главна статија: Економија на Лесото
„Африски" скијачки центар.„Африски" скијачки центар.
Економијата на Лесото се заснова на дијаманти и државата извезува во целиот свет. Покрај дијамантите, Лесото има производство на земјоделски и сточарски производи. Лесото има извоз на волна, мохер, облека и обувки. Еден од производствените погони на Levi's се наоѓа токму во Лесото. Покрај географската интегрираност на Лесото во ЈАР и економски двете држави се интегрирани. Голем дел од семејствата во Лесото работаат во ЈАР, воглавно како рудари. Сепак, 50 % од населението својата егзистенција ја стекнува преку земјоделството и сточарството. Поради тоа, половина од приходот на Лесото доаѓа токму од земјоделството.

Главни природни ресурси на Лесото се дијамантите и водата. Валутата на Лесото е лоти (множина малоти). Главни трговски партнери на Лесото се ЈАР, Германија, Велика Британија и Ирска.

Население, јазик и религија
---------------------------

Главна статија: Демографија на Лесото
Басото ученик.Басото ученик.
Лесото има население од околу 1.881 милиони жители, според пописот од 2006 година. Од вкупното население на Лесото, 25 % живее во урбаните и 75 проценти во руралните средини. Сепак, се проценува дека годишниот пораст на урбаната популација е за 3,5 %. Густина на населението е пониска во планините. И покрај тоа што мнозинството од населението - 60,2  %, се наоѓа помеѓу 15 и 64 години, Лесото има значителна младата популација која брои околу 34,8  % од вкупната бројка на население. Годишна стапка на раст на населението е 0,116  %.

Етно-лингвистичката структура се состои речиси целосно од народот Басото народ. Главниот јазик во државата е сото (сесото), кој е и првиот службен административен јазик. Покрај сесото, службен јазик е и англискиот.

Христијанството е доминантна религија во Лесото. 90  % од населението на Лесото се христијани. Католиците, најголемата верска група, сочинуваат околу 45  % од населението. Евангелистите сочинуваат 26 % од населението и англиканците и други христијански групи ги сочинуваат дополнителни 19 %. Останатите 10  % се припадници на останати религии.

* Христијани - 2,100,560
* Муслимани - 3,000
* Без Религија - 67,270



| Верници во Лесото |
| --- |
|  |  |  |
| Христијани |    | 96,70 % |
| Муслимани |    | 0,10 % |
| Без Религија |    | 3,10 % |
| Народна Религија |    | 0,10 % |

Култура
-------

Главна статија: Култура во Лесото
Рондавел во Лесото.Рондавел во Лесото.
Традиционалниот музички инструмент на Лесото се нарекува леколило и е еден вид на флејта и го користат деца. Покрај овој, се користи и сетоло-толо, инструмент кој го користат мажите и се свири со уста. Жените свират на томо. Традиционалниот начин на градење на куќи се нарекува рондавел.

Влада
-----

Уставот на Лесото бил усвоен на 2 април 1993 година. Со уставот државата била дефинирана како уставна монархија, со парламент кои го сочинуваат два дома. На изборите за парламент право на глас имаат сите граѓани постари од 18 години. Исто така утврдена е и поделбата на власт, а и судството е независно. Со уставот се гарантирани основните човекови права, правото на говор, правото на печат, верската слобода, правото на приватност и на заштита на приватната сопственост.

### Извршна власт

Премиерот на Лесото, во моментов Том Табане, е претседател на владата и на кабинетот и ја има извршната власт во земјата. Премиерот не се бира директно на избори, каков што е случајот во многу држави. Според одредбите во уставот, претседателот на победничката партија на изборите автоматски го добива местото на премиер на државата. Во периодот помеѓу 1986 и 1993, должноста на премиер ја обавувале претседателите на војните совети, додека војната власт управувала со државата.

Кралот на Лесото, моментално Летси Трети од 7 февруари 1996, има само одредени овалстувања, а според уставот му е забранета секаква активна улога во политичкиот живот. Монархијата е наследна, но понекогаш е можно и советот на племенските поглавари по одредени традиционални закони да утврди кој ќе го наследи умрениот монарх.

### Судска власт

Судската власт во Лесото се заснова, како и во Јужноафриканската Република, на мешовита форма помеѓу обичното право и англо-холандското право. Со уставот е гарантирано независно судство и целосно одвојување од политиката. Највисока судска институција е врховниот суд, чиј претседател е предложен од кралот. Исто така во државата постојат и локални судови и традиционални судови.

Поврзано
--------

* Масеру
* Сото (јазик)
* Басото
* Јужна Африка

Наводи
------

1. 1 2 3 4  „Lesotho". International Monetary Fund. Посетено на 2009-04-22.
2. ↑  „GINI index". World Bank. Посетено на 31 March 2016.
3. ↑  „2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. стр. 21–25. Посетено на 27 јули 2014.
4. ↑  International Religious Freedom Report 2007: Lesotho. United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (14 септември 2007). *Статијава содржи текст од овој извор, кој е во јавна сопственост.*

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Лесото" на Ризницата ? |

* Влада на Лесото Архивирано на 28 август 2008 г.
* Врховен суд на Лесото
* Шеф на држава и кабинет Архивирано на 26 октомври 2009 г.
* „Светска книга на факти" на ЦИА — запис за „Лесото" (англиски)
* Лесото на UCB Архивирано на 7 јуни 2008 г.
* Лесото интернет кафе Архивирано на 7 декември 2009 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Држави и територии во Африка |
| --- |
|  |
| Независнидржави | 

|  |  |
| --- | --- |
| Западна Африка | Бенин **·**  Брег на Слоновата Коска **·**  Буркина Фасо **·**  Гамбија **·**  Гана **·**  Гвинеја **·**  Гвинеја-Бисао **·**  Зелен ’Рт **·**  Камерун **·**  Либерија **·**  Нигерија **·**  Сенегал **·**  Сиера Леоне **·**  Того |
|  |
| Источна Африка | Бурунди **·**  Еритреја **·**  Етиопија **·**  Јужен Судан **·**  Кенија **·**  Руанда **·**  Сомалија **·**  Танзанија **·**  Уганда **·**  Џибути |
|  |
| Јужна Африка | Ангола **·**  Боцвана **·**  Есватини **·**  Замбија **·**  Зимбабве **·**  Јужноафриканска Република **·**  Комори **·**  Лесото **·**  Маврициус **·**  Мадагаскар **·**  Малави **·**  Мозамбик **·**  Намибија **·**  Сејшели |
|  |
| Северна Африка | Алжир **·**  Египет **·**  Либија **·**  Мавританија **·**  Мали **·**  Мароко **·**  Нигер **·**  Судан **·**  Тунис **·**  Чад |
|  |
| Централна Африка | Габон **·**  Екваторска Гвинеја **·**  Демократска Република Конго **·**  Република Конго **·**  Сао Томе и Принсипе **·**  Централноафриканска Република |

 | Ортографска проекција на Африка |
|  |
| Зависни и други територии | 

|  |  |
| --- | --- |
| Непризнаени држави | Азавад  **·**  Сахарска Арапска Демократска Република  **·**  Сомалиленд |
|  |
| Зависни територии | Западна Сахара (ООН/Мароко) **·**  Сокотра (Јемен) **·**  Мадеира (Португалија) **·**  Света Елена, Вознесение и Тристан да Куња (В.Б.) **·**  Мајот (Франција) **·**  Расеани Острови (Франција) **·**  Реинион (Франција) **·**  Канарски Острови (Шпанија) **·**  Сеута (Шпанија) **·**  Суверени територии (Шпанија) **·**  Мелиља (Шпанија) |

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 145998720
* LCCN: n80049717
* ISNI: 0000 0004 0372 8910
* GND: 4074183-7
* SUDOC: 028045696
* BNF: cb15373529n (податоци)
* HDS: 003450
* NDL: 00569422
* NKC: ge129481

 |

 |