**Литвин** (белоруски: *ліцьвін, літвін*; литвански: *litvinas*; полски: *Litwin*; руски: *литвин*; украински: *литвин*) е словенски збор за жителите на Литванија, кој не се користел пред 16 век најмногу од источните Словени. Во моментов, Литвин и неговите сродници се користат на многу европски јазици за Литванците (унгарски: *litván*; македонски: *Литвански*; полски: *Litwin*; српски: *Литвански*).

Значења
-------

### Големото Војводство Литванија

Во 16-18 век, терминот „Литвин" најчесто се користел од источните Словени за да се адресираат жителите на Литванија, односно Големото Војводство Литванија.

Неколку автентични извори, преживеани од средниот век, со изразено мислење на самите големи војводи на Литванија покажуваат дека Литванците (основачите, владетелите на Литванија од династијата Гедиминиди) се оние кои зборувале старо литвански и потекнуваат од културните региони на *Аукштаитија* и *Жемаитија*, додека нивните источни соседи биле Русите (Рутењаните):

 

„Не знаеме по чија заслуга или вина е донесена таква одлука, ниту со што толку многу сме го навредиле Вашето Господарство што Вашето Господарство заслужено е насочено против нас, создавајќи ни мака насекаде. Најпрво вие донесовте и објавивте одлука за земјата на Самогитија, која е наше наследство и наша татковина од правното наследство на предците и старешините Ние сè уште ја поседуваме, таа е и отсекогаш била истата литванска земја, бидејќи постои еден јазик и истите жители Бидејќи земјата Самогитија се наоѓа пониско од земја Литванија, таа се нарекува Самогитија, бидејќи на Литвански се нарекува долна земја [*Žemaitija*] А Самогијците ја нарекуваат Литванија како *Aukštaitija*, односно од самогитската точка на. гледиште, виша земја Исто така, жителите на Самогитија одамна се нарекуваат Литванци, а никогаш како Самогијци, и поради таквиот идентитет (*sic*) не пишуваме за Самогитија во нашето писмо, бидејќи сè е едно. една земја и исти жители".

— Витаутас Велики, извадок од неговото писмо од 11 март 1420 година латински испратено до Сигизмунд, светиот римски император, во кое го опишал јадрото на Големото Војводство Литванија, составена од *Žemaitija* (низини) и *Aukštaitija* (висорамнини). Терминот *Aukštaitija* е познат уште од 13 век.

„Ова е мирот што го направија Ливонскиот господар и кралот на Литванија и изразен со следниве зборови: (...) Потоа, германски трговец може безбедно да патува во врска со неговиот живот и имот низ Рус' [[[Рутенија]]] и Литванија колку што бара авторитетот на кралот на Литванија.  
(...) Следно, ако нешто е украдено од германски трговец во Литванија или Русија, мора да се суди онаму каде што се случува, ако се случи Германец да краде од Рус Рутан или Литванец, на ист начин мора да се суди каде што ќе се случи.  
(...) Освен тоа, ако Литванец или Русин [Русинец] сака да тужи Германец за стара работа, тој мора да поднесе барање до лицето на кое лицето е подредено истото мора да го направи Германец во Литванија или Русија. [Ден на сите светци]], со согласност на Господарот, Маршалот на земјата и многу други благородници, како и Градскиот совет на Рига; тие го бакнаа крстот на ова прашање; Со согласност на кралот на Литванија [[[Гедиминас]]], неговите синови и сите негови благородници; тие, исто така, ги извршуваа своите свети обреди во оваа работа [[[Литванска митологија|Пагански обреди]]]; и со согласност на епископот на Полотск [Григориј], Војводата Полотск [[[Наримантас]]] и градот, Војводата од Витебск  [[[Алгирдас]]] и градот Витебск; сите тие, како одобрување на споменатиот мировен договор, го бакнаа крстот".

— Од Договорот за мир и трговија од 1338 година, склучен во Вилнус, помеѓу големиот војвода од Литванија Гедиминас и неговите синови и Господарот на Ливонскиот ред Еверхард фон Монхајм, воспоставувајќи мировна зона, која јасно ги разликува Литванците и Рускиот народ [[[Рутенците]]], и Литванија од  Русија [[[Рутенија]]].< web>{cite |наслов=Chartularium Lithuaniae res gestas magni ducis Gedeminne illustrans / tekstus, vertimus bei komentarus parengė S.C. Rowell. - 2003 |url= |website=epaveldas.lt |access-date=10 мај 2021 |language=литвански}}</ref>

### Етничка група во Украина

Литвините се мала етничка група во областа на средноточната река Десна (северна Украина). Етнографските или културните студии за Литвините се слабо забележани и се проследени до почетокот на 18 век. Поетот-монах Климентиј Зиновијив [ук] кој објавил неколку културни студии забележал дека Литвините, можеби по постара паганска традиција, работеле во недела и одмарале во петок. Повеќе белешки за Литвините биле дадени на крајот на 18 век од историчарите на Руската империја Афанасиј (Опанас) Шафонски [ук] и Јаков Маркович [ук]. Според Маркович, Литвините се регионална групација како што се Гаскоњите во Франција или Швабите во Германија.

Името Литвин (Литвјак) го должи своето потекло на политичките фактори и е демоним (политоним) што се однесува на Големото Војводство Литванија. Литвините во регионот Чернихив (Черниговска област) се нарекуваат себеси Руски, но не Москали или Кацапи. Тие сметаат дека терминот Литвин е погрден. Според пописот од 2001 година, во Украина имало 22 Литвини.

### Модерна употреба во Белорусија

 
Од распаѓањето на Советскиот Сојуз во 1991 година, терминот „Литвин" бил усвоен од некои белоруски националисти за да го прогласат Големото Војводство Литванија како белоруско. Ова е алтернатива на демонимот „Белоруси" кој потекнува од Бела Русија и, според тоа, имплицира дека е некако помал од Големата Русија. Белорусите како професорот по провинциска училишна литература Микола Јермалович и Виктор Верас тврдат дека Големото Војводство било Белоруси и дека современите Литванци се „историски Самогијци" (терминот Самогитија се преведува како Низини на Литванија) кои, иако биле „не Литванци", некако успеале да си го узурпираат името „Литванија". Со други зборови, овие писатели за разлика од литванските лингвисти тврдат дека современите Белоруси се „вистинските Литванци" наведени во историските текстови, а не „модерни Литванци". Оваа теорија се смета за раб и не е прифатена од страна на историчарите. За време на пописот во 2009 година, 66 лица се идентификувале како Литвини во Белорусија.

Адам Мицкевич некои Белоруси го сметаат за „Литвин", но почесто се смета за Литванец.

### Модерна употреба во Полска

Полјаците сè уште ги користат зборовите *Литвини* и *Литва* кога се однесуваат на Литванците и Литванија соодветно. Додека Белорусите и Белорусија се именувани како *Биалорусини* и *Биалорус* соодветно на полски.

### Модерна употреба во Украина

Украинците во денешно време ја нарекуваат Литванија како Литва (*Литва*) на украински, што е неговото историско име од средниот век, и на Литванците како Литовці (*Литовци*). Големото Војводство Литванија се вика Велике князівство Литовське (*Velyke kniazivstvo Lytovske*).

Исто така види
--------------

* Пруски Литванци
* Самогијци
* Полско-литвански идентитет
* Литваци или литвански Евреи
* Тутејши
* Името на Литванија

Наводи
------

1. ↑  „litván".
2. ↑  „литвански".
3. ↑  „Litwin".
4. ↑  „litvanski".
5. ↑  Вячаслаў Насевіч. Літвіны Архивирано на 1 април 2009 г. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 2 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш.Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 206—208.
6. ↑  Предлошка:Наведете книга
7. ↑  Предлошка:Цитирај веб
8. ↑  -etnografiniai-regionai/aukstaitija/ „Aukštaitija" Проверете ја вредноста `|url=` (help). *Ekgt.lt* (литвански). Etninės kultūros globos taryba (Совет за заштита на етничката култура). Посетено на 10 мај 2021.
9. ↑  Предлошка:Цитирај книга
10. 1 2 3 4 5 6 7  Horlenko, Volodymyr *Litvins of the Ukraine North are possibly a fragment of legendary tribe of Siverians (Литвини півночі України - ймовірний уламок племені літописних Сіверян)*. "Landmarks of Ukraine". 2001.
11. ↑  Artifacts of Ukrainian-Ruthenian language and literature / Shevchenko Scientific Society Archaeographic Commission. - Lviv, 1912. - Vol.7. - p.72. (Пам'ятки українсько-руської мови і літератури / Видає археографічна комісія НТШ. - Львів, 1912. - Т.VII. - С.72. )
12. ↑  Markovych, Ya. Notes about Malorossiya its residents and literary works. - In Saint Petersburg, 1798. (Маркович Я. Записки о Малороссии, ее жителях и произведениях. - В Санкт-Петербурге, 1798.)
13. ↑  „Всеукраїнський перепис населення 2001 | Результати | Національний склад населення, мовні ознаки, громадянство | Чисельність осіб окремих етнографічних груп украінського етносу та їх рідна мова | Результат вибору". *2001.ukrcensus.gov.ua*. Посетено на 20 July 2016.
14. 1 2  Venckūnas, V. (September 29, 2012). „Tomas Baranauskas: Litvinistams svarbiausia turėti gražią istoriją, kuri galėtų sutelkti tautą". *Bernardinai.lt* (литвански). Посетено на December 29, 2019.
15. 1 2  Chodakiewicz, Marek Jan (2012). *Intermarium: The Land Between the Black and Baltic Seas*. Transaction Publishers. стр. 450. ISBN 978-1-4128-4774-2.
16. ↑  Bekus, Nelly (2010), „Chapter 19. Belarusian History: The Alternative and Official Historical Narrations", *Struggle Over Identity: The Official and the Alternative "Belarusianness"*, Central European University Press, ISBN 9786155211843
17. ↑  Население по национальности и родному языку (Таблица 5.8) (PDF). *Census of the Republic of Belarus 2009* (руски). National Statistical Committee of the Republic of Belarus. 8 December 2010. стр. 5. Посетено на 23 February 2020.
18. ↑  … Examples of that are our countrymen. Adam Mickiewicz who considered himself Litvin, but wrote in Polish, or another Litvin Fyodor Dostoyevski who is known as a Great Russian writer … (Valiantsina Zrazikava, Alena Hubkina. *Belarusian language. Professional vocabulary for economists (Беларуская мова. Прафесійная лексіка для эканамістаў)*. Litres, 2017. ISBN 9785040562046
19. ↑  Несцярчук, Л. М. «Адам Міцкевіч: Геній, Паэт, Ліцвін». Брэст: ААТ «Брэсцкая друкарня». 2019. ISBN 978-985-524-318-3
20. ↑  "Адам Міцкевіч: Геній, Паэт, Ліцвін". House-museum of Adam Mickiewicz (mickiewicz.museum.by).
21. ↑  Paneth, Philip (1939). *Is Poland Lost?*. London: Nicholson and Watson. стр. 41.
22. ↑  Mills, Clark; Landsbergis, Algirdas (1962). *The Green Oak*. New York: Theo. Gaus' Sons. стр. 15.
23. ↑  Morfill, W.R. (1893). *Poland*. New York: G.P. Putnam's Sons. стр. 300.
24. ↑  Boswell, A. Bruce (1919). *Poland and the Poles*. London: Methuen & Co. стр. 217.
25. ↑  Harrison, E.J. (1922). *Lithuania, Past & Present*. London: Gresham Press. стр. 165.
26. ↑  Bjornson, B. (1941). *Poet Lore World Literature and the Drama*. Boston: Bruce Humphries. стр. 327.
27. ↑  „Litwini - Portal Gov.pl". *Mniejszości Narodowe i Etniczne* (полски). Посетено на 10 May 2021.
28. ↑  „Litwa - Portal Gov.pl". *Ministerstwo Spraw Zagranicznych* (полски). Посетено на 10 May 2021.
29. ↑  „Białorusini - Portal Gov.pl". *Mniejszości Narodowe i Etniczne* (полски). Посетено на 10 May 2021.
30. ↑  „Białoruś - Portal Gov.pl". *Ministerstwo Spraw Zagranicznych* (полски). Посетено на 10 May 2021.
31. ↑  Kubijovyč, Volodymyr; Zhukovsky, Arkadii. „Lithuania". *EncyclopediaOfUkraine.com*. Canadian Institute of Ukrainian Studies. Посетено на 21 May 2021.
32. ↑  „Литовці зробили з України "чорного експортера" "Мерседесів"". *sfs.gov.ua*. State Fiscal Service of Ukraine. Посетено на 21 May 2021.
33. ↑  „Культура, освіта, здоров'я". *dnepr-lt.com.ua*. Посетено на 21 May 2021.
34. ↑  „Grand Duchy of Lithuania". *EncyclopediaOfUkraine.com*. Посетено на 21 May 2021.

Надворешни врски
----------------

* Литвин, И. *„Нашиот „Изгубен свет". Избрани страници од белоруската историја* („Наш „Затерянный мир". Некоторые страницы белорусской истории"). (на руски)
* „Литвин" белоруска народна песна (Літвін Белорусская народная песня) .