recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Auriscalpium|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Auriscalpium luteolum*** е вид на габа од фамилијата Auriscalpiaceae од редот Russulales. Првпат опишан како *Hydnum luteolum* од Елиас Магнус Фрис во 1874 година, беше пренесен во родот *Auriscalpium* од страна на Петер Карстен во 1879 година.

Наводи
------
***Ногаку*** (能楽) е еден од традиционалните стилови на јапонскиот театар. Составен е од лирската драма *noh* и стрип театарот *kyōgen* (狂言). Традиционално, двата вида на театар се изведуваат заедно, при што *киогенот* се вметнува меѓу *парчињата на* *noh* за време на денот на изведбите.

Тој претставува важно влијание на *Бунраку*, или јапонскиот куклен театар, како и *на Кабуки*.

Театарот Ногаку бил впишан во 2008 година од УНЕСКО на листата на ремек-дела на усното и нематеријалното наследство на човештвото.

Наводи
------

1. ↑  „UNESCO - Nôgaku theatre".
2. ↑  „Nôgaku Theatre". UNESCO Culture Sector. Посетено на 2009-09-07.
3. ↑  „UNESCO - Nôgaku theatre".

Надворешни врски
----------------

* За Нохгаку ЗДРУЖЕНИЕ НА ИЗВЕТУВАЧИ НОХГАКУ
* ЗДРУЖЕНИЕ НА ИЗВЕТИТЕЛИТЕ НОХГАКУ ЗДРУЖЕНИЕ НА ИЗВЕТУВАЧИ
***Russula raoultii*** е нејадлив вид на агарична габа од фамилијата Гулапка. За прв пат е опишана од францускиот миколог Лусиен Келе во 1886 година.

### Опис

Шапката е широка од 3 до 8 см, бела до жолта и станува поконвексна во возраста. Дршката е долга од 3 до 8 см, а широка од 1 до 2 см. Спорите се бели, субглобозни, со ретикуларни брадавици. Има остар вкус.

### Слични видови

Слични видови вклучуваат *Russula crassotunicata*, *R.cremoricolor* и *R. stuntzii*.

### Распространетост и живеалиште

Russula raoultii е западносредоземен, субокеански вид Гулапка се среќава во Северна Африка (Мароко), Северна и Средна Америка (САД, Костарика) и во Европа. Се вели дека се јавува и во источна Северна Америка.

Таа е микоризална габа која главно формира симбиоза со буките. Покрај тоа, смреки и други листопадни дрвја исто така можат да послужат како домаќини. Плодните тела се појавуваат од јули до почетокот на ноември. Габата може да се најде од повисоките ридови до средината на планините. Претпочита свежи до влажни, алкални и сиромашни со хранливи материи, кисели, песочни до глинести почви.

### Јадливост

Russula raoultii не може да се јаде поради лутиот вкус и можеби е малку отровна како сосема сличната Гулапка.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  Malinvaud, M. Ernest (1877-01). „Sur Quelques Menthes Rares Ou Nouvelles Pour La Flore Française". *Bulletin de la Société Botanique de France*. **24** (7): 232–239. doi:10.1080/00378941.1877.10829986. ISSN 0037-8941. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
3. 1 2 3  Davis, R. Michael; Sommer, Robert; Menge, John A. (2012). *Field Guide to Mushrooms of Western North America*. Berkeley: University of California Press. стр. 114–115. ISBN 978-0-520-95360-4. OCLC 797915861.

Надворешни врски
----------------

*
Англиски лак
**Велшки (англиски) лак** е оружје кое во средниоти век ја променило техниката на војување. Потекнува од Велс. Големината му е околу 2 метри, со затегнувањето на тетивата на посебен начин драстично ја подобрил пробојноста на стрелата исфрлена од овој лак. Лакот се затегнувал на тој начин што долниот дел на лакот се ставал во посебно лежиште, лакот стоел во вертикално во однос на земјата, а стрелецот по потреба би скокнал и би го дофатил другиот крај на лакот и со својата тежина би го свиткал и би ја зафрлил тетивата. Стрелата можела на 50 метри да го пробие оклопот кој го носеле тогаш непобедливите коњаници. Велшкиот лак бргу ги исфрлил од употреба големите и тешко подвижните оклопи, кои сега станале и многу ранливи.

Поврзано
--------

* Битка кај Креси
* Список на оружја во средниот век

Наводи
------

1. ↑  Kaiser 1980 harvnb error: no target: CITEREFKaiser1980 (help) footnote 5, citing "The Berkhamsted Bow", Antiquaries Journal 11 (London), p. 423
**Стадион Бугарска армија** — стадион кој се наоѓа во Софија, Бугарија. На овој стадион своите домашни натпревари ги игра ПФК ЦСКА.

Стадионот бил изграден во 1965 година. Во 1982, 1997, 2001, 2015, 2016 година бил реновиран. Стадионот има сместивост од 22.995 гледачи.

Историја
--------

На 27 јануари 1925 година софиската општина и доделила земјиште во месноста „Пустинјана" во Борисовата градина на екипата на АС-23 како компензација за одземање на игралиштата, на кои играле и фудбалските клубови Атлетик, Слава и ОСК пред овие клубови да бидат споени. Новиот стадион го прифатил името на тимот „АС-23" (алтернативно бил нарекуван „Атлетик парк").

Во 30-те години АС-23 добил нотарски акт за веќе изградениот стадион. Во почетокот на 40-тите години самото игралиште било затревено. Во 1943 година стојачките места биле укинати и целото игралиште било опкружено со трибини.

Кон крајот на 1944 година стадионот бил наследен од ФК Чавдар (Софија), кој ги обединил во себе тимовите на АС-23, Шипка-Победа и Спартак (Подуене). Во тоа врме стадионот се викал „Чавдар".

На 15 февруари 1948 стадионот станал сопственост на Централниот дом на војската, по обединувањето на Чавдар со ЦДВ.

Од 5 мај 1948 стадионот се користи од ПФК ЦСКА (Софија), (тогаш бил познат како „Септември кај ЦДВ").

Во 1965 година стадионот бил разрушен за да може да се изгради нов стадион за ЦСКА по проект на архитектот Антон Каравелов и Симеон Иванов. Во 1967 година изградбата на стадионот завршила. Името на новиот стадион било „Народна армија".

Стадионот главно бил реконструиран во 1982 година, кога било ставено и електрично осветлување.

Од 1990 стадионот се нарекува „Бугарска армија".


1. ↑
2. ↑
Удиралка за тепих
 Жена користејќи ударалка, 1960ти.
**Удиралка за тепих/килим** (позната и како мавалка за тепих, чистач на тепих) ― алатка за чистење на домот што е користена за удирање теписи со цел да биде истресена прашината и нечистотијата од нив. Првично дизајнирана од Мелвил Р. Бисел во 1876 година, таа била во вообичаена употреба додека правосмукалката станала широко достапна.

Типично направени од дрво, ратан, трска, плетен, пружински челик или свиткана жица, старинските ударалки станале многу да бидат собирани. Современите масовно произведувани верзии можат да бидат пластични или жични.

Цел и дејство
-------------

Теписите, килимите, облеката, перничиња и постелнина биле закачувани на канап за алишта, ограда или посебна закачалка за тепих, а прашината и нечистотијата биле исфрлани од нив. Некои луѓе претпочитале да удираат теписи во зима на снег, кога го положувале тепихот со лицето надолу и го удирале. Овој метод имал некои предности, на пример, инсектите ќе замрзнат до смрт дури и ако не биле исфрлени преку удирањето, но остави валкана и непријатна дамка на снегот, и затоа некои заедници забранувале удирање на снег од естетски причини. Друг начин е да биде нанесен малку снег над тепихот. На овој начин е фатена прашината, но снегот не се крева во воздухот.[][]

Неговата употреба во чистењето во голема мера била заменета од 1950-тите со механичките метларки за теписи, а потоа и правосмукалката, иако тие сè уште се продавани во многу продавници за домаќинства низ Европа.

Една уриралка може да биде користина и за удирање на прашината од софите, футоните, итн.[][]

Наводи
------
Отстранувач на влакненца при употреба.
**Валјак против влакненца** или **валјак за облека** или **отстранувач на влакненца** ― рачен валјак од еднострана леплива хартија на картонска или пластично буре што е поставено на средишно вретено, со прицврстена рачка. Уредот го олеснува отстранувањето на влакненцата или други мали влакна од повеќето материјали како облека, тапацир и постелнина. Откако ќе се потроши, свитокот обично може да биде заменет со нов свиток. Измислен во 1956 година од Николас Мекеј Постариот, неговиот најпознат (и прв комерцијален) производ бил Lint Pic-Up, првиот валјак против влакненца во светот.

Валјаците против влакненца за повеќекратна употреба користат еластомери, вклучувајќи силикони и полистирен-етилен-бутилен-стирен како леплива површина за повеќекратна употреба. Материјалот е сличен на полимерите што се користени во играчките за одење како што е Wacky WallWalker.

Дизајнот на валјакот овозможува брзо вртење од 360 степени, што го олеснува лесното отстранување на влакната не се видливи (често животински влакна). Валјаци против влакненца може да бидат купени во многу големини, од продавници за миленичиња, супермаркети и на семрежјето.

Производот е општокористен меѓу сопствениците на кучиња и мачки, бидејќи исто така ќе ги отстрани влакната од кучето и мачката од ткаенини, теписи итн.

Сличен уред, четката за влакненца користи платнена перница поставена на рачка, која кога ќе се трие на еден начин преку ткаенината што треба да биде исчистена, ги собира малите влакна. Со менување на правецот на движење низ ткаенината или со отстранување на вишокот влакна, можно е да се исчисти четката за влакненца. Некои четки за влакненца се двострани за да се овозможи четката да се користи во двете насоки и да се прошири употребата на четката со ограничување на абењето.

Поврзано
--------

* Влакно (отпаден материјал)
* Список на алатки за чистење
* Николас Мекеј

Наводи
------

1. ↑  „Does this gadget work? A test of the Schticky Lint Roller". 18 јануари 2013. Посетено на 17 октомври 2023.
2. ↑  „Reusable lint remover".
**Лилијан Харви** (родена како **Хелен Лилијан Муриел Папе**, на 19 јануари 1906 година - починала на 27 јули 1968 година  ) е англо-германска глумица и пејачка, која долго престојувала во Германија, каде што е најдобро позната по нејзината улога како Христел Вајнцингер во еден филм на германскиот режисер Ерик Харел од 1931 година,

Ран живот
---------

Харви е родена во 1906 година во Крауч Енд, северен Лондон. Нејзината мајка, Етел Марион (Лаутон), била англичанка, а нејзиниот татко, Валтер Бруно Папе, бил германски стопанственик. На почетокот на Првата светска војна семејството се преселило во Магдебург, и бидејќи немале желба и не можеле да се вратат во Англија, Харви била испратена да живее со нејзината тетка во Золотурн во Швајцарија. По војната, семејството живеело во Берлин, каде што Лилијан ја земала својата средношколска диплома ( *Абитур* ) во 1923 година. Таа ја започнала својата кариера со учество во танцовата и гласовна школа во Берлинската државна опера и исто така подозна таа го зела името на нејзината баба (Харви) како нејзино презиме. 

Лилиан Харви, фотографирана од Александар Биндер. Колекција EYE филмски институт во Холандија .

Приватен живот
--------------

Од 1953 до 1957 година, Харви била во брак со данскиот театарски агент Хартвиг Валур-Ларсен.

Смрт
----

Лилиан Харви умрела поради проблеми со црниот дроб на 27 јули 1968 година во Хуан-ле-Пинс, на возраст од 62 години. Таа била погребана на гробиштата Робијак во Антиб .

Наводи
------

1. 1 2  „Lilian Harvey, Actress, Dead. Star of 'The Congress Dances'. Popular Screen Performer of the 20s and 30s. Operated Souvenir Shop in Antibes". *New York Times*. 28 July 1968. Посетено на 2010-03-19. When Lilian Harvey, the film actress, was at the height of her career before World War II, a smitten Hungarian nobleman offered her a castle and a whole village to go with it. Miss Harvey died in this Riviera town today, ill and forgotten. She was 61 [sic] years old....

Надворешни врски
----------------

* Лилијан Харви на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Лилиан Харви – библиографија, фотографии, картички за разгледници и тутун
* Лилијан Харви на Find a Grave (англиски)
**Вадкерт** (унгарски: *Vadkert*) — езеро во Бачко-Кишкунскиот Округ, Унгарија во близина на градот Шолтвадкерт.

Езерото го има и „прекарот" смрдливо езеро (унгарски: *Büdös-tó*), кој останал од историските времиња, кога било диво и неуредено езеро. Езерото станало популарно за туристите, особено откако бреговите се уредени и се изградени атракции слични на оние што веќе постојат наБалатон, но цените овде се многу попристапни.

Историја
--------

Езерото првпат се споменува на воените мапи од 1780-тите. Оттогаш неколку пати пресушувало, но денес е познато по чистата вода и плажите.

Едната страна на езерото денес се користи и е уредена за риболов, а другата страна за капење и семејна рекреација. Има и неколку места уредени за кампување.

Летни програми
--------------

* Мај: годишен собир на моторџии, рокери и фестивали на пеење.
* Првата недела во јули: вински фестивал
* Минатата недела во јули: пивски фестивал и рок концерти.
* 20 август: Празнување на денот на Свети Стефан
Прво јавно прикажување (8 јуни 1969 година)
**Castellers de Barcelona** е тим од Барселона кој бил основан во 1969 година.

Тоа е првиот тим што бил основан надвор од областа која била традиционална за градење на човечки кули и петтиот тим што некогаш бил основан. Нивното прво јавно прикажување било на 8 јуни 1969 година во Вендрел. Нивната кошула била црвена, а најважниот состанок се одржал во првата недела до Мартовскиот ден (24 септември), на Plaça Sant Jaume. Во 2000 година, групата го добила Медалот на честа во Барселона, а две години подоцна (3 декември 2002 година), за својот замок и граѓанска траекторија, Castellers од Барселона биле одликувани со наградата Крстот на Свети Џорџ од страна на Генералитатот на Каталонија.

Тие ги завршиле сите човечки кули на опсегот од осум ката, со основните од девет ката. Најдобрите човечки кули што ги завршиле тимовите се: 5 од 8, 4 од 8 со игла, 3 од 9 со дополнителна основа, 4 од 9 со дополнителна основа, 7 од 8 и столбот од 7 со дополнителна основа.

Тие се добитници на следните награди: Креу де Сант Жорди од Генералитат де Каталуња, Медал на честа на Барселона и награда Сант Марти од Сант Марти (област) во Барселона.

Основачот Хосеп Сала Мање починал во април 2020 година од коронавирус.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кастељери на Барселона" на Ризницата ? |

* Веб-страница на Castellers de Barcelona

Наводи
------

1. ↑  Bargalló Valls, Josep (2001). *Un segle de castells: de 1900 a 2000 en dades* (catalan). Cossetània Edicions. ISBN 9788495684257.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  Berjoan, Nicolas (2016-11-15). „Alejandro Nieto, La rebelión militar de la Generalidad de Cataluña contra la Repùblica. El 6 de octubre de 1934 en Barcelona". *Mélanges de la Casa de Velázquez* (46–2). doi:10.4000/mcv.7304. ISSN 0076-230X.
3. ↑  „Muere el fundador de los Castellers de Barcelona, Josep Sala, por coronavirus". *elperiodico*. 21 April 2020.
Предлошка:Groups of castellers
**Жолтеникава пупавка** (науч. *Amanita citrina*, syn. *Amanita mappa*) — столпчеста печурка, една од многуте во родот пупавка. Расте во силикатна почва во летните и есенските месеци. Носи бледо жолта или понекогаш бела капа, со бело стебло, прстен и волва. Иако не е смртоносен, тој не може да се јаде и често се меша со зелената пупавка (*Amanita phalloides* ).

Опис
----

Оваа печурка има месеста бледожолт, или понекогаш бела шапка од 4-10 см. преку, покриени со неправилни закрпи. Жабрите и месото се бели. Има голема волва во основата на 6-8 см. високо стебло, кое има јасен прстен. Често се меша со поврзаната печурка за смртна шапка ( *Amanita phalloides* ), па оттука и името.

Дистрибуција и живеалиште
-------------------------

Жолтеникавата пупавка се среќава во листопадни и иглолисни шуми во есен во Европа. Го има и во северноамериканските дабови и борови шуми.

Токсичност
----------

Се покажа дека оваа печурка содржи токсин алфа-аманитин.[потребна е референца] Сепак, беше откриено дека количините на овој отров се многу мали и нема да предизвикаат никакви негативни ефекти освен ако печурката не се внесе во многу големи количини.  Исто така, содржи токсин буфотенин. Иако се смета дека не може да се јаде, најголемата опасност за овој вид е неговата изразена сличност со капачето за смрт.

Оваа печурка не се јаде, има мирис на семе од репка или компир.

Галерија
--------

* A closer view of an emergent specimenA closer view of an emergent specimen
* Amanita citrina from Commanster, BelgiumAmanita citrina from Commanster, Belgium
* Closer view of gills and ring of an Amanita citrina from Commanster, BelgiumCloser view of gills and ring of an Amanita citrina from Commanster, Belgium
* Amanita citrina at the 12-th countrywide mushroom exhibition 2008, Žofín, Prague, Czech Republic Amanita citrina at the 12-th countrywide mushroom exhibition 2008, Žofín, Prague, Czech Republic
* A. citrina in Ukraine (Co-ordinates:49°19′20.03″N 28°33′29.20″E﻿ / ﻿49.3222306° СГШ; 28.5581111° ИГД﻿ / 49.3222306; 28.5581111)*A. citrina* in Ukraine (Co-ordinates:49°19′20.03″N 28°33′29.20″E﻿ / ﻿49.3222306° СГШ; 28.5581111° ИГД﻿ / 49.3222306; 28.5581111)

Наводи
------

1. 1 2 3  P. Jordan & S. Wheeler (2001). *The Ultimate Mushroom Book*. Hermes House.
2. ↑  Miller Jr. Orson K.; Miller, Hope H. (2006). *North American Mushrooms: A Field Guide to Edible and Inedible Fungi*. Guilford, CN: FalconGuide. стр. 36. ISBN 978-0-7627-3109-1.[*мртва врска*]
3. ↑  Phillips, Roger (2010). *Mushrooms and Other Fungi of North America*. Buffalo, NY: Firefly Books. стр. 27. ISBN 978-1-55407-651-2.

Надворешни врски
----------------

* Amanita citrina на Mushroomexpert.com

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q935729
* BioLib: 60463
* EPPO: AMANCI
* Fungorum: 205574
* GBIF: 3328320
* iNaturalist: 63271
* IRMNG: 11117664
* MycoBank: 205574
* NCBI: 67700
* NZOR: 60304d1f-4647-4797-a684-8092741dae6f

 |

 |
**Мерал Мендерес** (1933 – 27 декември 2011) била турска оперска пејачка како сопран.

Раниот живот
------------

Мерал Мендерес е родена во Кушадаси во провинцијата Ајдин, западна Турција во 1933 година. Своите први часови по пеење ги земала од Мунир Џејхан на Општинскиот конзерваториум во Истанбул. Понатаму се школувала во новоформираното оперско студио. Таа била менторирана од странски и турски тренери за гласови.

Кариера
-------

Мендерес дебитирала на сцената на 19 март 1960 година настапувајќи во операта *Тоска* од Џакомо Пучини поставена во градската опера на Истанбул основана во 1959 година. Нејзината следна изведба била во операта *Мадам Батерфлај* од Пучини. Нејзините понатамошни улоги биле како Сантуца во *Cavalleria rusticana* од Пјетро Маскањи и во *La bohème* од Пучини. Во „ *Турандот"* на Пучини, поставена во Анкара, таа ги играла и принцезата Турандот и робинката Лиу. Таа настапувала во опери како *Магбет* од Џузепе Верди, улогата на Антонија во *Приказните за Хофман* од Жак Офенбах, *Un ballo in maschera* од Верди, *Разменетата невеста* од Бедрих Сметана и *Ил троваторе* од Верди.

Таа била позната како сопран со природен и звучен глас во највисокиот вокален опсег. Таа била една од првите оперски пејачки во републиканската ера. На сцената настапувала речиси триесет години.

Во 2010 година, Мендерес била почестена за 50-годишнината од основањето на Истанбулската опера со „Наградата за уметност" доделена од Ренгим Ѓокмен, генералниот директор на Турската државна опера и балет .

Смртта
------

Мерал Мендерес починала на 78-годишна возраст во нејзиниот дом во Малтепе, Истанбул на 27 декември 2011 година. Таа била погребана на гробиштата Кучукјали по комеморативната церемонија одржана во операта Сурејја и верската погребна служба во џамијата Малтепе Меркез.

Наводи
------

1. „Meral Menderes yaşamını yitirdi". *Cumhuriyet* (турски). 27 December 2011. Посетено на 30 October 2020.
2. „Meral Menders: Türk Operasının ilk yıldızından ebedî veda ..." (турски). Musîki Dergisi. Посетено на 30 October 2020. Наводот journal бара `|journal=` (help)
Супер Марио
**Супер Марио** — измислен лик што бил создаден од страна на јапонскиот дизајнер на видео-игри Шигеру Мијамото. Во почетокот се појавувал само во видео игрите, но набрзо станал толку популарен што можемо да го видиме во анимираните филмови и стриповите. Овој дебелко со бркови во сино работничко одело со црвено капче на главата е еден од најпознатите фиктивни ликови на денешницата чија популарност ја надминува само Мики Маус. Во последно време неговата слава е во опаѓање, меѓутоа приказната за неговата историја сè уште е интересна.

Почетоци
--------

Историјата на Марио започнала во 1980 година кога американската филијала на компанијата Нинтендо се нашла во проблеми: во магацинот им останале околу 2.000 парчиња од аркадната машина Radar Scope кој никој не ги сакал. Се работи за тогаш единствена врста машини за видеоигри — "кутија" со екран кој можат да се најдат по баровите и аркадните салони. Задачата да го испразни складиштето ја добил младиот цртач Шигеру Мијамото, и тоа така што да направи игра која би можела да се вгради во веќе постоечките машини. Резултатот бил Donkey Kong — игра инспирирана од филмот Кинг-Конг во која човечето ја спасува девојката од рацете на дивиот мајмун кој фрла по него со буриња. Јунакот бил наречен Jumpman (скокач, затоа што ги прескакал бурињата), меѓутоа кога процениле дека тоа име не е доволно привлечно, во следната игра бил преименуван во Марио затоа што личел на сопственикот на зградата кој постојано доаѓал да ги потсетува за задоцнетото исплаќање на киријата.

Jumpman по професија бил столар, а неговиот изглед бил диктиран од техничките ограничувања. Капата ја добил затоа што тогаш не било можно да му се направи реалистично движење на косата, а брковите и големиот нос за лицето да му биде по воочливо. Разликата во бојата на пантолоните и маицата е тука за се истакне движењето со рацето, а иако во текот на животот Марио облечен во различни униформи, најпознат е по сините панталони и црвената маица кој најчесто и ги носел.

Освојување на светот
--------------------

Популарноста на Марио во првите игри од серијалот Donkey Kong му овозможила на Нинтендо да направи игри со него во главна улога — Марио Брос за аркадни машини, а потоа и Супер Марио Брос кој се продавал во комплет со новата куќна конзола за Нинтендо — Nintendo Entertainment System (скратено NES). Иако некој му ја оспоруваат титулата за прва "скролачка" (затоа што и екранот се "скролал" — се движел на десно) платформска игра на сите времиња, неговата популарност не можно да се негира.

По Гинисовата книга на рекорди, таа е со 40 милиони примероци најпродаваната игра на сите времиња. Во тоа симпатично човече (сега водоинсталатер) кое собира печурки и им скока на глава на непријателите, имало нешто толку привлечно што сите други игри од тоа време едноставно немале шанси.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Супер Марио" на Ризницата ? |

* Nintendo
* Marioportal
Дабов лишај или Evernia prunastri е вид лишај. Може да се најде во многу умерени планински шуми низ северната хемисфера, вклучувајќи делови од Франција, Португалија, Шпанија, Северна Америка и голем дел од Средна Европа. Првенствено расте на стеблото и гранките на дабовите дрвја, но обично се наоѓа на кората на други листопадни дрвја и четинари, како што се елата и борот. Талусите се грмушести и кратки, најчесто растат во грмушки и имаат облик на еленски рогови. Бојата варира од зелена до зеленикаво-бела кога е сува, и темно маслинесто-жолто-зелена кога е влажна. Текстурата на талусот е груба кога е сува и гумена кога е влажна. Долго време се користи во модерно производство на парфеми.

Комерцијална употреба
---------------------

Комерцијално се бере во земјите од Јужна и Средна Европа и обично се извезува во Франција, каде што неговите миризливи соединенија се екстрахираат и се користат во индустријата. Овие суровини често се користат како фиксатори на парфеми и ги формираат основните ноти на многу мириси. Лишајот има изразен и сложен мирис и може да се опише како дрвенест, остар и помалку сладок.

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
*
**„Чукни на некоја врата"** (англиски: *Knock on Any Door*) — филм на режисерот Николас Реј од 1949 година, снимен по сценариото на Дениел Тарадаш и Џон Монкс Помладиот. Главните улоги ги играат: Хамфри Богарт, Џон Дерек и Џорџ Мекрид.

Синопсис
--------

Адвокатот Ендрју Мортон (го игра Богарт) успеал да направи голема кариера почнувајќи од ништо. Тој го презема случајот на младито злосторник Ник Роман (го игра Дерек), делумно поради тоа што тој доаѓа од слична средина како него, а делумно и поради тоа што има нечиста совест во врска со случајот на татко му на Ник што го водел пред многу години. На Ник Роман му се суди поради убиство на полицаец...

Наводи
------

1. ↑  Kucaj na bilo koja vrata, američki film (пристапено на 1.7.2023)
**Петар Челик** (Белград, 25 декември 1949) е српски телоградител, трикратен европски првак, како и трикратен светски првак и професор на Универзитетот во Белград. Семејството Челик се преселило во Бачка Паланка каде Петар отворил вежбална, што е неофицијално првиот објект од ваков вид во Југославија.

По повреда на ногата на мраз, тој започнал потајно да вежба со тегови и со тек на време станал познат телоградител на поранешна Југославија. Како и забележан учесник на натпревари ширум светот. Неговата сопруга Ирена Челик исто така вежбала телоградба. Промовирајќи здрав дух во здраво тело, Петар Челик се појавил во видеа и телевизиски настапи на „*Лабораторија за звук*". Откако престанал со телоградбата, тој започнал да произведува и продава високопротеински производи.

Приватен живот
--------------

Тој има пет деца. Тој израснал во Бачка Паланка каде и денес живее. Во 2009 работел како тренер во Институтот за виткост на тело во Нови Сад, наречен „Петар Челик" и предавал од 1998 година како професор на универзитетот во Белград. Тој се подготвувал за Светскиот куп на IBFF, што се одржал на 13.11.2010 година. , на кој тој отишол како фаворит со намера да ја освои таа вредна титула по четврти пат.

Надворешни врски
----------------

* Петар Челик - официјален портал Архивирано на 4 јануари 2010 г.
* Петар Челик - галерија со слики Архивирано на 10 март 2007 г.
* Петар Челик - галерија со слики
* Сè што е на мускулот (политика, 27 февруари 2011 година)
* УРБАНИ ЛЕГЕНДИ Петар Челик, првак и на 66-годишна возраст („Блиц", 23 август 2015 година)
**Марк Ротко** (англиски: *Mark Rothko*), роден како **Маркус Јаковлевич Роткович** (руски: *Ма́ркус Я́ковлевич Ротко́вич*, летонски: *Markuss Rotkovičs*; 25 септември 1903 – 25 февруари 1970), е американски сликар со руско еврејско потекло. Иако самиот Ротко одбивал да биде поврзан со било кое движење во уметноста, тој најчесто се смета за апстрактен експресионист. Заедно со Џексон Полок и Вилем де Кунинг, тој спаѓа во редот на најпознатите повоени американски сликари.

**Марк Ротко** во 1949 година. Музејо Бруклин, од Консуело Канага
Rothko separated tempo

Капелата **Марк Ротко** во Хјустон, Тексас
**Марк Ротко** од Олесија Александровна Денисова (2017)
**Родољуб Анастасов** (Скопје, 25 февруари 1935

) — македонски сликар, еден од најважните во современата македонска уметност. Во 2009 година, Американскиот биографски институт го вброил Анастасов меѓу 500 најголеми генијалци во светот во 21 век.

Животопис
---------

Анастасов е роден во Скопје на 25 февруари 1935 година.Татко му Славко бил трговец кој потекнува од скопската фамилија Анастасови а неговата мајка Ефтимија – Ефка Серафимова потекнува од тетовската трговска фамилија Серафимови. Во 1962 година дипломирал на Уметничката академија во Белград. Од 1963 до 1965 година бил на робија на Голи Оток.

По враќањето во Скопје почнал да работи на полето на нефигуративната уметност. Од 1980 година до пензионирањето бил професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Во 2011 година, Анастасов на Музејот на Град Скопје му подарил колекција од вкупно 389 ликовни дела.

Наводи
------

1. ↑  Veličkovski, Vladimir (1995). *Rodoljub Anastasov* (англиски). Skopje: Tabernakul. ISBN 9989647062.
2. ↑  *15 SODOBNIH MAKEDONSKIH LIKOVNIH UMETNIKOV, MODERNA GALERIJA, LJUBLJANA, SLOVENIJA, 2 октомври 1979 - 18 октомври 1979*
3. ↑  C. Mitchell (2009). *Great minds of the 21st century* (англиски). American Biographical Institute. ISBN 9780015459222.
4. ↑  „Родољуб Анастасов меѓу најголемите генијалци во 21 век". Премин. Посетено на 2012-02-16.
5. ↑  „Голи Оток беше далеку од умот"[*мртва врска*], „Утрински Весник"
6. ↑  „Родољуб Анастасов и' подари 400 дела на Македонија". Дневник. 28 јуни 2011, 18:44. Посетено на 2012-02-16. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)[*мртва врска*]

Надворешни врски
----------------

* Виртуелна галерија на делата на Анастасов — Музеј на Град Скопје
* Официјална страница на Фејсбук
**Стефан Тодоров Димов**, наречен **Стефан Караџа** — бугарски национален херој, револуционер на бугарското национално ослободително движење и војвода. Врвот Стефан Караѓа на Антарктичкиот Полуостров е именуван по револуционерот. Во 1867 година се приклучил на Втората бугарска легија. На 6 јули 1868 година, тој и Хаџи Димитар, предводени од одред од 127 лица, го преминале Дунав кај селото Вардим. Во битка во областа Канладере во близина на Вишовград, Стефан Караџа бил тешко ранет и заробен од трупите испратени од Мидад Паша. На 12 јули бил однесен во Трново, а подоцна во Русе. Полумртов, тој се соочил со итен суд формиран од Мидад Паша и осуден на смрт со бесење. На 30 јули 1868 година починал од раните во затворот Русе.Българиският език е по-добър!!!

Наводи
------

1. ↑  Stefan Karadzha Peak Архивирано на 18 ноември 2015 г.. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
**Драгутин Аврамовски-Гуте** (11 март 1931

 во Куманово — 12 септември 1986

 во Скопје) — истакнат македонски академски сликар и графичар.

Тој бил еден од првите македонски апстрактни сликари и има посебен придонес за развитокот на современиот графички израз во Македонија. Се занимавал и со сценографија и со илустрација.

Животопис
---------

Дипломирал на Академијата за применета уметност во Загреб во 1955 година. Имал ретроспективна изложба во Музејот на современата уметност во Скопје во 2002 година.

Наводи
------

1. 1 2  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Аврамовски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 8. Text "series
" ignored (help)
Ектор Берлиоз
**Хектор Берлиоз** (Ла-Кот Сент Андре, 11 декември 1803

 - Париз, 8 март 1869

) бил француски композитор, и музички писател, творец на француската програмска музика, се смета за водач и основач на музичкиот романтизам во кој извршил големо влијание врз европската музика.

Негови најпознати дела се : 
Оперите: „Тројанци во Картагина", „Бенвенуто Челини", „Проклетството на Фауст" и „Драмска легенда".
Симфониите: „Фантастична симфонија" „Харолд во Италија", и „Ромео и Јулија".

oil painting of middle-aged man in right semi-profile, looking towards the artistБерлиоз, портрет од Гистав Курбе, 1850 година
Постариот син на провинциски лекар, Берлиоз се очекуваше да го следи татко му во медицината, а тој посетуваше париски медицински колеџ пред да му пркоси на своето семејство преземајќи ја музиката како професија. Неговата независност на умот и одбивањето да ги следи традиционалните правила и формули го ставаат во судир со конзервативниот музички естаблишмент во Париз. Тој накратко го модерираше својот стил доволно за да ја освои главната музичка награда на Франција - Prix de Rome - во 1830 година, но малку научил од академиците на Парискиот конзерваториум. Мислењето многу години беше поделено меѓу оние кои го сметаа за оригинален гениј и оние кои сметаа дека неговата музика нема форма и кохерентност.

На дваесет и четири години Берлиоз се заљубил во ирската шекспирова актерка Хариет Смитсон, и тој опсесивно ја гонел додека таа конечно не го прифатила седум години подоцна. Нивниот брак на почетокот беше среќен, но на крајот беше основан. Хариет го инспирираше неговиот прв голем успех, фантастиката Симфонија, во која идеализиран опис на неа се случува насекаде.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 71577105
* LCCN: n79091197
* ISNI: 0000 0001 2321 0295
* GND: 118509675
* SELIBR: 213483
* SUDOC: 027281361
* BNF: cb138914125 (податоци)
* BIBSYS: 90150321
* MusicBrainz: 274774a7-1cde-486a-bc3d-375ec54d552d
* NLA: 35017830
* NDL: 00433069
* NKC: jn19990000723
* RLS: 000079464
* BNE: XX878400
* CiNii: DA00394449

 |

 |
**Коста Шуваковиќ** (27 март 1919

 во Беденик, Хрватска) — оперски певец и бас.

Животопис
---------

Шуваковиќ работел во Операта на Македонскиот народен театар од 1948 до 1974 година. Во овој период остварил повеќе од 30 помали и поголеми улоги, од кои позначајни се: Спарафучиле (Риголето), Големиот инквизитор (Дон Карлос), Дон Базилио (Севилскиот бербер), Осман (Грабнување од Сарајот), Оровез (Норма), Марко (Еро од оној свет), Кецал (Продадена невеста), Теодорик (Цар Самуил) и Гремин (Евгениј Онегин).

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Шукри*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 1665. Text "series
" ignored (help)
**Драган Попоски - Дада**  (23 октомври 1933

, Прилеп - 27 септември 2021

, Скопје) — истакнат македонски вајар.

Животопис
---------

Попоски е роден во 1933 година во Прилеп, завршил академија за ликовни уметности (1961) и постдипломски студии (1964) во Белград, во класата на проф. Јован Кратохвил. Работел како професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Студиски патувања остварил во Грција, Италија, Англија, Франција, Германија, Полска и САД. Од 1965 година остварил повеќе самостојни изложби и учествувал на бројни групни претставувања во земјава и во странство. Автор е на повеќе монументални дела и е добитник на повеќе награди, меѓу кои во 1981 година највисоката републичка награда „11 Октомври".

Творештво
---------

Скулптурата *Бескрајна вертикала* од Драган Попоски-Дада, 1986, во дворот на дирекцијата на Бундесбанка во Франкфурт на Мајна
Уметничкиот развоен пат на Драган Попоски – Дада бил долг, со повеќе развојни творечки етапи. Неговите облици имаат конкретни инспиративни извори во природата и нештата што го опкружуваат, предадени се во вид на лесна стилизација, преку помалку или повеќе асоцијативни форми кои ги селектираат деталите до степен на минимализирање на нивната асоцијацијативност. Од друга страна, пак, неговите фигури се исто така суптилно стилизирани, со монументално чувство во внимателното градење на односот на масите..

Драган Попоски - Дада бил доајен на македонската современа скулптура, кој дач силен белег и оставил неизбришливи траги во развојот и меѓународната афирмација ва македонската современа ликовна уметност,

Наводи
------

1. ↑  Драган Попоски – Дада
2. ↑  македонскиот вајар Драган Попоски Дада
3. ↑  Ретроспективна изложба на Дада во Даут Пашин амам
4. ↑  Дада[*мртва врска*]
**Жолт мукач** (*Bombina scabra* ) е вид жаба, водоземец кој живее во Национален парк Галичица.

Распространетост
----------------

Дистрибуцијата на подвидот "scabra" е ограничена исклучиво на Балканскиот Полуостров. За оваа жаба е карактеристично што е изразито акватичен и друштвен водоземец, кој се среќава во плитки, сончеви и најчесто во темпорални води. Како места за мрестење ги користи локвите во отворените шумски терени или во близина на рабовите на шумите, но исто така и во различни типови на стоечки води. Овој вид е исклучително редок над шумската зона (Sidorovska et al. 2006). Жолтиот мукач е главно дневен вид, со исклучок во периодот на парење, кога може да биде активен и во текот на ноќта. Сезоната на парење започнува од крајот на март до мај-јуни. Возрасните единки хибернираат надвор од водната средина.

Во Национален парк Галичица, оваа жаба е со дисјунктивна дистрибуција која е ограничена на мочуришните делови покрај двете езера, планинските извори, како и во темпоралните локви и бари.

Заштита
-------

Видот е Балкански ендемит и е заштитен согласно Европскиот документ „ Директивата за живеалишта 92/43/EEC Анекс II: Животински и растителни видови кои се значајни за Унијата и чија заштита бара определување на посебни подрачја за заштита.

Наводи
------

1. 1 2 3  НП Галичица
**Филип Абсолон** (англиски:*Philip Absolon;* 24 ноември 1960

) е англиски сликар и член на уметничката група Stuckists.

Роден е во Кент, и е пра-пра внук на викторијанскиот сликар со водени бои Џон Абсолон (1815-1895). Тој е дислексичен. Почнал да присуствува на Кентовиот институт за уметност и дизајн (1977-9) каде се запознал со поетот Били Чајлдиш и уметникот Бил Луис, и преку кои се поврзал со поезијата и неговата работа, каде што подоцна станал полноправен член на нивната група. На универзитетот Епсон на кој се запишал (1979-1982) неговите слики биле искинати и фрлени по налог на деканот. Во 1987 година неговите слики на тема мачки биле одбивани од страна на Кралската академија на уметности. Поголем дел од својот живот, Абсолом е невработен.

Во 1999 година, Абсолом станал еден од 12-те членови на уметничката група Stuckists, и почнува да ги изложува неговите дела на изложби ширум светот, вклучувајќи ги: Лондон, Париз, Њујорк, и низ разни градови во Германија.

Моментално живее во Норфок, Англија.

Надворешни врски
----------------

* Абсолон на страницата на движењето Stuckist
* Абсолон, семејно мрежно место
* Џон Дејвис и слика на месецот
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Acaulospora|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Acaulospora gedanensis*** бил вид на габа од фамилијата Acaulosporaceae. Формирал арбускуларна микориза и везикули во корените. Пронајден во Полска како растел под *Festuca ovina*, тој бил опишан како нов вид во 1988 година. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q4672199
* Fungorum: 133511
* GBIF: 2560114
* IRMNG: 10452326
* MycoBank: 133511

 |

 |
Томас Харт Бентон, сликар
**Томас Харт Бентон** (15 април 1889 – 19 јануари 1975) е американски сликар и муралист. Заедно со Грант Вуд и Џон Стјуард Кари, тој бил во првите редови на регионалистичкото движење во сликарството. Неговите темперни бои создале фигури во неговите слики што го покажувале секојдневниот човек во сцени од животот во САД. Иако неговата работа е силно поврзана со средозападниот дел на САД, студирал во Париз, живеел и во Њујорк за повеќе од 20 години и се насликани композиции на неговата работа, летувал за 50 години на островот Винарницата на Марта и исто така се насликани сцени од западот и југот на Америка.

Животопис
---------

Бентон е роден во Неошо, Мисури, во влијателното семејството на политичари. Тој имал две помлади сестри, Марија и Милдред, и помлад брат, Натаниел.  Неговата мајка била Елизабет Мудро Бентон, а неговиот татко, полковник и адвокат, бил четири пати избран како конгресмен на САД. Татко му го испратил во Западната воена академија во 1905-1906, надевајќи се да започне политичка кариера. Растејќи во две различни култури, Бентон се побунил против плановите на својот татко. Тој сакал да го развива својот интерес во уметноста, а неговата мајка го поддржувала. Како тинејџер, тој работел како карикатурист за *Американски Џоплин,* весник во Џоплин, Мисури.

Во 1907 Бентон се запишал во училиштето на уметничкиот институт во Чикаго. Две години подоцна, тој се преселил во Париз и во 1909 го продолжил своето уметничко образование во Академијата на Јулијан. Неговата мајка го поддржала финансиски и емоционално да работи на уметноста додека не се оженил во неговите рани 30 години. Неговата сестра Милдред рекла: „Мојата мајка била голема помош при неговиот раст." Во Париз, Бентон ги запознал другите северноамерикански уметници, како што се мексиканскиот Диего Ривера и Стантон Макдоналд, застапник на синкроцизам. Под влијание на Макдоналд, Бентон потоа го усвоил синкромистичкиот стил.

Наводи
------

1. ↑  *Dictionary of Missouri Biography*, Lawrence O. Christensen, University of Missouri Press, 1999, pg. 62
2. ↑  „Thomas Hart Benton: Murals in the Missouri State Capitol". Архивирано од изворникот на 2015-02-21. Посетено на 1 March 2018.
3. ↑  Craven, Wayne (2003), *American Art: History and Culture*, McGraw-Hill, стр. 439, ISBN 978-0-697-16763-7 Укажано повеќе од еден `|ISBN=` и `|isbn=` (help)More than one of `|ISBN=` и `|isbn=` specified (помош).
***Bovista nigrescens***, вообичаено познат како **кафеав** пуфбол или **црн бовис**, бил крем бела или кафеава пуфка за јадење. Филогенетските врски помеѓу *Bovista nigrescens* и видовите Lycoperdaceae биле воспоставени врз основа на податоците за секвенцата на ITS и LSU од северноевропските таксони.

Опис
----

Овошното тело на *Bovista nigrescens* било 3–6 см во ширина. Грубо сферичното овошно тело било малку зашилено на дното. Иако немало стерилна основа, овошното тело било прицврстено за подлогата со една мицелијална врвка која често се раскинувала, оставајќи го овошното тело слободно да се тркала на ветрот. Надворешниот ѕид на почетокот бил бел, но набрзо се лушпел во големи размери при зрелоста за да се откриел темно виолетово-кафеавиот до црновен внатрешен ѕид што ја опфаќал масата на спорите. Овие спори заминувале преку апикална пора, која била предизвикана од екстензивно расцепување и пукање. Глеба често била темно виолетово-кафеава. Капилицијата била многу разгранета со кафеави дендроидни елементи. Спорите биле кафеави и јајцевидни, со пречник од 4,5–6 µm. Тие биле со дебели ѕидови и речиси мазни, со централна капка масло и долг, брадавиран педицел.

Живеалиште и дистрибуција
-------------------------

*Bovista nigrescens* puffballs често се наоѓале во тревата и пасиштата. Иако најзастапени биле кон крајот на летото до есента, тие опстојувале во стара сушена состојба многу месеци. Тие биле невообичаени во повеќето области, но чести во Северна и Западна Европа. Тие се јаделе кога се млади. Покрај тоа, тие се наоѓале на земја, полиња, тревници или на патиштата. Обично, тие можело да се најдат на надморска височина до 2.500 метри (8.202 стапки).

Наводи
------

1. ↑  Larsson E, Jeppson M (2008). „Phylogenetic relationships among species and genera of Lycoperdaceae based on ITS and LSU sequence data from north European taxa". *Mycological Research*. **112** (Pt 1): 4–22. doi:10.1016/j.mycres.2007.10.018. PMID 18207380.
2. ↑  Calonge, F.D. (1998). Flora Mycologica Iberica. Vol. 3. Gasteromycetes, I. Lycoperdales, Nidulariales, Phallales, Sclerodermatales, Tulostomatales. J. Cramer: Berlin, Germany. 271 p.
3. ↑  A plain and easy account of the British fungi, with descriptions of the esculent and poisonous species, details of the principles of scientific classification, and a tabular arrangement of orders and genera. London, Hardwicke, 1871. pg 107, pg 95.
4. ↑  Hoffmann-Dennert botanischer Bilderatlas, nach dem naturlichen Pflanzensystem. Suttgart, Schweizerbart, 1911. p. 57.
5. ↑  Synopsis of the British Basidiomycetes; a descriptive catalogue of the drawings and specimens in the Department of Botany, British Museum / by Worthington George Smith, F.L.S. London: Printed by order of the Trustees of the British Museum, 1908, og. 476.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q2679918
* BioLib: 60762
* EPPO: BOVINI
* Fungorum: 204379
* GBIF: 2535203
* iNaturalist: 117311
* IRMNG: 10802134
* MycoBank: 204379
* NCBI: 330932
* NZOR: 9f27a5a7-15c4-48cd-928b-4246a17cf170

 |

 |
**Ирска** (ирски: Éire; шкотски: Airlann; англиски: Ireland) се наоѓа на Северниот Атлантик западно од Велика Британија. од која е одвоен ос Северниот Проток, поточно Ирското Море и Светигеоргиевиот Проток. Другото е по величини помеѓу Британските Острови. Во Европа е трет, а во светот е двесетти остров по големина.

Ја сочинуваат покраините: Алстер, Манстер, Конот и Ленстер. Вкупно на островот има 32 единици. Политичкни, Ирска е поделена измеѓу Република Ирска, која зафаќа пет-шест острови, и Северна Ирска, делот на Обединетото Кралство, кој го зафаќа останатиот дел на североисточниот дел на островот. Бројот на граѓани изнесува околу 6,4 милиони во Република Ирска додека нешто повеќе од 1,8 милиони коишто живеат во Северна Ирска.

Релјефот на островот го карактеризираат ниски планини кои го опкружуваат центарот, со неколку пловни реки кои се протегаат во внатрешноста. Островот има бујна вегетација, како последица блага но променлива океанска клима, кои не ја карактеризираат екстремната клима. Густите шуми го прекривале островот сè до ова време. Шумите во 2013 година заземале единаесет проценти од островот, додека во европскиот просек се смета приесет и пет проценти. Во Ирска има 36 домородни видови на цицачи.

Луѓето ја продолжиле Ирска околу 8000 години. Келти владеел со овој остров од првиот век во новата ера до 17 век. Христијанството на островот е спроведено од петитот век. После инвазијата на Норман во 12 век, Англија пробувала да го совлада островот, меѓутоа, тоа го успеала тек после Тјудоровиот поход во 16 и 17 век. Овие случувања донеле до доаѓање на колонисти од Британија. Во последната деценија од 17 век, почнала да се спроведува политика таканаречена протестаска надмоќ (англ. Protestant Ascendancy) со цел да се осиромашат повеќето од католиците и протестански десиденти. Таа е продолжена и во XVIII век. Ирска во 1801 година станала дел од Обединетото Кралство, Велика Британија и Ирска. Ирската војна за независност во почетокот на XX век довела до поделување на островот, за да се направи Ирска како слободна држава, и Северна Ирска, која останала дел од Обединетото Кралство. После политичниот спорзум од 1998 година дошло до смирување на тензијата. Годината 1973 двата дела од Ирска станале дел од Европската економска заедница. Ирската култура имала голем впечаток на другите култури, посебно кинжевност, и нешто во мали мерки од науката и образованието.

Наводи
------

1. ↑  „Islands by Area". *UN System-Wide Earthwatch*. United Nations Environment Programme. 18 February 1998. Архивирано од изворникот на 2015-12-01. Посетено на 30 August 2008.