**Норвешка антарктичка експедиција (1910—1912)** — прва експедиција што стигнала до географскиот Јужен Пол, предводена од норвешкиот истражувач Роалд Амундсен. Тој и уште четворица пристигнале на полот на 14 декември 1911 година, пет недели пред британската група предводена од Роберт Фалкон Скот како дел од експедицијата „Тера Нова". Амундсен и неговиот тим безбедно се вратиле во нивната база, а подоцна слушнале дека Скот и неговите четворица придружници загинале на нивното враќање.

Првичните планови на Амундсен биле фокусирани на Арктикот и освојувањето на Северниот Пол со помош на проширен нанос во брод кој се наоѓа во мраз. Тој го искористил поларниот брод за истражување на Фритјоф Нансен, *Фрам*, и презел големо собирање средства. Подготовките за оваа експедиција биле прекинати кога, во 1909 година, ривалските американски истражувачи Фредерик Кук и Роберт Пири тврделе дека стигнале до Северниот пол. Амундсен потоа го променил својот план и почнал да се подготвува за освојување на Јужниот пол; неизвесен за степенот до кој јавноста и неговите поддржувачи ќе го поддржат, тој ја чувал оваа ревидирана објективна тајна. Кога тргнал во јуни 1910 година, тој ја навел дури и неговата екипа да верува дека се качуваат на арктичко летање и ја открил нивната вистинска дестинација на Антарктикот дури кога *Фрам* го напуштал нивното последно пристаниште, Мадејра.

Амундсен ја направил својата база на Антарктикот, која ја нарече „Фрамхајм", во Заливот на китовите на Големата ледена бариера. По неколкумесечна подготовка, поставување складишта и лажен почеток што завршил со речиси катастрофа, тој и неговата група тргнале на полот во октомври 1911 година. Во текот на нивното патување тие го откриле Акселхајберговиот Ледник, кој им обезбедил пат до Антиртичката Висорамнина и на крајот до Јужниот пол. Мајсторството на групата во користењето скии и нивната стручност со кучињата на санки обезбедиле брзо и релативно без проблеми патување. Другите достигнувања на експедицијата го вклучиле првото истражување на Земјата на Кралот Едвард VII и обемното океанографско крстарење.

Успехот на експедицијата бил широко поздравен, иако приказната за херојскиот неуспех на Скот го засенило нејзиното достигнување во Обединетото Кралство. Одлуката на Амундсен да ги држи во тајност своите вистински планови до последен момент била критикувана од некои. Неодамнешните поларни историчари поцелосно ја препознале вештината и храброста на грѕпата на Амундсен; постојаната научна база на полот го носи неговото име, заедно со она на Скот.

Позадина
--------

 *Ѓоа*, малата патека во која Амундсен и неговата екипа го освоиле Северозападниот Премин, 1903–06
Амундсен е роден во Фредрикстад околу 80 км од Кристијанија (денес Осло), Норвешка, во 1872 година, син на сопственик на брод.  Во 1893 година, тој ги напуштил студиите по медицина на Универзитетот Кристијанија и се пријавил како морепловец на бродот *Магдалена* за патување до Арктикот. По неколку дополнителни патувања тој одлучил да се посвети на патувањата; кога не бил на море, тој ги развивал своите вештини како скијач во крос-кантри во суровата средина на норвешката висорамнина Хардангервида.  Во 1896 година, инспириран од поларните подвизи на неговиот сонародник Фритјоф Нансен, Амундсен се придружил на Белгиската антарктичка експедиција, на бродот *Белгија* под водство на Адриен де Жерлаш.  На почетокот на 1898 година, бродот останал заробен во мраз во Белингсхаузеновото Море и бил држен речиси една година. Така, експедицијата станала, неволно, првата што поминала целосна зима во водите на Антарктикот, период обележан со депресија, речиси гладување, лудило и скорбут меѓу екипажот.  Амундсен останал нестраствен, снимајќи сè и користејќи го искуството како едукација во сите аспекти на техниките за поларно истражување, особено помагалата, облеката и исхраната. 

Патувањето на *Белгија* го означил почетокот на она што стана познато како Херојско доба на истражување на Антарктикот,  и било брзо проследено со експедиции од Обединетото Кралство, Шведска, Германија и Франција. Меѓутоа, по враќањето во Норвешка во 1899 година, Амундсен го свртел своето внимание на север. Уверен во своите способности да води експедиција, тој планирал премин на Северозападниот Премин, тогаш неоткриениот морска пат од Атлантикот до Тихиот Океан низ лавиринтот на северните канадски острови. Откако станал бродски капетан, Амундсен се здобил со мала брод, *Ѓоа*, кој го приспособил за патување на Арктикот. Тој обезбедил покровителство на кралот Оскар од Шведска и Норвешка, поддршка од Нансен и доволна финансиска поддршка за да тргне во јуни 1903 година со шестчлен екипаж.  Патувањето траело до 1906 година и било целосно успешно; Северозападниот Премин, кој со векови ги победувал морнарите, конечно бил освоен.  На 34-годишна возраст Амундсен станал национален херој, во првиот ранг на поларни истражувачи. 

Во ноември 1906 година, Американецот Роберт Пири се вратил од својата последна неуспешна потрага по Северниот Пол, барајќи нов најдалечен север од 87° 6' — запис оспорен од подоцнежните историчари.  Тој веднаш почнал да собира средства за понатамошен обид.  Во јули 1907 Д-р Фредерик Кук, поранешен соработник на Амундсен од *Белгија*, тргнал кон север на она што било навидум ловечко патување, но се шпекулирало дека е обид на Северниот пол.  Еден месец подоцна, експедицијата на Нимрод на Ернест Шеклтон отпловила за Антарктикот, додека Роберт Фалкон Скот подготвувал понатамошна експедиција доколку онаа на Шеклтон пропадне.  Амундсен не гледал причина да им го отстапи приоритетот на југ на Британците и јавно зборувал за изгледите за водење на експедиција на Антарктикот - иако неговата претпочитана цел останала Северниот Пол.

Подготовка
----------

### Нансен и *Фрам*

 Фритјоф Нансен, чиј арктички подвиг од 1893-1896 година го инспирирал Амундсен
Во 1893 година, Нансен го возел својот брод *Фрам* во арктичкиот мраз во близина на северниот сибирски брег и му дозволил да лебди во мразот кон Гренланд, надевајќи се дека оваа рута ќе го премине Северниот Пол. Во овој случај, бродот не се приближил до полот, а обидот на Нансен и Јалмар Јохансен да стигнат до него пешки исто така бил неуспешен. Сепак, стратегијата на Нансен станала основа на сопствените арктички планови на Амундсен.  Тој размислувал дека ако влезе во Северноледениот Океан преку Беринговиот Проток, источно од почетната точка на Нансен, неговиот брод ќе постигне посеверен нанос и ќе помине во близина или низ полот. 

Амундсен се консултирал со Нансен, кој инсистирал на тоа дека *Фрам* е единствениот брод погоден за таков потфат. *Фрам* бил дизајниран и изграден во 1891-93 година од Колин Арчер, водечки норвешки бродоградител и поморски архитект, во согласност со строгите спецификации на Нансен, како брод што ќе издржи долготрајна изложеност на најтешките арктички услови.  Најпрепознатливата одлика на бродот било неговото заоблено тело што, според Нансен, му овозможило на бродот „*да се лизне како јагула од прегратките на мразот*".  За дополнителна сила, трупот бил обложен со јужноамериканско зелено срце, најтврдото дрво на располагање, а попречните греди биле поставени низ целата нејзина должина.  Широкиот зрак на бродот од 36 стапки (11 м) во однос на неговата вкупна должина од 128 стапки (39 м) му дал значително тврд изглед. Овој облик ја подобрил својата сила во мразот, но влијаел на неговите перформанси на отворено море, каде што се движел бавно и бил склон да се тркала најнепријатно.  Сепак, неговиот изглед, брзина и квалитети на едрење биле споредни во однос на обезбедувањето сигурно и топло засолниште за екипажот за време на патување кое може да трае неколку години. 

*Фрам* излегол практично неповреден од експедицијата на Нансен по речиси три години поминати во поларниот мраз. По враќањето, тој бил ремонтиран,  пред да помине четири години под команда на Ото Свердруп, правејќи траси и истражувајќи 260.000 км2 на ненаселена територија на северните канадски острови.  По завршувањето на патувањето на Свердруп во 1902 година, *Фрам* бил поставен во Кристијанија.  Иако бродот технички бил сопственост на државата, премолчено било признаено дека Нансен прв го повикал. По неговото враќање од Арктикот во 1896 година, тој се стремел да го однесе *Фрам* на експедиција на Антарктикот, но до 1907 година таквите надежи исчезнале.  Кон крајот на септември истата година, Амундсен бил повикан во домот на Нансен и му било кажано дека може да го има бродот. 

### Почетни чекори

Амундсен ги објавил своите планови јавно на 10 ноември 1908 година, на состанокот на Норвешкото географско друштво. Тој го однел *Фрам* круг Хорновиот ’Рт до Тихиот Океан; по обезбедувањето во Сан Франциско, бродот требало да продолжи кон север, преку Беринговиот теснец до Поинт Бароу. Оттука, тој требало да постави патека директно во мразот за да започне да истражува наноси што ќе траат четири или пет години. Науката би била исто толку важна како и географското истражување; Амундсен се надевал дека континуираните набљудувања ќе помогнат да се објаснат голем број нерешени проблеми.  Планот бил примен со ентузијазам, а следниот ден кралот Хокон отворил претплатен список со подарок од 20.000 круни. На 6 ф евруари 1909 година, норвешкиот парламент одобрил грант од 75.000 круни за да го обнови бродот.  Општото собирање финансиски средства и деловното управување на експедицијата бил ставен во рацете на братот на Амундсен, Леон, така што истражувачот можел да се концентрира на попрактичните аспекти на организацијата. 

Во март 1909 година било објавено дека Шеклтон достигнал јужна географска широчина од 88° 23′ на од Јужниот пол - пред да се вратите назад; така, како што забележал Амундсен, на југ „*остануваше мало ќоше*".  Тој бил безрезервен во пофалбите за постигнувањата на Шеклтон, пишувајќи дека Шеклтон е еквивалент на југот на Нансен на север.  По ова речиси промашување, Скот веднаш ја потврдил својата намера да води експедиција (што станала експедиција на Тера Нова) која ќе го опфати „*малиот агол*" и ќе ја преземе наградата за Британското Царство. 

### Персонал

Роалд Амундсен, водачот на експедицијата
Амундсен избрал тројца поморски поручници за офицери на неговата експедиција: Торвалд Нилсен, морепловец кој ќе биде втор по команда; Јалмар Фредрик Ѓертсен и Кристијан Преструд.  Ѓертсен, и покрај тоа што немал медицинско потекло, бил назначен за лекар за експедиција и бил испратен на курс по хирургија и стоматологија.  Поморскиот ловец, Оскар Вистинг, бил примен по препорака на Преструд бидејќи можел да ја сврти раката кон повеќето задачи. Иако имал мало претходно искуство со кучиња на санки, Амундсен напишал дека Вистинг развил „*свој начин*" со нив и станал корисен аматерски ветеринар.  

Раниот избор за групата бил Олав Бјаланд, шампионски скијач кој исто така бил вешт столар и скијач.  Бјаланд бил од Моргедал во провинцијата Телемарк во Норвешка, регион познат по умешноста на своите скијачи и како дом на пионерот на модерните техники, Сондре Норхајм.  Амундсен го споделил верувањето на Нансен дека скиите и кучињата на санки го обезбедуваат далеку најефикасниот метод за транспорт на Арктикот и бил решен да ги регрутира највештите возачи на кучиња. Хелмер Хансен, кој ја докажал својата вредност на експедицијата на *Ѓоа*, се согласил повторно да патува со Амундсен.  Подоцна му се придружил Свер Хасел, експерт за кучиња и ветеран на патувањето на Свердруп во *Фрам* од 1898-1902 година, кој имал намера да патува само со Амундсен до Сан Франциско.  Столарот Јорген Стуберуд изградил пренослива зграда за да служи како основа за експедицијата, која можела да се демонтира и да се подготви за испорака со Фрам. Стуберуд побарал дозвола од Амундсен да се приклучи на експедицијата, што било одобрено. Свесен за вредноста на компетентен готвач, Амундсен ги обезбедил услугите на Адолф Линдстром, друг ветеран од Свердруп кој готвал на бродот *Ѓоа*. 

Од неговите искуства на бродот *Белгија* и *Ѓоа*, Амундсен ја научил важноста на долгите патувања на стабилни и компатибилни придружници,  и со овој искусен персонал чувствувал дека ја има сржта на неговата експедиција. Тој продолжил да регрутира до 1909 година; групата на *Фрам* на крајот ќе има вкупно 19 членови. Сите овие освен еден биле лични избори на Амундсен; Исклучок бил Јалмар Јохансен, кој бил преземен на барање на Нансен. Од неговиот епски марш со Нансен, Јохансен не можел да се смири. И покрај напорите на Нансен и другите да му помогнат, неговиот живот станал надолна спирала од пијалак и задолженост.  Нансен сакал да му даде последна шанса на својот поранешен другар да покаже дека сè уште е способен работник на теренот; чувствувајќи дека не може да ги одбие желбите на Нансен, Амундсен неволно го прифатил Јохансен.  Групата содржела двајца странци: младиот руски океанограф Александар Кучин, кој бил ученик на Бјорн Хеланд-Хансен и шведскиот инженер Кнут Сундбек.  

### Промена на планот

Во септември 1909 година, весниците објавиле извештаи дека Кук и Пири стигнале до Северниот Пол, Кук во април 1908 и Пири една година подоцна. Запрашан за коментар, Амундсен избегнал целосно одобрување на кој било истражувач, но претпоставувал дека „*веројатно нешто ќе остане да се направи*".  Додека ја избегнувал контроверзноста околу ривалските тврдења, веднаш увидел дека неговите сопствени планови ќе бидат сериозно засегнати. Без привлечноста да го освои полот, тој ќе се борел да го одржи јавниот интерес или финансирањето. „*Ако експедицијата требаше да се спаси ... не ми остана ништо друго освен да се обидам да го решам последниот голем проблем — Јужниот пол*". Така Амундсен решил да оди на југ; Арктичкиот нанос можел да почека „*една или две години*" додека не биде освоен Јужниот пол. 

Амундсен не ја објавил својата промена на планот. Како што истакнува биографот на Скот, Дејвид Крејн, јавното и приватното финансирање на експедицијата биле наменети за научна работа на Арктикот; немало гаранција дека поддржувачите ќе го разберат или ќе се согласат со предложениот *волт-фајс*.  Понатаму, изменетата цел може да предизвика Нансен да ја отповика употребата на *Фрам*,  или парламентот да ја запре експедицијата поради страв да не го поткопа Скот и да ги навреди Британците.  Амундсен ги криел своите намери од сите освен од неговиот брат Леон и неговиот втор човек, Нилсен.  Оваа тајност довела до непријатност; Скот испратил инструменти на Амундсен за да им овозможи на нивните две експедиции, на спротивните краеви на земјата, да направат компаративни читања.  Кога Скот, во Норвешка за да ги тестира своите моторни санки, му телефонирал на Амундсен дома за да разговараат за соработката, Норвежанецот одбил да го прифати повикот. 

Приватно ревидираниот распоред на експедицијата барала *Фрам* да ја напушти Норвешка во август 1910 година и отплови до Мадејра во Атлантикот, неговото единствено пристаниште. Оттаму, бродот ќе продолжи директно до Росовото Море на Антарктикот, упатувајќи се кон Заливот на китовите, влез на Росовиот Леден Гребен (тогаш познат како „Голема ледена бариера") каде што Амундсен имал намера да го направи својот камп. Заливот на китовите бил најјужната точка во Росовото Море до кој можело да навлезе брод, 110 километри поблиску до Полот од планираната база на Скот во Мекмердо.  Во 1907–09 Шеклтон сметал дека мразот во Заливот на Китовите е нестабилен, но од неговите студии за записите на Шеклтон, Амундсен одлучил дека бариерата овде е втемелена на шкрилци и дека ќе поддржува сигурна база.  По слетувањето на групата на брегот, *Фрам* требало да изврши океанографска работа во Атлантикот пред да ја преземе групата на брегот на почетокот на следната година. 

### Транспорт, опрема и материјали

Кучиња на палубата
Амундсен не ја разбрал очигледната аверзија на британските истражувачи кон кучињата: „*Може ли кучето да не го разбрало својот господар?* *Или господарот е тој што не го разбрал кучето*?", напишал тој подоцна.  По неговата одлука да оди на југ, тој купил 100 кучиња на санки од северен Гренланд — најдобрите и најсилните кои биле достапни. 

Скијачките чизми, специјално дизајнирани од Амундсен, биле производ на двегодишно тестирање и модификација во потрага по совршенство.  Поларната облека на групата вклучувала костуми од кожа од северен Гренланд и облека изработена по стилот на инуитите од кожи од ирваси, кожа од волк, ткаенина од Бурбери и габардин.  Санките биле конструирани од норвешки пепел со тркачи со челични потколеници изработени од американски хикори. Скиите, исто така направени од хикори, биле екстра долги за да се намали веројатноста за лизгање во процепите.  Шаторите — „*најсилните и најпрактичните што некогаш биле користени*"  — имале вградени подови и барале еден столб. За готвење на маршот, Амундсен го избрал шведскиот шпорет Примус наместо специјалниот шпорет што го смислил Нансен, бидејќи сметал дека вториот зафаќа премногу простор. 

Од неговите искуства за *Белгија*, Амундсен бил свесен за опасностите од скорбут. Иако вистинската причина за болеста, недостаток на витамин Ц, не била разбрана во тоа време, општо било познато дека болеста може да се спротивстави со јадење свежо сурово месо.  За да ја неутрализира опасноста, Амундсен планирал да ги надополни оброците за санки со редовно помагање на месо од фоки.  Тој, исто така, нарачал посебен вид пемикан кој вклучувал зеленчук и овесна каша: „*постимулативна, хранлива и поапетитна храна што би било невозможно да се најде*".  Експедицијата била добро снабдена со вина и алкохолни пијалаци, за употреба како лек и за празнични или социјални прилики. Свесен за губењето на моралот во *Белгија*, Амундсен обезбедил слободно време со библиотека од околу 3.000 книги, грамофон, големо количество плочи и низа музички инструменти. 

### Поаѓање

*Фрам* и *Тера Нова*
Во месеците пред заминувањето, средствата за експедицијата станале потешко да се набават. Поради ограничениот јавен интерес, зделките за весници биле откажани, а парламентот го одбил барањето за дополнителни 25.000 круни. Амундсен ја ставил под хипотека својата куќа за да ја одржи експедицијата на живот; во големи долгови, тој сега бил целосно зависен од успехот на експедицијата за да избегне лична финансиска пропаст. 

По едномесечно пробно крстарење во северниот дел на Атлантикот, *Фрам* отпловил до Кристијансан кон крајот на јули 1910 година да ги земе кучињата на бродот и да ги направи последните подготовки за поаѓање. Додека бил во Кристијансанд, Амундсен добил понуда за помош од Питер „Дон Педро" Кристоферсен, норвешки иселеник чиј брат бил норвешки министер во Буенос Аирес. Кристоферсен ќе обезбеди гориво и други одредби за *Фрам* во Монтевидео или Буенос Аирес, понуда што Амундсен со благодарност ја прифатил.  Непосредно пред *Фрам* да заплови на 9 август, Амундсен им ја открил вистинската дестинација на експедицијата на двајцата помлади офицери, Преструд и Ѓертсен. На четиринеделното патување до Фуншал во Мадејра, се развило расположение на неизвесност кај екипажот, кој не можел да има смисла за некои подготовки и чии прашања биле дочекани со заобиколни одговори од нивните службеници. Ова, вели биографот на Амундсен, Роланд Хантфорд, било „*доволно за да генерира сомнеж*". 

*Фрам* стигнал до Фуншал на 6 септември.  Три дена подоцна Амундсен го информирал екипажот за ревидираниот план. Тој им рекол дека има намера да направи „*заобиколен пат*" до Јужниот Пол на патот кон Северниот Пол, кој сепак бил неговата крајна дестинација, но ќе мора да почека некое време.  Откако Амундсен ги претставил своите нови предлози, секој човек бил прашан дали е подготвен да продолжи, и сите одговориле позитивно.  Амундсен напишал долго писмо со објаснување до Нансен, нагласувајќи како тврдењата на Северниот Пол на Кук и Пири им нанеле „*смртен удар*" на неговите првични планови. Чувствувал дека е принуден на оваа акција од нужда, побарал прошка и изразил надеж дека неговите достигнувања на крајот ќе го искупат секој прекршок.

Пред да заминете од Фуншал на 9 септември Амундсен испратил телеграма до Скот, за да го извести за промената на планот. Бродот на Скот *Тера Нова* го напуштил Кардиф поради голем публицитет на 15 јуни, а требало да пристигне во Австралија на почетокот на октомври. Токму во Мелбурн Амундсен ја испратил својата телеграма, со гола информација дека тој оди кон југ.  Не биле дадени никакви индикации за плановите на Норвежанецот или неговата дестинација на Антарктикот; Скот му напишал на секретарот на Кралското географско друштво, Џон Скот Келти: „*Претпоставувам дека ќе знаеме во догледно време*". Вестите за ревидираните планови на Амундсен стигнале во Норвешка на почетокот на октомври и предизвикале генерално непријателски одговор. Иако Нансен го дал својот благослов и топло одобрување,  дејствијата на Амундсен биле со неколку исклучоци осудени од печатот и јавноста, а финансирањето речиси целосно пресушило.  Реакциите во Британија биле очекувано неповолни; првичното неверување изразено од Келти набрзо се претворило во гнев и презир. „*На Скот му испратив целосни детали за тајното однесување на Амундсен...* *Да бев Скот, немаше да им дозволам да слетаат*", напишал Сер Клементс Маркам, влијателниот поранешен претседател.  Несвесен за реакциите на светот, *Фрам* пловел на југ четири месеци. Првите ледени брегови биле забележани на Нова Година 1911 година; самата бариера излегла на виделина на 11 јануари и на 14 јануари *Фрам* бил во Заливот на китовите.

Прва сезона, 1910-1911
----------------------

### Фрамхајм

Базата „Фрамхајм"
Откако *Фрам* бил закотвен на мраз во довод во југоисточниот агол на заливот, Амундсен избрал место за главната колиба на експедицијата, 4 километри од бродот.  Шест тимови од кучиња биле искористени за префрлање на залихите до локацијата, бидејќи започнала работата за подигнување на колибата. Бјаланд и Стуберуд ги поставиле темелите длабоко во мразот, израмнувајќи го накосениот терен. Бидејќи ветровите што преовладувале доаѓале од исток, колибата била подигната на оската исток-запад, со врата свртена кон запад; на овој начин ветрот го фатил само пократкиот источен ѕид.  Покривот бил поставен до 21 јануари, а шест дена подоцна колибата била завршена.  Дотогаш голема понуда на месо биле донесени во базата, за употреба од страна на бреговата група и да бидат поставени во складишта пред патувањето до југот.  Основата била наречена „Фрамхајм", „*домот на Фрам* ". 

Рано наутро во 3 февруари, *Тера Нова* пристигнала неочекувано во Заливот на китовите. Таа отпловила од Нов Зеланд на 29 ноември 1910 година и пристигнала во Мекмердо на почетокот на јануари. Откако го спуштил Скот и неговата главна група таму, *Тера Нова* имала група од шест мажи, предводени од Виктор Кембел, на исток до Земјата на Кралот Едвард VII. Оваа група имала намера да ја истражи оваа тогаш непозната територија, но била спречена од морскиот мраз да се приближи до брегот. Бродот пловел кон запад по работ на бариерата во потрага по можно место за слетување кога наишол на *Фрам*.  Скот претходно шпекулирал дека Амундсен би можел да ја направи својата база во областа Веделово Море, на спротивната страна на континентот;  овој доказ дека Норвежаните ќе ја започнат трката за полот со предност од 60 наутички милји била алармантна перспектива за Британците.  Двете групи се однесувале цивилизирано една кон друга; Кембел и неговите офицери Хари Пенел и Џорџ Мареј Левик појадувале на бродот *Фрам* и возвратиле со ручек на *Тера Нова*.  Амундсен бил олеснет кога дознал дека *Тера Нова* нема безжично радио, бидејќи тоа би можело да ја загрози неговата стратегија да биде прв со веста за поларна победа.  Сепак, тој бил загрижен од забелешката на Кембел која имплицирала дека моторизираните санки на Скот функционираат добро.  Сепак, тој и понудил на британската група локација покрај „Фрамхајм" како база за истражување на Земјата на Кралот Едвард VII. Кембел ја одбил понудата и отпловил за Меклурдо за да го извести Скот за тоа каде се наоѓа Амундсен. 

### Патувања

Акселхајбергов Ледник
На почетокот на февруари, Амундсен почнал да ги организира патувањата за поставување складишта преку бариерата, како подготовка за нападот на полот следното лето. Складиштата за снабдување однапред поставени во редовни интервали на проектираната рута ќе ја ограничат количината на храна и гориво што групата на Јужниот Пол ќе треба да ги носи. Патувањата во депото ќе бидат првите вистински тестови на опрема, кучиња и мажи. За првото патување, да започне на 10 февруари, Амундсен ги избрал Преструд, Хелмер Хансен и Јохансен да го придружуваат; 18 кучињата требало да влечат три санки.  Пред да замине, Амундсен му оставил инструкции на Нилсен во врска со *Фрам*. Бродот требало да отплови до Буенос Аирес за репровизија, пред да преземе програма за океанографска работа во Јужниот Океан и потоа да се врати на Бариерата што е можно порано во 1912 година. 

Кога четворицата мажи го започнале своето патување кон југ, нивното единствено знаење за бариерата било од книгите што претходните истражувачи ги објавиле, и тие очекувале тешки услови за патување. Тие биле изненадени кога откриле дека површината на бариерата е многу слична на онаа на конвенционален ледник; поминале 28 километри првиот ден.  Амундсен забележал колку добро функционираат неговите кучиња во овие услови и се чудел на англиската аверзија кон употребата на кучиња на бариерата.  Групата достигна 80° С на 14 февруари, а по поставувањето на депото се свртела кон дома, стигнувајќи до „Фрамхајм" на 16 февруари. 

Втората група за поставување складишта го напуштила „Фрамхајм" на 22 февруари, со осум мажи, седум санки и четириесет и две кучиња.  Условите на бариерата нагло се влошиле; Просечните температури се намалиле за 9 °C (16 °F),  и груб снег се префрлил низ претходно мазната ледена површина. На температури понекогаш и до −40 °C (−40 °F), на 3 март групата достигнала до 81° S, каде што основале второ депо.  Амундсен, Хелмер Хансен, Преструд, Јохансен и Вистинг потоа продолжиле со најсилните кучиња, надевајќи се дека ќе достигнат до точка 83° S, но во тешки услови запреле на точка 82° С на 8 март.  Амундсен можел да заклучи дека кучињата се исцрпени;  групата се свртела кон дома и со лесни санки патувала брзо за да стигне до Фрамхајм на 22 март.  Амундсен сакал повеќе резерви однесени на југ пред претстојната поларна ноќ да го оневозможи патувањето, а на 31 март групата од седум мажи предводена од Јохансен го напуштила Фрамхајм на 80°. С складиште со шест заклани фоки - и 1.100 килограми месо.  Групата се вратила на 11 април - три дена подоцна од очекуваното - откако залутале во полето со процепи. 

Севкупно, патувањата за поставување складишта резултирале со основање на три складишта со 3.400 килограми залихи, во кои биле вклучени 1,400 килограми месо од фоки и 180 литри парафинско масло.  Амундсен научил многу од патувањата, особено на второто, кога кучињата се мачеле со претешките санки. Тој решил да го зголеми бројот на кучиња за поларното патување, доколку е потребно на сметка на бројот на мажи.  Патувањата откриле одредено неединство меѓу мажите, особено меѓу Јохансен и Амундсен. За време на второто патување, Јохансен отворено се пожалил на незадоволителната природа на опремата; Амундсен верувал дека неговиот авторитет бил оспорен.  

### Зима

Сонцето зајдело над Фрамхајм на 21 април, и не се појавило повторно четири месеци.  Амундсен бил свесен за здодевноста и губењето на моралот што ја уништило зимата на белгиската експедиција во мразот, и иако немал можност за санкање, тој се погрижил групата на брегот да остане зафатена.  Една итна задача била да се подобрат санките, кои не работеле добро за време на патувањата. Покрај оние избрани специјално за експедицијата, Амундсен донел неколку санки од експедицијата на Свердруп во *Фрам* од 1898–1902 година, за кои сега сметал дека ќе бидат подобро прилагодени за задачата што претстоела. Бјаланд ја намалил тежината на овие постари санки за речиси една третина, а исто така конструирал три свои санки од резервно дрво од хикори. Прилагодените санки требало да се искористат за преминување на бариерата, додека новиот сет на Бјаланд ќе се користел во последните фази од патувањето, преку самото поларно плато.  Јохансен ги подготвил оброците (42.000 бисквити, 1.320 конзерви пемикан и околу 100 кг чоколадо),  додека другите мажи работеле на подобрување на чизмите, опремата за готвење, очилата, скиите и шаторите.  За борба против опасностите од скорбут, мажите јаделе месо од фоки што било собрано и замрзнато во количини пред почетокот на зимата двапати на ден. Готвачот, Линдстром, го дополнил внесот на витамин Ц со боровинки и обезбедил интегрален леб направен со свеж квасец, богат со витамини Б.  

Додека Амундсен бил уверен во своите луѓе и опрема, тој, според Хасел, бил измачуван од мислите за моторните санки на Скот и стравот дека тие ќе ја однесат британската група до успех.  Имајќи го ова на ум Амундсен планирал да го започне поларното патување веднаш штом изгрее сонцето кон крајот на август, иако Јохансен предупредил дека ќе биде премногу студено на Бариерата толку рано во сезоната. Амундсен го отфрлил и на изгрејсонце на 24 август седум санки биле подготвени.  Загриженоста на Јохансен изгледала оправдана, бидејќи суровите услови во следните две недели - температури до −58 °C (−72 °F) - ги спречило мажите да заминат.  На 8 септември 1911 година, кога температурата се искачила на −27 °C (−17 °F), Амундсен одлучил дека не може повеќе да чека и групата од осуммина тргнала; Линдстром останал сам во Фрамхајм.

Втора сезона, 1911-1912
-----------------------

### Погрешен почеток

Групата постигнала добар првичен напредок, патувајќи околу 28 километри секој ден. Кучињата трчале толку силно што неколку од најсилните тимови биле одвоени од трагите и прицврстени на санките за да делуваат како баласт.  Во нивната облека од кожа од волк и ирваси, мажите можеле да се справат со ниските температури додека продолжиле да се движат, но кога застанале, страдале и едвај спиеле ноќе. Шепите на кучињата оставиле смрзнатини.  На 12 септември, со температури до −56 °C (−69 °F), групата запрела по само 7,4 километри и изградилаигло за засолниште.  Амундсен сфатил дека го започнале маршот премногу рано во сезоната и одлучил дека треба да се вратат во „Фрамхајм". Тој не би ги ризикувал животите на мажите и кучињата поради тврдоглавост.  Јохансен, во својот дневник, напишал за глупоста да се започне предвреме на толку долго и историско патување и за опасностите од опсесијата да се тепаат Англичаните. 

На 14 септември, на враќање во „Фрамхајм", тие оставиле поголем дел од опремата на точка 80° С, за да ги олеснат санките. Следниот ден, на ниски температури со силен спротивен ветер, неколку кучиња се смрзнале до смрт, додека други, премногу слаби за да продолжат, биле ставени на санките.  На 16 септември, 74 километри од Фрамхајм, Амундсен им наредил на своите луѓе да туркаат дома што е можно побрзо. Немајќи сопствена санка, тој скокнал на Вистинг и со Хелмер Хансен и неговиот тим трчал, оставајќи ги останатите зад себе. Тројцата се вратиле во Фрамхајм по девет часа, по што следеле Стуберуд и Бјаланд два часа подоцна и Хасел набргу потоа.  Јохансен и Преструд сè уште биле надвор на мразот, без храна и гориво; Кучињата на Преструд не успеале, а неговите потпетици биле многу премрзнати. Тие стигнале до Фрамхајм по полноќ, повеќе од седумнаесет часа откако се вратиле дома. 

Следниот ден, Амундсен го прашал Јохансен зошто тој и Преструд толку доцнат. Јохансен налутено одговорил дека чувствува дека се напуштени и го осудил водачот што ги оставил своите луѓе зад себе.  Амундсен подоцна ќе го извести Нансен дека Јохансен бил „*насилно непослушен*"; како резултат на тоа, тој бил исклучен од поларната група, која Амундсен ја намалил на пет луѓе.  Јохансен бил ставен под команда на Преструд, многу помлад од него како истражувач, во групата што ќе ја истражувала Земјата на Кралот Едвард VII. Стаберуд бил убеден да им се придружи, оставајќи ги Амундсен, Хелмер Хансен, Бјаланд, Хасел и Вистинг како ревидирана група на Јужниот Пол. 

### Патување на Јужниот Пол

#### Бариера и планини

 Мажи и кучиња во 1911 година
И покрај неговата возбуда да започне повторно, Амундсен чекал до средината на октомври и првите навестувања на пролетта. Бил подготвен да замине на 15 октомври, но бил задржан од временските услови уште неколку дена.  На 19 октомври 1911 година, петте мажи, со четири санки и педесет и две кучиња, го започнале своето патување.  Времето брзо се влошило и во густа магла групата залутала во полето со пукнатини што депо-групата на Јохансен ги открила претходната есен.  Вистинг подоцна се присетил како неговата санка, со Амундсен во него, речиси исчезнала по процепот кога снежниот мост се скршил под него. 

И покрај оваа блиска несреќа, тие поминувале повеќе од 28 километри на ден и достигнале 82° С на 5 ноември. Тие ја означувале својата рута со редица камења, изградени од снежни блокови, во интервали од три милји.   На 17 ноември стигнале до работ на бариерата и се соочиле со Трансантарктичките Планини. За разлика од Скот, кој би ја следел рутата на ледникот Бердмор, пионер на Шеклтон, Амундсен морал да најде свој пат низ планините. По неколку дена испитување на подножјето и искачување на околу 460 метри, групата нашла нешто што изгледала како јасна рута, стрмен ледник со 56 километри кој долго води нагоре до висорамнината. Амундсен го нарекол овој Акселхајбергов Ледник, по еден од неговите главни финансиски поддржувачи.  скачувањето било потешко отколку што очекувал тимот, многу подолго од потребата за заобиколување и од длабокиот, мек снег. По три дена тешко искачување, групата стигнала до врвот на ледникот.  Амундсен бил полн со пофалби за своите кучиња и ја презирал идејата дека тие не можат да работат во такви услови; на 21 ноември групата се искачила на 5,000 стапки (1,500 м). 

#### Марш до полот

По достигнувањето на 10,600 стапки (3,200 м) на врвот на ледникот, на 85° 36′ С, Амундсен се подготвил за последната фаза од патувањето. Од 45 кучиња кои успеале во искачувањето (7 загинале на Бариерата), само 18 продолжиле напред; останатите требало да бидат убиени за храна. Секој од возачите на санки ги убивал кучињата од својот тим, ги одерувал и го делел месото. Местото го нарекле Касапница, се сеќава Амундсен. „*Имаше депресија и тага во воздухот; толку многу ги сакавме нашите кучиња*".  Жалењето не го спречило тимот да ужива во обилната храна; Вистинг се покажал особено вешт во неговата подготовка и презентација на месото. 

Групата натоварила три санки со залихи за маршот од 60 дена, оставајќи ги преостанатите резерви и трупови од кучиња во депо. Лошото време го спречило нивното заминување до 25 ноември, кога претпазливо тргнале над непознатото тло во постојана магла.  Тие патувале по ледена површина скршена од чести пукнатини, кои заедно со слабата видливост го забавил нивниот напредок. Амундсен ја нарекол оваа област „*Ѓаволски ледник*". На 4 декември пристигнале до област каде што пукнатините биле сокриени под слоевите снег и мраз со празно место меѓу нив, што давало како што Амундсен го нарече „*непријатно шуплив*" звук додека групата поминувала преку неа. Оваа област ја крстиле „*Сала за танцување на ѓаволот*". Кога подоцна истиот ден излегле на поцврсто тло, ја достигнале точката 87° S. 

На 8 декември Норвежаните го поминале рекордот на Шеклтон на најоддалечениот југ од 88° 23′.  Како што се приближувале до полот, барале некаква пауза во пејзажот што може да укаже дека друга експедиција стигнала таму пред нив. Додека кампувале на 12 декември тие биле моментално вознемирени од црн предмет што се појавил на хоризонтот, но тоа се покажло како измет на нивните кучиња во далечината, зголемени со фатаморгана.  Следниот ден кампувале на 89° 45′ S, 28 километри од полот.  Следниот ден, 14 декември 1911 година, со договор на неговите другари Амундсен патувал пред санките, а околу 3 попладне групата стигнала до околината на Јужниот пол.  Тие го поставиле норвешкото знаме и го нарекле поларното плато „Висорамнина на кралот Хокон VII".  Амундсен подоцна размислувал за иронијата на неговото достигнување: „*Никогаш човек не постигнал цел толку дијаметрално спротивно од неговите желби.* *Областа околу Северниот Пол - да го земе ѓавол - ме фасцинираше уште од детството, а сега бев на Јужниот пол. Може ли нешто полудо*?" 

Следните три дена мажите работеле да ја поправат точната положба на полот; по спротивставените и спорни тврдења на Кук и Пири на север, Амундсен сакал да остави непогрешливи маркери за Скот.  По неколку читања на секстанти во различни периоди од денот, Бјаланд, Вистинг и Хасел скијале во различни насоки за да го „*запечатат*" полот; Амундсен образложил дека меѓу нив ќе ја заградат точната точка.  Конечно, групата подигнала шатор, кој го нарекле Полхајм, што е можно поблиску до вистинскиот пол како што можеле да пресметаат со нивните набљудувања. Во шаторот Амундсен оставил опрема за Скот и писмо упатено до кралот Хокон кое тој побарал од Скот да му го достави. 

#### Враќање во Фрамхајм

На 18 декември, групата го започнала патувањето назад во Фрамхајм.  Амундсен бил решен да се врати во цивилизацијата пред Скот и да биде прв со вестите.  Сепак, тој ги ограничил нивните дневни растојанија на 28 километри, за да се зачува силата на кучињата и мажите. На 24-часовната дневна светлина групата патувала во текот на замислената ноќ, за да го задржат сонцето на грб и со тоа да ја намалат опасноста од снежно слепило. Водени од снежните коњи изградени на нивното надворешно патување, тие стигнале до Месарската продавница на 4 јануари 1912 година и го започнале спуштањето до Бариерата.  Мажите на скии „*се спуштија надолу*", но за возачите на санки - Хелмер Хансен и Вистинг - спуштањето било несигурно; санките биле тешки за маневрирање, а сопирачките биле додадени на тркачите за да овозможат брзи запирања кога ќе се сретнат пукнатини. 

На 7 јануари, групата стигнала до првото од нивните складишта на Бариерата.  Амундсен почувствувал дека нивното темпо може да се зголеми, и мажите усвоиле рутина на патување од 28 километри, застанувајќи шест часа, а потоа продолжување на маршот.  Под овој режим тие поминале околу 56 км на ден, а на 25 јануари во 4 часот наутро, стигнале до „Фрамхајм". Од 52 кучиња кои почнале во октомври, 11 преживеале, влечејќи 2 санки. Патувањето до столбот и назад траело 99 дена - 10 помалку од планираното - и поминале околу 3,440 километри. 

#### Информирање на светот

По враќањето во Фрамхајм, Амундсен не изгубил време во завршувањето на експедицијата. По прошталната вечера во колибата, забавата ги натоварила преживеаните кучиња и опрема на бродот *Фрам*, кој тргнал од Заливот на китовите доцна на 30 јануари 1912 година. Прва дестинацијата била Хобарт во Тасманија. За време на петнеделното патување Амундсен ги подготвил своите телеграми и го подготвил првиот извештај што ќе го даде на печатот.  На 7 март, *Фрам* стигнал до Хобарт, каде што Амундсен брзо дознал дека сè уште нема вести од Скот. Тој веднаш испратил телеграми до својот брат Леон, до Нансен и до кралот Хокон, накратко информирајќи ги за неговиот успех. Следниот ден тој го испратил првиот целосен приказ до лондонскиот *Дејли хроникл*, на кој ги продал ексклузивните права.  *Фрам* останал во Хобарт две недели; додека таму ѝ се придружил бродот на Даглас Мосон *Аурора*, кој бил во служба со Австралазиската антарктичка експедиција. Амундсен им дал подарок од своите 11 преживеани кучиња.

Последици
---------

### Современи реакции

Податотека:ClementsRMarkham geographer.jpgКлементс Маркам, угледниот британски географ, бил остар критичар на промената на планот на Амундсен и изразил приватни сомнежи за неговиот успех.
Во Хобарт, Амундсен добил телеграми со честитки, меѓу другите, од поранешниот американски претседател Теодор Рузвелт и од кралот Џорџ V од Обединетото Кралство. Кралот изразил особено задоволство што првото пристаниште на Амундсен при неговото враќање било на тлото на Британското Царство. Во Норвешка, која само шест години претходно станала независна земја по 500 години данска и шведска надмоќ, веста била прогласена во наслови на транспаренти, а националното знаме се веело низ целата земја. Сите учесници на експедицијата го добиле медалот на норвешкиот Јужен Пол (*Sydpolsmedaljen*), основан од кралот Хокон за да ја одбележи експедицијата.  Сепак, биографот на Амундсен, Роланд Хантфорд се осврнува на „*студот под овации*" поради тактиката на Амундсен. Еден норвешки весник изразил олеснување што Амундсен нашол нова рута и не навлегол на патот на Скот од Мекмердо. 

Во Британија, реакцијата на печатот за победата на Амундсен била воздржана, но генерално позитивна. Освен ентузијастичките извештаи во *Daily Chronicle* и *Illustrated London News* - од кои секој имал финансиски удел во успехот на Амундсен - *Манчестер Гардијан* забележал дека секоја причина за прекор била избришана од храброста и одлучноста на Норвежаните. Читателите на *Млада Англија* биле охрабрени да не го огорчуваат „*храбриот Норвежанец*" за честа што ја заслужил, а *„The Boy's Own Paper"* сугерирал дека секое момче од Британија треба да го прочита извештајот за експедицијата на Амундсен.  Дописникот *на Тајмс* му понудил благ прекор на Амундсен за неговиот неуспех да го извести Скот додека не било предоцна за вториот да одговори, „*уште понепотребно, бидејќи никој не би ја поздравил соработката во работата на Јужното поларно истражување повеќе од капетанот Скот .* *.. Сепак, никој што го познава капетанот Амундсен не може да се сомнева во неговиот интегритет, и бидејќи тој вели дека стигнал до Полот, ние сме обврзани да му веруваме*" 

Високи личности во Кралското географско друштво изразиле повеќе непријателски чувства, барем приватно. За нив, подвигот на Амундсен бил резултат на „*валкан трик*". Маркам навестил дека тврдењето на Амундсен може да биде лажно: „*Мораме да ја чекаме вистината до враќањето на Тера Нова* ".  Кога подоцна во 1912 година, Амундсен се обратил до Кралското географско друштво, тој се чувствувал препорачан откако Лорд Керзон, претседателот на Друштвото, на шега повикал на „*трипати ура за кучињата*".  Шеклтон не се придружил во оцрнувањето на победата на Амундсен и го нарекол „*можеби најголемиот поларен истражувач на денешницата*".  Пред да ја слушне веста за смртта на нејзиниот сопруг, Кетлин Скот признала дека патувањето на Амундсен „*било многу добар подвиг ... и покрај својата иритација, човек мора да му се восхитува*" 

### Трагедијата на Скот

 Карта што ги прикажува поларните патувања на експедицијата Тера Нова на Скот (зелена) и експедицијата на Амундсен (црвена) за да стигне до Јужниот пол
Амундсен го напуштил Хобарт за да преземе предавачка турнеја низ Австралија и Нов Зеланд. Потоа заминал во Буенос Аирес каде што завршил со пишувањето на својата експедициона книга. Назад во Норвешка го надгледувал објавувањето на книгата, а потоа ја посетил Британија пред да започне долга турнеја со предавања низ САД.  Во февруари 1913 година, додека бил во Медисон, Висконсин, ја добил веста дека Скот и четворица другари стигнале до полот на 17 јануари 1912 година, но сите загинале до 29 март, за време на нивното враќање. Телата на Скот, Вилсон и Бауерс биле откриени во ноември 1912 година, по завршувањето на антарктичката зима. Во својот првичен одговор, Амундсен ја нарекол веста „*Ужасна, ужасна*".  Следувала неговата поформална почит: „*Капетанот Скот остави рекорд, за чесноста, за искреноста, за храброста, за сето она што го прави човекот*". 

Според Хантфорд, веста за смртта на Скот значела дека 

> „победникот Амундсен бил затемнет ... од страна на  Скот". Тој беше поразен затоа што, напротив, Амундсен беше обичен трагач на слава кој ги криеше своите вистински намери, користеше кучиња наместо да се потпира на влечење со луѓе и ги колеше истите кучиња за храна. Понатаму, тој важеше за „професионалец" што, според менталитетот на тогашната Британија од високата класа, го намалуваше сè што можеше да постигне.  Овој наратив беше силно зајакнат со објавувањето на списанијата на Скот и неговата „Порака до јавноста". 
> 
> 

Хантфорд истакнал дека 

> „книжевниот талент [на Скот] беше неговиот адут. Како да посегнал од својот закопан шатор и да се одмаздил." 
> 
>  

И покрај тоа, меѓу истражувачите името на Амундсен продолжило да се почитува. Во својот извештај за експедицијата на *Тера Нова* напишана неколку години подоцна, другарот на Скот, Апсли Чери-Гарард напишал дека главната причина за успехот на Амундсен биле „*многу извонредните квалитети на човекот*", особено неговата храброст во изборот да открие нова рута. отколку да го следи познатиот пат. 

### Историска перспектива

 Остатоци од последниот брод на Амундсен
Избувнувањето на Првата светска војна во 1914 година го одложил почетокот на севернополарниот нанос на Амундсен - на кој експедицијата на Јужниот пол била наменета како прелиминарна - до јули 1918 година. Потоа тргнал во специјално конструиран брод, *Мод*, кој останал во водите на Арктикот во следните седум години. Бродот не прелетал над Северниот пол, иако во текот на експедицијата станал четвртиот брод што го поминал североисточниот премин, по Норденскиолдовиот Вега и руските мразокршачи Тајмир и Вајгач. Амундсен ја напуштил експедицијата во 1923 година; преостанатите години од неговиот живот во голема мера биле посветени на поларното истражување по воздушен пат. На 12 мај 1926 година, на воздушниот брод *Норге* со Линколн Елсворт и Умберто Нобиле, Амундсен прелетал над Северниот пол. Тој и Вистинг, исто така на воздушниот брод, биле првите луѓе што ги посетиле двата пола.  Во 1928 година, додека се обидувал да ја спаси подоцнежната Нобилова експедиција, Амундсен исчезнал со својот авион во морето помеѓу Норвешка и Шпицберген. 

Сите четворица мажи кои стоеле на полот со Амундсен биле замолени да го придружуваат нивниот водач на *дрифтот Мод*. Бјаланд и Хасел одбиле; ниту еден не учествувал во какви било дополнителни поларни потфати.   Хелмер Хансен и Вистинг и се придружиле на *Мод* ; вториот го презел раководството кога Амундсен ја напуштил експедицијата. Во 1936 година Вистинг го предводел *Фрам* на последното патување на бродот до Осло, каде што бил претворен музеј.  Јохансен, кој не можел да се врати во нормалниот живот по неговото враќање од Антарктикот, станал повлечен и некомуникативен. Тој одбил да разговара за неговите искуства или неговиот спор со Амундсен и се повлекол во животот на депресија и сиромаштија. На 4 јануари 1913 година се застрелал во неговите конаци во Осло. 

Митот за Скот траел до последната четвртина од 20 век, кога бил заменет со оној што го окарактеризира како „херојски аматер" чијшто неуспех во голема мера бил резултат на неговите сопствени грешки. Овој портрет, според културниот историчар Стефани Барчевски, е исто толку погрешен како и претходниот во кој се сметало дека не може да се критикува.  Во почетокот на 21 век, писателите предложиле повеќе образложени објаснувања за трагедијата на Скот отколку неговата неспособност, а неговата репутација до одреден степен била спасена.   Обновениот рефлектор на Скот, исто така, ги истакнал достигнувањата на Амундсен: Барчевски пишува дека „*Амундсен и неговите луѓе стигнаа до полот поради комбинацијата на врвно планирање, долгогодишно искуство со кучиња со санки и скии и импресивна физичка издржливост*".  Во нејзиниот извештај за експедицијата на Скот, Дијана Престон е подеднакво специфична во идентификувањето на основата на успехот на Амундсен. Тој бил фокусиран на единствената цел да го достигне полот, додека Скот морал да ги усогласи конкурентните тврдења за географско истражување и научно знаење. „*Практичен и искусен професионалец, [Амундсен] внимателно планираше и ги примени сите лекции што ги научи на Арктикот .* *.. [H]се потпираше исклучиво на добро испробаните транспортни средства и несентиментално го искористи нивниот потенцијал за храна. Тој беше на сличен начин ефикасен и  во управувањето со неговите луѓе*". 

### Современи истражувања

Во трудот објавен 100 години по експедицијата на Амундсен, истражувачите тврдат дека шаторот и знамињата се закопани под 17метарски мраз и околу една минута географска широчина северно од Јужниот пол, или околу една наутичка милја.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31  Langner. sfn error: no target: CITEREFLangner (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29  Huntford (*The Last Place on Earth*) 1985. sfn error: no target: CITEREFHuntford\_(The\_Last\_Place\_on\_Earth)1985 (help)
3. 1 2 3 4 5 6  Crane. sfn error: no target: CITEREFCrane (help)
4. ↑  Maxtone-Graham. sfn error: no target: CITEREFMaxtone-Graham (help)
5. ↑  Herbert. sfn error: no target: CITEREFHerbert (help)
6. 1 2 3 4 5  Fleming. sfn error: no target: CITEREFFleming (help)
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Barczewski. sfn error: no target: CITEREFBarczewski (help)
8. ↑  See Scott, J.M. harvnb error: no target: CITEREFScott,\_J.M. (help) for a summary account of Nansen's *Fram* expedition.
9. 1 2 3 4 5 6  Huntford 2001. sfn error: no target: CITEREFHuntford2001 (help)
10. 1 2  Nansen. sfn error: no target: CITEREFNansen (help)
11. 1 2  The Fram Museum. sfn error: no target: CITEREFThe\_Fram\_Museum (help)
12. ↑  Fairley. sfn error: no target: CITEREFFairley (help)
13. ↑  Scott, J.M. sfn error: no target: CITEREFScott,\_J.M. (help)
14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30  Amundsen. sfn error: no target: CITEREFAmundsen (help)
15. ↑  Riffenburgh. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh (help)
16. ↑  Weinstock, J. "Sondre Norheim: Folk Hero to Immigrant". sfn error: no target: CITEREFWeinstock,\_J.\_"Sondre\_Norheim:\_Folk\_Hero\_to\_Immigrant" (help)
17. ↑  Barr 1985. sfn error: no target: CITEREFBarr1985 (help)
18. ↑  *The New York Times*, 8 September 1909. sfn error: no target: CITEREFThe\_New\_York\_Times,\_8\_September\_1909 (help)
19. 1 2 3  Jones. sfn error: no target: CITEREFJones (help)
20. 1 2  Solomon. sfn error: no target: CITEREFSolomon (help)
21. 1 2 3  Preston. sfn error: no target: CITEREFPreston (help)
22. ↑  Roald Amundsen's Dog Farm
23. ↑  From text of Amundsen's letter, quoted in Huntford (*The Last Place on Earth*) 1985 harvnb error: no target: CITEREFHuntford\_(The\_Last\_Place\_on\_Earth)1985 (help).
24. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25  Huntford 1979. sfn error: no target: CITEREFHuntford1979 (help)
25. 1 2 3 4 5  Turley. sfn error: no target: CITEREFTurley (help)
26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  MacPhee. sfn error: no target: CITEREFMacPhee (help)
27. 1 2  Cherry-Garrard. sfn error: no target: CITEREFCherry-Garrard (help)
28. ↑  Sydpolsmedaljen (Norway's South Polar medal). sfn error: no target: CITEREFSydpolsmedaljen\_(Norway's\_South\_Polar\_medal) (help)
29. ↑  *The Times*, 9 March 1912. sfn error: no target: CITEREFThe\_Times,\_9\_March\_1912 (help)
30. 1 2  Huntford (*Shackleton*) 1985. sfn error: no target: CITEREFHuntford\_(Shackleton)1985 (help)
31. ↑  Barr, William. „Review of 'The Last Viking. The Life of Roald Amundsen'" (PDF). Посетено на 2020-11-22.
32. ↑  Sverre Helge Hassel. sfn error: no target: CITEREFSverre\_Helge\_Hassel (help)
33. ↑  Oscar Wisting. sfn error: no target: CITEREFOscar\_Wisting (help)
34. ↑  *The Daily Telegraph*, 19 December 2004. sfn error: no target: CITEREFThe\_Daily\_Telegraph,\_19\_December\_2004 (help)
35. ↑  Gray, Richard (31 December 2012). „Scott of the Antarctic could have been saved if his orders had been followed, say scientists". *The Telegraph*. Посетено на 27 March 2013.
36. ↑  National Science Foundation, 27 April 2009. sfn error: no target: CITEREFNational\_Science\_Foundation,\_27\_April\_2009 (help)
37. ↑  Orheim, Olav (21 January 2011). „The present location of the tent that Roald Amundsen left behind at the South Pole in December 1911". *Polar Record*. **47** (3): 268–270. doi:10.1017/S0032247410000719.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Норвешка антарктичка експедиција (1910—1912)" на Ризницата ? |

* iconПортал: Geography

* Map of Amundsen's and Scott's South Pole journeys from The Fram Museum (Frammuseet) (archive link)
* *The South Pole: An Account of the Norwegian Antarctic Expedition in the Fram* at Internet Archive and Google Books (scanned books original editions color illustrated)
* Roald Amundsens dagbok fra hans Sørpolen-ekspedisjon (*Roald Amundsen's diary from his South Pole Expedition*) at Sorpolen 1911–2011 (in Norwegian)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Антарктички експедиции (1819—1922) |
| --- |
|  |
| 1819—1900 | Руско Царство Белингсхаузен и Лазарев (1819—1821) \* Обединето Кралство Џејмс Рос (1839—1843) \* Белгија Жерлаш (1897—1899) \* Обединето Кралство Борхгревинк (1898—1900) |  |
|  |
| 1901—1909 | Обединето Кралство Скот (1901—1904) \* Германско Царство Дригалски (1901—1903) \* Шведска Норденшелд (1901—1903) \* Обединето Кралство Брус (1902—1904) \* Франција Шарко 1903—1905 \* Обединето Кралство Шеклтон (1907—1909) \* Франција Шарко (1908—1910) |
|  |
| 1910—1922 | Јапонска империја Сирасе (1910—1912) \* Норвешка Амундсен (1910—1912) \* Обединето Кралство Скот† (1910—1913) \* Германско Царство Филхнер (1911—1912) \* Австралија Мосон (1911—1914) \* Обединето Кралство Шеклтон (1914—1917) \* Обединето Кралство Шеклтон † (1921—1922) |

 |