**Јаболковата киселина** е органско соединение со хемиска формула C4H6О5. Таа е дикарбоксилна органска киселина која ја синтетизираат сите живи организми. Позната е по тоа што придонесува за пријатниот кисел вкус на овошјето, а се користи и како додаток на разни прехранбени производи. Јаболковата киселина има две стереоизомерни форми (L- и D-енантиомери), иако само L-изомерот постои во природата и во живиот свет. Солите и естрите на јаболковата киселина се познати како **малати**. Малатниот анјон е полупроизвод (интермедиер) во циклусот на лимонската киселина.

Биохемија
---------

L-јаболковата киселина е формата која се јавува во природата, додека смесата од L- и D-јаболкова киселина се произведува синтетски.

* L-јаболкова киселинаL-јаболкова киселина
* D-jаболкова киселинаD-jаболкова киселина

Малатот игра значајна улога во биохемиските процеси на живата клетка. Во C4 процесот на фиксација на јаглеродот кај растенијата, малатот е извор на CO2 за Калвиновиот циклус. Во циклусот на лимонската киселина, (S)-малатот е полупроизвод кој се формира со додавање на -OH група на фумарат. Тој може да се формира и од пируват преку анаплеротски реакции.

Малатот, исто така, се синтетизира со карбоксилација на фосфоенолпируват во клетките-заштитнички кај растенијата. Малатот, како двоен анјон, честопати ги придружува калиумовите катјони за време на преземањето на растворените супстанци во клетките-заштитнички, со цел да се одржи електричната рамнотежа во клетката. Акумулацијата на овие раствори во клетката-заштитничка го намалува потенцијалот на растворот, овозможувајќи ѝ на водата да навлезе во клетката и да поттикне отворање на стомините отвори.

Во состав на храната
--------------------

Јаболковата киселина за првпат била изолирана од јаболков сок, од страна на Карл Вилхелм Шеле во 1785 година. Антоан Лавоазје, во 1787 година, го предложил името *acide malique*, кое произлегува од латинскиот збор за јаболко, *mālum*. Јаболковата киселина е главната киселина во многу овошја, вклучувајќи ги кајсиите, капините, боровинките, црешите, грозјето, праските, крушите, сливите; а присутна е во пониски концентрации во други плодови, како што се агрумите. Таа е одговорна за киселкастиот вкус на зелените, недозреани јаболка. Присутна е и во грозјето и во повеќето вина, со концентрации до 5 g/l. Делумно е одговорна за опориот вкус на виното, иако концентрацијата ѝ се намалува со зреењето на грозјето.

Процесот на малактична ферментација ја претвора јаболковата киселина во послабо-киселата млечна киселина.

Поврзано
--------

* Киселини во вино
* CAM-фотосинтеза
* Малат-аспартат шатл
* Кребсов циклус

Наводи
------

1. ↑  „chemBlink Database of Chemicals from Around the World". *chemblink.com*. Архивирано од изворникот на 2009 јануари 22. Проверете ги датумските вредности во: `|archivedate=` (help)
2. ↑  Dawson, R. M. C. et al. *Data for Biochemical Research*, Oxford, Clarendon Press, 1959.
3. ↑  (Stockholm), Kungliga Svenska Vetenskapsakademien (1785). *Kungliga Svenska Vetenskapsakademiens handlingar: 1785* (англиски). Almqvist & Wiksell.
4. ↑  Jensen, William B. (2007). „The Origin of the Names Malic, Maleic, and Malonic Acid". *Journal of Chemical Education* (англиски). **84** (6): 924. doi:10.1021/ed084p924. ISSN 0021-9584.
5. ↑  „ORGANIC ACIDS CONCENTRATION IN CITRUS JUICE FROM CONVENTIONAL VERSUS ORGANIC FARMING". *www.actahort.org*. Архивирано од изворникот на 2018-06-02. Посетено на 2018 јули 07. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
6. ↑  C. S. Ough, M. A. Amerine (1988). *Methods Analysis of Musts and Wines, 2nd Edition* (англиски) (второ. изд.). Њујорк: Wiley-Interscience. ISBN 9780471627579.

Надворешни врски
----------------

* Масен спектар на јаболкова киселина
* Сметач: Активитет на вода и растворена супстанца во воден раствор на јаболкова киселина (на англиски)