Електростатска потенцијална карта на нитратниот јон (NO−  
3 ). Областите обоени со транспарентно црвена, околу надворешноста на самите црвени атоми на кислород, ги означуваат областите со најнегативен електростатички потенцијал.
**Полиатомски јон** (исто така познат како **молекуларен јон** ) е ковалентно врзано множество од два или повеќе атоми, или од метален комплекс, што се смета дека се однесува како една единица и има нето полнење што не е нула. Терминот молекула може или не мора да се однесува на полиатомски јон, во зависност од употребената дефиниција. Префиксот *поли- го* носи значењето „многу" на грчки, но дури и јоните од два атома обично се опишуваат како полиатомски. 

Во постарата литература, полиатомскиот јон можел да се нарече *радикал* (или поретко, како *радикална група* ). Во современата употреба, терминот *радикал* се однесува на различни слободни радикали, видови кои имаат неспарен електрон.

Едноставен пример за полиатомски јон е хидроксидниот јон, кој се состои од еден атом на кислород и еден атом на водород, кои заедно носат нето полнење од -1 ; неговата хемиска формула еOH−  
. Спротивно на тоа, јон на амониум се состои од еден атом на азот и четири атоми на водород, со полнење +1; неговата хемиска формула еNH+  
4 .

Полиатомските јони често се корисни во контекст на киселинско-базната хемија и во формирањето на соли .

Често, полиатомскиот јон може да се смета како конјугирана киселина или база на неутрална молекула. На пример, конјугирана база на сулфурна киселина (H 2 SO 4 ) е полиатомскиот водород сулфат анјон (HSO−  
4 ). Отстранувањето на друг водороден јон произведува сулфатен анјон (SO2−  
4 ).

Номенклатура на полиатомски анјони
----------------------------------

Постојат неколку модели кои можат да се користат за учење на номенклатурата на полиатомските анјони. Прво, кога ќе се додаде префиксот *би-* на името, во формулата на јонот се додава водород и неговото полнење се зголемува за 1. Алтернатива на *би-* префиксот е да се користи зборот водород на негово место: анјонот што произлегува од H+  
 .

  

Повеќето од вообичаените полиатомски анјони се оксианиони, конјугирани бази на оксикиселини (киселини добиени од оксиди на неметални елементи ). На пример, сулфатниот анјон,SO2−  
4, е изведен од H  
2SO  
4, што може да се смета како SO  
3 + H  
2O.

Второто правило се заснова на состојбата на оксидација на централниот атом во јонот, која во пракса е често (но не и секогаш) директно поврзана со бројот на атоми на кислород во јонот, следејќи ја шемата прикажана подолу. Следната табела ја прикажува фамилијата на хлор оксианион :

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Состојба на оксидација | −1 | +1 | +3 | +5 | +7 |
| Име на анјон | хлорид | хипохлорит | хлорит | хлорат | перхлорат |
| Структура | The chloride ion | The hypochlorite ion | The chlorite ion | The chlorate ion | The perchlorate ion |

Како што се зголемува бројот на атоми на кислород врзани за хлорот, оксидацискиот број на хлорот станува попозитивен. Ова доведува до следнава заедничка шема: прво, јонот *-ат* се смета за основно име; Со додавање на *пер-* префикс се додава кислород, додека менувањето на наставката *-ат* во *-ит* и додавањето на префиксот *хипо-* го намалува кислородот. 

Овие правила не функционираат со сите полиатомски анјони, но важат за неколку од почестите. Следната табела покажува како овие префикси се користат за некои од овие вообичаени анјонски групи.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| бромид | хипобромит | бромит | бромат | пербромат |
| Br− | BrO− | BrO−2 | BrO−3 | BrO−4 |
| јодид | хипојодит | јодит | јодат | периодат |
| I− | IO− | IO−2 | IO−3 | IO−4или IO5−6 |
| сулфид | хипосулфит | сулфит | сулфат | персулфат |
| S2− | S2O2−2 | SO2−3 | SO2−4 | SO2−5 |
| селенид | хипоселенит | селенит | селенат |  |
| Se2− | Se2O2−2 | SeO2−3 | SeO2−4 |  |
| телурид | хипотелурит | телурит | телурат |  |
| Te2− | TeO2−2 | TeO2−3 | TeO2−4 |  |
| нитрид | хипонитрит | нитрит | нитрат | пернитрат |
| N3− | N2O2−2 | NO−2 | NO−3 | NO−4 |
| фосфид | хипофосфит | фосфит | фосфат | перфосфат |
| P3− | H2PO−2 | PO3−3 | PO3−4 | PO3−5 |
| арсенид | хипоарсенит | арсенит | арсенат |  |
| As3− | AsO3−2 | AsO3−3 | AsO3−4 |  |
|

Некои оксо-анјони може да се димеризираат со губење на атом на кислород. Се користи префиксот *пиро-*, бидејќи реакцијата што ги формира овие типови хемикалии често вклучува загревање за да се формираат овие типови структури. Префиксот *пиро-* се означува и со префиксот ди*-*. На пример, дихроматниот јон е димер.

|  |  |
| --- | --- |
| сулфит | пиросулфит |
| SO2−3 | S2O2−5 |
| сулфат | пиросулфат |
| SO2−4 | S2O2−7 |
| фосфит | пирофосфит |
| PO3−3 | P2O4−5 |
| фосфат | пирофосфат |
| PO3−4 | P2O4−7 |
| арсенат | пироарсенат |
| AsO3−4 | As2O4−7 |
| хромат | дихромат |
| CrO2−4 | Cr2O2−7 |
| карбонат | дикарбонат |
| CO2−3 | C2O2−5 |

Други примери на чести полиатомски јони
---------------------------------------

Следните табели даваат дополнителни примери на најчесто сретнувани полиатомски јони. Бројот на полиатомски јони е многу голем.

Анјони| Тетрахидроксиборат |
| Ацетилид |
| Етоксид или етанолат |
| Ацетат или етаноат |
| Бензоат |
| Цитрат |
| Форматирајте |
| Карбонат |
| Оксалат |
| Цијанид |
| Хромат |
| Дихромат |
| Бикарбонат или хидрогенкарбонат |
| Водород фосфат |
| Дихидроген фосфат |
| Водород сулфат или бисулфат |
| Манганат |
| Перманганат |
| Цинкат |
| Алуминат |
| Волфрам |
| Азанид или амид |
| Пероксид |
| Супероксид |
| Хидроксид |
| Бисулфид |
| Цијанат |
| Тиоцијанат |
| Ортосиликат |
| Тиосулфат |
| Азид |
| Тетрапероксохромат |

Катјони| Јони на ониум | Карбениум јони | Други |
| --- | --- | --- |
| Гуанидиниум | Тропилиум | Меркур (I) |
| Амониум | Трифенилкарбениум | Диводород |
| Фосфониум | Циклопропениум |  |
| Хидрониум | Трифлуорометил |  |
| Флуорониум |  |  |
| Пирил |  |  |
| Сулфониум |  |  |

Наводи
------