Јозеф Улма

Датум и место на раѓање 2 март 1900 година Маркова Датум и место на смртта 24 март 1944 година Маркова

Погребно место - Гробиштата во Маркова

Јозеф Улма
Занимање - земјоделец, фотограф, социјален работник Националност - пољак

Брак - Викторија Ниемчак

Деца - Станислав, Барбара, Владислав, Францишек, Антони, Марија УлмаПредлошка:Biogram infobox
**Јозеф Улма** (роден на 2 март 1900 година во Маркова, починал на 24 март 1944 година ) - полски фармер, сопственик на фарма од неколку хектари, Божји слуга на Католичката црква, праведен меѓу народите. Заедно со сопругата и шесте деца, тој беше убиен од Германците како одмазда за криењето на две еврејски семејства.

Биографија
----------

### Предвоениот период

Јозеф Улма е роден во 1900 година во сиромашно селско семејство. Завршил четирикласно народно училиште. Во 1921 година бил повикан на воена служба. На 29-годишна возраст започнал да се школува во земјоделското училиште во Пилжно, специјализиран за овоштарство и градинарство, кое го завршил со одличен успех  .

Јозеф Улма бил активист и добро позната личност во локалната заедница. Тој го промовирал градинарството и одгледувањето зеленчук. Тој бил првиот градинар што го направил расадникот за овошни дрвја во Маркова. Се занимавал и со пчеларство и одгледување свилена буба. Покрај тоа, тој бил библиотекар во Католичкиот младински круг и активен член на ZMW „Wici". Неговата најголема страст била фотографијата  .

На 35-годишна возраст се оженил со Викторија Ниемчак, која била 12 години помлада од него. Сопружниците имаале шест деца. Во моментот на нивната смрт, тие очекувале седми потомок  .

### Помош на Евреите

За време на германската окупација, Јозеф Улма се вклучил во помагање на истребените Евреи. Веројатно во втората половина на 1942 година примил осум еврејски семејствата избегани од Голдман / „Сзал", Грунфелд и Диднер . Згора на тоа, тој им помогал на други еврејски семејства да изградат колиба во блиската шума, а потоа им обезбедувал храна и други производи  .

По некое време, шумскиот колиба била откриен од Германците, а четворица Евреи кои се криеле таму (три жени и едно дете) биле убиени. Фактот дека Улма им помагал на бегалците не бил откриен тогаш . Останатите осум Евреи се криеле на фармата кај Улма до пролетта 1944 година.

### Смртта

Главна статија: Zbrodnia w Markowej (1944)Во пролетта 1944 година, семејството Улма биле осудени од синиот полицаец, Влоџимиерз Леш, кој претходно го запленил имотот на семејството Сал и имал намера да се ослободи од неговите вистински сопственици. На 24 март 1944 година, германските воени полицајци од полициската станица во Ланцут го застрелале Јозеф Улма, неговата сопруга, која била во напредната бременост и шест деца (8-годишната Станислава, 6-годишната Барбара, 5-годишниот Владислав, 4-годишниот Францишек, 3-годишниот Антони и бебето од година и пол Марија). Сите криумчарени Евреи загинале заедно со нив  .

Комеморација
------------

На 13 септември 1995 година, Јозеф Улма и неговата сопруга постхумно беа наградени со медалот „Праведни меѓу народите" . На 24 март 2004 година, беше откриен споменикот посветен на нив во Маркова . Дополнително, со одлука на претседателот на Република Полска, Лех Качински од 25 јануари 2010 година, Улмите постхумно беа одликувани со Командантскиот крст од Орденот на Polonia Restituta .

На 17 септември 2003 година, бискупот од Пелплин, Јан Бернард Шлага, го отворил процесот на беатификација на 122 полски маченици од Втората светска војна, вклучувајќи ги Јозеф и Викторија Улма и нивните шест деца. На 20 февруари 2017 година, Конгрегацијата за каузи на светите и дозволи на Пржемишлската архиепископија да го преземе процесот на семејството Улма  .

Судбината на Јозеф Улма и неговото семејство станала симбол на мачеништвото на Полјаците убиени од Германците за помагање на Евреите . Музејот на Полјаците што ги спасуваат Евреите за време на Втората светска војна го носи името на семејството Улма, кој беше отворен во Маркова на 17 март 2016 година во присуство на претседателот на Република Полска, Анджеј Дуда  .

Фусноти
-------

1. 1 2 3  „Józef i Wiktoria Ulma z dziećmi". Архивирано од изворникот на 2013-05-03. Посетено на 2021-12-12.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
2. 1 2 3 4  „Oddali życie za bliźnich. Bohaterska rodzina Ulmów zginęła za ukrywanie Żydów". 72 (2482). 25-26 marca 2006. Наводот journal бара `|journal=` (help); Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
3. 1 2  „Józef Ulma pomagał także innej żydowskiej rodzinie". 14 marca 2012. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
4. ↑  *Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska*. **II**. Kraków: Jad Waszem. стр. 777. ISBN 978-83-87832-59-9.
5. ↑  „Proces beatyfikacyjny rodziny Ulmów będzie prowadzony przez Archidiecezję Przemyską". 2017-03-08. Архивирано од изворникот на 2023-06-10. Посетено на 2021-12-12.
6. ↑  „Jozef & Wiktoria Ulma" (англиски). Архивирано од изворникот на 2021-12-12. Посетено на 2021-12-12.
7. ↑  „Uroczystość otwarcia Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej". 2016-03-17.

Надворешни врски
----------------

* Матеуш Шпитма *Kaźń rodziny Ulmów. Polska rodzina zamordowana za ratowanie Żydów* (полски), 2014-03-24 Занемарен непознатиот параметар `|inventor=` (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 58824808
* LCCN: no2005116353
* ISNI: 0000 0001 1461 487X
* GND: 1151716502

 |

 |