Чајковски во 1887 г
**Симфонија бр. 5** во е-мол, [op.] 64 (мај-август 1888) — симфонија од Петар Илич Чајковски.

Приближно времетраење: 46 минути.

Ставови
-------

1. *Andante — Scherzo: Allegro con anima* (e-mol)
2. *Andante cantabile, con alcuna licenza* (D-dur)
3. *Valse: Allegro moderato* (A-dur)
4. *Andante maestoso - Allegro Vivace (Alla Breve) — Molto Meno Mosso* (E-dur → e-mol → E-dur)

Историја на создавањето
-----------------------

Музиката на Петар Илич Чајковски не била ценета за време на неговиот живот. 
За време на неговиот живот, тој често бил жртва на недоразбирање во татковината од критичарите како претставник на западниот правец во руската музика.
Додека на запад, неговата музика тенденциозно била толкувана површно: Теодор Адорно напишал дека вториот став на 5-та симфонија е „емотивна обвивка што припаѓа на филмската музика". 

Чајковски долго време го сметале за еден од најголемите романтични композитори. Можеби суштинска ревизија за неговото творештво дал Игор Стравински, кој рекол дека Чајковски ја извлекол големата мелодија] со која тој станал „најрускиот од сите руски композитори". Неговиот пристап се разликувал од строгиот западен мелодиски систем, заради тоа што тој внел словенска мешавина на чувствителност и интензитет, мекост и сила - со тој емоционален багаж западните толкувачи никогаш не знаеле да го објаснат па затоа го нарекле класифицирајќи го како „руска душа".

Чајковски имал создадено 6 симфонии (и програмски обоената  Манфред Симфонија), во сите,композиторот внесува - изрази за своите внатрешни борби со судбината. Тој ѝ напишал на неговата заштитничка, принцезата Надежда фон Мек во февруари 1888 година : *Судбина, е таинствената моќ што ги поништува сите наши напори да ја најдеме среќата*... *животот е постојан скок помеѓу мрачната реалност и возвишените соништа*... *А сепак вреди да се живее.*

Чајковски почнал да ја пишува Петтата симфонија во пролетта 1888 година. Во јуни истата година, тој ѝ пишува на г-ѓа Фон Мек,спомнувајќи здравствени проблеми и жалејќи се дека неговиот музички материјал повеќе не е лесен како порано. 

И покрај анксиозноста, тој конечно бил задоволен од симфонијата и на 5 ноември 1888 година ја диригирал нејзината прва изведба во Санкт Петербург. Публиката била фасцинирана, а злонамерната критика уште еднаш ја разнишала на композиторот. 

За среќа, во 1890, Чајковски ја диригирал симфонијата во Хамбург, во оваа прилика, нему лично му честитал и Јоханес Брамс. 

Петтата симфонија и денес е едно од најпопуларните дела на Чајковски. Во сите четири ставови се појавува судбоносната, воведна тема обележана како циклична форма на симфониски песни. 

Дека Чајковски, сакал да ја прикаже својата интимна борба со судбината во симфонијата сведочат белешките од скиците за неа од април 1888 година: *Вовед. Целосна посветеност на судбината или - исто е - на немилосрдните заклучоци на Внимание. Алегро (I) незадоволство, сомнеж, жалба, прекор. (II) Дали човекот треба да се држи до верата??? Прекрасна програма, само да можам да ја спроведам. Лесно, но тажно скерцо во форма на валцер е пример за Санкт Петербург. Во финалето, судбоносното варира и се трансформира и се изведува очајно, заканувачки, моќно, до православен напев за конечно не порасне во триумфална пофалба на животот*. 

### Првичен мотив

Теми и мотиви
Тема за мото, мм. 1-4:

  \relative c' { \time 4/4 \clef treble \key e \minor \tempo "Andante" 4 = 80  g4. g16 g a4.( g16-.) fis-. g4( e2.) b'4. b16 b c4.( b16-.) a-. b4( g2) e'4-- d-- c-- b-- a-- g2. e'4-- d-- c-- b-- a-- g2~ g8 }
Пуштањето на звучни снимки не е поддржано на вашиот прелистувач. Можете да ја преземете снимката.
Примарна тема 1 (PT1), мм. 42-50:

  \relative c' { \time 6/8 \clef treble \key e \minor \tempo "Allegro con anima" 4. = 104 \partial 8*1 c8( e)[ r16 e e8~] e fis-.( g-.) a( g) fis( e4) c8( g')[ r16 g16 g8~] g[ r16 fis fis8~] fis[ r16 e e8~] e4 }
Пуштањето на звучни снимки не е поддржано на вашиот прелистувач. Можете да ја преземете снимката.
Примарна тема 2 (PT2), mm. 116-128:

  \relative c' { \time 6/8 \clef treble \key e \minor \tempo 4. = 104 fis4.~ fis4 gis8( ais4.) b4( cis8) d4. cis fis, }
Пуштањето на звучни снимки не е поддржано на вашиот прелистувач. Можете да ја преземете снимката.

Наводи
------

1. ↑  „Symphony No. 5". Архивирано од изворникот на 2022-01-04. Посетено на 2022-01-04.
2. ↑  Tchaikovsky - Symphony No. 5 in E minor

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Петар Илич Чајковски |
| --- |
|  |
| 
* Список на композиции
* Музички стил
	+ Симфонии
* Руска петорка
* Бељаев циклус
* Смрт

 |
|  |
| Опери | 
* *Војвода*
* *Ундина*
* *Опричник*
* *Вакула ковачот*
* *Евгениј Онегин*
* *Орлеанската дева*
* *Мазепа*
* *Черевички*
* *Маѓепсница*
* *Пикова дама*
* *Јоланта*

 |
|  |
| Балети | 
* *Лебедово езеро*
* *Заспаната убавица*
* *Оревокршачка*

 |
|  |
| Симфонии | 
* Бр. 1 во ге-мол (*Зимски сни*)
* Бр. 2 во це-мол (*Малоруска*)
* Бр. 3 во Де-дур (*Полска*)
* Бр. 4 во еф-мол
* Симфонија во бе-мол (*Манфред*)
* Бр. 5 во е-мол
* Бр. 6 во бе-мол (*Патетична*)
* Симфонија во E♭-дур (недовршена)

 |
|  |
| Концерти | 
* Концерт за пијано бр. 1 во бе-мол
* Концерт за пијано бр. 2 во Ге-дур
* Концерт за пијано бр. 3 во Е-дур
* *Концерт Фантазија*
* *Анданте и финале*
* *Меланхолична серенада*
* *Валс-скерцо*
* Концерт за виолина во Де-дур
* *Варијации на рококо тема*
* *Пецо капричиозо*
* Концерт за чело

 |
|  |
| Оркестарски дела | 
* *Ромео и Јулија*
* *Бура*
* *Хамлет*
* *Италијанско капричо*
* *Франческа да Римини*
* *Луња*
* **Фатум**
* *Војвода*
* *1812 година (увертира)*
* *Словенски марш*
* *Свечена увертира на данската државна химна*
* *Марш за свеченото крунисување*
* Оркестарска свита бр. 1 во де-мол
* Оркестарска свита бр. 2 во Це-дур
* Оркестарска свита бр. 3 во Ге-дур
* Оркестарска свита бр. 4 во Ге-дур (*Моцартијана*)
* Серенада за гудачки инструменти

 |
|  |
| Вокална музика | 
* *Златоустова литургија*
* *Целоноќно бдение*
* *Москва*
* *Шест романси* (Оп. 38)

 |
|  |
| Камерна музика | 
* Став за квартет во Бе-дур
* Гудачки квартет бр. 1 во Де-дур
* Гудачки квартет бр. 2 во Еф-дур
* Гудачки квартет бр. 3 во е-мол
* *Спомен за драго место*
* Трио за пијано (Чајковски)Три за пијано во а-мол
* Гудачки секстет во де-мол (*Спомен од Фиренца*)

 |
|  |
| Музика за пијано | 
* *Скерцо на руски*
* *Спомен од Хапсалу*
* *Годишни времиња*
* Голема соната за пијано во Ге-дур
* Соната за пијано бр. 2 во цис-мол

 |
|  |
| Прикази | 
* *Чајковски* (филм од 1970)
* *Љубители на музика* (филм од 1971)

 |
|  |
| Луѓе | 
* Модест Илич Чајковски (брат)
* Владимир Давидов (внук)
* Антонина Милиукова (сопруга)
* Надежда фон Мек (мецена)

 |
|  |
| Поврзано | 
* Во популарните медиуми
* Куќа-музеј на Чајковски
* Музеј Чајковски (Воткинск)
* Московски државен конзерваториум Чајковски
* Симфониски оркестар Чајковски
* Чајковски (кратер)
* Меѓународен натпревар Чајковски
	+ Меѓународен натпревар за млади музичари Чајковски

 |
|  |
| 
* Категорија Категорија
* sound icon Аудио

 |

 |