recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Пјер д'Озие (1592-1660), француски генеолог и судија, кој го потврдувал француското благородништво
**Француското благородништво** (француски: *la noblesse française*) била привилегирана општествена класа во Франција од средниот век до нејзиното укинување на 23 јуни 1790 година за време на Француската револуција.

Од 1808  до 1815 година за време на Првото Царство, Наполеон доделил титули  кои биле признати како ново благородништво со Повелбата од 4 јуни 1814 година од кралот Луј XVIII од Франција.

Во периодот од 1814 до 1848 година (возобновувањето на Бурбонската династија во Франција и Јулската монархија) и од 1852 до 1870 година (Второ Француско Царство) француското благородништво било обновено како наследна разлика со ограничени привилегии и биле доделени нови наследни титули. По основањето на Третата Француска Република (4 септември 1870), француското благородништво престанало правно да постои и немало правен статус.   

Семејствата од француското благородништво според начинот на кој ја стекнале благородничката титула се делат на: семејства од древно благородништво и облагородени семејства.

За бројот на француски семејства со благородничко потекло изворите даваат различни податоци, но сите тие наведуваат дека француското благородништво пропорционално било меѓу најмалите благороднички класи во Европа. За 1789 година, францускиот историчар Франсоа Блуше дава цифра од 140.000 благородници (9.000 благородни семејства) и наведува дека околу 5% од благородниците можеле да докажат дека потекнуваат од феудалното благородништво од пред 15 век.  Со вкупно население од 28 милиони, тоа би претставувало само 0,5%. Историчарот Гордон Рајт дава бројка од 300.000 благородници (од кои 80.000 биле од традиционалниот *noblesse d'épée*),  што е во согласност со проценката на историчарот Жан де Вигери, или нешто повеќе од 1%. Во однос на поседите на земјиштето, во времето на револуцијата, благородничките имоти сочинувале околу една петтина од земјата.

Наводи
------

1. ↑  Bulletin des lois de la République française, 1808, page 177.
2. ↑  Thierry Lentz, Le Premier Empire: 1804 – 1815, Fayard 2018, page 342.
3. ↑  Charter of June 4, 1814.
4. ↑  Répertoire général alphabétique du droit français, 1901, page 533.
5. ↑  Régis Valette, *Catalogue de la noblesse française au XXIe siècle*, Robert Laffont, 2007, pages 12-13.]
6. ↑  Didier Lancien, Monique de Saint-Martin, *Anciennes et nouvelles aristocraties de 1880 à nos jours*, Les Editions de la MSH, 2014, page 232.
7. ↑  William Stearns Davis, *A History of France from the Earliest Times to the Treaty of Versailles*, 1919, page 537.
8. ↑  du Puy de Clinchamps, Philippe (1962). *La noblesse* [*The nobility*] (француски). Paris, France: Presses universitaires de FranceS. стр. 13.
9. ↑  Bluche, 84.
10. ↑  Wright, 15.
11. ↑  Viguerie, 1232.
12. ↑  Hobsbawm, 57, citing Henri Eugène Sée's *Esquisse d'une histoire du régime agraire en Europe aux XVIIIe et XIXe siècles* (1991).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Франција е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |
| --- |
|  **Свети Архангел Михаил** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Тетовско-гостиварска |
| **Архијерејско намесништво** | Гостиварско |
| **Парохија** | Мавровска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°45′20.3″N 20°41′43.2″E﻿ / ﻿41.755639° СГШ; 20.695333° ИГД﻿ / 41.755639; 20.695333Координати: 41°45′20.3″N 20°41′43.2″E﻿ / ﻿41.755639° СГШ; 20.695333° ИГД﻿ / 41.755639; 20.695333 |
| **Место** | Кракорница |
|  **Општина** | Маврово и Ростуше |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Архангел Михаил |
|  **Изградба** | XV век |
|
| Архитектонски опис |
|

**Свети Архангел Михаил** — главна селска црква во горнореканското село Кракорница. Црквата е гробјанска и е сместена во крајниот источен дел од селото.

Историја
--------

Црквата била изградена во XV век, а била обновена во 1998 година.

Архитектура
-----------

Градбата на црквата е со четириаголна основа. Градена е од тули, во целост е варосана и е покриена со лимен кров. На предната страна на црквата, покрај влезната врата, има уште три квадратни прозорци, при што на левиоет е виснато знамето на МПЦ-ОА, додека на десниот е виснато државното знаме на Македонија. Од двете страни на влезната врата има две мермерни плочи на кои се наведени имињата на добротворите кои помогнале во обновувањето на црквата во 1998 година. Над влезната врата има кружна фреска над којашто се насликани повеќе светци и архангели. Камбанаријата на црквата е во облик на лачна конструкција која се издига над средишниот дел од кровот на црквата, при што ѕвоното е сместено во просторот образуван со лакот.

Дворот на црквата е ограден со камена и бетонска ограда, а во него се сместени селските гробишта.

Галерија
--------

* Влезната порта од дворот на цркватаВлезната порта од дворот на црквата
* Страничен поглед на цркватаСтраничен поглед на црквата
* Предната страна на цркватаПредната страна на црквата
* Мермерната плоча десно од влезната вратаМермерната плоча десно од влезната врата
* Мермерната плоча лево од влезната вратаМермерната плоча лево од влезната врата
* Гробиштата во дворот на цркватаГробиштата во дворот на црквата

Поврзано
--------

* Кракорница
* Полошка епархија
* Гостиварско архијерејско намесништво
* Мавровска парохија

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 54. ISBN 978-608-65143-2-7.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Архангел Михаил" - Кракорница на Ризницата ?
Внатрешниот двор на Палацо Брера во Милано.
**Франческо Марија Ричини** (9 февруари 1584 - 24 април 1658) бил италијански барокен архитект.

Биографија
----------

Бил роден во Милано и тренирал под водство на Лоренцо Бинаго. Тој бил покровител на кардиналот Федерико Боромео, надбискуп на Милано. По престојот во Рим, тој станал *капомастро* под главниот архитект на катедралата во градот, Аурелио Треци, во 1605 година. Тој самиот бил издигнат на позицијата на вториот од 1631 до 1638 година.

Како и неговиот познат постар братучед, Карло Боромео, автор на водич за религиозна архитектура, Федерико Боромео објавил класични или антички модели. Во Ричини нашол отстапување од барокот, како што бил примерот со неговите цркви Санта Марија ала Порта и Сан Џузепе. Оваа мала црква во центарот на Милано (осветена 1616 година) имала високо украсена фасада (завршена во 1630 година) со волути. Внатрешноста била два квадрати инспирирани од Браманте.

Тој исто така работел и на палацосите на Брера (1627–1628), Анони (1631), Лита (1642–1648) и Дурини (1648). Тој придонел за дизајнот на дворот на Ospedale Maggiore (1625–1649), во соработка со Џован Батиста Месина, Фабио Мангоне и Џовани Батиста Креспи Тој, исто така, ја дизајнирал конкавната фасада за Collegio Elvetico, а исто така и за Collegio Borromeo во Павија и војводската палата на Certosa di Pavia (1625). Тој помогнал во изградбата на Сант'Алесандро во Зебедија во Милано. Тој го дизајнирал „Олтарот на Богородица на Успение" во катедралата Комо, дело кое траело неколку децении и било завршено во 1686 година.

 „Олтар на Богородица на Успение" во катедралата Комо
Неговиот син Џан Доменико исто така бил архитект. Се вели дека Ричини бил раното влијание на Франческо Боромини.

Наводи
------

* Wittkower, Rudolf (1993). „Art and Architecture Italy, 1600-1750". *Pelican History of Art*. 1980. Penguin Books. стр. 118–119.

Белешки
-------

1. ↑  „Complesso Monumentale e Museo della Certosa di Pavia". *cultura.gov.it*. Ministero della Cultura. Архивирано од изворникот на 2022-10-09. Посетено на 1 October 2022.
2. ↑  „Luigi Caccia Milan's hidden master of Architecture and Design". *archive.pinupmagazine.org*. PIN-UP magazine. Посетено на 6 February 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Франческо Марија Ричини" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 37712450
* LCCN: n87898911
* ISNI: 0000 0001 2128 5314
* GND: 118788647
* SUDOC: 253192285
* BNF: cb16205572s (податоци)

 |

 |
**Туѓинци во воз** (англиски: *Strangers on a Train*) - американски филм од 1951 година, во режија на Алфред Хичкок. Главните улоги ги играат: Фарли Гренџер, Рут Роман, Роберт Вокер, Лео Г. Керол, Патриша Хичкок и Кејси Роџерс. Во 1952 година, филмот бил номиниран за наградата „Оскар" во категоријата за најдобра кинематографија.

Синопсис
--------

Гај Хејнс (го гра Гренџер) е млад тенисер кој е во врска со Ан Мортон (ја игра Роман), ќерката на сенаторот Мортон (го игра Керол). Истовремено, тој е во постапка на развод од неговата сопруга Миријам (ја игра Роџерс), која е бремена со друг човек. Еднаш, додека патува со воз, Гај се среќава со Бруно Ентони (го игра Вокер), синот на богат човек. Ентони знае сè за Гај и за неговите проблеми, па му го предложува својот план за совршено убиство: тој да ја убие Миријам, а Гај да го убие татко му. На тој начин, двајцата ќе имаат полза, а полицијата нема да ги открие, зашто тие би убиле сосема непознати луѓе. Набргу, Бруно ја дознава адресата на Миријам, ја следи и ја убива во луна-паркот, а потоа бара од Гај да го изврши убиството. Во меѓувреме, Гај е осомничен за убиството на Миријам поради што се наоѓа под надзор на полицијата. Но, Бруно е упорен и по пошта му го испраќа планот од куќата, клучот од собата на татко му и пиштол. Тој му се наметнува на Гај и по една забава во куќата на Ан, таа насетува дека Гај и Бруно делат заедничка тајна. Тогаш, Гај му кажува на Бруно дека е согласен да го убие татко му и оди во неговата куќа, но таму го пречекува Бруно, а Гај му соопштува дека нема намера да го изврши убиството. Поради тоа, Бруно планира да се врати на местото на злосторството и таму да ја остави запалката на Гај, со цел полицијата да го најде доказот и да го обвини Гај за убиството. Во меѓувреме, Гај учествува на тениски натпревар, но со помош на Ан и нејзината сестра успева да пристигне навреме во луна-паркот. Таму започнува борба меѓу Гај и Бруно, кој погинува во несреќен настан, а еден сведок го препознава Бруно, со што Гај е ослободен од обвинението.

Наводи
------

1. ↑  IMBd, Strangers on a Train (1951) Awards (пристапено на 21.4.2018)
2. ↑  IMBd, Strangers on a Train (1951) (пристапено на 21.4.2018)
**Стојан Георгиев** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Внатрешната македонска револуционерна организација.

Животопис
---------

Илија Дигалов, Али Ибраимов, Стојан Георгиев и Крсте Велешанчето
Роден е во преспанското село Стење. Влегува во ВМРО. Станува помошник на Илија Дигалов и заедно со него и Алија Ибра од Пласница, Кичевско, на крајот на 1919 година заминува за Македонија, обиколувајќи ја Горна Преспа. Во пролетта 1920 година дејствуваат во Кичевско, а во текот на летото - во Охридско. Зимата на 1920-1921 година поминуваат во Албанија, а во пролетта дејствуваат во Преспа. Со своите другари Дигалов ја создава мрежата на Внатрешната македонска револуционерна организација, организира јатаци и ги казнува соработниците со државата.

Во септември 1922 година Илија Дигалов и Стојан Георгиев се предадени од градоначалникот на Глобочени, Мала Преспа и гинат во борба со грчки жандармерија. Според некои информации, во предавството имаат учество и двајца Власи, потоа казнети од ВМРО.

Наводи
------

1. ↑  Михайлов, Иван. Спомени, т. II, Льовен, 1965, стр. 156-157, 708.
2. ↑  Бурилкова, Ива. Кратка автобиография и спомени на Крум Константинов Петишев за революционната му дейност в поробена Македония, Известия на държавните архиви, бр. 85-86, София 2003, стр. 253
**Стојан Николов Георгиев (Мачката)** — македонски национален деец од пиринскиот дел на Македонија, борец за националните права на Македонците под Бугарија.

Стојан Георгиев потекнува од бунтовничко македонско семејство. Неговиот дедо од мајчина страна цели пет години поминал во затворот „Еди куле" како борец за ослободување на Македонија од Османлиското ропство. И други негови предци се бореле и умирале за слободата на македонскиот народ.

Стојан Георгиев (наречен Томовичин по дедо му Томо) — роден на 18 март 1938 година во градот Петрич, Пиринскиот дел на Македонија. Уште како ученик на 18-годишна возраст доаѓа во судир со бугарската власт поради неговиот јавно искажан став за постоење на Македонците како посебен народ од Бугарите и членство во илегалната македонска организација Илинден. Покрај бројните полициски испитувања и малтретирања од секаков вид, има одлежано две затворски казни од по четири години. По паѓањето на комунизмот во Бугарија, избран е за прв претседател на ОМО „Илинден". Наспроти сите закани и притисоци во Бугарија, учествува на разни меѓународни средби на кои го брани правото на Македонците да се стекнат со своите национални права.

Наводи
------

1. ↑  Cvetanka M. Vidovska (1998). *Bibliografija na ilustriranoto spisanie "Makedonija", 1953-1993: bibliografijata gi opfaḱa publikuvanite prilozi od otvori od Makedonija, avtori Makedonci od dijasporata, kako i prilozi od stranski avtori*. C.M. Vidovska.

Надворешни врски
----------------

* Македонија над сè Архивирано на 6 декември 2010 г. Стојан Георгиев-Томовичин, Битола, 1990
* Интервју со Стојан Георгиев.
* Говор на Стојан Георгиев на конференција на Обединетата Македонска Дијаспора
* Протест на ОМО Илинден-ПИРИН со изјава на Стојан Георгиев

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Стојан Герасимов Василев** — роден на 10 септември 1948 година во село Клуч, Пиринска Македонија, Бугарија.

1965 година во село Клуч биле убиени две момчиња поради нивното македонско национално чувство. Во наредните протести од страна на селаните учествувал и тогаш 17 годишниот Стојан. Вознемирен од неправдата започнал да пишува и растура летоци против бугарската влада во Петричката околија. Осомничен е од бугарската народна милиција и двапати испрашуван во полициската станица, но останал неразоткриен. Уапсен е при обид да укредне машина за пишување „0ПТИ­МА" од медицинскиот пункт во село Скрт, заедно со Крум Тимов и Славчо Николов, и осуден на 5 месеци затвор. 1975 година, заедно со Илија Тевилов се уапсени и осудени на 1,5 години затвор, заради тоа што ги напуштиле населените место каде биле распоредени од милицијата. Потоа е интерниран во село Крстец. И по излегувањето од затворот Државна безбедност (ДС) продолжила да го следи поради неговиот нескршлив македонски национализам.

По падот на комунизмот наново зел учество во борбите за човековите права на македонското малцинство во Бугарија и станал активен припадник на организацијата ОМО Илинден, а потоа и на партијата ОМО Илинден - Пирин. Во 1993 година му е признаено правото на борец против комунизмот, но Министерството на правосудството одбива да му исплати пензија поради неговото отворено изјаснување дека е Македонец. Стојан Василев е еден од основачите на Сојузот на репресираните Македонци во Бугарија, чиј обид за регистрација е одбиен од Благоевградскиот окружен суд.. Оваа позната практика на бугарските судови не го обесхрабрува и тој продолжува да се бори за правата на репресираните Македонци во Бугарија

Надворешни врски
----------------

* Правда под маса (англиски)

Наводи
------

1. ↑  (бугарски)  Архивирано на 12 јануари 2011 г. Спомен за младите македонски маченици од село Клуч
2. ↑  (бугарски)  Законораздавање под масата
3. ↑  (бугарски)  Архивирано на 3 јануари 2021 г. Дискриминацијата продолжува
4. ↑  (бугарски)  Отворено писмо до Мин.претседателот на Реп.Бугарија г-н Бојко Борисов

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Стојан Иванов Антов** (понекогаш **Антонов**) — македонски револуционер, тиквешки војвода во Внатрешната македонска револуционерна организација.

Биографиja
----------

Роден е во 1884 година во тиквешкото село Мрзен Ораовец, тогаш Османска Империја, денес во Република Македонија. Се стекнал со прогимназиално образование. По Втората балканска војна во летото 1913 година станал војвода во Тиквешко заедно со Атанас Калчев. Подоцна дејствувал во Кочанско.

По Првата светска војна учествува во реконструкцијата на револуционерната организација и од 1919 година е војвода во Тиквеш. Иван Михајлов за Антов и Калчев напишал:

>  *Калчев беше храбар човек, но малку груб и необразован. Стојан Антов беше исто така храбар, но прилично бурен човек, иако неговото образование не беше големо.* 
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Антов е убиен на 8 ноември 1921 година од страна на органите на полицијата при конфликтот на ВМРО со Владата на БЗНС.

Наводи
------

1. ↑  Енциклопедија ВМРО, Скопје, 2015, стр. 11
2. ↑  Николов, Борис Ј. Внатрешна македонско-одринска револуционерна организација. Војводи и раководители (1893-1934). Биографски-библиографски директориум, Софија, 2001, стр 10.
3. ↑  Михајлов, Иван. Спомени II. Ослободителна борба 1919 - 1924, Лев, 1965, стр 154.
4. ↑  Михајлов, Иван. Спомени II. Ослободителна борба 1919 - 1924, Лев, 1965, стр 709.
Урмашица  

**Урмашица** е источна пита направена од тесто со јајца и путер. Формата е слична како на урма, така и го добила своето име. Го има за јадење на масите од Србија и Босна и Херцеговина, како и во многу други кујни.

Урмашица најчесто се подготвува од бело остро брашно, прелиена е со шеќер , а се додава и лимон. Се прави така што тестото се притиска на рапавата страна од рендето, а потоа се прави така од сите страни, по што колачето останува со карактеристична шара. А во средината на урмашицата често се ставаат и ореви.

Наводи
------

1. ↑  Клајн, Иван и Милан Шипка. *Велики речник страних речи и израза*, 6. издање, „Прометеј", Нови Сад. 2010. ISBN 978-86-515-0482-5.

Надворешни врски
----------------

* Hurmasice, рецепт, онлајн "Miina kuhina"
Фантас проекција на западниот агол на Уметничката академија во Дрезден
**Фантас** (грчки: *Φαντασός*) во старогрчката митологија е бог на нереалните соништата.
Името потекнува од грчкиот јазик, од зборовите со значење, „видлив", „се појавува", како и „замислува", „има визија". 
Името на Фантас се одржало до денес, па од грчкиот јазик, во речиси сите јазици зборот „фантастично" опишува сè она што е нереално и неверојатно.

Митологија
----------

Онеирите се синови на Хипнос, богот на соништата: Морфеј, Фобетор и Фантас. Сите тројца, секоја ноќ заедно со мајка им Никта доаѓаат и на сите им носат сон. Фантас ги создава нереалните соништа, Морфеј ги обликува соништата, особено на кралевите и јунаците, а Фобетор ги создавал кошмарите. Според Овидиј, исто така, Морфеј бил одговорен за појавувањето на човечките ликови во соништата, а Фобетор и Фантас на животните, предметите, чудовиштата и сл.

Наводи
------

1. ↑  Дигитален речник на македонскиот јазик: фантастичен
2. ↑  Овидиј, *Преобразби*
**Хортон** (англиски: **Horton Hears a Who**) е анимиран, комедија – филм од 2008 год. Филмот е заснован според истоимената книга од 1954 година. Главните улоги т.е гласовите во филмот ги позајмуваат Џим Кери и Стив Карел. Филмот во првата недела во прикажувањето беше најгледан во американскиот boxoffice и имаше доста позитивни критики.

Синопсис
--------

Еден ден, слонот Хортон слуша повик за помош кој доаѓа од цветен прав. И, иако не може никој да види на тоа цвеќе, тој одлучува да им помогни. Се дознава дека цветниот прав е дом на народот Ху, кои живеат во својот град Хувил. Хортон се одлучува за помош да ги штити малите жители и нивниот дом, но тоа му носи само проблеми со неговите соседи кои одбиваат да поверуваат дека нешто би можело да живее во тој цветен прав. Но, Хортон не одбива да му помогне бидејќи секој човек е сепак човек, без разлика колку би бил мал.

| Глумци | Ликови |
| --- | --- |
| Џим Кери | Слонот Хортон |
| Сет Роген | Глушецот Мортон |
| Стив Карел | Нед МекДод |
| Карол Бурнет | Сур Кангару |
| Џош Флитер | Руди |
| Џеси МекКартни | Јојо МекДод |
| Ејми Поелер | Сели О’Мејли МекДод |
**Фани Лам Кристи** (родена 1952 година) е уметница родена во Хонгконг, специјализирана за скулптура и работи во Шкотска. Таа моментално работи од нејзиното студио во Пертшир, Шкотска.

Образование
-----------

Во 2004 година, Кристи дипломирала со диплома за уметности со почести на колеџот за уметност во Единбург. Таа претходно студирала сликарство во Хонгконг во 1970-тите, по што следеле студии за бизнис администрација и уметничко образование.

Работа
------

Работата на Кристи често била фокусирана на човековиот однос со природата. Универзитетот во Стирлинг, Советот на Перт и Кинрос и Шкотскиот парк за скулптури имаат дела од Кристи. Таа работела главно во бронза и глина, и преземала приватни и јавни нарачки, како и уметнички дела специфични за локацијата. Во 2014–2015 година, Кристи зела престој во Институтот за аквакултура на Универзитетот Стирлинг. Како дел од Grassroots Public Art Grant програмата што ја водела Западниот Лотиан совет, Кристи создала дело во Армадејл во 2010 година.

Кристи е член на неколку професионални организации, вклучувајќи ја работилницата за скулптура во Единбург, визуелните уметности во Шкотска, форумот за визуелни уметности Пертшир, Друштвото на шкотските уметници и Унијата на шкотските уметници. Таа е исто така член на групата уметници Heartwood Artists.

Избрани изложби и награди
-------------------------

* NS Macfarlane Charitable Trust награда, 2005 година
* *CUSP Архивирано на 12 мај 2022 г.*, Уметнички центар Макроберт, 2-30 мај 2015 година
* *Рефлексии на источната* уметност и серија настани, Универзитет Стирлинг, 20 септември-23 декември 2015 година
* *Фани Лам Кристи*, Уметнички и конференциски центар Бирнам, 3-30 септември 2016 г.
* *Фестивал на уметност Архивирано на 25 октомври 2020 г.*, замок Шанкил, округ Килкени, Ирска, 9-19 август 2018 година

Наводи
------

1. ↑  „Lot 162 - FANNY LAM CHRISTIE (CHINESE/SCOTTISH". *www.lyonandturnbull.com* (англиски). Посетено на 2019-09-30.
2. ↑  „Fanny Lam Christie | About". *University of Stirling* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-09-30. Посетено на 2019-09-30.
3. 1 2 3 4  Park, ArtParkS Sculpture. „Profile of Sculptor Fanny Lam Christie BA (Hons)". *ArtParkS Sculpture*. Архивирано од изворникот на 2019-09-30. Посетено на 2019-09-30.
4. 1 2  Damodaran, Clare (2013-09-05). „Artists exhibit in Blairgowrie during Perthshire Open Studios". *dailyrecord*. Посетено на 2019-09-30.
5. ↑  „Christie, Fanny Lam, b.1952 | Art UK". *www.artuk.org* (англиски). Посетено на 2019-09-30.
6. ↑  „Fanny Lam Christie - Sculptors - Caol Ruadh Sculpture Park". *www.scottishsculpturepark.com*. Посетено на 2019-10-02.
7. ↑  „Stirling presents 'Reflections of the East' art and event series". *www.stir.ac.uk* (англиски). 2015-09-18. Посетено на 2019-10-02.
8. ↑  1st Floor Annex, West Lothian Civic Centre (2014-02-12). „Public Art". *www.westlothian.gov.uk* (англиски). Посетено на 2019-10-25.
9. ↑  „Artist shapes up with award for sculpture". *www.scotsman.com* (англиски). Посетено на 2019-10-25.

Надворешни врски
----------------

* Уметнички дела од или по Фани Лам Кристи на Art UK
* http://www.scottishsculpturepark.com/artist-profile.php?id=34
**Урс Имбоден** (роден на 7 јануари 1975 година во Санта Марија Вал Мустаер, Швајцарија) - алпски скијач кој ги претставувал и Швајцарија и Молдавија.

Тој се натпреварувал за Швајцарија на Зимските олимписки игри 2002 година, каде го постигнал најдобриот резултат во кариерата; пласман на петтото место во слаломот.

Во 2006 година, по низа на опаѓачки резултати, тој бил истеран од швајцарскиот состав, и тој станал молдовски државјанин.

  

Потоа се натпреварувал за Молдавија на Зимските олимписки игри 2010, не успевајќи да ја заврши првата низа од слаломот.

Наводи
------

1. ↑  „Urs Imboden". Ski-DB. Архивирано од изворникот 8 март 2012. Посетено на 27 декември 2020.
2. ↑  „Alpine Skiing Results" (PDF). *Salt Lake City Winter Olympics Official Report*. LA84 Foundation. Архивирано од изворникот (PDF) на 6 мај 2010. Посетено на 27 декември 2020.
3. ↑  „Profile". *ursimboden.com* (германски). Архивирано од изворникот на 1 февруари 2011. Посетено на 18 December 2010.
4. ↑  „Men's slalom results". *Vancouver2010.com*. Vancouver Organizing Committee for the 2010 Olympic and Paralympic Winter Games. Архивирано од изворникот на 8 април 2010. Посетено на 27 декември 2020.

Надворешни врски
----------------

* Урс Имбоден на Меѓународната скијачка федерација
**Чорбаџија** или **чорбаџи** (турски сложеница *Çorbacı*  составена од зборот *Çorba* значи чорба или супа и наставката *ci* што значи работи, извршува, дели) — јаничарски воен чин во Отоманското Царство и начелно одговарал на чинот полковник во европските земји. Чорбаџија заповеда со еден орт, т.е. полк, додека ако зборот би бил буквално преведен, тоа би значел оној што дели чорба, што не е случај во стварноста. Можеби зборот потекнува од стариот турски збор *korbaşı,* што значи командант на единица или логор. Таа титула останала во Туркменистан (Средна Азија) до 1940 година, бидејќи таму корбаши биле водачи на бунтовничките коњанички одреди, наречени басмачи, кои се борле против Црвената армија и Советската Држава.Во морнарицата, титулата чорбаџи се однесувала на командантот на палубата, улога слична на ностромите во Европа.

Во неколку делови, покраини, во Османлиското Царство во кои христијаните биле мнозинство, како и во Македонија, Србија, Бугарија, зборот чорбаџија (македонски: чорбаџија, српски: чорбаџија бугарски: чорбаджия) се користел како ознака за руралната (христијанска) елита, поглавари на села и богати селани. Нив османлиските власти знаеле да ги вработат за разни административни задачи, како што се: собирање данок, за време на судења и сл. Меѓутоа, од крајот на 19 век, феноменот на османлискиот систем на владеење постепено исчезнува. Овој збор сè уште се користи во жаргон во Бугарија, Турција и Македонија за газда. Исто така, чорбаџијата во различни варијанти е исто така вообичаено презиме меѓу Албанците, Бугарите, Турците и Украинците.

Наводи
------

1. ↑  „Турски речник, објашњење самог значења речи". Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2021-07-24.
2. ↑  „чорбаџија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „чорбаџија" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  Појашњења речи чорбаџија
Хорок удар во меч меѓу колеџите Индијана и Илиноис.
**Хорок удар** е кошаркарски шут во кој офанзивниот играч се врти нормално во однос на кошот, и ја исфрлува топката на врвот на арка во момент кога раката и топката се високо над главата на играчот.
Хорок е тежок шут да се блокира, и најслаба точка на ударот е кога топката се крева над трупот и кон главата. 
Карим Абдул Џабар, еден од легендите на НБА, го патентира својот удар наречен „небесна јадица" (англиски: *sky hook*) благодарејќи на два детали: височината на Џабар од над 218 см и испуштањето на топката единствено на врвот на лакот. Џабар беше екстремно делотворен со неговата небесна јадица, и постигна 38.387 бода преку 20 НБА сезони. Џабаровата „небесна јадица" била блокиран само 6 пати во 20 години[], и одбранбените играчи кои тоа го сториле се високи „џинови" како и самиот Џабар:

* Вилт Чембрлен висок 216 см,
* Мануте Бол највисокиот НБА играч на сите времиња и воедно и највисокиот државјанин на САД според Гинисовата книга, висок 231 см,
* Ралф Сампсон, висок 224 см,
* Марк Итон висок 224 см,
* Хаким Олајџувон, висок 213 см,
* Артис Гилмор, висок 218 см.

Денеска, хорокот е непопуларен удар во САД, и почесто е користен во Европа. Во НБА, само Ендрју Бајнум од ЛА Лејкерс, чиј личен тренер е Џабар, вежба и ја користи „небесната јадица".
**Урфи Аки Аголи** (албански: *Urfi Agolli*); (Дебар,  1903
 - Мадрид,  1936
) бил учесник во Шпанската граѓанска војна.

Животопис
---------

Урфи Аголи е роден во Дебар. Завршил осумгодишно училиште во Лерин на грчки јазик. Од 1928 до 1930 година го продолжил школувањето во колеџот во Корча на француски јазик, каде се инспирира со напредните идеи за демократијата и заедно со неговите врсници се активира против режимот на Ахмед Зогу, поради што е и отстранет од колеџот. Со цел идеолошки да го скршат, во 1930 година е испратен во воениот колеџ во Рим. По завршувањето на студиите во колеџот, во 1932 година се запишува во Воената академија во Модена, од каде исто така е избркан поради антифашистичките активности и сè до Бари е придружен од италијанската полиција како опасен елемент за италијанското општество.

По враќањето во Албанија, за да се спаси од прогонот на режимот на Зогу, Урфи се враќа во Дебар, каде остана кратко време кај неговата сестра. Потоа, југословенската полиција го интернира во Нови Сад, обвинувајќи го за иредентистичка пропаганда против Југославија. Во 1933 година се враќа во Албанија и отслужува задолжителната служба во дополнителното офицерско училиште за резервисти во Тирана. Во 1934 заминува да работи во Франција, затоа што во Албанија режимските власти не му даваат шанса за преживување. Но, по само шест-месечен престој во Франција се враќа во Албанија, каде агентите продолжуваат да го прогонуваат. Во 1935 година е уапсен во Тирана како активист против феудалниот режим и за организирање на народот. Поради недостаток на докази по шест месеци е пуштен.

Во 1936 година, Аголи со помош на неколку негови пријатели повторно заминува за Франција каде работи како преведувач во еден париски хотел. По избувнувањето на Шпанската граѓанска војна, на почеток на август 1936 година Аголи се приклучува на Интернационалната бригада „Гарибалди" предводена од Италијанци. Во составот на оваа чета, која беше и една од првите интернационални, Аголи војува на фронтот на Арагон до октомври истата година. Учествува во една од најпрочуените битки во Каза де Кампо (во Мадрид) со XI и XII бригада.

Не е сосема јасно ког загинал Аголи. Според едни извори, тој загинал при одбраната на Мадрид во ноември 1936 година. Според друга верзија, тој бил убиен во Куеста де ла Пердиз, во северозападниот дел на Мадрид на 9 јануари 1937 година. А според трета верзија, Аголи дошол во Шпанија во октомври 1936 година преку Солун и загинал нешто подоцна, во април 1937 година кај Брунете пред Мадрид.

Во негова чест една улица во Дебар го носи неговото име.

Наводи
------

1. ↑  Sidbrint
2. ↑  Российский государственный архив социально-политической истории
3. ↑  Коробар, Перо (1989). Божо Стефановски (уред.). *Во меѓународните бригади на Шпанија*. Скопје: Студентски збор. стр. 215–220.
Део етнолошке збирке Народног музеја у КрушевцуШамија на народна носија од Крушевац
Део етнолошке збирке Народног музеја у КрушевцуЖолта шамија (детали)
**Шамија** — тенка марама со која жените ја покривале главата или ја прицврстувале косата. Таа најчесто е направена од маркизета. Исто така, шамијата може да биде и украсна капа која се носи вообичаено за време на свечени прилики.

Потекло
-------

Шамиите се составен дел од облеката на муслиманките и под нивното влијание, во времето на турската власт во Србија и Македонија, станале дел и од српските и македонските народни носии. Во многу краишта во Србија и Македонија марамата се носела секојдневно, биле во различни бои и различно украсени, сè во зависност од тоа за која прилика биле носени. Во селските средини и ден денес постарите жени носат марами, вообичаено се во потемни бои со многу цветови. Црната шамија се носи во знак на жалост и обично се носи година дена од смртта на покојникот.

Марамите и денес се многу популарни, но повеќе како моден детал него како задолжителен дел од гардеробата. Се прават од различни материјали, во различни облици и дизајни, а освен на глава се носат и околу вратот.

Поврзано
--------

* Марама
* Македонска народна носија

Наводи
------

1. ↑  „шамија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „шамија" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------

* Врањска стара носија
**Фридрих Ернст Феска** (15 февруари 1789 – 24 мај 1826) бил германски виолинист и композитор на инструментална музика.

Животот и кариерата
-------------------

Роден е во Магдебург. Неговиот татко, Јохан Петер Август Феска, бил пазарен судија во Магдебург и бил активен во музичкиот дел во градот. Тој посветил голем дел од своето време на вежбање на виолончело и пијано. Неговата мајка била пејачка, образована одЈохан Адам Хилер и Маријана Подлеска. Таа била професионален вокал во раниот живот.

Фридрих го добил своето рано музичко образование во Магдебург и ги завршил студиите во Лајпциг кај Thomaskantor Август Еберхард Милер. Кога имал само четири години, умеел да изведува дела со умерена тежина на пијано и почнал да ја проучува виолината. На рана петнаесетгодишна возраст се појавил пред јавноста со неколку концерти на виолина, кои биле примени со општ аплауз, што резултирало со негово именување за водечки виолинист на оркестарот Лајпциг Гевандхаус. Оваа позиција ја имал до 1806 година, кога станал концерт-мајстор на војводата Петар I од Олденбург. Во 1808 година бил назначен за соло-виолинист од кралот Џером Вестфалски во државниот театар Касел и таму останал до крајот на француската окупација (1814), кога заминал во Виена, а набргу потоа во Карлсруе, каде бил назначен за концерт-мајстор на големиот војвода од Баден .

Неговото нарушено здравје го спречило да ужива во бројните и заслужени триумфи што се должи на неговата уметност, а во 1826 година умрел од консумирање на рана триесет и седумгодишна возраст.

Синот на Феска, Александар, исто така постигнал одредена нота како композитор.

Работи
------

Како виртуоз, Феска се рангирал меѓу најдобрите мајстори на германската школа на виолинисти, на школата на Спор и на Јоаким. Посебно како лидер на квартет, се вели дека бил без конкуренција во однос на класичното достоинство и едноставноста на стилот. Помеѓу неговите композиции, највпечатливи биле неговите квартети за гудачки инструменти и други парчиња камерна музика. Неговите три симфонии (бр. 1 во Е♭, оп. 6; бр. 2 во Д, оп. 10; бр. 3 во Д, оп. 13) заедно со камерните дела сè нашле во каталогот на Оуџер,подоцна 1861. Неговите две опери, *Кантемир* и *Омар и Лејла*, биле помалку успешни. Напишал и некои свети композиции и бројни песни и вокални квартети.

Белешки
-------

1. ↑  *Catalogue of Augener & co.'s. universal circulating musical library*. London: Augener, Ltd. 1861. стр. 2, 7 100. catalogue of augener circulating library fesca.

Наводи
------

* </img> Оваа статија вклучува текст од публикација која сега е во

Надворешни врски
----------------

* Гудачки квартет Фридрих Феска бр.2, оп.1 бр.2 Звук-загризувања и кратка биографија
* Free scores by Frederic Ernest Fesca партитури
**Франческо Бонатели** (1830-1911) бил италијански филозоф од 19 век од римокатоличката спиритуалистичка традиција.

 Портрет на Франческо Бонатели
Франческо Бонатели бил роден во Исео, Бреша, Италија на 25 април 1830 година. Прво студирал филозофија на Универзитетот во Виена, а подоцна ја предавал таа тема на универзитетите во Болоња (1861–1867) и во Падова (1867–1911). Поднел оставка во 1874 година кога платонистот Џовани Марија Бертини објавил критики за католицизмот кои Бонатали ги сметал за премногу смели. Бил одговорен за воведувањето на аналитичкиот метод на германските психолози Јохан Фридрих Хербарт и Рудолф Херман Лоце во Италија.

Бонатели теоретизирал за природата на свеста, обидувајќи се да го објасни капацитетот на свеста за слободно дејствување, додека бил вклучен во механички и логички потреби. Тој го ставил човекот во центарот на неговата филозофска мисла и го бранел идеализмот од филозофиите на позитивизмот и материјализмот кои растеле во популарност во 19 век.

Внукот на Бонатели бил познатиот италијански филозоф Бернардино Вариско.

Бонатели починал во Падова, Италија на 13 мај 1911 година.

Дела
----

Меѓу неговите дела се:

* *Pensiero e conoscenza* (1864)
* *Coscienza e meccanismo interiore* (1872)
* *Discussioni gnoseologiche e note review* (1885)
* *Elementi di psicologia e logica per i licei* (1892)
* *Percezione e pensiero* (том 1: 1892; том. 2: 1894; том. 3: 1895)
* *Intorno alla conoscibilità dell'io* (1902)
* *Studi d'epistemologia* (1905)

Наводи
------

* Гарин, Е. Бонатели, „Франческо" во Брошерт, ДМ (ед.), *Енциклопедија на филозофијата*, второ издание, кн. 1 (Томсон Гејл, 2006), стр. 649.
* Гарин, Е. *Историја на италијанската филозофија*, кн. 2 (Родопи, 2008), стр. 947–951.
* Dizionario Biografico degli Italiani - Том 11 (1969)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 9970282
* LCCN: n83182347
* ISNI: 0000 0000 6122 5757
* GND: 12328712X
* SUDOC: 050126776
* BNF: cb126814025 (податоци)

 |

 |
**Франческо II Сфорца** (роден на 4 февруари 1495

 во Милано - починал на 24 октомври 1535

) бил војвода од Милано.

Тој бил син на Лудовико Сфорца и член на династија Сфорца. Кога Лудовико бил соборен од миланскио ттрон во текот на Италијанските војни, тој го однел Франческо во дворецот на царот Максимилијан I, кој се оженил со Бјанка Марија Сфорца. Кога неговио татко бил затворен и кога починал во 1508 година, во 1525 година Милано бил заземен од страна на Карло V, а по него Франческо бил назначен за војвода како последен од оваа династија.

| Владејачки титули |
| --- |
| Претходник**Франсоа I** | **војвода на Милано**1521–1535 | **Незаземено**Следен носител на титулата**Филип II** |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 32110035
* LCCN: nr00013422
* ISNI: 0000 0000 6120 1296
* GND: 130065331
* SUDOC: 118192957
* BNF: cb12540287k (податоци)
* BNE: XX1348580

 |

 |
Пет франци - 1945 година.
**Француски франк**, ISO 4217 : **FRF** — поранешно официјално платежно средство во Франција. Се означувал со симболот **FF** или **F** и бил поделен на 100 сантими.

 Пет сребрени франци - 1821 година, Луј XVIII.
Историјата на францускиот франк досега до раздобјето од 1360 до 1641 година, кога златниците наречени *франци* првпат биле воведени во Франција. Франкот бил повторно воведен во 1795 година кога ја заменил француската ливра, а бил заменет со евро во 2002 година по стапка од 1 евро = 6,55957 франци.

Во оптек имало монети од 5, 10, 20 сантими и од ½, 1, 2, 5, 10, 20 франци и банкноти од 20, 50, 100, 200 и 500 франци.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Француски франк" на Ризницата ? |

* EZB – Банкноти од франци
**Трајче Неделков Божиновски** македонски револуционер, деец на ВМОРО.

Животопис
---------

Трајче Неделков Божиновски е роден во селото Бабино, Демирхисарско. Во револуционерното движење учествувал од 1903 до 1908 година. За тоа време бил дел од четата на Јордан Пиперката во демирхисарско, и учествувал во битките против Османлиите кај селата Слоештица, Боиште и Прибилци.

Наводи
------

1. ↑ . Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том I, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Традиционален тутунџија во Англија
**Тутунџија** продавач на тутун во разни облици (рефус, цигари, пури, тутун за луле, бурмут и др.) како и други потребштини за пушење. Тука може да се продаваат и лулиња, прибор за луле и сл.

Поимот „тутунџија" не треба да се меша со зборот *тутунар*, што е впрочем земјоделец кој одгледува тутун.

Поврзано
--------

* Тутун
* Цигара
* Пура
* Луле
* Тутунар

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4139919-5
* BNF: cb13169278n (податоци)
* NKC: ph587409

 |

 |
**Трајче Миланов Стреоски** ( 1919
 во Орланци (Кичевско) —  1944

 во Десово, Прилепско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Поради тоа што неговите родители биле печалбари во Загреб, имал можност да се школува и да заврши шест класа гимназија. Некое време работел во старата општина во селото Ижиште. Уште од првите денови на НОВ, како напреден младинец, работел за народноослободителната војска на Македонија. Во летото 1943 годинa, како член на СКОЈ, меѓу првите се поврзал со Кире Гаврилоски-Јане кој работел на овој терен како nозадински работник и член на Обласниот комитет за Прилепската општина. Трајче бил мобилизиран од бугарската војска за воена вежба, но знаејќи ја намерата на окупаторот, избегал и заминал во партизани во есента 1943 година во редовите на Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата заминал за Егејска Македонија, каде учествувал во пробојот на Богомила. Бил со отцепената група и во февруари 1944 година загинал кај Клетовник (Десово) - Прилепско во борба со бугарските војници.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 120.
**Устена согласка** (**орална**) е согласен глас што се создава со пропуштање на воздухот низ устата (наместо низ носот). При творбата на даден устен глас, целата уста игра улога во измената на преминот на воздух. Брзоте измени на преминот што ги прават јазикот и усните го менуваат брановиот облик на гласот со тоа што го набиваат и прошируваат воздухот. Покрај носот и устата, удел во говорот имаат и гласните жици со тоа што ја контролираат гласноста (замавот) и тонот (честотата) на звукот. Употребата на гласните жици одредува дали согласката е звучна или безвучна.

Највеќето согласки се устени (на пр. [p], [r], [v] и [x]. Останатите се носни, како да речеме носните препречни гласови [m] и [ɲ].

Поврзано
--------

* Носна согласка
* Уснена согласка
* Начин на творба

Наводи
------

1. ↑  „орален" — Лексикон на македонскиот јазик
Симбол на движењето била голема сина буква U со горечка граната и хрватски грб на неа
**Усташи – Хрватско револуционерно движење** (на хрватски: *Ustaša – Hrvatski revolucionarni pokret*) — хрватска ултранационалистичка, фашистичка и терористичка организација, изворно активна од 1930 до 1945 година. Пред Втората светска војна, движењето дејствувало како националистичка и терористичка организација за создавање независна хрватска држава, но по инвазијата на Југославија од Силите на Оската и прогласувањето на Независна Држава Хрватска (НДХ), протекторат на нацистичка Германија и фашистичка Италија, военото крило на организацијата било распоредено во Хрватското домобранство и усташката милиција (хрватски: *Ustaška vojnica*).

Идеолошки, движењето е мешавина од хрватски национализам, римокатолицизам и фашизам. Било приврзаник на иредентистичкиот концепт Голема Хрватска, според кој хрватската држава треба да се протега до реката Дрина и да граничи со Белград. Движењето се борело за расно „чиста" Хрватска, промовирајќи геноцид на српскиот, еврејскиот и ромскиот народ и прогон на антифашисти и хрватски и босански дисиденти. Усташите ги сметале Бошњаците за „Хрвати муслимани", кои заедно со Хрватите католици се главни етнорелигиозни култури во Хрватска.

Припадниците на движењето се нарекувале **усташи**. Името потекнува од хрватскиот збор устати (*ustati*, востане), термин користен уште од 19 век како воен чин во хрватската кралска војска, но и како име за хрватски пешадиски полкови во Првата светска војна. Сличниот збор устаник (*ustanik*), изведен од устати, значи бунтовник, востаник. Првобитното име на движењето било **Усташи – Хрватска револуционерна организација**, скратеница **УХРО** (*Ustaša – Hrvatska revolucionarna organizacija, UHRO*), но по 1933 година зборот организација е заменет од зборот движење.

Наводи
------

1. ↑  Tomasevich, Jozo (2001). *War and Revolution in Yugoslavia, 1941-1945: Occupation and Collaboration*. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-3615-2.
2. 1 2  Hory, Ladislaus (1965). *Der kroatische Ustascha-Staat*. Deutsche Verlags-Anstalt. Укажано повеќе од еден `|last1=` и `|last=` (help); Укажано повеќе од еден `|first1=` и `|first=` (help)
3. ↑  Meier, Viktor (1999). *Yugoslavia: A history of its demise*. Routledge. ISBN 9780415185950.
4. ↑  Fischer, Bernd (2007). *Balkan Strongmen: Dictators and Authoritarian Rulers of South-Eastern Europe*. Purdue University Press. ISBN 978-1-55753-455-2.
|  |
| --- |
|  **Свети Атанасиј** |
|  |
| 
Црквата „Свети Атанасиј" во селото Шишево |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Скопска |
| Местоположба |
|  |
| **Место** | Шишево |
|  **Општина** | Сарај |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Атанасиј (порано Свети Никола) |
|  **Изградба** | XIV век |
|
|  **Живопис** | 1565 година |
| Архитектонски опис |
|

**Свети Атанасиј** се наоѓа во непосредна близина на селото Шишево, на едно мало возвишение над самото село (во правец на југ) и реката Треска. Според натписот над западната влезна врата, порано црквата била посветена на св. Никола, а денес е посветена на св. Атанасиј. Судејќи по античките елементи вградени во неа, се претпоставува дека е подигната на старо култно место. Годината на градењето не е позната, се претпоставува дека датира од првата половина на XIV век, а живописот потекнува од 1565 година како што се наведува на оштетениот натпис кој се протега долж сите ѕидови над втората зона живопис.
Црквата е мала еднобродна градба со полукружен свод и тристрана апсида. Градена е од кршен камен без употреба на тула.
Живописот го извеле двајца мајстори кои се разликуваат по колоритот што го употребуваат, како и по основните белези на цртежот од кој на прв поглед се стекнува впечаток како да е постар од датата во натписот. Имено, зографите на црквата Св. Атанасиј ги негуваат истите чувства како и нивните современици чии симпатии биле насочени кон постариот живопис, особено оној од XIV век. Меѓутоа, на овој живопис му недостасува префинетост, тој ја нема импресивната заобленост што ја отфрла линијата како непотребна граница меѓу фигурата и просторот. Колоритот го нема богатството на полутонови. Дебелата линија ги врамува фигурите, нивните ставови ги прави тешки и несмасни. Во втората зона на наосот се илустрирани циклусот Маки Христови во кои остава впечаток Бичувањето Христово, сликано и во црквата Св. Димитрија во Марковиот манастир во втората половина на XIV век, сцена омилена во западната иконографија, а кај нас мошне ретка. Во средината на сводот, од запад кон исток, се сликани Христос Емануил, Хетимасија, Христос Седржител и Старец на деновите. Меѓу попрсјата на пророците кои се сликани од двете страни на зоните на темето на сводот е насликана и една Сибила, сместена на необично место.
Од истиот период потекнуваат и царските двери со комплициран геометриски мотив, карактеристичен за нерешките двери и охридскиот резбарски центар, изведени порустично.

Наводи
------

1. 1 2 3

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Сарај |
| --- |
|  |
|  | 
Спомен-гробница на паднатите борци (Глумово)  •  Црква „Св. Андреја" (Матка)  •  Црква „Успение на Пресвета Богородица" (Матка)  •  Хусеин-шахова џамија (Сарај)  •  Црква „Св. Атанасиј" (Шишево)  •  Шишевски манастир (Шишево) |  |

 |
**Туфахија** — вид многу сладок десерт, колач, по потекло од Персија. На Балканскиот Полуостров дошол со турските освојувачи. Туфахија означува слатко јадење од варени јаболка во шеќер, филувани со ореви.

Потекло на поимот
-----------------

Туфахија, множина туфахии. Потекнува од турското tṹffahiye, од арапското (تفاح (tuffàh) - јаболка).

Подготовка
----------

Туфахии се подготвуваат така што се лупат јаболката, се чистат од семките и се варат во слатка вода со додаток на сок од лимон.

Филот се прави од: путер, мелени ореви или бадеми, павлака, шеќер и шлаг-пена. Таквиот колач се украсува со вишна на врвот, а може да се додава и џем од кајсии или друго овошје.

Посебно се прави филот тако што се мати путер, белка и слатка павлака. Во изматената смеса се додаваат по желба мелени ореви, мелени бадеми и мелено кафе, додека сè не се изедначи.

Со филот се полнат јаболките и се пресипуваат со шеќерен сируп (шербет) и се украсуваат со шлаг. На врвот на секоја вака прелиена јаболка се става вишна или цреша.

Туфахиите се служат ладни.

Поврзано
--------

* Тулумби
* Баклава
* Шербет
* Боза
* Кадаиф
* Сутлијаш
* Урмашици
* Локум
* Алва
* Татлија
* Пекмез
* Џем

Наводи
------

1. 1 2  Клајн, Иван; Шипка, Милан (2006). *Велики речник страних речи и израза*. Нови Сад: Прометеј. стр. 1279.
2. ↑  „Традиционални балкански специјалитети". *balkanlunchbox*. Архивирано од изворникот на 2019-04-02. Посетено на 26 јануари 2018.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Туфахија" на Ризницата ? |

* Рецепти за туфахија