|  |
| --- |
|  |
| Предлошка:Campaignbox Russian invasion of Ukraine |

На 23 јуни 2023 година, групацијата Вагнер, руска приватна воена компанија, се вклучила во големо востание против Владата на Русија. Тоа го означило кулминацијата на судирот на групата Вагнер-Министерството за одбрана, кој започнал околу шест месеци порано. Рускиот олигарх Евгениј Пригожин, кој ги водел активностите на групата Вагнер во Украина, поднел оставка откако постигнал договор еден ден подоцна.

Среде руската инвазија на Украина,  Пригожин дошол јавно да ја изрази својата огорченост кон министерот за одбрана Сергеј Шојгу и началникот на Генералштабот Валериј Герасимов ; тој често ги обвинуваше и двајцата мажи за воената несоодветност на Русија, особено за време на битката кај Бахмут предводена од Вагнер, и ги обвинуваше дека им ги предале „ руските територии "на Украинците.  Тој го прикажа бунтот на Вагнер групата како негов одговор на наводното напад на руските вооружени сили и убивање на стотици негови платеници Вагнер, што руската влада го негираше. Карактеризирајќи го како „марш на правдата" против рускиот воен естаблишмент, тој побарал Шојгу и Герасимов да бидат отстранети од нивните позиции,  и на крајот изјавил дека оправдувањето на Русија за нападот на Украина е лага.  Во раните утрински часови на 24 јуни, претседателот на Русија Владимир Путин се појави во телевизиско обраќање за да ги осуди активностите на Вагнер групата како предавство пред да вети дека ќе го задуши нивното востание. 

Платениците на Вагнер најпрво го зазедоа Ростов на Дон, каде што е седиштето на Јужниот воен округ, додека нивна оклопна колона напредуваше низ Воронежската област и кон Москва. Вооружени со мобилни противвоздушни системи, тие ги одбија воздушните напади на руската војска, кои на крајот не успеаја да го одвратат напредокот на колоната Вагнер. Копнената одбрана беше концентрирана на пристапот кон Москва, но пред да стигне групата Вагнер, претседателот на Белорусија Александар Лукашенко посредуваше за спогодба со Пригожин, кој подоцна се согласи да го запре бунтот. Во доцните вечерни часови на 24 јуни, трупите на Вагнер се откажаа од туркањето кон Москва и оние што останаа во Ростов на Дон почнаа да се повлекуваат.

Во согласност со договорот на Лукашенко, руската Федерална служба за безбедност, која покренала случај за гонење на Вагнеровата група за вооружен бунт против руската држава според член 279 од Кривичниот законик, ги отфрлила сите обвиненија против Пригожин и неговите борци Вагнер на 27 јуни. До крајот на непријателствата, најмалку тринаесет руски војници биле убиени, а неколку платеници на Вагнер биле повредени; Пригожин изјавил дека двајца дезертери од руската војска биле убиени и на страната на групата Вагнер.  На 23 август 2023 година, точно два месеци по бунтот на групата Вагнер, Пригожин загинал во авионска несреќа заедно со други високи функционери на Вагнер.

Позадина
--------

### Евгениј Пригожин и групата Вагнер

 Евгениј Пригожин во Уљјановск на 13 јуни 2023 година
Во раните 1990-ти, Пригожин, откако отслужил една деценија затвор пред да започне претприемничка кариера, се појавил како истакната фигура во деловниот живот на Санкт Петербург, стекнувајќи признание за низата високо ценети ресторани. Оваа врска го олеснило финансиското здружување со Путин, кој во тој период активно се занимавал со општинската политика.   Пригожин постепено еволуирал во доверлив и интимен човек на Путин, создавајќи блиска лична врска. 

Во 2014 година, Пригожин ја основал групацијата Вагнер, руска приватна воена компанија. И покрај законската забрана за приватни воени компании во Русија, Вагнер работел непречено со имплицитно одобрување и финансирање од руската влада.   Многу аналитичари изјавиле дека владата ги користела услугите на Вагнер за да дозволи веродостојно негирање и да ја прикрие вистинската бројка во однос на жртвите и финансиските трошоци од странските интервенции на Русија. 

Служејќи како алатка на руската надворешна и воена политика, Вагнер се појавил како застрашувачка борбена сила во различни региони, вклучувајќи го и воениот судир во Донбас.  Играл значајна улога за време на руската воена интервенција во сириската граѓанска војна, обезбедувајќи му поддршка на сирискиот претседател Башар ал-Асад,   и учествувал во судирите во Мали, Либија и Централноафриканската Република. Вагнер имал доживеано срам поради своите безмилосни методи и учество во воени злосторства низ Африка, Блискиот Исток и Украина, вршејќи злосторства неказнето.  

Групата одржува блиски врски со повеќе африкански влади, уживајќи значителна автономија за искористување на природните ресурси на овие нации во замена за поддршка на местните сили во нивната битка против антивладините бунтовници.   Економските напори на Вагнер во Африка биле сведоци на нагорна траекторија дури и среде руската инвазија на Украина, бидејќи генерираните средства биле канализирани за финансирање на воените судири во Украина и другите региони.

### Внатрешни тензии за време на инвазијата на Украина

 Министерот за одбрана Сергеј Шојгу (лево) и началникот на Генералштабот Валериј Герасимов биле двата најистакнати цели на реториката на Пригожин.
#### Обид за намалување на неговото влијание

Според официјални лица на Соединетите Американски Држави, Евгениј Пригожин имал долготрајни спорови со руското Министерство за одбрана (МО) „со години" пред целосната инвазија на Украина. Сепак, овие тензии ескалирале и станале повеќе јавни во оваа фаза од Руско-украинската војна. За време на почетните фази на инвазијата, руските копнени сили претрпеле значителни жртви, но најавата за мобилизација за резервисти била одложена од рускиот претседател Владимир Путин. Како резултат на тоа, властите активно се обиделе да ангажираат платеници за инвазијата, што довело до зголемено влијание и моќ на Пригожин и групата Вагнер. На Пригожин му биле доделени значителни ресурси, вклучително и неговите сопствени авијациски средства. Дополнително, почнувајќи од летото 2022 година, тој се здобил со овластување да регрутира затвореници од руските затвори во групата Вагнер во замена за нивната слобода.Западното разузнавање проценило дека бројот на платеници на Вагнер се зголемил од „*неколку илјади*" борци околу 2017-2018 година на приближно 50.000 борци до декември 2022 година, при што мнозинството се состојат од осуденици за криминал регрутирани од затвори.

Иако владата им обезбедувала сè поголеми ресурси, Вагнер немал законско овластување. Пригожин немал официјална позиција и не бил ниту назначен, ниту избран, што значи дека тој технички немал овластување да одговара. Понатаму, Пригожин се здобил со меѓународно признание и го напуштил својот претходно затскриен личен живот. Тој често известувал за вести од линијата на фронтот додека носел воена униформа. Вагнер почнал да се перцепира како приватна армија на Пригожин, која работи надвор од границите на руското законодавство и воената хиерархија на земјата. Се појавило незадоволство во Министерството за одбрана (МО) и Генералштабот, што ги натерало да направат напори да го скратат растечкото влијание на Пригожин. На почетокот на февруари 2023 година, Пригожин објавил дека Вагнер престанал да регрутира затвореници, што британското Министерство за одбрана го протолкувало како владина забрана за такво регрутирање. Оваа промена се очекувала да го намали борбениот капацитет на групата.

Спротивно на тоа, Пригожин се прикажувал себеси како популистичка фигура која се спротивставувала на воениот естаблишмент, постојано обвинувајќи го дека не ги заштитил националните интереси. На 1 октомври 2022 година, за време на украинската контраофанзива во Харков, која ја протерала Русија од поголемиот дел од регионот, Пригожин ја критикувал руската команда, изјавувајќи дека „*сите овие копилиња треба да бидат испратени напред боси само со автомат*".на неговото зголемено влијание, Пригожин бил меѓу ретките кои се осмелиле да му се пожалат на воените команданти на Путин. Пригожин првенствено го таргетирал МО, карактеризирајќи ги неговите службеници како корумпирани. Сепак, тој ги критикувал и другите сегменти на руската елита, вклучувајќи ги и членовите на рускиот парламент и руските олигарси, кои ги обвинил дека се обиделе да „*украдат сè што му припаѓа на народот*" за време на војната.Во една од неговите изјави, Пригожин ја критикувал руската елита и нивните деца дека уживаат во луксузен и безгрижен живот додека обичните луѓе умираат во војната. Пригожин повлекол паралели помеѓу оваа „*поделба во општеството*" и онаа што и претходело на Руската револуција од 1917 година, предупредувајќи на потенцијални востанија од „*војниците и нивните најблиски*" против таквата неправда. Институтот за проучување на војната забележал дека изјавите на Пригожин го зголемиле неговото влијание во ултранационалистичката руска миблогерска заедница.

### Ескалација за време на битката за Бахмут

За време на исцрпувачката битка кај Бахмут, тензиите меѓу Вагнер групата и МО достигнале критична точка. Пригожин постојано го изразувал своето незадоволство од несоодветното снабдување со муниција на Кремљ. Тој упатил закани дека ќе ги повлече своите сили доколку не се исполнат неговите барања, особено обвинувајќи ги министерот за одбрана Сергеј Шојгу и началникот на Генералштабот Валериј Герасимов за значителната загуба на животи меѓу борците на Вагнер, за кои тој тврдел дека изнесува „*десетици илјади*" жртви; во друга прилика тој го навел бројот на жртвите како 20.000.

По прогласувањето на руската победа во Бахмут кон крајот на мај 2023 година, Вагнер започнал да се повлекува од градот, отстапувајќи им место на редовните трупи.Внатрешните судири продолжиле меѓу Вагнер и војската за време на оваа транзиција. Пригожин тврдел дека војската направила обиди да ги нападне неговите сили што се повлекувале и на 3 јунии на 5 јуни, понатаму тврдејќи дека руската војска поставила мини на рутата по којашто Вагнер тргнал за време на нивното повлекување. од Бахмут На 5 јуни 2023 година, Пригожин објавил видео преку неговите платформи на социјалните мрежи, во кое се тврдело дека го прикажува уапсениот потполковник Роман Веневитин од 72-та бригада на Русија, признавајќи дека им наредил на своите војници да отворат оган врз силите на Вагнер кои се повлекувале, наводно под дејство на алкохол. 

Кулминацијата на битката за Бахмут, каде Вагнер одиграл клучна улога, го означил почетокот на периодот на зголемена изолација од естаблишментот. На 6 јуни 2023 година, Пригожин упатил јавно обвинение, тврдејќи дека влијателни поединци активно го саботирале неговото високо профитабилно угостителско претпријатие во соработка со руската војска. Повеќе од десет години, овие договори за угостителство служеле како извор на неговото богатство и моќ. Истовремено, Пригожин бил сведок на пораст на популарноста, означувајќи забележителна промена во неговата јавна перцепција од неполитичка во политичка личност.

 
#### Наредба да се интегрира Вагнер

Во средината на јуни 2023 година, Министерството за одбрана му наредил на Вагнер да потпише договори со војската пред 1 јули. Овој потег ефективно го интегрирал Вагнер како подредена единица во редовната командна структура, а со тоа го намалило влијанието на Пригожин. Сепак, Пригожин одбил да го потпише договорот, обвинувајќи ја неспособноста на Шојгу.   Извештаите од независниот руски медиум *Медуза* покажале дека овој развој ќе ја поткопа контролата на Пригожин над Вагнер и ќе ги загрози профитабилните операции на групата во Африка.  Пригожин неуспешно се обидел да ја заобиколи наредбата за потчинетост на Вагнер, додека ја интензивирал својата критика кон Министерството за одбрана.  Тој отишол дотаму што се залагал за егзекуција на Шојгу и навестувал потенцијален народен бунт против несоодветните функционери. Пригожин верувал дека Путин на крајот ќе застане на негова страна во неговата борба против МО, доколку тој започне бунт.  

### Планирање на бунтот

Американските разузнавачки агенции забележале постепено акумулирање на силите на Вагнер во близина на руската граница  заедно со докази за складирање на опрема и ресурси на Вагнер во подготовка за бунт.   Иако добиле информации за тоа каде и како ќе се случи планираниот бунт, точното време останало непознато. Западните разузнавачки агенции наводно го откриле планот преку пресретнување на комуникациите и анализа на сателитски слики. Неколку недели пред вистинскиот настан, американското разузнавање почнало да предвидува значајно Вагнерово востание и добило цврсти докази за претстојниот бунт пред 21 јуни. Се сметало дека Пригожин го поставил планот во движење по одлуката на МО на 10 јуни, која ефективно ќе ги интегрира Вагнеровите сили во редовната војска. Наодите на странските разузнавачки служби покажуваат дека бунтот бил однапред планиран, што е во спротивност со тврдењето на Пригожин дека одлуката за бунт била донесена на 23 јуни.

Анонимните американски официјални лица подоцна откриле за *The New York Times* дека армискиот генерал Сергеј Суровикин имал претходно знаење за планираниот бунт. Суровикин дејствувал како посредник помеѓу Пригожин и воената хиерархија  и се сметало дека има блиски врски со Пригожин. *Си-Ен-Ен* дошол до документи кои укажувале дека Суровикин имал личен регистрациски број кај Вагнер и дека има тајно ВИП членство во групата, заедно со најмалку 30 други високи руски воени и разузнавачки функционери.  Дополнително, постоеле индикации дека други генерали можеби му дале поддршка на востанието. Американските официјални лица тврделе дека Пригожин немал да го поттикне бунтот доколку не се грижел за верување дека има поддршка од одредени сектори во руската структура на моќ. 

Според обелоденувањата на западните официјални лица за *The Wall Street Journal*, руската Федерална служба за безбедност го открила планот два дена пред да биде планирано да се изврши. Откривањето на планот довело до предвремен почеток на бунтот. Пригожин имал намера да ги уапси министерот за одбрана Шојгу и началникот на Генералштабот Герасимов за време на нивната планирана заедничка посета на јужниот регион на Русија што се граничи со Украина, а западните власти изјавиле дека планот имал добри шанси за успех доколку не бил откриен, што го навело Пригожин да импровизира алтернативен план. Западните официјални лица изјавиле дека разузнавачките наоди укажуваат дека планот на Пригожин почива на неговото верување дека дел од вооружените сили ќе се приклучат на бунтот и дека тие веруваат дека Пригожин ги информирал некои високи воени канцеларии за неговиот план. Командантот на руската национална гарда Виктор Золотов тврдел дека руските власти дознале за планираниот бунт и дека тој ќе започне меѓу 22 и 25 јуни. Според анонимните извештаи пренесени од *Медуза*, можно е безбедносните служби „*немале нерви да му кажат на претседателот дека нешто се случува со Пригожин [...] затоа што доколку го пријават проблемот, ќе треба да се донесат одлуки. И, како би ја донеле таа одлука?"* Според изворите на *Медуза*, откако Пригожин не успеал да ја избегне наредбата за интегрирање на Вагнер во редовната војска, „*некое лошо претчувство се проширило во воздухот дека нешто ќе се случи*". Официјалните претставници на Кремљ „*зборуваа за тоа на состаноците и дојдоа до заклучок дека [Пригожин] е смел опортунист кој не игра според правилата. Кога станува збор за ризикот од вооружен бунт, тие сметаа дека е еднаков на нула*". Следствено, тие верувале дека најавата на Пригожин за востание е блеф наменет за извлекување отстапки, сфаќајќи ја сериозноста на ситуацијата откако Вагнер го зазел Ростов на Дон. Лукашенко изјавил дека и тој и Путин „*ја преспале оваа ситуација*" и дека и двајцата „*сметале дека таа ќе испадне сама од себе [кога ќе почне да се развива]*". 

*„Москва тајмс"* објавил дека неколку часа пред објавувањето на бунтот, Пригожин тајно планирал да присуствува на тркалезна маса во Државната дума отворена од лидерот „Праведна Русија – за вистината", Сергеј Миронов, во која пратениците го критикувале начинот на кој Кремљ се справувал со воените напори во Украина. Се смета дека Пригожин требало да упати остри критики кон руското воено раководство од тркалезната маса на Думата во последен обид да го врати одобрението од Путин. Сепак, неговите планови биле откажани во последен момент без објаснување.

Бунт
----

### Изјавите на Пригожин

#### Укор на владата и наводи за напад на Вагнер

Во видеото објавено на 23 јуни 2023 година, Пригожин тврдел дека оправдувањата на владата за инвазијата на Украина се засновани на невистини и дека инвазијата била дизајнирана да ги унапреди интересите на руските елити.  Тој го обвинил Министерството за одбрана дека се обидува да ја измами јавноста и претседателот прикажувајќи ја Украина како агресивен и непријателски противник кој, во соработка со НАТО, подготвувала напад врз руските интереси. Поточно, тој негирал дека било каква ескалација на Украина се случила пред 24 февруари 2022 година, што било една од централните точки на руското оправдување за војната.  Пригожин тврдел дека министерот Шојгу и „*олигархискиот клан*" имале лични мотиви за иницирање на војната.  Понатаму, тој тврдел дека руската воена команда намерно го прикрила вистинскиот број на загинати војници во Украина, при што жртвите достигнале и до 1.000 во одредени денови.

Во обид да создаде изговор за бунт,   подоцна на 23 јуни, Пригожин го засилил видеото кое веќе кружело во каналите на Телеграм поврзани со Вагнер, кое наводно ги прикажува последиците од ракетниот напад врз задниот камп на Вагнер. Пригожин го обвинил руското Министерство за одбрана за изведување на штрајкот, за кој тој тврдел дека убиле 2.000 негови борци.     Министерството за одбрана ги негирало наводите за напад на задните логори на Вагнер,  а Институтот за проучување на војната не бил во можност да ја потврди вистинитоста на видеото, истакнувајќи дека „*можеби е произведено за информативни цели*".

Други набљудувачи, исто така, ја довеле во прашање вистинитоста на видеото: *Медуза*, во својата истрага на 24 јуни, тврдел дека видеото од ракетниот напад врз логорот Вагнер е изведено, наведувајќи го невообичаеното однесување на мажите кои снимаат и недоследностите на снимките со она што би изгледало како последица од голема експлозија.  Георги Александров, воен дописник за Новаја Газета Европа, сметал дека видеото од последиците од гранатирањето не изгледа веродостојно, истакнувајќи „*Нема очигледни кратери од ударите. Нема очигледни фрагменти од телото. Нема општ чад. не изгледаат како остатоци од ракетни удари*". 

#### Повик на бунт

Пригожин прогласил почеток на вооружен судир против Министерството за одбрана во порака објавена на каналот Телеграм на неговата прес-служба. Тој ги повикал поединците заинтересирани да се приклучат на судирот против Министерството,  прикажувајќи го бунтот како одговор на наводниот напад врз неговите луѓе.  Дополнително, Пригожин тврдел дека Шојгу кукавички побегнал од Ростов на Дон во девет часот навечер. Следствено, Федералната служба за безбедност покренала правна постапка против Пригожин според член 279 од Кривичниот законик, кој се однесува на вооружен бунт.  

Голем број од членовите на Вагнер не биле претходно информирани за планираниот бунт. Како резултат на тоа, тие биле збунети од повикот на Пригожин на оружје и неизвесни за тоа со која фракција треба да се поврзат. Демобилизираните ветерани на Вагнер добиле инструкции да останат на подготвеност и да чекаат наредби од Пригожин. Поединци во Москва без никаква поврзаност со Вагнер пријавиле дека добивале повици, навидум од Вагнер групата, барајќи од нив да се приклучат на митингот за поддршка на бунтот. Слични повици биле упатени до жителите на Ростов на Дон, барајќи поддршка за востанието.

Суровикин и генерал-полковник Владимир Алексеев апелирале до платениците на Вагнер, барајќи од нив да престанат со непријателствата.  Суровикин ги дал своите забелешки во она што *Фајненшл тајмс* го опишал како „*видео во стил на заложници*" и за кое, од 29 јуни, останал неизвестен. Државниот Канал 1 Русија емитувал „итна вест", за време на која водителката Екатерина Андреева изјавила дека изјавите на Пригожин во врска со наводните напади на редовните воени сили на позициите на Вагнер се лажни. Андреева напоменала и дека Путин бил информиран за тековната ситуација.  Како одговор на изјавите на Пригожин, војската и Националната гарда на распоредиле оклопни возила и во Москва и во Ростов на Дон.  Ростов-на-Дон е во близина на фронтот во Украина, каде што оперирале трупите на Вагнер, а исто така е местото каде што Пригожин тврдел дека се упатувале трупите на Вагнер. Тој е директно поврзан со Москва преку автопатот М4. 

### Освојување на Ростов на Дон

 Толпа во Ростов на Дон гледа тенк на Вагнер со цвеќиња што му штрчат
Во раните утрински часови на 24 јуни, силите на Вагнер преминале во руската Ростовска Област од Луганск и бргу го зазеле Ростов на Дон, не наидувајќи на очигледна опозиција. Тие успешно ја презеле контролата врз штабот на Јужниот воен округ, воспоставувајќи безбеден периметар на соседните улици.  Имено, Пригожин, снимен на видео, бил виден во дворот на зградата на седиштето.  Силите на Вагнер ја зајакнале својата позиција со поставување мини и воспоставување безбедносни контролни пунктови во центарот на градот Ростов.  Членовите на Вагнер носеле сребрени ленти за да се разликуваат.  

Пригожин одржал состанок со заменик-министерот за одбрана Јунус-бек Евкуров и заменик-началникот на Генералштабот Владимир Алексеев во штабот, при што Евкуров неуспешно се обидел да го убеди Пригожин да ги повлече своите трупи.  Пригожин потоа се спуштил во бункер во градот и ја презел командата додека одред од неколку илјади вагнерски сили напредувал кон Москва. Подоцна се слушнале пукотници и експлозии. Од неразјаснети причини било пукано врз зградата на Ростелеком. Непотврдени видеа навестиле конфронтации меѓу вагнеровите сили и војската во градот. 

 Јунус-бек Евкуров во 2019 година
Многу од бизнисите и објектите на Ростов останале затворени. Општинската администрација ги советувала жителите да останат дома (наизглед со мал ефект), но не прогласила режим на антитерористички операции. Местните продавници го намалиле работното време, а на бензинските пумпи се формирале долги редици.  Некои жители се обиделе да се снабдат со основните работи, додека други се обиделе да го напуштат градот, што резултирало со сообраќаен метеж и долги линии на железничката станица. Сепак, немало голема паника меѓу населението. Одредени жители се собрале во центарот на градот за да се сретнат со борците на Вагнер; Мнозинството имало поддршка, иако неколку се впуштиле во расправии со нив. Платениците на Вагнер биле нагласено пријателски со жителите. Силите на Вагнер последователно ги повикале цивилите да останат надвор од улиците за своја безбедност, по што избувнале пукотници и експлозии.

Снимките од очевидци прикажале долга колона конвој од воени и цивилни возила кои се упатуваат кон градот, наводно составен од чеченски паравоени сили ( Кадировци) со цел да се ангажираат вагнеровите сили.   Според чеченските државни медиуми и различни извештаи, тие не стигнале до центарот на градот и не влегле во никакви непријателства.   Командант на чеченските сили подоцна изјавли дека некои од нивните тимови биле блиску до „*500-700 метри од борците на Вагнер*". 

### Напредување кон Москва

 Видео од конвојот на групацијата Вагнер како се движи кон Москва
Конвој на силите на Вагнер се упатил кон Москва додека Пригожин командувал со бунтот од Ростов на Дон. Оклопните колони, составени од неколку илјади луѓе со тенкови, оклопни возила, противвоздушно вооружување и цивилни камиони, почнале брзо да напредуваат кон Москва во раните утрински часови на 24 јуни.    Додека една колона наводно дошла од Ростов на Дон, друга преминала од окупираната територија на Украина. Возилата напредувале низ Воронежската Област каде наишле на мал отпор.  Според извор близок до раководството на Донечката Народна Република, конвојот што се упатувал кон Москва содржел околу 5.000 борци, наводно под водство на високиот командант на Вагнер, Дмитриј Уткин.   Руските воени блогери тврделе дека бројот на војниците во Москва изнесува 4.000. Британското разузнавање, наводно, проценило дека околу 8.000 платеници на Вагнер учествувале во бунтот (вклучувајќи трупи кои не се движеле кон Москва),  додека Пригожин тврдел дека бунтовниците биле од 25.000. Колоната не се обидела да окупира ниту еден град низ кој поминувала, иако можеби презела контрола над неколку воздушни бази.

Надвор од регионалниот главен град Воронеж, на половина пат помеѓу Ростов на Дон и Москва,  војниците на Вагнер биле нападнати со хеликоптер.   Руските воздухопловни сили претрпеле значителни загуби додека се спротивставувале на трупите на Вагнер, при што биле соборени најмалку еден хеликоптер и авион Ил-22М во воздушниот команден центар.  Според британското Министерство за одбрана, загубата на Ил-22М била особено значајна, бидејќи тој бил еден од само дванаесетте авиони од типот што бил клучен за воените напори против Украина, при што украинските сили неуспешно се обидувале да соборат такви авиони во текот на целата војна.  Најмалку тринаесет руски воен персонал загинале.  *Џејнс* заклучил дека бројот е потенцијално висок до 29, врз основа на проценката на бројот на персонал потребен за управување со целата наводно уништена опрема. 

Борците на Вагнер се упатувале покрај Воронеж и продолжиле низ Воронеж во текот на раните попладневни часови без да влезат во важни градови. Објавите на социјалните мрежи покажале и снимки од борбите меѓу трупите на Вагнер и војската во Воронеж, а Ројтерс ги цитирал воените извештаи.   Два проектили - најверојатно испукани од системите за противвоздушна одбрана на Вагнер - погодиле складиште за нафта и двор на станбен комплекс во Воронеж. Според медиумите, Вагнер ја презел контролата врз сите воени објекти во градот.  

Вагнер продолжил кон Липецката област, приближно 400 километри од Москва.   Тие поминале низ градот Јелетс, и продолжиле на север по автопатот М4.  Во областа Липецк, властите намерно ги урнале автопатите користејќи багери во обид да го спречат напредокот на конвојот.  Некои коловози биле блокирани со камиони и училишни автобуси. Војската поставила одбранбени линии долж реката Ока (која тече јужно од Москва) и ги забарикадирала мостовите премини. Гувернерите на областа Липецк и Областа Воронеж ги повикале сите цивили да останат во своите домови, по извештаите за воени колони и судири долж автопатот М4.   

Пригожин потоа тврдел дека двајца руски воени дезертери биле убиени додека се бореле заедно со Вагнер. Холандската мрежна страница OSINT Oryx снимила пет уништени возила на страната на бунтовниците и две заробени возила на страната на владините сили. 

Постојат извештаи дека најблиску до Москва што го добиле војниците на Вагнер бил градот Кашира во јужниот дел на Московската област, 95 километри јужно од Москва.  Присуството на Вагнер не било визуелно потврдено поблиску од Красноје во северната Липецка област, 330 километри јужно од Москва. 

### Безбедносни мерки

Сергеј Собјанин, градоначалникот на Москва, прогласил спроведување на режимот на антитерористички операции во главниот град.  Оклопни возила и зголемено присуство на безбедносните сили било забележано низ цела Москва. Општинските власти размислувале за полициски час, а билбордите што рекламирале регрутирање на Вагнер биле забележани како набрзина се демонтираат.  *Der Spiegel* објавил целосна распродажба на сите летови кои поаѓаат од Москва бидејќи луѓето се обидувале да избегаат од претстојната ситуација.  Според интернет страницата за следење на авиони Flightradar24, авион што го користел Путин полетал од Москва и се упатил кон Санкт Петербург. Сепак, според портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, Путин не бил во авионот,  и тој останал во Кремљ.  Властите, исто така, најавиле ограничувања на патувањата во Калушката област, која е во непосредна близина на Москва, при што гувернерот Владислав Шапша им порачал на жителите „*да се воздржат од патување со приватно возило на овие патишта освен ако е апсолутно неопходно*". 

Во меѓувреме, Федералната служба за безбедност (ФСБ) извршила напад во седиштето на Вагнер во Санкт Петербург. Непотврдени извештаи во руските медиуми кажале дека картонски кутии со 4 милијарди рубљи (47 милиони долари) биле откриени од возила во близина на канцеларијата,  и дека готовина во американски долари, пиштоли,  златни прачки и пакувања со непознат бел прав, исто така биле запленети.  Пригожин изјавил дека парите биле наменети за плати на вработените, компензации на роднините на паднатите вагнерски платеници и други трошоци на компанијата. Тој ги навестил тајните операции на Вагнер со глобално влијание, вклучително и активностите во Африка и САД, кои наложуваат употреба на готовина. Биле претресени и канцелариите на клучниот медиумски холдинг Пригожин, при што иследниците заплениле компјутери и документи.  Олга Романова, новинарка и водач на руската организација за граѓански права „Русија зад решетки", ја обвинила ФСБ дека им се заканувала на роднините на осудениците регрутирани од Вагнер од раните утрински часови на 24-ти јуни.  Според анонимни извори на Дејли Телеграфс, британското разузнавање слично открило дека руските разузнавачки агенции се заканувале да им наштетат на семејствата на водачите на Вагнер за време на нивното напредување кон Москва.  

На 4 јули, 10 милијарди рубли во готовина пронајдени во канцелариите на Вагнер биле официјално вратени во Пригожин, но не биле објавени информации за тоа каде се запленетиот златен и бел прав. 

На 22 декември, *The Wall Street Journal*, повикувајќи се на извори од западните и руските разузнавачки агенции, тврдел дека Николај Патрушев, секретар на Советот за безбедност на Русија, исто така побарал воена помош од Казахстан во случај руската војска да не успее да го собори бунтот, но бил одбиен од претседателот Касим-Жомарт Токаев. 

### Настани во Сирија

Во Сирија, каде што силите на Вагнер биле дел од руското воено присуство во граѓанската војна во земјата, извори за Ројтерс изјавиле дека местните власти и руските воени команданти започнале брза акција против Вагнер групата за да го спречат ширењето на бунтот таму. 

Според сириски воени извори, во првите часови од бунтот, десетина офицери на Вагнер распоредени во Хомс и други области биле повикани во руската воена база во Хмејмим, на запад од земјата. Сириското воено разузнавање потоа во текот на ноќта на 23 јуни ја прекинала комуникацијата од областите каде што силите на Вагнер дејствувале за да ги спречат да комуницираат меѓу себе и со контактите во Русија. Потоа, од ловците на Вагнер било побарано да потпишат договори со кои ќе ги стават под контрола на руското Министерство за одбрана и ќе се согласат на намалување на платите, при што оние што одбивале да бидат отстранети од Сирија со руските авиони „Иљушин". За оние кои одбиле, се вели дека биле прогласувани за „десетици".

Резолуција
----------

Пригожин, наводно, направил лични напори да воспостави контакт со претседателската администрација попладнето на 24 јуни, вклучително и да допре до самиот Путин, кој одбил да разговара со него. Конечните преговори, наводно, ги воделе Антон Вајно, началникот на Генералштабот, Николај Патрушев, секретарот на Советот за безбедност и Борис Гризлов, рускиот амбасадор во Белорусија. Пригожин силно инсистирал високи функционери да учествуваат во преговорите, при што одбивањето на Путин да се вклучи го отвори патот за интервенција на белорускиот претседател Александар Лукашенко.  Лукашенко, наводно, разговарал со Пригожин по барање на Путин,  дејствувајќи како посредник за да се постигне спогодба. Тие постигнале договор, кој налагал борците на Вагнер да го прекинат напредувањето и да се вратат во нивната база, во замена за гаранција за нивната безбедност. Лукашенко подоцна потсетил:

> Реков: „*Женија [деминутив за Евгениј], никој нема да ти даде ниту Шојгу ниту Герасимов, особено во оваа ситуација, ти го познаваш Путин добро како јас. Второ, тој не само што нема да се сретне со вас, тој нема ниту да разговара со вас на телефон поради оваа ситуација*. Пригожин на почетокот молчеше, но потоа избувна: „*Но, ние сакаме правда! Сакаат да не задават! Ќе одиме во Москва*!'. Реков: „*На половина пат ќе те смачкаат како бубачка*". 
> — „Александар Лукашенко, говор за време на презентацијата на генералните еполети во Палатата на независноста во Минск, Прес-службата на претседателот на Република Белорусија.
> 
> 

Во аудио изјава, Пригожин изјавил дека го прифатил договорот за да се спречи крвопролевање и повторно ги објаснил своите мотиви за бунтот, нагласувајќи дека тоа не е обид за државен удар:   

> Сакаа да ја распуштат воената чета Вагнер. На 23 јуни тргнавме на маршот на правдата. За 24 часа стигнавме на 200 километри од Москва. За ова време не пролеавме ниту една капка крв на нашите борци. Сега дојде моментот кога можеше да се пролее крв. Разбирајќи ја одговорноста [за шансата] руската крв да се пролее на едната страна, ние ги вртиме нашите колони и се враќаме во полските кампови како што е планирано.
> — „Евгениј Пригожин, официјална изјава, Телеграмскиот канал на прес-службата на Вагнер.
> 
> 

Околу 11:00 часот попладне (GMT + 3) на 24 јуни, групата Вагнер го започнала повлекувањето на своите сили од Ростов на Дон.   Жителите на Ростов на Дон ги бодреле војниците на Вагнер додека го напуштале градот, а некои се приближиле до возилото на Пригожин и му подале рака на Пригожин низ прозорецот.  Кога бил запрашан да го коментира исходот од бунтот во последното познато видео од него за време на бунтот, Пригожин одговорил со лукавство: „*Нормално е, ги развеселивме сите*". На 25 јуни, силите на Вагнер почнале да се повлекуваат од Воронеж.  Силите на Вагнер, наводно, се вратиле на своите позиции во окупираните региони во источна Украина. 

Портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков најавил дека обвиненијата против Пригожин ќе бидат отфрлени и дека Пригожин ќе биде испратен во Белорусија.  Според Песков, борците на Вагнер немало да се соочат со кривично гонење, а оние кои не учествувале во бунтот ќе имаат можност да потпишат договори со Министерството за одбрана. Песков понатаму пренел дека организацијата Вагнер како целина ќе се врати на претходните места на распоредување за време на војната. Кабинетот на Путин, наводно, изразил благодарност до Лукашенко за неговите напори во задушувањето на бунтот.

Реакции
-------

### Домашни

#### Обраќање на Владимир Путин

 Владимир Путин ѝ се обраќа на нацијата за бунтот на групата Вагнер
Владимир Путин и се обратил на нацијата на 24 јуни, осудувајќи ги дејствијата на Вагнер како „*предавство*" и ветил дека ќе преземе „*строги чекори*" за да се потисне бунтот. Тој изјавил дека ситуацијата го загрозила постоењето на самата Русија. Путин повлекол историски паралели со Руската револуција, која се одвивала за време на ангажманот на Руското Царство на Источниот фронт од Првата светска војна и резултирала со територијални загуби во Договорот од Брест-Литовск. Понатаму, Путин упатил апел до силите на Вагнер кои „*со измама или закани*" биле „*вовлечени*" да учествуваат во бунтот.  По емитувањето на обраќањето на Путин, телевизиите се вратиле на нивната закажана програма. 

Како одговор, Пригожин изјавил дека неговата главна цел е да ги отстрани Шојгу и Герасимов од функцијата  и ги повторил своите обвинувања за корупција против Министерството за одбрана. 

#### Други фигури усогласени со владата

Истакнати политичари од рускиот естаблишмент го повикале Пригожин да го прекине својот бунт и му изразиле поддршка на Путин.    Дмитриј Медведев, лидерот на Единствена Русија, заменик-претседател на Советот за безбедност на Русија и поранешен претседател на земјата, изјавил дека „*светот ќе биде ставен на работ на уништување*" доколку Вагнер може да ја преземе контролата врз владата и да добијат пристап до нуклеарно оружје. 

Рамзан Кадиров, шефот на Чеченската република, го нарекол бунтот „*предавство*" и изјавил дека неговите војници се на пат кон „*зоните на напнатост*" за „*да ги зачуваат руските единици и да ја одбранат нејзината државност*".  Патријархот Московски Кирил, Патријархот Московски и на цела Русија, лидер на Руската православна црква, ги повикал Русите да се молат за Путин.  Вјачеслав Володин, спикерот на руската Државна дума, изразил поддршка за Владимир Путин.  Поддршка за Путин изразиле и лидерите на украинските региони окупирани од Русија од 2014 година. 

#### Антивоена опозиција и антивладини вооружени групи

Руските опозициски групи реагирале на различни начини.  Поранешниот нафтен магнат и опозиционер во егзил, Михаил Ходорковски, ги повикал Русите да го поддржат Пригожин, велејќи дека е важно да се поддржи „*дури и ѓаволот*" доколку тој одлучи да се соочи со Кремљ.  Сепак, тој подоцна ги повикал Русите да се вооружат, притоа наведувајќи дека „*Пригожин не е наш пријател, па дури ни наш сојузник*".  Затворениот опозициски лидер Алексеј Навални го критикувал настанот и начинот на кој Путин се справувал со ситуацијата, пишувајќи „*Фактот дека војната на Путин може да ја уништи и распадне Русија повеќе не е драматичен извик*". Тој, исто така, остро го критикувал начинот на кој владата се однесувала со Пригожин и Вагнер после тоа, во споредба со начинот на кој тој и неговата Фондација за борба против корупцијата биле третирани. 

Анархистичките организации Борбена организација на анархо-комунистите (БОАК) и Автономна акција и двете изразиле во одделни изјави дека Пригожин и Путин се подеднакво исти и дека анархистите нема да заземаат страна во судирот.  БОАК ги повикал колегите анархисти „*да се држат настрана*" и да дозволат завојуваните фракции „*да се крварат меѓусебно колку што е можно повеќе. На тој начин, тие нема да можат да ги вознемируваат луѓето во иднина*". Тие, исто така, повикале да се „*потроши ова време подготвувајќи се за вооружен судир*". Водачот на рускиот волонтерски корпус Денис Капустин го пофалил Пригожин, наведувајќи дека и покрај нивните остри идеолошки разлики, тој го смета Пригожин „*патриот на Русија*". Подоцна повикал да се приклучи на бунтот.    Легијата за слобода на Русија ги споредила настаните со оние за време на Руската револуција, но ги советувала читателите да се сетат на бројните воени злосторства на Вагнер. Тие ги повикале луѓето „*да не му припишуваат воена чест и храброст на [Пригожин] што не постои*".



1. ↑  Рели-Смит, Бен; Фриман, Колин; Килнер, Џејмс (26 јуни 2023). „Закана на руските агенти за семејството го натерало Пригожин да се откаже од напредокот во Москва". The Daily Telegraph. Архивирано од изворникот 25 јуни 2023. Посетено на 26 јуни 2023. Исто така, проценето е дека платеничката сила имала само 8.000 борци, наместо 25.000 како што се тврдело
2. ↑  Вилијамс, Том; Нанкаров, Дан (24 јуни 2023). „Во живо: Борците на Вагнер, наводно, маршираат во Русија, а лидерот ветил дека ќе оди „до крај" против војската". *ABC News* (англиски). Архивирано од изворникот на June 26, 2023. Посетено на 24 јуни 2023. Вагнер треба да биде 25.000 со уште 25.000 во Русија.
3. 1 2 3  Пригожин, Евгениј (26 јуни 2023). „„Не сакавме да пролееме руска крв": Пригожин даде изјава за обидот за бунт на групата Вагнер". *Новаја Газета*. Новаја Газета. Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 26 јуни 2023. Неколку борци на ПМЦ Вагнер беа повредени. Двајца беа убиени - тие беа војници на руското Министерство за одбрана кои ни се придружија доброволно.
4. 1 2  „Chef's Special – Documenting Equipment Losses During The 2023 Wagner Group Mutiny". Oryxspioenkop. 24 June 2023. Архивирано од изворникот на 26 June 2023.
5. ↑  „ВО ЖИВО - Шефот на Вагнер го „понижи" Путин, вели Украина". *Дојче веле* (англиски). 25 јуни 2023. Архивирано од изворникот 25 June 2023. Посетено на 25 јуни 2023. Најмалку 13 руски војници загинаа во бунтот на платениците во Вагнер, според воените прокремлински блогери. Бројот можеби всушност бил повеќе од 20, објавија во неделата независни коментатори, наведувајќи го соборувањето на шест хеликоптери и извидувачки авион ...
6. ↑  Џенингс, Гарет (26 јуни 2023). „Руските воздухопловни сили претрпеа значителни загуби во бунтот Вагнер". *Janes*. Посетено на 27 јуни 2023. Ако е точно, овие загуби на авиони би изнесувале околу 29 загинати членови на екипажот на ВКС (два за Ка-52, три за секој Ми-8 и Ми-35 и 12 за Ил-22).
7. ↑  John, Tara (24 June 2023). „Wagner chief to leave Russia for Belarus in deal that ends armed insurrection, Kremlin says". *CNN*. Архивирано од изворникот на 29 June 2023. Посетено на 26 June 2023.
8. ↑  Khaled, Fatma (23 June 2023). „Prigozhin Accuses Putin's Military Leaders of 'Genocide' Against Russians". *Newsweek*. Архивирано од изворникот на 29 June 2023. Посетено на 26 June 2023.
9. ↑  O'Brien, Phillips (24 June 2023). „Prigozhin Planned This". *The Atlantic*. Архивирано од изворникот на 29 June 2023. Посетено на 26 June 2023.
10. ↑  Sauer, Pjotr (23 June 2023). „Wagner chief accuses Moscow of lying to public about Ukraine". *The Guardian*. Посетено на 17 December 2023.
11. ↑  Sauer, Pjotr; Roth, Andrew (2023-06-24). „Putin accuses Wagner chief of treason and vows to 'neutralise' uprising". *The Guardian* (англиски). ISSN 0261-3077. Посетено на 2024-04-11.
12. ↑  Гарднер, Франк; Гринал, Роберт; Лукив, Јарослав (2023-08-23). „Шефот на Вагнер Пригожин загина во авионска несреќа во Русија". *BBC News* (англиски). Архивирано од изворникот на 23 август 2023. Посетено на 2023-08-23.
13. ↑  Армитаж, Ребека (24 јуни 2023). „Кој е Евгениј Пригожин, воениот лидер на Вагнер и поранешен сојузник на Путин, обвинет за организирање бунт во Русија?". *АБЦ Австралија*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
14. ↑  Валкер, Шаун; Сауер, Пјотр (2023-06-24). „Евгениј Пригожин: продавачот на хот-дог кој се искачи на врвот на воената машина на Путин". *Гардијан* (англиски). ISSN 0261-3077. Архивирано од изворникот на 9 март 2023. Посетено на 2023-06-28.
15. ↑  Хелсел, Фил (24 јуни 2023). „Што е групацијата Вагнер? Поглед на платеничката група предводена од човек обвинет за „вооружен бунт" во Русија". *NBC News* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
16. ↑  Кричанк, Пол; Хумел, Кристина, уред. (јуни 2022). „Поткопување на демократијата и искористување на клиентите: гнасните активности на групата Вагнер во Африка" (PDF). *CTC Sentinel*. Вест Поинт (Њујорк): Центар за борба против тероризам. **15** (6): 28–37. Архивирано од изворникот (PDF) на 19 јули 2022. Посетено на 16 август 2022.
17. ↑  „Бунт на Вагнер: Групата е целосно финансирана од Русија, вели Путин". *BBC News*. 27 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 27 јуни 2023.
18. ↑  Бримелов, Бен (14 февруари2018). „Русија користи платеници за да изгледа како да губи помалку војници во Сирија". *Бизнис Инсајдер* (англиски). Архивирано од изворникот на 29 март 2022. Посетено на 28 мај 2022. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
19. ↑  Макинон, Еми (6 јуни 2021). „Руската групација Вагнер всушност не постои". *Foreign Policy* (англиски). Архивирано од изворникот на 27 септември 2021. Посетено на 24 јуни 2023.
20. ↑  Грахам-Харисон, Ема (24 јуни 2023). „Зошто Вагнер се сврте кон Путин и што значи тоа за Украина?". *Гардијан*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023.
21. ↑  Кникмајер, Елен (2023-06-24). „Началникот на платениците кој поттикна востание против руските генерали има долги врски со Путин". *Асошиетед прес* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
22. ↑  „Бруталноста на рускиот Вагнер ѝ дава водство во војната во Украина". *Асошиетед прес*. 27 јануари 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023.
23. ↑  Докси, Катрина; Томпсон, Џаред (11 мај 2022). „Масакри, егзекуции и фалсификувани гробови: зголемените хуманитарни трошоци на групата Вагнер во Мали". Архивирано од изворникот на 21 јуни 2023. Наводот journal бара `|journal=` (help)
24. ↑  Ел, Дејвид (26 февруари 2023). „Руската Вагнерска група во Африка: Повеќе од платеници". *Дојче Веле*. Архивирано од изворникот на 21 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
25. ↑  Дијало, Тјемоко; Јонго, Џудисел (24 јуни 2023). „Револтот на Вагнер ги облакува изгледите за неговите операции во Африка". *Рутерс*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
26. ↑  Лотарева, Анастасија; Барабанов, Илја (5 јуни 2023). ЧВК "Вагнер" задержал подполковника российской армии и заставил извиниться. Что происходит? [„Вагнер" приведе потполковник на руската армија и го принуди да се извини. Што се случува]. *BBC News Русская служба* (руски). Архивирано од изворникот 21 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
27. ↑  „Платеничка војна. Како руската инвазија на Украина доведе до „тајна мобилизација" што му овозможи на олигархот Евгениј Пригожин да ја врати наклоноста на Путин". *Meduza* (англиски). Архивирано од изворникот 13 јануари 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
28. ↑  „Руските платеници Вагнер ја прекинаа кампањата за регрутирање затвореници - Пригожин". *Reuters* (англиски). 9 февруари 2023. Архивирано од изворникот на 19 мај 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
29. ↑  Курманаев, Анатолиј; Криктон, Kyle (24 јуни 2023). „Како доверлив партнер на Путин, Пригожин секогаш бил подготвен да ја врши валканата работа". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот 28 јуни 2023. Посетено на 28 јуни 2023.
30. ↑  Нечепуренко, Иван (9 февруари 2023). „Вагнер, руската платеничка група, вели дека престанала да регрутира затвореници". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот 26 мај 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
31. ↑  Мајкл, Стар (21 март 2023). „Крајот на договорите со руски осуденици може да предизвика проблеми со работната сила на Вагнер". *Ерусалим Пост* (англиски). Архивирано од изворникот 20 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
32. ↑  Курманаев, Анатолиј; Криктон, Kyle (24 јуни 2023). „Како доверлив партнер на Путин, Пригожин секогаш бил подготвен да ја врши валканата работа". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот 28 јуни 2023. Посетено на 28 јуни 2023.
33. ↑  Давидов, Виктор (14 октомври 2022). „Читање на Tea Leaves на рускиот провоен „З-универзум"". *Москва Тајмс*. Архивирано од изворникот 20 октомври 2022. Посетено на 20 октомври 2022.
34. ↑  Накашима, Елен; Хадсон, Џон; Сони, Пол (26 октомври 2022). „Началникот на платеници му се изјасни на Путин поради гужвата во Украина". *Вашингтон Пост* (англиски). ISSN 0190-8286. Архивирано од изворникот 4 мај 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
35. ↑  „Prigozhin's lesser war Now a 'full-fledged member of Putin's inner circle,' the Wagner Group's founder wages a crusade against St. Petersburg's loyalist governor, Alexander Beglov. What does this mean for the future of Putin's regime?". *Meduza*. 1 November 2022. Архивирано од изворникот 17 November 2022. Посетено на 17 November 2022.
36. ↑  Роское, Метју (11 октомври 2022). „Сојузникот на Путин, Евгениј Пригожин ги повика руските пратеници да се приклучат на групата Вагнер на фронтот". *ЕвроВикли Њус*. Архивирано од изворникот 20 октомври 2022. Посетено на 20 октомври 2022.
37. ↑  „Олигарсите се обидуваат да украдат сè што му припаѓа на народот": Пригожин го обвини бизнисот за кражба на Русија. *Kapital-rus.ru* (руски). 19 ноември 2022. Архивирано од изворникот 3 декември 2022. Посетено на 24 јуни 2023. Неважечки `|script-title=`: missing prefix (help)
38. ↑  Фалконбриџ, Ги (24 мај 2023). „Платеникот Пригожин предупредува дека Русија може да се соочи со револуција доколку елитата не стане сериозна во врска со војната". *Reuters* (англиски). Архивирано од изворникот 21 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
39. ↑  „Пригожин сугерира Русија да го следи примерот на Северна Кореја за земјата да не се „зафрли"". *Украинска Правда*. 5 јуни 2023. Архивирано од изворникот 22 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
40. ↑  Степаненко, Катерина; Каган, Фредерик (12 март 2023). „Проценка на руската офанзивна кампања, 12 март 2023 година" (англиски). Институт за проучување на војната. Архивирано од изворникот 23 мај 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
41. ↑  Лендон, Брад; Пенингтон, Џош; Павлова, Улијана (5 мај 2023). „Шефот на Вагнер вели дека неговите сили умираат бидејќи руските воени лидери „седат како дебели мачки"". *CNN*. Архивирано од изворникот 13 мај 2023. Посетено на 13 мај 2023.
42. ↑  Кникмејер, Елен (24 јуни 2023). „Началникот на платениците кој поттикна востание против руските генерали има долги врски со Путин". *Асошиетед прес* (англиски). Архивирано од изворникот 24 јуни 2023. Посетено на 26 јуни 2023.
43. ↑  Нечепуренко, Иван (25 мај 2023). „Повлекувањето на Вагнер од Бахмут би претставувало тест за руската армија". *Њујорк Тајмс*. Архивирано од изворникот 26 мај 2023. Посетено на 26 мај 2023.
44. ↑  Диксон, Робин; Ејблес, Келси; Бисет, Викторија; Стерн, Дејвид; Паркер, Клир; Абакумова, Наталија (5 мај 2023). „Украински брифинг во живо: Шефот на руските платеници Вагнер ја нападна Москва; Напади со беспилотни летала врз руска нафтена рафинерија". *Вашингтон Пост*. Архивирано од изворникот 26 јуни 2023. Посетено на 5 мај 2023.
45. ↑  Нечпуренко, Иван (25 мај 2023). „Руско-украинска војна: Рускиот платеник водач вели дека неговите сили почнуваат да го напуштаат Бахмут". *Њујорк Тајмс*. Архивирано од изворникот на 25 мај 2023.
46. ↑  Лјунгрен, Давид (3 јуни 2023). Валис, Даниел (уред.). „Руските сили се обидоа да ги кренат моите луѓе во воздух, вели платениот бос Пригожин". *Reuters*. Архивирано од изворникот 3 јуни 2023. Посетено на 3 јуни 2023. Invalid `|url-access=регистрација` (help)
47. ↑  Бали, Рилеј; Мапес, Граце; Хирд, Каролина; Каган, Фредерик (3 јуни 2023). „Проценка на руската офанзивна кампања, 3 јуни 2023 година". *Институт за проучување на војната*. Архивирано од изворникот 4 јуни 2023. Посетено на 4 јуни 2023.
48. ↑  Суер, Пјотр (5 јуни 2023). „Вагнер го фаќа рускиот командант додека ескалира расправијата на Пригожин со војската". *Гардијан* (англиски). ISSN 0261-3077. Архивирано од изворникот 22 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
49. ↑  „Вагнер фати руски војник обвинет дека пукал на неговите позиции". *Москва Тајмс* (англиски). 5 јуни 2023. Архивирано од изворникот 13 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
50. ↑  Котинер, Исак (27 јуни 2023). „Што би можел да значи полупечениот „Пуч" на Пригожин за владеењето на Путин". *Њу Јоркер* (англиски). ISSN 0028-792X. Посетено на 28 јуни 2023. Татјана Становаја: ... Пригожин беше едвај забележлив како политичка фигура пред шест месеци и сега доби значителна привлечност. Луѓето имаат тенденција да ги поддржуваат победниците, но и обичните Руси беа трогнати од неговиот отворен судир со Министерството за одбрана и неговите коментари за недостигот на муниција.
51. ↑  Предлошка:Unbulleted list citebundle
52. ↑  Озборн, Ендрју (13 јуни 2023). „Путин го поддржува притисокот за платенички групи да потпишат договори и покрај одбивањето на Вагнер". *Reuters* (англиски). Архивирано од изворникот на 22 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
53. ↑  Кирби, Пол (2023-06-24). „24-часовен хаос на шефот на Вагнер во Русија". *ББС Њус* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
54. ↑  „„Нема никој на земјата кој може да не запре" Што велат ветераните од групата Вагнер за вооружениот бунт на Евгениј Пригожин". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
55. ↑  „„Мислеа дека ризикот е нула" Вооружениот бунт на Пригожин ги фати функционерите на Кремљ без стража. Изворите на Медуза велат дека според сите појави обидите за преговарање пропаднале". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
56. ↑  Тауб, Аманда (2023-06-26). „Бунт што го покажа стресот врз системот на владеење на Путин". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
57. ↑  „„Нема никој на земјата кој може да не запре" Што велат ветераните од групата Вагнер за вооружениот бунт на Евгениј Пригожин". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
58. ↑  „Платеничкиот водач на Вагнер издава пркосна аудио изјава додека неизвесноста се врти по бунтот". *AP NEWS* (англиски). 2023-06-26. Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
59. ↑  Бертранд, Наташа; Маркварт, Алекс; Атвуд, Кајли; Липтак, Кевин (2023-06-26). „САД собраа детални разузнавачки информации за плановите за бунт на шефот Вагнер, но ги чуваа во тајност од повеќето сојузници". *CNN* (англиски). Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
60. 1 2  Панчевски, Бојан (28 June 2023). „Пригожин на Вагнер планирал да ги фати руските воени водачи". Волстрит журнал. Архивирано од изворникот на 28 јуни 2023. Посетено на 28 јуни 2023.
61. ↑  Барнес, Џулијан E.; Купер, Хелене; Шмид, Ерик (2023-06-28). „Рускиот генерал знаел за плановите за бунт на началникот на платеници, велат американските власти". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот 28 June 2023. Посетено на 2023-06-28.
62. ↑  Седон, Макс; Иванова, Полина; Стогнеј, Анастасија; Шварц, Фелисија (2023-06-28). „Владимир Путин ги замрзна тврдокорните по бунтот на Вагнер". *Фајненшл Тајмс*. Архивирано од изворникот на 28 јуни 2023. Посетено на 2023-06-29.
63. ↑  Чанс, Метју (29 јуни 2023). „Рускиот генерал Сергеј Суровикин бил таен ВИП член на Вагнер, покажуваат документите". CNN. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 30 јуни 2023.
64. ↑  „„Ќе те смачкаат како бубачка" Како Александар Лукашенко „преговарал" со Евгениј Пригожин, според негови зборови". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 2023-06-29.
65. ↑  „Неколку часа пред да прогласи бунт, Пригожин тајно планирал говор во Думата за да ја врати наклоноста на Путин". *Медуза* (англиски). 21 ноември 2023. Посетено на 2023-11-23.
66. ↑  Ривел, Патрик (23 јуни 2023). „Се чини дека рускиот началник на платеници се заканува со бунт, ја доведува во прашање инвазијата". *ABC News*. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
67. ↑  „Шефот на Вагнер Пригожин вели дека руската армија ги нападнала неговите сили". *Дојче Веле*. 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
68. ↑  Рисен, Џејмс (23 јуни 2023). „Целта на пучот на Евгениј Пригожин е Путин и неговиот „олигархиски клан"". *The Intercept*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
69. ↑  Бусвин, Доглас; Гавин, Габриел; Шефталович, Зоја (24 јуни 2023). „Путин покренува сениште на граѓанска војна додека шефот на Вагнер Пригожин и се заканува на Москва". *Политико*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
70. ↑  Нареја, Никол (2023-06-26). „Александар Лукашенко, диктаторот кој ја презеде заслугата за прекин на бунтот на Вагнер, објасни". *Вокс* (англиски). Архивирано од изворникот на 4 јули 2023. Посетено на 2023-07-04. Во петокот, Пригожин изнесе непроверено тврдење дека неговите платенички сили биле нападнати од руската војска, користејќи го тоа како изговор за да започне вооружен марш кон Москва.
71. ↑  Радац, Марта; Сејлер, Мат (27 јунк 2023). „Пригожин користел лажен изговор за да го предводи вооружениот бунт на групата Вагнер против Русија: Американски официјален претставник". *ABC News* (англиски). Архивирано од изворникот на 4 јули 2023. Посетено на 2023-07-04. Според висок американски функционер, Евгениј Пригожин користел лажен изговор за да ги предводи своите сили на Вагнер групата во вооружен бунт против руската држава... Планот се оствари во петокот кога Пригожин во видеото рече дека ловците на Вагнер биле убиени од руски ракетни напади и вети дека ќе ги казни Шојгу и началникот на Генералштабот на Русија. Тврдењето било „во основа измама", според високиот функционер. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
72. ↑  Хирд, Каролина; Бајли, Рилеј; Мапес, Граце; Еванс, Анџелика; Кларк, Масон (23 јуни 2023). „Проценка на руската офанзивна кампања, 23 јуни 2023 година". *Институт за проучување на војната* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
73. ↑  „Пригожин рече дека руското Министерство за одбрана ги погодило позициите на ПВК Вагнер. „Ова суштество ќе биде запрено", рече Пригожин за Шојгу" Пригожин заявил, что Минобороны РФ ударило по позициям ЧВК Вагнера. «Эта тварь будет остановлена», — сказал Пригожин о Шойгу [Пригожин рече дека руското Министерство за одбрана ги погодило позициите на ПВК Вагнер. „Ова суштество ќе биде запрено", рече Пригожин за Шојгу]. *Медуза* (руски). Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
74. ↑  Џонс, Ендрју; Кнодел, Џејми; МекКусленд, Фил (2023-06-24). „Шефот на платениците вети одмазда откако рече дека Русија убила 2.000 борци, Кремљ тврди дека бунт". *NBC News* (англиски). Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
75. ↑  „Шефот на Вагнер ги отфрли обвинувањата на Путин за предавство". *www.aljazeera.com* (англиски). 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
76. ↑  „FSB vozbudila protiv Yevgeniya Prigozhina delo o prizyvakh k myatezhu" ФСБ возбудила против Евгения Пригожина дело о призывах к мятежу [ФСБ отвори случај против Евгениј Пригожин за поттикнување на бунт]. *Радио Свобода* (руски). 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
77. ↑  „Пригожин начал свой «мятеж» после того, как российская армия якобы нанесла удар по лагерю его наёмников «Медуза» внимательно посмотрела видео с «последствиями удара» и уверена: это наверняка фейк" [Пригожин го започна својот „бунт" откако руската армија наводно го нападна кампот на неговите платеници „Медуза" внимателно го гледаше видеото на кое се прикажани „последиците од ударот" и е убеден дека најверојатно станува збор за лажна]. *Meduza* (руски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
78. ↑  „Пригожин заявил о фактическом начале вооружённого конфликта с военным руководством РФ. Возбуждено уголовное дело о призыве к мятежу. Обновляется" [Prigozhin announced the actual beginning of an armed conflict with the military leadership of the Russian Federation. A criminal case has been opened for incitement to rebellion. Updated]. *Новой газеты Европа* (руски). 2023-06-23. Архивирано од изворникот на 2023-06-24. Посетено на 2023-06-24.
79. ↑  „Vystupleniye Prigozhina zvuchit kak ob"yavleniye o nachale voyennogo perevorota (khotya, kazhetsya, perevoroty nachinayutsya ne s etogo) Vot chto on skazal. Polnaya rasshifrovka" Выступление Пригожина звучит как объявление о начале военного переворота (хотя, кажется, перевороты начинаются не с этого) Вот что он сказал. Полная расшифровка [Говорот на Пригожин звучи како најава за почеток на воен удар (иако се чини дека државните удари не започнуваат со ова) Еве што изјавил тој. Целосен препис]. *Медуза* (руски). Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 23 June 2023.
80. ↑  Озборн, Ендрју; Лифи, Кевин (24 јуни 2023). „Русија го обвини платеникот шеф за бунт откако тој рече дека Москва убила 2.000 негови луѓе". *Reuters* (англиски). Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
81. ↑  „FSB vozbudila ugolovnoye delo o prizyvakh k vooruzhennomu myatezhu posle zayavleniy Prigozhina o yego "marshe spravedlivosti" v Rossii" ФСБ возбудила уголовное дело о призывах к вооруженному мятежу после заявлений Пригожина о его «марше справедливости» в России [ФСБ отвори кривично дело за повици за вооружен бунт по изјавите на Пригожин за неговиот „марш на правдата" во Русија]. *Медуза* (руски). Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
82. ↑  Седон, Макс (24 јуни 2023). „Русија го обвинува лидерот Вагнер дека организирал вооружен бунт". *Фајненшл Тајмс*. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
83. ↑  „"Poka ne pozdno, nuzhno ostanovit' kolonny i podchinit'sya vole prezidenta». General Surovikin prizval boytsov CHVK Vagnera «reshit' voprosy mirnym putem"" "Пока не поздно, нужно остановить колонны и подчиниться воле президента». Генерал Суровикин призвал бойцов ЧВК Вагнера «решить вопросы мирным путем" [„Пред да биде предоцна, треба да ги запрете колумните и да ја послушате волјата на претседателот. Генералот Суровикин ги повика борците на ПМЦ на Вагнер „да ги решат прашањата по мирен пат"]. *Медуза* (руски). Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
84. ↑  „На Канал 1 имаше итен вести за Пригожин и Вагнер ПМЦ". *West Observer* (англиски). 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
85. ↑  „Руските генерали го обвинија водачот на платеник дека се обидел да изврши државен удар". *Њујорк Тајмс* (англиски). 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 23 јуни 2023.
86. ↑  Зиер, Кристин (24 јуни 2023). „Ростов-на-Дон до Воронеж: Патот на Пригожин до Москва". *DW News*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
87. ↑  „„Не се мешај со Вагнер" Преглед на она што се случи во Ростов на Дон за време на еднодневната окупација на Вагнер". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
88. ↑  Кавин, Дмитриј; Кер, Сара; Мелен, Рели; Ксао, Муи (24 јуни 2023). „Шефот на Вагнер, Пригожин, се појавува на видеа во рускиот воен штаб". *Њујорк Тајмс*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
89. ↑  Рот, Ендрју; Суер, Пјотр (2023-06-24). „Шефот на бунтовниците Вагнер го запре напредувањето на тенкови кон Москва „за да се запре крвопролевањето"". *Обсервер* (англиски). ISSN 0029-7712. Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
90. ↑  AFP (2023-06-25). „Олеснување и сочувство додека бунтовниците застануваат во рускиот град". *Москва Тајмс* (англиски). Архивирано од изворникот на 28 јуни 2023. Посетено на 2023-06-29.
91. ↑  „Бунт во Русија: Војниците на Вагнер го напуштаат Ростов, Евгениј Пригожин ќе замине во Белорусија, соопшти Кремљ". *Ле Монде* (француски). Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 2023-06-29.
92. ↑  „„Ја спасуваме Русија" На состанокот со воените лидери, Евгениј Пригожин побарал почит. Прочитајте го транскриптот". *Медуза*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
93. ↑  Озборн, Ендрју; Лифи, Кевин (2023-06-24). „Русија го обвини началникот на платеници за вооружен бунт откако тој вети дека ќе ги казни највисоките луѓе". *Reuters* (англиски). Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
94. ↑  „Бунтот на Пригожин. „Вагнер ПМЦ" против Министерството за одбрана". *Медијазона* (руски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
95. ↑  „Пучот на Евгениј Пригожин Вооружените сили на Русија се борат дома за да се спротивстават на вооружениот бунт на најизразената платеничка фигура во нацијата". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
96. ↑  „Објавено е видео од конвој чеченски воен персонал кој се упатува кон Ростов на Дон". *Медуза* (руски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
97. ↑  Стогнеј, Анастасија; Федор, Лорен; Еванс, Џудит (25 јуни 2023). „Војниците на Вагнер се повлекуваат бидејќи рускиот бунт го остава Путин ослабен". Фајненшл Тајмс. Архивирано од изворникот на 25 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023. ...по најголемата криза од претседателствувањето на Владимир Путин.
98. ↑  Котов, Олег (24 јуни 2023). „Поголемиот број од Кадировците стојат надвор од Ростов и не влегуваат во градот". *en.socportal.info*. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
99. ↑  „Абортираниот бунт на Пригожин Интерактивната мапа на Медуза покажува колку далеку стигнала групата Вагнер за време на напредувањето кон Москва". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 2023-06-27.
100. ↑  „Бунтовничките руски платеници ќе се вратат назад за да избегнат крвопролевање, вели лидерот". *Reuters*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
101. ↑  Гамио, Лацаро; Ернандез, Марко; Холдер, Џош; Курманаев, Анатолиј; Цанг, Кристине (2023-06-25). „Како се одвиваше бунтот во Русија повеќе од 36 часа". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
102. ↑  „Бунтовничките руски платеници се враќаат пред Москва „за да избегнат крвопролевање"". *Reuters* (англиски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
103. ↑  „Платеничките сили на Вагнер се повлекуваат од јужниот руски град по посредство на Минск". *Харец* (англиски). Архивирано од изворникот на 28 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
104. ↑  „5.000 мажи се во конвојот Вагнер кој се приближува до Москва - извор близок до лидерите на Донецк подржан од Русија". *The Times of India*. 2023-06-24. ISSN 0971-8257. Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
105. ↑  Бајли, Рили; Волков, Никол; Хирд, Каролина; Кларк, Масон (25 јуни 2023). „Проценка на руската офанзивна кампања, 25 јуни 2023 година". *Институт за проучување на војната* (англиски). Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
106. ↑  „По бунтот, Путин вели дека Вагнер може да оди во Белорусија, да си оди дома или да се бори за Русија". *Вашингтон Пост*. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 29 јуни 2023.
107. ↑  Сони, Шубхам (24 јуни 2023). „Дали групата Вагнер стигнала до Воронеж, извештаи за борби во Областа на половина пат меѓу Москва и Ростов". *Opoyi*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
108. ↑  „Путин: Бунтот на Вагнер е предавство, смртоносна закана за постоењето на Русија". *Ерусалим Пост*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
109. ↑  „Шефот на Вагнер тврди дека неговите сили го собориле рускиот воен хеликоптер". *Barron's*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023.
110. ↑  Хортон, Џејк (2023-06-27). „Револт на Вагнер: Колку авиони и луѓе изгуби Русија?". *BBC News* (англиски). Архивирано од изворникот на 4 јули 2023. Посетено на 2023-07-04.
111. ↑  Стар, Мајкл (29 јуни 2023). „Вагнер собори еден од ретките руски командни авиони во бунтот - Велика Британија" (англиски). Архивирано од изворникот на 4 јули 2023. Посетено на 2023-07-04.
112. ↑  „Песков: дело против Пригожина прекратят, он "уйдёт в Беларусь" [Песков: случајот против Пригожин ќе биде прекинат, тој ќе „замине во Белорусија"]. *Радио Свобода*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 25 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023. Објавувањето „Радовка" што го поддржува Кремљ тврди дека 15 руски војници биле убиени во судирите со ПМЦ „Вагнер" во саботата. Станува збор главно за пилоти – соборен е авион Ил-18 и неколку хеликоптери. Нема информации за жртви меѓу платениците Вагнер.
113. ↑  Ливминт (24 јуни 2023). „Војската на Вагнер ја презема контролата врз воените единици во Воронеж. Русија-Украина ВО ЖИВО". *mint* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
114. ↑  „Вагнер контролира воени објекти во Воронеж, 500 километри јужно од Москва". *Декан Хералд* (англиски). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
115. ↑  „Ројтерс: Вагнер заплени воени објекти во Воронеж". *Медуза* (руски). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
116. ↑  Реган, Хелен; Рајне, Ендрју (24 јуни 2023). „Русија го обвини шефот на Вагнер, Евгениј Пригожин дека поттикнува „вооружен бунт": ажурирања во живо". *CNN* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
117. ↑  „Гувернерот на руската провинција Липецк изјави дека платеничката група Вагнер влегла во регионот". *AP News* (англиски). 2023-06-24. Посетено на 2023-06-24.
118. ↑  „Силите на Вагнер во рускиот регион Липецк јужно од Москва: гувернер". *Barron's* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
119. ↑  „Конвој на Вагнер виден во регионот јужно од Москва". *BBC*. 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 June 2023.
120. ↑  Иванова, Полина; Олеарчук, Роман; Стогнеј, Анастасија (25 јуни 2023). „„Тргни ни се од патот": како пропадна маршот на Пригожин кон Москва". *Фајненшл Тајмс*. Архивирано од изворникот на 25 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
121. ↑  „ВО ЖИВО: Москва го обвини шефот на Вагнер за бунт, откако тој вети дека ќе го собори военото раководство". *France 24*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
122. ↑  „Руско-украинска војна во живо: Силите на Вагнер го „контролираат" штабот на армијата во Ростов". *Al Jazeera*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
123. ↑  Сони, Шубхам (24 јуни 2023). „Дали групата Вагнер стигнала до Воронеж, извештаи за борби во областа на половина пат меѓу Москва и Ростов". *opoyi*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
124. ↑  Форнусек, Мартин (26 јуни 2023). „Пригожин вели дека започнал бунт за да протестира против распуштањето на Вагнер, а не за соборување на владата". *Киев Индипендент*.
125. ↑  Бивингс, Лили (24 јуни 2023). „Градоначалникот на Москва рече дека се преземаат „антитерористички мерки" во градот". *Киев Индипендент*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
126. ↑  „Отстранет билбордот за регрутирање на групата Вагнер во Москва". *Скај Њус* (англиски). Посетено на 2023-06-25.
127. ↑  Молонеј, Чарли (24 јуни 2023). „Востанието на Вагнер ја покажува „целосна" слабост и хаос на Русија, вели Зеленски - војната Украина во живо". *Гардијан*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
128. ↑  „Последен пуч во Русија: Кремљ негира дека Путин побегнал од Москва". *Телеграф*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 23 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
129. ↑  „Кремљ негира дека Путин побегнал од Москва додека авион мистериозно исчезнува од радарот". *Индепендент*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
130. ↑  „Наметнати ограничувања за патување во регионот Калуга јужно од Москва". *Barron's*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
131. ↑  „Руски Пригожин: Готовината пронајдена во близина на канцеларијата во Санкт Петербург е за трошоци на Вагнер". *ел-Арабија*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023.
132. ↑  „Во канцеларијата на Пригожин во Санкт Петербург пронајдени скриени лажни документи, готовина и неидентификуван прав". *Медуза*. Архивирано од изворникот на 27 јуни 2023. Посетено на 27 јуни 2023.
133. ↑  Хопкинс, Валрија (2023-06-26). „Пригожин не е виден јавно од саботата, а извештаите велат дека случајот против него останува отворен". *Њујорк Тајмс* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот на 26 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
134. ↑  Сауер, Пјотр; Бурк, Џасон (2023-07-05). „„Живееше покрај тролот, умира од тролот": Путин ја презеде деловната империја на Пригожин". *Гардијан* (англиски). ISSN 0261-3077. Архивирано од изворникот на 6 јули 2023. Посетено на 2023-07-06.
135. ↑  „По преговорите со Лукашенко, Пригожин најави повлекување на вагнерите од Москва и враќање на борбените позиции. Главните настани од вториот ден од бунтот. Онлајн" [Пригожин после переговоров с Лукашенко заявил об отходе вагнеровцев от Москвы и возврате на боевые позиции. Главные события второго дня мятежа. Онлайн]. *Новаја Газета Европа* (руски). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
136. ↑  Riley-Smith, Ben; Freeman, Colin; Kilner, James (26 June 2023). „Russian agents' threat to family made Prigozhin call off Moscow advance". *The Daily Telegraph* (англиски).
137. ↑  „Заканите за семејствата на лидерите на Вагнер претходеа на прекин на бунтот - Телеграф". *Москва Тајмс* (англиски). 2023-06-26. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 2023-06-29.
138. ↑  „Милијарди конфискувани пари беа вратени на раководителот на ПМЦ „Вагнер"". *Украинска правда* (англиски). Архивирано од изворникот на 5 јули 2023. Посетено на 2023-07-05.
139. ↑  „Убиството на Пригожин го нареди шефот на Советот за безбедност на Путин - WSJ". *Москва Тајмс*. 22 декември 2023. Посетено на 23 декември 2023.
140. ↑  „Сирија го удри Вагнер по бунтот во Русија: Извештај". *Ал Џезеира* (англиски). 8 јули 2023. Архивирано од изворникот на 7 јули 2023. Посетено на 8 јули 2023.
141. ↑  „„Путин го немаше никаде" Внатре поглед на обидот за преговори на Кремљ со Пригожин и зошто му требаше на Лукашенко да стави крај на бунтот". *Медуза* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
142. ↑  Сони, Пол (24 јуни 2023). „Претседателот Александар Г. Лукашенко од Белорусија во саботата разговарал со шефот на приватната воена група Вагнер, Евгениј В. Пригожин, се вели во соопштението објавено од белоруската државна новинска агенција". *Њујорк Тајмс*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
143. ↑  Сони, Пол (24 јуни 2023). „Во аудио изјава, Евгениј Пригожин рече дека тој и неговите вагнерски сили „се вртат околу нашите колони и се враќаат во полските кампови според планот"". *Њујорк Тајмс*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
144. ↑  Кребс, Катарина; Хоџ, Натан (24 јуни 2023). „Пригожин вели дека неговите сили „ги вртат нашите колони", поради тврдењата за договор постигнат со посредство на Лукашенко". CNN. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
145. ↑  „Wagner Chief Takes Deal That Drops Charges, Sends Him to Belarus". *Voice of America* (англиски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот 30 June 2023. Посетено на 2023-06-25.
146. ↑  „Групацијата Вагнер почна да се повлекува од рускиот Ростов на Дон". *Barron's* (англиски). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
147. ↑  „Платениците на Вагнер се повлекуваат од Ростов на Дон". *Ynetnews* (англиски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
148. ↑  „Гледајте: „Навивачите" навиваат, му даваат рака на шефот на Вагнер при напуштањето на пучот во Русија" (англиски). 2023-06-25. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
149. ↑  Терамиџа, Асами (25 јуни 2023). „Руски гувернер: Вагнеровите милитанти ја напуштаат Воронежската област". *Киев Индепендент* (англиски). Архивирано од изворникот на 25 јуни 2023. Посетено на 25 јуни 2023.
150. ↑  Hopkins, Valerie (2023-06-26). „Putin Says Russia Is United Behind Him, After Quelling Rebellion". *The New York Times* (англиски). ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот на 27 June 2023. Посетено на 2023-06-27.
151. ↑  Чернова, Ана (24 јуни 2023). „Случајот против Пригожин ќе биде отфрлен и тој ќе биде испратен во Белорусија, изјави портпаролот на Кремљ". CNN. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
152. ↑  Чернова, Ана (24 јуни 2023). „Кремљ вели дека ловците на Вагнер ќе се вратат во базата и ќе потпишат договори со војската". CNN. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
153. ↑  Ванг, Кристине (2023-06-24). „Путин ги обвини платениците Вагнер за предавство и вети дека ќе го казни преземањето на клучниот руски град". *CNBC* (англиски). Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
154. ↑  Рот, Ендрју (2023-06-24). „Руската телевизија накратко го емитува бунтот на Вагнер, а потоа се префрла на документарен филм за кавијарот". *Обсервер* (англиски). ISSN 0029-7712. Архивирано од изворникот на 25 јуни 2023. Посетено на 2023-06-26.
155. ↑  „Пригожин бара две глави да му служат за да го запре неговиот марш кон Москва" [Prigozjin kræver to hoveder serveret for at stoppe sin march mod Moskva]. *TV2 Nyheder* (дански). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
156. ↑  „Шефот на руските платеници вели дека им наредил на своите сили да го запрат маршот кон Москва и да се вратат во Украина". *AP NEWS*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
157. ↑  „Ажурирања во живо: Путин го обвини шефот Вагнер за поттикнување „вооружен бунт"". *CNN* (англиски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
158. ↑  „Генадиј Зјуганов го повика Пригожин да ги остави настрана личните амбиции и да ја брани татковината". *CPRF* (руски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
159. ↑  „Шефот на ЛДПР ја коментираше ситуацијата околу ПВЦ Вагнер". *Московските комсомолети* (руски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
160. ↑  Молонеј, Чарли (24 јуни 2023). „Градоначалникот на Москва ги повика луѓето да останат дома додека војниците на Вагнер напредуваат - руско-украинската војна во живо". *Гардијан*. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
161. ↑  „Чеченскиот лидер Кадиров вели дека неговите сили се подготвени да помогнат во соборувањето на бунтот на Вагнер". *Ал Арабија на англиски јазик* (англиски). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
162. ↑  „Путин покренува сениште на граѓанска војна додека шефот на Вагнер Пригожин и се заканува на Москва". *Politico.eu* (англиски). 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
163. ↑  „Путин го нарекува вооружениот бунт на платеничката група Вагнер како предавство, вети дека ќе ја брани Русија". *CBS News*. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2 јули 2023.
164. ↑  „Лидерите поддржани од Русија во окупирана Украина изразуваат поддршка за Путин". *CNN*. 24 јуни 2023. Посетено на 17 август 2023.
165. ↑  Ковалева, Анастасија (2023-06-24). „Дали има поделба во редовите на руските волонтери? РДЦ го поддржа Пригожин, легијата „Слобода на Русија" се спротивстави на сите" [У лавах російських добровольців розкол? РДК підтримав Пригожина, легіон *Свобода Росії* виступив проти всіх] (украински). Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-25.
166. ↑  „Фигурата против Кремљ, Ходорковски, ги повика Русите да го поддржат Вагнер". *Barron's* (англиски). 23 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 29 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
167. ↑  „Руско-украинска војна: ажурирање од Валери Хопкинс". *Њујорк Тајмс* (англиски). 2023-06-24. ISSN 0362-4331. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
168. ↑  „По бунтот на Вагнер, затворениот критичар на Кремљ Навални прашува кој е вистинскиот екстремист?". *Reuters*. 27 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 3 јули 2023. Посетено на 3 јули 2023.
169. ↑  „Руски анархисти за бунтот Вагнер". *CrimethInc.* 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
170. ↑  „„Фронтот почнува да се урива, украинските вооружени сили одат напред": командантот на РДК рече дека навива за Пригожин". *Focus.ua* (руски). 2023-06-24. Архивирано од изворникот на 30 јуни 2023. Посетено на 2023-06-24.
171. ↑  Тишченко, Катерина (24 јуни 2023). „РДК и Слобода на Русија ги повикале поддржувачите да преземат акција: да распоредат оружје на кулите на Кремљ". Украинска Правда. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.
172. ↑  „Командантот на РДК Никитин повика на приклучување кон воениот удар во Руската Федерација: „Дојде новото време на неволјите"". Censor.NET. 24 јуни 2023. Архивирано од изворникот на 24 јуни 2023. Посетено на 24 јуни 2023.

1. ↑  Пониска проценка по *The Daily Telegraph*, повикувајќи се на анонимни извори од безбедносните служби на Обединетото Кралство, највисока проценка по Пригожин
2. ↑  Двајца руски војници кои пребегнале во групата Вагнер биле убиени за време на бунтот, според Пригожин.
3. ↑  Два УАЗ-23632-148-64, еден AMN-590951, еден Камаз 6x6 и еден Урал-4320
4. 1 2
5. ↑  1 Тигар и 1 KamAZ-4350
6. ↑  „Њујорк тајмс" забележа дека американските официјални лица би имале интерес во селективно ширење информации што му штетат на Суровикин за кого веруваат дека е поефективен од другите членови на руската воена команда.