**Интернационална година на жените** (IWY) е името што Обединетите нации го дале во 1975 година. Од таа година, 8 март се слави како Меѓународен ден на жената, а исто така била основана Декадата на Обединетите нации за жени, од 1976 до 1985 година.

Историја
--------

По долгогодишна работа на Комисијата за статус на жени на Обединетите нации (CSW) за усвојување декларација за елиминирање на дискриминацијата врз жените, во 1965 година, Комисијата започнала сериозно да работи на добивање на декларација за обезбедување на човековите права на жените. Собирани одговори што опфаќале образование, вработување, наследство, казнени реформи и други прашања, од владини глумци, претставници на невладини организации и персонал на ООН, делегатите на Комисијата ја подготвиле Декларацијата за елиминација на дискриминацијата врз жените (DEDAW), која била усвоена од Генералното собрание на 7 ноември 1967 година. Откако ќе добиело поддршка за декларацијата, следниот чекор бил да се подготви таа да стане Конвенција. Иако имало одложувања, до 1972 година, кога Конгресот на Соединетите Држави го донесел Насловот IX, елиминирајќи ја дискриминацијата во образованието за која било институција што добивала федерално финансирање, со надеж дека преминот можел да биде значително зголемен. Во меѓувреме, членовите на Меѓународната демократска федерација на жени (WIDF) долго време вршеле притисок за меѓународна година и конференција на жени за решавање на нееднаквоста на жените. Бидејќи *WIDF* била назначен за набљудувач, а не член на Комисијата, тие не можеле да го предложат настанот директно, но подготвиле предлог. Убедувајќи го романскиот делегат на Комисијата да го претстави својот предлог, тој бил поддржан од Финска. За возврат, Комисијата го одобрила предлогот и го доставила до Генералното собрание, кое ја прогласило 1975 година за *Меѓународна година на жената* на 18 декември 1972 година. Датумот бил значаен бидејќи се одржала на триесетгодишнината од создавањето на Обединетите нации. Но, имало проблеми со конференцијата. Првично, советските жени го одбиле повикот за конференција и ги спровеле преговорите, претпочитајќи да организираат своја конференција во Источен Берлин, која немало да биде предмет на структурата на ООН. Како дел од политиката на Студената војна, Соединетите држави тогаш предложиле конференцијата да не била ограничена на жени, туку да била родово неутрална, бидејќи конференција за сите жени немало да биде сфатена сериозно. Конечно, Мексико Сити се согласил да биде домаќин на конференцијата и Комисијата се зафатила со задачите да ја подготви „машинеријата" неопходна за да се обезбеди премин на *Конвенцијаta за елиминација на сите форми на дискриминација врз жените*. Хелви Сипила, била избран за помошник на генералниот секретар за социјален развој и хуманитарни работи и била одговорна за организирање настани за оваа година.

Меѓународен
-----------

### Мексико Сити

Првата светска конференција на ООН за жени се одржала во Мексико Сити од 19 јуни до 2 јули. Конференцијата од 1975 година довела до усвојување на Светскиот план за акција, како и Декларацијата на Мексико за еднаквоста на жените и нивниот придонес кон развојот и мирот. Тоа довело до воспоставување на механизми за мониторинг, како што се, Меѓународен институт за истражување и обука за унапредување на жените (*INSTRAW*) и Фондот за развој на жени на Обединетите нации (*UNIFEM*) и ги поставило плановите за продолжение на конференциите, од кои првиот ќе одржал во 1980 година во Копенхаген. Тој го утврдил периодот од 1975 до 1985 година како *Декада на ООН за жени*, за да се овозможела проценка на напредокот и неуспесите и резултирало со настојување Конвенцијата за елиминација на сите форми на дискриминација врз жените (CEDAW) брзо да се ратификува. Третата конференција во Наироби, Кенија во 1985 година, не само што ја затворила деценијата на жени, туку поставила низа распореди на земјите-членки за отстранување на законската родова дискриминација во националните закони до 2000 година. На Конференцијата во Мексико Сити во 1975 година учествувале над илјада делегати. Меѓу истакнатите присутни биле Елизабет Рид и Маргарет Витлам од Австралија. *Меѓународната женска годишна трибина* била организирана и на која учествувале 4.000 жени во 1975 година.

### Источен Берлин

Светскиот конгрес на жени се одржал во Источен Берлин како дел од *IWY* веднаш по настанот во Мексико Сити. Ја идеализирал еднаквоста на жените како „*вистинско олицетворение на социјалистичката концепција за човековите права*". Работната група за еднакви права, составена од експерти за влада и право од источногерманската академија на науките, универзитетот Хумболт и Централниот комитет на Социјалистичката обединета партија ја отфрлиле идејата дека правата на жените требало да спаѓаат во посебна област одредена по пол, туку наместо тоа требало да се раководи од позицијата на Обединетите нации за човековите права. Анџела Дејвис била една од клучните гости на конференцијата, како и Хортенсија Буси де Ајенде, поранешна прва дама на Чиле. Програмата спонзорирана од државата се залагала за солидарност на жените во националните борби за ослободување на жените од угнетување врз основа на класа, раса и пол преку државниот социјализам.

### Брисел

Меѓународниот трибунал за злосторства против жени бил планиран како настан за *IWY*, но се одржал до 4 до 8 март 1976 година во Брисел, Белгија. Ограничена од строгостите за финансирање, конференцијата била домаќин на 2,000 жени од 40 земји. Говорниците се осврнале на економската експлоатација и насилството врз жените во многу форми. Најзначајниот развој на конференцијата бил меѓународната феминистичка мрежа.

Контроверзии на ционизмот
-------------------------

Конференцијата од 1975 година била значајна и по усвојувањето на првата резолуција „*Ционизмот е расизам*" донесена на кој било форум спонзориран од ООН, со што се подготвувал патот за *Резолуцијата 3379* на Генералното собрание на Обединетите нации во 1975 година следниот ноември.

Изјавата за изедначување на ционизмот со расизмот исто така била вклучена во анексот на извештајот што требало да се разгледа на последната конференција на *Декадата на жените на Обединетите нации* во 1985 година во Најроби, Кенија. Сепак, како што било наведено во „*Потребен е сон: Приказната за Хадаса"* (1997), од Марлин Левин, „*Бернис го замоли [Претседателот Роналд] Реган јавно да ја побие резолуцијата на ООН.* *Тој се согласи и вети дека американската делегација ќе излезе од Најроби ако резолуцијата за расизам на ционизмот е вклучена во последната декларација за конференцијата*." Таненбаум го убедила и Сенатот на Соединетите држави да ја осудат резолуцијата на конференцијата и да побараат нејзино повлекување. Таа, исто така, лично одлетала во Кенија со нацрт-резолуцијата на Сенатот, каде што Морин Реган, ќерката на претседателот Реган и шеф на американската делегација, го повторила ветувањето на претседателот да се повлече од конференцијата доколку резолуцијата биде вклучена во делегацијата на последната конференција. Кенија тогаш посредувала за компромис во кој ционизмот бил изоставен од последниот извештај на конференцијата.

Национално
----------

### Австралија

Во септември се одржала конференција на тема „Жените и политиката", учествувале 700 жени.

### Канада

Настаните на *IWY* во Канада како целина ја подигнале свеста кај канадските жени, како и пошироката јавност за широк спектар на прашања и достигнувања на жените. Го поттикнале создавањето на Здружението на жени и правни лица од Онтарио и Унијата на служби, канцеларии и малопродажни работници на Канада (*SORWUC*) и понудила финансирање за многумина да учествуваат во образовни и уметнички зафати насочени кон презентирање на перспективите на жените. Еден од таквите напори била петиција до *Националниот филмски одбор на Канада,* што довело до создавање на Студио Д. Универзитетот во Гуелф бил домаќин на конференција во септември посветена на Нели МекКлунг и реформските прашања што и биле важни.

### Нов Зеланд

Во јуни, во Велингтон се одржала Конвенција на обединети жени.

### Соединетите Американски Држави

Настани за поддршка на *IWY* биле одржани низ САД од приватни организации и невладини организации, како што се оние кои се одржале во Конектикат, на 11-12 јуни 1977 година и на *Големиот конгрес на Кливленд*, октомври. Еден од најзначајните настани во САД, бидејќи бил финансиран од американската влада, се одржал во Хјустон, Тексас и иако бил планиран како настан на *IWY*, се одржал до 1977 година. Националната конференција за жени во 1977 година вклучувала жени од секоја држава во Соединетите држави и раз*виле Национален план за акција*, одразувајќи многу од точките на С*ветскиот план за акција*.

Резултати
---------

Како резултат на меѓународниот фокус на жените во 1975 година, биле основани голем број институции:

* Меѓународен институт за истражување и обука за унапредување на жените (*INSTRAW*)
* Фонд за развој на жени на Обединетите нации (*UNIFEM*)
* Ресурсен центар за студии на жени, основан во Јужна Австралија во текот на јули.

Амблем
------

*IWY* исто така го лансирала амблемот „гулаб" што го користеле *IWY, CEDAW* и *UNIFIL*. Стилизиран гулаб пресечен со женски симбол и знак на еднаквост, амблемот го донирала тогаш 27-годишната графичка дизајнерка на рекламна компанија Њујорк, Валери Петис. Останал официјален симбол на ОН на жените и се користи на прославите на Меѓународниот ден на жената до ден-денес.

Поврзано
--------

* Национална конференција за жени
* Жени на ООН
* Реформа на архитектурата во родовата еднаквост
* НВО ЦСР/Њујорк
* Резолуција 3010 на Генералното собрание на Обединетите нации
* Резолуција 1325 на Советот за безбедност на Обединетите нации
* Меѓународен институт за истражување и обука на Обединетите нации за унапредување на жените
* Фонд за развој на Обединетите нации за жени
* Правата на жените
* Декларација за елиминација на дискриминацијата врз жените
* Декларација за елиминација на насилството врз жените
* ЕГМ: спречување на насилство врз жени и девојчиња
* Глобален план за имплементација за ставање крај на насилството врз жени и девојчиња
* Конвенција за спречување и борба против насилството врз жените и семејното насилство
* CEDAW

Наводи
------

### Цитати

1. ↑  „International Women's Day". *UN.org*. United Nations.
2. 1 2  „1st World Conference on Women, Mexico 1975". *Choike, Third World Institute*. Архивирано од изворникот на 2004-06-10. Посетено на 15 July 2007.
3. 1 2 3  Fraser 1999. sfn error: no target: CITEREFFraser1999 (help)
4. ↑  Armstrong 2013. sfn error: no target: CITEREFArmstrong2013 (help)
5. 1 2  "Background of the Conference" 1976.
6. 1 2  Ghodsee 2010. sfn error: no target: CITEREFGhodsee2010 (help)
7. 1 2  Friedan 1998. sfn error: no target: CITEREFFriedan1998 (help)
8. ↑  Teltsch 1974.
9. ↑  Pietilä 2007. sfn error: no target: CITEREFPietilä2007 (help)
10. 1 2  Allison Dowie, Dangers on the Road to Complete Emancipation, *Glasgow Herald*, 22 October 1974.
11. ↑  Arvonne S. Fraser. Becoming Human: The Origins and Development of Women's Human Rights, *Human Rights Quarterly*, Vol. 21, No. 4 (November 1999), pp. 853–906.
12. ↑  WOMEN ON THE MOVE: Message from the Secretary-General, Gertrude Mongella, Secretariat of the Fourth World Conference on Women. United Nations. March 1994/No. 1.
13. ↑  Implementation of the Nairobi Forward-looking Strategies for the Advancement of Women. United Nations General Assembly. A/RES/40/108, 13 December 1985, 116th plenary meeting.
14. ↑  Mary K. Meyer, Elisabeth Prügl. Gender politics in global governance. Rowman & Littlefield, 1999, ISBN 978-0-8476-9161-6, pp. 178–181.
15. ↑  Anne Winslow. Women, politics, and the United Nations
Volume 151 of Contributions in women's studies. Greenwood Publishing Group, 1995 ISBN 978-0-313-29522-5, pp. 29–43.
16. ↑  Chadwick F. Alger. The future of the United Nations system: potential for the twenty-first century. United Nations University Press, 1998 ISBN 978-92-808-0973-2, pp. 252–254.
17. 1 2  „International Women's Year, 1975". *National Archives of Australia*. Архивирано од изворникот на June 10, 2007. Посетено на 15 July 2007.
18. 1 2 3 4  Eckel & Moyn 2013. sfn error: no target: CITEREFEckelMoyn2013 (help)
19. 1 2  Bunch 2012. sfn error: no target: CITEREFBunch2012 (help)
20. ↑  Text of resolution 3379:
21. ↑   Архивирано на 2 ноември 2012 г.
22. ↑  Sam Roberts, "Bernice Tannenbaum, Who Fought U.N. Resolution on Zionism, Dies at 101", 9 April 2015.
23. ↑  Marian Sawer (29 September 2006). „Red, White and Blue, What Do They Mean to You? The Significance of Political Colours". Архивирано од изворникот на 2011-06-05. Посетено на 15 July 2007.
24. ↑  Pierson & Cohen 1993. sfn error: no target: CITEREFPiersonCohen1993 (help)
25. ↑  „Forum 1975". Архивирано од изворникот на 28 September 2007. Посетено на 15 July 2007.
26. ↑  „International Women's Year Conference Records". *Thomas J. Dodd Research Center, University of Connecticut*. Архивирано од изворникот на 10 September 2006. Посетено на 15 July 2007.
27. ↑  „INTERNATIONAL WOMEN'S YEAR, GREATER CLEVELAND CONGRESS". *Case Western Reserve University*. Посетено на 15 July 2007.
28. ↑  „Women's Movement page 6". *SM Memory, State Library of South Australia*. Посетено на 15 July 2007.
29. ↑  [tools.unifem.org/unifem\_logos/UNIFEM-GraphicStandards.pdf Graphic Standards]. UNIFEM Headquarters, United Nations Secretariat document, New York.
30. ↑  Dangers on the road to complete emancipation. The Glasgow Herald. 22. October 1974.
31. ↑  Dove Symbol for Women. Associated Press, *The Calgary Herald*. 10 May 1974.

### Библиографија

* Armstrong, Elisabeth (2013). *Gender and Neoliberalism: The All India Democratic Women's Association and Globalization Politics*. New York City, New York: Routledge. ISBN 978-1-317-91142-5.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Bunch, Charlotte (Winter 2012). „Opening Doors for Feminism: UN World Conferences on Women". *Journal of Women's History*. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. **24** (4): 213–221. ISSN 1042-7961. Посетено на 10 May 2017 – преку Project MUSE.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Donert, Celia (2014). „Chapter 5: Whose Utopia? Gender, Ideology, and Human Rights at the 1975 World Congress of Women in East Berlin". Во Eckel, Jan; Moyn, Samuel (уред.). *The breakthrough human rights in the1970s* (1. изд.). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. стр. 68–85. ISBN 978-0-8122-0871-9.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Fraser, Arvonne S. (November 1999). „Becoming Human: The Origins and Development of Women's Human Rights". *Human Rights Quarterly*. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. **21** (4): 853–906. doi:10.1353/hrq.1999.0050. ISSN 0275-0392. JSTOR 762751.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Friedan, Betty (1998). *It Changed My Life: Writings on the Women's Movement*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-46885-6.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Ghodsee, Kristen (2010). „Revisiting the United Nations decade for women: Brief reflections on feminism, capitalism and Cold War politics in the early years of the international women's movement" (PDF). *Women's Studies International Forum*. Amsterdam, the Netherlands: Elsevier. **33**: 3–12. doi:10.1016/j.wsif.2009.11.008. ISSN 0277-5395. Посетено на 7 May 2017.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Olcott, Jocelyn (2017). *International Women's Year: The Greatest Consciousness-Raising Event in History*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-674-46885-6.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Pierson, Ruth Roach; Cohen, Marjorie Griffin (1993). *Canadian Women's Issues: Volume II: Bold Visions*. Toronto, Canada: James Lorimer & Company. doi:10.1093/oso/9780195327687.001.0001. ISBN 9780195327687.CS1-одржување: ref=harv (link)
* Pietilä, Hilkka (2007). *The Unfinished Story of Women and the United Nations*. New York, New York: UN Non-Governmental Liaison Service. GGKEY:K1H1G5PGUBB.CS1-одржување: ref=harv (link)[*мртва врска*]
* Teltsch, Kathleen (10 May 1974). „U.N. Wants It to Be More Than a 'Ladies' Meeting'". *The New York Times*. New York City, New York. стр. 43. Посетено на 8 May 2017.CS1-одржување: ref=harv (link)
* „Part II: Background of the Conference". Report of the World Conference of the International Women’s Year: Mexico City 19 June-2 July 1975 (PDF) (Report). New York City, New York: United Nations. 1976. Архивирано од изворникот (PDF) на 8 May 2017. Посетено на 8 May 2017.

Надворешни врски
----------------

* Функција на Меѓународниот ден на жената на страницата на ОН Жените
* Витакер, Џенифер Симур. (Октомври 1975 година). „Жените на светот: Извештај од Мексико Сити ". *Надворешни работи* Преземено на 6 септември 2016 година