recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Недовршена реченица"** (унгарски: *Befejezetlen mondat*) — роман во три тома на унгарскиот писател Тибор Дери. Романот бил напишан во периодот 1934-1937 година, но првпат бил објавен дури во 1946 година.

Создавањето на романот
----------------------

Дери започнал да го пишува романот на Божиќ 1933 година, во *Café de France* во Виена. Првата книга ја завршил во Будимпешта во 1934 година, втората книга ја започнал есента 1934 година за време на престојот во Палма де Мајорка и на неа работел една година, додека третиот дел од романот го напишал по враќањето во Будимпешта. Притоа, пишувањето го завршил летото 1937 година, а потоа, една година вршел поправки на ракописот. Подоцна, Дери го опишал создавањето на романот со следниве зборови: „Романот е во три книги, работев на него четири и половина години, дневно просечно по 10-12 часа. За пишувањето е неопходно многу внатрешна подвижност и постојана напнатост, тоа е она што се нарекува инспирација. Не е лесно трајно да се одржува инспирацијата во текот на четири и половина години. На творечкото расположение му е потребна извонредна дисциплина за тоа да биде колку-толку успешно. Ако е тоа успешно, и ако надворешните околности се спојат со оваа внатрешност подготвеност — што е ретка, среќна случајност, особено ако тоа трае четири и половина години, тогаш писателот можеби може да ја оствари својата намера, тогаш може да се надева дека делото делумно ќе му успее."

Осврт кон делото
----------------

„Недовршена реченица" е многу сложен роман, голема семејна фреска со многу ликови, но најважниот тек на романот зборува за паралелниот однос меѓу две класи, односно за бунтот на еден интелектуалец кој сака да ја напушти граѓанската класа и ги бара оние со кои би можел да замине во борба. За да може читателот полесно да се снајде во сложеното ткиво на романот, на почетокот од книгата писателот дава список на ликовите и нивните роднински врски.

Во ова дело, на повеќе од 800 страници, Дери ја опишува револуционерната напнатост во тоа време, создавајќи богата галерија ликови: од работници посветени на класната борба, преку интелектуалци во потрага по егзистенцијалните прашања, до припадниците на буржоазијата кои доживуваат лични трагедии. Според критиката, „овој роман е напишан со „коригирана" прустовска техника, комбинирана со иронично-есеистичкиот стил на Томас Ман. Романот „Недовршена реченица" бил објавен дури во 1946 година и веќе тогаш било јасно дека унгарската книжевност добила големо дело.

Наводи
------

1. ↑  Sava Babić, „Tibor Deri, stvaralac u burnim vremenima", во: Tibor Deri, *Duga topla jesen*. Beograd: Nolit, 1989, стр. 16-18.
2. ↑  Sava Babić, „Tibor Deri, stvaralac u burnim vremenima", во: Tibor Deri, *Duga topla jesen*. Beograd: Nolit, 1989, стр. 20-21.
3. ↑  David Albahari, „Tibor Deri i Niki", во: Tibor Deri, *Niki – Priča o jednom psu*. Beograd: Rad, 1988, стр. 90-92.
**Благоја Ристески - Платнар** (Прилеп, 5 март 1949

 - Прилеп, 20 октомври 2004

) — македонски поет, писател, драматург и колумнист.

Животопис
---------

Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје во 1975 година. Особено внимание му посветува на богатството на македонскиот јазик, транспонирајќи го во култивиран драмски дискурс. Тој е еден од ретките автори кој умее драмските текстови да ги пишува во стихувана форма и со специфичен архаичен збор. Обработува теми од македонското милје, македонските митови и од македонската историја и политика.

Драмски текстови: Carcinoma mamae (1982); Спиро Црне (1989); Арсениј (1993); Ибро јаране (1994); Летни Силјане (1994); Лепа Ангелина (1995); Венко (1998).

Награди: Награда за најдобар драмски текст на Македонскиот театарски фестивал Војдан Чернодрински - Прилеп, за текстовите Спиро Црне (1989) и Лепа Ангелина (1996).
Неговите драми се преведени и изведувани на англиски, чешки, полски, руски, француски, романски, српски, словенечки, турски и на бугарски јазик. Починал во Прилеп на 20 октомври 2004 година.

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2004-11-20. Посетено на 2010-12-25.
2. ↑  Пурковиќ, Златка (20 октомври 2004). „Почина Благоја Ристески-Платнар". А1. Посетено на 2010-12-25.

Надворешни врски
----------------

* Лепа Ангелина Архивирано на 28 јануари 2005 г.
**Грашокот** е растение во вид на ползавец. Неговите плодови се издолжени мешунки, а семето е тркалезно. Семето се користи во исхраната.

Грашокот (со латинско име: *P. sativum*) е годишно растение, со животен циклус на зреење и раст од една година. Тоа е земјоделска култура која се одгледува во студената сезона и расте во многу делови на светот; садењето може да се одвива од зима до почетокот на летото во зависност од местото. Просечниот грашок тежи помеѓу 0,10 и 0,36 грам. Незрелиот грашок (и во снежен грашок, нежно мешункаст грашок, исто така) се користат како зеленчук, свеж, замрзнат или конзервиран. Сортите на видовите кои вообичаено се нарекуваат полски грашок се одгледуваат за да произведат сув грашок како дробен грашок изваден од зрелата мешунка на плодот. Овие се основа на каша и супа од грашок, кои се основи на средновековната кујна; додека во Европа, конзумирањето свеж незрел грашок беше иновација воведена од раната модерна кујна.

Галерија
--------

* Грашок посаден во Сирково, МакедонијаГрашок посаден во Сирково, Македонија
* Грашок посаден во Сирково, МакедонијаГрашок посаден во Сирково, Македонија
* Грашок посаден во Сирково, МакедонијаГрашок посаден во Сирково, Македонија
* Грашок посаден во Сирково, МакедонијаГрашок посаден во Сирково, Македонија
* Нива со грашок во МакедонијаНива со грашок во Македонија
* Нива со грашок во МакедонијаНива со грашок во Македонија
* Нива со грашок во МакедонијаНива со грашок во Македонија
* Pisum sativum*Pisum sativum*


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85099045
* GND: 4152604-1
* BNF: cb11959354t (податоци)
* NDL: 00561930
* NKC: ph191020

 |

 |
**Корнеј Чуковски** (руски: *Корней Чуковский*; Санкт Петербург, 31 март 1882 - Москва, 28 октомври 1969) — руски писател.

Животопис
---------

Чуковски е роден во Санкт Петербург, но неговото семејство набргу се преселило во Одеса, каде во младоста работел како занаетчија (стаклар), но со сопствени сили (самоук) се стекнал со солидно образование.

Творештво
---------

Иако е најпознат по своите книги за деца, Чуковски пишувал и за возрасни, а исто така, бил еден од најценетите руски книжевни критичари на своето време. Покрај тоа, тој бил и преведувач од англиски јазик. Најпознати дела на Чуковски се:

* Доктор Офболи
* Сребрениот грб
* Чудо-дрво
* Крокодил

Наводи
------

1. 1 2  „Корнеј Чуковски, Доктор Офболи", во: Корнеј Чуковски, *Доктор Офболи*. Скопје: Феникс, 2013, стр. 84.
Логото на Труфит & Хил
Дуќанот во Лас Вегас
Крема за бричење од Труфит & Хил
**Труфит & Хил** (англ. *Truefitt & Hill*) е најстарата берберница во светот. Фирмата е основана во 1805 од Вилијам Франсис Труфит. Труфит го ставил на себе звањето Фризер на Британскиот Кралски двор и ја добил првата Кралска Повластица од кралот Џорџ III. Во 1911, Едвин Хил отворил берберница на Олд Бонд Стрит, исто така близу кралските населби во Лондон и на оваа адреса се преселил Х.П. Труфит (внук на Вилијам) во 1935 и ја создал фирмата Труфит & Хил. другите регионални дуќани со тоа име се припоиле кон сегашната фирма во 1941. Денешната локација на Труфит & Хил на 71 Сент Џејмсес Стрит, Лондон била преземена во 1994. Покрај ова има локации на Мичигенската авенија во Чикаго, продавниците кај Цезаровиот форум во Лас Вегас и во Торонто, Канада.

Познати клиенти се британското кралско семејство, членови на кралски семејства во посета, деловни водачи, пратеници, амбасадори, дипломати и државници во посета. Денес Труфит & Хил сѐ уште имаат Кралска Повластица по назначување кон принцот Филип, војводата од Единбург.

Производи
---------

Труфит & Хил нудат разен тоалетен прибор за мажи како како креми и сапуни за бричење, лосиони, колонска вода, шампони и други производи за коса. Држат и секаков вид на декоративни шолји за бричење, четки од јазовец, бричеви и несесери.

Најпопуларни полни линии за бричење и парфемирање од фирмата се Trafalgar, 1805, Grafton and West Indian Limes. Линии на парфеми: Clubman, Freshman и колонските води Spanish Leather, а линии за бричење се Almond, Sandalwood, Rose и Lavender. Архивирано на 14 октомври 2007 г.

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2007-10-28. Посетено на 2007-11-05.

* Труфит & Хил - За нас Архивирано на 28 октомври 2007 г. (англиски)
* Парфеми - Директориум за Труфит & Хил Архивирано на 14 октомври 2007 г. (англиски)

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место (англиски)
* Мрежно место за САД и Северна Америка (англиски)
* Критички осврт на производите (англиски)
**„Младиот Тосканини"** (италијански: *Il giovane Toscanini*) — италијанско-француски филм од 1988 година, режиран од Франко Зефирели по сценариото на Вилијам Стедием (William Stadieml). Главните улоги ги играат: Елизабет Тејлор (Elizabeth Taylor), Ц. Томас Хауел (C. Thomas Howell), Софи Ворд (Sophie Ward), Франко Неро (Franco Nero), Филип Ноаре (Philippe Noiret) и Пат Хејвуд (Pat Heywood).

Синопсис
--------

Филмот ја прикажува почетната фаза од кариерата на познатиот диригент Артуро Тосканини и романтичните врски за време на неговиот престој во Рио де Жанеиро во 1886 година.

Наводи
------

1. ↑  Ljeto s Elizabeth Taylor: Mladi Toscanini, talijansko-francuski film (пристапено на 25.9.2023)
**Благоја Аџиев** ( 1923
 во Горно Врбени, Леринско, Егејска Македонија —  1948

 во Кајларско, Егејска Македонија) — македонски партизан, борец за националните права на Македонците во Егејска Македонија, учесник во НОВ и во Граѓанската војна во Грција.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Иако завршил само основно училиште, важел за паметна и енергична личност. Уште од 1943 година влегол во редовите на ЕПОН и активно учествувал во националната борба за слобода, борејќи се против нацистичката окупација. Со неговата активност во организирањете на работата и со влијанието што го имал кај помладите и кај постарите селани, станал секретар на ЕПОН за родното село, а подоцна бил избран за член на суровичкиот регионален совет на ЕПОН.

Во 1944 година, станал член на грчката комунистичка партија. По договорот од Варкиза тој продолжил да работи илегално за ЕПОН и во 1946 година преминал во редовите на ДАГ. Учествувал во многу битки на ДАГ каде што се истакнал со храброст. Благоја долго време бил дел од партизански групи од Суровичево и Кајларско.

Во декември 1948 година се нашол опкружен од голема грчка монархофашистичка војска во Кајларско. По неколкучасовна херојска битка, непосредно пред да снема куршуми, решава да се самоубие.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Повеќе автори - М. Аџикиров (2009). *For Sacred National Freedom* (PDF). Австралија: Pollitecon Publications. стр. 31. ISBN 978-0-9804763-3-0.[*мртва врска*]
**Бранко Каракаш** (?? - 2014) е македонски композитор, музиколог, поет, режисер, музички критичар и преведувач со хрватско потекло. Роден во Лаки, Македонија, а умира во Виена, Австрија, каде ги поминува последните 24 години од животот.

Каракаш своето образование го формирал во сите земји на поранешна Југославија, а кариерата ја почнал како член на Детскиот оркестар на Загрепската опера, продолжил како изведувач на труба и виолина во Воениот оркестар во Скопје, бил композитор и музички илустратор во Драмскиот театар, како и постојан музички критичар во „Нова Македонија".

Каракаш раководел со Секторот за музичка пропаганда и музичко издаваштво во Белград, бил директор на уметнички ансамбл, корежисер на отворањето на Средоземните игри во Сплит и на Олимписките игри во Сараево.

Како гостин уметник настапил во повеќе од 30 земји. Од 1990 година живееше во Виена.

Во својот музички опус бележи околу 300 композиции од различни жанрови, а главни дела му се балетите, „Галеб" (1982), „Љубов на песокот" (1985), „Балетска свита во 9 слики" (1989) и „Европејка во Њујорк" (2002).

Во својот творечки век, Каракаш издал неколку антологии, меѓу кои и „Антологија на македонски народни песни" (1995), 19 збирки на поезија, 93 музички збирки, 10.000 песни со различна тематика, 26 книги од македонска белетристика преведени на други јазици, повеќе од 30.000 препеани стихови од македонски на руски јазик. Исто така, ја составува „Антологијата на народни песни на Европа", издадена на пет јазици, финансирана од УНЕСКО и од Министерството за култура на РМ.

Автор е на повеќе од 700 музички критики, а од многуте награди и признанија што ги има добиено се издвојува медалјата „Духот на '76" доделена од страна на САД по повод 200-годишнината од независнота.

Библиографија
-------------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2014-07-17. Посетено на 2014-07-10.
**Васка Леонтиќ** (11 август 1970, Истанбул) е стилист, едукатор, основач и директор на приватното средно училиште „Академија Леонтиќ", на приватниот центар за стручна обука, како и сопственик на Студио Леонтиќ.

Животопис
---------

Васка Леонтиќ е родена во Истанбул, Република Турција. На четири годишна возраст се сели со своето семејство во Скопје, каде живее и денес. Основно училиште заврши во „Кочо Рацин". Првите две години од средното образование ги учеше во УСО „Кочо Рацин" за моден творец, а последната година ја следеше во УСО „Димитар Влахов", во групата за професионални фризери. Паралелно со образованието, следеше салонска пракса. По комплетирањето на своето образование и пракса, работеше седум и пол години. Во тој период следеше разни семинари и предавања, а учествуваше и на самостојни ревии и натпреварувања за фризури. Во Македонија има освоено прво место, а на ниво на Југославија има освоено десетто место.

Кариера
-------

Васка Леонтиќ е активен член на Клубот на фризери во Скопје и учествува на сите ревии и манифестации што ги организира клубот. По осумгодишно работно искуство, отвори сопствено фризерско студио. Мајсторскиот испит за фризер го положи на 13 август 2008 година, а мајсторскиот испит за козметичар 28 декември 2009 година. Во 2009 година, преку проектот 45, ги започна студиите како вонреден студент на Економскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје.

По успешно завршена менаџерска програма во CEED TOP CLASS – 2009/2010, генерација три, зема учество како ментор во менаџерската програма CEED TOP CLASS 2010/2011, генерација четири. Во истата година, Васка Леонтиќ се јавува како промотор, оргазнизатор и толкувач на македонските работодавци и познати компании кои имаат потреба од бизнис партнерства во Турција, Истанбул, а исто така и за работодавци од Турција, Истанбул кои имаат потреба да инвестираат во Македонија. Во 2012 година, работи како координатор и директор на проектот „Донација од јавен интерес", во склоп на ПСУ Академија Леонтиќ. Како дел од овој проект, децата од домот без родители се прифатени во училиштето на бесплатна настава.

Од 2009 година до денес активно соработува со Националната агенција за Европски образовни програми и подвижност, како домаќин, координатор и организатор на проекти во Македонија, но исто така и како учесник на проектите со име: „Леонардо да Винчи" и „Ерасмус плус". Од 2011 година, четири години е веќе учесник на Модната недела во Македонија, каде учествува со изработка на фризура и шминка за еминетни творци од Македонија и странство.

Печатени изданија
-----------------

* Во 2013 година, го издава прирачникот за изработка на перики од природна коса.
* Во 2015 година, го издава прирачникот за Филмска, корективна шминка и за подготовка на козметички производи и изработка на модни додатоци.

Наводи
------

1. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2015-05-12. Посетено на 2015-07-03.
2. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2015-07-09. Посетено на 2015-07-03.

Надворешни врски
----------------

* Интервју за Идивиди
* Интервју во списание за мода Архивирано на 1 јули 2013 г.
**Изработка на врвки во Хрватска** ( хрватски: *Čipkarstvo u Hrvatskoj* ) е традиција која датира од ренесансата кога производството на чипка почнало да се шири низ Медитеранот и континентот Европа. Низ годините, хрватската тантела стана значајна по своите уникатни дезени и дизајни. Во 2009 година, УНЕСКО го призна производството на чипка во Хрватска како нематеријално културно наследство на човештвото .

Денес во Хрватска, постојат неколку центри каде што опстојува традицијата на правење чипка, особено јадранските острови Паг и Хвар, северниот град Лепоглава и селото Света Марија во округот Меѓимурје .

Забележителна чипка
-------------------

 Катедрала Паг со локална чипка
### Паг: чипка изработена со игла

Паг чипката е изработена со игла и се состои од украси создадени од мрежа на пајак и бројни геометриски форми. Готовиот производ е многу цврст, и за разлика од другите хрватски чипки, може да се пере.

Чипката во Паг и денес се прави на традиционален начин како што била и пред неколку векови, а отворено е училиште за да се зачува традицијата на правење чипка.

### Лепоглава: бобина чипка

 Чипка од Лепоглава
Чипката Лепоглава е детално обработена бобина чипка, чија структура се состои од комбинација на подредени геометриски, цветни и животински мотиви и дезени. Се користи конец од лен или памук, секогаш во бела боја и има различни форми и големини.

Изработката на чипки во Лепоглава започнала со производство кон крајот на 19 век, достигнувајќи ја својата „златно доба" меѓу двете светски војни. Во тоа време, создавање на чипка освоило многу натпревари на меѓународни изложби: во Париз 1937 година освоило златен медал, а две години подоцна освоило бронза во Берлин. Оваа ера била од голема важност за напредокот на Лепоглавата чипка.

Секоја година во септември во Лепоглава се одржува меѓународен фестивал на чипка во чест на специфичната чипка која се изработува во градот.

### Хвар: агава или алое чипка

Хвар чипката е единствена по тоа што конецот се собира од листовите на алое растенијата и од агава кои растат на островот. Листовите се берат во одреден период од годината, а потоа специјално се обработуваат за да се добие тенок, бел конец.

Бенедиктинските калуѓерки во градот Хвар се единствените кои ја прават чипката Хвар, која уште се нарекува и „алое чипка".

Поврзано
--------

* Нематеријално културно наследство
* Паг чипка

Наводи
------

1. ↑  „Lacemaking in Croatia; DOCUMENTS: Nomination for inscription on the Representative List in 2009". UNESCO. 2009-09-28. Посетено на 2011-11-28.
2. ↑  „UNESCO - Lacemaking in Croatia".
3. ↑  Miroslav Gašparović & Marina Bagarić: *Hidden treasure of the Museum of Arts and Crafts, Zagreb: selection from the museum holdings to mark the 125th anniversary of MUO.* Zagreb, 2005. p211
4. ↑  United States Institute for Theatre Technology. "TD & T", Volume 43, Issues 2-4, 2007.

Надворешни врски
----------------

* Изработка на врвки во Хрватска (Видео) на kultura.hr, проект за хрватско културно наследство, Министерство за култура на Република Хрватска
* Изработка на врвки во Хрватска: УНЕСКО

Предлошка:Lace types
**Видовдeн** е неподвижен верски празник кој се обележува во Србија и во Бугарија на 28 јуни според грегоријански календар. За српскиот народ овој празник е и историски важен датум поради прочуениот Косовска битка и пигибија на кнез Лазар во 1389 година, но и поради повеќе значајни настани од историјата на српската држава, како што се прогласување на војна на Турција во 1876 година, атентат на австроунгарскиот надвојвода Франц Фердинанд во 1914 година, донесување на Видовденскиот устав во 1921 година и др.

Видовден е празник кој го обележува и Римокатоличката црква на 15 јуни, што е всушност истата дата со 28 јуни, гледано со разликата на јулијански и грегоријански календ-р Тоа е празник посветен на св. Витус, *Sanctus Vitus*, што во превод значи свети Вид. Пвој празник се посебно обележувал на Јадранското приморје, а до денес се зачувани топоними и храмови посветени на овој пагански бог. Св. Вид е заштитник на градот Риека и тој ден се обележува и како ден на градот.

Начин на прославување
---------------------

Видовден на Гаѕиместан
Видовден се слави како крсна и куќна слава, но поради смртта на косовските јунаци и кнез Лазар, кој СПЦ го прогласила за светец, на овој ден свеченостите се без традиционнална веселба, бидејќи се обележува помен и сеќавање на жртвите кои ја бранеле својата држава и вера.

На Видовден, во српските цркви се обавуваат помени за сите жртви на војните. Централната прослава Србите ја обележуваат на Газиместан, на Косово поле во чест на жртвите.

Митологија
----------

За потекло на народното име на овој празник постојат повеќе верзии, но една од нив е дека станува збор за очувување на сеќавање на древно,паганско божество на Старите словени, Световид, кој бил бог на плодност и војните. 

Световид
Кај Западните Словени, во Полабје постојат траги на храмови кои биле посветени на св. Вид, оттаму следи дека е логично што, под римокатоличката управа, Словените својот св. Вит го имаат како паралела кај Јужнире Словени како св. Вид.

Св. Вид кај древните народи освен моќ и атрибутте кои биле припишувани на паганскиот бог Вид, вериваке и во неговата моќ да види на сите четири страни, а со тоа и правично да суди согледувајќи ја вистината. Од атрибутите кои се припишуваат на древното божество забележано е дека се верувало во неговите исцелувачки моќи.

Постои верување дека кнез Лазар не случајно токму тој ден го одбрал за судир со моќната отомаска војска. По херојските настани во тој судир за видовден и битката на Косово поле се создадени и понови легенди: цутење на ендемска врста на црвен косовски божур, *Paeonia*, како и верување дека во ноќта меѓу 27 и 28 јуни, сите води се бојат со крваво црвена боја.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2012-06-15. Посетено на 2018-06-27.
3. ↑  Речник на јужнословенска митологија, Гордана Стојковска, Три, Скопје,2004, стр.195
**Големиот везир** или **Големиот кнез** (унгарски: *Nagyfejedelem*) бил називот што го користеле современите извори за да го именуваат водачот на федерацијата на унгарските племиња во десеттиот век.

Големиот везир најверојатно бил избиран од страна на водачите на федерацијата на седумте унгарски племиња и трите кабарски племиња (дисидентски хазарски племиња) кои се приклучиле на Унгарците пред 830 година. Сепак, првиот голем везир, Алмош, таткото на Арпад, поверојатно бил назначен од страна на Каганот од Хазарите.

Кога Унгарците биле избркани од Етелкос и се преселиле во Панонската Низина, моќта на големиот везир се чинела дека се намалува. До времето на Геза, Трансилванија била управувана од независен водач (*gyula*). Стефан морал да ги освои не само териториите на независниот водач, но исто така и во земјите во кои владееле ахтум и црните Унгарци.

Насловот исчезнал на крунисувањето на Стефан I, на 25 декември 1000 или на 1 јануари 1001 година.

Големи везири на Унгарците
--------------------------

Слика на седумте везири на Унгарците
* Алмош (околу 820 - в. 850)
* Арпад (околу 850-c. 907)
* Золта (околу 907 - в. 948)
* Фајс (околу 948)
* Такшон (околу 955 - в. 973)
* Геза (околу 973 - 997)
* Стефан (997-1000, станал првиот крал на Унгарците)

Не знаеме точно колкумина големи везири на Унгарија владееле меѓу смртта на Арпад (околу 907) и Фајс (948), бидејќи се чини дека хроничарите на унгарските кралеви, кои биле од династијата на Золта по 1000 година, сакале да направат да се заборави кој владеел меѓу 907 и 950 година, односно да се забораваат другите крвни линии од династијата Арпадовци, оние кои доаѓале од другите три сина на Арпад, кои најверојанто владееле во тој период со Унгарија. Пред 1000 година, унгарските владетели го користеле номадскиот обичај на прогласување владетели, односно правото братот на починатиот владетел да има предност пред неговите синови. Недостатокот на податоци во хрониките е причината зошто денешните историчари не можат точно да го утврдат целиот список на унгарските големи везири меѓу 907-955 година, а знаеме само за Золта од унгарските хроники, и за Фајс од книгата на византискиот цар Константин Порфирогенит во која е зачуван подолг список на имиња од Арпадовците, отколку во унгарските хроники, преокупирани само со владејачката гранка на Золта. Причината за заборавање на Фајс од унгарските хроники бил фактот дека тој не бил син на Золта, туку на Јутоца и без помош на книгата на Константин Порфирогенит, ние не би знаеле ништо за неговото постоење. Но, за имињата на другите големи везири, кои не биле од гранката на Золта, а веројатно владееле пред и по него, денес не знаеме ништо.

Поврзано
--------

* Кнежевство Унгарија
* Список на унгарски владетели
* Крал на Унгарија

Наводи
------

1. 1 2  Szabados György: Magyar államalapítások a IX-XI. században; Szegedi Középkori Könyvtár, Szeged, 2011, p. 244

Извори
------

* *Korai Magyar Történeti Lexikon (9-14. Század)* , föszerkesztő: Kristó, Gyula, szerkesztők: Engel, Pál és Makk, Ferenc (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994)
* Кристо, Ѓула: *Карпатен медиум и магистратура (1301)* (Сегеди Ксејпкортентети Конивтар, Сегед, 1993)
**Агон Ељези** (албански: *Agon Elezi*; роден на 1 март 2001 година) ― македонски професионален фудбалер од албанска народност, кој игра како играч од средниот ред за хрватскиот клуб Вараждин.

Кариера
-------

Роден во Скопје, Македонија. Тој играл за Шкупи во Првата македонска лига во периодот од 2014 до 2016 година. Во 2016 година присуствувал на фудбалската академија на Колеџот „Брук Хаус" во Маркет Харборо. Академијата игра натпревари во куп натпревари, како што се на Фудбалското здружение на независните училишта, Агенцијата за финансирање на образование и вештини и Окружните купови. Покрај овие натпревари, играчите ќе играат во натпреварувачка игра Програма од професионални клубови до училишни страни. Во сезоната 2017/-2018, Ељези потпишал договор со францускиот Каен каде што поминал една година од својата младинска кариера играјќи овде.

Меѓународна кариера
-------------------

Елези беше дел од фудбалската репрезентација на Македонија до 21 година. Во минатото бил дел и од екипите под 19 и 17.

На 23 септември 2022 година, тој го направил своето деби за македонската репрезентација во натпревар од Лигата на нации против Грузија. Согласно февруари 2023 година, тој има одиграно 2 натпревари.

Почести
-------

### Клупски

**Вараждин**

* Втора фудбалска нова лига - освојувач: 2021/22

Наводи
------

1. ↑  Agon Elezi Архивирано на 11 септември 2017 г. at UEFA.com

Надворешни врски
----------------

* Агон Ељези – Профил на сајтот на УЕФА
* Агон Ељези на soccerway
**Сина ѕвездичка** или **Агерат** (лат. *Ageratum houstonianum*; син. *Ageratum mexicanum*) претставува ниска едногодишна билка. Има преубава виолетово сина боја, а може да се сретне и розово - црвената боја и потекнува од фамилијата на „Asteraceae". Бидејќи е украсно растение, за негово одгледување на балконите треба да се има предвид дека ова растение бара сончева експозиција.
Висината на стеблото му изнесува должина од 30-45см па сè до 1метар. Листовите му се со димензии од 2-7см. Цвета на средината од месец август или почетокот на месец септември.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сина ѕвездичка" на Ризницата ? |

1. ↑  Bailey, L. H. (2005). *Manual of Gardening (Second Edition)*. Project Gutenberg Literary Archive Foundation.
2. ↑  „Ageratum houstonianum". *Flora of North America*.
Милениумскиот споменик на Плоштадот на хероите во Будимпешта - бистата на Матија Корвин во бронза.
**Матија Корвин** (унгарски: *Corvin Mátyás*, хрватски: *Matija Korvin*, чешки: *Matyáš Korvín*, латински: *Matthias Corvinus*) познат и како **Матија или Матијаш Хуњади** (унгарски: *Mátyás Hunyadi*, хрватски: *Matija Hunjadi*, чешки: *Matyáš Hunyadi*, латински: *Matthias Hunyadi*; Клуж, 23 февруари 1443 — Виена, 6 април 1490), бил унгарски крал (1458—1490) и австријски војвода (од 1486 година), а од 1469. година полагал право и на чешката кралска круна, за која водел борби најпривн со Јиржи Подјебрадски, а потоа и со Владислав II Јагелонски.

Животопис
---------

Грбот на Матија Корвин.
Како син на Јанош Хуњади, војвода од Трансилванија, Матија Корвин бил изабран а крал во 1458 године и тој бил последниот унгарски владетел кој успеал да ги среди внатрешните прилики во Унгарија и да воспостави силна кралска власт. Времето на династијата Корвин е период на најголемиот подем на унгарската држава. Матија Корвин најпрвин се потпирал врз ниското и средното благородништво, а потоа и на моќта на градовите. Во тој период, секоја година се свикувал Државниот собор, при што биле одржувани и жупаниски собори или конгрегации на кои учествувале и претставници на градовите, кои давале голема материјална поддршка за освојувачките походи на Унгарија.

Кралот Матија Корвин како тема во уметноста
-------------------------------------------

* „Кралот Матија и чизмарот" - унгарска народна приказна.
* „Кралот Матија и старецот" - унгарска народна приказна.
* „Кралот Матија и овчарот кој ја зборува вистината" - унгарска народна приказна.

Наводи
------

1. ↑  Чубриловић 1939. sfn error: no target: CITEREFЧубриловић1939 (help)
2. 1 2  Удаљцов, Космински & Вајнштајн 1950, стр. 351. sfn error: no target: CITEREFУдаљцовКосминскиВајнштајн1950 (help)
3. ↑  *Мађарске бајке*. Београд: Народња књига, 1974, стр. 33-35.
4. ↑  *Мађарске бајке*. Београд: Народња књига, 1974, стр. 154-157.
5. ↑  *Мађарске бајке*. Београд: Народња књига, 1974, стр. 158-161.
**Хеликоптерската несреќа кај Струмица** се случила на 10 јули 2014 година во околу 22.00 часот кога хеликоптер на Министерството за внатрешни работи со екипаж од четири лица удрил во предавател на Македонската радио-телевизија и се срушил на земјата.

Според првичните информации, хеликоптерот се враќал од смена на граничната полиција. Очевидци за медиумите изјавиле дека хеликоптерот вртел во воздух повеќе од пет минути без светла, а потоа удрил во предавател висок над 100 метри. Пилотите во текот на летот не пријавиле технички проблем со леталото, кој бил еден од поновите во МВР, произведен во 2008 година. Според поранешен началник на безбедност на летање во воено воздухопловство Небојша Антиќ, пилотите најверојатно се обиделе да го слетаат полицискиот хеликоптер на ледината во близина на Струмица. Хеликоптерот најпрво удрил во сајлите кои го држеле антенскиот столб. Во текот на истрагата биле пронајдени вградените три црни кутии.

Список на починати
------------------

| Име и презиме | Возраст | Позиција |
| --- | --- | --- |
| Драги Мицев | 45 | пилот на хеликоптерската единица |
| Марјан Трајковиќ | 47 | пилот – капетан |
| Тоде Орешков | 44 | воздухопловен инспектор |
| Иљо Лопатички | 46 | командир – пилот |

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2014-07-13. Посетено на 2014-07-14.
2. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2014-09-25. Посетено на 2014-07-14.
**Трета мисија за верификација на Ангола на Обединетите нации *(UNAVEM-III)*** била мировна мисија која започнала да работи во Ангола во февруари 1995 година за време на граѓанската војна. Таа била основана од Советот за безбедност на Обединетите нации во *Резолуцијата 976*.

Индиската армија придонела за оваа мисија на ООН со распоредување на една пешадиска баталјонска група (1000 лица) и една група на инженери (200 лица). Во овој период имало вкупно шест пешадиски баталјони групи во различни региони на Ангола (по една од Индија, Зимбабве, Замбија, Бразил, Бангладеш и Уругвај и исто така еден баталјон од Романија). Мандатот на групата Индиски пешадиски баталјон бил да обезбеди прекин на огнот помеѓу Анголската армија и бунтовниците *UNITA* (кои во тоа време имале контрола над повеќе од половина од земјата), а потоа да се организирало безбедно „квартирање" на овие бунтовници откако *UNITA* ќе го фрлеле оружјето. Последователно, повеќето од артериските патишта што ги поврзувале главните региони во земјата биле физички отворени за сообраќај откако ги деминирале. Индиската армија првично испратила 14 Пенџаби како пешадиска компонента, а подоцна ги заменила со 16 гардисти.

Поврзано
--------

* UNAVEM-I.
* UNAVEM-II

Наводи
------

1. ↑  Meisler, Stanley. *United Nations: The First Fifty Years*, 1997. Page 369.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место на Мисијата за верификација на Обединетите нации во Ангола III
**„Деветтото чудо на исток"** (српскохрватски: *Девето чудо на истоку*) — филм на режисерот Влатко Филиповиќ од 1972 година. Филмот е заснован врз истоимениот роман на Анѓелко Вулетиќ, кој е автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Хусеин Чокиќ, Драгомир Фелба и Свјетлана Кнежевиќ.

Синопсис
--------

Дејствието на филмот, која делумно е инспириана од старогрчките митови (на пример, митот за Едип), прикажува еден млад човек кој заминува на непрекинато патување, обидувајќи се да го пронајде својот идентитет.

Наводи
------

1. ↑  Девето чудо на истоку (пристапено на 28.9.2023)
**Гахинга** — исчезнат вулкан во планините Вирунга на границата меѓу Руанда и Уганда. Гахинга се наоѓа помеѓу Мухабура и Сабињо, но е најмалиот од овие трите. Гахинга има мочуришна купа на својот врв. Се верува дека купата е широка 180 метри. Националниот парк Магахинга Горила го добил своето име според овој вулкан.

Гахинга е составен дел на планината Вирунга, вулкански синџир, кој пак се наоѓа во Големата Раседна Долина. Вкупно 8 вулкани се наоѓаат по должината на планината Вирунга. Од исток на запад тие се Мухабура, Сабињо, Бисоке, Микено, Карисимби, Њирагонго, Њамурагира, и Гахинга. Вулканскиот синџир се протега низ Уганда, Руанда и Демократска Република Конго.

Исто како кај Мухабура и Сабињо, бамбусовите шуми на планината Гахинга се живеалиште на загрозените Планински горила. Постојат неколку други видови на животни и птици кои се дел од екосистемот на планината Гахинга, како Златните мајмуни.

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2017-07-16. Посетено на 2017-12-09.
**Спомен-дом „АСНОМ"** ― комплекс згради во Кочани.

Моментални корисници
--------------------

Западното крило на комплексот е користено од Основното музичко училиште „Ристо Јуруков" и КУД „Руен".

Историја
--------

Комплексот бил изграден во 1980-тите.

Согласно 2012 година, комплексот бил во запустена состојба.

Правниот факултет при Универзитетот „Гоце Делчев" бил со седиште во комплексот, пред да биде префрлен во Штип.

Галерија
--------

* Средишното крило, односно седиштето на Правниот факултет, 2011 годинаСредишното крило, односно седиштето на Правниот факултет, 2011 година
* Средишното крило во 2023Средишното крило во 2023
* Средишното крило во 2023Средишното крило во 2023
* Средишното и источното крило во 2023Средишното и источното крило во 2023
* Западното крило, односно зградата на ОМУ „Ристо Јуруков"Западното крило, односно зградата на ОМУ „Ристо Јуруков"

Наводи
------

1. 1 2   *Spomen dom Asnom*. Кочани: TelevizijaKocani. 4 мај 2012. .
**Зелениче** ( латински: *Vinca minor*) е зелјесто повеќегодишно растение (измиени) со виолетови цветови и постојано зелени листови. Поради своите листови, ова растение станало симбол на бесмртноста. Порано се сметало за симбол на невиноста и чедноста. Покрај сето тоа, означува и вечно пријателство. Во поранешните периоди ( среден век и подоцна) за време на јавните погубувања, блиските роднини или пријатели на осудениот носеле цветови од зеленичиња со значење дека душата на погубениот, без разлика на стореното дело, сепак ќе се пресели во рајот, дека осудениот не е виновен и дека невин бил погубен. Во христијанската религија и иконографијата, зеленичето го претставува невиното страдање на Исус Христос.

Опис на растението
------------------

Зелениче е повеќегодишно растение кое може да порасне од 20 до 25 сантиметри. Најдобро расте на влажна почва, но може да се најде и на малку посува почва. Припаѓа во нивото на ниска вегетација. Може да се најде во шумите и ливадите, обично со грмушки и дрвја. Се користи во народната медицина.

Лист
----

Листовите се зелени во текот на целата година. Широки се од 2,5 до 3 и долги 4 сантиметри. Тие се со темно-зелена боја и имаат правилена форма. Имаат мазни рабови. Тие имаат најсилно лековито својство и од нив се прави сируп. Исто така во сушена и мелена форма се користат како зачин.

Цвет
----

Цветовите на зеленичето се виолетови или модро-сини. Цветаат кон крајот на летото и се долги околу еден сантиметар. Се составени од 5 венечни ливчиња. Во ретки случаи, може да биде и во бела боја. Има пријатен мирис. И цветот, како и другите делови од растението, има лековити својства, па затоа има и примена во медицината.

Стебло и корен
--------------

Стеблото е во форма на колено, со должина помеѓу 10 и 20 сантиметри. Има мал обим и лесно се свива, како и кај другите зелјести растенија. По боја е малку посветло од листовите. Коренот е нешто малку помал, најчесто долг околу 7 сантиметри. Сличен е како и кај другите зелјести растенија.

Плод
----

Плодовите се мали и не се забележуваат лесно. Долги се од 2 до 2,5 сантиметри и имаат големи семиња.

Надворешни врски
----------------

*
**Генерален директорат за минерално истражување и експлоатација на Турција** (турски: *Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü*, попознат како *MTA*) — научна институција основана од Министерството за енергетика и природни ресурси на 14 јуни 1935 година.

МТА спроведува геолошки и геофизички истражувања низ цела Турција, со цел да ги истражи природните ресурси, како нафтените и енергетските суровини. Институцијата има 6 оддели со многу различни лаборатории за анализи, 12 окружни канцеларии и еден објект за обука на геолози и геофизички инженери во Анкара. Освен што се фокусира на теренска работа за рударски истражувања, МТА има и објекти за далечински сензори уште од 1975 година. Одделот за далечински сензори работи под одделот за истражување за геофизика на МТА и ТУБИТАК има соработка уште од раните 1970-ти.

МТА го објавува Билтенот за минерални истражувања и истражувања двапати годишно од 1936 година. Трудовите се објавуваат на англиски и турски јазик од 1950 година и се дистрибуираат низ целиот свет.

Наводи
------

1. ↑  „MTA introduction page". Архивирано од изворникот на 2012-10-19. Посетено на 2020-04-12.
2. ↑  „MTA analysis laboratories and divisions". Архивирано од изворникот на 2016-08-31. Посетено на 2020-04-12.
3. ↑  „MTA Remote Sensing Unit". Архивирано од изворникот на 2009-11-07. Посетено на 2020-04-12.
4. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2017-08-04. Посетено на 2020-04-12.

Надворешни врски
----------------

* MTA Официјално мрежно место на англиски Архивирано на 23 мај 2017 г.
**Кеплер** е името на првата мисија во вселената со можности да најде планети слични на Земјата, односни карпести планети кои кружат околу сонцелики ѕвезди во топла зона кај што тешна вода може да се одржува на површината.

Цели и методи
-------------

Мисијата се состои од три и пол години во набљудување на 100 000 ѕвезди слични на сонцето во Сајгнус-Лира регионот од Млечниот Пат. Се очекува да најде стотици планети со големина на Земјата, и поголеми на различни дистанци од ѕвездите.

Кеплер телескопот е специално дизајниран за откривање на периодичното пригушување на ѕвездите што го предизвикуваат планетите при движењето. Тоа се случува во ѕвездени системи кои се ориентирани така што планетите поминуваат пред ѕвездите, гледано од наша гледна точка на Земјата.

Овој телескоп може да го забележи дури и најслабото од ваквите пригушувања. т.е. регистрира промени во јачината на светлината од 20 делови во милион. За да ја постигне оваа резолуција, Кеплер ќе ја носи најголемата камера лансирана во вселената, 95-мегапикселната низа CCD-и

Статус
------

Телескопот е лансиран на 7 март 2009 во 3:49:57 по Гринич со Делта 2 ракета од Кејп Каневерал, Флорида Лансирањето беше со целосен успех, и сите три стадиуми беа завршени до 4:55 по Гринич. Следат калибрирања и тестирања на опсерваторијата кои ќе траат околу 60 дена. До сега, се оди како што е планирано, и е започната баждарењето на фотометарот.

Надворешни врски :
------------------

Кеплер телескопoт - во потрага по планети како Земјата! - Астрономски Клуб Куманово

Цитати:
-------

1. ↑  ^ a b "KASC Scientific Webpage". Kepler Asteroseismic Science Consortium. 14 март 2009.  Архивирано на 5 мај 2012 г.. Посетено на 2009-03-14.
Стефан IV (Унгарија)
**Стефан IV** (унг.IV. István, хрв. Stjepan IV; околу 1133 година - 11 април 1165 година) бил крал на Унгарија и Хрватска во 1163 година.

Животопис
---------

Стефан е син на Бела II Слепиот, унгарски крал и Јелена Вуканович, ќерка на српскиот крал Урош. Престолот на Бела го наследил најстариот син Геза II. Во Унгарија во тоа време не постоел принципот на првородство. Кралот го наследувал најстариот член на династијата или најстариот син. Поради овие нејаснотии дошло до конфликт во династијата. Стефан и Ладислав II (третиот брат) сметале дека имаат право на круната па затоа за помош се обратиле кај византискиот цар Мануил I Комнин. Стефан се оженил со неговата ќерка Марија.

Геза II умрел во 1162 година. Го наследил најстариот син Стефан III. Синот на Геза за власт морал да се бори против своите чичковци. Стефан III бил соборен по падот на византиската војска на територијата на Унгарија. На престолот после краткото владеење на Ладислав II (умрел во 1163 година) доаѓа Стефан IV. Промената на престолот не му одговарала на Фридрих Барбароси, светоримскиот император. Тој ја нападнал Унгарија и му нанел пораз на Стефан кај Секешфехервар. Кралот бил заробен, а на престолот повторно дошол Стефан III. На наговор на архиепископот Лука, Стефан IV е пуштен од затворот. Кога се нашол на слобода, Стефан се обидел да ги придобие царевите на Византија и на Светото Римско Царство на своја страна. Кога тоа не му успеало, Стефан се обратил за помош кон босанскиот бан Бориќ. Бориќ, меѓутоа, е поразен од страна на унгарскиот крал и присилен на вазализам.

Византискиот цар Мануил Комнин го прифатил Стефан III за унгарски крал. За возврат требало да го добие Срем. Стефановиот син Бела бил испратен во Цариград на школување, а како наследство византискиот цар требало да ги прими Хрватска и Далмација. Кога унгарскиот крал одбил да ги предаде териториите избила војна. Стефан IV со војската навлегол во Унгарија. Походот бил неуспешен. Од пропаст го спасила византиската интервенција. Стефан IV повторно го нападнал Срем, но е опседнат во Земун. Умрел во оваа опсада на 11 април 1165 година.
Должина на стапката по земји, таблица 1848 година
Неслужбен јавен империјален систем мерки кој бил обесен на ѕидот на опсерваторијата во Гринич (денес предградие на Лондон), во 19 век: 1 британски јард, 2 стапки, 1 стапка, 6 палци и 3 палца. Посетителот можел да ја провери својата мерка меѓу граничниците на температура на околината од 62 °F (16,7 °C).
**Стапка** (англиски: *foot*, множ. *feet*; симб. **ft**, **ст** или **′**) е единица мерка за должина во разни системи како англиските, британските и американските мерни единици. Должината ѝ варира од систем до систем, но секоја е околу четвртина до третина метар. Денес најчсто се користи меѓународната стапка. Во 1 јард има 3 стапки, а во една стапка има 12 инча.

Стапката е честа мерна единица во САД, Обединетото Кралство и Канада. Во САД и ОК личната висина се изразува во стапки и инчи. Во Канада пак, сè повеќе се употребуваат метри за висина, а стапки за растојание.

Меѓународна стапка
------------------

Во 1958 во САД и земјите од Комонвелтот меѓународниот јард е дефиниран како 0,9144 метри. Така, меѓународната стапка се дефинира како еднаква на 0,3048 метри (еквивалент на 30,48 сантиметри).

Стандардниот меѓународен симбол за стапка е „ft" (погл. ISO 31-1, Прилог A). Во некои случаи се користи прим, кој е многу сличен на апостроф, а инчот со прим. на пример, 6 стапки 2 инча се пишува како 6′2″. Ова е збунувачко затоа што примот и двојниот прим се исто така симболи за лачни минути и лачни секунди.

Американска геометарска стапка
------------------------------

Во САД геометарската стапка се дефинира како 1200/3937 метри. Се користи исклучиво за мерења на Американската крајбрежна и геодетска инспекција. Оваа стапка е поголема за 610 нанометри од меѓународната стапка.

Историјат
---------

Стапката како мерка се користела речиси во сите култури и се делела на 12 или понекогаш 10 инча/палца или на 16 прсти. Првата позната стандардна стапка постоела во Сумерија, каде е дефинирана на статуата на Гудеја од Лагаш околу 2575 п.н.е. Некои метролози сметаат дека стапката била прифатена и како египетска мерка во Стара Грција и дека токму од таму римјаните ја презеле својата стапка (која е поголема).

Поврзано
--------

* Мерни единици
* Историја на мерењето
* Мерни системи
* Англиски мерни единици
* Империјални мерни единици
* Американски мерни единици
* Систем SI

Наводи
------

1. ↑  наречен „прим"

Надвцорешни врски
-----------------

* Претворање од стапки во метрички единици (англиски)
**Сервал** — африкански грабливец од семејството мачки, сличен на Африканската златна мачка и каракалот. Тој е еден од најголемите претставници од седумте видови на Мали мачки, кои го населуваат континентот. Предците на сервалот се и првите мачки кои ја населиле Африка. Поради своето тело и дамките по крзното често се нарекува мал гепард, но и покрај тоа сродство меѓу двата вида не е толку близок, колку со други африкански мачки.

Една од особеностите кои го издвојуваат од останатите претставници на семејството мачки е дека сервалот сака вода и се придржува кон водните извори. Оваа неговата функција во однесувањето и присуството на специфични еколошки одлики се причина да боледува почесто од шистосомијаза. Сервалот води релативно таен начин на живот и главно се храни со глодачи, како птици, зајци, мали антилопи, змии, жаби. Не е опасен за луѓето, туку напротив - тој самиот често станува нивна жртва.

Природни непријатели на сервалот се други африкански грабливци како леопард, хиените и дивите кучиња. Возрасните сервали може да станат жртва и за нилските крокодили и лавови. Поради неговата големина, луѓето често го користат како домашен миленик.

Сервалот претежно живее во Африка, во потсахарскиот дел на континентот со исклучок на тропските шуми. Бројот на сервалите започнал да се намалува, а како главна причина се наведува човекот. Модерните ДНК-анализи покажуваат дека сервалот има сродна врска со каракалот. Денес е познато дека неговиот претходник еволуирал на територијата на Азија и како резултат на голем број геолошки и климатски промени се создала можност за миграција и еволуција во различни видови на мачки.

Наводи
------

1. ↑  Возенкрафт, В. К. (16 ноември 2005). Вилсон, Д. Е. и Ридер, Д. М. (уред.). *Mammal Species of the World* (Трето издание. изд.). Johns Hopkins University Press. стр. 540. ISBN 0-801-88221-4.CS1-одржување: повеќе имиња: список на уредници (link)
2. ↑  Thiel, C. (2015). „*Leptailurus serval*". *Црвен список на загрозени видови*. МСЗП. **2015**: e.T11638A50654625. doi:10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T11638A50654625.en. Посетено на 29 октомври 2018.
3. ↑  Johnson, W. E.; Eizirik, E.; Pecon-Slattery, J.; Murphy, W. J.; Antunes, A.; Teeling, E.; O'Brien, S. J. (2006). „The Late Miocene Radiation of Modern Felidae: A Genetic Assessment". *Science*. **311** (5757): 73–77. doi:10.1126/science.1122277. PMID 16400146.

Надворешни врски
----------------

* Сервал на Ризницата ?
* Севрал на Викивидовите ?
* Species portrait Serval; IUCN/SSC Cat Specialist Group
* Big Cats Online Архивирано на 29 март 2007 г.
Должина на телото:6,3-8,4 см

Должина на опашката: 4,0-5,3 см

Тежина:21-36 гр

**Ноќен лилјак** (Nyctalus noctula) е цицач од редот лилјаци.

Распространетост и навики
-------------------------

Овој лилјак живее во Европа, Азија и Северна Америка. Се среќава во шумите и во парковите. Во текот на денот се кријат во шуплините на дрвјата. Во лето во пукнатините на дрвјата престојуваат во група околу 20, а во зима на едно место има и до 600 единки. Во лов оди пред стемнување. Тие се вешти и брзи летачи. Кај овој вид е забележано рекордно прелетување растојание од 2347 км за да презими, иако не е вид кој се сели во текот на зимата. Оние единки кои зимата ја минале на друго место, се враќаат во летните пребивалишта во рана пролет.

Обично женките на свет донесуваат две млади. Бременоста им трае околу 60 дена. Ноќниот лилјак, како и другите видови лилјаци, е заштитен со закон.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ноќен лилјак" на Ризницата ? |

1. ↑  Csorba, G. & Hutson, A.M. (2016). „*Nyctalus noctula*". *The IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN. **2016**: e.T14920A22015682. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-2.RLTS.T14920A22015682.en. Посетено на 10 November 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |