recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Кладограм
**Кладистиката** (од грчки: *κλάδος* - "гранка") претставува хиерархиска класификација на видовите која се основа на филогенетското или еволутивното наследство со кладови. Поимот *филогенетика* често се користи како синоним за кладистика. Кладистиката се разликува од другите таксономски системи по тоа што се фокусира на еволутивните врски меѓу видовите, а не на морфолошките сличности, кои може да се конвергентни.

Кладистиката потекнува од работата на германскиот ентомолог Вили Хениг, кој самиот ја нарекувал *филогенетска систематика*, меѓутоа употребата на поимот "кладистика" и "клад" е популаризирана од страна на други истражувачи. Освен што денес оваа дисциплина има широка примена во биологијата, таа се користи и при споредбата на текстовите од книгата *Кантербериски приказни*.

Кладистиката дава дијаграми наречени *кладограми* кои го претставуваат еволутивниот пат на организмите. Секвенционирањето на ДНК и РНК се користи при многу важни кладистички истражувања. Компјутерските програми се исто така нашироко употребувани во кладистиката, поради сложената природа на конструкцијата на кладограмите.

Поврзано
--------

* Клад

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кладистика" на Ризницата ? |

1. ↑  *Phylogenetic Systematics* is the title of Hennig's 1966 book
2. ↑  *Canterbury Tales Project*
Лавската порта
**Лавската порта**, позната и како **портата на Св. Стефан**, е сместена во стариот град во Ерусалим и е една од седумте порти во Ерусалим кои не се соѕидени. До оваа порта се наоѓа некогашната римска тврдина Антиохија а северно од Златната порта. Ова е местото каде Исус Христос влегол за да биде осуден од страна на Понтиј Пилат и осуден на распнување на крст.
Легендата кажува дека султанот Сулејман Велики ја направил конструкцијата на портата бидејќи се плашел шетајќи наоколу да не биде нападнат од страна на лавови.

Поврзано
--------

* Стар град (Ерусалим)

Надворешни врски
----------------

* The Old City Gates: www.jewishvirtuallibrary.org Архивирано на 29 ноември 2016 г.
**Искра** ― весник, орган на обласниот комитет на КПЈ за Македонија.

Излегувал на српски јазик, печатен на гештетнерска техника. За уредник бил определен Коста Рацин, кој поради тоа бил осуден на робија, а весникот бил забранет. Првиот број на весникот излегол во ноември, 1933 година. Излегуваат само два броја на весникот, бидејќи на почетокот на јануари 1934 година се случува провала во која се уапсени 15 македонски комунисти, вклучително и Рацин. Рацин е подложен на дури 42 испрашувања, при што морал да признае многу од она што не смеел да го каже.

Наводи
------

1. 1 2  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 203. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
2. ↑  Блаже Ристовски „Животот и делото на Кочо Рацин (1908-1943)", „Матица македонска", Скопје, 2009, 107 стр.
**Искра Божиновска** (Скопје, 18 јуни 1947) — македонска оперска пејачка (сопран).

Животопис
---------

Родена е во Скопје на 18 јуни 1947 година. Во 1970 година дипломирала соло-пеење на Факултетот за музичка уметност во Скопје во класата на професорот Коста Трпков. Во периодот од 1970 до 1992 година работела како солист во операта и балетот на МНТ, а во периодот од 1989 до 1990 година биле и директор. Се преселила во Австрија, а потоа и во Австралија, каде што се занимава со педагошка дејност и хорско пеење.

Божиновска располага со пријатен глас, естраден шарм и уверлива сценска игра. Гостувала на неколку оперски сцени во земјите од поранешна Југославија, како и во Германија, Италија и Канада.

Улоги
-----

На оперската сцена на МНТ остварила повеќе од 25 помали и поголеми улоги, меѓу кои:

* Аида во „Аида";
* Евридика во „Орфеј и Евридика";
* Елизабета во „Дон Карлос";
* Јарославна во „Кнез Игор";
* Мими во „Боеми";
* Леонора во „Трубадур";
* Татјана во „Евгениј Онегин"; и
* Симка во „Разделба".

Наводи
------

1. 1 2 3  *Македонска енциклопедија*. **I** (I. изд.). Скопје: МАНУ. стр. 183-184. ISBN 978-608-203-024-1.
Кишница
**Кишница** е село во градот Приштина во Косово и Метохија. Според законите на Република Косово, населбата е дел од општина Грачаница и е самостојна населба. Атарските населби се наоѓаат на територијата на катастарските општини Грачаница и Бадовац. Според законите на Србија, населбата Кишница е село на населбата Грачаница. Населбата е формирана околу рударско-индустрискиот комплекс *Кишница* и рудникот за олово-цинкова руда. Архаичното име на населбата е *Кижница*.

Демографски податоци
--------------------

Според законите на Србија, населбата се сметала за дел од населбата Грачаница, само за периодот по осамостојувањето на Косово може да се следи бројот на жителите на оваа населба. Според резултатите од пописот на Косово во 2011 година, кој бил делумно бојкотиран од српското население, во населбата имало 700 жители: 666 Албанци, 31 Србин и 1 Бошњак.
**„Крадец... отмен мачор"** (италијански: *Un ladro... gentilmicio*) — роман за деца, дело на италијанските писатели Алесандро Гати и Давиде Моросиното и на илустраторот Стефано Туркони. Книгата е втор дел од серијалот „Мачки детективи". Првобитно, книгата била објавена во 2013 година од издавачката куќа „Edizioni Piemme" S.p.A.

Изданија на македонски јазик
----------------------------

Книгата е издадена на македонски јазик во 2015 година од Арс ламина - публикации, како дел од едицијата „Бестселери за деца". Преводот од италијански јазик го извршила Анета Симовска. Лектурата е дело на Јасмина Ѓоргиева, а техничкото уредување е направено во „Арс Ламина - публикации". Книгата е отпечатена во печатницата „Бранко Гапо - графичко производство" од Скопје, во тираж од 1.000 примероци. Таа има 120 страници, со формат од 12 x 20 сантиметри. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски" - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-229-939-6 (едицијата) и ISBN 978-608-229-928-0 (книгата).

Содржина
--------

Книгата има десет глави:

* Елеганција на пеперушката
* Засолниште на покривите
* Мачки во прв ред
* Невозможна кражба
* Исповедите на еден отмен мачор
* Чудниот господин Тремоли
* Парфеми и кристали
* Тајниот премин
* Големиот метеж во Лувр
* Лупин на четири шепи

Наводи
------

1. ↑  А. Гати - Д. Моросиното, *Крадец... отмен мачор* Скопје: Арс ламина - публикации, 2015.
2. ↑  А. Гати - Д. Моросиното, *Крадец... отмен мачор* Скопје: Арс ламина - публикации, 2015.
3. ↑  А. Гати - Д. Моросиното, *Крадец... отмен мачор* Скопје: Арс ламина - публикации, 2015.
Влагата од воздухот се кондензира во течни капки при допир со студеното шише.
Кондензација на прозорец на врнежлив ден.
Кондензирана роса на гранчиња
**Кондензација** (од лат. *condensatio* = „згуснување, збивање") — промена во физичката агрегатна состојба на гасна состојба во течна и како појава е обратна на испарувањето. Кога состојбата на една материја преоѓа од гасна право во цврста, промената се нарекува десублимација (депозиција). Течноста настаната со кондензација се нарекува **кондензат**.

Настанок
--------

Процесот на кондензација започнува со образуввањето на атомски/молекулски грстови од еден вид во рамките на неговата гасовита зафатнина, како што се образуваат дождовните капки или снегулките во облаците, или пак со контакт помеѓу таквата гасна состојба и (растворлива) течна или цврста површина.

Повратност
----------

Во зависност од каратерот на површината, постојат неколку можности за повраток на агрегатната состојба.

* впивање во површината на една течност (од ист вид или друга течност што ја раствора) - се повраќа со испарување.
* адсорпција (како капки роса) на цврста површина при притисок и температура повисоки од тројната точка на тој вид — исто така се повраќа со испарување.
* адсорпција во цврста површина (како додатни слоеви на цврста материја) при притисок и температура пониски од тројната точка на видот — се повраќа со сублимација.

Најчести случаи
---------------

Кондензацијата најчесто се јавува при ладењето и/или набивањето на пареата до крајна презаситеност, кога молекуларната густина во гасната состојба ја достигнува максималната граница. Направата што лади и набива пареа и ја собира кондензираната течност се нарекува „кондензатор".

Мерење
------

Стапката на кондензација во воздухот и испарувањето на водата од истиот при разни атмосферски притисоци и температури се мери со влагомер.

Кај живите организми
--------------------

Постојат разни организми што црпат вода по пат на кондензација. Такви се австралискиот гуштер молох, инсектите брашнари од брегот на Намибија и дрвата секвои од Западното крајбрежје на САД.

Поврзано
--------

* Кондензатор
* Кондензат
* Влага
* Роса
* Бозе-Ајнштајнов кондензат
* Фазен преод

Наводи
------

1. ↑  „кондензација" — Лексикон на македонскиот јазик
2. 1 2  IUPAC, *Compendium of Chemical Terminology*, 2. изд. (the "Gold Book") (1997). Семрежна поправена верзија: (2006–) "кондензација во атмосферската хемија". doi:10.1351/goldbook.C01235
3. ↑  „кондензат" — Лексикон на македонскиот јазик

* „Принципи на кондензацијата (слика)". Архивирано од изворникот на 2007-03-26. Посетено на 2012-09-11. (англиски)
Членовите на Крафтверк
**Крафтверк** (германски: *Kraftwerk*) — германска авандгардна музичка група која има дадено огромен придонес во развојот на електронската музика. Групата е основана од Флоријан Шнајдер и Ралф Хутер во 1970 кога и го основаат нивното студио Kling Klang во Диселдорф. Во првите неколку години од постоењето (1970-1974), во групата се менуваат повеќе членови, но истата станува светски позната кога на двајцата основачи им се придружуваат Волфганг Флур и Карл Бартос.

Ова е една од првите групи која почнала да создава музика користејќи чисто електронски (или електронски обработени) инструменти и звуци. Техниките кои ги воведеле, заедно со опремата која сами ја развиле, извршиле големо влијание врз популарната музика во втората половина на XX век.

Нивното творештво пред сè го третира урбаното живеење и технологијата во современиот свет. Во многу нивни песни се истакнува парадоксалноста на модерното урбано живеење, при што покрај славењето на придобивките, се предупредува и на опасностите што ги носи модерната технологија.

Издадени албуми и ДВД
---------------------

* (1971) Kraftwerk
* (1972) Kraftwerk 2
* (1973) Ralf und Florian
* (1974) Autobahn
* (1975) Radio-Activity
* (1977) Trans-Europe Express
* (1978) The Man Machine
* (1981) Computer World
* (1986) Electric Cafe
* (1991) The Mix - (нови обработки на постари песни)
* (2000) Expo 2000
* (2003) Tour de France
* (2005) Minimum-Maximum (албум во живо)
* (2005) Minimum-Maximum DVD (Концерт на ДВД)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Крафтверк" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 141156476
* LCCN: nr90007336
* ISNI: 0000 0001 1551 0749
* GND: 2142242-4
* SUDOC: 034452990
* BNF: cb139044811 (податоци)
* BIBSYS: 58458
* MusicBrainz: 5700dcd4-c139-4f31-aa3e-6382b9af9032
* NKC: xx0024596

 |

 |
**Кука** (англиски: *Hook*) — американски филм од 1991 година, во режија на Стивен Спилберг. Главните улоги ги толкуваат: Дастин Хофман, Робин Вилијамс и Џулија Робертс.

Содржина
--------

Во филмот, Петар Пан (го игра Вилијамс) е возрасен човек, кој работи како адвокат. Тој е оженет со внуката на Венди (ја игра Робертс). Меѓутоа, капетанот Кука (го игра Хофман) ги грабнува неговите две деца, така што Петар Пан мора повторно да замине во Недојдија, придружуван од Ѕвончица. Петар Пан воопшто не се сеќава на своето минато, но со помош на Изгубените момчиња, тој мора да ги научи заборавените вештини, со цел да му се спротивстави на Капетанот Кука. Во меѓувреме, Кука настојува да ги придобие децата на Петар Пан така што им ги задоволува сите желби. Сепак, на крајот, Петар Пан и Изгубените момчиња го напаѓаат бродот на капетанот Кука и тој повторно ја задобива довербата на своите деца.

Наводи
------

1. ↑  „Кука", Кинотека на Македонија, програма за јануари 2017 (пристапено на 21.1.2017)
**Кондензација** — вид на хемиска реакција каде две молекули се соединуваат образувајќи една молекула, обично со загуба на мала молекула како вода. Ако се загуби водата, реакцијата се нарекува и дехидратациска синтеза. Меѓутоа, при реакцијата може да се загубат и други молекули како амонијакот, етанолот, оцетната киселина и сулфурводородот.

Додавањето на двете молекули се одвива постепено, обично во рамнотежа, и со загуба на водената молекула (затоа кондензација). Реакцијата инаку може да вклучува функционални групи на молекулата, и претставува сестрана класа на реакции која може да се јави во кисели или базни услови, или во присуство на катализатор. Оваа класа на реакции е незаменлив дел од животот бидејќи има сушстинска улога во образувањето на пептидни врски помеѓу аминокиселините и биосинтезата на масните киселини.

Идеализирана шема која прикажува кондензација на две аминокиселини за добивање на пептидна врска.
Постојат многу разновидности на кондензациски реакции. Чести примери се адолната и Кневенагеловата кондензација (обете образуваат вода како нуспроизвод), како и Клајденовата и Дикмановата кондензација (меѓуполекулска Клајзенова кондензација), кои како нуспроизвод образуваат алкохоли.

Поврзано
--------

* Анаболизам
* Хидролиза — спротивно на кондензација
* Поликондензација

Наводи
------

1. ↑  „25.18 Condensation Reactions". *Book: Introductory Chemistry (CK-12)*. Chemistry Libre Texts. 12 август 2020. Посетено на 9 јануари 2021.
2. ↑  „Condensation Reaction". *IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book)*. IUPAC. 2014. doi:10.1351/goldbook.C01238. Посетено на 7 декември 2017.
3. ↑  Fakirov, S. (1 февруари 2019). „Condensation Polymers: Their Chemical Peculiarities Offer Great Opportunities". *Progress in Polymer Science*. **89**: 1–18. doi:10.1016/j.progpolymsci.2018.09.003. ISSN 0079-6700. S2CID 105101288.
4. ↑  Voet, Donald; Voet, Judith; Pratt, Chriss (2008). *Fundamentals of Biochemistry*. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. стр. 88. ISBN 978-0470-12930-2.
5. ↑  Bruckner, Reinhard (2002). *Advanced Organic Chemistry* (First. изд.). San Diego, California: Harcourt Academic Press. стр. 414–427. ISBN 0-12-138110-2.
1. a0b0ff"
1. a0b0ff"

**Кукувијата** (*Tyto alba*) е средноголема ноќна граблива птица од семејството утки која се среќава и во Македонија. Има срцевидно лице и црни очи, одоздола е бела или портокалово-кафеава. Живеалиште ѝ се населените места, земјоделските и други отворени терени; обично се гнезди во човечките објекти: штали, цркви и стари згради. Се храни со глувчевидни глодачи, поретко со мали птици и инсекти.

Физички опис
------------

Како и сите утки, поседува вел околу очите кој го сочинуваат радијално распоредените пердуви. Кај овој вид велот е бел и е со срцевиден облик. Ова е утка со средна големина, околу 35 см сосе долгите нозе. Женките се покрупни од мажјаците, а просечната тежина им изнесува околу половина килограм. Грбот и е портокалово-сив со сиви точки, а долната страна е бела.

Распространување
----------------

Овој вид е најшироко распространетата копнена птица во светот; ја нема само на Антарктикот.

Начин на живеење
----------------

Млади кукувии пред првото полетување.
*Tyto alba guttata*
Може да се најде и во село и во град, на ливади и во пустините, мочуриштата и воопшто секаде каде може да направи гнездо и да најде доволно храна. Местото за гнездо може да биде мошне необично, како на пример, пласт сено. Често се гнезди на стари, напуштени и осамени селски куќи. Пар од кукувии попрво би се населил во старо, наместо да гради ново гнездо. Мажјакот се додворува на женката така што ја брка и ја обиколува, но парењето е возможно само во сезона кога има доволно храна. Женката лежи на јајцата (обично 4-6 на број), и младите се испилуваат во различно време. Тоа им овозможува на родителите да соберат храна со помал напор. Младите утки за првпат полетуваат од гнездото дури откога ќе наполнат 7-10 недели, но и потоа се враќаат во родителското гнездо. Се осамостојуваат на три месеци, а целосно созреваат на десет месеци, а бидејќи живеат во просек нешто подолго од година дена, на свет носат само една или две генерации млади. Често страдаат како плен на други грабливци, како на пример, змии или други видови утки.

Исхрана
-------

Ловат главно ноќе. Имаат добар „ноќен вид", но во текот на ловот се потпираат на остриот слух. Бидејќи ушите се асиметрично поставени, лесно можат да го лоцираат пленот, дури и кога е добро скриен. Можат нечујно да се прикрадат, а пленот го заграбуваат со канџите и потоа со клунот му ја разбиваат главата. Се смета за корисна птица бидејќи ги сотрува штетниците какви што се глувци и волухарици. Како и останатите утки, не може да ги свари влакната и пердувите, па ги исфрлува со повраќање на топчеста маса - т.н. галици.

Народно верување
----------------

Во некои делови на Балканот се верува дека оваа птица поради карактеристичниот звук кој го испушта прорекува болест. Затоа се случува луѓето да ја уништуваат.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85011889
* GND: 4319511-8
* NKC: ph487822

 |

 |
**Константинос Мицотакис** (грчки: *Κωνσταντίνος Μητσοτάκης* ) (роден на 18 октомври 1918

 на Крит - починал на 29 мај 2017

 во Атина) е грчки политичар. Во периодот од 10 мај 1980 до 21 октомври 1981 и од 14 април 1992 до 7 август 1992 бил Министер за надворешни работи на Република Грција од партијата Нова Демократија. Произлегува од семејство кое е присутно веќе подолго време во политичкиот живот на Грција. Тој произлегува од семејството на Елефтериос Венизелос.

Во 1964 година бил избран за пратеник од страна на Либералната партија. По воениот удар (1967) бил уапсен. Успеал да побегне и во август 1967 година ја напуштил земјата, бегајќи во Париз, Франција. Во овој период започнал да соработува Константинос Караманлис. Во Грција се вратил во 1973 година, каде веднаш бил уапсен. Од затвор излегол следната година.

Во 1977 година основал партија и станал пратеник. Во 1978 година влегол во партијата Нова демократија, и станал министер на координација. Во 1980 година станал министер за надворешни работи. Во периодот од 1981 до 1984 година бил потпарол на парламентарната група на Нова демократија. Во 1984 година бил избран за претседател на партијата. Во 1990 година повторно неговата партија победила на предвремените избори и победила на истите. На власт се задржил до 1993 година, кога неговата партија ги изгубила изборите. По поразот, тој поднел оставка од функцијата претседател на Нова демократија. На 2 ноември бил избран за почесен претседател на Нова демократија.

По поразот на Нова демократија на Парламентарните избори во Грција во 2009 година и заминувањето на Дора Бакојани од партијата, во октомври 2010 година Мицотакис бил исклучен од партијата, по налог на Самарас.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 121635174
* LCCN: n86119102
* ISNI: 0000 0001 2214 7976
* GND: 143106147
* SUDOC: 148342167
* BNF: cb14915835j (податоци)

 |

 |

Наводи
------

1. ↑  Eleni Panagiotarea (30 јули 2013). *Greece in the Euro: Economic Delinquency or System Failure?*. ECPR Press. стр. 176. ISBN 978-1-907301-53-7.
2. ↑  „Ίδρυμα Κωνσταντίνος Κ. Μητσοτάκης - Ρίζες - Νεανικά Χρόνια - Αντίστασ η". *www.ikm.gr*. Архивирано од изворникот на 2017-06-01. Посетено на 2021-01-26.
3. 1 2  „Konstantinos Mitsotakis - prime minister of Greece". *Encyclopaedia Britannica*. 20 јули 1998.
4. ↑  Нова Македонија: Константинос Мицотакис исклучен од Нова демократија[*мртва врска*]
**Константин Везенков** или **Везенко** бил познат лекар. Роден е 1848 г. брат на познатиот македонски ѕидар и ајдутин Стојан. 3авршува медицина во Русија и како воен лекар учествува во Руско-турската војна, кога во 1878 г. е смртно ранет кај гратчето Феодосија, Крим.

Цитати за Константин Везенков
-----------------------------

Константин Јиречек, бугарски државник од чешко потекло, во својот Дневник вели дека Константин бил воодушевен од патриотизмот на Ѓорѓија Пулевски искажан во неговите песни за Филип и Александар Македонски. Еве како чешко-бугарскиот политичар ги критикува ваквите „авантуристички" пројави на македонска етничка свест:

>  – „ Въ Марица тѣзи дни се печата фейлетонътъ на нѣкого си К. (безъ съмнение на авантюриста Конст. Везенко) върху македонскитѣ и други народни пѣсни, пише че министерството на просвѣтата въ София и дирекцията на просвѣтата въ Пловдивъ не обръщали никакво внимание за събирането на народнитѣ паметници, въпрѣки че разполагали съ толкова инспектори, и че по-скоро обезкуражавали отколкото да подпомагатъ старитѣ „антикаджии". После възхвалява ветерана Пулевски и възпроизвежда нѣколко негови патриотични стихове, много глупави: Филипъ и Александъръ били наши братя славяни, наши баби славянки сѫ ги родили. "
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
>

Наводи
------

1. ↑  Македонска Енциклопедија, Скопје, 2009 г. стр. 253
2. ↑  К. Иречекъ: Български дневникъ томъ ІI - Октомври 1881 - октомври 1884 (23 април / 6 май)
*Зора - Мисли за моралот како предрасуда'* - Фридрих Ниче
**Зора - Мисли за моралот како предрасуда** (германски: *Morgenröte. Gedanken über die moralischen Vorurteile*) - книга на германскиот философ Фридрих Ниче од 1881 година.

Содржина
--------

Осврт кон делото
----------------

Според Ниче, речиси секоја реченица во оваа книга се родила на морскиот брег, во близината на Џенова, а со оваа книга започнала неговата војна против моралот. Во неа, тој се залага за ослободување од сите морални вредности и одобрување на сето она што било забрането и презирано. Притоа, тој тврди дека поимите, како што се: „бог", „душа", „дух", „слободна волја", само го упропастуваат човештвото.

Наводи
------

1. ↑  Фридрих Ниче, *Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си*. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 107-110.
**Константин Дука** (латински: *Konstantin Dukas Porphyrogennetos*, грчки: *Κωνσταντίνος Δούκας Πορφυρογέννητος*; околу 1074 — 12 август 1095/1097) — византиски соцар во периодот од околу 1074 до 1078 и од 1081 до 1087/1088 година.

Тој потекнува од византиска династија Дука. Константин бил на Михаил VII Дука, кој во периодот од 1071 до 1078 година бил цар на Византиското Царство и син на царот Константин X. Мајка му Марија Аланска била грузиска принцеза од ерменскиот род на Багратидите, ќерка на Баграт IV, царот на Грузија (1027— 1072). Таа се омажила по вторпат за цар Никифор III Вотанијат (1078 — 1081).

Наречен уште *Багренороден* бидејќи е роден во Багренската сала на Големата палата во Цариград, како неговиот чичко Константин Дука. Уште во август 1074 година, наскоро по раѓањето тој бил свршен за Олимпија односно Еелена од Отевил, ќерката на Робер Жискар, но се разделиле 1078 година.

Малку по раѓањето на Ана Комнина (1 декември 1083 година), ќерка на царот Алексиј I Комнин, Константин бил свршен во 1084 година за неа и прогласен за коцар со Алексиј. Во 1087 година се родил Јован II Комнин, по кое Константин ги изгубил своите права како наследник и набргу потоа починал во Сер во Централна Македонија. Во 1097 година Ана се омажила за генерал Никифор Вриениј.

Наводи
------

1. 1 2  Canduci, pg. 277
2. ↑  Finlay, pg. 57
3. ↑  Kazhdan, pg. 657
4. ↑  Norwich, pg. 14
5. ↑  Norwich, pg. 5
6. ↑  Norwich, pg. 12
Панорамски поглед кон Кјелефјорд
**Кјелефјорд** е административен центар на општина Лебесби во округот Финмарк, Норвешка. Селото се наоѓа на северозападниот дел на полуостровот Нордкин, на брегот на еден мал фјорд кој се влева во поголемиот Лаксефјорден. На 0,45 квадратни километри селото има население (2013) од 927 жители, што дава густина на населеност од 2060 жители на квадратен километар и го прави најголемото село во општината и една од најголемите рибарски села во округот Финмарк.

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со Норвешка е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.* |
**Зоран Јованов - Циганот** (Скопје, 13 февруари 1972

 – Прилеп, Прилепско, 23 мај 2004

) бил македонски бранител, припадник на Баталјонот за специјални намени „Волци" при АРМ, учесник во југословенските војни како и во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Јованов бил инструктор по падобранство и постар водник во БСН Волци. Тој важеше за најдобар и најспремен војник во ПСО.

Загинува при својот 289ти скок за време на падобранската обука скок на слободно од авионот Ан-2 од 1000 метри, околу 12 часот во Прилеп на аеродромот Мало Коњари.

Животопис
---------

Зоран Јованов е роден 1972 година во Скопје. Во текот на своето детство и во текот на своите тинејџерски години се има занимавано со повеќе боречки вештини и со падобранство. Војска има одслужено во 1991 во 63. Падобранска единица во Ниш. Јованов, кој во летачките кругови е познат под прекарот Циго, почнал да го изучува падобранскиот занает во 1988 година во скопскиот Аеро-клуб. Остварил повеќе од 300 успешни скока и имал звање падобрански инструктор. Јованов го доби прекарот „Циган" бидејќи детството го минал во Шутка.

По завршетокот на големите немири во 1994 на 1 март како потпишува договор и е прв припадник на Баталјонот за специјални намени Волци. Посветен е кон професијата, семејството и пријателите. Има голема активност во одбраната на оваа држава и како најспремен припадник на БСН Волци има големи одликувања.

Станува збор за професионален војник, за чија храброст и благородност наголемо се раскажувало меѓу неговите колеги. Војувал на боиштата во Хрватска и во Босна и во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Важеше за многу професијонален и искусен Војник, има дејствувано во борбите на Вуковар и на други останати места од страна на Југословенската Народна Армија. Според кажувањата на неговите блиски, неколкупати пребродил ситуации опасни за неговиот живот.

Неколку години по конфликтот се префрла во Падобранската бригада 501 и таму е падобрански инструктор со професионални 300 скока и учествува во формирања на ренџерскиот баталјон.

Загинува во Прилеп на 23 мај 2004 година при редовна вежба на падобранската единица. Зад себе ја остава неговата Фамилија која имаше голема верба во него, своето семејство синот и сопругата.

Надворешни врски
----------------

* Видео во чест на Зоран Јованов - Циго

Наводи
------

1. ↑  „Загинатиот офицер не се ни обидел да го отвори падобранот". Вест. 25 мај 2004. Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2015-03-04.
2. ↑  „Јованов не се обидел да го отвори падобранот". Дневник. 18 март 2006. Посетено на 2015-03-04.[*мртва врска*]
Калхант раководи со жртвувањето на Ифигенија, фреска од Помпеја.
**Калхант** (старогрчки: Κάλχας = „бронзен") — лик од старогрчката митологија, пророк и гатач, свештеник на Аполон и бегалец од Троја. Тој прорекол дека Троја нема да биде освоена без помошта на Ахил. Кога тројанскиот крал Пријам го одбил барањето на Агамемнон да ја ослободи Елена, го испратил Калхант да се посоветува со свештеничката Питија во храмот Делфи. Претскажувајќи го разурнувањето на Троја, таа му наредила на Калхант да пребега кај Грците. Пред почетокот на Тројанската војна, кога грчката војска чекала поволен ветар за да исплови, Калхант прорекол дека грчките бродови нема да испловат додека Агамемнон не ја жртвува својата ќерка Ифигенија.

Наводи
------

1. ↑  „Registar imena i reči s objašnjenjima" во: Krista Volf, *Kasandra*. Sarajevo: Svjetlost, 1987, стр. 166.
**Клаксвик** — втор најголем град на Фарските Острови по Торсхавн. Градот на наоѓа на островот Бордој, кој е еден од најсеверните острови во рамките на Фарските Острови. Градот е административен центар на општината Клаксвик.

Историја
--------

Првата населба во Клаксвик датира од времето на Викинзите, но дури во 20. век областа се споила со цел да создаде голем, модерен фарски град кој станал културен и трговски центар за Северните Острови и Фарските Острови како целина.

Клаксвик се наоѓа помеѓу два заливи што се наоѓаат еден до друг. Има важно пристаниште со рибарска индустрија и модерна рибарска флота. Првично, на местото каде што сега се наоѓа Клаксвик постоеле четири фарми. Со време, тие прераснале во четири села: Вагур, Мирјаноири, Гердар и Упсалир; кои на крајот се споиле за да го формираат градор Клаксвик во 1938 година. Она што го поттикнал развојот на градот било формирањето на централизирана продавница за сите северни острови на локацијата.

Пиварата „Föroya Bjór" (во превод Фарско пиво) во Клаксвик е фарска фамилијарна пиварница, основана во 1888 година. Овенот е симбол на пиварницата уште од нејзиното основање. Од август 2007 година, кога пиварата „Restorffs Bryggjarí" згаснала, Föroya Bjór е единствениот производител на пиво и безалкохолни пијалоци на Фарските Острови.

Со отворањето на тунелот Нордојатунилин во април 2006 година, кој ги спојува островите Бордој и Ејстурој, Клаксвик се поврзал со главното копно на Фарските Острови и сега се смета за едно од неговите клучни пристаништа. Во градот се одржува фестивалот Сумарфестивалурин.

Збратимени градови
------------------

Клаксвик е збратимен со следните градови:

* Гренланд - **Сисимиут**, Гренланд
* Исланд - **Коупавогир**, Исланд
* Норвешка - **Трондхејм**, Норвешка
* Шведска - **Норшепинг**, Шведска
* Финска - **Тампере**, Финска
* Данска - **Оденсе**, Данска
* Јапонија - **Таиџи**, Јапонија од 2018 година
* Обединето Кралство - **Вик**, Шкотска, Обединето Кралство.

Спорт
-----

Во градот функционираат неколку спортски клубови, и тоа фудбалски клуб (Клаксвик), машки и женски ракометен клуб и гимнастички клуб.

Наводи
------

1. ↑  Population, municipalities and villages Statistics Faroe Islands
2. ↑  „Klaksvik Municipality 100 years". Архивирано од изворникот на 2016-06-14. Посетено на 2016-05-31.
3. ↑  „Japanese, Faroese whaling towns to forge ties". *Kyodo News*. 9 август 2017. Посетено на 16 април 2018.
4. ↑  „Faroe Islands make Japanese friends". *Local.fo*. 22 јануари 2018. Посетено на 16 април 2018.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Општина Клаксвик (на фарски и англиски)
* Мрежно место на пристаништето Клаксвик

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Клаксвик" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 247305664
* GND: 4283340-1

 |

 |
**Клан** е група на луѓе кои се обединети според вистинско или измислено крвно сродство и заеднички предок. Роднинските врски може да бидат симболични. Во случај предокот да не е човек, тогаш е животно што всушност е тотем. Зборот доаѓа од галскиот *clann* што значи *деца или потомство*. Овој збор за првпат е употребен во англискиот јазик околу 1425 година, како етикета за природата на заедницата на Шкотските Гори. Кланови постојат во секоја земја, а нивните членови се идентификуваат со свој грб или друг вид на симбол со кој се разликуваат од останатите кланови.

Клановите и политиката
----------------------

Во различни култури и ситуации, кланот не е ништо повеќе од група чии членови се во крвно сродство, како племе на пример. Најчесто она што ги разликува е дека кланот е помал дел од голема заедница. Во некои општества, кланот може да има официјален водач, а таа позиција треба да се заслужи, или пак им се препушта на најстарите членови од кланот.

Постојат ирски, шкотски, кинески, корејски, јапонски кланови. Поранешните норвешки кланови често се преведуваат како *куќа* или *линија*. Библиските племиња од Израел биле составени од различни кланови. Племињата и клановите на Арапскиот Полуостров се дел од арапското општество.

Покрај историските традиционални кланови чии членови се во крвно сродство, во некои земји вообичаено е да се наречат кланови неофицијалните групи во економската и политичката сфера. Наречени се кланови, затоа што се претпоставува дека нивните членови се многу блиски едни со други и взаемно си помагаат, како да се роднини.

Наводи
------

1. 1 2   Chisholm, Hugh, уред. (1911). „Clan". *Encyclopædia Britannica*. **6** (11. изд.). Cambridge University Press. стр. 419–421.
2. ↑  Ó Dónaill, Niall (1992). *Foclóir Gaeilge–Béarla*. Dublin, Ireland: An Gúm. ISBN 1-85791-037-0.
3. ↑  "Clan", *Online Etymology Dictionary*
4. ↑  „Definition of MATRIARCH". *www.merriam-webster.com*. Посетено на 2016-03-02.
**Зоолошката градина во Загреб** (хрватски: *Zološki vrt grada Zagreba*) е зоолошка градина која се наоѓа во рамките на паркот Максимир во Загреб, Хрватска, а се наоѓа веднаш преку улица од стадионот Максимир, каде што се играат големите фудбалски натпревари и се одржуваат рок концерти. Таа е една од три зоолошки градини во државата.

Зоолошката градина во Загреб е членка на Европското и Светското здружение на зоолошки градини и аквариуми, и е учесник во Европската програма за загрозени видови.

Историја
--------

Лавови во зоолошката градина во Загреб
Зоолошката градина во Загреб првпат била отворена на 27 јуни 1925 година. Реконструкцијата на старата зоолошка градина започна во 1990 година. Во октомври 2016 година, првиот дел од нејзината реконструкција и модернизација беше завршен.

Животни
-------

Зоолошката градина е дом на 2,225 животни кои припаѓаат на 275 видови, вклучувајќи снежен леопард, црвена панда, окапи, адакс антилопа, сахарски орикс, севернокинески леопард, шимпанзо, Дијана заморец, европски бизон, пигмејски нилски коњ и двогрба камила.

Наводи
------

1. ↑  „zoo.hr". *www.zoo.hr* (хрватски). Посетено на 2018-05-30.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Се гради нова зоолошка градина, четири пати поголема од максимирската! Архивирано на 3 март 2016 г. (хрватски  )
**Краток работен ден** (полски: *Krótki dzien pracy*) — полски филм од 1981 година, во режија на Кшиштоф Кишловски, кој е и соавтор на сценариото, заедно со Хана Крал. Главните улоги ги играат: Вацлав Улевич, Лех Гжмочински, Тадеуш Бартошик, Марек Кепински итн. Филмот е снимен според вистински настани, а бил прикажан дури во 1996 година.

Содржина
--------

Дејството на филмот се одвива на 25 јуни 1976 година. Еден ден по одлуката на полската влада да ги зголеми цените на месото и на месните производи, работниците од метаулргиската фабрика започнуваат штрајк и се собираат пред зградата на партијата. Покраинскиот партиски секретар (го игра Улевич) се наоѓа во голема дилема околу тоа како да постапи: од една страна, тој сака да го спаси својот образ пред работниците и да покаже дека се грижи за исполнување на нивните барања, а од друга страна бара поддршка од повисоката власт. Состојбата се влошува кога штрајкувачите влегуваат во зградата при што е загрозена и неговата лична безбедност. За да ги смири работниците, тој се јавува во Варшава, но централната власт нема намера да ја повлече својата одлука. Во последен миг, во зградата доаѓа началникот на полицијата кој го извлекува партискиот секретар. Во меѓувреме, филмот содржи кратки сцени кои ја прикажуваат судбината на главните организатори на штрајкот, кои се уапсени и осудени.

Наводи
------

1. 1 2  IMDb, Short Working Day (1981) (пристапено на 17.4.2018)
**Игор Василев**, познат и како **Новоградска** (22 јуни 1978

, Скопје) — македонски композитор/музичар. Најпознат е по работата со Милчо Манчевски на саундтракот на филмовите *Мајки* и *Бикини Мун*. Тој соработувал со македонската пејачка Каролина Гочева на хит песната *Ајде да летаме*, која била на врвот на националните топ листи во 2000 и 2001 година. Тој, исто така, е автор на музиката за двете реклами под наслов „Македонија безвременска", кои биле емитувани на Си-Ен-Ен и на многу други телевизиски станици ширум светот кои го промовираат македонскиот туризам.

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб страна[*мртва врска*]
* Веб-страница на Мајспејс
* Веб-страница *Македонија безвремена*
Имре Мадач
**Имре Мадач** (20 јануари 1823 - 5 октомври 1864) — унгарски аристократ, писател, поет, адвокат и политичар. Неговото дело е *„Трагедијата на човекот"* (*Az ember tragédiája*, 1861). Тоа е драматична песна со должина од околу 4000 линии, што елаборира за идеи што можат да се споредат со *Фауст од* Гете. Авторот бил поттикнат и советуван од Јанош Арањ, еден од најпознатите унгарските поети од 19 век.

Животопис
---------

Тој е роден во неговото семејство, замокот во Алсостререгова, Кралството Унгарија (денес Долна Стрихова, Словачка) во 1823 година во богато благородно семејство. Од 1829 Мадач студирал во училиштето Пјарист во Вац. За време на епидемијата на колера тој престојувал во Будим во 1831 година. Во 1837 година ги започнал своите студии на Универзитетот Пешта. Во 1842 година официјално станал адвокат. Во 1860 година завршил со работа на „Трагедијата на човекот". Починал во Алсоштрегога во Кралството Унгарија.

Работи
------

* *Цивилизатор* (*Граѓанство*) - 1859
* *Mојсеј* - 1861
* *Трагедија на човекот* - 1861

Наводи
------

1. ↑  (унгарски) „A rossz születési dátum" [The wrong birth date]. Архивирано од изворникот на December 11, 2009. Посетено на 2013-06-28.
2. ↑  (унгарски) His biography [{{{1}}} Архивирано] на {{{2}}}.

Надворешни врски
----------------

* Трагедијата на човекот (превод на Џорџ СИРТЕС )
* Трагедијата на човекот (превод на ЈКВ Хорн )
* Трагедијата на човекот (превод на Ијан Меклеод )
* Трагедија на Човекот (превод на Ото Томчеј )
* Илустрации на Михали Цичи за трагедијата на човекот
* Имре Мадач : текст, конкорданси и честотни списоци
**„Декалог 5"** или **„Краток филм за убивањето"** (полски: *Krótki film o zabijaniu*) — полски филм од 1988 година, во режија на Кшиштоф Кишловски, кој е и автор на сценариото, заедно со Кшиштоф Пјисјевич. Главните улоги ги играат: Мирослав Бака, Кшиштоф Глобиш, Јан Тесарж, Збигњев Запасјевич, Александер Беднарж, Јежи Зас, Артур Барциш, Кристина Јанда, итн.

  

Мирослав Бака, актерот  Јацек

Содржина
--------

Младото момче Јацек (го игра Бака) скита бесцелно во центарот на градот, полн со деструктивна енергија; ги плаши гулабите на плоштадот, фрла камен врз возилата, итн, а во својата торба, тој носи јаже. Истовремено, таксистот Валдемар (го игра Тесарж) го мие својот автомобил и во неколку прилики одбива да ги вози луѓето кои ја бараат неговата услуга. Третата приказна се однесува на Пјотр Балицки (го игра Глобиш), кој штотуку успева да го положи испитот за адвокат. Тројцата главни ликови случајно се среќаваат низ градот, но се свесни дека судбината ќе ги поврзе. Најпосле, Јацек се качува во таксито на Валдемар, барајќи да го однесе на крајот од градот и таму, без никаква причина, го дави со јажето, а потоа го удира по главата со метална прачка. Влечејќи го телото до реката, Јацек забележува дека таксистот е жив и го убива удирајќи го со голем камен по главата. По убиството, тој посетува една девојка, канејќи ја да заминат некаде во природа. На судењето, Јацек е осуден на смртна казна, а негов бранител е Пјотр. На крајот од филмот, Пјотр присуствува на погубувањето на Јацек и таа сцена силно го потресува.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, A Short Film About Killing (1988) (пристапено на 9.5.2018)
**Инвестиција** претставува вложување производни фактори во очекување на некоја корист во иднина - на пример, инвестиција во трајно добро, во недвижен имот од услужната индустрија, во фабрики, во развој на производи и во истражување и развој.

Пресметка на профитабилноста на инвестицијата
---------------------------------------------

Пресметката на исплатливоста, т.е. профитабилноста на инвестицијата се врши на определена дата така што се споредува вредноста на вложените производни фактори и проценетите идни приходи од проектот. Притоа, бидејќи вложувањето на производните фактори се вршело во минатите временски периоди, нивните поединечни износи се вкаматуваат до моментот на пресметката. Од друга страна, бидејќи приносите на инвестицијата ќе бидат остварени во иднината, нивните очекувани вредности се дисконтираат до денот на пресметката. Оттука, профитабилноста на инвестицијата се пресметува како разлика меѓу дисконтираните идни приходи и вкаматените минати издатоци.

Поврзано
--------

* Економија

Наводи
------

1. ↑  Alfred Marshal, *Principles of Economics*. Amherts, New York: Prometheus Books, 1997, стр. 168-170.
**„Една прекрасна недела"** (јапонски: 素晴らしき日曜日, *Subarashiki nichiyôbi*) — јапонски филм од 1947 година, во режија на Акира Куросава. Главните улоги ги играат: Исао Нумасаки, Чиеко Накакита, Ацуши Ватанaбе и Зеко Накамура. Во овој филм, Куросава на реалистичен начин ги прикажува тешките економски усови во Јапонија во првите години од сојузничката окупација. Притоа, филмот е карактеристичен по необичната наративна техника со која еден од ликовите ѝ се обраќа на публиката.

Синопсис
--------

Една недела, Јузо (го игра Нумасаки) и неговата свршеница Масако (ја игра Накакита) одлучуваат да се забавуваат во Токио, иако кај себе имаат само 35 јени...

Наводи
------

1. ↑  РТС, Дивна недеља (пристапено на 11.5.2020)
**Крафт Пивара „Темов"** — првата домашно - занаетчиска пивара во Македонија.

Историјат
---------

Пиварата Темов датира од 2009 година, во рамките на ресторанот „Пивницата Стар Град". Фамилијата Темов, како група пивски ентузијасти кои биле предводени од едноставна пивска филозофија „*Ние не правиме пиво за масата на луѓе",* напротив, ние правиме пиво за одбраните пивски заљубеници и оние кои ја разбираат пивската култура и уметност и уживаат во вистинскиот вкус на пивото и не се плашеле да ги турнат границите на модерниот комерцијлизам. На кратко, тие започнале да прават пиво за луѓето налик нас.Тие како први пионери во новата македонска пивска ера не се плашеле да ги поминат поставените граници за овој предизвик.

Производство
------------

Пивото во пиварата „Темов" се прави според правилото на германскиот закон за чистота на пиво „Reinheitsgebot", што значи дека пивото се создава од четрите основни пивски состојки: јачмен, хмељ, квасец и вода. Пивото „Темов" е природно пиво кое се прави од природни состоjки, без додатни шеќери, бои, ароми, конзерванси и хемикалиии ."

Галерија
--------

* Пива за дегустирањеПива за дегустирање
* Пива за дегустирањеПива за дегустирање
* Пива за дегустирањеПива за дегустирање
* Пива за дегустирањеПива за дегустирање
* Внатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското КалеВнатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското Кале
* Внатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското КалеВнатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското Кале
* Внатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското КалеВнатрешноста на пивницата „Темов" кај скопското Кале
* Отворен дел на пивницатаОтворен дел на пивницата
* Производство на пивоПроизводство на пиво
* Апаратура за производство за пивоАпаратура за производство за пиво

Наводи
------

1. ↑  „Пивница Стар Град - Нашата Приказна". *oldtown-brewerytemov.com*. Архивирано од изворникот на 2018-01-30. Посетено на 2018-03-15.
**Ина Суслина** (родена на 5 јануари 1979 год.) е руска ракометарка која игра во македонскиот клуб ЖРК Вардар СЦБТ, и за женската ракометна репрезентација на Русија.

Животопис
---------

Ина Суслина е родена во Ташкент, Узбекистан. Прв тренер ѝ бил Бородкин Е.У. Дипломирала на универзитетот РГПУ Ростов на Дон, по вокација е педагог.

Сребрен медал на Олимписките игри во Пекинг, Кина (2008 г.). 
Златен медал на СП 2001 во Италија, СП 2007 во Франција и на СП 2009 во Кина. 
Сребрен медал на Европското првенство во Шведска во 2006 година и бронзен медал на Европското првенство во Македонија во 2008 година. 
Шампион на Русија со екипата на Лада Тољати во 2002, 2003 и 2004 година 
Со Лада Тољати во 2002 година го освои Купот на ЕХФ.
**„Зоолошка градина"** (англиски: *A Zed & Two Noughts*) – филм на режисерот Питер Гринавеј (Peter Greenaway) од 1985 година. Режисерот е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Брајан Дикон (Brian Deacon), Ерик Дикон (Eric Deacon), Андреа Фереол (Andréa Ferréol).

Синопсис
--------

Еден автомобил удира во лебед во близината на зоолошката градина. Двете патнички во автомобилот гинат, а возачката Алба ја преживува несреќата, но со ампутирана нога. Опседнати од несреќата, мажите на погинатите патнички, зоолозите, близнаците Оливер и Освалд се впуштаат во љубовна врска со Алба...

Наводи
------

1. ↑  Filmovi Petera Greenawaya: ZOO, britansko-nizozemski film (пристапено на 15.6.2023)
**Картографска проекција** — збир на математички постапки за пресликување на површината на Земјата или нејзин дел на рамнина. При проектирањето може да се појават деформации на површините, линиите и аглите. Според карактерот на деформации, проекциите може да бидат: конформни, еквивалентни и произволни. 

Карта на светот во Меркаторова проекција, со големи деформации на површината северно и јужно (споредете Гренланд и Австралија)

Конформни картографски проекции
-------------------------------

Кај конформните проекции нема деформации во аглите, но има во површините и должините (се нарекуваат аголни проекции). Напоредниците и меридијаните се сечат под прав агол, а азимутите одговараат на вистинските во природата. Значајни се Гаус-Кригерова за топографски карти, Меркаторова за поморски и Ламбертова за воздухопловни карти.

Еквивалентни картографски проекции
----------------------------------

Кај еквивалентните картографски проекции се задржува еднаквоста на површините, но има значителни деформации на аглите и должините. Погодни се за прикажување на вистинските површини на континентите. Од овој вид, значајни се Сансоновата и Боновата проекција.

Произволна картографска проекција
---------------------------------

Гаус-Кригерова проекција
Произволните картографски проекции се средина меѓу деформациите на конформните и еквивалентните и се користи за изработување на меѓународната карта на светот.

Според методот на пресликување, картографските проекции може да бидат: цилиндрични, конусни, азимутни и произволни.

Гаус-Кригерова проекција
------------------------

Гаус-Кригеровата проекција спаѓа во групата напречни цилиндрични конформни проекции, кај која Земјата се смета за вртежен елипсоид. Земјата го допира цилиндарот по еден допирен меридијан. Деформациите кај оваа проекција се зголемуваат со оддалечување од допирниот меридијан.

Меркаторова проекција
---------------------

Меркаторова цилиндрична проекција.Меркаторовата проекција е конформна (аголна). Земјата го допира цилиндарот на екваторот. Мрежата од напоредници и меридијани се неправилни правоаголници, а деформациите се зголемуваат кон половите. Проекцијата не се користи за картирање на области кои се наоѓаат над 80 степени северна и јужна географска ширина.

Државна картографска проекција
------------------------------

Во Република Македонија, државна картографска проекција е Гаус-Кригеровата проекција. Таа е конформна, напречно-цилиндрична проекција со пресликување на делови од Земјината површина на елиптични цилиндри, во зони од по 3 географска должина. Зоните се нумерирани од Гриничкиот меридијан кон исток, а територијата на Македонија се наоѓа во седмата зона. Проекцијата на меридијанот со 21 степен источна географска должина во рамнина, претставува х-оска на координатниот систем, во кој у-оската е проекцијата на екваторот. За да се избегнат негативните вредности по у-оската, според препораките на Баумгартнер, сите точки на х-оската имаат вредност од 500 илјади метри.
Едностраната декларација за независност на Родезија
**Еднострана декларација за независност на Родезија** — изјава усвоена од Кабинетот на Родезија на 11 ноември 1965 година во која се прогласува дека Јужна Родезија односно Родезија, британска територија во јужна Африка, самоуправна од 1923 година, сега се смета за независна суверена држава. Декларацијата била кулминација на долготраен спор меѓу британската и родезиската влада околу условите под кои Родезија може да стане целосно независна. Изјавата е прво еднострано отцепување од Обединетото Кралство на една од нејзините колонии по декларацијата за независност на Соединетите Американски Држави во 1776 година. Обединетото Кралство, Комонвелтот и Обединетите нации го сметале едностраното прогласување независност на Родезија за незаконско. Како резултат на тоа биле воведени економски санкции за колонијата. Родезија продолжила да постои како непризнаена држава во речиси целосна меѓународна изолација, помогната само од Јужна Африка и (до 1974 година) Португалија.

Родезиската влада, која била составена претежно од припадници на белото малцинство во земјата, кое броело околу 5%, била огорчена затоа што среде политиката на деколонизација на британската колонијална влада наречена Ветрови на промени, помалку развиените африкански колонии на север без споредливо искуство на самоуправување побрзо напредувале до независност во текот на раните 1960-ти, додека на Родезија ѝ бил ускратен суверенитетот според новонагласениот принцип „нема независност пред владеење на мнозинството" (англиски: *no independence before majority rule, NIBMAR*), според кој Обединетото Кралство барало спроведување на мнозинско владеење во една колонија, наместо владеење на белото колонијално малцинство, пред империјата да даде независност на колонијата. Повеќето бели Родезијци сметале дека им се должи независноста по четири децении самоуправа, и дека британската влада врши предавство со одложувањето.