**Уранинит**, познат и како **настуран** ― радиоактивен минерал и руда богата со ураниум со хемиски состав кој во голема мера е UO 2, но поради оксидацијата обично содржи променливи пропорции на U3O8. Поради радиоактивното распаѓање на ураниумот, уранитот содржи оксиди на олово и траги од хелиум. Може да содржи и ториум и ретки земни елементи.

Преглед
-------

Уранинитот како минерал веќе бил добро познат во 15-тиот век од рудниците за сребро во Рудните Планини, на границата меѓу Германија и Чешка. Ф.Е. Брукман го опишал минералот во 1772 година.  Уранитот од наоѓалиштето во Јохангеоргенштат во Германија го користел М. Клапрот во 1789 година за да го открие елементот ураниум.

Сите уранинитни минерали содржат мала количина радиум како радиоактивен производ при распаѓање на ураниумот. Марија Кири употребила уранит за да го изолира на радиумот во 1910 година.

Уранинитот, исто така, секогаш содржи мали количини на изотопи на олово 206Pb и 207Pb, финални производи од распаѓањето на изотопите на ураниум 238U и 235U соодветно. Мали количества на хелиум се присутни и во уранинитот како резултат на алфа распаѓањето. Хелиумот првпат бил пронајден на Земјата во клевеит, нечиста радиоактивна разновидност на уранинит, откако бил спектроскопски откриен во атмосферата на Сонцето. Исклучително ретките елементи технициум и прометиум може да се најдат во уранинитот во многу мали количини (околу 200 стр /кг и 4 fg /kg соодветно), произведени со спонтана фисија на ураниум-238. И франциумот може да се најде во уранинитот; во рудата има 1 атом на франциум на секои 1018 атоми на ураниум како резултат на распаѓањето на актиниумот.

Наоѓалишта
----------

 Уранинитни кристали од Топшам, Мејн (големина: 2,7 × 2.4 × 1,4 см)
Уранинитот е најчеста руда на ураниум. Најголеми рудни количини на ураниум во светот се пронајдени во рудникот Шинколобве во Демократска Република Конго (рудата од овој рудник на почетокот се користела за проектот Менхетен) и во басенот Атабаска во северниот дел на Саскачеван, Канада. Друг важен извор на уранинит има кај Големото Мечкино Езеро во Северозападните Територии од Канада, каде што во големи количини е сврзан со сребро. Го има и во Австралија, Чешка, Германија, Англија, Руанда, Намибија и Јужна Африка. Во САД, може да се најде во државите Аризона, Колорадо, Конектикат, Мејн, Њу Хемпшир, Ново Мексико, Северна Каролина и Вајоминг. Ураниумските наоѓалишта во Рудните Планини (денес на граница меѓу Чешка и Германија) биле од исклучителна важност за воената германска нуклеарна програма (која не успеала да произведе бомба) и на советската нуклеарна програма. Ископувањето на ураниум во Рудните Планини (под покровителство на SDAG Визмут по војната) било прекинато по пропаѓањето на Германската Демократска Република.

Поврзано
--------

* Торијанит

Наводи
------

1. ↑  Пауновиќ, Перица; Начевски, Горан (2013). *Технологија на производство на метали*. Скопје: Министерство за образование и науки за Република Македонија. стр. 233. ISBN 978-608-226-373-1.
2. ↑  Veselovsky, F. Ondrus, P. Gabsová, A. Hlousek, J. Vlasimsky, P. Chernyshew, I. V. (January 2003). „Who was who in Jáchymov mineralogy II" (PDF). *Journal of the Czech Geological Society*. **48** (3–4): 193–205. Архивирано од изворникот (PDF) на April 23, 2014.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
3. ↑  Schüttmann, W. (1998). „Das Erzgebirge und sein Uran". *RADIZ-Information*. **16**: 13–34.
4. ↑  „Marie Curie and the Science of Radioactivity". history.aip.org. Архивирано од изворникот на June 28, 2017. Посетено на June 29, 2017.

Надворешни врски
----------------

* 

* Уранинит на Ризницата ?