Лело топка на гробиштата Шухути.
**Лело** или **лело бурти** ( грузиски: ლელო ბურთი </link> ), буквално „топка на терен [играње]", е грузиски народен спорт, кој е целосна контактна игра со топка и многу слична на рагби.  Во рамките на терминологијата на грузискиот рагби сојуз, зборот *лело* се користи да значи обид, а популарноста на рагби сојузот во Грузија исто така му се припишува на тоа.  Во 2014 година, лело бурти, заедно со хридоли, традиционална боречка вештина, бил впишан од владата на Грузија како „нематеријален споменик" на културата. 

Лело Бурти е посебен спортски настан и културен фестивал што се одржува еднаш годишно на православната Велигденска недела во Шухути, село во регионот Гурија во Западна Грузија.

Имав доволно среќа да присуствувам на Лело Бурти во 2022 година. Беше интензивно искуство, но многу забавно!

Во овој пост, ќе споделам малку за историјата на Лело, нашето искуство на фестивалот и моите совети за присуство, вклучително и како да стигнете до Шухути, каде да останете во близина и други совети.

Се појавува во грузиската епска поема од 12 век *„Витез во кожата на Пантер"* во која ликовите го играат Лело Бурти.

Традиционални сорти
-------------------

Лело се играло во Грузија од античко време и сè уште се игра во прилики во руралните области. Ќе се избере поле („Лело") и

„ *Во претходните времиња,* лело *тимовите се состоеја од по неколку десетици играчи, а теренот понекогаш требаше да биде пречекан со поток, кој играчите требаше да го истуркаат во потера по топката.* "
Понекогаш полето за игра било помеѓу два водни текови. Двата тима, обично составени од машката популација од соседните села, ќе се соочат еден со друг. Бројот на играчи од секоја страна не беше традиционално поставен, туку ги вклучуваше сите способни мажи кои секое село можеше да ги повика.  Голема, тешка топка беше поставена на средината на теренот и целта на играта беше да се пренесе преку реката на „половина" од противничката страна.

„ *Играта се одвиваше на широк простор понекогаш кој се протега на неколку километри на многу груб терен. Натпреварувачите требаше да се борат со ридови, ридови, долини, шуми. каскадни потоци и мочуришта. Нивната задача беше да внесат топка на одредено место, да речеме, преку границата на населбата или до подножјето на планината може да се употребат сите потребни средства за да се вози топката напред - стапалата или рацете.* "
Се веруваше дека победничкиот тим ќе обезбеди подобра жетва за нивното село.

Стандардизирана верзија
-----------------------

За време на советскиот период, *лело* станало стандардизирано:

„ *Денес* лело *се игра според строго дефинирани правила на соодветен терен од 90-135 метри во должина и 60-90 метри во ширина. кг и е долга 85-90 см.* "
Оваа стандардизирана верзија има тимови со петнаесет страни (како на рагби сојузот ) и додавање напред (за разлика од рагби фудбалот).  На играчите им е дозволено да ја исфрлат топката од рацете на противниците, но за разлика од американскиот фудбал, блокирањето на противниците без топка не е дозволено.  Туркањето и сопнувањето (или хакирањето) на противниците исто така е забрането, а играчите не смеат да скокаат врз нив.  Целта е да се внесе топката во голманската уста, која е позната како *мак*. 

На играчите исто така им е дозволено да ја носат топката само пет секунди пред додавање. Играта се состои од две полувремиња по триесет минути, со интервал од десет минути. 

Историја на Лело Бурти

Лело Бурти („топка од терен") е традиционална игра со топка со целосен контакт со повеќе од 300 години историја. Се споменува дури и во епот „Витез во кожата на Пантер" од националниот поет на Грузија, Шота Руставели.

Според некои извори, лело за прв пат се појавило за време на Отоманската империја, поточно по жестока битка каде што мала група Гуриски борци успеале да поразат отомански баталјон. Првите лело натпревари беа одиграни за да ја одбележат нивната победа - нешто како реконструкција.

Грузија: „Лавовите"
-------------------

Лелос (како што се нарекуваат) се националниот рагби сојуз на Грузија. Едно стандардно навивање на љубителите на грузискиот рагби сојуз е *Лело, Лело, Сакартвело* (Обиди, пробај, Грузија).

Поврзано
--------

* Фолк фудбал
* Марн Грук
* Јуби лакпи

Наводи
------

* ГРУЗИЈА ЛЕЛО ФЕДЕРАЦИЈА Официјален сајт
* Луис, Виктор и Џенифер *Спорт во Советскиот Сојуз* (Оксфорд Пергамон, 1980 година,ISBN 0-08-024506-4 )
* Лукашин, Јури (ед) *Национален народен спорт во СССР* (Прогрес издаваштво, Москва 1980; превод на Џејмс Риордан)
	+ *Народни игри* Лукашин, Јуриј (во *националните народни спортови во СССР* )
* Ричардс, Ху *А игра за хулигани: Историјата на рагби унијата* (Mainstream Publishing, Единбург, 2007 година,ISBN 978-1-84596-255-5 ) - Поглавје 1 Fons et Origo, стр27; Поглавје 15 Одиме напред, стр291

1. ↑  Bath, Richard (ed.) *The Complete Book of Rugby* (Seven Oaks Ltd, 1997 ISBN 1-86200-013-1) p67
2. ↑  Louis, p39
3. ↑  Kalatozishvili, Georgy (16 April 2014). „Khridoli and leloburti are nonmaterial monuments of Georgia". *Vestnik Kavkaza*. Посетено на 1 May 2016.
4. 1 2 3  Lukashin, p24
5. ↑  Lukashin, 104
6. 1 2 3 4 5  Lukashin, 105

Надворешни врски
----------------

* - Играта Лело
* 
* 
*