recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ален Шабат
**Астерикс и Обеликс: Мисија Клеопатра** со оригинален наслов Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre е француски филм излезен во 2002 година според стрипот на Рене Госцини и Алберт Удерзо насловен *Astérix et Cléopatre*.

Филмот е режиран од страна на Алан Чабат, а улогите ги толкуваат: Жерар Депардје, Кристиан Клавиер и Моника Белучи.

Синопсис
--------

**Разоткривачко предупредување: *Следат подробности што го разоткриваат дејствието и/или расплетот.***
Египетската Кралица Клеопатра (Моника Белучи), се обложува против римскиот цар, Јулиј Цезар (Алан Чабат), дека нејзиниот народ е сѐ уште велик, иако времињата на фараоните се одамна поминати. Таа ветува (наспроти логиката) дека ќе му изгради нова палата на Цезар во рок од три месеци. Бидејќи сите други архитекти се или зафатени или многу конзервативни во стилот, нејзиниот избор паѓа на Едифис (во македонскиот превод - Ѕидарис).
Доколку тој успее да ја изгради палатата во рокот, ќе биде покриен со злато, а во спротивно неговата судбина ќе биде да го изедат крокодилите на Клеопатра. Едифис ќе го повика неговиот стар пријател: друидот Панорамикс (Клауде Рич) од Галија, да му помогне со тоа што ќе направи напивка која дава натприродна сила. За да го заштитат стариот друид, Астерикс и Обеликс ќе го придружуваат во Египет.

Кога Цезар ќе дознае дека палатата напредува, ќе се обиде да го спречи тоа со напад од страна на неговите трупи, но како и локалните пирати тој не ја зеде предвид силата на Астерикс и Обеликс. Тие се досетија и ѝ пратија порака на Клеопатра која веднаш го запре нападот, и го натера Цезар неговите работници да учествуваат во поправката на направената штета.

Палатата беше изградена на време и Клеопатра го доби облогот, а Цезар призна дека египетскиот народ е најголем од сите народи.

***Крај на информациите поврзани со дејствието и/или расплетот.***

Надворешни врски
----------------

* *Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre*  на Семрежната филмската база на податоци
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1336** (**MCCCXXXVI**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1336 година од новата ера, 336. од вториот милениум, 36. од XIV век и седма од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6844 и 6845 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6086 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5096 и 5097 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2089.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1336 година се протега во 3972 и 3973, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4032 и 4033 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1879. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 736 и 737 исламска година.

Настани
-------

* Основање на хиндуското кралство Виџајанагара во Индија

Родени
------

* Тамерлан, монголски војсководец

Починале
--------

Царот Го-Фушими
* 17 мај – Го-Фушими, цар на Јапонија (р. 1288)

Надворешни врски
----------------

* 1336 на Ризницата ?
Керамика од Урук
**Урук** бил древен град во Сумер, подоцна Вавилон, сместен источно од денешниот тек на реката Еуфрат, на линија на древниот канал Нил, во област со мочуришта, околу 230 километри југозападно од Багдад. Сè уште постои непотврдена теорема дека Ирак го добил своето име од Урук. Овој град имал околу 80.000 жители кои живееле во 6 километри квадратни, опкружени со ѕид. Во тоа време, ова го правело најголем град во светот. Бил еден од најстарите и најважните градови во Сумер. Претставувал претстолнина на Гилгамеш, главниот јунак на истоимениот еп. За ѕидовите се тврди дека се изградени по наредба на Гилгамеш, или поверојатно, неговиот претходник Енмеркар, на кого му се препишува и изградбата на храмот Eanna, посветен на богинката Inanna (Иштар). Овој град одиграл важна политичка улога од најраните времиња. Неговата важност е до 2004. година пред нова ера, кога тешко страда во борбрата на Вавилонците против Еламитите. Овие судири се прикажани во епот за Гилгамеш, при што истиот претставува извор на податоци од тоа време.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 315170028
* LCCN: sh85044578
* GND: 4062188-1
* SUDOC: 027244296
* BNF: cb11932913s (податоци)
* NKC: ge168295
* BNE: XX462571

 |

 |
**Нападот на полициската станица во Теарце** — вооружен напад кој се случил на 22 јануари 2001 година и неофицијално се смета за почеток на воената криза во Македонија. При нападот на станицата во која биле стационирани четири дежурни полициски службеници со повреди се стекнале тројца, а еден починал. Одговорноста за настанот ја презела организацијата Ослободителна народна армија.

Настанот се случил во 2 часот по полноќ. Сторителите биле вооружени со минофрлач и автоматско оружје. Се претпоставува дека со минофрлачот било пукано на околу 20-тина метри оддалеченост од полициската станица. Првиот обид со минофрлачот бил неуспешен со тоа што испуканиот проектил погодил бандера, на што следувале кратки рафали од автоматско оружје. Веднаш бил испукан уште еден проектил кој завршил во просторијата каде што биле сместени дежурните службеници.

Момир Стојановски
Во нападот починал 30-годишниот Момир Стојановски, полициски службеник од Крива Паланка кој дежурел во станицата. Од гранатата ранети биле и останатите тројца службеници кои биле во просторијата за дежурство заедно со Стојановски од кои еден потешко повреден. Од самата детонација биле искршени стаклата на два дуќани, а било оштетено и едно возило Југо кое во моментот на нападот било паркирано пред полициската станица.

Ден по нападот ОНА објавила соопштение во кое ја презема одговорноста за настанот, објаснувајќи дека нападот имал предупредувачки карактер и повикувајќи ги полициските службеници да се повлечат од своите работни должности за да не ги загубат животите. Како организатор на нападот се наведувал Семи Хебиби кој со решение на судот бил амнестиран во март 2002 година.

Поврзано
--------

* Воен конфликт во Македонија, 2001

Наводи
------

1. ↑  „13 години од нападот врз полициската станица во Теарце". *kanal5.com.mk*. 22 јануари 2014. Посетено на 19.01.2021. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)
Лого на 8 милји (филм).
**8 милја** (англиски: *8 Mile*) — американски филм, во режија на Кертис Хенсон. Главните улоги ги играат: Еминем и Ким Бејсингер.

 Кертис Хансон

Содржина
--------

Џими Смит, наречен „Ребит" (го игра Еминем) живее во сиромашен кварт и нема успех ниту во работата, ниту во животот, воопшто. Тој е лут затоа што мајка му (ја игра Бесинџер) е алкохоличарка, а загрижен и за помалата сестра. Своите чувства, „Ребит" ги искажува низ своите паметни раперски стихови, со коишто добива почит кај своите пријатели. Тие го убедуваат да се пријави на неделниот натпревар по рапување, но „Ребит" не сака да учествува. Сепак, кога ќе запознае една девојка која му дава поддршка и надеж, тој одлучува да се натпреварува при што го победува фаворитот на натпреварот.

Наводи
------

1. ↑  „8 милја", *Антена*, број 899, 18.9.2015, стр. 25.
2. ↑  „8 милја", *Антена*, број 900, 25.9.2015, стр. 15.
**Акад** (Сумерски: *Agade*) бил северните области на Месопотамија кои биле населени од семитски премиња кои ја создале *Акадската цивилизација*. Оваа цивилизација се развивала паралелно со Сумерската. Жителите на Акад зборувале јазик различен од Сумерите. Населението се занимавало со земјоделство. Најголемате моќ ја достигнале во времето на кралот Саргон | (околу 2369-2314 година пр.н.е.). Тој успеал да ги обедини северните области и потоа да ги завладее и јужните краеви, а себеси се нарекол *крал на четирите страни на светот*. Името *Саргон* значи *кралот е праведен*.
**Еквилибриум** (англиски: *Equilibrium*) е американски филм од 2002 година, во режија на Курт Вимер. Главните улоги ги толкуваат: Кристијан Бејл, Шон Бин, Доминик Персел и Емили Вотсон.

Олимписки стадион во Берлин, кој ги претставува либриските владини канцеларии

Содржина
--------

Филмот се случува во иднината, кога голем дел од човештвото е уништено од Третата светска војна. Тогаш се појавува нова држава, наречена Либрија, под водство на Таткото. Убеден дека човечките емоции и нивното изразување се виновни за падот на претходното општество, Таткото издава проглас со кој сите луѓе се должни да ја земат дневната доза од лекот „прозија 2", кој ги уништува емоциите. Во државата се забранети сите видови креативно изразување и се казнуваат со смртна казна.

Салата за извршување во „Еквилибриум", претставена од метро станицата Бундестагот (Берлин U-Bahn) под зградата на Рајхстагот

Наводи
------

1. ↑  *Антена*, број 866, 30.1.2015, стр. 17.
2. ↑  *Антена*, број 868, 13.2.2015, стр. 20.
3. ↑  „Еквилибриум", *Антена*, број 876, 10.4.2015, стр. 27.
**Луѓе кои се забавуваат 24 часа** (англиски: *24 hour party people*) е британски филм од 2002 година, во режија на Мајкл Винтерботом (Michael Winterbottom), а по сценарио на Франк Котрел Бојс (Frank Cottrell Boyce). Во главните улоги играат: Стив Куган (Steve Coogan), Џон Томсон (John Thomson), Пол Попловел (Paul Popplowell) и Лени Џејмс (Lennie James). Филмот трае 117 минути, а британската премиера се одржала на 5 април 2002 година. Фимлмот е добитник на наградата „British Independent Film Award", за најдобра продукација, а Винтерботом бил номиниран за „Златна палма" на Канскиот филмски фестивал во 2002 година.

 Мајкл Винтерботом 2013 година

Содржина
--------

Филмот претставува биографија на Тони Вилсон (Tony Wilson), сопственикот на дискографската куќа „Factory records". Тој работел на телевизијата „TV Granada", каде ја водел емисијата „So It Goes". Еднаш, тој случајно присуствувал на концертот на „Секс пистолс (Sex Pistols)" во Манчестер, на кој присуствувале само 42 посетители. Воодушевен од новиот звук, тој одлучува да ги повика новите групи во својата телевизиска емисија, а потоа изнајмува еден клуб во кој организира концерти на младите панк и „новобранови" групи. Истовремено, тој е менаџер на „Џој дивижн (Joy Division)" и на неколку други групи, а ја основа и дискографската куќа „Фабрика (Factory)", која одржува неформални односи со групите и пејачите, бидејќи Вилсон е заинтересиран само за креативната страна на снимањето, а не за комерцијалниот успех.

Голем удар во кариерата на Вилсон (го игра Куган) е смртта на пејачот на „Џој дивижн", Ијан Кертис, на 18 мај 1980 година, непосредно пред заминувањето на групата на турнеја во САД, по што го напушта и неговата жена Линдзи. Во 1982 година, Вилсон го отвора клубот „La Hacienda", кој натрупува долгови поради слабата посетеност и високите трошоци во работењето. Истовремено, неговата дискографска куќа постигнува огромен успех со групата „Њу ордер (New Order)", составена од членовите на „Џој дивижн".

Сепак, пресврт во кариерата на Вилсон е откривањето на групата „Хепи Мандис (Happy Mondays)", која ја лансирала рејв-културата по што клубот „La Hacienda" постанува омилено место за забава на младите, но истовремено, тој е собиралиште на дрогата и криминалците. На приватен план, Вилсон започнува врска со убавицата Ивет, иако е оженет за Хилари (неговата втора жена) со која има и дете. Вилсон, повторно доживува потрес, кога умира неговиот пријател, музичкиот продуцент Мартин Хамет. Истовремено, наспроти големиот комерцијален успех на „Хепи Мандис", дискографската куќа на Вилсон има големи финансиски проблеми, поради големите трошоци околу снимањето на албумите на „Њу ордер" (кои сакаат да снимаат на Ибица) и на „Хепи Мандис" (кои снимаат на Барбадос). Поради тоа, Вилсон е принуден да ја продаде дискографската куќа „Factory" на „London records".

Потоа, работите на Вилсон тргнуваат надолу. Во 1994 година, тој го отворил клубот „Factory 2", но го затворил во 1997 година, без да постигне некој поголем успех.

Наводи
------

1. 1 2  IMDB 24 Hour Party People (2002) (пристапено на 14.9.2014)
**Арагон** (шпански: *Aragón*) била франкиска феудална грофовија (хака), која потоа се присоединила кон кралството Памплона (подоцна Навара) во 925. Подоцна грофовијата Арагон се одделила од Кралството Навара во 1035, и станала кралство под водство на Рамиро I. Кралството го освоило градот Сарагоса од Ежел-Андалус во 1118 и постоела како засебна сѐ до 1707. 
Кралството Арагон ѝ го дало името и на Арагонската Круна, по династичка унија на грофот на Барселона (Рамон Беренгвер IV) со кралицата на Арагон (Петронила Арагонска), па така нивниот син ги наследил териториите на обете. Круната била распуштена по династичката унија со Кастиља која требала да биде *де јуре* обединување на Шпанското Кралство по вековното *де факто* обединување под водство на еден монарх. Кралевите на Арагон ја имале и титулата Гроф на Барселона и владееле со територии не само во рамките на денешниот регион Арагон, туку и Каталонија, и подоцна Балеарските Острови, Валенсија, Сицилија, Неапол и Сардинија (видете Арагонска Круна).

Кралот на Арагон бил директен крал на Арагонскиот регион, а исто така ја имал титулата Крал на Валенсија, Крал на Мајорка (времено), Гроф на Барселона, Господар на Монтпелије, и времено, Војвода на Атина и Неопатрија. Со секоја од овие титули тој имал суверенитет  
врз одреден регион, и истите се менувале како што кралот губел или добивал територии. Во XIV век неговата власт станала мошне ограничена заради Арагонската Унија.
За други значења на поимот, погл. Анадир (појаснување).

**Анадир** (руски: *Ана́дырь* или *Погыча*, јукагирски: *Онандырь*, чукотски: *Йъаайваам*) — река на крајниот североисток на Сибир која тече низ внатрешниот дел на Чукоткскиот автономен округ во Русија.

Реката е долга 1.150 км. Извира во Анадирското Горје, кое поминува низ тесната долина. Во горниот ток Анадир е рамничарска река. Се велва во Беринговото Море во заливот Онемен (залив) дел од Анадирскиот Залив. Нејзиниот слив опфаќа 191.000 км2. Пловна е до населбата Мараково, 570 км од устието. Заледена е од почетокот на октомври до крајот на мај. Десни притоки се: Јаблон, Еропол и Мајн а леви се: Белаја и Тањурер. До устието на Анадир прв дошол рускиот морепловец Семјон Дежњов во 1648, а во XVIII век, Дмитриј Лаптев ја опишал реката.

Наводи
------

1. ↑  Анадырь — Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона

Надворешни врски
----------------

* „Анадыр". *Енциклопедиски речник „Брокхаус и Ефрон" : во 86 тома (82 тома и 4 доп.)*. Санкт Петербург. 1890–1907.
Неофит Бозвели (c. 1785-1848)
**Неофит Бозвели** (бугарски: *Неофит Бозвели*) (о. 1785 – 4 јуни 1848) бил бугарски свештеник и просветител и еден од водачите на бугарската црковна борба.

Бил роден во градот Котел. Образованието го завршил во родниот град. Бил монах во манастирот Хиландар на Света Гора околу 1803-1805. Кон 1813-1814 се населил во Свиштов, каде што работел како поп и учител. Во 1835 година во Крагуевац, Кнежевство Србија ја печати својата книга *Словеноболгарское детеводство*. Во оваа книга, Бозвели зборува за световно образование, за учење на народен јазик и формирање на јавни училишта.

Околу 1834-1835, Бозвели живеел во Кнежевството Србија со цел да го отпечати својот учебник. Таму се запознал со идеите на претходните српски просветители како Доситеј Обрадовиќ и Захарије Орфелин. По враќањето во Бугарија, активно се залагал за идејата за независна Бугарска православна црква. Се преселил во Цариград во 1839 да ја предводи борбата на бугарските трговци и занаетчии против доминантно грчката Вселенска патријаршија. Изградбата на бугарската црква во Цариград и основањето на бугарска општина започнале по негова иницијатива.

Но, неговите патриотски дејствија биле сфатени како опасни од Патријаршијата и бил прогонет на Света Гора во 1841 од каде избегал во 1844, и ја продолжил борбата заедно со неговиот помлад поддржувач Иларион Макариополски. Во 1845, тие добиле права да ги претставуваат Бугарите од Цариград пред османлиските власти и патријаршијата. Истата година, тие испратиле две молби до властите во кои ги објасниле барањата за бугарска црква. Ова предизвикало силен протест од Патријаршијата и двајцата биле протерани на Света Гора, каде Бозвели ги поминал последните години во манастирот Хилендар. Црковната борба ја продолжил Макариополски и успешно ја завршил со формирањето на Бугарската егзархија на 28 февруари 1870 со ферман на султанот Абдул Азис.

Наводи
------

1. ↑  MacDermott, Mercia (1962). *A History of Bulgaria 1395–1885*. New York: Frederick A. Praeger. стр. 131. Посетено на 18 June 2021 – преку Internet Archive.

* Бакалов, Георги; Милен Куманов (2003). „НЕОФИТ БОЗВЕЛИ (Неофит Хилендарски-Бозвели) (около 1785-4.VI.1848)". *Електронно издание – История на България* (бугарски). София: Труд, Сирма. ISBN 954528613X. OCLC 62020465.
* Пундев, Васил. „Неофит Хилендарски Бозвели" (бугарски). Литернет. Посетено на 2008-08-19.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 62351381
* LCCN: n80102110
* ISNI: 0000 0000 8705 0967
* GND: 119126451

 |

 |
**Молога** (руски: *Молога*) е река што тече низ територијата на Тверската, Новгородската и Вологдската област на северозапад од европскиот дел на Руската Федерација.

Се влева во северозападниот залив на вештачкото Рибинско Езеро, акумулација создадена со пренасочување на коритото на реката Волга во текот на 40-тите години на минатиот век. Припаѓа на басенот на реката Волга и Каспиското Езеро.

Физичко-географски одлики
-------------------------

Реката Молога го започнува својот тек во мочуришното подрачје во близина на селото Кључеваја на подрачјет на Максатишкиот реон во Тверската област. Во горните делови на потокот, се одликува со исклучително бавен проток и бројни меандри, а ширината на речното корито е помеѓу 10 и 20 метри. Првично, тече во северен правец, а потоа се врти на исток и југоисток. Во близина на градот Бежец, нејзините води се излеваат во огромна низина и формираат систем од неколку езера од типот на мочуришта, со ширина од 100 и 600 метри. Во тој дел од потокот, нејзините брегови се многу обраснати со мочурлива вегетација и има бројни речни острови.

Во средниот дел на течението на Молога, тече низ езерото Верестово, а во тоа подрачје нејзината крајбрежна рамнина достигнува ширина до 4 km. И во ова подрачје бреговите се многу мочурливи и под густа мочурлива вегетација. Кај гратчето Максатиха, реката се свртува кон север, а ширината на речното корито се зголемува на 60 метри. Низводно од градот Устјужна, Молога е пловна при висок водостој. Во зоната на устието, ширината на речното корито надминува 200 метри.

Со изградбата на Рибинското езеро, целиот долен тек на реката Молога бил поплавен, а со тоа и должината на речното корито била скратена, од првичните 607 km на сегашните 456 km. Површината на сливното подрачје е 29.700 км2, а просечниот проток во зоната на устието е околу 237 m³/s (во средниот дел на протокот 60 m³/s). Реката е под мраз од средината на ноември до средината на април. Максималното ниво на водата е во пролет, а реката е на тоа ниво помеѓу 3 и 6 недели.

Најважните притоки се Ривица, Волчина, Кеза, Сарагожа, Кирва, Кобожа, Чагода (сите леви) и Остречина, Осењ и Ратиња (десно). Пред изградбата на Рибинското езеро, реката Сит се влевала во Молога.

На нејзините брегови се наоѓаат населбите Бежецк, Устјужна, Пестово, Весјегонск и Максатиха .

Поврзано
--------

* Портал: Русија

* Волга
* Рибинско езеро
* Молого-Шекснинска низина

Користена литература
--------------------

Надворешни врски
----------------

* 
* 
* Г. В. Судаков. Молога // енциклопедија Вологда / гл. ред. Г. В. Судаков. Вологда: Русија. 2006.  978-5-87822-305-8. .
**ISO 639-1:2002**, *Кодови за претставување на имињата на јазиците — Дел 1: Алфа-2 код*, е првиот дел од серијата на ISO 639 меѓународни (ISO) стандарди за јазични кодови. Дел 1 ја покрива регистрацијата на двобуквени кодови. Има регистрирано 136 вакви кодови. Во регистарот се опфатени позначајните јазици во светот.

Кодовите се корисни кратенки за меѓународно и формално претставување на еден јазик. На пример:

* Македонскиот е претставен со mk
* Англискиот е претставен со en
* Францускиот е претставен со fr
* Германскиот е претставен со de (од ендонимот *Deutsch*)
* Јапонскиот е претставен со ja (иако ендонимот му е *Нихонго*)
* Португалскиот е претставен со pt
* Шпанскиот е претставен со es (од ендонимот *Español*)

  

Првичниот стандард за јазични кодови ISO 639 е одобрен во 1967. Бил поделен на два дела, а во 2002 ISO 639-1 станал нова ревизија на тој стандард. Најновиот код е ht додаден на 26 февруари 2003, претставувајќи го хаитскиот креолски јазик. Употребата на овој стандард се препорачува од IETF-јазичните ознаки, воведени со RFC 1766 во март 1995, продолжени во RFC 3066 од јануари 2001 и RFC 4646 од септември 2006. Моменталната верзија е RFC 5646 од септември 2009. ISO 639-1 кодовите се регистрираат во службата Инфотерм (Меѓународен информативен центар за терминологија).

Не се додаваат нови ISO 639-1 кодови ако веќе постои ISO 639-2 код, така што системите кои користат ISO 639-1 и 639-2 кодови, со поретпочитање за 639-1 кодови не би биле приморани да ги менуваат постоечките кодови.

Ако се користи ISO 639-2 код кој покрива група јазици, неговата употреба може да се замени за јазиците кои ќе добијат свој ISO 639-1 код.

ISO 639-1 кодови додадени по ревизијата од 2001 г.| ISO 639-1 | ISO 639-2 | Име | Додаден | Претходно под |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| io | ido | Идо | 2002-01-15 | art |
| wa | wln | Валонски | 2002-01-29 | roa |
| li | lim | Лимбуршки | 2002-08-02 | gem |
| ii | iii | Сичуански Ји | 2002-10-14 | sit |
| an | arg | Арагонски | 2002-12-23 | roa |
| ht | hat | Хаитски Креол | 2003-02-26 | cpf |

Нема наведено посебно правило за постапување со микројазици (видете ISO 639-3).

Поврзано
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
ISO 639 и макројазици |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 
ISO 639-1 список на кодови јазици
 | 
ISO 639-2 список на кодови јазици
 | 
ISO 639-3 список на кодови јазици
 | 
ISO 639-4 —  напатствија
 | 
ISO 639-5 список на кодови семејства/групи
 | 
ISO 639-6 —  варијанти
 |

 |

 |

Наводи
------

1. ↑  ISO 639 Здружен советодавен одбор - Начела на работа при одржувањето на ISO 639 (англиски)

Надворешни врски
----------------

* ISO 639-1/RA (англиски)
* ЧПП од Регистарската служба на ISO 639-2 (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на стандардизацијата или метрологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Банкарите на Бога** - случајот Калви (ит. I Banchieri Di Dio - Il Caso Calvi) е италијански филм од 2002 година. Режијата е на Џузепе Ферара (ит. Guiseppe Ferrara), а покрај него сценариото го пишува и Арменија Балдучи (ит. Armenia Balducci). Улогите ги играат Омеро Антонути (ит.Omero Antonutti) , Памела Вилорези (ит. Pamela Villoresi), Џанкарло Џанини (ит. Giancarlo Giannini), Алесандро Гасман (ит. Alessandro Gassman) и други.

 Џузепе Ферара

Опис
----

Ферара се враќа со нов филм за политичката историја на Италија од Осумдесеттите години, испреплетена со личности како банкари, кардинали и претприемачи, и ја раскажува приказната за Роберто Калви, претседател на Банка Амброзијана од 1975 г. уапсен во 1981 г. за пропаст на банката, осуден на 4 години затвор и 15 милијарди казна, пребеган во странство и најден обесен на 18 јуни во 1982 г. под мост во Лондон.

Откако собрал исцрпни податоци не само за Калви туку и за Банка Амброзијана, за Ватиканската банка, за Опус Деи и за Масонството, Ферара тргнува низ заплетканите патеки на еден случај кој италијанското правосудство сѐ уште успеало да го расветли и во чии мрежи останал, иако сосема малку, заплеткан и Ватикан. Филм кој содржи од сѐ по малку: П2, атентатот на Папата итн. На екранот дефилираат личности како Андреоти, Кракси, банкарот Микеле Сидона и случајот Калви се расплинува, или поточно се усложнува, меѓу тајните агенти како Франческо Пациенца и сомнителните претприемачи како Флавио Карбони, додека одговорните на Ватиканската банка, Паул Марцинкус и неговата десна рака Менини си обезбедуваат спас преку игра со потписи и моќ. Како што беше и со „Случајот Моро" така и овде Ферара спроведува истражувања преку својот филм и донесува сопствени заклучоци.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Саректјоко** (швед. *Sarektjåkkå*) е планина во Лапонија, Шведска. Со 2.089 метри надморска височина, ова е највисоката планина во Лапонија и втора по висина во Шведска. Планината се наоѓа недалеку од источната граница на националниот парк Сарек, околу 23 километри југозападно од Суорва.

Саректјоко е мошне непристапна планина бидејќи до неа не водат патишта, па затоа само за да се дојде до неа треба барем еден ден планинарење. До врвот се стигнува и без качување, но патот е изложен на временските услови.

Наводи
------

1. ↑  „Статистички годишник за 2011" (PDF). Централна статистичка служба. стр. 10. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-01-13. Посетено на 10 јули 2011. (шведски)
**Сесиското ниво** (анг. *Session Layer*) е петтиот слој од седумслојскиот OSI модел на компјутерските мрежи. 
Сесиското ниво обезбедува механизам за отворање, затворање и управување со сесијата помеѓу крајниот корисник на апликациските процеси т.е. полупостојан дијалог. Комуникациските сесии се состојат од барања и одговори кои се јавуваат помеѓу апликациите. Сервисите на сесискиот слој најчесто се користени во апликациските средини кои ги користат далечинските процедурални повици (*RPCs*). 
Пример за сесиско ниво е OSI протоколот познат како X.225 или ISO 8327. Во случај на губење на врска овој протокол може да се обиде да ја поправи врската. Ако врската не се користи во подолг период, на сесискиот слој може да се затвори и повторно да се отвори. Тој може да биде истовремено во две насоки (*full-duplex*) или најизменично во две насоки (*half-duplex*) и обезбедува синхронизациски бодови во тек на разменување на пораки. 
Други примери за имплементирање на сесиското ниво е и Протокол за информативна зона (*Zone Information Protocol - ZIP*) и Протокол за контрола на сесии (*Session Control Protocol - SCP*).

### Сервиси

* Автентичност
* Пермисии
* Реставрациски слој

Сесиското ниво на OSI моделот е одговорен за сесиски контролен пункт и закрепнување. Тоа им дозволува на информациите од различни извори да бидат правилно комбинирани и синхронизирани. Апликациски пример се веб конференции, во кои тековите на аудио и видео мора да бидат синхронизирани за да се избегне т.н. усни синхронизирачки проблеми. Етажната контрола осигурува дека лицето прикажано на екранот е актуелен водител. Друга примена е ТВ програми во живо, каде тековите на аудио и видео треба да бидат беспрекорно сбодови преминати од една до друга за да се избегне тивко емитување или прекумерно поклопување.

### Протоколи

* ADSP, AppleTalk Data Stream Protocol
* ASP, AppleTalk Session Protocol
* H.245, Call Control Protocol for Multimedia Communication
* ISO-SP, OSI Session Layer Protocol (X.225, ISO 8327)
* iSNS, Internet Storage Name Service
* L2F, Layer 2 Forwarding Protocol
* L2TP, Layer 2 Tunneling Protocol
* NetBIOS, Network Basic Input Output System
* PAP, Password Authentication Protocol
* PPTP, Point-to-Point Tunneling Protocol
* RPC, Remote Procedure Call Protocol
* RTCP, Real-time Transport Control Protocol
* SMPP, Short Message Peer-to-Peer
* SCP, Session Control Protocol
* ZIP, Zone Information Protocol
* SDP, Sockets Direct Protocol

### Споредба со TCP/IP моделот

TCP/IP референтен модел не се занимава со детали од OSI моделот на барањето или протокол за транспорт значење и затоа не се сметаат за сесиски нивоа. Сесија за управување со OSI е во врска со типични транспорт протоколи (*TCP, SCTP*), се содржи и во транспортно ниво или на друг начин се смета во областа на апликациски слој TCP/IP и слоеви се описи на оперативен домет (апликација, домаќин-до-домаќин, мрежа, линк) и не детални прописи на оперативни процедури или податоци за семантика.
**Црногорско оро** или едноставно **оро** е црногорско национално оро кое потекнува од Динарскиот регион на Западен Балкан.

Свечена машка црногорска народна носија во која традиционално се игра Оро

Етимологија
-----------

Името „оро" потекнува од дијалектната форма на зборот „Орао", што значи „орел", што се однесува на тоа како танцот се изведува за да личи на движењата на орелот.

Популарност
-----------

Орото обично се изведува на црногорските и херцеговските свадби и прослави. Може да биде вклучена во стилизирана фолклорна кореографија и ја изведуваат фолклорни танци од Црна Гора и Србија на натпревари ширум светот.

Надворешни врски
----------------

* Видео — изведба на ансамблот „Будо Томовиќ" (Црна Гора).

Наводи
------

1. 1 2  „Montenegro and its Borderlands". *The Geographical Journal*. **4** (2–6): 389. 1894.
2. ↑  „Montenegro". *The Encyclopaedia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information*. **18** (1): 769. 1911.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1084** (**MLXXXIV**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1084 година од новата ера, 84. од вториот милениум, 84. од XI век и петта од 1080-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6592 и 6593 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5834 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4844 и 4845 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1837.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1084 година се протега во 3720 и 3721, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3780 и 3781 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1627. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 476 и 477 исламска година.

Настани
-------

Малик-шах I на тронот
* Турците Селџуци под султанот Малик-шах I ја освојуваат византиската Антиохија, која ја држел Филаретос Брахамиос, ерменски генерал, кој ја презел власта како узурпатор.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1084 на Ризницата ?
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1071** (**MLXXI**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1071 година од новата ера, 71. од вториот милениум, 71. од XI век и втора од 1070-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6579 и 6580 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5821 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4831 и 4832 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1824.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1071 година се протега во 3707 и 3708, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3767 и 3768 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1614. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 463 и 464 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

Војводата Вилијам IX од Аквитанија
* 22 октомври – Вилијам IX од Аквитанија (**Трубадурот**), војвода од Аквитанија (починал 1127 г.)

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1071 на Ризницата ?
**Франсоа Бегодо** (француски: *François Bégaudeau*, роден на 27 април 1971

 во Лисон) — француски писател, музичар и глумец.

Биографија
----------

Франсоа Бегодо е роден на 27 април 1971

 во Лисон, Франција. Во текот на 90-тите години бил член на панк групата Zabriskie Point. Се запишал и дипломирал француски јазик и литература. Работел како наставник во средно училиште Дре и во Париз.

Својот прв роман „*Jouer juste*" (*Само игра*)го објавил 2003 година. Во 2005 година ги објавил романите „*Dans la diagonale*" (*Дијагонално*) и „*Un démocrate : Mick Jagger 1960-1969*" (*Демократот; Мик Џегер 1960-1969*). Франсоа Бегодо е најпознат по својот трет роман „*Entre les murs*" (*Помеѓу ѕидовите*), по кое дело бил снимен и филм, каде Франсоа ја играл главната улога.

Дела
----

* *Jouer juste*, 2003
* *Dans la diagonale*, 2005
* *Un démocrate : Mick Jagger 1960-1969*, 2005
* *Entre les murs*, 2006
* *Débuter dans l'enseignement : Témoignages d'enseignants, conseils d'experts*, 2006
* *Devenirs du roman*, 2007
* *Une année en France : Réferendum/banlieues/CPE*, 2007
* *Fin de l'histoire*, 2007
* *Vers la Douceur*, 2009

Надворешни врски
----------------

* Official site with photos and videos of François Bégaudeau Архивирано на 30 септември 2011 г.
* Short biography with a photo of François Bégaudeau in French
* Interview with François Bégaudeau
* Франсоа Бегодо на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
Фотографија од Ричард Добинс
**Ричард (Дик) Ендру Добинс** (англиски: *Richard (Dick) Andrew Dobbins*, 15. јули 1925 година во Берлингтон, Масачусетс, САД - 8. мај 2015 година) беше американски инженер и физичар. Неговите придонеси кон истражувањето на аеросоли се меѓународно наградувани, а особено важна е неговата истражувачка дејност за создавањето на саѓа при согорување. Овие трудови поставуваат темели на науката за животната средина и климатските промени.

Добинс беше син на земјоделци-доселеници од Ирска. Тој служи во американската морнарица за време на Втората светска војна. По крајот на војната, тој ги завршува своите додипломски студии на Харвардовиот универзитет на програмата за инженерство и физика. Подоцна, Добинс магистрира на универзитетот „Нортистерн" со насока во физика во 1958 година и докторира на Принстонскиот универзитет во областа на аеронаутичкото инженерство во 1961 година. Неговата целосна кариера на Брауновиот универзитет каде предава во областа на механиката на флуиди и термодинамиката до 1993 година. Добинс активно работи на истражувачка дејност до 2011 година. Во текот на својата кариера тој ја вршел и улогата на директор на Дивизијата за инженерство. Истражувачката дејност го носи Добинс да учествува на бројни размени на знаење, вклучувајќи ги и тие на Калифорнискиот технолошки институт, Абаданскиот институт во Иран и поранешното Национално биро за стандарди на САД.

Професорот Добинс е добитник на бројни награди и признанија, вклучувајќи ја наградата „Дејвид Синклер" за достигнувања во истражувањето на аеросолите. Тој беше член на почесните друштва Тау Бета Пи и Сигма Хи, како и на Институтот за согорување, Американското физичко друштво, Американското друштво на машински инженери итн.

Во 1953 година, Добинс се ожени со Јона М. Блејк со која подоцна имаа две ќерки.

Наводи
------

1. 1 2 3  „Richard A. Dobbins \*61". *Princeton Alumni Weekly* (англиски). 2017-09-20. Посетено на 2020-04-25.
2. ↑  „Richard Dobbins Obituary". 26 јули 2015. Посетено на 24 април 2020.
3. ↑  „David Sinclair Award". *The American Association for Aerosol Research*. Посетено на 2020-04-25.
4. ↑  „Resolution of Appreciation". *www.tbp.org*. Посетено на 2020-04-25.
5. ↑  „Member Directory". *www.sigmaxi.org*. Посетено на 2020-04-25.
6. ↑  „The Combustion Institute | Promoting and disseminating combustion science research" (англиски). Посетено на 2020-04-25.
**Мезењ** (руски: *Мезењь*) е река во областа Удорската област на Република Коми и во областа Лешуконскиот реон и Мезењскиот реон во областа Архангелската област во Русија. Нејзиното устие се наоѓа во заливот Мезењ на Белото Море. Мезењ е една од најголемите реки на европска Русија. Таа е долга 857 километри, а областа на нејзиниот слив е 78.000 км2. Главните притоки на Мезењ се Болшаја Лоптиуга (лево), Писа (лево), Мезењска пижма (десно), Сула (десно), Кима (десно), Вашка (лево), Пиоза (десно), и Кимжа (лево).

Опис
----

Речниот слив на Мезењ опфаќа огромни области на исток и североисток од Архангелската област и на запад од Република Коми. Градот Мезењ, населбите од урбан тип Усогорск и Каменка, како и административниот центар на областа Удорски, селото Кослан, се наоѓаат на бреговите на Мезењ. Административниот центар Лешуконската област, селото Лешуконское, се наоѓаат на реката Вашка неколку километри возводно од сливот на Вашка и Мезењ и е поврзан со десниот брег на Мезењ преку ферибот.

Изворот на Мезењ е во гребенот Тиман во Република Коми, западно од северните планини Урал. Првично тече југозападно, а потоа нагло се врти приближно во насока северозапад. Горниот тек на Мезењ поминува низ ридскиот предел. Мезењ се влева во заливот Мезењ на Белото Море во близина на градот Мезењ, веднаш под Северниот Поларник. Во близина на устието, реката Пиоза влегува од исток.

Мезењ е пловна под селото Кослан, меѓутоа, нема редовна навигација за патници, освен за фериботски премини.

Историја
--------

Областа првично била населена од Угрофински народи, а потоа била колонизирана од Република Новгород. Во 13 век трговците од Новгород веќе стигнале до Белото Море. Мезењ се користел од трговците од Новгород како трговски пат до сливот на Пехора, кој бил привлечен поради крзното. Од Северна Двина, тие отидшле по течението на Пинега и ги однеле бродовите по копно до Кулој. Бродовите потоа беа однесени од Кулој до Мезењ. Речната река продолжи кон исток по Пјоза, порта и по Цилма до Печора.

Друга рута се движела од Северна Двина по течението на Пукшенга, а потоа се преселила во Покшенга и низводно до Пинега. Од Пинега, трговците ги користат Југожа, на Зиријанскаја Вашка и Вашка да се дојде до Мезењ.

По падот на Новгород, областа стана дел од Големото Московско Кнежевство. Првите постојани руски населби на реката Мезењ се споменуваат во текот на XVI век: Јурома (1513) и Којнас (1554). Средниот тек на Мезењ, приближно сегашната област на областа Лешуконски, беше местото каде што најмногу се мешаа руските и Коми културите. Во долниот тек на Мезењ, моментално Мезењскиот реон, Русите доминираа, додека во горниот тек, моментално Удорската област, Коми доминираше.

Наводи
------

1. 1 2  Плечко, Л.А. (1985). Старинные водные пути. Moscow: Физкультура и спорт. Архивирано од изворникот на 2011-09-25. Посетено на 2021-02-12.
2. ↑  ЛЕШУКОНСКИЙ РАЙОН. Лешуконский муниципальный район. Архивирано од изворникот на 2020-09-20. Посетено на 1 August 2011.
3. ↑  Иванова, Т. Г. (2003). *К истории региона. Былины Мезењи: Север Европейской России*. Былины (Свод русского фольклора). **25**. Saint-Petersburg: Наука. стр. 7–11. Посетено на 5 August 2011.
**Галските Алпи** (латински: Alpibus Gallicanis) ― антички културолошки регион сместен во Алпите и населен главно со Гали. Поимот **Келтски Алпи** се среќава и во старогрчките текстови.

Римјаните ги разликувале следните појаси на Алпите: Alpes Maritimae (Поморски Алпи), Alpes Cottiae (Котиски Алпи), Alpes Graiae (Грајански Алпи), Alpes Poeninae (Пенински Алпи), Alpes Raeticae (Ретиски Алпи), Alpes Noricae (Норички Алпи), Alpes Carnicae (Карнички) и Alpes Venetae (Венетски Предалпи). Тие истот така го дале името Alpes до Австриските (Средишни Источни Алпи) и Далматинските Планини (Динариди).

Историја
--------

По римското освојување на Западните Алпи (16-15 п.н.е.), во планинскиот венец помеѓу Италија и Нарбонска Галија биле создадени три провинции: Котиски Алпи, Приморски Алпи и Пенински Алпи.

Поврзано
--------

* Овдешнострана Галија
* Прекуалпска Галија, подоцна преименувана во Нарбонска Галија
* Келтска Галија
* Белгиска Галија
* Аквитанска Галија

Наводи
------

1. ↑  Амијан Маркелин. *Res Gestae*, 15:10. "De Alpibus Gallicanis; et de variis per eas itineribus."
2. ↑  Касиј Дион. *Rhōmaïkḕ Historía*, 39:44: "Ἄλπεων τῶν Κελτικῶν"; Филип. *Greek Anthology* 9:61: "Κελτῶν ... Ἄλπεις".
3. 1 2  Scullard, Howard Hayes; Potter, T. W. (2015), „Alps", *Oxford Research Encyclopedia of Classics*, Oxford University Press, doi:10.1093/acrefore/9780199381135.013.328, ISBN 978-0-19-938113-5
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1090** (**MXC**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1090 година од новата ера, 90. од вториот милениум, 90. од XI век и прва од 1090-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6598 и 6599 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5840 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4850 и 4851 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1843.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1090 година се протега во 3726 и 3727, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3786 и 3787 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1633. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 482 и 483 исламска година.

Настани
-------

Хасан ибн Сабах (1050–1124)
* Хасан ибн Сабах ја основал државата Низари Исмаили откако ја презел контролата врз замокот Аламут и ја организирал воената група наречена Орден на атентатори.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1090 на Ризницата ?

1. ↑  Steven Runciman (1952). *A History of the Crusades. Vol II: The Kingdom of Jerusalem*, pp. 96–97. ISBN 978-0-241-29876-3.
**Атанас Жингаров** ( —  1923

 Бугарија ) — македонски селанец подржувач на федералното револуционерно крило на ВМОРО.

Животопис
---------

Во септември 1923 година четници на царските агенти (Тодор Александров и Александар Протогеров) го убиле селанецот Петар Аврамов, бидејќи не ги признавал за македонски револуционери пројавите на Тодор Александров и Александар Протогеров.

Наводи
------

1. 1 2  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 337.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |