Тартар бифтек
**Тартар бифтек** е суво говедско месо. Обично се служи со кромид, лубеничарка, бибер и Вустершир сос и други зачини, кои често се претставени на вечера. Тој често се служи со жолчка од јајце, и често со ’ржен леб.

Името **тартар** понекогаш е генерализирано за други суровини од месо или риба.

Една помалку заедничка верзија во Франција е *тартар алер-ретоур*, варијанта со претежно сурово месо кое е лесно зафатено од една страна.

Историја
--------

Името е кратенка на оригиналот поим *à la tartare* или во буквален превод **се служи со тартар сос**.

Модерната верзија на тартар бифтек е со сурово јајце, првпат била послужена во француските ресторани во XX век. Тартар бифтек била варијација на тоа јадење, во 1921 година изданието на Ескофиер го дефинира како направено без жолчка од јајце, служено со татарски сос на страна.

Иако зборот „*тартар*" веројатно се однесува на Татарите од Средна Азија, и има многу приказни кои го поврзуваат татарскиот бифтек со нив, тој не е поврзан со Татарската кујна.

Името "тартар" сега понекогаш се применува и на други меса или риби, како што е тартар туна, воведена во 1975 година од ресторанот Ле Дук во Париз.

Здравствени грижи
-----------------

Здравствените грижи ја намалија популарноста на ова јадење во некои делови на светот поради опасноста од контаминација од бактерии и паразити.

### Бактерии

Кога се следат основните хигиенски правила и се употребува свежо месо, ризикот од бактериска инфекција е мал. Дури и кога овие одредби се исполнети, сепак, не се препорачува за луѓе кои имаат ослабен имунолошки систем или страдаат од хронична болест, бидејќи овие лица се изложени на поголем ризик од инфекција од ешерихија коли или салмонела.

### Паразити

*Токсоплазма гонди* е паразит што може да се најде во сурово или недоволно месо. Културните разлики во потрошувачката на сурово месо се сметаат за причина за регионални варијации во преваленцата на инфекција со токсоплазма (се движат од околу 55% во Франција до 10% во Обединетото Кралство). Поради ризикот од вродена токсоплазмоза кај фетусот, бремените жени се советуваат да не јадат сурово месо.

Регионални варијации
--------------------

Тартар бифтек послужен во Сан Франциско
Тартар бифтек произведен во Кина
Тартар бифтек на леб, често служен во Холандија и Белгија
### Европа

Белгиската верзија, *filet américain (préparé)*, обично се прави со мајонез и зачинета со лубеничарки и свежи билки. Тоа порано било направено од коњско месо. Обично се служи со помфрит.

Во Чешка, тартарскиот бифтек (*tatarský biftek*) се наоѓа во повеќето ресторани. Месото е посно потстрижено говедско месо и има сурови жолчки од јајце во мешавина во средината. Месото може да се меша со билки и зачини, но вообичаено на гостите им се даваат зачини и додатоци за вкус. Татарскиот бифтек типично се служи со пржен леб (топинка) и суровини од лукчиња за триење на тост.

Видот на тартар бифтек исто така е присутен во Данска (smørrebrød), каде што се сервира на ('ржен леб) со избрани додатоци.

Во Шведска, татарскиот бифтек, *råbiff*, обично се служи со суровини од жолчки од јајца, суров кромид, ситно кисело цвекло и лубеничарки. Во Финска,  *tartarpihvi*  се служи со суровини од жолчки од јајце, суров кромид, кисели и солени краставици и лубеничарки. Варијациите на садот вклучуваат сос од паштета и лосос на риба, на пример, бидејќи јадењето станува прилично популарно во денешно време во нордиските земји, каде што хигиената на месото е многу висока. Руската верзија може да вклучува кисели и солени печурки.

### Северна Америка

Во Висконсин, тој е доста популарен кај потомците на германските имигранти, користејќи го сирењето од суров нанос, 'ржениот лебот како во Германија, пипер, кромид и јајце. Популарно е познат како „канибален сендвич" меѓу многу жители на Висконсин.

### Јужна Америка

Чилеанската кујна содржи јадење подготвено од сурово говедско месо наречено крудос.

Во јужен Бразил, под влијание на германските имигранти, познат е како Хакепетер или "Carne de Onça" во Куритиба, каде што ова јадење е многу често и се служи покриено со насечкан власец.

### Африка

Етиопјаните долго време го јаделе ова јадење, кое го правеле од сурово, мелено говедско месо наречено китфо.

Наводи
------

1. ↑  Waxman, Jonathan; Steele, Tom; Flay, Bobby; Kernick, John (2007). *A Great American Cook: Recipes from the Home Kitchen of One of Our Most Influential Chefs*. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-618-65852-7.
2. ↑  Raymond Sokolov, *The Cook's Canon*, 2003, ISBN 0-06-008390-5, p. 183 at Internet Archive
3. ↑  Turnbull, Stephen (2003). *Mongol Warrior 1200–1350* (1. изд.). London: Osprey Publishing. стр. 30. ISBN 978-1-84176-583-9.
4. ↑  „Fresh Meat for Steak Tartar". Streetdirectory.com. Архивирано од изворникот 2013-08-03. Посетено на 2013-12-14.
5. ↑  Whitefield, Paul (6 December 2013). „'War on Christmas' expands to 'war on cannibal sandwich' in Wisconsin". Архивирано од изворникот 25 June 2015. Посетено на 27 March 2018 – преку LA Times.
6. ↑  Barry Adams, *Wisconsin State Journal*. „On Wisconsin: Raw sirloin, a holiday tradition — for some". *madison.com*. Архивирано од изворникот 5 March 2018. Посетено на 27 March 2018.
7. ↑  „'Carne de Onça' une gastronomia de diversos países no mesmo petisco". *globo.com*. 10 June 2014. Архивирано од изворникот 27 March 2018. Посетено на 27 March 2018.
8. ↑  Getahun, Solomon Addis; Kassu, Wudu Tafete (2014-02-27). *Culture and Customs of Ethiopia* (англиски). ABC-CLIO. ISBN 9780313086069. Архивирано од изворникот 2018-04-29.