recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Саше Ивановски Политико** (28 август 1980

 во Шопско Рударе, Кратовско) — македонски новинар и уредник на електронскиот медиум Мактел. Ивановски дипломирал на електротехничкиот факултет во Скопје, а потоа заминал на печалба во странство како работник на брод и келнер во угостителските објекти во Њујорк. Новинарската кариера ја започнал во Наша ТВ со емисијата „Политико" која се емитувала во периодот 2011–2012. Во 2013 го основал порталот Мактел каде работел како негов уредник. Бил основач и на дневниот весник „Политико" кој згаснал една седмица по неговиот прв број. Ивановски бил носител на пратеничката список на партијата Народно движење за Македонија (НДМ) во третата изборна единица на парламентарните избори во 2014 каде освоил 619 гласови и не успеал да стане пратеник. Во мај 2013 се оженил со скопјанката Марина Лазаревска со која има еден син. Во 2014 година го основа неговиот портал "Мактел" maktel.mk. Во 2024 година, е автор и водител на емисијата "Интервју" на Наша ТВ.

Наводи
------

1. ↑  „www.maktel.mk". Посетено на 22 јануари 2024.
2. ↑  Саше Политико: Да Латасе, јас сум од Кратово, а сега да ти раскажам за мојата биографија и образование Бриф.мк (20.11.2013)
3. ↑  Биографија на Саше Ивановски Политико Архивирано на 20 јули 2016 г. MediaPedia (12.10.2013)
4. ↑  Саше Политико закана за Јанко Бачев[*мртва врска*] Република (28.04.2014)
5. ↑  Фото: Се ожени Саше Политико Архивирано на 25 февруари 2017 г. Press24 (13.05.2013)

Надворешни врски
----------------

* Саше Политико во емисијата „Еден на Еден"[*мртва врска*]
* maktel.mk
* nasatv.com.mk
**Меморија** — македонска музичка група основана во 1984 година. Во почетокот свиреле поп-рок. Основачи на групата се гитаристот Душан Трпковски - Ринго и Петар Георгиевски - Камиказа (свирел бас гитара).

Во првите години од работата групата често ги менуваше членовите, но со демо албумот отпеан со првиот вокал Зоран Или-Зоци излегува и хитот „Нена". Подоцна имаат концерти во Скопје. Ринго и Зоран ја напуштаат Меморија и со нови членови се снима деби студискиот албум *Оган под ѕвездите*. Групата го снимила во состав: Апостол Поце Икономов (вокал), Георгиевски (бас), Антонио Димитриевски (тапани), Дејан Кузмановски и Валентино Скендеровски (клавијатури), Ицо Јовковски и Бане Поповиќ (гитари). Продукцијата беше на Валентино Скендеровски кој по кратката работа со Леб и сол се вратил во групата. Ова беше првиот студиски албум кој го објави Музичката и касетна продукција на Радио Телевизија Скопје (МКП РТС или сегашна МКП МРТ).

На следната плоча *Октомвриски дождови* ја објавија обработката на песната „Македонија" од репертоарот на групата Тајм и Дадо Топиќ. Концертната плоча ја снимаат на 27 октомври 1991 година во скопскиот ноќен клуб „Хард рок". По смената на вокалистот (на местото на Поце запеа Ристо Самарџиев) Меморија направи неколку снимки на старите песни. Темите: „Дирлада", „Дек' си бе цимер" (од репертоарот на групата Пеницилин) кои беа дел од нивниот последен студиски албум - Меморија 5.

Дискографија
------------

* *Оган под ѕвездите* (студиски албум) (1989)
* *Октомвриски дождови* (студиски албум) (1991)
* Меморија Live (албум во живо) (1991)
* *Зошто боже?* (студиски албум) (1993)
* *Меморија 5* (студиски албум) (1995)
* *Балади Меморија" (албум во живо) (2017)*
* "Меморија и Пријателите" (албум во живо) (2022)

Наводи
------

1. ↑  По 15 години, се враќа „Меморија"[*мртва врска*]; преземено од Нова Македонија (четврток 15.3.2012)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Меморија (музичка група)" на Ризницата ? |

* Интервју со Поце Икономов Архивирано на 27 февруари 2013 г.
* Изданија на „Меморија" Архивирано на 7 мај 2016 г. евидентирани од ВБУ Музички Регистар.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Меморија |
| --- |
|  |
| 
* Апостол Поце Икономов
* Петар Георгиевски
* Димитар Божиков
* Сашо Ангелов
* Антонио Димитриевски
* Дејан Кузмановски
* Валентино Скендеровски
* Ицо Јовковски
* Бане Поповиќ
* Ристо Самарџиев
* Александар Хаџипаунов

 |
|  |
| Студиски албуми | 
* *Оган под ѕвездите*
* *Октомвриски дождови*
* *Зошто боже*
* *Меморија 5*

 |
|  |
| Албуми во живо | 
* *Меморија Live*
* *Антологија на балади*

 |
|  |
| Песни | 
* „*Оган под ѕвездите*"
* „*Нена*"
* „*Македонија*"
* „*Возови*"
* „*Илјада песни*"
* „*Зошто Боже*"
* „*Црна се чума зададе*"
* „*Нашите слики*"
* „*Дирлада*"

 |
|  |
| 
* рок-музика
* поп-музика

 |

 |
Lightning bolts strike over the city of Schaffhausen in Switzerland.Грмотевица
**Индексот К** или **Џорџовиот индекс** е мерка за потенцијалот за грмотевици во метеорологијата. Според *Националната метеоролошка служба*, индексот ги користи мерењата како што се „вертикална стапка на пропуст на температурата, содржината на влага во долниот дел од атмосферата и вертикалниот степен на влажниот слој". Тој бил развиен од американскиот метеоролог Џозеф Џеј Џорџ и објавен во книгата *Временска прогноза* за аеронаутика од 1960 година.

Дефиниција
----------

Индексот аритметички е добиен со: 

{\displaystyle K=(T\_{850}-T\_{500})+T\_{d\_{850}}-(T\_{700}-T\_{d\_{700}})}

Каде :

{\displaystyle T\_{d\_{850}}} = точка на роса на 850 hPa
{\displaystyle T\_{850}} = температура на 850 hPa
{\displaystyle T\_{d\_{700}}} = точна на роса на 700 hPa
{\displaystyle T\_{700}} = температура на700 hPa
{\displaystyle T\_{500}} = температура на 500 hPa

Толкување
---------

Индексот К е поврзан со веројатноста за појава на грмотевици. Тоа било развиено со идејата дека *Потенцијал = 4 x (KI - 15)*, што ја дава следната интерпретација:  

| Вредности на К-индекс наспроти Веројатност за грмотевици |
| --- |
| Вредност на К-индекс (во °C) | Веројатност за грмотевици |
| Помалку од 20 | Никој |
| 20 до 25 | Изолирани грмотевици |
| 26 до 30 | Широко расфрлани грмотевици |
| 31 до 35 | Расфрлани грмотевици |
| Над 35 | Бројни грмотевици |

Наводи
------

1. ↑  „K-Index". *weather.gov*. National Oceanic and Atmospheric Administration. Архивирано од изворникот на July 5, 2015. Посетено на July 5, 2015.
2. ↑  J.J. George (1960). *Weather Forecasting for Aeronautics*. New York City: Academic Press. стр. 673.
3. ↑  Sirvatka. „Stability Indices". *Notes de cours*. College of DuPage. Посетено на October 30, 2015.
4. ↑  „K-Index". *weather.gov*. National Oceanic and Atmospheric Administration. Архивирано од изворникот на July 5, 2015. Посетено на July 5, 2015.
5. ↑  Canadian Meteorological Centre. „Stability Indices". *Formation des météorologues*. Meteorological Service of Canada. Посетено на October 30, 2015.
**Миљан Мутавџиќ** (роден на 3 февруари 1986 година) е српски професионален фудбалер кој игра како централен или дефанзивен играч за врска.

Помеѓу 2008 и 2009 година, Мутавџиќ одигра два репрезентативни натпревари за српската репрезентација, и двата пријателски.

Клупска кариера
---------------

Мутавџиќ дебитираше за сениорите додека играше за Бане во Втората лига на Србија и Црна Гора. Потоа се преселил во Јавор Ивањица во зимата 2005 година, каде ги поминал следните четири години, до зимата 2009 година. Мутавџиќ беше член на тимот кој ја освои првата српска лига 2007–08 со непобедлив рекорд. Тој исто така отишол на шестмесечна позајмица во Металац Горни Милановац во првата половина од сезоната 2005-2006.

### Малме ФФ

Во март 2009 година, Мутавџиќ беше официјално префрлен во Малме ФФ. Тој постигна гол на своето првенствено деби за клубот во победата од 1–0 на гости против БК Хекен. Сепак, Мутавџиќ доживеа повреда на коленото помалку од една недела подоцна, поради што го пропушти остатокот од сезоната 2009 година. Тој се соочи со некои проблеми додека се опоравуваше од неговата повреда, но успеа да одигра 12 лигашки натпревари во сезоната 2010, помагајќи му на клубот да ја освои својата прва титула Алсвенскан од 2004 година. Целосно закрепнат, Мутавџиќ играше редовно во текот на сезоната 2011, забележа 22 лигашки настапи и еднаш постигна гол. Тој, исто така, забележа девет настапи во европските натпреварувања таа година, кога клубот беше елиминиран во плеј-оф рундата од Лигата на шампионите, пред да стигне до групната фаза од Лигата на Европа.

### Враќање во Србија

Во зимскиот преоден рок 2012 година, Мутавџиќ се вратил во Србија по три години со преминувањето во Раднички Крагуевац. Тој се преселил во неговиот роден клуб Нови Пазар во јануари 2013 година. На 16 јули 2014 година, Мутавџиќ потпишал двегодишен договор со новопромовираниот клуб од Суперлигата Борац Чачак.

Репрезентативна кариера
-----------------------

На 14 декември 2008 година, Мутавџиќ го направи своето меѓународно деби за Србија на пријателски натпревар против Полска во Анталија. Неговиот втор настап за државната репрезентација дојде на уште еден пријателски натпревар, на 11 февруари 2009 година, против Украина во Никозија.

Признанија
----------

Јавор Ивањица
* Српска прва лига : 2007–08

Малме ФФ
* Allsvenskan : 2010 година

Наводи
------

1. ↑  „Miljan Mutavdžić u Novom Pazaru" (Serbian). rts.rs. 29 January 2013. Посетено на 28 April 2015.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Mutavdžić iz Novog Pazara u Čačak" (Serbian). b92.net. 16 July 2014. Посетено на 28 April 2015.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

* Миљан Мутавџиќ – Профил на сајтот на УЕФА
* Миљан Мутавџиќ на soccerway Сокервеј
* Miljan Mutavdžić
* Репрезентација профил Архивирано на 26 август 2014 г.
**Маргарет М. Пери** (1930-2009) била англиски молекуларен генетичар и истражувач на ембриологија на Универзитетот во Единбург, чие истражување го произвело првото топлокрвно животно развиено целосно ин витро.

Ран живот
---------

Маргарет Мери Пери е родена во Стоктон-Он-Тис и се школувала на Католичкиот колеџ Сент Џозеф во Бредфорд, каде што една директорка основала научна лабораторија. Таткото на Пери бил градежен инженер, а нејзината мајка дипломирала на Универзитетот во Манчестер во 1923 година.

Кариера во Единбург
-------------------

Пери дипломирала со диплома по чиста наука (генетика) на Универзитетот во Единбург во 1952 година. Таа продолжила да работи како истражувачки асистент во Институтот за животинска генетика на Универзитетот и објавила истражување за ембриологијата на водоземците со директорот на Институтот C.H. Вадингтон. Во 1975-1976 година таа се приклучи на Истражувачкиот центар за живина на Советот за земјоделски истражувања во Единбург, кој подоцна станал дел од Институтот Рослин.

Во 1988 година, Пери вметнал туѓ генетски материјал во едноклеточни ембриони на пилешко и ги одгледувал до шрафирање „за да се произведе пиле без сопствена лушпа од јајце", со што го создал првото топлокрвно животно развиено целосно ин витро.   Во 1993 година Пери и Хелен Санг соработувале за да го создадат првиот генетски конструиран петел во светот со генска инјекција. 

Пери зборувал на голем број меѓународни конференции, вклучително и во Полска и Јапонија. Работела и во Франција на техники со електронски микроскоп.

Личен живот
-----------

По нејзиното пензионирање, таа ги посетила Непал, Австралија, Египет и островите Галапагос и често шетала по Висорамнините и Островите.

Маргарет Пери била посветена католик и редовно давала религиозни услуги на пациентите во болницата во Кралската Единбург и болницата Астли Ајнсли. Била член на друштвото Сент Винсент де Пол.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6  Perry, Carmel (2009-04-12). „Obituary: Margaret Perry". *the Guardian* (англиски). Посетено на 2018-10-09.
2. ↑  *New Scientist* (англиски). Reed Business Information. 1988-02-04.[*мртва врска*]
3. ↑  *Farmers' Journal* (англиски). Associated Journals Limited. 1988.
4. ↑  „Chicken eggs could be source of drugs: First genetically engineered". *The Independent* (англиски). Посетено на 2018-10-09.
5. ↑  Perry, Margaret M.; Sang, Helen M. (1993-05-01). „Transgenesis in chickens". *Transgenic Research* (англиски). **2** (3): 125–133. doi:10.1007/bf01972605. ISSN 0962-8819. PMID 8353531.
**Декларацијата од Лангкави за животната средина** била декларација издадена од собраните шефови на влади на Комонвелтот на нациите за прашањето за одржливост на животната средина. Издадена е на 21 октомври 1989 година, во Лангкави, Малезија, за време на десеттиот состанок на шефовите на влади на Комонвелтот. 

Декларацијата опфаќа широк спектар на теми поврзани со животната средина, обвинувајќи го „минатото занемарување во управувањето со природната средина и ресурсите". Во него се наведени се она што шефовите на владите го сметале како главни еколошки проблеми: ефектот на стаклена градина, оштетувањето на озонската обвивка, киселиот дожд, загадувањето на морето, деградацијата на земјиштето и исчезнувањето на видовите. Тоа, се потврдува и во декларацијата, се прашања што ги надминуваат националните граници, и оттука бара вклучување на меѓународните организации, како што е Комонвелтот, за да ги координираат стратегиите за нивно решавање.

Клучен договор во формулирањето на договорот било ветувањето на развиените земји да не ја поврзуваат идната меѓународна развојна помош за да се заложат за одржливост на животната средина или да воведат трговски бариери. Ова, тврделе земјите во развој, ќе го спречи економскиот раст (опишан како „привлечна неопходност"), и оттука ќе ја намали нивната способност да развиваат одржливи природни средини. Во замена, земјите во развој им го признаа на развиените членки на Комонвелтот (особено Австралија, Канада, Нов Зеланд и Обединетото Кралство ) нивниот интерес за заштита на животната средина.

Меѓу обврските преземени од страна на членовите во Декларацијата од Лангкави биле:

* Поддржете го развојот на меѓународен механизам за финансирање за одржлив развој.
* Поддржете го Меѓувладиниот панел за климатски промени и препорачајте го сопствениот извештај на Комонвелтот за климатските промени.
* Промовирајте ја енергетската ефикасност.
* Промовирање на пошумување и одржливо управување со шумите во земјите во развој и зачувување на девствени шуми за заштита на биолошката разновидност.
* Ограничете го неодржливиот риболов, вклучително и забраната за заплеткување мрежи и пелагичен риболов со лебдечки мрежи, како дел од општиот тренд меѓу меѓународните организации.
* Спречете фрлање токсични или опасни материјали во океаните или во земјите во развој.
* Промовирање на јавната свест за еколошките ризици и прашања.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Целосен текст на Декларацијата од Лангкави

Предлошка:Commonwealth of Nations key documents


1. 1 2 3 4  „Langkawi Declaration on the Environment 1989". Commonwealth Secretariat. 21 October 1989. Архивирано од изворникот на 2 December 2008. Посетено на 2008-08-31.
2. 1 2  Bowman, Michael; Redgwell, Catherine (1996). *International Law and the Conservation of Biological Diversity*. Kluwer Law International. стр. 239. ISBN 978-90-411-0863-0.
3. ↑  „International Law Governing Driftnet Fishing on the High Seas". Earthtrust. May 1994. Архивирано од изворникот на 2008-07-03. Посетено на 2008-08-31.
**4 Non Blondes** ― поранешна американска рок-група од Сан Франциско, активна од 1989 до 1994 година. Нивниот единствен албум, *Bigger, Better, Faster, More!*, поминал 59 недели на *Билборд* 200 и во периодот од 1992 и 1994 година бил продаден во 1,5 милион примероци. По објавувањето на вториот сингл од албумот, „What's Up?" во 1993 година тие се пласирале на топ-листата за синглови.

На почетокот 4 Non Blondes била женска група, составена од пејачката Линда Пери, басистката Криста Хилхаус, гитаристката Шауна Хол и тапанарката Ванда Деј. Но, пред објавувањето на албумот Деј била заменета со тапанарката Даун Ричардсон, а Хол била заменета со гитаристот Роџер Роча.

Пери ја напуштила групата во 1994 година, по што таа набргу се распаднала.

Членови
-------

* Линда Пери – пејачка, ритам гитара (1989–1994, 2014)
* Криста Хилхаус – бас, придружни вокали (1989–1994, 2014)
* Шауна Хол – Водечка гитара (1989–1992)
* Ванда Деј – тапани (1989–1991; починати 1997)
* Дон Ричардсон – тапани (1991–1994, 2014)
* Луис Метојер – Водечка гитара (1992)
* Роџер Роча – водечка гитара, придружен вокал (1992–1994, 2014)
* Џејмс Менки – Водечка гитара (1994)

Наводи
------

1. ↑  Strong, Martin (2000). *The Great Rock Discography* (5th. изд.). Edinburgh: Mojo Books. стр. 355. ISBN 1-84195-017-3.
2. 1 2  Празен навод (help)
3. ↑  Hunt, Dennis (September 30, 1993). „4 Non Blondes; Color them unpredictable". *Hamilton Spectator*.

Надворешни врски
----------------

* 4 Non Blondes — AllMusic (англиски)
* 4 Non Blondes discography at Discogs
* A Story of 4 Non Blondes by Christa Hillhouse
* 4 Non Blonde Page on Founding Guitarist Shaunna Hall's Official Website
**Археолошки музеј на Македонија** (службено познат како **Археолошки музеј на Македонија**) се наоѓа во Скопје, Македонија, на левиот брег од реката Вардар.

Историја
--------

Првата археолошка збирка е формирана во 1920 година во рамките на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1924 година е организирана музејска институција, поточно, историско – археолошки музеј со лапидариум кој бил сместен во Куршумли ан.

Во текот на Втората светска војна, во Куршумли ан музејската институција егзистира како Народен музеј – Скопје, а по војната до 1963 година, седиште на Археолошки музеј била старата зграда од касарната на Скопско Кале. Во 1955 година била отворена постојаната поставка на камени споменици – лапидариум, сместена во адаптирана коњушница на Куршумли ан.

Во периодот по катастрофалниот земјотрес во Скопје, меѓу 1963 и 1977 година, Археолошкиот музеј бил сместен во бараките на Куршумли ан. Во 1976 година бил пуштен во употреба новиот музејски комплекс во кој бил сместен Археолошкиот музеј сè до 2014 година.

Во 2012 година, бил основан нов правен субјект, НУ Археолошки музеј на Македонија – Скопје, како нова матична установа од областа на археологијата, а од 2014 година Археолошкиот музеј на Република Северна Македонија е преселен во нови простории во центарот на Скопје.

Поставки
--------

Археолошкиот музеј презентира движно културно наследство, поточно околу 7.000 археолошки предмети откривани со археолошки истражувања на целата територија на Македонија во текот на изминатите 93 години, и претставува најзначајна и најстара музејска установа во Македонија. Артефактите се изложени во одделите за: праисториска археологија, античка археологија, средовековна археологија, нумизматика, антропологија и лапидариум. Голем број од предметите кои се дел од оваа институција се ексклузивни во светски размери. Постоечките закони за култура и заштита на културно наследство го регистрираат најголемиот дел на овој фонд како културно наследство од особено значење.

Во рамки на музејот има музејска продавница, како и библиотека. Библиотеката брои преку 6.000 книги, како и повеќе од 20.000 стручни и научни трудови од домашни и странски автори, ретки изданија, објавувани од почетокот на 20 век. Најстарото издание меѓу нив е од 1881 година.

Галерија
--------

* 
* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  „отворање на библиотеката". Архивирано од изворникот на 2019-06-21. Посетено на 2019-06-21.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница
* Виртуелна посета на „100 години Требениште" Архивирано на 22 јануари 2022 г.
**Мирко Миронски** (роден на 30 август 1930

 година во Тресонче - починал на 16 август 2007

 година во Тресонче) — македонски новинар, публицист и општественик.

Животопис
---------

Миронски е носител на наградата за животно дело „Крсте Мисирков" и на многу други признанија. Првите чекори во новинарството ги направил во весниците „*Гимназијалец*", „*Единство*" и „*Студентскиот збор*", каде што бил главен и одговорен уредник. Работел во „*Вечерен репортер*", а бил и уредник на неделникот „*Журнал*". Дванаесет години бил главен и одговорен уредник во весникот „*Вечер*", во времето кога овој весник ги забележал најуспешните години.

Миронски ја извршувал функцијата министер за информации во југословенската влада на Анте Марковиќ (од 1986 до 1990 година). Зад себе оставил богата преведувачка дејност. Автор е на делата „*Новинарско истражување*", „*Дичо Зограф*", „*Како станав новинар*" и др.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Миронски*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 960. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  Почина бардот на македонскиот журнализам, Мирко Миронски[*мртва врска*]
3. ↑  Почина новинарот Мирко Миронски[*мртва врска*]
**Времето, климата и општеството** е рецензирано научно списание кое се објавува квартално од Американското метеоролошко друштво.

*Научното списание* објавува истражување кое опфаќа економија, анализа на политики, политички науки, историја и институционални, социјални и бихејвиорални стипендии поврзани со времето и климата, вклучително и климатските промени. Придонесите мора да вклучуваат оригинални истражувања за општествените науки, анализа заснована на докази и релевантност за интеракциите на времето и климата со општеството. 

Владејачкиот совет на AMS ги елиминирал трошоците за страници за трудови поднесени до *научното списание*.

Поврзано
--------

* Список на научни списанија за науки за земјата и атмосферата

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб страна


1. ↑  „Journals and Monographs - American Meteorological Society". *www.ametsoc.org* (англиски). Посетено на 2017-06-21.
2. ↑  Exchanges?, Comments and Reply. „Weather, Climate, and Society - American Meteorological Society". *www.ametsoc.org* (англиски). Посетено на 2017-06-21.
**Оливер Шамбевски** (Скопје, 23 јануари 1973

) — македонски политичар, амбасадор на Македонија во НР Кина, Монголија, Виетнам и Северна Кореја и професор по македонска книжевност.

Животопис
---------

Шамбевски е роден во Скопје на 23 јануари 1973 година. Тој е потомок на еден од воскреснувачите на идејата за ВМРО во
македонската дијаспора по Втората светска војна - Благој Шамбевски. На политичката сцена се јавува како пратеник на ВМРО-ДПМНЕ, чиј мандат трае од 2006 до 2008 година.
Од 2010 година ја извршува и должноста Амбасадор на Македонија во Кина, Монголија, Виетнам и Северна Кореја. Поради своите активности во Кина, тој во 2010 година од страна на престижното кинеско списание „Дипломат" во соработка со кинеското Министерство за надворешни работи на НР Кина бил прогласен за најпопуларен амбасадор во Кина за 2010 година. За време на својот амбасадорски мандат, тој со својата жена Магдица и двата сина Борис и Константин живеел во Пекинг.

Наводи
------

1. ↑  „ПРАВНУЦИТЕ НА ИСТОРИСКОТО ВМРО НОВИ МОМЦИ ВО ВМРО-ДПМНЕ". Посетено на 2011-11-19.[*мртва врска*]
2. ↑  „Пратенички состав на ВМРО ДПМНЕ 2006-2008". Собрание на Македонија. Посетено на 2011-11-19.
3. ↑  „Оливер Шамбевски акредитиран за амбасадор во Монголија". Курир. 20 октомври 2010 13:59. Архивирано од изворникот на 2010-12-30. Посетено на 2011-11-19. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
4. ↑  „Шамбевски акредитиран за амбасадор во Виетнам". Вечер. 16 декември 2010. Посетено на 2011-11-19.[*мртва врска*]
5. ↑  „Оливер Шамбевски прогласен за најпопуларен амбасадор во Кина". Сител. 25 декември 2010 - 19:52. Посетено на 2011-11-19. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
6. ↑  „ИНТЕРВЈУ: ОЛИВЕР ШАМБЕВСКИ, МАКЕДОНСКИ АМБАСАДОР ВО НР КИНА". Вечер. 19 ноември 2011. Посетено на 2011-11-19.
Режење на чашката на афионот
**Опиумот** е супстанција што се добива со засекување (режење) на зелените чашки на посебен вид афион - опиумски афион (*Papaver somniferum*) од кои истекува млечен сок. Таквиот сок потоа се суши на воздух додека не се добие кафеава смеса.

Особености
----------

Сиров опиум
Ваквата смеса содржи преку 20 алкалоиди, од кои некои се присутни како слободни, а другите се врзани за сулфурна или меконска киселина. Најголема практична примена имаат четири алкалоиди на опиумот:

* морфин
* кодеин
* папаверин
* наркотин (носкапин)

Квалитетот на опиумот се одредува според количината на морфинот, и зависи од поднебјето каде се одгледува афионот. Се проценува дека една од најквалитетните сорти афион расте во Македонија и тој содржи меѓу 17 и 22% морфин.

Историјат
---------

Првите пишани податоци за употребата на опиумот потекнуваат уште од најстарата човекова историја, односно од III век п.н.е.

Употреба
--------

Алкалоидите на опиумот се користат во медицината како аналгетици (морфинот сè уште е најефикасниот аналгетик, иако не е најсоодветен поради својствoтo на зависност) за сузбивање на сувото, непродуктивно кашлање (кодеин).

Морфинот е 10 пати посилен од опиумот и тој го отстранува болките и не предизвикува непријатни чувства. Поради ова многу бргу бил прифатен од медицината. Но, сепак тој имал некои несакани ефекти, односно кај луѓето создава зависност (наркоманија). Затоа, сè уште се бара најдобрата верзија на морфин.

Најголеми производствени региони на опиум во светот
Хероинот е полусинтетски производ на опиумот, создаден во 1897 година од германската фармацевтска компанија Баер, како смирувачко средство. Тој е околу трипати посилен од морфинот и брзо станал важен лек во медицината. Во Првата светска војна морфинот помагал во олеснувањето на болките за илјадници ранети во борбите. Сепак, многу брзо луѓето сфатиле колку е штетен за здравјето и каква тешка зависност би можел да предизвика.

Производство
------------

Во последните неколку години најголеми производители на опиум во светот се Авганистан, Мјанмар и Лаос, а неговата намена не е за медицински потреби, туку истиот се продава илегално како на нарко-пазарите во светот. Во 2007 година, Авганистан произвел 8.200 тони опиум и тој го снабдува глобалниот пазар на опијати со 93% од вкупното производство во светот.

Опиумот како тема во уметноста и во популарната култура
-------------------------------------------------------

* „Исповедите на еден англиски уживател на опиум" - роман на англискиот писател Томас де Квинси.

Наводи
------

1. ↑  Рекордна реколта на опиум[*мртва врска*]
2. ↑  Магор, *Каталог 2015*. Скопје, 2015, стр. 18.
**Щ** (кирилица: щ; глаголица: ) — дел од стандардната кирилична азбука. Во рускиот јазик буквата го претставува гласот /ɕʨ/ или *шч*, потоа на украински јазик и русински јазик буквата се изговара како /ʃʧ/ *штш* а на бугарски јазик е /ʃt/ *шт*. Стариот назив за буквата е *шта*, а е наследник на глаголичната буква со исто изговарање и форма. Почетокот на буквата иде од буквите Ш+Т. Транскрипцијата на буквата е сложена бидејќи постојат неколку начини, меѓу кои: шч, штш, или шт. Буквата е користена во табелата А на ISO 9:1995.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за писмо е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Француски бродови *Астролабе* и *Зеле*, од Ле Бретон
 Франзускиот брод *Аустерлиц* 
**Луј Ле Бретон** (1818 во Доарненез - 1866) бил француски сликар кој специјализирал во морски слики.

Ле Бретон студирал медицина и учествувал во второто патување на Димон д'Урвил на францускиот брод *Астролабе*. Откако официјалниот илустратор на експедицијата починал, Ле Бретон го заменил.

Од 1847 година тој се посветил главно на прикажување на морски субјекти за француската воена морнарица .

Окултни слики
-------------

Луис Ле Бретон извршил 69 илустрации на окултни демони, за изданието на *Пеколниот речник* од 1863 година од Колин де Планси.

Исто така види
--------------

* Европски и американски патувања на научни истражувања

Наводи
------

1. ↑  Peter Fitting, *Subterranean Worlds: A Critical Anthology*, page 208 (Wesleyan University Press, 2004). ISBN 9780819567239

Надворешни врски
----------------

* Украсување на светот: уметност на островите Маркеза, изложбен каталог од Метрополитен музејот на уметноста (целосно достапен онлајн како PDF), кој содржи материјал за Луис Ле Бретон (бр. 27)
Мозаик на седум светци во црквата Свети Седмочисленици, Софија
**Седмочислениците** - седум словенски просветители и светци од 10 век. 

Тие се почитувани во сите православни цркви како творци и распространувачи на глаголицата и кирилицата. Овие светци се Свети Кирил и Методиј кои го создале глаголицата и нивните пет ученици Горазд, Климент Охридски, Наум, Ангелар и Сава.  Иако Константин Преславски се смета за директен ученик на Методиј, црквата традиционално не го вклучува бидејќи не е канонизиран. 

Во Руската православна црква, Кирил и Методиј се чествуваат одделно, а нивните ученици се препознаваат како рамноапостоли. Бугарската православна црква го одредила 27 јули како ден на Успението на Климент Охридски и ден на Седумте светители. 



1. ↑  David Farmer, The Oxford Dictionary of Saints, Fifth Edition Revised, OUP Oxford, 2011, ISBN 0191036730, p. 94.
2. ↑  Alban Butler, Lives of the Saints: Edited, Rev, Volume 3, Herbert Thurston as ed. Burns & Oates, 1956, p. 130.
3. ↑  „Свети Седмочисленици". Посетено на 31 October 2019.
4. ↑  Matthew Bunson et al. Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Saints, Our Sunday Visitor, 1998, ISBN 0879735880, p. 551.
***Природа Климатски промени*** е месечно научно списание со рецензија објавено од Портфолио на природата кое ги опфаќа сите аспекти на истражувањето за глобалното затоплување, тековните климатски промени, особено нивните ефекти. Основана е во 2011 година како продолжение на ***Природата известува за климатските промени***, и самата основана во 2007 година. Нејзиниот прв главен уредник бил Олив Хефернан, а сегашен главен уредник на списанието е Бронвин Вејк. Според *Извештаи за цитирање на весник*, списанието има фактор на влијание во 2021 година од 28.862.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Матична страница

1. ↑  Heffernan, Olive (May 2010). „New beginnings". *Nature Reports Climate Change*. **1** (1005): 46. doi:10.1038/climate.2010.41.
2. ↑  „About the Editors". *nature.com*. Springer Nature. Посетено на 2023-04-12.
3. ↑  „Nature Climate Change". *2021 Journal Citation Reports*. Web of Science (Science. изд.). Clarivate. 2022.
**ПНВ публикации** — македонска издавачка куќа.

Организација и раководење
-------------------------

Издавачката куќа ПНВ публикации е организирана како ДООЕЛ, а нејзиното седиште се наоѓа во Скопје, на следнава адреса: „Васко Карангелески", бр. 7/1-43. Директор на ПНВ публикации е Јулијана Величковска - Димоска, а главен и одговорен уредник е Јованчо Димоски.

Издавачка дејност
-----------------

Каталогот на ПНВ публикации ги опфаќа следниве дела:

* Јулијана Величковска, *Годишни времиња*, 2014
* Љубица Шопова, *Форми во создавање*, 2020

Надворешни врски
----------------

Официјално мрежно место на ПНВ публикации Архивирано на 16 март 2023 г.

Наводи
------

1. ↑  Љубица Шопова, *Форми во создавање*. Скопје: ПНВ Публикации, 2020.
„**Ne tiče me se**" (македонски: *Не ме интересира*) е песна од хрватскиот поп бенд Магазин. Издадена е во 2004 година, а се нашла на седумнаесеттиот студиски албум на бендот, односно на петтиот студиски албум на бендот со Јелена Розга како главен вокал, насловен *Paaa?* (*Пааа?*). Издадена е како еден од сингловите на албумот. Како и најголемиот број песни на албумот, песната е напишана од страна на хрватскиот музичар и композитор Тончи Хуљиќ и поетесата и текстописец Вјекослава Хуљиќ. Во песната, главната протагонистка ги искажува своите чувства на повреденост, но и индиферентност и му ја посветува на соговорникот којшто ѝ има сторено зло. Со цел да ја промовира, бендот има снимено музичко видео кое ги претставува како ја изведуваат песната. Поради нејзината популарност, песната била дел од настапите во живо на бендот Магазин, а подоцна, за време на нејзината кариера и од сет листите на турнеите на Јелена Розга.
**Црквата Преподобна Мајка Параскева** во Бановци е централна и единствена црква на православната црковна општина Бановачка. Институционално и припаѓа на Сремската епархија со седиште во Сремски Карловци.

Историја
--------

Црквата е изградена во неокласичен стил во 1818 година. Во првата деценија на овој век, во црквата била обновена внатрешноста и надворешноста бидејќи тоа го налагале дадените услови. Црквата има и простран двор со детско игралиште (донација од Црвен крст ) и овоштарник. Таа е една од трите цркви во Хрватска кои институционално припаѓаат на Сремската епархија.

Галерија
--------

* Sveta Petka, kojoj je crkva posvećena **Света Петка** на која е посветена Црквата Св. Петка
* Crkva sv. Petke
* 
* 
* 
* 
* 
*

Наводи
------
**Црквата Св.** **Таткото на Никола** е православен храм во населбата Липница која е дел од општина Раковец и заштитено културно наследство.

Опис на доброто
---------------

Црквата датира од 1795 година, а неколкупати била реновирана во текот на 19 век. и на почетокот на 20 век. Станува збор за еднокорабна градба со правоаголна кат-план со полигонално затворено светилиште и предворје, над кое има камбанарија. Просторот е засводен со лажен бачвест дрвен свод. Зачувани се иконостасот и неколку поединечни икони.

Заштита
-------

Под шифра Z-2489, таа е регистрирана како недвижен културен имот - поединечно, со правен статус на заштитено културно наследство, класифицирано како „свето архитектонско наследство".

Наводи
------

Предлошка:Ministarstvo kulture
Десант на германски падобранци на Крит, мај 1941 г.
**Десант** — воена операција што претставува префрлување трупи (војска) на непријателска територија по воден или по воздушен пат за нанесување на удар со цел да се заобиколат утврдувањата или да се заземе мостобран. Пренесување на борци со бродови е тактика позната стотици години и се користи со успех до ден-денес. Во мигов, како тактички техники, главно се користи тенковски и воздушен десант.

Видови десанти
--------------

Според превозниот начин и видот на превозното средство, десантот може да биде поморски, речен и воздушен, а според руската терминологија — и тенковски. Според целта, значењето и размерите, десантот може да биде стратегиски, оперативен, тактичен и диверзионен.

Наводи
------

1. ↑  „десант" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „десант" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  Schulz, Edward H. (1943). „Landing Operations—Formerly and Today". *The Military Engineer*. **35** (214): 398–404. ISSN 0026-3982.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Десант" на Ризницата ? |
**Петица** или **пета** — испакнато место на задниот крај на стапалото. Се заснова на проекцијата на една коска, калканеус или коска на петицата, зад артикулацијата на коските на долниот дел на ногата.

Структура
---------

 Сагитален пресек на стапалото
 Одозгора
За да се распределат силите на притисок што се вршат на петицата за време на одењето, а особено фазата на држење кога петицата ја допира земјата, табанот на стапалото е покриен со слој на поткожно сврзно ткиво до 2 см дебелина (под петицата). Ова ткиво има систем на комори за притисок кои делуваат како амортизери и го стабилизираат табанот. Секоја од овие комори содржи фибромасно ткиво покриено со слој на цврсто сврзно ткиво направено од колагенски влакна. Овие septumi („ѕидови") се цврсто прицврстени и за плантарната апонеуроза горе и за кожата на табанот. Табанот на стапалото е едно од највисоко васкуларизираните подрачја на површината на телото, а густиот систем на крвни садови дополнително ги стабилизира септумите.

Ахиловата тетива е мускулна тетива на triceps surae, „триглава" група на мускули - soleus и двете глави на gastrocnemius. Главната задача на triceps surae е плантарна флексија, односно движење на стапалото надолу. Тоа е придружено со „четврта глава", малиот мускул Plantaris, чија долга тенка тетива е исто така прицврстена на коската на петицата, но не е видлива.

Функција
--------

Силите на притисок кои се применуваат на стапалото се распоредени по пет зраци, три медијални (страна на палецот) и две странични (страна на малото прсте). Страничните зраци се протегаат над кубоидната коска до коската на петицата и медијалните зраци над трите клинести коски и навикуларната коска до глуждната коска. Бидејќи глуждната коста е поставена над коската на петицата, овие зраци се во непосредна близина на прстите, но се надвиснуваат во близина на петицата, и заедно ги составуваат сводовите на стапалото кои се оптимизирани за распределени сили на притисок на нерамна подлога. Во овој контекст, петицата ја образува задната точка на потпора која заедно со перничињата на ножните прсти го носат најголемиот дел од товарот.

Испукани петици
---------------

Испуканите петици се чест здравствен проблем и може да предизвикаат инфекции. Тоа е предизвикано од сувост на кожата на стапалото, и насобирање на мртва кожа. Со текот на времето може да предизвикаат болки и воспаление. За истото да се излечи и спречи се користат тазлични хидратантни креми и турпии за стапала .

Поврзано
--------

* Ахилова петица - метафора за слабост
* Петица на Италија, SE (по нејзината позиција во „чизмата")
* Перниче на стапалотo
* Клавус - тврда кожа која може да предизвика болни пукнатини на стапалото и петицата

Наводи
------

1. ↑  „петица" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „петица" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „пета" — Дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  „пета" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
5. ↑  *Thieme Atlas* 2006, p 418
6. ↑  *Thieme Atlas* 2006, p 434
7. ↑  *Thieme Atlas* 2006, p 412
8. ↑  „Dry, Cracked Feet: Treatment, Causes, and Home Remedies". *www.footvitals.com*. Архивирано од изворникот на 2021-04-25. Посетено на 2023-10-16.
**Поделбата** (60°44′S 45°10′W﻿ / ﻿60.733° ЈГШ; 45.167° ЗГД﻿ / -60.733; -45.167 ) е тесен канал помеѓу островот Метјуз и југоисточниот крај на островот Кронација, на островите Јужен Оркни. Нацртан како истмус во 1912-13 година од страна на норвешкиот капетан на лов на китови, Петер Сорле ; запишан како истмус и именуван описно од ДИ во 1933 година. Одликата беше анкетирана од Анкетата за зависности на Фолкландските острови (FIDS) во 1957 година и се докажа дека е канал.

 *Оваа статија содржи материјал во јавна сопственост од Геолошкиот топографски институт на САД (USGS)* — документ: „Поделбата (Јужно Оркниски Острови)" (содржини од Информативниот систем за географски имиња). (англиски)

1. ↑  „Antarctica Detail - The Divide". *geonames.usgs.gov*. Архивирано од изворникот на 2021-06-02. Посетено на 15 December 2020.
„На Месечината. Земјата се крева". Поштенска марка на СССР, 1967 г.
**Советска лунарна програма** (руски: *Советская программа лунных пилотирумых полётов*) — програма за вселенски летови со екипаж до Месечината и назад. Вклучува многу проекти и две паралелни, меѓусебно надополнувачки програми — лунарна орбита (руски: *Лунно-облётная программа*) и слетување на Месечевата површина (руски: *Лунно-посадочная программа*), важен елемент на советската вселенска програма. Повеќе од петнаесет години, тој бил голем проект од приоритет и важност во развојот на советската космонаутика. До 1989 г. Советската лунарна програма била строго доверлива и многу малку се знаела за неа.

Историја
--------

Во 1895 г. Константин Циолковски напишал книга наречена „Соништа за земјата и небото". Следната година, тој започнал да работи на уште една важна книга наречена „Истражување на вселената со помош на ракетен мотор". Овие книги зборувале за користење на ракетни мотори во вселената, како човештвото да се движи во вселената, како да се набави гориво и залихи, и меѓупланетарно патување. Идеите на Циолковски биле популарни во Русија и ширум светот.

Луѓето почнале сериозно да размислуваат за вселената по Втората светска војна. Русија, која тогаш се нарекувала СССР, била една од водачите во вселенските истражувања. Во 1957 г. го пуштила првиот вештачки сателит, а од 1958 до 1960 г. испратила беспилотни летови на Месечината. Но дури подоцна размислувала за испраќање луѓе на Месечината.

Главниот водач на вселенските проекти Сергеј Корољов сакал да испрати луѓе на Месечината. Но највисоките водачи на СССР, особено Никита Хрушчов, биле позаинтересирани за користење ракети за воени цели. Мислеле дека вселенските летови се само за забава. Други стручњаци сметале дека е подобро да се испратат роботи во вселената бидејќи било поевтино и побезбедно. Но кога САД почнал да работи на испраќање луѓе на Месечината, СССР сфатил дека тоа е исто така важно. Во 1961 г. американскиот претседател Џон Ф. Кенеди понудил заедничка вселенска мисија со Никита Хрушчов, која СССР ја одбила, наведувајќи ја сложеноста. Вистинската загриженост била стравот од откривање на ракетните тајни. Дури во 1963 г. Сергеј Корољов го убедил раководството да финансира национална лунарна програма. До следната година, СССР ја започнал својата програма, зад САД речиси пет години. Така започнала „Месечевата трка" меѓу двете велесили.

Наводи
------

1. ↑  „THE SOVIET MANNED LUNAR PROGRAM". *spp.fas.org*. Посетено на 2024-04-16.
2. ↑  Brian Harvey; Olga Zakutnyaya (2011). *Russian Space Probes: Scientific Discoveries and Future Missions*. Springer Science & Business Media. стр. 211–. ISBN 978-1-4419-8150-9.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Советска лунарна програма" на Ризницата ? |

* The Soviet manned Lunar program
**Тито Петковски** (роден 23 јануари 1945 во с. Псача, Крива Паланка) — македонски политичар, претседател на Нова социјалдемократска партија. Пратеник е во Собранието на Република Македонија во сите пратенички состави од осамостојувањето на Република Македонија.

Биографија
----------

Завршил Правен факултет со правосуден испит. Работел во Општинскиот суд во Крива Паланка, како правник во Републичкиот завод за урбанизам, во Извршниот совет на Собранието на Град Скопје, бил на функција во Градскиот комитет на Сојузот на комунистите на Македонија - Скопје. Бил потпретседател на Македонското собрание во првиот парламентарен состав, пратеник во трите претходни парламентарни состави, а од 6 март 1996 до третите парламентарни избори во 1998 година и претседател на Собранието.

На претседателските избори 1999 година беше кандидат за претседател на СДСМ и го освои второто место зад кандидатот на ВМРО-ДПМНЕ, Борис Трајковски. Во врска со победата на Трајковски на овие избори беа ставени сериозни забелешки за изборен фалсификат.

По долгогодишното членство во СДСМ, на 30 ноември 2005 година Тито Петковски ја формира Нова социјалдемократска партија (НСДП). Во април 2022 година изјавува дека се повлекува од претседателската позиција на партијата, односно и од политиката, и немал план да се кандидира за нов претседателски мандат во НСДП.

Наводи
------

1. ↑  „Ѕинго и Тито - вечни пратеници"[*мртва врска*], Дневник
2. ↑  www.a1.com.mk
3. ↑  „Тито се повлекува, треба да се знае кога е доста.", Фокус, 13.04.2022, Скопје, Македонија

Надворешни врски
----------------

* Интервју со Тито Петковски по повод отцепувањето од СДСМ и формирањето на НСДП Архивирано на 26 септември 2007 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија македонски политичар е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

| Политички функции
 |
| --- |
| Претходник**Стојан Андов** | **Претседател на Собранието на Македонија**1996–1998 | Наследник**Саво Климовски** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Претседатели на Собранието на Република Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Андов
* Петковски
* Климовски
* Поповски
* Јордановски
* Георгиевски
* Вељаноски
* Џафери
* Митрески

 |  |

 |
**И** (кирилица: и; глаголица: ) — единаесетта буква во македонската азбука и е дел од скоро сите кирилични азбуки. Буквата ја претставува звучната вредност /i/ или /ɪ/ во украински јазик. Буквата И потекнува од грчката буква ета и поради тој факт сè до 13 век буквата беше пишувана како H. Во старословенскиот јазик, разликата помеѓу буквата И и буквата иже била многу мала а како пример на тоа е разликата помеѓу изговорот на буквата и во сите словенски јазици од една страна и украинскиот изговор на буквата и од друга страна. Во транскрипција буквата се пишува како *i*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за писмо е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


| Македонска азбука |
| --- |
| А | а | Б | б | В | в | Г | г | Д | д | Ѓ | ѓ | Е | е | Ж | ж | З | з | Ѕ | ѕ | И | и | Ј | ј | К | к | Л | л | Љ | љ |
| М | м | Н | н | Њ | њ | О | о | П | п | Р | р | С | с | Т | т | Ќ | ќ | У | у | Ф | ф | Х | х | Ц | ц | Ч | ч | Џ | џ |
| Ш | ш |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
**Ѝ** — варијанта на кириличната буква „И". Оваа комбинација не е посебна буква, туку се користи во македонскиот јазик и во бугарскиот јазик за разликување на истолики зборови, поточно помеѓу кратката заменска форма *Ѝ* и сврзникот *И*.

Ѝ може да се најде и во српски и црковнословенски текстови во кои се употребува за одбележување на акцентот врз самогласка, како и во постари (XIX век и порано) руски книги. Денешниот македонски и руски користат остар екцент (´) наместо гравис (`) за таа намена, иако македонскиот тоа го прави многу поретко бидејќи, за разлика од рускиот (кој има сосема варијабилен акцент и затоа нема правила за акцентирање), македонскиот има строги правила на третосложно акцентирање на зборовите.
**Црквата Св.** **Никола** е православна црква во Риека која се наоѓа во Улица Игназија Хенкеа. Припаѓа на Горната Карловачка епархија на Српската православна црква.

Историја
--------

Изградена е во 1790 година според проектот на риечкиот архитект Игназиј Хенке, со средства на малата, но многу богата српска заедница, т.н. „Сарајлија", која (16 к.) се преселила во Риека во 1768 година. Тие уживале загарантирани царски привилегии во однос на слободното изведување на источниот обред во нивниот сопствен храм. Општина Риека се спротивставила на изградбата на црква во центарот на градот. Според легендата, гувернерот на Риека, стоејќи пред Градската кула, налутено фрлил камен во морето и рекол: *Изградете црква таму!* Упорните Срби го наполниле морето и изградиле храм на насипот. Легенда е, но вистината е дека според проектот на архитектот Антон Гнамбо, голем дел од тој дел од градот бил изграден на земја одземена од морето. Црквата има поголема колекција на икони донесени од Босна и Војводина (Хакозовиќ, Орфелин, 18 век).

Поврзано
--------

* Официјална веб-страница на градот Риека

Надворешни врски
----------------

|  |
| --- |
| Повеќе за **Црква Св. Никола во Риека** на збратимените проекти на Википедија |
|  | Дефиниции и преводи на Викиречник ? |
|  | Податотеки на Ризницата ? |
|  | Образовни ресурси на Викиуниверзитет ? |
|  | Новинарски известувања на Викивести ? |
|  | Мисли на Викицитат ? |
|  | Изворни текстови на Викиизвор ? |
|  | Прирачници на Викикниги ? |
|  ? | Информации за патување во Википатување ? ? |
|
|
**Мекиот знак**, **мал ер** или **Ь** (кирилица: ь; глаголица: ) — симбол на кирилицата. Во старословенскиот јазик го претставувал краткиот глас [i], но во денешните словенски јазици не претставува посебен глас, туку само се користи за омекнување на претходната согласка или останало во употреба како традиционално пишување. Знакот се користи во бугарскиот, рускиот, белорускиот, украинскиот и во сите останати јазици што користат кирилица со исклучок на македонскиот и српскиот јазик.

Од самите почетоци на формирањето на македонската азбука, а тоа е од времето на Крсте Петков Мисирков, оваа буква не се сметала како дел на македонскиот фонетски систем. При транскрипција, буквата се пишува како апостроф или најчесто се изостава.

Малиот ер во старословенскиот јазик
-----------------------------------

Во периодот на доселувањето на Словените редуцираните вокали се чувале во сите позиции, со тоа што во изговорот на ь се чувствувала нијанса на *и*. Кон таков заклучок водат податоците од најстариот слој на словенски топоними во Грција; Γαρδίκι (градьць), Σκλιβινιτσα (сливьница). Албанската варијанта на имета на градот Дебар (*Dibra* од дьбрь) исто така сведочи дека ь за несловенското население звучело како глас близок до *и*, штом тоа го заменувало на таков начин.

Меѓутоа, веќе при крајот на 10 век, откога потекнуваат најстарите зачувани словенски текстови, таа состојба била изменета. Во тие текстови e одразено губењето на еровите во т.н. слаба позиција и нивното заменување со полни вокали во т.н. силна позиција, т.е. ь преминал во е. Во македонските ракописи од 13 и 14 век ерот се губи во сите категории: во префиксите, суфиксите, коренот на зборот, во заменките вьсь и вьсѣкъ и на крајот од зборот.

Наводи
------

1. 1 2  Конески, Блаже (1986). *Историја на македонскиот јазик*. Култура. стр. 35–36.
2. ↑  Десподова, Вангелија (1981). „Јазичните особености на спомениците за речникот на македонските црковнословенски ракописи". *Slovo* (31): 85.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за писмо е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |