Елфриде „Елфи" фон Дасановски (2 февруари 1924 – 2 октомври 2007) била пејачка, пијанистка и филмски продуцент родена во Австрија.

Раниот живот
------------

Елфи фон Дасановски е родена како Елфрида Марија Елизабет Шарлот Дасановски во Виена, ќерка на Франц Леополд фон Дасановски, државен службеник во австриското Министерство за трговија и Ана. Генијалец за пијано на 5-годишна возраст, Елфи присуствуваше на Виенскиот институт на Пресвета Богородица и стана на 15-годишна возраст, најмладата жена примена на Виенската академија за музика и изведувачки уметности до тој датум како штитеник на концертниот пијанист, Емил фон Зауер. Додека бил студент, филмскиот режисер Карл Хартл ја избрал да го подучува Курд Јиргенс за пијано, за да може да свири на инструментот на екранот во биографскиот филм на Хартл за Моцарт и мјузиклот на Вили Форст. Но, студиите и раната кариера на Дасановски беа прекинати поради продолжената работна сила кога таа го одби членството во нацистичките организации. Моќното студио УФА во Берлин ѝ понудило филмски договор кон крајот на 1944 година, што таа исто така го одбила.

Кариера
-------

Во 1946 година, фон Дасановски го направи својот оперски настап како Сузана во Моцартовиот брак на Фигаро во театарот Сент Полтен и создаваше на концерти за Сојузничката висока команда.

Дасановски остана една од ретките жени во историјата на филмот, и на 22 години, една од најмладите, која го коосновала филмското студио - Белведере филм - првиот нов студиски објект во повоена Виена. Со постарите партнери Август Диглас и Емерих Ханус, студиото создаде класици на германски јазик како *Медницата на среќата*, *д-р Розин,* 1946 и *Бакни ме, Казанова*, 1949 и им ги дадоа првите улоги на екранот на Гинтер Филип и Надја Тилер .

Дасановски глумеше во опери, оперети, театарски драми и комедии, помогна во иницирањето на неколку театарски групи, беше најавувач на Радиодифузија На Сојузничките Сили и Би Би Си, беше на турнеја во Западна Германија во шоу за една жена и одржа мастер класи по глас и пијано.

Во овој период, Дасановски, исто така, моделираше исклучиво за познатиот австриски сликар Франц Ксавер Волф. Неговите дела со нејзиниот лик сега се наоѓаат во музејски и приватни колекции.

Преку уметничкиот директор Федерико Палавичини, Дасановски го поттикнала изданието на краткотрајното американско списание Флер да ги покрие уметностите во повоена Виена и да го моделира за планираното издание, но изданието се откажа пред воопшто да се испечати. Експерт во техниката на пијано Игнас Падеревски, нејзината музичка педагогија продолжи во 1950-тите во Канада и Њујорк. Каде што исто така се омажи и имаше син и ќерка.

Во тоа време Дасановски се сврте кон дизајнот и создаде прототип за женско кожено палто, кое сега се наоѓа во колекцијата на Музејот на применета уметност во Виена. Таа се разведе во доцните 1970-ти и иако никогаш не се премажи, накратко беше поврзана со авторот и актер, принцот Хајнрих Стархемберг во средината на 1990-тите до неговата смрт.

Во Холивуд во 1960-тите, таа се спротивстави да стане модерна евро-старлета и претпочиташе да остане зад камерата како вокален тренер на режисерот Ото Премингер. Во 1962 година, таа стана натурализирана државјанка на САД. Успешна бизнисменка од Лос Анџелес, во 1999 година, таа повторно го основа Белведере филм како продукциска компанија со седиште во Лос Анџелес/Виена со нејзиниот син Роберт. Таа беше извршен продуцент на наградуваниот драматичен краток филм *Семелвајс*, шпионската комедија *Вилсон Ченс* и неколку дела во тек во моментот на нејзината смрт, вклучувајќи го и документарниот филм *Феликс Австрија!* односно *Надвојводата и Херберт Хинкел* и екранизација на антивоениот австриски роман, *Марс во Овен* од Александар Лернет-Холенија.

Признаена на меѓународно ниво по нејзиното уникатно дело како жена пионер во филмската продукција и како мултиталент во повоената австриска уметност и култура, фон Дасановски е единствената Австријка што ја доби престижната награда „Живо наследство" на Меѓународниот центар за жени и е почестена со УНЕСКО Моцарт медал, Одликување за златни заслуги за заслуги на Република Австрија, Француски Орден за уметности и писма, медал за животно дело на австрискиот филмски архив, од државата Калифорнија и градовите Виена и Лос Анџелес, каде Фон Дасановски живееше од 1962 година. Дополнително, се известува дека била номинирана за почесната награда за вистински живот кон крајот на 1990-тите.

 Плакета на филмското студио Белведере, Виена

Смртта
------

Додека била во Кона, Хаваи, во јули 2007 година, Дасановски доживеала емболија опасна по живот. Таа била пренесена во болницата Квинс во Хонолулу и морало да и биде ампутиран дел од левата нога. Беше објавено дека таа добро закрепнува на рехабилитација во Лос Анџелес и се очекуваше да продолжи со напорите во филмската продукција, како и уметноста и промоцијата на УНЕСКО. Сепак, Дасановски почина на 2 октомври 2007 година во Лос Анџелес од срцева слабост. Таа беше погребана во почесен гроб во Зентралфридхоф во Виена на 25 јули 2008 година.

Основање и постхумно признание
------------------------------

Во ноември 2007 година, во Виена беше објавено планираното основање на *Фондацијата Елфи фон Дасановски*. Ќе го продолжи пионерскиот и креативен дух на покојниот уметник преку развивање награди и грантови за новите жени филмаџии. Првата фаза од овој проект беше завршена кон крајот на јануари 2009 година, кога *Фондот Елфи фон Дасановски* ја иницираше својата програма за добротворни прилози за непрофитни организации во САД и Европа.

Розата Елфи фон Дасановски (хибрид од чајна роза – флорибунда) позната и како „Елфи" е создадена од Бред Џалберт од Канада во 2009 година. Во пролетта 2013 година беше вклучена во градината на розите Пеги Рокфелер во Њујоршката ботаничка градина.

Првата награда *Елфи фон Дасановски* за дело на женски филмаџии и беше доделена на норвешката уметница Ингер Лизе Хансен за *Паралакс* на фестивалот за независен краток филм во Виена во јуни 2010 година.

Мала планета или астероид, 4495 Дасановски, откриена во 1988 година од јапонските астрономи Масару Араи и Хироши Мори, беше именувана во нејзина чест во 2014 година.

Таа беше прогласена за Почесен Член на Здружението на Австриски Филмски Продуценти постхумно во септември 2018 година.

Надворешни врски
----------------

* Награда за женски меѓународен центар-живо наследство
* Елфи фон Дасановски на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Филмска референтна биографија
* Биографија на ФемБио
* Соопштение на австриската агенција за печат на 12 август 2007 година
* Соопштение на австриската агенција за печат на 1 октомври 2007 година
* Австриски информации за Фондацијата ЕВД
* Фондацијата Елфи фон Дасановски