**Натриум хипохлорит**, попознат во разреден раствор како белило — неорганско хемиско соединение со формулата NaOCl (или NaClO), што содржи натриум катјон ( Na+) и хипохлоритен анјон ( OCl−или ClO−). Може да се смета и како натриумова сол на хипохлорната киселина. Безводното соединение е нестабилно и може експлозивно да се распадне. Може да се кристализира како пентахидрат NaOCl ·5 H2O, бледо зеленикаво-жолта цврстина која не е експлозивна и е стабилна ако се чува во фрижидер.

Натриум хипохлоритот најчесто се среќава како бледо зеленикаво-жолт разреден раствор познат како течно белило, кое е хемикалија за домаќинство широко користена (од 18 век) како средство за дезинфекција или средство за белење. Во раствор, соединението е нестабилно и лесно се распаѓа, ослободувајќи хлор, што е активен принцип на таквите производи. Натриум хипохлоритот е најстариот и сè уште најважниот белило базиран на хлор.

Неговите корозивни својства, вообичаената достапност и производите за реакција го прават значаен безбедносен ризик. Особено, мешањето на течното белило со други производи за чистење, како што се киселините кои се наоѓаат во производите што отстрануваат бигор, ќе произведе гас хлор, кој се користел како отровен гас во Првата светска војна. Вообичаена урбана легенда вели дека мешањето белило со амонијак исто така ослободува хлор, но во реалноста двете хемикалии реагираат поинаку, произведувајќи хлорамини и/или азот трихлорид. Со вишок на амонијак и натриум хидроксид, може да се генерира хидразин.

Хемија
------

### Стабилност

Може да се подготви безводен натриум хипохлорит, но, како и многу хипохлорити, тој е многу нестабилен и експлозивно се распаѓа при загревање или триење. Распаѓањето се забрзува со јаглерод диоксид на атмосферско ниво. Тоа е бело цврсто тело со ортохомбична кристална структура.

Натриум хипохлорит може да се добие и како кристален пентахидрат NaOCl ·5 H2O, кој не е експлозивен и е многу постабилен од безводното соединение. Формулата понекогаш се дава како 2 NaOCl · 10 H2O. Должината на врската Cl-O во пентахидратот е 1,686 Å. Транспарентните, светло зеленикаво-жолти, орторомбни  кристали содржат 44% NaOCl по тежина и се топат на 25-27 °C. Соединението брзо се распаѓа на собна температура, па затоа мора да се чува во фрижидер. На пониски температури, сепак, тој е доста стабилен: наводно само 1% се распаѓа по 360 дена на 7 °C.

Американски патент од 1966 година тврди дека стабилен цврст натриум хипохлорит дихидрат NaOCl ·2 H2O може да се добие со внимателно исклучување на хлоридните јони ( Cl−), кои се присутни во излезот од обичните производни процеси и се вели дека го катализираат распаѓањето на хипохлоритот во хлорат ( ClO−  
3 ) и хлорид. Во еден тест, се тврди дека дихидратот покажува само 6% распаѓање по 13,5 месеци складирање на -25 °C. Патентот, исто така, тврди дека дихидратот може да се намали во безводна форма со вакуумско сушење на околу 50 °C, давајќи цврста материја која не покажала распаѓање по 64 часа на -25 °C.

### Рамнотежа и стабилност

При типични амбиентални температури, натриум хипохлоритот е постабилен во разредени раствори кои содржат солватиран Na+ и OCl− јони. Густината на растворот е 1,093 g/mL при 5% концентрација, и 1,21 g/mL на 14%, 20 °C. Стоихиометриските раствори се прилично алкални, со pH 11 или повисока бидејќи хипохлорната киселина е слаба киселина:

OCl− + H2O ⇌ HOCl + OH−
Следниве видови и рамнотежи се присутни во растворите на NaOCl :

HOCl (aq) ⇌ H+ + OCl−
HOCl (aq) + Cl− + H+ ⇌ Cl2 (aq) + H2O
Cl2 (aq) + Cl− ⇌ Cl−  
3
Cl2 (aq) ⇌ Cl2 (g)
Втората рамнотежна равенка погоре ќе се помести надесно ако хлорот Cl2 е дозволено да избега како гас. Односите на Cl2, HOCl и OCl−во раствор се исто така зависни од pH вредност. При pH под 2, поголемиот дел од хлорот во растворот е во форма на растворен елементарен Cl2. При pH поголема од 7,4, мнозинството е во форма на хипохлорит ClO−. Рамнотежата може да се помести со додавање киселини (како хлороводородна киселина ) или бази (како натриум хидроксид ) во растворот:

ClO− (aq) + 2 HCl (aq) → Cl2 (g) + H2O (aq) + Cl− (aq)
Cl2 (g) + 2 OH− → ClO− (aq) + Cl− (aq) + H2O (aq)
При pH од околу 4, како што се добива со додавање на силни киселини како хлороводородна киселина, количината на недисоциран (нејонизиран) HOCl е најголема. Реакцијата може да се напише како:

ClO− + H+ ⇌ HClO
Растворите на натриум хипохлорит во комбинација со киселина еволуираат гас хлор, особено силно при pH < 2, со реакциите:

HOCl (aq) + Cl− + H+ ⇌ Cl2 (aq) + H2O
Cl2 (aq) ⇌ Cl2 (g)
При pH > 8, хлорот е практично целиот во форма на хипохлоритни анјони ( OCl−). Растворите се прилично стабилни на pH 11-12. И покрај тоа, еден извештај тврди дека конвенционалниот раствор на реагенс од 13,6% NaOCl изгубил 17% од својата сила откако бил складиран 360 дена на 7 °C. Поради оваа причина, во некои апликации може да се користат постабилни соединенија што ослободуваат хлор, како што е калциум хипохлорит Ca(ClO)2 или трихлороизоцијанурична киселина (CNClO)3 .

Безводниот натриум хипохлорит е растворлив во метанол, а растворите се стабилни. 

### Распаѓање до хлорат или кислород

Во раствор, под одредени услови, хипохлоритниот анјон исто така може да е несразмерно (автоксидира) со хлорид и хлорат:

3 ClO− + H+→ HClO3+ 2 Cl−
Особено, оваа реакција се јавува во раствори на натриум хипохлорит на високи температури, формирајќи натриум хлорат и натриум хлорид:

3 NaOCl (aq) → 2 NaCl (aq) + NaClO3
Оваа реакција се користи во индустриското производство на натриум хлорат.

Алтернативно распаѓање на хипохлорит произведува кислород наместо:

2 OCl− → 2 Cl− + O2
Во топли раствори на натриум хипохлорит, оваа реакција се натпреварува со формирањето на хлорат, при што се добиваат натриум хлорид и кислороден гас:

2 NaOCl (aq) → 2 NaCl (aq) + O2 (g)
Овие две реакции на распаѓање на растворите на NaClO се максимизираат при pH околу 6. Реакцијата што произведува хлор преовладува при pH над 6, додека кислородната станува значајна под тоа. На пример, на 80 °C, со концентрации на NaOCl и NaCl од 80 mM и pH 6-6,5, хлоратот се произведува со ~ 95% ефикасност. Патеката на кислород преовладува при pH 10. На ова распаѓање влијаат катализаторите на светлина и метални јони како што се бакар, никел, кобалт и иридиум. Катализатори како натриум дихромат Na 2Cr 2О 7 и натриум молибдат Na 2MoO 4 може да се додаде индустриски за да се намали патеката на кислородот, но извештајот тврди дека само второто е ефикасно.

### Титрација

Титрацијата на растворите на хипохлорит често се прави со додавање на измерен примерок на вишок на закиселен раствор на калиум јодид (KI) и потоа титрирање на ослободениот јод ( I2) со стандарден раствор на натриум тиосулфат или фениларзин оксид, користејќи скроб како индикатор, додека не исчезне сината боја.

Според еден американски патент, стабилноста на содржината на натриум хипохлорит во цврсти материи или раствори може да се одреди со следење на апсорпцијата на инфрацрвените зраци поради врската O-Cl. Карактеристичната бранова должина е дадена како 140,25 μm за водени раствори, 140,05 μm за цврстиот дихидрат NaOCl·2 H2O, и 139,08 μm за безводна мешана сол Na2(OCl)(OH).

### Оксидација на органски соединенија

Оксидацијата на скробот со натриум хипохлорит, кој додава карбонилни и карбоксилни групи, е релевантна за производството на модифицирани производи од скроб.

Во присуство на катализатор за пренос на фаза, алкохолите се оксидираат до соодветното карбонилно соединение (алдехид или кетон). Натриум хипохлоритот исто така може да ги оксидира органските сулфиди во сулфоксиди или сулфони, дисулфиди или тиоли до сулфонил халиди, имините до оксазиридини. Може да ги деароматизира и фенолите.

### Оксидација на метали и комплекси

Хетерогените реакции на натриум хипохлорит и метали како што е цинкот продолжуваат бавно за да го добијат металниот оксид или хидроксид:

NaOCl + Zn → ZnO + NaCl
Хомогените реакции со метални координативни комплекси се одвиваат нешто побрзо. Ова е искористено во епоксидацијата на Јакобсен.

### Други реакции

Ако не е правилно складиран во херметички контејнери, натриум хипохлоритот реагира со јаглерод диоксид за да формира натриум карбонат :2 NaOCl + CO  
2 + Предлошка:H2O → Na2CO3 + 2 HOCl

Натриум хипохлорит реагира со повеќето азотни соединенија за да формира испарлив монохлорамин, дихлорамини и азот трихлорид :

NH3 + NaOCl → NH2Cl + NaOH
NH2Cl + NaOCl → NHCl2 + NaOH
NHCl2 + NaOCl → NCl3 + NaOH
### Неутрализација

Натриум тиосулфат е ефикасен неутрализатор на хлор. Плакнење со 5 mg/L раствор, проследено со миење со сапун и вода, ќе го отстрани мирисот на хлор од рацете.

Производство
------------

### Хлорирање на сода

Калиум хипохлоритот првпат бил произведен во 1789 година од страна на Клод Луј Бертоле во неговата лабораторија во Париз, Франција, со поминување на гасот хлор низ раствор од калиум хидроксид. Добиената течност, позната како „ *Eau de Javel* "(„Јавел вода"), била слаб раствор на калиум хипохлорит. Антоан Лабарак ја заменил со поевтината сода луга, со што добил натриум хипохлорит (*Eau de Labarraque*).

Cl 2 (g) + 2 NaOH (aq) → NaCl (aq) + NaClO (aq) + H 2 O (aq)
Оттука, хлорот истовремено се намалува и оксидира; овој процес е познат како диспропорција .

Процесот се користи и за подготовка на пентахидрат NaOCl ·5 H2O за индустриска и лабораториска употреба. Во типичен процес, гасот хлор се додава во 45-48% раствор на NaOH. Дел од натриум хлоридот се таложи и се отстранува со филтрација, а пентахидратот потоа се добива со ладење на филтратот до 12 °C.

### Од калциум хипохлорит

Друг метод вклучува реакција на натриум карбонат („сода за перење") со хлорирана вар („прашок за белење"), мешавина од калциум хипохлорит Ca(OCl)2, калциум хлорид CaCl2 и калциум хидроксид Ca(OH)2 :

Na2CO3 (aq) + Ca(OCl)2 (aq) → CaCO3 (s) + 2 NaOCl (aq)
Na2CO3 (aq) + CaCl2 (aq) → CaCO3 (s) + 2 NaCl (aq)
Na2CO3 (aq) + Ca(OH)2 (s) → CaCO3 (s) + 2 NaOH (aq)
Овој метод вообичаено се користел за производство на раствори од хипохлорит за употреба како болнички антисептик што се продавал по Првата светска војна под имињата „Eusol", кратенка за решението на Универзитетот во Единбург на (хлорирана) вар - референца на одделот за патологија на универзитетот, каде таа била развиена.

### Електролиза на саламура

Приближно до крајот на деветнаесеттиот век, Е.С. Смит го патентирал процесот на хлоралкали : метод за производство на натриум хипохлорит кој вклучува електролиза на саламура за производство на натриум хидроксид и гас хлор, кои потоа се мешаат за да формираат натриум хипохлорит. Клучните реакции се:

2 Cl − → Cl 2 + 2 e − (на анодата)
2 H2O+ 2 e − → H2 + 2 HO− (на катодата)
И електричната енергија и растворот за саламура биле во евтина понуда во тоа време, а разни претприемнички продавачи ја искористијле ситуацијата за да ја задоволат побарувачката на пазарот за натриум хипохлорит. Флашираните раствори на натриум хипохлорит се продавале под бројни трговски имиња.

Денес, подобрената верзија на овој метод, познат како процес на Хукер (именуван по Хукер Хемикалс, купен од Оксидентал Петролеум), е единствениот индустриски метод за производство на натриум хипохлорит од големи размери. Во тој процес, натриум хипохлорит (NaClO) и натриум хлорид (NaCl) се формираат кога хлорот се пренесува во ладен разреден раствор на натриум хидроксид. Хлорот се подготвува индустриски со електролиза со минимално одвојување помеѓу анодата и катодата. Растворот мора да се чува под 40 °C (со ладење намотки) за да се спречи несаканото формирање на натриум хлорат.

Комерцијалните раствори секогаш содржат значителни количини на натриум хлорид (обична сол) како главен нуспроизвод, како што се гледа во равенката погоре.

### Од хипохлорна киселина и сода

Патентот од 1966 година го опишува производството на цврст стабилен дихидрат NaOCl ·2 H2O со реакција на раствор без хлорид на хипохлорна киселина HClO (како што е подготвен од хлор моноксид ClO и вода), со концентриран раствор на натриум хидроксид. Во типична подготовка, 255 mL раствор со 118 g/L HClO полека се додаваат со мешање во раствор од 40 g NaOH во вода 0. °C. Дел од натриум хлорид се таложи и се отстранува со филтрација. Растворот се испарува вакуум на 40-50 степени °C и 1–2 mmHg додека дихидратот не се кристализира. Кристалите се сушат на вакуум за да се добие кристален прав што тече слободно.

Истиот принцип бил користен во патент од 1993 година за производство на концентрирани кашеста маса од пентахидрат NaClO·5 H2O. Типично, 35% раствор (по тежина) на HClO се комбинира со натриум хидроксид на околу или под 25 °C. Добиената кашеста маса содржи околу 35% NaClO и е релативно стабилна поради ниската концентрација на хлорид.

### Од озон и сол

Натриум хипохлоритот може лесно да се произведе за истражувачки цели со реакција на озон со сол.

NaCl + O 3 → NaClO + O 2
Оваа реакција се случува на собна температура и може да биде корисна за оксидирачки алкохоли.

Пакување и продажба
-------------------

Белило пакувано за домаќинство, со 2,6% натриум хипохлорит
Белилото за домаќинство што се продава за употреба во перење алишта е 3-8 % раствор на натриум хипохлорит во времето на производството. Јачината варира од една формулација до друга и постепено се намалува со долго складирање. Натриум хидроксид обично се додава во мали количини во белилото за домаќинство за да се забави распаѓањето на NaClO.

Производите за отстранување црни дамки во двор за домашна употреба се ~ 10% раствори на натриум хипохлорит.

10-25% раствор на натриум хипохлорит, според безбедносниот лист на Унивар, се испорачува со синоними или трговски имиња Bleach, Hypo, Everchlor, Chloros, Hispec, Bridos, Bleacol или Vo-redox 9110.

Растворот од 12% е широко користен во водоводите за хлорирање на водата, а 15% раствор почесто  се користи за дезинфекција на отпадни води во пречистителни станици. Натриум хипохлорит може да се користи и за дезинфекција на водата за пиење во точка на употреба, земајќи 0,2–2 mg натриум хипохлорит на литар вода.

Разредените раствори (50 ppm до 1,5%) се наоѓаат во спрејовите за дезинфекција и марамчиња кои се користат на тврди површини.

Употреба
--------

Белилото за домаќинство е, генерално, раствор кој содржи 3-8% натриум хипохлорит, по тежина и 0,01-0,05% натриум хидроксид; натриум хидроксид се користи за забавување на распаѓањето на натриум хипохлорит во натриум хлорид и натриум хлорат.

### Чистење

Натриум хипохлорит има разбојни својства. Меѓу другите апликации, може да се користи за отстранување на дамки од мувла, забни дамки предизвикани од флуороза  и дамки на садови, особено оние предизвикани од танините во чајот. Се користи и во детергенти за перење и како средство за чистење на површини. Се користи и при миење на натриум хипохлорит.

Неговото белење, чистење, дезодорирачки и каустични ефекти се должат на оксидација и хидролиза (сапонификација). Органската нечистотија изложена на хипохлорит станува растворлива во вода и неиспарлива, што го намалува нејзиниот мирис и го олеснува неговото отстранување.

### Дезинфекција

Натриум хипохлоритот во растворот покажува антимикробна активност со широк спектар и широко се користи во здравствените установи во различни услови. Обично се разредува во вода во зависност од неговата намена. „Силен раствор на хлор" е 0,5% раствор на хипохлорит (содржи приближно 5000 ppm слободен хлор) што се користи за дезинфекција на области контаминирани со телесни течности, вклучително и големи излевања на крв (областа прво се чисти со детергент пред да се дезинфицира). Може да се направи со разредување на белилото за домаќинство како што е соодветно (обично 1 дел белило до 9 делови вода). Докажано е дека таквите решенија ги деактивираат и <i id="mwAjg">C. difficile</i>  и HPV. „Слаб раствор на хлор" е 0,05% раствор на хипохлорит што се користи за миење раце, но обично се подготвува со гранули на калциум хипохлорит.

„ Дакинов раствор "е раствор за дезинфекција што содржи ниска концентрација на натриум хипохлорит и малку борна киселина или натриум бикарбонат за стабилизирање на pH вредноста. Утврдено е дека е ефикасен со концентрации на NaOCl од 0,025%.

Регулативите на американската влада дозволуваат опремата за преработка на храна и површините што доаѓаат во контакт со храна да се дезинфицираат со раствори што содржат белило, под услов растворот да се исцеди соодветно пред контакт со храна и растворите да не надминуваат 200 делови на милион (ppm) достапен хлор ( на пример, една лажица типично белило за домаќинство кое содржи 5,25% натриум хипохлорит, по галон вода). Доколку се користат повисоки концентрации, површината мора да се исплакне со вода за пиење по дезинфекција.

Слична концентрација на белило во топла вода се користи за дезинфицирање на површините пред подготовка на пиво или вино. Површините мора да се исплакнат со стерилизирана (зовриена) вода за да се избегне давање вкус на пијалакот; штетни се и хлорираните нуспроизводи на површините за дезинфекција. Начинот на дезинфекција на натриум хипохлорит е сличен на оној на хипохлорната киселина.

Растворите што содржат повеќе од 500 ppm достапен хлор се корозивни за некои метали, легури и многу термопластики (како што е ацеталната смола) и треба темелно да се отстранат потоа, така што дезинфекцијата со белилото понекогаш е проследена со дезинфекција со етанол. Течностите што содржат натриум хипохлорит како главна активна компонента исто така се користат за чистење и дезинфекција на домаќинствата, на пример средства за чистење на тоалетот. Некои средства за чистење се формулирани да бидат вискозни за да не се исцедат брзо од вертикалните површини, како што е внатрешноста на тоалетната школка.

Се верува дека недисоцираната (нејонизирана) хипохлорна киселина реагира и деактивира бактериски и вирусни ензими.

Неутрофилите на човечкиот имунолошки систем произведуваат мали количини хипохлорит во фагозомите, кои ги вариат бактериите и вирусите.

### Дезодоранс

Натриум хипохлоритот има дезодорирачки својства, кои одат рака под рака со неговите својства за чистење.

### Третман на отпадни води

Растворите на натриум хипохлорит се користат за третирање на разредена отпадна вода со цијанид, како што е отпадот од галванизација. Во операциите за сериски третмани, натриум хипохлорит се користи за третирање на повеќе концентрирани отпадоци од цијанид, како што се растворите за обложување со сребро цијанид. Токсичниот цијанид се оксидира до цијанат (OCN -) кој не е токсичен, идеализиран на следниов начин:

CN − + OCl − → OCN − + Cl −
Натриум хипохлоритот вообичаено се користи како биоцид во индустриски апликации за контрола на формирање на лигите и бактериите во водните системи што се користат во електрани, фабрика за пулпа и хартија, итн. во раствори типично од 10-15% по маса.

### Ендодонција

Натриум хипохлоритот е лек на избор поради неговата ефикасност против патогени организми и дигестија на пулпата во ендодонтската терапија. Неговата концентрација за употреба варира од 0,5% до 5,25%. При ниски концентрации раствора главно некротично ткиво; при повисоки концентрации, исто така, раствора витално ткиво и дополнителни бактериски видови. Едно истражување покажало дека *Enterococcus faecalis* сè уште бил присутен во дентинот по 40 минути изложување на 1,3% и 2,5% натриум хипохлорит, додека 40 минути во концентрација од 5,25% биле ефикасни во отстранувањето на *E. faecalis*. Покрај повисоките концентрации на натриум хипохлорит, подолго време изложување и загревање на растворот (60 °C) исто така ја зголемува неговата ефикасност во отстранувањето на меките ткива и бактериите во комората на коренскиот канал. 2% е вообичаена концентрација бидејќи има помал ризик од инцидент со јатроген хипохлорит. Инцидентот на хипохлорит е непосредна реакција на силна болка, проследена со едем, хематом и екхимоза како последица на бегството на растворот од границите на забот и навлегувањето во периапикалниот простор. Ова може да биде предизвикано од врзување или прекумерен притисок врз шприцот за наводнување, или може да се појави ако забот има невообичаено голем апикален отвор.

### Неутрализација на нервниот агенс

Во различни капацитети за уништување на нервен агенс (нервен гас од хемиски војување) низ Соединетите Држави, 50% натриум хипохлорит се користи за отстранување на сите траги од нервен агенс или блистер агент од Опремата за лична заштита откако персоналот ќе изврши влез во токсични области. 50% натриум хипохлорит исто така се користи за неутрализирање на било какви случајни ослободувања на нервниот агенс во токсичните области. Помали концентрации на натриум хипохлорит се користат на сличен начин во Системот за намалување на загадувањето за да се осигура дека не се ослободува нервен агенс во димниот гас од печката.

### Намалување на оштетувањето на кожата

Разредениот натриум хипохлорит се користи со децении за лекување на умерена до тешка егзема кај луѓето, но не е јасно зошто тие делуваат. Според работата објавена од истражувачите од Медицинскиот факултет на Универзитетот Стенфорд во ноември 2013 година, многу разреден (0,005%) раствор на натриум хипохлорит во вода бил успешен во лекувањето на оштетувањето на кожата со воспалителна компонента предизвикана од терапија со зрачење, прекумерно изложување на сонце или стареење кај лабораториски глувци. Глувците со дерматитис од зрачење на кои им се давало дневно 30-минутно капење во растворот, доживеале помалку сериозно оштетување на кожата и подобро заздравување и повторно растење на влакната од животните капени во вода. Познато е дека молекулата наречена јадрен фактор каппа-зајакнувач на лесен синџир на активираните Б-клетки (NF-κB) игра клучна улога во воспалението, стареењето и одговорот на зрачењето. Истражувачите откриле дека ако активноста на NF-κB била блокирана кај постарите глувци со капење во раствор за белење, кожата на животните почнала да изгледа помлада, станувајќи од стара и кревка до подебела, со зголемена клеточна пролиферација. Ефектот се намалил по прекинот, што покажува дека е неопходно редовно изложување за да се одржи дебелината на кожата.

Безбедност
----------

Се проценува дека има околу 3.300 несреќи на кои им е потребен болнички третман предизвикани од раствори на натриум хипохлорит секоја година во британските домови (RoSPA, 2002).

### Оксидација и корозија

Натриум хипохлорит е силен оксидатор. Реакциите на оксидација се корозивни. Растворите ја согоруваат кожата и предизвикуваат оштетување на очите, особено кога се користат во концентрирани форми. Како што е признато од NFPA, сепак, само растворите што содржат повеќе од 40% натриум хипохлорит по тежина се сметаат за опасни оксидатори. Растворите помали од 40% се класифицирани како умерена оксидирачка опасност (NFPA 430, 2000).

Растворите за домаќинство и за хлорирање на базенот обично се стабилизираат со значителна концентрација на луга (каустична сода, NaOH) како дел од производната реакција. Овој додаток сам по себе ќе предизвика каустична иритација или изгореници поради одмастување и сапонификација на маслата на кожата и уништување на ткивото. Лизгавото чувство на избелувач на кожата се должи на овој процес.

### Опасности за складирање

Контактот на растворите на натриум хипохлорит со метали може да еволуира запалив водороден гас. Контејнерите може да експлодираат при загревање поради ослободување на гасот хлор.

Хипохлоритните раствори се корозивни за вообичаените контејнерски материјали како што се нерѓосувачки челик и алуминиум. Неколку компатибилни метали вклучуваат титаниум (кој сепак не е компатибилен со сув хлор) и тантал. Стаклените садови се безбедни. Некои пластики и гуми се исто така погодени; безбедни избори вклучуваат полиетилен (PE), полиетилен со висока густина (HDPE, PE-HD), полипропилен (PP), некои хлорирани и флуорирани полимери како што се поливинил хлорид (PVC), политетрафлуороетилен (PTFE) и поливинилиден флуорид (PVDF). ); како и етилен пропиленска гума и Витон.

Контејнерите мора да овозможат проветрување на кислородот произведен со распаѓање со текот на времето, во спротивно тие може да пукнат.

### Реакции со други вообичаени производи

Мешањето белило со некои средства за чистење домаќинство може да биде опасно.

Растворите на натриум хипохлорит, како што е течното белило, ќе ослободат токсичен гас хлор кога се мешаат со киселина, како што се хлороводородна киселина или оцет.

Студија од 2008 година покажала дека натриум хипохлорит и органски хемикалии (на пример, сурфактанти, мириси) содржани во неколку производи за чистење домаќинства можат да реагираат за да генерираат хлорирани испарливи органски соединенија (VOCs). Овие хлорирани соединенија се испуштаат за време на апликациите за чистење, од кои некои се токсични и веројатни канцерогени за човекот. Студијата покажала дека концентрациите на воздухот во затворените простории значително се зголемуваат (8-52 пати за хлороформ и 1-1170 пати за јаглерод тетрахлорид, соодветно, над основните количини во домаќинството) за време на употребата на производи што содржат белило. Зголемувањето на концентрациите на хлорирани испарливи органски соединенија било најниско за обичното белило и највисоко за производите во форма на „густа течност и гел". Значителните зголемувања забележани во концентрациите на неколку хлорирани VOC во воздухот во затворените простории (особено јаглерод тетрахлорид и хлороформ) укажуваат на тоа дека употребата на белилото може да биде извор кој може да биде важен во однос на изложеноста на овие соединенија при вдишување. Авторите сугерираат дека користењето на овие производи за чистење може значително да го зголеми ризикот од рак.

Особено, мешањето на белилото на хипохлорит со амини (на пример, производите за чистење кои содржат или ослободуваат амонијак, амониумови соли, уреа или сродни соединенија и биолошки материјали како што е урината) произведува хлорамини. Овие гасовити производи може да предизвикаат акутна повреда на белите дробови. Хроничната изложеност, на пример, од воздухот во базените каде што се користи хлорот како средство за дезинфекција, може да доведе до развој на атопична астма.

Белилото може насилно да реагира со водород пероксид и да произведе кислороден гас:

H 2 O 2 (aq) + NaOCl (aq) → NaCl (aq) + H 2 O (aq) + O 2 (g)
Експлозивни реакции или нуспроизводи може да се појават и во индустриски и лабораториски услови кога натриум хипохлорит се меша со различни органски соединенија.

### Ограничувања во здравствената заштита

Националниот институт за извонредност за здравје и нега на ОК во октомври 2008 година препорачал дека растворот на Дакин не треба да се користи во рутинска нега на рани.

Влијание врз животната средина
------------------------------

И покрај неговото силно биоцидно дејство, натриум хипохлоритот сам по себе има ограничено влијание врз животната средина, бидејќи хипохлоритниот јон брзо се разградува пред да може да се апсорбира од живите суштества.

Сепак, една голема загриженост што произлегува од употребата на натриум хипохлорит е тоа што тој има тенденција да формира постојани хлорирани органски соединенија, вклучително и познати канцерогени, кои можат да се апсорбираат од организмите и да влезат во синџирот на исхрана. Овие соединенија може да се формираат при складирање и употреба во домаќинството, како и при индустриска употреба. На пример, кога белилото за домаќинство и отпадната вода се смешале, било забележано дека 1-2% од достапниот хлор формира органски соединенија. Од 1994 година, не биле идентификувани сите нуспроизводи, но идентификуваните соединенија вклучуваат хлороформ и јаглерод тетрахлорид. Изложеноста на овие хемикалии од употреба се проценува дека е во рамките на професионалните граници на изложеност.

Наводи
------

1. ↑  Budavari S, O'Neil M, Smith A, Heckelman P, Obenchain J (1996). „Sodium hypochlorite". *The Merck Index* (12. изд.). стр. 1478. ISBN 978-0-911910-12-4.
2. ↑  Sodium hypochlorite: chemical activity
3. ↑  „sodium hypochlorite | chemical compound | Britannica". *www.britannica.com* (англиски). Посетено на 2022-03-21.
4. 1 2  Urben, Peter (2006). *Bretherick's Handbook of Reactive Chemical Hazards*. **1** (7. изд.). стр. 1433. ISBN 978-0-08-052340-8.
5. ↑  Hamano, Arihiro (1997). „The formation and decomposition of sodium hypochlorite anhydrous salt and its pentahydrate". *Science and Technology of Energetic Materials*. **58** (4): 152–155.
6. ↑  Applebey, Malcolm Percival (1919). „Sodium hypochlorite". *Journal of the Chemical Society, Transactions*. **115** (XCVI): 1106–1109. doi:10.1039/CT9191501106.
7. ↑  „Pamphlet 96, The Sodium Hypochorite Manual". The Chlorine Institute.
8. ↑  Faith, Thomas (2014). *Behind the Gas Mask: The U.S. Chemical Warfare Service in War and Peace*. Champaign, Illinois: University of Illinois Press. стр. 9. ISBN 978-0252080265. Посетено на April 14, 2017.
9. ↑  „April 22, 1915: Germans introduce poison gas". *This Day In History*. Посетено на April 14, 2017.
10. ↑  Gross, Daniel A. (Spring 2015). „Chemical Warfare: From the European Battlefield to the American Laboratory". *Distillations*. **1** (1): 16–23. Посетено на March 20, 2018.
11. ↑  Yaws, Carl L. (2015). *The Yaws Handbook of Physical Properties for Hydrocarbons and Chemicals* (2. изд.). Gulf Professional Publishing. стр. 734. ISBN 978-0-12-801146-1.
12. ↑  Topić, Filip; Marrett, Joseph M.; Borchers, Tristan H.; Titi, Hatem M.; Barrett, Christopher J.; Friščić, Tomislav (2021). „After 200 Years: The Structure of Bleach and Characterization of Hypohalite Ions by Single-Crystal X-Ray Diffraction". *Angew. Chem. Int. Ed.* **60** (46): 24400–24405. doi:10.1002/anie.202108843. PMID 34293249 Проверете ја вредноста `|pmid=` (help).Topić, Filip; Marrett, Joseph M.; Borchers, Tristan H.; Titi, Hatem M.; Barrett, Christopher J.; Friščić, Tomislav (2021).
13. ↑  "„Sodium Hypochlorite Pentahydrate, NaOCl·5H2O]". *MatWeb Material Property Data website*. Посетено на 2018-07-12.
14. ↑  „Sodium Hypochlorite". *StudFiles*. Посетено на 2018-06-14.
15. ↑  „Sodium hypochlorite". *PubChem*. U.S. National Library of Medicine.
16. ↑  Environment Canada (1985): "Tech Info for Problem Spills: Sodium Hypochlorite (Draft)".
17. ↑  „Hypochlorous acid as a potential wound care agent: part I. Stabilized hypochlorous acid: a component of the inorganic armamentarium of innate immunity". *Journal of Burns and Wounds*. **6**: e5. April 2007. PMC 1853323. PMID 17492050.CS1-одржување: display-автори (link)
18. 1 2 3 4 5  „Sodium Hypochlorite Pentahydrate Crystals (NaOCl· 5H2O): A Convenient and Environmentally Benign Oxidant for Organic Synthesis". *Organic Process Research & Development*. **21** (12): 1925–37. December 2017. doi:10.1021/acs.oprd.7b00288.Kirihara M, Okada T, Sugiyama Y, Akiyoshi M, Matsunaga T, Kimura Y (December 2017).
19. ↑  „Catalyzed and uncatalyzed decomposition of hypochlorite in dilute solutions". *Industrial & Engineering Chemistry Research*. **54** (15): 3767–74. April 2015. doi:10.1021/ie504890a.
20. ↑  Hamano, Arihiro; Ikeda, Akie (1995). „The pH effect on the photodecomposition of sodium hypochlorite solution". *Science and Technology of Energetic Materials*. **56** (2): 59–63.
21. ↑  US US 3498924, Walsh RH, Dietz A, "Process for preparing stable sodium hypochlorites", issued 1966
22. ↑  ASC – PT Asahimas Chemical (2009): "Sodium hypochlorite".
23. ↑  „Phase transfer catalyzed oxidation of alcohols with sodium hypochlorite". *Tetrahedron Letters*. **39** (40): 7263–7266. 1998. doi:10.1016/S0040-4039(98)01584-6.
24. ↑  Eaton, Andrew D.; Greenberg, Arnold E.; Rice, Eugene W.; Clesceri, Lenore S.; Franson, Mary Ann H. уред. (2005). *Standard Methods For the Examination of Water and Wastewater* (21. изд.). American Public Health Association. ISBN 978-0-87553-047-5. Method 9060a. Also available on CD-ROM and online by subscription.
25. ↑  Vogt, Helmut; Balej, Jan; Bennett, John E.; Wintzer, Peter; Sheikh, Saeed Akhbar; Gallone, Patrizio (2007). „Chlorine Oxides and Chlorine Oxygen Acids". *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry* (7. изд.). Wiley. стр. 2.
26. ↑  „Sodium hypochlorite as a disinfectant". Lenntech.com. Посетено на 2011-08-07.
27. ↑  Празен навод (help)
28. ↑  May, Paul. „Bleach (Sodium Hypochlorite)". University of Bristol. Архивирано од изворникот на 13 December 2016. Посетено на 13 December 2016.
29. ↑  „How Products Are Made Volume 2". May 2011.
30. ↑  , "Process for the production of highly pure concentrated slurries of sodium hypochlorite"
31. 1 2  „OxyChem Sodium Hypochlorite Handbook" (PDF). OxyChem. Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-04-18. Посетено на 2023-02-23."OxyChem Sodium Hypochlorite Handbook" Архивирано на 18 април 2018 г. (PDF).
32. ↑  „SAFETY DATA SHEET Sodium Hypochlorite" (PDF). Univar. 9 August 2007.
33. ↑  *Wastewater Engineering: Treatment, Disposal, & Reuse* (3rd. изд.). Metcalf & Eddy, Inc. 1991. стр. 497.
34. ↑  Lantagne, Daniele S. (2018). „Sodium hypochlorite dosage for household and emergency water treatment". *IWA Publishing*. **16** (1).
35. ↑  „What is Chlorination?".
36. ↑  Vieira, Ernest R. (1999). *Elementary Food Science*. Springer. стр. 381–382. ISBN 978-0-8342-1657-0.
37. ↑  „Sodium hypochlorite dosage for household and emergency water treatment: updated recommendations". *Journal of Water and Health*. **16** (1): 112–125. February 2018. doi:10.2166/wh.2017.012. PMID 29424725.
38. 1 2 3 4 5  Smith WT. (1994).
39. 1 2  „Benefits and Safety Aspects of Hypochlorite Formulated in Domestic Products" (PDF). AISE – International Association for Soaps, Detergents and Maintenance Products. March 1997. Архивирано од изворникот (PDF) на 30 March 2014. This Support Dossier deals with information on the environmental and human safety evaluation of hypochlorite, and on its benefits as a disinfecting, deodorising and stain removing agent.
40. ↑  „Clinical efficacy of 5% sodium hypochlorite for removal of stains caused by dental fluorosis". *The Journal of Clinical Pediatric Dentistry*. **33** (3): 187–91. 2009. doi:10.17796/jcpd.33.3.c6282t1054584157. PMID 19476089.
41. 1 2 3  „Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities" (PDF). *www.cdc.gov*. 15 February 2017 [2008]. Посетено на 2017-08-29.
42. 1 2  „For General Healthcare Settings in West Africa: How to Prepare and Use Chlorine Solutions". *Centers for Disease Control and Prevention*. Посетено на 2016-04-27.
43. ↑  „How to Make Strong (0.5%) Chlorine Solution from Liquid Bleach" (PDF). *Centers for Disease Control and Prevention*.
44. ↑  „Susceptibility of high-risk human papillomavirus type 16 to clinical disinfectants". *The Journal of Antimicrobial Chemotherapy*. **69** (6): 1546–50. June 2014. doi:10.1093/jac/dku006. PMC 4019329. PMID 24500190.
45. ↑  „Bactericidal and wound-healing properties of sodium hypochlorite solutions: the 1991 Lindberg Award". *The Journal of Burn Care & Rehabilitation*. **12** (5): 420–4. 1991. doi:10.1097/00004630-199109000-00005. PMID 1752875.
46. ↑  21 CFR Part 178
47. ↑  „Toilet Cleaners: Learn About Chemicals Around Your House: Pesticides: US EPA". United States Environmental Protection Agency. 9 May 2012.
48. 1 2  Root Canal Irrigants and Disinfectants.
49. ↑  Torabinejad, Mahmoud; Walton, Richard (2008). *Endodontics*. VitalBook (4. изд.). W.B. Saunders Company. стр. 265.
50. ↑  „Complications during root canal irrigation--literature review and case reports" (PDF). *International Endodontic Journal*. **33** (3): 186–93. May 2000. doi:10.1046/j.1365-2591.2000.00303.x. PMID 11307434.
51. 1 2  Conger, Krista (15 November 2013). „Inflammatory skin damage in mice blocked by bleach solution, study finds". Stanford School of Medicine. Архивирано од изворникот на 7 December 2013.
52. ↑  Pett, Karen; Batta, Kapila; Vlachou, Christina; Nicholls, Geoff. „Bleach baths using Milton Sterilising Fluid for recurrent infected atopic eczema". *www.eczema.org*. Архивирано од изворникот на 2013-12-12.
53. ↑  „Topical hypochlorite ameliorates NF-κB-mediated skin diseases in mice". *The Journal of Clinical Investigation*. **123** (12): 5361–70. December 2013. doi:10.1172/JCI70895. PMC 3859383. PMID 24231355.
54. 1 2 3  (2013): "Sodium Hypochlorite" Stanford Linear Accelerator Laboratory Safe Handling Guideline, chapter 53, product 202.
55. 1 2  „Halogenated volatile organic compounds from the use of chlorine-bleach-containing household products" (PDF). *Environmental Science & Technology*. **42** (5): 1445–1451. March 2008. Bibcode:2008EnST...42.1445O. doi:10.1021/es702355u. PMID 18441786.
56. ↑  Krieger, Gary R.; Sullivan, John B. Jr. (2001). *Clinical environmental health and toxic exposures* (2. изд.). Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams & Wilkins. стр. 968. ISBN 9780683080278. Посетено на 30 August 2016.
57. ↑  „House cleaning with chlorine bleach and the risks of allergic and respiratory diseases in children". *Pediatric Allergy and Immunology*. **18** (1): 27–35. February 2007. doi:10.1111/j.1399-3038.2006.00487.x. PMID 17295796.
58. ↑  *Do not use Eusol and gauze to manage surgical wounds that are healing by secondary intention*, October 2008, NICE, London Архивирано на 14 јули 2014 г..
59. ↑  ASC – PT Asahimas Chemical (2009): "Sodium hypochlorite 10% Архивирано на 12 јули 2018 г.".

Надворешни врски
----------------

* Меѓународна картичка за хемиска безбедност 0482 (решенија<10% активен Cl)
* Меѓународна картичка за хемиска безбедност 1119 (решенија >10% активен Cl)
* Национален институт за решерче и безбедност ( *на француски* )
* Статистика за несреќи во домот и слободното време 2002 година (Велика Британија RoSPA)
* Итна дезинфекција на вода за пиење ( Агенција за заштита на животната средина на САД )
* Хлорирана вода за пиење (Монографија на IARC )
* Извештај од студијата NTP TR-392: Хлорирана и хлораминирана вода (САД NIH )
* Упатства за употреба на белилото со хлор како средство за дезинфекција во операциите за преработка на храна (државен универзитет во Оклахома)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Соединенија на натриумот |
| --- |
|  |
| Неоргански | 

|  |  |
| --- | --- |
| Халиди | 
* NaF
* NaHF2
* NaCl
* NaBr
* NaI
* NaAt

 |
|  |
| Халкогениди | 
* NaO2
* Na2O
* Na2O2
* NaOH
* NaOD
* Na2S
* NaSH
* Na2Se
* NaSeH
* Na2Te
* Na2Po

 |
|  |
| Пниктогениди | 
* Na3N
* NaN3
* NaNH2
* Na3P
* Na3As

 |
|  |
| Оксихалиди | 
* NaClO
* NaClO2
* NaClO3
* NaClO4
* NaBrO
* NaBrO2
* NaBrO3
* NaBrO4
* NaIO3
* NaIO4

 |
|  |
| Оксихалкогениди | 
* NaHSO3
* NaHSO4
* Na2SO4
* Na2S2O3
* Na2S2O7
* Na2S2O8
* Na2SO3
* Na2S2O4
* Na2S2O5
* Na2S2O6
* Na2SeO3
* Na2SeO4
* NaHSeO3
* Na2TeO3

 |
|  |
| Оксипниктогениди | 
* NaNO2
* NaNO3
* NaNO4
* Na2N2O2
* NaH2PO4
* NaPO2H2
* Na2HPO3
* Na2PO3F
* Na3PS2O2
* Na3PO4
* Na5P3O10
* Na4P2O7
* Na2H2P2O7
* Na3AsO3
* Na3AsO4
* Na2HAsO4
* NaH2AsO4
* NaSbO3

 |
|  |
| Други | 
* NaAlH4
* NaAlO2
* Na3AlF6
* NaAl(SO4)2
* NaBH4
* NaBH3(CN)
* NaBO2
* Na2B4O7
* Na2B2O9
* Na2B8O13
* NaBiO3
* NaCN
* NaCNO
* NaCoO2
* NaH
* NaHCO3
* NaHXeO4
* NaMnO4
* NaOCN
* NaReO4
* NaSCN
* NaTcO4
* NaVO3
* Na2CO3
* Na2C2O4
* Na2C3S5
* Na2CrO4
* Na2Cr2O7
* Na2GeO3
* Na2He
* Na2[Fe(CO)4]
* Na2MnO4
* Na2MoO4
* Na3IrCl6
* Na2PtCl6
* Na2O(UO3)2
* Na2S4O6
* Na2SiO3
* Na2TiO3
* Na2U2O7
* Na2WO4
* Na2Zn(OH)4
* Na3VO4
* Na6V10O28
* Na4Fe(CN)6
* Na3Fe(C2O4)3
* Na4SiO4
* Na2SiF6
* NaNSi6
* Na2PdCl4

 |

 |
|  |
| Органски | 
* NaCH3COO
* NaC6H5CO2
* NaC6H4(OH)CO2
* NaC10H8
* C6H16AlNaO4
* NaC6H7O6
* C5H8NO4Na
* C6H5Na
* C4H9Na
* NaC5H5
* C164H256O68S2Na2

 |

 |