Сметачко глувче.
**Глувче** (од англ. *mouse*) е еден од најкорисните и најкористените периферни делови на сметачот. Спаѓа во т.н. влезни уреди. Постојат 3 типови на посредници за поврзување на глушецот со сметачот, и тоа: сериски (за постари сметачи), PS/2 и USB посредник. Сензорот за детекција на движењето на глушецот (раката на корисникот) може да биде: обичен, со топче или оптички.
Со создавањето на напредните оперативни системи и зачетоците на графички опкружувања се јави неопходна потреба за проек-тирање и изработка на периферен влезен уред заради лесна навигација во овие графички средини.
Првиот примерок на глувче е произведен од компанијата Microsoft заради потребите на тогашниот прв графички оперативен систем IBM-OS2 ( IBM е фирмата а OS2 е оперативен систем).
Смислата на овој периферен уред и негово значење се добива во почетокот на 80-те години со настанокот на графичкиот операти-вен систем Windows 3.1
Овој периферен влезен уред спрема начинот на поврзување го делиме на :

* DIN 9 PIN-Сериски конектор
* PS2-Приклучок
* USB-Приклучок

Според функционалноста можеме да ги наведеме следниве типови на глувчиња:

* глувче со 2 копчиња
* глувче со 3 копчиња
* глувче со 4 копчиња
* глувче со 5 копчиња
* глувче со вграден лизгач
* комбинирано глувче (со повеќе копчиња и лизгачи)

Со напредокот на технологијата и кај овој уред се видни подобрувања и сè повеќе се физички ергономски дотерани за полес-но ракување и намалување на штетните последици од долготрајно ракување.
Новата технологија за изработка на овој уред го донесе и оптичкиот глушец. Овој глушец работи на принципот на емитирање на инфрацрвени зраци, кон подлогата и со неверојатна брзина од неколку милиони пати во секунда врши отчи-тување на рефлектираните инфрацрвени зраци, со чија помош ја дефинира моменталната способност.
За разлика од стандардно изведените глувци, кој имаат топче на долниот дел кон подлогата и вршат отчитување со помош на механички пренос до внатре вградените читачи, овој нов тип не само што има подобри перформанси туку е и од хигиенска и практична гледна точка подобар. Безжичноста покрај воведувањето кај тастатурата се воведе и во овој уред.

Денес ги сретнуваме овој тип на безжични глувци (*wireless mouse*) кој користат два типа на примопредаватели:

* Примопредавател по пат на светлина
* Примопредавател по пат на звук

Постојат комбинирани глувци од сето горе наведено.

1. Глувче со 3 копчиња и оптички читач.
2. Безжично глувче со 3 копчиња и стандарна изведба.
3. Безжично глувче со 5 копчиња.
4. За користење на сите наведени глувци потребно е да имаме и пад-основа или подлога за глувче.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Основни делови на сметачот |
| --- |
|  |
| Влезни уреди | 
 тастатура **·**  отсликувач **·**  микрофон **·**  показен уред (графичка таблица **·**  командна палка **·**  светлосно перо **·**  глушец **·**  допирна плочка **·**  допирен екран **·**  управувачко топче) **·**  камера |
|  |
| Излезни уреди | 
монитор **·**  печатар **·**  звучници |
|  |
| Преносливи носачи | 
оптички двигател (CD-RW **·**  DVD+RW) **·**  дискета **·**  памтечка картичка **·**  USB-памтило |
|  |
| Куќиште | 
централна обработувачка единица (CPU) **·**  тврд диск / тврдотелен двигател **·**  матична плоча **·**  мрежна картичка **·**  напојување **·**  памтење со произволен пристап (RAM) **·**  звучна карта **·**  видеокарта |
|  |
| Влезови | 
Етернет **·**  Фајрвајр (IEEE 1394) **·**  напореден влез **·**  низен влез **·**  Тандерболт **·**  Универзална сериска магистрала (USB) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh93009624
* GND: 4225191-6
* BNF: cb12160745r (податоци)

 |

 |