**Маргарет Флој Вашбурн** (англиски: *Margaret Floy Washburn*; 25 јули 1871

 - 29 октомври 1939

) била водечки американски психолог на почетокот на 20 век, позната по својата експериментална работа во однесувањето на животните и развојот на моторната теорија. Таа била првата жена на која и била доделена титулата доктор по психологија (1894), а втората жена, по Мери Витон Калкинс, која била претседател на АПА (1921).

Животопис
---------

Родена била на 25 јули 1871 година во Њујорк,во Харлем, ја одгледал нејзиниот татко Францис, епископски свештеник и нејзината мајка Елизабет Флој, која потекнувала од просперитетно семејство од Њујорк. Нејзините предци имале холандско и англиско потекло и сите биле во Америка пред 1720 година. Вашбурн била единствено дете; изгледало дека нема другари од на нејзина возраст и поминувала голем дел од своето време со возрасни или во читање. Научила да чита долго пред да започне со училиште; ова ја натерало да напредува брзо кога започнала на училиште на 7 години. На училиште научила француски и германски јазик. Кога имала единаесет години, за прв пат започнала во државно училиште. Во 1886 година, таа завршила средно училиште на петнаесет години и таа есен влегла во колеџот Васар, Поукипси, Њу јорк, како студент во подготвителна година. Овој подготвителен статус се должел на нејзиниот недостаток на предмети за латински и француски јазик. За време на додипломските години во Васар, Вашбурн развила силен интерес за филозофијата преку поезија и други книжевни дела. Таа исто така станала членка на здружението Капа Алфа Тета и за прв пат била воведена во областа на психологијата. Откако дипломирала на Васар во 1891 година, Вашбурн се определила да студира под водство на Џејмс Мекин Кетел во нововоспоставената психолошка лабораторија на Универзитетот Колумбија. Бидејќи Колумбија сè уште не примила жена дипломиран студент, таа била примена само како слушател. И покрај погрдните чувства кон жените кои стекнувале образование во тоа време, Кетел ја третирал како секој друг студент и станал нејзин прв ментор. Таа присуствувала на неговите семинари, предавања и работела во лабораторија заедно со мажи. На крајот од нејзината прва година на прием во Колумбија, Кетел ја охрабрил да влезе во новоорганизираната филозофска школа „Мудрец" на универзитетот Корнел за да добие докторски студии, бидејќи тоа не било можно во Колумбија како студент ревизор. Таа била примена во 1891 година со стипендија.

Во Корнел, таа студирала кај Е.Б. Титхенер, неговиот прв и единствен студент на докторски студии во тоа време. Нејзината област била психологијата. Како студент на докторски студии, таа спроведувала експериментални студија за методите на еквивалентност во тактичката перцепција, како што било предложено од Титчинер. По два семестри на експериментална студија, таа последователно заработила магистерска диплома *во отсуство* од колеџот Васар кон крајот на пролетта 1893 година за таа работа. За време на нејзината работа на методот на еквиваленти, Вашбурн истовремено ја развила темата за нејзиниот магистерскиот труд, што било направено под влијанието на слики врз проценките на тактичката оддалеченост и насока. Во јуни 1894 година, таа го одржала своето усмено излагање и станала првата жена што добила докторат по психологија.Таа била избрана и во новоформираната Американска асоцијација за психологија. Нејзината магистерска дисертација, исто така, ја испратил Титхенер до Вилхелм Вундт, кој ја превел и ја објавил во своето Филозофиско студие во 1895 година.

По нејзиното дипломирање, на Вашбурн и била понудена позицијата Директор за психологија, филозофија и етика на колеџот Велс, во Аурора, Њујорк. Таа ја прифатила понудата и ги поминала следните шест години таму. Додека била таму, таа се често го посетувала Корнел за да се сретне со своите пријатели и да работи во лабораториите. Меѓутоа, таа набрзо се преморила од местото и била желна за промена. Во пролетта 1900 година, Вашбурн добила телеграма со која и било предложено ж местото управник на колеџот Сејџ на универзитетот Корнел. Таа ја прифатила понудата и ги поминала следните две години таму. На Вашбурн тогаш и била понудена позицијата асистент по професор по психологија на Универзитетот во Синсинати во Синсинати, Охајо. Оваа позиција и ја дала и целосната одговорност на одделот за психологија. Таа ја презела работата, но останала таму само една учебна година. Додека била во Синсинати, таа била единствената жена на факултетот.

Во пролетта 1903 година, таа со задоволство се вратила на колеџот Васар како вонреден професор по филозофија, каде останала остатокот од својот живот. Кога започнала да работи таму, таа била назначена шеф на новооснованиот оддел за психологија. Таа добро се однесувала кон своите студенти и за возврат тие ја ценеле како професор. Голем број нејзини студенти и по дипломирањето продолжиле да напредуваат во областа на психологијата. Вашбурн има објавено многу студии на нејзините студенти за време на нејзината кариера. Помеѓу годините 1905 и 1938 година, таа објавила 68 студии од додипломската лабораторија на Васар. Овие студии биле најголемата серија студии од кој било американски универзитет во тоа време. Во еден момент нејзините ученици и подариле голема сума пари и тие сакале да ги искористи парите за одмор. Наместо тоа, таа ги искористила парите како помошни стипендии за студенти во одделот за психологија.

Во 1937 година, мозочен удар и наложил да се пензионира (како професор по психологија на Емеритусот). Никогаш не се опоравила целосно и починала во својот дом во Поукипси, Њу јорк на 29 октомври 1939 година. Таа никогаш не се омажила, наместо тоа избрала да се посвети на својата кариера и грижата за нејзините родители.

Придонеси за психологијата
--------------------------

**ЖИВОТИНСКИ УМ**

Најпознатото дело на Вашбурн и, веројатно, нејзиниот најзначаен придонес во психологијата бил нејзиниот влијателен учебник *„Животински ум: учебник на компаративна психологија".* Првично објавен во 1908 година, оваа книга била составена од истражувања за експериментална работа во психологијата на животните. Нејзиниот опсег на литература бил значителен, што резултиралсо библиографија од 476 наслови во првото издание, што на крајот се зголемила на 1683 наслови до 4-то издание. Ж*ивотинскиот ум* опфаќал низа ментални активности, почнувајќи од сетилата и перцепцијата, вклучително и слух, вид, кинестетичка и тактичка сензација. Подоцното поглавје на книгите се фокусирало на свеста и повисоките ментални процеси. Сепак, доминантен фокус на книгата останало однесувањето на животните.

Забележителна одлика било разновидноста на животински видови. Во ера кога во истражувањето на животните доминирале стаорци, Вашбурн вклучила, „не помалку од 100 видови, вклучувајќи мравки, пчели, гасеници, мачки, кокошки, клеши, школки, лебарки, крави, ракови, ракови, кучиња, вилински муви, дождовни црви, слонови, муви, жаби, златни рипки, скакулци, заморчиња, потковица ракови, медузи, коприва, пијавици, глувци, мини, мајмуни, гулаби, штука, планари, бубачки од компири, ракуни, саламанди, морски анемони, морски ежови, ракчиња, свилени буби, полжави, пајаци, желки, оси, бубачки од вода и (да) стаорци ". Таа му посветила цело поглавје на умот на наједноставното животно, амебата.

Забележителни се и нејзините воведни поглавја, во кои детално биле објаснети методите за толкување на резултатите од истражувањето на животните. Иако била претпазлива во припишувањето антропоморфни значења на однесувањето на животните и сфатила дека животинската свест никогаш не можела да се мери директно, таа се спротивставила на отфрлањето на свеста од строгиот бихејвиоризам и се обидела да разбере што е можно повеќе за животинските ментални појави. Таа посочила дека психата на животните содржи ментални структури слични на луѓето и затоа сугерирала дека животинската свест не е квалитативно различна од човечкиот ментален живот. Колку е поголема сличноста во невроанатомската структура и однесување помеѓу животните и луѓето, толку повеќе свест може да се заклучи. Според нејзините зборови:

„Нашето запознавање со умот на животните почива на истата основа како и нашето запознавање со умот на нашиот ближен: и двете се добиени со заклучок од набљудуваното однесување. Дејствата на нашиот соседи потсетуваат на нашите, и затоа во нив заклучуваме како субјективни состојби: постапките на животните потсетуваат на нашето помалку целосно, но разликата е од степен, а не од вид... Не знаеме од каде започнува свеста во животинскиот свет. Ние знаеме каде сигурно живее - во нас самите; знаеме каде постои надвор од разумно сомневање - кај оние животни со структура која личи на нашата, кои брзо се прилагодуваат на лекциите од искуство. Надвор од оваа точка, за сè што знаеме, таа може да постои во поедноставни и поедноставни форми сè додека не го достигнеме најнискиот дел од живите суштества. "

*Животинскиот ум* поминал низ неколку додатоци, во 1917, 1926 и 1936 година и останал стандарден учебник за компаративна психологија скоро 25 години, иако околу 80% од материјалот од првото издание бил задржан во следните изданија. Во споредба со подоцнежните изданија, претходните изданија опширно опфаќале анегдотски докази. Поглавје за емоциите било додадено на 4-то издание.

### Теорија на моторот

Теоријата за мотори на Вашбурн се обидела да најде заеднички јазик помеѓу структуралистичката традиција на нејзиниот ментор Тичинер, која се фокусирала исклучиво на свеста и зголемениот поглед на бихевиоризмот, кој ја ослободил свеста во прилог на видливите дејства. Теоријата на моторот на Вашбурн тврдела дека целата мисла може да се најде во телесните движења. Според нејзината теорија, свеста настанува кога движењето или тенденцијата кон движење е делумно инхибирана од тенденцијата кон друго движење. Во присуство на предмет, сетилата создаваат впечаток за движење, вклучувајќи визија, вид, чувство итн. Ова е придружено со почетно чувство на движење, или кон или од објектот. Различни предмети предизвикуваат различни сетила за моторна подготвеност. Кога објектот не е присутен, меморијата повторно ги предизвикува тие сензации. Учењето се состои од асоцијација на движења во збир на редовни серии и комбинации. Кога две движења ќе бидат тесно поврзани едноподруго, чувството на движење од првиот премиер во следната, започнувајќи серија. Идеите се организираат на ист начин. Размислувањето станува дериват на движењата на рацете, очите, гласните жици и мускулите на трупот (запомнете ја позата на мислителот). Во краток преглед:

„Додека свеста постои и не е форма на движење, таа има како своја незаменлива основа одредени моторни процеси и... единствената смисла со која можеме да ги објасниме свесните процеси е со проучување на законите што ги регулираат овие основни моторни феномени". '

Вашбурн ја претставила оваа теорија во неколку нејзини најголеми дела, вклучувајќи ги нејзините рани трудови и во поглавја таа придонела за неколку колекции, вклучително и *Чувства и емоции: Симпозиум на Витенберг* и *психологии од 1930 година*. Сепак, тоа било најјасно опишано во она што таа го сметала за нејзино најголемо дело, *Движење и ментална слика: Контури на моторната теорија на комплексните ментални процеси*.

Белешки
-------

**^** Маргарет Флој Вашбурн не е партнер во славниот експеримент Канон-Вашбурн (каде што балон се проголта, а потоа се надува за да се утврди влијанието на големината на стомакот врз погонот за глад). Ова погрешно беше посочено во Haggbloom et al. (2002) harvp error: no target: CITEREFHaggbloom\_et\_al.2002 (help). Точната личност, А.Л. Вашбурн, беше дипломиран студент на СБ Канон. Тие го објавија Cannon, W.B.; Washburn, A.L. (1912). „An explanation of hunger". *American Journal of Physiology*. **29** (5): 441–454. doi:10.1152/ajplegacy.1912.29.5.441.

Наводи
------

1. ↑  „Margaret Floy Washburn: 1921 APA President". American Psychological Association. Посетено на 19 November 2012.
2. 1 2 3 4  Dallenbach, Karl (1940). „Margaret Floy Washburn 1871-1939". *The American Journal of Psychology*. **53**.
3. ↑  Woodworth, R. S. (1948). Biographical Memoir of Margaret Floy Washburn. National Academy of Sciences Biographical Memoirs Volume XXV. pp. 275–295.
4. ↑  „Margaret Floy Washburn: 1921 APA President". American Psychological Association. Посетено на 19 November 2012.
5. ↑  Washburn, D. A. (2010). „The Animal Mind at 100". *Psychological Record*. **60** (2): 369–376. doi:10.1007/BF03395714.
6. ↑  Washburn, M. F. (1908). *The Animal Mind: a Text-Book of Comparative Psychology.* New York: Macmillan Company. pg 34.
7. ↑  Washburn, M. F. (1936) *The Animal Mind: A Text-Book of Comparative Psychology 4th Edition*. New York: Macmillan Company
8. ↑  Washburn, M. F. (1928). Emotion and Thought: A Motor Theory of their Relations. In M. L. Reymert, *Feelings and Emotions: The Wittenberg Symposium.* Worcester, MA: Clark University Press. pp. 104–115
9. ↑  Washburn, M. F. (1930). A system of motor psychology. In C. Murchison, *Psychologies of 1930.* Worcester, MA: Clark University Press.
10. ↑  Washburn, M. F. (1916)*Movement and Mental Imagery: Outlines of a Motor Theory of the Complexer Mental Processes.* Boston, MA: Houghton Mifflin Company.

Извори
------

* Даленбах, КМ (1940). Маргарет Флој Вашбурн: 1871-1939, *Американски журнал за психологија, 53,* 1-5.
* Martin, M. F. (1940). „The Psychological Contributions of Margaret Floy Washburn". *The American Journal of Psychology*. **53** (1): 7–18.
* Furumoto, L. & Scarborough E. (1987). Ставање жени во историјата на компаративната психологија: Маргарет Флој Вашбурн и Маргарет Морс Ница. Во Е. Тобах (Ур.) *Историски перспективи и меѓународниот статус на компаративната психологија* (стр.) 103–117). Хилсдејл, NJујорк: Лоренс Ерлбаум соработници.
* Гудман, Е.С. (1980). Маргарет Ф. Ваушбурн (1871-1939): Прва жена д-р. во психологијата. *Психологија на жени квартално, 5,* 69-80.
* Мартин, МФ (1940). Психолошките придонеси на Маргарет Флој Вашбурн. *Американски журнал за психологија, 53,* 7-18.
* О'Конел, АГ и Русо, НФ (уредници.) (1990). *Womenените во психологијата: Био-библиографска книга со извори.* Вест Порт, ЦН: Гринвуд Прес, Inc.
* Pillsbury, W. B. (1940). „Margaret Floy Washburn (1871–1939)". *Psychological Review*. **47** (2): 99–109. doi:10.1037/h0062692.
* Русо, НФ и О'Конел, А.Н. (1980). Модели од нашето минато: предците на психологијата. *Психологија на жени, квартал, 5,* 11-54
* Scarborough, E. & Furumoto, L. (1987). *Нераскажани животи: Првата генерација американски жени психолози.* Њујорк: Прес на Универзитетот Колумбија.
* Thelen, E. & Smith, LB (1994). *Динамичен системски пристап кон развојот на когницијата и делувањето.* Кембриџ, м-р: Брадфорд Книги / МИТ Прес
* Вашбурн, МФ (1932). Некои сеќавања. Во Ц. Мурчисон (Ур.), *Историја на психологијата во автобиографијата (том 2, стр.) 333–358).* *Ворстер, м-р: Универзитетски печат Кларк.*