**Хаплогрупа D** или **D-CTS3946** — хаплогрупа со Y-хромозом. Како и неговиот релативно далечен брат или сестра, хаплогрупата E-M96, D-CTS3946 има полиморфизам со уникатен настан YAP+, кој ја дефинира нивната матична, хаплогрупата DE.

Подкладите на хаплогрупата D-CTS3946 се наоѓаат првенствено во Источна Азија, иако тие исто така се среќаваат редовно со мала фреквенција во Централна Азија и Југоисточна Азија, а исто така спорадично се пронајдени во Западна Африка и Западна Азија.

Преглед
-------

Фреквенција на Y Хаплогрупата D
Предложена миграција на хаплогрупата D според *Хабер и сор.*
Хаплогрупата D порано беше името на лозата D D-M174. Постојат различни предлози во врска со потеклото на хаплогрупата DE, потомок на D, при што некои сугерираат африканско а други азиско потекло. Но, D-M174 била, и генерално, се претпоставува дека е од азиско потекло и се наоѓа исклучиво во Азија.

Сепак, една студија на *Хабер и сор.* (2019) идентификуваше хаплогрупа, наречена „Д0", кај тројца Нигеријци. Дефинирано од SNP A5580.2, хаплогрупата „D0" е надвор од M174, но припаѓа на лозата D, дели 7 SNP со неа D-M174 што му недостигаат на E, и беше решено дека рано се оддалечила од гранката D (во близина на D/E поделба).

Хабер и сор. разгледани се неколку можности, вклучувајќи африканско потекло и азиско потекло за хаплогрупата, но делумно поради длабокото вкоренување на хаплогрупата „Д0", како и неодамна пресметаните рани времиња на дивергенција за неа и нејзината матична хаплогрупа, DE, заклучуваат авторите. во корист на африканско потекло за D0 и DE, како и за заедничкиот предок (сега познат како D-CTS3946 или „D") на D0 и D-M174.

Според Хабер и соработниците, D0 е гранка од лозата DE во близина на поделбата D/E, но на гранката D, која се разликувала пред околу 71.000 години. Авторите откриваат времиња на дивергенција за DE\*, E и D0, сите веројатно во период од пред околу 76.000-71.000 години, и веројатен датум за излегување на предците на современите Евроазијци од Африка (и последователната мешавина на неандерталците) подоцна, пред околу 50.300-59.400 години, за што тие тврдат, исто така поддржува африканско потекло за тие хаплогрупи. Така, D-CTS3946 се предлага да се рашири и во и надвор од Африка: со една гранка која се разминува во D0 во Африка, а друга гранка што ја напушти Африка на крајот се разминува во D-M174 (т.е. со мутацијата M174 подоцна која произлезе од D-CTS3946 што се прошири во Азија).

Последователно, "D0" беше именуван како "D2", а поранешниот D (D-M174) сега исто така беше наречен "D1" поради ова откритие.

Три други примероци на D2 беа пронајдени (исто така во 2019 година) од FTDNA: два во Ал Ваџ на западниот брег на Саудиска Арабија и уште еден во Сириец (тој е D2b-FT51782). Примерок D2b-FT51782 беше пронајден и во Ал-Кирби од Бајда во Јемен, кој се покажа дека е поврзан неколку илјади години со оној на Сириецот. Има уште едно лице (непознато презиме) во соседната гувернација Шабва со TMRCA 1700 г. пред со првиот. Во 2020 година беше објавено од Мајкл Сагер од FTDNA дека друг примерок бил пронајден кај Афроамериканец и еден кај друг Афроамериканец. Примероците пронајдени кај сирискиот потомок и кај еден од Афроамериканците се досега најбазалните примероци на D2. Другиот примерок од Афроамериканец дели гранка со тројцата Нигеријци. Неодамнешниот доказ (како што е предложен и од Хабер и сор.) сугерира дека D2 е многу дивергентна хаплогрупа блиска до поделбата DE, но на гранката D и нема мутација M174 што ја поседуваат другите познати лоза D (припаѓаат на неговиот брат или сестра D- М174).

Генетска студија од Халаст и сор. 2020 година за антички и модерни хаплогрупи користејќи филогенетска анализа на секвенците од хаплогрупата C, D и FT, вклучувајќи многу ретки лоза со длабоки корени (како што се D0/D2 примероци од Haber et al. 2019), земајќи го „ретките длабоко вкоренети D0 „ имајќи предвид дека првичните поделби во хаплогрупата CT (предок на DE) се случија во Африка. Тие исто така тврдат дека филогеографските анализи на античките и денешните не-африкански Y хромозоми, сите укажуваат на Источна/Југоисточна Азија како потекло пред 55.000-50.000 години на сите познати преживеани неафрикански машки лоза (освен неодамнешните мигранти) наскоро потоа иницијална миграција пред 70-55.000 години од Африка на базалната хаплогрупа D и други базални y-лини. Тие тврдат дека овие лоза потоа брзо се прошириле низ Евроазија, подоцна се разновиле во југоисточна Азија, а потоа се прошириле на запад пред околу 55-50.000 години, заменувајќи ги другите локални лоза во Евроазија, и заклучуваат дека хаплогрупата D (како D-M174) потоа претрпела брзи проширувања во Источно-евроазиско население и се состои од 5 различни гранки кои се формирале пред околу 45.000 години. Тие откриваат дека овие хаплогрупи моментално ја имаат својата најголема разновидност во Источна Евроазија (источна/југоисточна Азија). Утврдено е дека тибето-бурманските популации од Источна и Југоисточна Азија имаат најголема количина на разновидност.

Филогенија на подкладите
------------------------

ISOGG (верзија: 14.151).

* **DE** (YAP) Карибите, Гвинеја-Бисао, Тибет, Нигерија
	+ **D** (CTS3946)
		- **D1** (M174/Page30, IMS-JST021355)
			* **D1a** (CTS11577)
				+ **D1a1** (F6251/Z27276)
					- **D1a1a** (M15) Кина (особено Миао, Ји, Тибетанци, *итн.*), Југоисточна Азија, Монголија, Централна Азија
						* **D1a1a1** (F849)
							+ **D1a1a1a** (N1)
								- **D1a1a1a1** (Z27269) Јапонија, Кина, Тибет
									* **D1a1a1a1a** (PH4979)
										+ **D1a1a1a1a1** (BY15119/Z29428)
							+ **D1a1a1a2** (Z31591) Непал (Таманг), Казахстан, Кина (Ји)
						* **D1a1a2** (F1070) Кина, Тајланд
					- **D1a1b** (P99) Пронајден со висока фреквенција во Тибет и повремено во други делови на Кина, Монголија, Централна Азија, и Република Алтај
				+ **D1a2** (Z3660)
					- **D1a2a** (M64.1/Page44.1, M55) Јапонија
						* **D1a2a1** (M116.1)
						* **D1a2a2** (CTS131)
							+ **D1a2a2a** (CTS220)
							+ **D1a2a2b** (CTS68) Јапонија (Островот Ребун)
					- **D1a2b** (Y34637) Андамански Острови
			* **D1b** (L1378) Филипини
		- **D2** (A5580.2) Нигерија, Афроамериканци во Соединетите Држави, Ал Ваџ во Саудиска Арабија, Сирија, Јемен

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  „Use of y chromosome and mitochondrial DNA population structure in tracing human migrations". *Annual Review of Genetics*. **41**: 539–64. 2007. doi:10.1146/annurev.genet.41.110306.130407. PMID 18076332.
3. ↑  Estes, Roberta (2019-06-21). „Exciting New Y DNA Haplogroup D Discoveries!". *DNAeXplained – Genetic Genealogy* (англиски). Посетено на 2019-07-06.
4. ↑  „Image".
5. 1 2 3 4  Estes, Roberta (2019-06-21). „Exciting New Y DNA Haplogroup D Discoveries!". *DNAeXplained – Genetic Genealogy* (англиски). Посетено на 2019-07-06.
6. 1 2  „Image".
7. 1 2  „FamilyTreeDNA – Y-DNA D Haplogroup Project".
8. ↑  „D YTree".
9. ↑  „D-Y330435 YTree". Архивирано од изворникот на 2023-05-01.
10. 1 2 3 4   *The Tree of Mankind fromFTDNA (Mike Sager)*. .
11. 1 2  Estes, Roberta (2020-12-10). „New Discoveries Shed Light on Out of Africa Theory, and Beyond". *DNAeXplained – Genetic Genealogy* (англиски).
12. ↑  „A Southeast Asian origin for present-day non-African human Y chromosomes". *Human Genetics*. **140** (2): 299–307. February 2021. doi:10.1007/s00439-020-02204-9. PMC 7864842 Проверете ја вредноста `|pmc=` (help). PMID 32666166.
13. ↑  Y-DNA Haplogroup D and its Subclades – 2019
14. 1 2 3  Hammer MF, Karafet TM, Park H et al. (2006). "Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer Y chromosomes". J. Hum. Genet. 51 (1): 47–58. doi:10.1007/s10038-005-0322-0. PubMed (англиски).
15. ↑  Y-DNA Haplogroup D and its Subclades – 2019
16. ↑  „D YTree". *www.yfull.com*. Посетено на 2019-09-03.
17. ↑  Y-DNA Haplogroup D and its Subclades – 2014

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Филогенетско дрво на човечките ДНК хаплогрупи на човечкиот Y-хромозом  |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | "Y-хромозомски Адам" |
|  | A00 | A0-T  |
|  | A0 | A1  |
|  | A1a | A1b |
|  | A1b1 | BT |
|  | B | CT |
|  | DE | CF |
|  | D | E |  | C | F |
|  | F1 |  F2 |  F3 |  GHIJK |
|  | G | HIJK |
|  | IJK | H |
|  | IJ | K |
|  | I   | J  |  |    LT  |       K2  |
|  | L   |   T  |  |   K2a  |        K2b   |    K2c |     K2d | K2e    |
|  | K-M2313  |  |     K2b1  | P  |
|  | NO1   |  | S  |  M     |  | P1   |   P2 |
|  | N | O |  |  | Q | R |

 |
|  |
| 
* Y-ДНК by population
* Y-ДНК Хаплогрупаs of historic people

*Footnotes*

1. ↑  Van Oven M, Van Geystelen A, Kayser M, Decorte R, Larmuseau HD (2014). „Seeing the wood for the trees: a minimal reference phylogeny for the human Y chromosome". *Human Mutation*. **35** (2): 187–91. doi:10.1002/humu.22468. PMID 24166809. S2CID 23291764.
2. ↑  International Society of Genetic Genealogy (ISOGG; 2015), *Y-ДНК Хаплогрупа Tree 2015*. (Access date: 1 February 2015.)
3. ↑  Хаплогрупа A0-T е исто позната како A-L1085 (и претходно како A0'1'2'3'4).
4. ↑  Хаплогрупа A1 е исто така позната и како A1'2'3'4.
5. ↑  Хаплогрупа LT (L298/P326) е исто така позната и како Хаплогрупа K1.
6. ↑  Помеѓу 2002 и 2008, Хаплогрупа T-M184 била позната како "Хаплогрупа K2". Оттогаш тоа име е повторно доделено на
 K-M526, брат или сестра на Хаплогрупа LT.
7. ↑  Хаплогрупа K2a (M2308) и нејзината примарна подклада K-M2313 биле одделени од Хаплогрупа NO (F549) во 2016 година. (Ова следеше по објавувањето на: Poznik GD, Xue Y, Mendez FL, и др. (2016). „Punctuated bursts in human male demography inferred from 1,244 worldwide Y-chromosome sequences". *Nature Genetics*. **48** (6): 593–9. doi:10.1038/ng.3559. PMC 4884158. PMID 27111036. Во минатото, друга Хаплогрупа, NO (M214) и K2e исто така се идентификувале како "K2a".
8. ↑   Хаплогрупа K2b (M1221/P331/PF5911) е исто така позната и како Хаплогрупа MPS.
9. ↑   Хаплогрупа K2e (K-M147) претходно била позната како "Хаплогрупа X" и "K2a" (но е брат/сестра подклада на сегашната K2a).
10. ↑  K-M2313\*, кој сè уште нема филогенетско име, е документиран кај две живи индивидуи, кои имаат етнички врски со Индија и Југоисточна Азија. Покрај тоа, K-Y28299, кој се чини дека е примарна гранка на K-M2313, е пронајден кај три живи индивидуи од Индија. Види
Poznik *op. cit.*; *YFull YTree v5.08*, 2017, "K-M2335", and; *PhyloTree*, 2017, "Details of the Y-SNP markers included in the minimal Y tree" (Датум на пристап на овие страници: 9 декември 2017 година)
11. ↑   Хаплогрупа K2b1 (P397/P399) е исто така позната и како Хаплогрупа MS, но има поширока и посложена внатрешна структура.
12. ↑   Хаплогрупа P (P295) is also klnown as K2b2.
13. ↑   Хаплогрупа S, од of 2017, е исто така позната и како K2b1a. (Претходно името Хаплогрупа S било доделено на K2b1a4.)
14. ↑   Хаплогрупа M, од 2017, е исто така позната и како K2b1b. (Претходно името Хаплогрупа M било доделено на K2b1d.)

 |

 |