recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 4 век п.н.е. | 3 век п.н.е. | 2 век п.н.е. > |

 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |

**282 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 282. година пред новата ера, 282. од првиот милениум п.н.е. 82. од 3 век п.н.е. и трета од 280-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5226 и 5227 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4468 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3478 и 3479 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 471.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 282 година се протега во 2354 и 2355, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2414 и 2415 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 261. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 931 и 930 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
**IC 608** — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 608 се споменува и како NPM1G +08.0075.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 5 декември 1893 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 608 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 *m*/лм2. IC 608 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 7 м 29,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 7' 23"". Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 608 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 212915.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Кит (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 608 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 608[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 608[*мртва врска*]
* IC 608 — VizieR.
* IC 608 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**IC 257** — галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 257 се споменува и како ESO 510-69, MCG -4-33-46, AM 1404-264.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 21 април 1898 година од страна на Луис Свифт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 257 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 *m*/лм2. IC 257 има привидни димензии од 1,6' х 1,2'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 7 м 29,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -27° 1' 5". Положбениот агол на објектот е во износ од 113°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 257 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50385.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Водна Змија (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 257 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 257[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 257
* IC 257 — VizieR.
* IC 257 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**IC 563** — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 563 се споменува и како NPM1G -15.0030, IRAS 00353-1542.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 25 август 1892 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 563 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 *m*/лм2. IC 563 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 37 м 49,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -15° 26' 27"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 563 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 138202.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Кит (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 563 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* de Vaucouleurs, G. A. de Vaucouleurs, and H.C. Corvin, Jr. Second

Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 
1976.(118,206) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 563[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 563
* IC 563 — VizieR.
* IC 563 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**IC 270** — галаксија во соѕвездието Волк, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 270 се споменува и како ESO 272-23, MCG -7-30-5, AM 1436-440, IRAS 14369-4406.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 15 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 270 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 *m*/лм2. IC 270 има привидни димензии од 2,2' х 0,5'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 40 м 10,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -44° 18' 56". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 270 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52410.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Волк (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 270 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 270[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 270
* IC 270 — VizieR.
* IC 270 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**50 Касиопеја** (*50 Cassiopeiae*, **NGC 771**) — ѕвезда во соѕвездието Касиопеја, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 29 октомври 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, 50 Касиопеја е од видот \*. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 4 *m*.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 3 м 26 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 72° 25' 19".

Други поделби
-------------

Проучување на 50 Касиопеја е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 17; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4319. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1230.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на NGC објекти (501-1000);
* Нов општ каталог;
* Касиопеја (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за 50 Касиопеја на *НАСА* (англиски)
2. ↑  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за NGC {{{n}}}
3. ↑  NGC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds. Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — NGC 771[*мртва врска*]
* Поправени информации за NGC 771
* NGC 771 — VizieR.
* NGC 771 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < II век | III век | IV век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**282** (**CCLXXXII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 282 година од новата ера, 282. од првиот милениум, 82. од III век и трета од 280-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5790 и 5791 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5032 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4042 и 4043 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1035.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 282 година се протега во 2918 и 2919, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2978 и 2979 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 825. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 350 и 349 година пред хиџра.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 282 на Ризницата ?
**IC 271** — галаксија во соѕвездието Рајска Птица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 271 се споменува и како ESO 41-9, FGCE 1187, IRAS 14427-7305.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 18 јули 1900 година од страна на Делајл Стјуарт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 271 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 *m*/лм2. IC 271 има привидни димензии од 2,6' х 0,3'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 47 м 44,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -73° 18' 25". Положбениот агол на објектот е во износ од 132°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 271 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52837.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Рајска Птица (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 271 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 271[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 271
* IC 271 — VizieR.
* IC 271 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 2 век п.н.е. | 1 век п.н.е. | 1 век > |

 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |

**50 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 50. година пред новата ера, 50. од првиот милениум п.н.е. 50. од 1 век п.н.е. и прва од 50-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5458 и 5459 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4700 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3710 и 3711 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 703.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 50 година се протега во 2586 и 2587, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2646 и 2647 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 493. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 692 и 691 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
**Ликиски** (Trm̃mili) е назив за јазикот зборуван на територијата на Ликија и во околината. Во старите записи на Римјаните стоиу дека областа Ликија била населена со посебен народ наречен ликици.Името доаѓа од називот Lukka и е непопуларен назив за население што живеело на бреговите на Ликија во бронзената доба. Денес, Ликија е дел од провинциите Антaлија и Фетије во турција особено во планинските предели на заливите. Населението Лука можеби било населенпо веднаш до оваа област во Анталија и Мерсин.

Ликискиот бил индоевропски јазик од лувинската подгрупа на анадолски јазици. Сите јазици од оваа подгрупа освен лувинскиот биле зборувани во железната доба после 1000 п.н.е. Лувинскиот јазик се зборувал и во бронзената доба со падот на Хитската империја. Наскоро потоа исчезнал. 

Ликискиот јазик денес ни е познат благодарејќи на неколку натписи. Од нив научниците издвоиле два дијалекта, од кои еден се смета за стандарден ликиски јазик а додека другиот наречен милиски и се разликуваат според граматичките црти. Ликискиот имал своја азбука, ликиска азбука, што била слична со грчката азбука.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Анадолски јазици |
| --- |
|  |
| хетски | хетски јазик | Хетски текст со клинесто писмо. |
|  |
| палајски | палајски јазик |
|  |
| лувиски | ликиски јазик  •  лувиски јазик  •  милиски јазик  •  кариски јазик  •  сидетски јазик  •  писидиски јазик |
|  |
| лидиски | лидиски јазик |
|  |
| *Сите јазици денес се изумрени.* |

 |
**IC 269** — галаксија во соѕвездието Вага, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 269 се споменува и како ESO 580-6, MCG -4-35-1, AM 1435-220, IRAS 14355-2209.

Откривање
---------

Објектот е откриен во 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 269 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 *m*/лм2. IC 269 има привидни димензии од 2,2' х 0,7'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 38 м 26,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 22' 2". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 269 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52324.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Вага (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 269 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, "Morphological Catalog of Galaxies",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 269[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 269
* IC 269 — VizieR.
* IC 269 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < II век | III век | IV век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**283** (**CCLXXXIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 283 година од новата ера, 283. од првиот милениум, 83. од III век и четвртта од 280-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5791 и 5792 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5033 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4043 и 4044 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1036.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 283 година се протега во 2919 и 2920, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2979 и 2980 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 826. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 349 и 348 година пред хиџра.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 283 на Ризницата ?
**IC 275** — галаксија во соѕвездието Вага, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 275 се споменува и како ESO 581-24, MCG -3-39-2, UGCA 401, IRAS 15104-1756.

Откривање
---------

Објектот е откриен во година од страна на Едвард Емерсон Барнард.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 275 е од видот SBdm. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 *m*/лм2. IC 275 има привидни димензии од 2,2' х 1,8'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 13 м 17,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -18° 8' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 275 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 54324.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Вага (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 275 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 275[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 275
* IC 275 — VizieR.
* IC 275 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
|  |  |
| --- | --- |
|  |  На оваа појаснителна страница се наведени статии — примероци на кои се однесуваат на насловот **Неготинско**.  Доколку овде ве доведе внатрешна врска, предлагаме да ја смените, за да води право на саканата статија. |

Глетка од Неготинско
Поимот *Неготинско* се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Неготино, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во Општина Неготино, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Неготинско, но некогаш и не.

Поврзано
--------

* Неготински села, според актуелната територијална поделба на Република Македонија.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 4 век п.н.е. | 3 век п.н.е. | 2 век п.н.е. > |

 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 |

**283 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 283. година пред новата ера, 283. од првиот милениум п.н.е. 83. од 3 век п.н.е. и четвртта од 280-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5225 и 5226 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4467 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3477 и 3478 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 470.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 283 година се протега во 2353 и 2354, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2413 и 2414 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 260. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 932 и 931 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

Родени
------

Починале
--------

* Деметриј I Полиоркет, прв античкомакедонски крал од династијата Антигониди.
* Птоломеј I Сотер, генерал во војската на Александар Македонски, родоначалник на птоломејската династија, основач на Птоломејското Кралство, фараон на Египет.
Родители со дете: статуата „Семејство" во градината на Палатата на нациите (Канцеларија на Обединетите нации во Женева) е одбележување на Годината на детето.
УНЕСКО ја прогласил 1979 година за **Меѓународна година на детето**. Прогласот бил потпишан на 1 јануари 1979 година од генералниот секретар на Обединетите нации Курт Валдхајм. Како резултат на Декларацијата за правата на детето од 1959 година, прокламацијата имала за цел да привлече внимание на проблемите што ги засегале децата ширум светот, вклучително и неисхранетост и недостиг на образование. Многу од овие напори резултирале во Конвенцијата за правата на детето во 1989 година.

Историја
--------

Бројни настани се одржале во рамките на ООН и во земјите-членки за одбележување на настанот, вклучувајќи го и концертот „Музика за УНИЦЕФ", одржан на Генералното собрание на Обединетите нации на 9 јануари. WBZ- TV 4 во Бостон, Масачусетс, заедно со четирите други станици од Групата W, биле домаќини и го емитувале славеничкиот фестивал „Кидсфер "(Kidsfair) (оттогаш обично се одржува околу Денот на трудот) од Бостон Комон. На зградата на Обединетите нации во Њујорк на 1 декември 1979 година се одржал филмски фестивал кој прикажувал меѓународни кратки филмови со цртани филмови и фокусирање на деца. Канадскиот аниматор / режисер Евгениј Федоренко создал филм за Националниот филмски одбор на Канада, наречен „Секое дете", кое се фокусирал на безимено бебе, кое никој не го сака, бидејќи сите се премногу зафатени со своите грижи. Ова било искористено за да се објасни важноста како секое дете има право на дом. Звучните ефекти биле создадени со гласовите на „Les Mimes Electriques".

Поврзано
--------

* Меѓународни празници
* Меѓународен ден на жените
* Меѓународен ден на младите
* Детски права

Наводи
------

1. ↑  "Prizes and Celebrations: International Year of the Child", UNESCO. Retrieved 6/29/08.

Надворешни врски
----------------

* International legal Standards for Children's Rights
* Children's Rights Alliance England (CRAE)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85067460

 |

 |
**F-проверка** е вид на статистичка проверка во која статистиката на проверката е проследена со f-распределба.
Статистиката на f-проверката претставува значаен критериум за проверување на еднаквоста на варијансите на две маси или популации. Ако набљудуваните основни маси имаат нормална распределба, тогаш статистиката F ќе има Снедекорова f-распределба. Проверката и распределбата се дефинирани од статистичарот Џорџ Снедекор, а името го добиле според еден од основоположнците на модерната статистика, Роналд Фишер.

Употреба
--------

Најзначајната употреба на f-проверката е во анализа на варијанса (ANOVA), метод за испитување на еднаквоста на аритметичките средини на повеќе маси.  

Покрај употребата во статистиката оваа проверка нашла примена и во биологијата при истражување на QTL.

Формула и пресметување
----------------------

### Реализирана вредност на f-проверката

Реализираната вредност на f-проверката се пресметува како количник на факторската варијанса и резидуалната варијанса, т.е.

При проверување на хипотезите потребно е реализираната вредност да се спореди со критичната вредност на статистиката на f-проверката, со цел да се утврди дали поставените хипотези се прифатливи.

### Критична вредност на статистиката на f-проверката

### Правило за прифаќање, односно отфрлање на нултата хипотеза

Ако реализираната вредност на статистиката на f-проверката е помала или еднаква на критичната вредност, во тој случај се прифаќа нултата хипотеза. 
Во случај кога реализираната вредност на статистиката на f-проверката е поголема од критичната вредност, се отфрла нултата хипотеза.

Одлики на f-распределбата
-------------------------

1. ***Постои фамилија на f-распределби.*** Секој член на фамилијата е детерминиран од 2 параметри: степени на слобода за варијансата во броителот, факторската варијанса и бројот на степени во именителот, резидуалната варијанса.   

Формата на распределбата е прикажана на следниот график. Прикажани се f-распределби за различни комбинации на степени на слобода во броителот, и именителот. Пример, со црвената линија е прикажан f-распределба за комбинација од 10 степени на слобода во броителот и 90 степени на слобода во именителот.

  

2. f-распределбата е ***непрекината (континуирана)***. Ова значи дека распределбата може да земе бесконечен број на вредности од нула до плус – бесконечност.  

3. f-распределбата е ***секогаш позитивна.*** Најмалата вредност која статистиката F може да ја има е 0.  

4. Распределбата е ***позитивно асиметрична**,* односно асиметричен на десно. Со зголемување на степените на слобода распределбата тежнее кон нормална распределба.  

5. ***Х- оската е асимптота.*** Како што вредноста за Х расте, f-кривата се доближува до Х-оската, но не ја допира.

Наводи
------

1. ↑  Д-р Славе Ристески, Д-р Драган Тевдовски, Статистика за бизнис и економија,IV издание, Скопје, 2010
2. ↑
3. ↑  Douglas A. Lind, William G. Marchal, Samuel A. Wathen, Basic Statistics for Business and Economics 5th edition,McGraw-Hill/Irwin, 2006
***Косинела магнифика (Coccinella magnifica)*** е вид на бубамара. И возрасните и ларвите се грабливци. Тие се познати по тоа што јадат лисни вошки, но јадат и многу други штетници, како што се меки инсекти, пајаци, грини, и јајца на многу други. Една единствена ларва јаде околу 400 лисни вошки со средна големина за време на нејзиниот развој до куклена фаза. Возрасна единка јаде околу 300 лисни вошки пред да ги постави своите јајца. За секое поставено јајце по приближно 3 до 10 лисни вошки, а една женка може да положи од 50 до 300 јајца во нејзиниот живот. Повеќе од 5000 лисни вошки може да изеде една возрасна бубамара во текот на животот. Оваа бубамара најчесто има седум точки.

Наводи
------

1. ↑  „Coccinella magnifica". NCBI Taxonomy Browser. Посетено на 2 October 2012.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Coccinella magnifica" на Ризницата ? |

* Coccinella magnifica

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q460813
* BioLib: 10845
* BOLD: 106954
* EoL: 3215165
* Fauna Europaea: 230436
* GBIF: 5877906
* iNaturalist: 490612
* NCBI: 185877

 |

 |
**Меѓународен сојуз за нула-отпад, Европа** (*Zero Waste Europe (ZWE)*) — европска мрежа на заедници, организации, локални лидери, експерти и агенти кои работат на елиминација на отпадот во нашето општество низ цела Европа. Тие се залагаат за одржливи системи и редизајнирање на односите на луѓето со нивните ресурси, со цел да се забрза процесот на нула отпад, за доброто на човештвото и планетата. Мрежата вклучува 35 членови (НВО) од 28 европски земји и работи на повеќе различни теми. Нејзиното седиште е во Брисел, но има голем број групи во различни земји кои се залагаат во негово име. 

Сојузот бил создаден во 2014 година, како европски регионален огранок на Глобалната алијанса за алтернативни согорувачи (GAIA), и оттогаш се етаблира како клучна средина, кружна економија, праведна транзиција, создавајќи мрежа на организации во Европа. 

Во Велс, Сенед ја презема одговорноста да ја врши оваа работа.. Има две пресвртници, вклучително и дека до 2025 година, Велс значително ќе го намали својот отпад и ќе управува со секој произведен отпад. Во Шкотска, постои спојување на мрежните организации.

Мрежата се обидува да ги зачува сите ресурси на Земјата преку паметно производство, користење, повторна употреба и обновување на произведеното на одговорен начин, без да ги согорува и без да ја уништи земјата. Нашата планета отсекогаш ги следела принципите „нема отпад", со други зборови, рециклирала сè. Илјадници години, до индустриската ера, отпадот не постоел, па дури ни концепт, бидејќи повеќето материјали што можат да изгнијат или може повторно да се користат за други процеси, се користеле, исто како што тоа го правела природата. Но, она што природата го направила преку еволуцијата, човештвото треба да го направи преку глобалниот дизајн.

Шкотска
-------

Нула отпад Шкотска постои за да ја наведе Шкотска да ги користи производите и ресурсите одговорно, фокусирајќи се на тоа каде може да има најголемо влијание врз климатските промени. Работи со шкотската влада, окружните власти, јавните, приватните и јавните компании..

Наводи
------

1. ↑  zerowasteeurope.eu; adalwyd 11 Mai 2023.
2. ↑  circulareconomy.europa.eu; adalwyd 11 Mai 2023.
3. ↑  gov.wales; adalwyd 11 Mai 2023.
4. ↑  zerowastescotland.org.uk; adalwyd 11 Mai 2023.
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Clauzadella|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Clauzadella*** е род на габи од фамилијата Verrucariaceae. Монотипичен род, тој го содржи единствениот вид ***Clauzadella gordensis***, откриен во Франција и опишан како нов за науката во 1996 година од Pere Navarro-Rosinés и Claude Roux. 

Името на родот *Клаузадела* е во чест на Ф.Ј. Жорж Клозад (1914-2002) француски учител и ботаничар (Микологија и лихенологија).

Родот бил ограничен во Канада. Џ. Бот. Vol.74 на страна 1533 во 1996 г.

Наводи
------

 



1. ↑  Burkhardt, Lotte (2022). *Eine Enzyklopädie zu eponymischen Pflanzennamen* [*Encyclopedia of eponymic plant names*] (pdf) (German). Berlin: Botanic Garden and Botanical Museum, Freie Universität Berlin. doi:10.3372/epolist2022. ISBN 978-3-946292-41-8. Посетено на January 27, 2022.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 6 век п.н.е. | 5 век п.н.е. | 4 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**401 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 401. година пред новата ера, 401. од првиот милениум п.н.е. 1. од 5 век п.н.е. и втора од 400-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5107 и 5108 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4349 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3359 и 3360 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 352.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 401 година се протега во 2235 и 2236, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2295 и 2296 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 142. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1053 и 1052 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
**Меѓународен сојуз на собирачи за отпад** — мрежа поддржана од илјадници организации за собирање отпад во повеќе од 32 земји, покривајќи главно Латинска Америка, Азија и Африка. Во Обединетото Кралство е поддржана од *Жени во неформално вработување: глобализација и организирање (WIEGO)*. 

Сојузот бил основан во Богота, Колумбија, во 2008 година, кога се собраа 30 земји; беше организиран од Здружението на собирачи на отпад од Богота, колекцијата на собирачи на отпад *Kagad Kach Patra Kashtakari Panchayat* од Пуна, Индија (KKPKP), мрежата на собирачи на отпад од Латинска Америка, Фондацијата Авина и Жените во неформално вработување: глобализација и организирање (WIEGO). Оттогаш, Меѓународен управен комитет се состанува еднаш годишно во Дурбан, Бело Хоризонте, Бангкок и Пуна за да даде насока на кампањата.. 

Во 2023 година, претставници на собирачите на отпад од 19 земји се собрале во Најроби за да учествуваат на Координативниот состанок на Меѓународната алијанса на собирачи на отпад. Главните цели на состанокот беа да се промовираат односите и да се изгради доверба меѓу собирачите на отпад од различни региони и да се прослави Меѓународниот ден на собирачите на отпадот на 1-ви март. 

Меѓу целите на движењето се и средното; што треба:

* ги признаваат правата на собирачите на отпад нивното право да имаат пристап до отпадот.
* плаќаат правични и подобри цени на собирачите на отпад за враќање на материјалите што може да се рециклираат и повторно да се користат.
* градење прифатливи, комфорни, квалитетни станови за сите оние кои го собираат отпадот и нивните семејства.
* давање тендери за управување со отпад на собирачи на отпад итн.
* обезбеди здравствено и животно осигурување за сите собирачи на отпад и нивните семејства.

Наводи
------

1. ↑  globalrec.org; adalwyd 16 Mai 2023.
2. ↑  recycling-magazine.com; adalwyd 16 Mai 2023.