recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ова е календарот за *редовна година која започнува во понеделник*.

Редовна година е година, која не е престапна.

Овој календар е валиден за годините: 1900, 1906, 1917, 1923, 1934, 1945, 1951, 1962, 1973, 1979, 1990, 2001, 2007, 2018, 2029, 2035, 2046, 2057, 2063, 2074, 2085, 2091.

---

```
       Јануари                Февруари                  Март
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
 1  2  3  4  5  6  7              1  2  3  4              1  2  3  4
 8  9 10 11 12 13 14     5  6  7  8  9 10 11     5  6  7  8  9 10 11
15 16 17 18 19 20 21    12 13 14 15 16 17 18    12 13 14 15 16 17 18
22 23 24 25 26 27 28    19 20 21 22 23 24 25    19 20 21 22 23 24 25
29 30 31                26 27 28                26 27 28 29 30 31
 
       Април                    Мај                    Јуни
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                   1        1  2  3  4  5  6                 1  2  3
 2  3  4  5  6  7  8     7  8  9 10 11 12 13     4  5  6  7  8  9 10
 9 10 11 12 13 14 15    14 15 16 17 18 19 20    11 12 13 14 15 16 17
16 17 18 19 20 21 22    21 22 23 24 25 26 27    18 19 20 21 22 23 24
23 24 25 26 27 28 29    28 29 30 31             25 26 27 28 29 30
30
 
        Јули                   Август                 Септември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                   1           1  2  3  4  5                    1  2
 2  3  4  5  6  7  8     6  7  8  9 10 11 12     3  4  5  6  7  8  9
 9 10 11 12 13 14 15    13 14 15 16 17 18 19    10 11 12 13 14 15 16
16 17 18 19 20 21 22    20 21 22 23 24 25 26    17 18 19 20 21 22 23
23 24 25 26 27 28 29    27 28 29 30 31          24 25 26 27 28 29 30
30 31
 
      Октомври                 Ноември                Декември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
 1  2  3  4  5  6  7              1  2  3  4                    1  2
 8  9 10 11 12 13 14     5  6  7  8  9 10 11     3  4  5  6  7  8  9
15 16 17 18 19 20 21    12 13 14 15 16 17 18    10 11 12 13 14 15 16
22 23 24 25 26 27 28    19 20 21 22 23 24 25    17 18 19 20 21 22 23
29 30 31                26 27 28 29 30          24 25 26 27 28 29 30
                                                31
```

Поврзано
--------

* Претходна година (редовна)
* Следна година (редовна)
* Претходна година (престапна)
* Следна година (престапна)
* Целогодишни календари
**Ставрос Кочопулос** — македонски правник од Егејска Македонија.

Активно се вклучува во НОБ и е еден од основачите и раководителите на Словеномакедонскиот ослободителен фронт (СОФ) во Леринско. За време на Граѓанската војна во Грција заземал разни политички и воени функции: претседател на Окружниот одбор на народната власт во Леринско, секретар на партиската група на НОФ, член на Главното раководство на НОФ, владин претставник и други. Кочопулос отсекогаш бил во служба на КПГ и доследно ја спроведувал нејзината политика по македонското национално прашање. По Граѓанската војна бил член на раководството на организацијата „Илинден".

Наводи
------

1. ↑  *Егејска Македонија во НОБ - 1949*. **VI**. Скопје: Архив на Македонија. 1983. стр. 488. `|access-date=` бара `|url=` (help)
Главен влез (од запад)
Музејот погледнат од север
**Померански покраински музеј** (германски: *Pommersches Landesmuseum*) — јавен музеј во Грајфсвалд, Западна Померанија, посветен на историјата и уметноста на Померанија (Поморје). Најголемите изложби прикажуваат археолошки пронајдоци и артефакти од областа на Померанија и слики, од автори како што е Каспар Давид Фридрих, кој бил жител на Грајфсвалд. Музејот работел во текот на периодот 1998-2005 во историскиот францискански манастир.

Близу Бинц на блискиот остров Риген, се гради придружен објект на музејот во непосредна близина на Замокот Границ, поранешна ловечка куќа на принцовите од Риген. Овој објект ќе биде посветен на историјата на островот.

Музејот на почетокот на XX век во Штетин, тогашен главен град на покраината Померанија, бил наречен „Померански покраински музеј за старите времиња" (*Provinzialmuseum pommerscher Altertümer*), кој подоцна бил именуван само со Померански покраински музеј од 1934.

Наводи
------

1. ↑  Werner Buchholz, *Pommern*, Siedler, 1999, p. 438, ISBN 3-88680-272-8

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница

Координати: 54°5′41″N 13°22′57″E﻿ / ﻿54.09472° СГШ; 13.38250° ИГД﻿ / 54.09472; 13.38250

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 241554163
* LCCN: nr2001005872
* ISNI: 0000 0001 2154 3440
* GND: 2182006-5
* SUDOC: 127133658

 |

 |
**Сибирска ригеста верверица** (*Eutamias sibiricus*) е претставник од семејството верверици. Таа живее само во тајги. Телото и е долго 12-17 см, а опашката 6-9 см. На прстите има остри канџи со помош на кои одлично се искачува, иако воглавно живее на земја. Се храни со плодови, семки, фиданки на дрвја и грмушки, габи и јајца од птици и бубачки. За зимата собира залихи од храна кои ги закопува во дупка во земјата. На тој начин сибирските ригести верверици шират семиња од разни растенија и спори од габи, поради што играат важна улога во екосистемот на тајгите. Нивните живеалишта, кои ги копаат под земјата, се мошне чисти и уредни, па отпадоци и измет чуваат во посебни ходници. Во текот на зимата спијат зимски сон. Се будат во април, по што почнува сезоната за парење. Во мај и јуни женките котат 3-7 млади, кои уште неколку недели остануваат во подземното живеалиште.

Наводи
------

1. ↑  Tsytsulina, K.; Formozov, N.; Shar, S.; Lkhagvasuren, D.; Sheftel, B. (2008). „Tamias sibiricus". *Црвен список на МСЗП*. Меѓународен сојуз за заштита на природата. `|access-date=` бара `|url=` (help)
2. ↑  *Tamias (Eutamias) sibiricus* Архивирано на 5 јуни 2010 г. Mammal Species of the World, 3rd ed.
3. ↑  IUCN (International Union for Conservation of Nature) 2008. Tamias sibiricus. In: IUCN 2015. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2015.2.. Downloaded on 10 July 2015.
Спомен-плоча од НОБ во Бањани, на која се наоѓа името на Русе Рајчев
**Русе Митрев Рајчев** ( 1923
 во Бањане, Скопско — 12 април 1945

 во Банова Јаруга, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно селско семејство. Завршил основно училиште, а потоа стопанисувал како земјоделец. По доаѓањето на Шеснаесеттата македонска ударна бригада во Скопска Црна Гора, сестрано ја помагал. На 30 септември 1944 година ѝ се приклучил. Во состав на истата најпрво се борел против балистичките банди на терените на Скопска Црна Гора и против моторизираните германски колони во Качаничката Клисура, а по ослободувањето на Македонија учествувал во ликвидирањето на балистичките банди на Косово. На 12 април 1945 година бил учесник во пробивот на Сремскиот фронт. Храбро загинал во борбата за ослободување на Банова Јаруга. Бил закопан на местото каде што загинал.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 121. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
***Пепел*** ― слика на масо на платно од норвешкиот симболистички сликар Едвард Мунк. Насликана во периодот 1894-95 година, сега е во збирката на Националната галерија на Норвешка во Осло.

Делото ја отсликува критичната сцена во обидот за водење љубов помеѓу двојка во шумата, што го сторило мажот подгрбавен од срам или одвратност, а разбушавената жена со широко отворени очи и неподвижна од фрустрација или очај. Насловот на сликата предлпжува дека, од која било причина, во тој момент изгорела жештината на нивната страст.

Веројатно не е безначајно што сцената е насликана во време кога самиот Мунк имал кратка тајна врска со Мили Таулов, сопруга на братучед, при што и тие ќе се сретнат во шумата. Всушност, уметникот потоа напиша на литографија на делото „Ја чувствував нашата љубов како лежи на земјата како пепел".

Во 1925 година, на 62-годишна возраст, Мунк направил втора поимпресионистичка верзија на сликата што виси во Мунковиот музеј во Осло. Ако инцидентот прикажан на сликата бил од лична природа, тој јасно остави свој белег.

Поврзано
--------

* Список на слики на Едвард Мунк
* *100 велики слики*

Наводи
------

1. ↑  „Ashes". National Museum of Norway. Посетено на 20 април 2021.
2. ↑  „Ashes, 1894 by Edvard Munch". Edvard Munch.org. Посетено на 20 април 2021.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Едвард Мунк |
| --- |
|  |
| Слики | 
* Список на слики
* *Болното девојче* (верзии 1885–1926)
* *Ингер на плажа* (1889)
* *Меланхолија* (1891–1893)
* *Бакнеж крај прозорецот* (1892)
* *Богородица* (1892–1895)
* *Ѕвездена ноќ* (1893)
* *Љубов и бол* (1893–1895)
* *Крик* (верзии 1893–1910)
* *Беспокој* (1894)
* *Пепел* (1894–95)
* *Созревање* (1894–95)
* *Љубомора* (верзии 1895 до 1930)
* *Бакнеж* (1897)
* *Танц на животот* (1899–1900)
* *Божик во бордел* (1903–04)
* *Карикатурен портрет на Тула Ларсен* (1905)
* *Утринска проѕевка* (1913)
* *Модел покрај плетена столица* (1919–1921)
* *Автопортрет. Меѓу часовникот и креветот* (1940–1943)

 |  |
|  |
| Музеи | 
* Мунков музеј

 |
|  |
| Поврзано | 
* *Едвард Мунк* (филм од 1974)

 |

 |
**Стагфлација** — состојба на економијата која се одликува со општ скок на цените (инфлација) со пад на производството. Оттука и името на оваа појава, стагнација + инфлација = стагфлација.

Постојат две „школи" на мислење заради што доаѓа до стагнација. Едната е кога има зголемена побарувачка за одреден ресурс (и затоа зголемување на цената на истиот) и чиј недостаток во исто време предизвикува пад на производството. Пример е скокот на цените на нафтата на светскиот пазар во 1973 година. година, бидејќи е познато дека цената на нафтата е вклучена во цената на речиси секој производ, додека поради недостаток на истото производство падна. Во овој случај во прашање е ефикасноста на мерките и инструментите што се користат за заштита од инфлација, бидејќи тие директно влијаат врз состојбата на економијата и слободниот пазар (на пр. административни цени). Друг пример е комбинираниот ефект на инструментите што ги користи Народната банка (печатење на готовина што предизвикува инфлација) заедно со мерките за економска политика што ги спроведува владата (прекумерно мешање во пазарот на трудот и цените, што доведува до пад на производството). Заедно, ова води кон пад на вредноста на домашната монета, што не е придружено со зголемување на производството, што доведува до стагфлација.

Двете главни школи на економија (кејнзијанската и чикашката) имале различни погледи за нештата што предизвикуваат стагфлација. Кејнзијанците го застапувале гледиштето кое се потпира на т.н Филипсова крива, историски концепт во економијата, каде што постои т.н Trade off на инфлацијата и невработеноста, каде што зголемувањето на инфлацијата доведува до намалување на невработеноста и обратно. Таа теорија дожиевеала крах во раните 1970-ти во Америка, токму со појавата на стагфлација. Од друга страна, чикашката школа (монетаристи), предводена од Фридман и Фелпс, се залагала за таканаречената природна стапка на невработеност. Монетарците и нивните перцепции за либералниот и дерегулираниот пазар, исто така, биле демантирани од реалноста на глобалната криза на финансискиот пазар, која започнала со американската криза на пазарот на недвижности во 2007 година.
**Пепато** е полутврдо сирење од овчо млеко со зрна бибер.   Пепато има главно потекло од Сицилија каде што е дел и од регионалното готвење. Обично се користи и како сирење старо 2-4 месеци, но благата помлада верзија (10 дена) лесно може и да се најде во италијанските продавници. За време на одземањето на сурутката се додаваат зрна бибер.

Наводи
------

1. ↑  Burros, Marian (1998-07-01), "In Napa's Shadow, Sonoma Shines". *The New York Times*, .
2. ↑  Black, Jane (2005-04-24), "Cheese, Please:From Camembert to Brie on a California Road Trip". *The Washington Post*, .
3. ↑  Michael Kornick, Michael (2007–05), "Asparagus with prosciutto di parma, pecorino pepato, and poached eggs". *Epicurious*, .

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Италија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Сивиот клукајдрвец** (*Picus canus*), исто така познат како **сиволикиот клукајдрвец**, е Евроазиски член на клукајдрвци на семејството Piciformes. Го има и во Македонија.

Опис
----

Неговите перја наликуваат на неговиот роднина Европскиот зелен клукајдрвец. Горниот дел од неговото тело е зелен, а неговиот долен дел е бледо сив со жолта задница. Има сива глава со црни влакна над клунот. Мажјакот има црвено чело, пократок врат, потенок клун и малку позаоблена глава од зелениот клукајдрвец.
Долг е 25–28 см и тежи 130-180 грама.

*Picus canus*

Живеалиште
----------

Сивиот клукајдрвец живее во листопадните и мешаните шуми. Се пари во мај и може да снесе од 5 до 10 јајца кои се одгледувани од двата родители. Младите се изведуваат по 15-17 дена и учат како да летаат во нивната четврта недела.

За време на летниот период, сивиот клукајдрвец јаде црви, ларви од лебарки и други инсекти. Во зимскиот период се храни со семиња, и може да дојде дури во градини каде што може да се храни.

Call from the Central Himalayas

Систематизација
---------------

Има два вида птици наречени сив клукајдрвец: *Dendropicos spodocephalus* и *Picus canus*.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Picus canus*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.

* Gorman, Gerard (2004): Woodpeckers of Europe: A Study of the European Picidae. Bruce Coleman, UK. ISBN 1-872842-05-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сив клукајдрвец" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4291532-6

 |

 |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Спомен плоча на сите загинати борци во НОВ од селото Чучер-Сандево, меѓу кои и Русе Ливрински
**Русе Симов Ливрински** ( 1923
 во Чучер, Скопско —  1945

 во Будровци, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. По завршувањето на основното училиште изучил занает, а по завршувањето на занаетот работел како столар. Стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во борбите против Германците и балистите на падините на Скопска Црна Гора, како и во акциите против моторизираните германски колони во Качаничката Клисура. По ослободувањето на Македонија земал учество во пробивот на Сремскиот фронт. Храбро загинал при крајот на април 1945 година во борбите против Германците и усташите кај Будровци, близу Ѓаково. Бил закопан од соборците на борбената позиција.

Поврзано
--------

* Ѓорѓија Ливрински
* Божин Ливрински

Наводи
------

1. 1 2 3  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 85. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
2. 1 2  Стојановски - Цоњче, Бојко (1999). *Скопско црногорие: од Бразда до Брњарци - III Книга*. Скопје: "Гоце Делчев". стр. 94–95. ISBN 9989-35-022-1.
Кривата „пеперутка"
**Пеперутка** — трансцендентна рамнинска крива откриена од Темпл Х. Феј. Кривата ја определуваат следниве параметарски равенки:

{\displaystyle x=\sin(t)\left(e^{\cos(t)}-2\cos(4t)-\sin ^{5}\left({t \over 12}\right)\right)}
{\displaystyle y=\cos(t)\left(e^{\cos(t)}-2\cos(4t)-\sin ^{5}\left({t \over 12}\right)\right)}
или со следнава поларна равенка:

{\displaystyle r=e^{\sin \theta }-2\cos(4\theta )+\sin ^{5}\left({\frac {2\theta -\pi }{24}}\right)}

Поврзано
--------

* Пеперутка (алгебарска крива)

Наводи
------

* Fay, Temple H. (1989). „The Butterfly Curve". *Amer. Math. Monthly*. **96** (5): 442–443. doi:10.2307/2325155. JSTOR 2325155.
* „Крива „пеперутка"" од Ерик В. Вајсштајн — MathWorld (англиски)

Надворешни врски
----------------

* Анимација на исцртувањето на кривата „пеперутка" (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на геометријата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Рамнојазичнна согласка** (**ламинална**) е глас што се создава со рамниот (сплеснат) дел зад врвот на јазикот. Се разликуваат со врвнојазичните согаски (апикални), кои се добиваат со создавање на препрека само со врвот на јазикот. Оваа разлика важи само за преднојазичните согласки (коронални), каде се користи предницата на јазикот. 

Разликувањето на рамнојазични наспроти врвнојазични согласки не е честа појава во рамките на еден ист јазик. Меѓутоа оваа противположба е мошне застапена во австралиските јазици, кои обично немаат струјни гласови. Вон Австралиј, тие се најесто фонемски со струјните и слеаните согласки наместо со избувните, иако некои домородни јазици во Калифорнија ги разликуваат и со избувните, додека пак кенискиот јазик дахало ги разликува само со избувни. Разлика помеѓу рамнојазичните и врнојазичните гласови во венечното подрачје прават српскохрватскиот и баскискиот, додека пак полскиот и мандаринскиот ја прават таа разлика во задновенечното подрачје.

Мошне честа рамнојазична творба е забно-венечната, која го опфаќа забниот венец сè до самите заби, но е истакната малку понапред од другите венечни странични согласки, кои опфаќаат поголем дел од забнот венец (па затоа можат да се сметаат за задновенечни). Оваа ситуација се среќава во францускиот јазик. 

Во Меѓународната фонетска азбука (МФА), рамнојазичните согласки се означуваат со дијакритичниот знак U+033B ◌̻ придружен подреден квадрат (HTML: `&#827;`).

Поврзано
--------

* Врвнојазична согласка
* Подјазична согласка
* Преднојазична согласка
* Место на творба

Наводи
------

* Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). *The Sounds of the World's Languages*. Oxford: Blackwell. ISBN 978-0-631-19815-4.

1. ↑  Позната и како **ламинал**.
**Стадионот Јувентус** (англиски: *Juventus Stadium*) е фудбалски стадион во Торино кој е изграден во септември 2011 година на местото на стариот Деле Алпи. На него своите домашни натпревари ги игра екипата на Јувентус, која воедно е и сопственик на стадионот. Стадионот има сместивост од 41.000 гледачи, а димензиите на теренот се 105 × 68 метри.

Историја
--------

Стадионот бил отворен на 8 септември 2011 кога Јувентус одиграл пријателски натпревар со најстариот клуб на светот, англискиот Нотс Каунти. Првиот официјален натпревар на овој стадион се одиграл на 11 септември во рамките на второто коло од сезоната 2011-2012 во Серија А, кога Јувентус со резултат 4-1 ја совладал екипата на Парма. Првиот погодок на стадионот го постигнал швајцарецот Стефан Лихтштајнер во 17. минута од натпреварот.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница
* Новиот стадион на Јувентус

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Стадиони на Јувентус |
| --- |
|  |
| Јувентус Стадион • Олимписки стадион во Торино • Деле Алпи • Стадион ди Корсо Марсиљија • Стадион ди Корси Себастополи • Велодром Хумберт I |

 |
**„Пепелта е најчистото бело"** (кинески: 江湖儿女) — филм на режисерот Џија Жанке од 2018 година. Главните улоги ги играат: Тао Жао, Фан Лијао и Јинан Дијао.

Синопсис
--------

Филмот претставува приказна за една насилна љубов која трае дури 16 години. Во 2001 година, во некогашниот рударски град Датонг живее гангстерот Бин. Во него се вљубува Кијао која, во една прилика, кога Бин е опколен од припадниците на протвничката банда, го зема неговито пиштол и пука во нив. Поради тоа, Кијао е уапсена и осудена на затворска казна во траење од пет години. Додека ја отслужува казната, Бин ниту еднаш не ја посетува неа. Кога излегува од затворот, Кијао дознава дека Бин има друга девојка, така што таа се враќа во Датонг каде станува сопственичка на мала кафеана. Неочекувано, 16 години подоцна, Бин ѝ се јавува на Кијао, а кога се среќаваат, таа сфаќа зошто: Бин е во инвалидска количка. Сепак, Кијао почнува да се грижи за него...

Наводи
------

1. ↑  РТС, Пепео је најчистије бео (пристапено на 15.4.2022)
**Самсара** (санскрит: संसार, *saṃsāra*) се однесува на циклусот на реинкарнација или прераѓање во религиите како што се хиндуизам, будизам, џаинизам, сикизам и некои други.

Според овие религии, кармичкиот „долг" во време на смртта се наследува и се пренесува во состојбата во која човекот се прераѓа. За време на секој земен живот, делата (добри или лоши) ја одредуваат натамошната судбина на човекот во процесот на прераѓањето. Според будизмот, за време на смртта волјата се пренесува во свесниот дел популарно наречен душа, која после одреден период (во Тибет наречен бардо), ги оформува основите за новото биолошко тело и новиот живот. Овој процес се одвива сè додека човекот да ја постигне состојбата наречена мокша.

Кога некој прави лоши дела во животот, ќе се прероди како животно или нешто уште полошо.

Поврзано
--------

* Карма
* Реинкарнација
* Нирвана
* Его
* Маја (илузија)

Наводи
------

1. ↑  "Достигнување на нивото на боговите Архивирано на 29 октомври 2008 г.", *Хиндуизам*, Канадска енциклопедија.

Надворешни врски
----------------

* Самсара - патување во овој универзум и вон него
* Реинкарнација: едноставно објаснување
* Карма во сикизмот[*мртва врска*]
* За реинкарнацијата

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00569513
* NKC: ph307583

 |

 |
**Рамуш Харадинај** (албански: *Ramush Haradinaj*), Глоѓане кај Дечани, 3 јули 1968

) - поранешен герилски водич на ОВК и поранешен премиер на Косово. Обвинет е за воени злосторства врз Србите за време на Косовската војна.

Животопис
---------

Харадинај е роден на 3 јули 1968 година во Глоѓане, Дечани во Косово. По демонстрациите на Косовските Албанци, во 1989 година емигрирал во Швајцарија, каде што е регрутиран во Народното движење на Косово од кое се создала Ослободителна Војска на Косово. Во Швајцарија научил кунг-фу и воени вештини. Во Албанија, во 1996 година, завршил обука и се приклучил во основањето на терористички бази во градовите Кукс и Тропоја. На Косово доаѓал само илегално, додека во средината на 1997 година се вратил трајно во Косово, каде што, со браќата Даути и Шкељзени, организирал терористички напади на полицијата ширум Косово. Во април истата година, станал еден од регионалните команданти на ОВК.
  

Харадинај бил обвинет од правосудните органи во Србија за воени злосторства за време на војната во Косово, поради што е издадена меѓународна потерница по него. Врз основа на тоа, кон крајот на 2016 година, Харадинај бил уапсен во Франција.

Наводи
------

1. ↑  „Харадинај пред суд, Вучиќ бара екстрадиција", *Вест*, година XVII, 6,7 и 8 јануари 2017, стр. 11.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 1815206
* LCCN: n2001040036
* ISNI: 0000 0000 4513 0643
* GND: 133757269

 |

 |
Пептид
**Пептид** е азотно органско соединение кое се состои од аминокиселински мономерни единици. Пептидите настануваат кога две или повеќе аминокиселини се поврзуваат по пат на полимеризација. Врските кои се создаваат помеѓу одделните аминокиселини во пептидот се нарекуваат пептидни или амидни врски. Тие се создаваат меѓу аминогрупата од едната и карбоксилната група од другата аминокиселина. Пептидите со над 100 мономери се наречени белковини. Не постои остра граница помеѓу пептидите и белковините според бројот на нивните аминокиселински единици. Некои долги пептиди како бета амилоид може да се сметаат за белковини, додека пак кратки белковини како инсулинот може да се сметаат за пептиди.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на хемијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85099692
* BNF: cb119402247 (податоци)
* NDL: 00569089
* NKC: ph115712

 |

 |
**Самопаркирник**, **систем за самопаркирање**, **систем за автоматско паркирање** – автономен систем за маневрирање автомобил кој го движи возилото од сообраќајната лента во местото за паркирање за да изврши паралелно паркирање, нормално или паркирање под агол. Самопаркирникот има цел да ја зголеми удобноста и безбедноста на возење во ограничени (притеснети) услови каде се бара големо внимание и искуство за да се управува колата. Маневрирањето за паркирање се постигнува со координирана контрола на аголот и брзината на воланот при што се зема предвид постојната ситуација на околината за да се обезбеди движење без судир во слободниот простор.

Автомобилот е пример на нехолономен систем каде бројот на расположливи контролни команди е помал од бројот на координати кои ја претставуваат неговата позиција и ориентација.

Еден од првите системи за помош при паркирање на кола бил мануелен. Тој користел четири дигалки со тркала за да ја подигне колата и потоа да ја странично да ја придвижи во расположливиот простор за паркирање. Механичкиот систем бил предложен во 1934 година, но никогаш не бил комерцијално понуден во некој модел.

Наводи
------

1. ↑  
Paromtchik, Igor; Laugier, Christian (April 1996). „Motion Generation and Control for Parking an Autonomous Vehicle" (PDF). *Proceedings of the IEEE International Conference on Robotics and Automation*. Minneapolis, MN, USA. стр. 3117–3122. doi:10.1109/ROBOT.1996.509186. Посетено на 10 May 2015.
2. ↑  
Corporation, Bonnier (September 1934). „Four Wheels On Jacks Park Car". *Popular Science Monthly*. Посетено на 9 May 2015.
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Polygonia|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

**Руса седефка** (*Polygonia egea*) е пеперутка од семејството на шаренците. Пеперугата живее во Јужна Европа, а ја има и во Македонија.

Опис
----

Возрасните единки летаат од март до септември, во зависност од географската локација. Ларвите на пеперутки се хранат со растението *Parietaria officinalis*. Телото на пеперутката е темнокафено, а со иста боја се и антените. Горната страна на пеперутката е во кафеава боја. Внатрешноста на крилјата се исполнето со неправилни црни точки, а кон врвот на крилјата има темнокафени дамки. Самите крилја се забележителни по неправилната форма на рабовите. Покрај рабовите има темнокафена бордура. Долната страна наликува на исушен лист. Оваа страна е составена од различни нијанси на кафеава боја.

Наводи
------

1. ↑  "*Nymphalis* Kluk, 1780" at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
2. ↑  Stichel, H. in Seitz, A. ed. Band 1: Abt. 1, *Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietes, Die palaearktischen Tagfalter*, 1909, 379 Seiten, mit 89 kolorierten Tafeln (3470 Figuren)*Оваа статија содржи текст од овој извор, кој е во јавна сопственост.*

Поврзано
--------

* Пеперутки во Македонија

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q2247854
* BioLib: 51589
* BOLD: 26838
* EoL: 158409
* Fauna Europaea: 441675
* GBIF: 1898521
* iNaturalist: 142948
* IRMNG: 10466404
* LepIndex: 157634
* NCBI: 171598

 |

 |
Самодивските Езера.
**Самодивските езера** ― мала група леднички езера во планината Пирин, Пиринскиот дел на Македонија, Бугарија, дел од поголемата група Поповски Езера. Сместени се многу блиску еден до друг во мал цирк југозападно од Поповото Езеро помеѓу врвовите Џенгал, Момин Двор и Кралев Двор. Тие се наоѓаат на надморска височина од 2.373 м, 2.375 м, 2.372 м. Највисокиот има облик на чамец со големина од 75х85 м и површина од 3,20 декари; вториот наликува на бубрег и е подолг (100x35 м) со површина од 2,20 декари; најниската е и најмалата со големина 50х20 м и површина од само 1 декар. Самодивските Езера се сметаат за едни од најубавите во Пирин и со добра причина: тие се сместени меѓу високи карпи, меѓу нив се криви мал поток кој дури создава мал водопад меѓу повисоките езера. Нивните имиња потекнуваат од фолклорните верувања дека дрвените нимфи се собираат наоколу ноќе. Според легендата, областа била дом на ќерката на словенскиот бог Перун. Во непосредна близина поминува патеката помеѓу прибежиштето Безбог и езерото Тевно. Има соодветни места за кампување.

Наводи
------

Книги
* Душков, Д. Г.Петрушев и Т.Ковачки, Пирин пътеводител, Софија 1988 година, стр. 112.
**Самсунспор** е професионален Турски Фудбалски клуб сместен во градот Самсун. Клубот бил формиран по спојувањето на пет клубови:19 мај,Акинспор,Фенер младина,Самсунспор и Самсунспор Галатасарај. Боите на клубот се црвено бели,и тие нивните натпревари ги играат во стадионот на Самсун 19 19 мај.

Инаку во периодот од 1968-69 година тимот бил во 2 лига во домашното првенство.Клубот помеѓу вете лиги сè до 1993 година.По нивната промоција во 1 лига за шести пат ,клубот почнал да се натпреварува и во Европа.

Историја
--------

Самсунспор ја започнал својата историја во TFF Прва 2.Лига, втора дивизија од Турција. Фудбалскиот тим завршил на петтото место, во нивната прва сезона. Тимот исто така се натпреварувал и во Турскиот куп таа година.

Наводи
------

1. 1 2  SAMSUN 19 MAYIS tff.org (турски), accessed 23 May 2010
2. ↑  Samsunspor Tarihçe Архивирано на 29 јануари 2010 г. samsunspor.org.tr (турски), accessed 19 July 2010
3. ↑  Sivritepe, Erdinç 1965-1966 1. Lig turkish-soccer.com, accessed 19 July 2010
Маченичката **Васа** и нејзините тројца синови: **Теогнис**, **Агапиј** и **Пистус**
**Св. Васа Солунска** (понекогаш **Воденска**) е православна светица од просторите на Македонија, која живеела на крајот на 3 и почетокот на 4 век.

Житие
-----

Оваа ранохристијанска маченица пострадала за време на римскиот императорМаксимијан (286-308). Според преданијата, таа своите синови **Теогнис**, **Агапиј** и **Пистус** ги воспитувала во духот на христијанството. Мажот ѝ, кој бил пагански жрец, поради тоа ја замразил и ја предал кај локалниот судија. Потоа, императорот го принудил него сам да си ја осуди жената на смрт. Пред нејзините очи, тој ги убил сопствените деца, а таа била жестоко мачена и сечена. Св. Васа најчесто се сврзува со градот Воден, Егејска Македонија во околината на Солун. Таа е насликана во охридската црква „Св. Софија". Нејзини икони и фрески има во неколку цркви во Македонија, како и во неколку во Пиринскиот дел на Македонија. Македонската православна црква, Св. Васа ја чествува на 3 септември, односно на 21 август по стар стил.

Наводи
------

1. ↑  *Михајло Георгиевски, Македонски светци, Скопје, 1997*
2. ↑  „Македонски Православен Календар". Македониум. Посетено на 2010-07-24.
3. ↑  „Верски календар", *Дневник*, година XIX, број 5856, четврток, 3 септември 2015, стр. 24.

Поврзано
--------

* Список на македонски светци

Надворешни врски
----------------

* St. Bassa, Martyr, And Her Sons
**Русе Ѓурев Стојановски** ( 1926
 во Клечевце, Кумановско — 20 октомври 1944

 во Треска, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од многу сиромашно земјоделско семејство. Татко му се занимавал со земјоделство, а тој му помагал за потоа да работи како овчар. Во септември 1944 година, кога низ неговото село поминале партизаните, без двоумење ѝ се приклучи на Треттата македонска ударна бригада. Бил учесник во борбите кај Велес, Штип и други места. На 20 октомври 1944 година, на теренот на Треска, бил опколен од непријателот. За да не падне жив во непријателските раце, се фрлил во реката Треска и се удавил.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 258. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Светски економски форум** (англиски: *World Economic Forum*) - меѓународна непрофитна фондација, со седиште во Швајцарија. Секоја година, оваа организација го одржува познатиот самит во градот Давос.

Лого на Светскиот економски форум

Историјат
---------

Фондацијата е основана во 1971 година од Клаус Шваб, професор по бизнис на Универзитетот во Женева. Првобитното име на фондацијата било Европски менаџмент форум, а во 1987 година била наречена Светски економски форум. Во 2015 година, таа била признаена како меѓународна организација за јавно-приватна соработка.

Мисија и организација
---------------------

Мисијата на Светскито економски форум е „посветеност кон подобрување на состојбите во светот преку ангажман на бизнис, политичките, академските и други водачи во општеството за обликување на глобалните, регионалните и индустриските агенди". Светскито економски форум има седиште во Швајцарија, како и четири канцеларии во: Њујорк, Пекинг, Токио и Сан Франциско. Канцеларијата во Сан Франциско била отворена во 2016 година, со цел да ги покрива прашањата поврзани со т.н. четврта индустриска револуција.

Со фондацијата управува Одбор составен од истакнати светски претставници од бизнисот, политиката, академскиот свет и граѓанското општество. Притоа, членовите на Одборот не ги застапуваат личните интереси, туку се грижат за мисијата и вредностите на фондацијата. Светскиот економски форум има 1.000 членки, а тоа се големите светски компании со годишен промет над пет милијарди долари. Принципот на членство бил воведен во 1976 година. Фондацијата се финансира од своите членки, а годишната членарина е поставена скалесто според степенот на активност на членките. На пример, членките кои имаат статус „стратешки партнер" плаќаат членарина од 600.000 швајцарски франци.

Активности
----------

Светскиот економски форум организира бројни средби на кои учествуваат директори на големи светски компании, амбасадори, претседатели и премиери на држави, новинари, универзитетски професори итн. Притоа, фондацијата организира бројни иницијативи од областа на здравјето, образованието, борбата против корупцијата, заштитата на животната средина итн. Во 2017 година започнала Коалицијата за иновации за подготвеност во однос на епидемии, која со финансиска поддршка од околу половина милијарда долари (обезбедени од владите на Германија, Јапонија и Норвешка, како и Фондацијата на Бил и Мелинда Гејтс) има за цел да обезбеди вакцини за борба против глобалните епидемии. Исто така, Форумот издава и разни извештаи, како: Извештајот за глобалната конкурентност, извештаите за глобалниот туризам, за глобалните ризици, за глобалниот јаз меѓу родовите итн. Најпозната активност на Форумот се средбите што ги организира, вообичаено шест до осум средби годишно, кои се одржуваат на различни континенти. Сепак, најпознат е годишниот самит во Давос на кој може да се учествува само со посебна покана.

Наводи
------

1. 1 2  Кирко Бошкоски, „Светскиот економски форум во Давос - Глобална платформа за подобро утре", *Економија и бизнис*, година 18, број 225, март 2017, стр. 73-75.
Оваа статија се однесува на планина во северозападна Македонија.  За планината во Мала Преспа, погл. Сува Гора (Преспа).  
Сува Гора во рамките на Македонија.
Сувогорски опожарен предел
На Сува Гора, планина богата со варовник има доста каменоломи. Каменолом над селото Стенче
**Сува Гора** — стара грамадна планина во северозападниот дел на Македонија. Во нејзините подножја се Полошката Котлина од западната страна и долината на реката Треска од источната страна. Иако е релативно висока, таа сѐ уште нема развиен зимски туризам.

Особености
----------

Планината претставува типичен хорст издигнат помеѓу Полошката Котлина на запад, кањонската клисура на
реката Треска на исток, на север се протега до Илин Гроб, а оттаму продолжува во планината Осој, чии клонови се спуштаат во полите на Сува Река и Тетовска Суводолица. Планината со неотектонските движења е зафатена со рамномерно издигање на целата површина. Нејзиното било претставува пространо, широка и разбиена карстна висорамнина на височина од 1.600 м, која кон југ од највисокиот врв Дупен Камен (1.857 м) стрмно се спушта во селото Корито. Се протега во правец запад-југ-ззапад-север-североисток. Морфопластиката на Сува Гора овозможила да се одликува со значителна површина од 1.000 до 1.500 м (40 км2). Бидејќи е изградена од варовници, развиени се сите површински карстни облици, меѓу кои преовладуваат вртачите, а се среќаваат и неколку мали карстни полиња.

Наводи
------

1. ↑  Синадиновски, Јаким (1970). *Гостиварскиот крај: Природно-географски одлики и општествено-економски одлики*. Собрание на општината.
2. ↑  Географско друштво на СР Македонија; Македонско географско друштво (1971). *Географски разгледи* (8-10. изд.). Друштво.

Поврзано
--------

* Сува Гора — истоимена планина во Мала Преспа, продолжеток на Галичица

Надворешни врски
----------------

* Сува Гора на Ризницата ?
* Сува Гора не е сува планина Архивирано на 31 јануари 2016 г. — репортажа на Утрински Весник
**Проект „Математичко родословие"** (англиски: *Mathematics Genealogy Project*, MGP) — семрежна база на податоци за академското родословие (генеалогија) на математичарите. Во септември 2010 г. проектот содржел информации за преку 160.000 математичари кои учествуваат дејствуваат на „истражно ниво". Записите обично содржат година на дипломирање, алма матер, докторски ментор и докторски аспиранти

Цели
----

Опишувајќи ја своитеа цели, проектот се изјаснува: „Кога ги употребуваме зборовите „математика" или „математичар" ширум овој проект, нив ги подразбираме во мошне широка смисла. Затоа, кај нас се добредојдени сите релевантни податоци од полето на статистиката, информатиката и оперативното истражување."

Делокруг
--------

Родословните информации на проектот се добиваат од извори како *Dissertation Abstracts International* („Меѓународни извадоци од дисертации") и *Notices of the American Mathematical Society* („Билтен на Американското математичко друштво"), но може да дојдат од било кој учесник на проектниот портал. Во базата може да се пребаруваат имињата на математичарите, универзитетите кајшто студирале, годината на доделување на академскиот чин, наслов на дисертацијата, имињата на менторите и вторите ментори, земјата на доделување на чинот (со знаменце), список на докторски аспиранти и бројот на академски потомци. Наведени се и некои историски значајни личности што немале докторат, како што е Жозеф-Луј Лагранж.

Поврзано
--------

* Историја на математиката

Наводи
------

1. 1 2 3  Jackson, Allyn (2007), „A labor of love: the Mathematics Genealogy Project" (PDF), *Notices of the American Mathematical Society*, **54** (8): 1002–1003.
2. ↑  Carr, Sarah (August 18, 1999), „Retired Mathematician Develops a Family Tree of the Scholars in His Field", *The Chronicle of Higher Education*.
3. 1 2  Worth, Fred (2006), „A Report on the Mathematics Genealogy Project" (PDF), *MAA FOCUS*, **26** (8): 40–41.
4. ↑  „Проект Математичко родословие" (англиски)
5. ↑  Изјава за целите, Проект „Математичко родословие" (англиски)
6. ↑  Од каде ви се податоците? — ЧПП на проектот „Математичко родословие" посет. 28 март 2010 г
7. ↑  Жозеф Лагранж, „Ја покажуваме врската со Ојлер за да укажеме на поврзаноста во нашата интелектуално наследство". (hbc), Проект „Математичко родословие" (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Википодатоци го има својството ***P549*** за MGP-назнака (употреба) |

* Проект „Математичко родословие" (англиски)
**„Рафал во небото"** (српски: *Рафал у небо*) — филм на режисерот Војислав Вања Бјењаш од 1958 година. Автор на музиката е Бојан Адамич, а главните улоги ги играат: Берт Солар, Дара Чалениќ, Велимир Бата Живојиновиќ и Павле Вуисиќ.

Синопсис
--------

Еден партизански офицер ја наоѓа својата куќа запалена, а децата убиени. Тој решава на истиот начин да му се одмазди на четникот Маливук за направеното злосторство. Меѓутоа, кога се соочува со немоќните деца, тој сфаќа дека не може да ги убие поради злосторството на нивниот татко, па наместо во нив, пука во небото...

Наводи
------

1. ↑  Рафал у небо (пристапено на 4.12.2022)
**Самурот** (*Martes zibellina*) е претставник од семејството куни. Може да биде долг до 45 см и тежок до 2 кг. Крзното му е кафеаво-црно, а на грлото има светлокафеава дамка. На прстите има остри канџи кои може малку да ги вовлече. Живее во зимзелени шуми до горни текови на реки. Најчесто е ноќно животно, иако некои се движат исклучиво дење. Освен во периодот на парење, самурите живеат самостојно. Тоа се внимателни животни, кои добро се качуваат и скокаат. Се хранат со верверички, глувци, птици, риби, но и со плодови и шумски семки. За неповолни времиња собираат храна во брлозите создавајќи залихи. Се парат на пролет, а дури следната година во април женката ќе окоти две до пет млади во засолниште помеѓу корењата на стеблата или пукнатините меѓу камењата. Освен главниот брлог, имаат и бројни привремени брлози. Самурот бил интензивно ловен поради ценетото крзно, поради што е истребен во Европа.

Наводи
------

1. ↑  Monakhov, V.G. (2016). „*Martes zibellina*". *Црвен список на МСЗП*. МСЗП. **2016**: e.T41652A45213477. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T41652A45213477.en.
**Проектот Веста** ― непрофитабилно промовирање на забрзано атмосферско влијание на вулканскиот оливин како стратегија за повлекување клима со цел да се фати јаглеродот примен во светските океани. Седиштето на организацијата е во Сан Франциско и е основано во 2019 година. Тие се насочени на зголемување на обемот и квалитетот на научните докази кои стојат зад забрзаното атмосферско дејство, со цел да се направи тоа економски исплатлива можност за отстранување на јаглерод во атмосферата. Веста тврди дека нивната цел е 10 долари по тон за постигнување економска одржливост, но некои критичари не сметаат дека ова е остварливо. Извршниот директор Том Грин тврди „Ако го шириме оливинот над 2% од светското море во светот, тогаш тоа ќе биде доволно за да се соберат 100% од човечките емисии". За да промовираат понатамошно усвојување на технологијата, тие ја објавуваат целата своја наука и методи со отворен извор.

Постапката на Проектот Веста ги имитира природните постапки на атмосферски влијанија за да го преобрази оливинот во силикати и други стабилни хемикалии, како калциум карбонат кој се таложи до дното на океаните, бидејќи морскиот живот ја троши хемикалијата што природно се појавува и умира (видете гаглерод во циклусот на вода за повеќе информации). Брановитото дејство на плажите на кршен оливин овозможува побрзо атмосферски влијанија отколку другите природни наслаги на оливин, кои примаат само ограничени количини на јаглерод диоксид. Веста во мај 2020 година објавила дека започнале контролирани испитувања на пристапот во две приватни плажи на Карибите и бараат други места за испитување. Опитот бил финансиран од мешавина на општо финансирање, грантови и кредити за фаќање на јаглерод од компании како Stripe кои купиле 3.333 тони запленување јаглерод за 75 долари по тон. Како дел од почетните опити, тие следат дали пристапот ослободува отрови од оливинот, како што е биорасположивиот никел, во високи концентрации во вода.

Наводи
------

1. 1 2  „A Caribbean beach could offer a crucial test in the fight to slow climate change". *MIT Technology Review* (англиски). Посетено на 2 мај 2021.
2. ↑  Delbert, Caroline (11 јуни 2020). „How This Strange Green Sand Could Reverse Climate Change". *Popular Mechanics* (англиски). Посетено на 2 мај 2021.
3. 1 2  Peters, Adele (29 мај 2020). „Ever been to a green sand beach? The newest geohack to fight climate change". *Fast Company* (англиски). Посетено на 2 мај 2021.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Обратен подкаст за климатските промени, сезона 2, епизода 23 на Проект Веста
Менхетен проектот резултира со создавање на првата атомска бомба, и за првпат во историјата јадрена детонација, 16 јули, 1945.
**Проект „Мехнетн"** — заеднички проект на САД, Обединетото Кралство и Канада кој имал за цел развој на јадрено оружје (атомска бомба) за време на Втората светска војна.

Историја
--------

Во 1939 година американските научници го натерале претседателот Френклин Рузвелт да направи програма за истражување на потенцијалната воена примена на физијата и биле одвоени 6.000 долари. До 1942 проектот бил кодиран како Менхетен, по местото на Колумбискиот универзитет, каде што било направено почетното истражување. Истражувањето, исто така, се вршело и на Универзитетот во Калифорнија и на Универзитетот во Чикаго. Во 1943 година била основана лабораторија за конструирање на бомбата во Лос Аламос, Ново Мексико, и бил составен тим од научници на чело со Ј.Роберт Опенхајмер. Производството, исто така, се извршило и во Оук Риџ, Тенеси, и Ханфорд, Вашингтон. Првата бомба била пробно експлодирана во Аламогордо, воздухопловна база на југ во Ново Мексико. До својот крај проектот чинел околу 2 милијарди долари (22 милијарди долари во сегашно време) и вклучил 125.000 луѓе.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 124438256
* LCCN: n88074979
* ISNI: 0000 0001 2242 7230
* GND: 4278070-6
* NLA: 35354474
* NKC: kn20070212001

 |

 |
**Сихле Алин** (руски: *Сихотэ-Алинь*) — планински гребен и вулканско поле на Далечниот Исток на Русија, кој се наоѓа по должината на брегот на Тихиот Океан. Се простира на 1200 километри североисточно од Владивосток на територијата на Приморскиот и Хабаровскиот крај. Тој претставува водена граница помеѓу реката Амур и брегот на Тихиот Океан. Планинскиот опсег е широк 250 километри. Највисокиот врв е Тордоки Јани (2.077 метри).

Гребенот е богат со злато, олово и други обоени метали како јаглен. Подножјето е составено од базалтски висорамнини. На југ и исток има бројни гребени, а на запад - бројни долини.

Растителноста во Сихле Алин е многу разновидна. Во јужниот и централниот дел, до височина околу 500 метри, се наоѓа листопадна тајга со претежно манџурски видови на растенија. Северниот дел е шума со смрека.

До раните 1980-ти, на подножјето на Сихле Алин, живеел ендемски подвид на леопард, наречен Амурски леопард. Сибирскиот тигар е уште еден подвид на една голема мачка која живее во оваа област.

На територијата на Сихоте Алин, нема области со висок степен на опасност од лавина. Најголемиот дел е окупиран од области со низок степен на опасност од лавина.

Во 2001 година, Сихле Алин бил вклучен во Списокот на светското наследство на УНЕСКО како природно место.

Наводи
------

1. ↑  Slaght, J. C. D. G. Miquelle, I. G. Nikolaev, J. M. Goodrich, E. N. Smirnov, K. Traylor-Holzer, S. Christie, T. Arjanova, J. L. D. Smith, Karanth, K. U. (2005) *Chapter 6. Who's king of the beasts? Historical and recent body weights of wild and captive Amur tigers, with comparisons to other subspecies*. Pages 25–35 in: Miquelle, D.G. Smirnov, E.N. Goodrich, J.M. (Eds.) *Tigers in Sikhote-Alin Zapovednik: Ecology and Conservation*. PSP, Vladivostok, Russia (in Russian)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сихоте Алин" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Википатување има туристички водич за ***Сихоте Алин***. |

* Sikhote-Alin — Енциклопедија Британика (англиски)
* UNESCO — Sikhote-Alin World Heritage Site
* Natural Heritage Protection Fund: Central Sikhote-Alin - *at Natural Heritage Protection Fund*
* Zhuravlev, Yu. N. ed. (2000) *Стратегия сохранения биоразнообразия Сихотэ-Алиня = A Biodiversity Conservation Strategy for the Sikhote-Alin'* Vladivostok: Russian Academy of Sciences, Far Eastern Branch Архивирано на 6 февруари 2016 г.