**Граѓанскиот реализам** е книжевен правец од 1848 ( Мартовска револуција ) до крајот на 19 век, кој се појавил првенствено во Германија. Обично се дели на две фази: во првата фаза (1849-1859) се дефинираат програмските основи. Во втората фаза, граѓанскиот реализам добива нови импулси, на пример преку социјалниот роман, и станува сѐ покритичен.

Историско потекло
-----------------

Ерата на граѓански реализам започнува во 1848 година со неуспехот на Граѓанската револуција и завршува со појавата на натурализмот, во кој се опишуваат животните и социјалните проблеми на работничката класа и на сиромашните. Образованата буржоазија (носител на револуцијата) се откажува од политичката моќ по 1848 и на тој начин добива просперитет, социјален ред и мир. Во 1871 станува збор за основањето на Германија, која доживеа економски бум. Германија станува високоразвиена индустриска држава, а Австрија до 20 век останува земјоделска држава. Социјалните последици од индустријализацијата се растот на градовите (фабрики, наемнини), големиот пораст на населението и слично. Со пронаоѓање на нови антисептички лекови и големите успеси во третманот на треската, доаѓа до осиромашување на индустриските работници, заострување на спротивставувањата помеѓу индустрискиот капитализам (поседувачката буржоазија) и пролетаријатот („четврта држава"), како и емиграциски бранови, кои главно влијаат на невработените. И покрај првите социјални закони, „четвртата држава" сѐ повеќе се осиромашува. Карл Маркс и Фридрих Енгелс го напишаа *Манифестот на Комунистичката партија*. Многу поети (а и образовани луѓе) се повлекуваат во аполитичка внатрешност, што е, исто така, ментална разлика од радикалната реалност. Хуморот и иронијата во поезијата се наменети за исмевање на несогласувањата меѓу личното публикување и објективната реалност. Книжевната продукција доживува пораст: се појавуваат библиотеки за позајмување и јавни библиотеки, се објавуваат неделни списанија (*[./ Die Gartenlaube. Illustriertes Familienblatt])* многу автори се ограничуваат на масовното производство, според вкусот на читателите.

*

Претставник
-----------

* Мари фон Ебнер-Ешенбах ([./ Marie von Ebner-Eschenbach])
* Густав Фрејтаг ([./ Gustav Freytag] (*Soll und Haben*))
* Теодор Фонтане *([./ Theodor Fontane] (Irrungen Wirrungen, Frau Jenny Treibel, Effi Briest))*
* Фридрих Хебел ( [./ Friedrich Hebbel] (*Maria Magdalena*))
* Готфрид Келер ( [./ Gottfried Keller] (*Kleider machen Leute*))
* Ото Лудвиг ([./ Otto Ludwig] (*Zwischen Himmel und Erde*))
* Конрад Фердинанд Мајер ([./ Conrad Ferdinand Meyer] (*Das Amulett*))
* Артур Милер ( [./ Arthur Müller] (*Gute Nacht, Hänschen!* , *Ein Haberfeldtreiben* ), *kritische Briefwechsel* mit [./ Wilhelm Emmanuel von Ketteler], Bischof von Mainz, z. B.*Добра ноќ, Hänschen!* ))
* Вилхелм Раабе ( [./ Wilhelm Raabe] (*Der Hungerpastor*, *Abu Telfan oder die Heimkehr vom Mondgebirge*))
* Фердинанд вон Сар (<a href="./https://de.wikipedia.org/wiki/Ferdinand\_von\_Saar" rel="mw:WikiLink" data-linkid="80" class="cx-link" title="Ferdinand von Saar">Ferdinand von Saar</a>)
* Теодор Бура ([./ Theodor Storm] (*Der Schimmelreiter,* *Immensee*))

Интернет врски
--------------

* *Граѓански реализам (1848 - 1880)*

1. ↑  Arthur Müller: *Gute Nacht, Hänschen!*
2. ↑  Arthur Müller: *Ein Haberfeldtreiben.*
3. ↑  Артур Милер: *Добра ноќ, Hänschen!*
4. ↑
5. ↑  https://play.google.com/books/reader?id=a6RcAAAAcAAJ&printsec=frontcover&output=reader&hl=de&pg=GBS.