Томо Смилјаниќ - Брадина
**Томо Смилјаниќ - Брадина** (Тресонче, Гостиварско, 13 јуни 1888

 – Белград, 10 мај 1969

) — македонски и српски етнограф, филолог, поет, прозаист, драмски автор и публицист.

Животопис
---------

Смилјаниќ е роден во Тресонче на 13 јуни 1888 година, во големото семејство **Брадиновци**. Прекарот го добил по својот прадедо Сарџо Караџа Брадина. Презимето Смилјаниќ го добил во Белград, каде што како бистро момче бил прифатен од Друштвото „Св. Сава". Основното бугарско и српско училиште го завршува во родното село и во Битола, а Српската гимназија во Солун во 1906 година. Учителствувал во селата Тресонче, Долно Мелничани и Галичник (1906-1911). Се запишал на Филозофскиот факултет во Белград, но веднаш ги прекинал студиите и,
во подготовките за војната со Турција, се вратил во Македонија како српски четник. Учествувал во сите српски војни и од Крф бол испратен во Франција, каде што ги завршува студиите по географија и историја во Клермон Феран (1917–1919). По враќањето предава во гимназиите во Тетово (1920/21) и Скопје (1921–1927), а потоа во Трговската академија во Скопје (1927–1931). Во Франција ја одбранува докторската дисертација „*Нашите стари племиња Мијаците и Брсјаците во Јужна Србија*" (1930). Потоа е народен пратеник за Галичко-дебарската околија (1931–1934), па инспектор (1935–1939) и началник на Просветното одделение на Вардарска бановина. Патува по Европа (1940–1941), а потоа пак се вклучува во војната против Германците кај Призрен, но се повлекува во Србија и работи во Учителската школа во Алексинац, а по 1946 г. како пензионер живее во Белград. Истражувачката и литературната дејност ја започнува уште како српски учител. Соработува во разни весници и списанија, но и во угледни научни зборници на скопскиот Филозофски факултет и на САН во Белград. Вршeл историско-етнографски истражувања на Мијачијата и на животот и дејноста на поистакнатите Мијаци (Партениј Зографски, Ѓорѓија Пулевски и др.), а ги проследувал и делата на П. Драганов, Крсте Мисирков и Димитрија Чуповски.

Библиографија
-------------

Со изданија на своите текстови во Скопје ја започнал серијата „Библиотека Маќедонија" (1924–1928), а ја продолжил под името „*Старовремска библиотека*" (1929), во која ја објавил стихозбирката „*Песмарица*" што содржи и 7 песни на македонски јазик, насловени како „*Старовремски мотиви*". Во ракопис се останати: романот „Горјани", расказите за деца „Смиљеи босиље", мемоарите „Моје успомене до 1912" и др.

* *На планини и друге приповетке из Македоније*, Скопје, 1924;
* *Стојна и друге приповетке из Македоније*, Скопје, 1924;
* *Седи краљ*, Скопје, 1925;
* *Канонска визитација Река*, Скопје, 1925;
* *Маќедонски печалбари*. Драма у пет чинова с певањем, Прилеп, 1927);
* *Песмарица*, Скопје, 1929;
* *Краљ слободар* – Краљ миротворац, Скопје, 1936;
* *Идеалисти* (првиот чин од драмата), „Јужни преглед", Скопје, 1937.

Наводи
------

1. ↑  *Д-р Блаже Ристовски, Македонското поетско дело на Томо Смилјаниќ-Брадина (1888–1969), „Современост", XXIV, 4, 1974, 307–327;*
2. ↑  *Д-р Блаже Ристовски, Македонскиот стих 1900–1944. Истражувања и материјали, I, Скопје, 1980, 133–164;*
3. ↑  *Д-р Јованка Стојановска, Книжевното и научно дело на Томо Смиљаниќ-Брадина, Скопје, 1994*

Надворешни врски
----------------

* ПОРТРЕТ НА ЕТНОЛОГОТ Д-Р ТОМО СМИЛЕСКИ БРАДИНА Архивирано на 4 март 2016 г.