recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Гробиштата во Сребреница
**Геноцид** е меѓународно злосторство на намерно потполно или делумно уништување на националните, етничките, расните и религиските групи. Спаѓа во најтешка група на злосторства против човештвото.

Терминот „геноцид" е усвоен на заседанието на Генералното собрание на ООН. За разлика од етничкото чистење, каде е цел да се исчисти територијата од одредена група на луѓе (акцентот е на протерување, што е застапено и физичко уништување), кај геноцидот цел е физичко истребување. Можеби најпознат пример е Холокаустот.

Поврзано
--------

* Злосторства против човештвото
* Евгеника
* Етничко чистење
* Масовно убиство
* Воено злосторство

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Геноцид" на Ризницата ? |

* findagrave.com/memorial/57962200/monument-for\_the\_victims\_of-katyn/flower katyn genocide, niles memorial!!!
* Етноцид од Барбара Лукунка на енциклопедијата за масовни насилства
* Дефиниции за поимот **геноцид** Архивирано на 19 април 2015 г. на мрежното место на Јад Вашем

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85053923
* GND: 4063690-2
* BNF: cb11967012s (податоци)
* NDL: 00576271
* NKC: ph120494
* BNE: XX527529

 |

 |
|  |
| --- |
| Дел од темата
**Ислам**

**Историја на исламот** |
| **Верувања и обичаи** |
| Божје единство  Вероисповед  Молитва • Пост  Аџилак • Добротворност |
| **Главни дејци** |
| Мухамед 
Али • Абу Бакр
Дружината на Мухамед 
Семејството на Мухамед
Исламски пророци |
| **Текстови и Закони** |
| Куран • Хадис • Шеријат  Исламско право • Теологија  Мухамедовите биографии |
| **Гранки на исламот** |
| Сунизам • Шиизам • Суфизам  |
| **Социополитички аспекти** |
| Академци • Филозофија  Уметност • Науки  Архитектура • Градови  Календар • Празници  Жените во исламот • Водачи  Политика • Џихад • Либерализам  |
| **Поврзано** |
| Исламски лексикон 
Индекс на статии за исламот  |

**Муфтија** (арапски: مفتى‎) — претставник на верската власт и правосуден толкувач на шеријатот, исламскиот закон, признат заради својата честитост, верското и правното знаење. Муфтијата може да изрече фатва кога треба да се реши некој непознат правен проблем.

Позната е фатвата изречена над индискиот писател Салман Ружди.

Муфтија чита во својата молитвена столица, од Жан-Леон ЖеромJean-Léon Gérôme, околу 1900)
Во некои земји, во кои политичкиот систем е официјално заснова на исламот, како на пример во Иран, Саудиска Арабија, или каде правниот систем се заснова на шеријатот, како во Египет, муфтиите , а особено великиот муфтија, ги советува правните и судските органи. Меѓутоа, со оглед на децентрализацијата карактеристична за исламот, извршувањето на фатвата која ја издал муфтија не е задолжително за ниеден муслиман, освен за самиот муфтија и за оние кои доброволно се ставаат под негова заштита.

Кај шиитите, функцијата на муфтиите ја извршуваат ајатоласи.

Поврзано
--------

* Имам
* Улема
* Кадија
* Калиф
* Мула
* Шеик
* Ајатолах

Надворешни врски
----------------

* The ethics of Muftī by Imam Ibn Khaldûn(француски)
* „Muftī". *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). 1911.
* „Mufti". *Нова меѓународна енциклопедија*. 1905.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh97004393
* NKC: ph927608

 |

 |
Позиција на маалото во рамките на Скопје во 1899 година.
**Ибни Пајко** (турски: *İbn i Payko)* — старо скопско маало.

Местоположба
------------

Најголемото маало во Скопје било сместено на левиот брег од реката Вардар, а било поврзано диретно со Камениот мост. До него поминувал и патот кон чаршијата. Западно од него се наоѓало Еврејското маало, на север се наоѓале чаршијата и маалото Ине Бег, додека пак на исток од него се наоѓало маалото Јигит Паша.

Историја
--------

Даут Пашин Амам - дел од маалото *Ибни Пајко*
Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, маалото било мешано со христијанско и муслиманско население. Имено, имало 113 христијански и 51 муслиманско домаќинство. Биле забележани 268 мажи христијани со 31 новороденче и 92 мажи муслимани со 17 новороденчиња. Освен тоа, биле забележани и 13 мажи христијани и 29 мажи муслимани коишто скоро се доселиле во маалото. Се проценува дека во тој период маалото имало 900 жители, што го правело да биде најголемо во градот.

Сегашност
---------

Современ поглед кон влезот на маалото.
Денес маалото е наполно урбанизирано и нема трага од некогашните куќи. Ова маало особено има претрпено промени со проектот Скопје 2014. Во неговите некогашни граници се наоѓаат многу институции, меѓу кои: Државен архив на РСМ, Уставниот суд на Македонија, Палата Света Лидија - АЕК, Археолошки музеј на РСМ, Јавното обвинителство на Македонија, МНР, Национална опера и балет, Национална Филхармонија, Факулетот за музичка уметност, ДМБУЦ "Илија Николовски-Луј", Министерство за транспорт и врски, Националната галерија "Даут-пашин амам", Управа за водење на матичните книги на Република Македонија, како и различни споменици. 

Парк *Ибни Пајко*.
Исто така во средина се наоѓа и паркот "Ибни Пајко", како и плоштадите "Мајка Тереза", ."Скендербег".

Наводи
------

1. ↑  *Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на муслиманското население - Скопски Санџак, каза Скопје*. Скопје: д-р Емил Крстески. 2020.
2. ↑  *Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје*. Скопје: д-р Емил Крстески. 2021.
Позиција на маалото во рамките на Скопје во 1899 година.
**Ине Бег** (турски: *İnebey)* — старо скопско маало.

Местоположба
------------

Маалото се протегало југоисточно од Скопската чаршија. На север се наоѓало маалото *Хоџа Шемс*, додека пак на исток *Мурадије*. На југ граничело со маалото *Ибни Пајко*. Од *плоштадот Македонија* било оддалечено 600 метри североисточно.

Историја
--------

Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, маалото било со мешано христијанско и муслиманско население. Имало 17 муслимански и 4 христијански домаќинства. Вкупно биле забележани 53 мажи муслимани со 4 новороденчиња и 18 мажи христијани со едно новоеоденче. Се проценува дека маалото во тој период имало 152 жители.

Сегашност
---------

Низ западниот дел од маалото се имаат отворено нови ресторани како продолжеток од чаршијата, во средишниот дел има паркинг простор и има останато по некоја куќа.

Наводи
------

1. ↑  *Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на муслиманското население - Скопски Санџак, каза Скопје*. Скопје: д-р Емил Крстески. 2020.
2. ↑  *Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје*. Скопје: д-р Емил Крстески. 2021.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Стари скопски маала |
| --- |
|  |
| 
* Булбул Заим
* Гази Ментеш
* Дервишан
* Дубаг Шахин
* Егит Паша
* Емир Хоџа
* Ибни Коџаџик
* Ибни Меџри
* Ибни Мухтесеб
* Ибни Омер
* Ибни Пајко
* Ибни Чини
* Ибни Шахин
* Ине Бег
* Исакие
* Искендер Гази
* Исмаил Војвода
* Кади Чаирли
* Капуџи Хамза
* Кара Капуџу
* Касим Гази
* Кебир Мехмед Челеби
* Мурадије
* Мухидин Челеби
* Пазар Баши
* Суќутли
* Ќатиб Шахин
* Уруч Паша
* Хазнедар Исмаил
* Хараџи Салахедин
* Хатунџиклер
* Хаџи Балабан
* Хаџи Јонус
* Хаџи Касим
* Хаџи Лала
* Хаџи Мудидин
* Хаџи Таџедин
* Хаџи Хајредин
* Хоџа Шемс
* Худаверди
* Џами Атик
* Џедид Иса-Бег со шеик Рамазан

 |

 |
**Лучијано Бенетон** (роден на 13 мај 1935 година) е италијански милијардер стопанственик и еден од ко-основачите на Бенетон Груп, италијански моден бренд. Тој бил претседател на Бенетон од 1978 до 2012 година.

Биографија
----------

Лучијано Бенетон е роден на 13 мај 1935 година во Тревизо. Неговиот татко имал мал бизнис. Бенетон го напуштил училиштето на 14-годишна возраст за да работи во продавница за облека. Тој заштедил пари за да купи машина за плетење од 200 долари и се здружил со својата сестра за да произведе колекција од дваесет парчиња жолти, зелени и бледо сини џемпери.

Кариера
-------

Во 1965 година, заедно со неговите браќа и сестри Џулијана, Карло и Жилберто, ја основал Бенетон Груп.

Во 1992 година, бил избран во италијанскиот Сенат.

Во 2003 година, објавил дека неговото семејство се повлекува од водењето на компанијата, поради намалената продажба и зголемената конкуренција.

Во мај 2015 година, *Форбс* ја проценил нето вредноста на Лучијано Бенетон и секој од неговите тројца браќа и сестри на 2,9 американски милијарди долари.

Личен живот
-----------

Оженет е со четири деца и живее во Тревизо. Неговиот син Алесандро раководел со Бенетон Груп од април 2012 до мај 2014 година.

Наводи
------

1. ↑  „Luciano Benetton: Executive Profile & Biography – Bloomberg". *www.bloomberg.com*. Посетено на 22 November 2017.
2. 1 2 3  „Luciano Benetton". *Encyclopædia Britannica*. Посетено на 10 September 2016.
3. 1 2  Berend, Ivan T. (22 September 2016). *An Economic History of Twentieth-Century Europe: Economic Regimes from Laissez-Faire to Globalization* (англиски). Cambridge University Press. ISBN 978-1-316-54628-4.
4. ↑  Waxman, Sharon (17 February 1993). „THE TRUE COLORS OF LUCIANO BENETTON". *Washington Post* (англиски). ISSN 0190-8286. Посетено на 21 November 2017.
5. ↑  McDonough, John; Egolf, Karen (18 June 2015). *The Advertising Age Encyclopedia of Advertising* (англиски). Routledge. ISBN 978-1-135-94913-6.
6. ↑  „Luciano Benetton | Italian manufacturer". *Encyclopedia Britannica* (англиски). Посетено на 22 November 2017.
7. 1 2  „Luciano Benetton". *Forbes*. Посетено на 25 May 2015.
8. ↑  Wojewoda, Nicolò (8 September 2017). *How to Engage Youth to Drive Corporate Sustainability: Roles and Interventions* (англиски). Routledge. ISBN 978-1-351-27546-0.
9. ↑  „Benetton Heir Alessandro Goes It Alone With Private Equity Firm". *Bloomberg.com*. 6 April 2016. Посетено на 22 November 2017.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 112758052
* LCCN: n95018491
* ISNI: 0000 0000 8180 2566
* GND: 123459672
* SUDOC: 03202455X
* BNF: cb12313323c (податоци)
* ULAN: 500291807
* NDL: 00463089
* NKC: jo20181008508
* BNE: XX853024
* CiNii: DA06844377
* RKD: 484696

 |

 |
Стандардна маса за снукер; топките се прикажани во правилен однос пред почетниот удар (*break-off*), a белата топка (*cueball*) се наоѓа внатре во полукругот познат и како *D* или *баулк* во чии граници се изведува почетниот удар. Вредноста на топките е следнава:
\* црвените топки - секоја вреди еден бод
\* жолта топка - 2 бода
\* зелена топка - 3 бода
\* кафена топка - 4 бода
\* сина топка - 5 бода
\* розова топка - 6 бода
\* црна топка - 7 бода
**Снукерот** (од англ. *snooker*) е билјардски спорт во кој покрај прецизност, важни се и математиката и физиката. Се игра на маса во облик на правоаголник покриена со зелена чоја. Масата има димензии 3,66 x 1,83 м, a дупките на масата се наоѓаат во сите четири агли на масата, плус уште две кој се сместени на средината, од двете страни. За натпреварување потребни се два (сингл) или четири играчи (ако се игра во парови), стап, бела топка (т.н. *cueball*), петнаесет црвени топки (секоја при уфрлување во дупка вреди 1 бод) и шест топки во различни бои кој имаат вредност од 2 до 7, зависи од тоа која топка е уфрлена (Највредна е црната топка-7, розовата-6, сината-5, кефената-4, зелената-3 и жолтата-2 бода). Играчот (или парот) освојува рамка (*frame*) откако ќе освои поголем број на бодови од противникот (кој мора да ја предаде рамката ако смета дека не може да го достигне својот противник), притоа го корити врвот на стапот и својата вештина за уфрлување на црвени топка, после која секоја црвена, треба да уфрли една било која обоена топка. Секој меч се игра на однапред договорен број на рамки, а победува играчот кој прв ќе стигне до бараната бројка на рамки.

Играта е многу популарна во земјите од англиското говорно подрачје, државите од Комонвелтот и на Далечниот Исток (најмногу во Кина). Најдобрите професионални играчи во текот на кариерата заработуваат повеќемилионски суми изразени во британски фунти, само од наградните фондови на турнирите. Најпознат турнир во Снукер е т.н. Светско првенство кое се одржува традиционално на крајот од сезоната во Шефилд, а започнува во втората половина на месец април.

Надворешни врски
----------------

### Странски

* Светски снукерски сојуз (англиски)
* Меѓународен сојуз за снукер и билијард (англиски)

### Македонски

* Снукерска лига Б - Гран Клуб, Скопје
* Вести од снукерот[*мртва врска*] - „Спортманија" (македонски)
**Антологија** — збирка на одбрани книжевни дела од различни автори. Може да биде збирка на поеми, кратки раскази, драмски текстови, песни или извадоци.

Потекло на поимот
-----------------

Корените на зборот се во грчкиот јазик, каде што зборот ανθoς (anthos) значи „цвет" и λεγιεν (legien) што значи „избира". На грчки поимот ἀνθολογία (anthologia) значи „збирка на цвеќиња" и се однесува на една од првите антологии кои ни се познати - „Венец", направена од грчкиот поет Мелеагар од Гадара, познат и како автор на епиграмот. Во неа тој собрал песни од раните грчки поети. Оваа збирка го оформи јадрото на она што подоцна стана познато како *Грчка антологија*.

Во медиумите
------------

Поимот исто така се користи и во телевизиските програми, филмови, стрипови, видео игри и други слични медиуми кои се состојат од голем број на различни приказни.

Наводи
------

1. ↑  „антологија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
**Amborellaceae** е фамилија на цветни растенија која е ендемична за Нова Каледонија. Се состои од само еден вид - *Amborella trichopoda*. Овој вид е прифатен од современите систематичари за најосновната еволутивна линија во разгранокот (кладот) на скриеносемените, односно цветните растенија.

Морфолошки одлики
-----------------

*Amborella trichopoda* може да се јави во форма на грмушка или мало дрвце. Дрвесината на ова растение не содржи спроводни елементи (како трахеи), што не е случај за останатите цветници. Листовите се со прилисници, со назабени или бранести рабови. Растението е дводомно, а цветовите се еднополови, мали и собрани во цимозно соцветие, додека околуцветникот е составен од недиференцирани чашкини и венечни ливчиња поредени во спирала.

Околуцветните ливчиња се 5-8 на број, постојат бројни прашници без добро дефинирана дршка или филамент, како и неодреден број на слободни плодни ливчиња (апокарпен плодник). Поленот е моноапертуратен на дисталниот пол.

Филогенија
----------

Ова растение е прифатено од систематичарите како најосновна еволутивна линија во разгранокот на цветниците. Под *најосновна линија* систематичарите подразбираат дека семејството *Amborellaceae* дивергирала (се појавила) најрано од сите останати цветни растенија. Споредбата на изведените одлики кои сите други цветници ги споделуваат меѓусебно, но не и со оваа фамилија, може да им даде податоци на научниците за тоа какви одлики поседувале најраните цветници и како овие одлики еволуирале низ времето. Постарите теории ги сметаа цветовите на магнолијата како најпримитивни и најмалку развиени (чии многубројни цветни елементи се поредени спирално на една издолжена цветна дршка отколку оние на поразвиените цветници, каде елементите се малкубројни и поредени во одделни кругови). Меѓутоа, истражувањата на едно добро зачувано фосилно водно цветно растение, *Archaefructus*, ставија сомнеж на тоа кои одлики на цветот се постари и попримитивни.

Според подолната филогенетска шема, *Amborella* е сестрински таксон на сите други рецентни цветници (*Angiospermae*), додека голосемениците (*Gymnospermae*) се монофилетска група која е сестринска на цветниците, што ја поддржува теоријата дека *Amborella* се разгранила најрано од сите други живи цветници. Испрекинатата линија помеѓу *Amborella* и *Nuphar* значи дека постои извесна несигурност околу роднинските врски помеѓу *Amborellaceae* и *Nymphaeaceae* и дали тие две фамилии формираат или не заеднички разгранок (клад) кој е сестрински на цветниците, или само *Amborella* е монофилетска сестринска група на цветните растенија. Во долната шема, скриеносемените (цветни) растенија се сите оние кои не се опфатени под името *Gymnospermae*.

Наводи
------

1. ↑  Меѓународна организација за растителни информации (IOPI). „Исход за Амборела" (HTML). *Меѓународен индекс на растителни имиња*. (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Амборела" на Ризницата ? |
**Архаизам** (од латинизираниот старогрчки: *ἀρχαῖος* — „стар") или **застареница** — збор што станал дел од пасивната лексика поради внатрешнојазични причини. Архаизмите се застарени зборови кои под влијание на современите синоними сè повеќе се истиснуваат од употреба. Предметите и појавите кои ги означуваат уште постојат (На пр. абер→глас, еќим→лекар, даскал→учител).

Поврзано
--------

* Новотвореница
* Преведеница
* Стопеница
* Ретроним

Наводи
------

1. ↑  „архаизам" — Дигитален речник на македонскиот јазик

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на лингвистиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85006522
* GND: 4139554-2
* NDL: 00577107
* NKC: ph139213

 |

 |
Во трговијата, **брокер** (англ.*broker*) е страна која посредува помеѓу продавачот и купувачот. Кај сите видови на брокери заедничко е тоа што тие не се јавуваат како купувачи или продавачи, туку само како застапници на купувачот или продавачот. Во македонскиот јазик **посредник** идеално го преведува терминот „брокер". Брокерска фирма или брокерско друштво е фирма која делува како посредник.

Според горната дефиниција постојат повеќе видови на брокери: 

* деловен брокер;
* брокер за стоки;
* брокер за тргување со валути;
* осигурителен брокер;
* инвестициски брокер;
* хипотекарен брокер;
* брокер за недвижнини;
* брокер за транспорт, итн.

Наводи
------

1. ↑  Harper, Douglas. „broker". *Online Etymology Dictionary*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85017033
* GND: 4037166-9

 |

 |
Безсјајна чинија од Иранско-Селџучки период, 13 век.
**Селџучкото грнчарство** било грнчарство на Селџуското царство. Со крајот на Селџучката империја во 14 век, Отоманската империја презеде некои од традициите на Селџуците, особено во раните фази на грнчарството од Изник.

Познати се плочките од Селџучкиот период, кои ја користат техниката минаи. Техниката вклучува употреба на седум бои, со сина, зелена и тиркизна нанесена на подлога со глазура и печена. Други бои како жолта, црвена, бела, црна, а понекогаш и позлатена потоа се нанесувале над ова, и повторно се печеле на пониска температура.

* Lustreless ewer, Iran, Seljuk period, 12th century.Безсјајен ѓум, Иран, Селџучки период, 12 век.
* Glazed Anatolian Seljuk tile, Konya, 2nd half of 12th century.Стаклена Анадолска Селџучка плочка,Коња, втора половина на 12 век.
* Bowl with an Enthronement Scene. Seljuk, c.12th century Brooklyn MuseumСад со сцена на крунисување. Селџук,Музеј Бруклин ,околу 12 век
* Bowl with an Enthronement Scene, c.13th century Brooklyn MuseumСад со сцена на крунисување,музеј Бруклин, околу 13 век

Исто така види
--------------

* Исламско грнчарство

Наводи
------

1. 1 2  Istanbul Archaeology Museums permanent exhibit
**Курбалија** — село во Србија во општина Прешево во Пчињскиот Округ. Селото се наоѓа во Прешевската долина, веднаш до границата со Косово и Македонија.

Географија и местоположба
-------------------------

Селото е високопланинско и се наоѓа во Прешевскиот дел на Скопска Црна Гора на 798 м.н.в. Селото е од разбиен тип и се дели на две маала, кои се оддалечени 1.500 метри едно од друго.

Историја
--------

Селото е ново, во однос на другите села во близина, односно постои околу 220 години.

Во XIX век, селото е дел од Прешевската каза на Приштинскиот санџак.

По Првата балканска војна, станува дел од Кралството Србија, т.е. Јужна Србија. По Втората светска војна, званично останува во рамките на Србија.

Економија
---------

Населението главно се занимава со земјоделство.

Население
---------

Според пописот од 1913 година селото има 183 жители и било дел од општина Прешево.

Според германска карта издадена во 1941 година, а основана на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 150 Албанци.

Населението води потекло од фисот Бериш, претставени од фамилиите *Муресљови* и *Асанови*.

| Година | 1913 | 1931 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2002 | 2011 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 183 | 150 | 312 | 341 | 309 | 267 | 126 | 184 | 146 | … | 65 |

| Етнички состав според пописот на население од 2002. во Србија |
| --- |
|
| Албанци |    | 144 | 98,63% |
| непознато |    | 1 | 0,68% |

Според пописот од 2022 година, селото имало 65 жители, со густина на населеност од 7.673/км2. 58.8% биле мажи, 41.5% биле жени.

Наводи
------

1. ↑  Трифуноски, Јован (1951). *Кумановска-прешевска Црна Гора*. Белград: Српска академија на науките. стр. 159.
2. ↑  *Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци*. Белград: Мил. Ант. Вујиќ. 1914.
3. ↑  „200K Volkstumskarte Jugoslawien".
4. ↑  Књига 1, *Становништво, национална или етничка припадност, подаци по насељима*, Републички завод за статистику, Београд, февруари 2003, -{ISBN 86-84433-00-9}-
5. ↑  „Пописа становништва, домаћинстава и станова 2022 године".

Координати: 42°21′38″N 21°38′55″E﻿ / ﻿42.36056° СГШ; 21.64861° ИГД﻿ / 42.36056; 21.64861

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Прешево |
| --- |
|  |
| 
* Алиѓерце
* Берчевац
* Бујиќ
* Букаревац
* Буковац
* Буштрање
* Гаре
* Големи Дол
* Горња Шушаја
* Госпоѓинце
* Депце
* Доња Шушаја
* Жујинце
* Илинце
* Курбалија
* Љаник
* Маѓаре
* Миратовац
* Норча
* Ораовица
* Печено
* **Прешево**
* Рајинце
* Ранатовце
* Рељан
* Свињиште
* Сефер
* Славујевац
* Станевце
* Стрезовце
* Трнава
* Цакановац
* Церевајка
* Црнотинце
* Чукарка

 |  |

 |
**Бафинова Земја** или **Бафинов Остров** е еден од арктичките острови од Арктичкиот Архипелаг во северна Канада и припаѓа на сојузната територија Нунавут. Со површина од 507,451 км2, тој е најголемиот канадски остров и петти по големина во светот, но поради ладната клима има население од околу 11,000 жители, воглавно Инуити. Островот е крстен по името на британскиот истражувач Вилијам Бафин, а некогаш Нордијците го викале Хелуланд.

Најголемото населено место на островот е главниот град на Нунавут - Иквалуит, кој е сместен на неговиот јужен брег, кај Фробишеровиот Залив. Според пописот од 2001 година, ова гратче имало 5,236 жители. Други поголеми населени места се Пангниртунг со 1,243 жители, Понд Инлет со 1,220 жители, Клајд Ривер, Арктик Беј итн.

Јужно од островот се наоѓа Хадсоновиот Премин и копното на сојузната провинција Квебек. На исток е Бафиновиот залив и Девисовиот Премин позади кои е сместен Гренланд, а на запад и север е Фоксовиот Залив, заливот Бутија и Ланкастеровиот Залив, кои ја делат Бафинова Земја од останатиот дел од архипелагот.

На Бафинова Земја е честа појавата на поларен ден (во лето) или поларна ноќ (во зима). Од животните, најзастапени се арктичките ѕверови и белите китови.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 237708384
* GND: 4069078-7
* SUDOC: 179264974
* NKC: ge390217

 |

 |
**Тара** — планина во Западна Србија, дел од планинскиот венец Динариди со надморска височина од 1000 до 1500 метри. Падините на планината се обвиени со густи шуми и бројни ливади, стрмни карпи, и длабоки клисури близу реката Дрина, како и многу варовнички пештери. Планината е популарен туристички центар. Истоимениот национален парк зафаќа поголем дел од планината. Највисокиот планински врв е Збориште, висок 1544 метри надморска височина.

Национален парк
---------------

Националниот парк „Тара" бил основан во 1981, и ги опфаќа планините Тара и Ѕвезда, како и реката Дрина. Површината на паркот е 220 квадратни километри, и надморската висина е во интервалот од 250 до 1500 метри надморска височина. Управата на паркот се наоѓа во Баина Башта. Националниот парк се состои од група на планински врвови со длабоки живописни клисури меѓу нив. Највпечатлива од овие клисури е клисурата на Дрина, поради нејзиниот широк поглед кон западна Србија и соседна Босна. Областа се одликува со карстни пештери, јами, и извори.

Шумите зафаќаат три четвртини од областа на овој национален парк, а некои од нив се меѓу најдобро зачуваните во Европа. Тара има ретки ендемски терцијарни видови, како омориката, која е заштитена во една мала област на паркот. Поради својата реткост и научно значење, тоа е ставена под национална заштита. На локално ниво, Тара е дом на многу различни видови на диви животни, меѓу кои кафеава мечка, дивокоза, срна, рис, видра, волк и други. Постојат повеќе од 100 видови птици, кои имаат привремено или трајно живеалиште на падините на планината: златен орел, белоглав мршојадец, сив сокол, голем ушест був, мал тетреб, како и многу други.

Туризам
-------

Најпосетени туристички места се Калуѓерски Бари на север, близу Баина Башта, и Митровец на југ. Хотелите „Бел Бор" и „Оморика", како и некои помали сместувачки места се наоѓаат во Калуѓерски Бари, додека во Митровец има одморалиште за деца. По реката Дрина може да се плови со брод. Месното население рачно изработува дрвени предмети, млечни производи, како и боров мед.

Поврзано
--------

* Златибор
* Ужице
* Мокра Гора

Наводи
------

1. ↑  „Serbia's Wild Side – Mount Tara". Balkan Insight. 2008-10-20. Посетено на 2013-02-11.
2. ↑  „Tara" (српски). Municipality of Bajina Bašta. Посетено на 2010-08-25.
3. ↑  „Tara – Elegantna i nepredvidiva" (српски). Vreme. 2012-08-23.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Тара" на Ризницата ? |

* Официјална страница на националниот парк
* Слики од планината
* Планина Тара, Србија| туризам, сместување, мапа Архивирано на 25 септември 2020 г.
**Авасакса** (фински: Aavasaksa) ― гранитна карпа и рид во северна Финска. Се наоѓа во Општина Илиторнио на запад од покраината Лапонија во близина на финско-шведската граница. Гранитната карпа е со висина од 242 метри. Запишана е како светско наследство на УНЕСКО како една од преживеаните точки на геодетскиот лак Струве.

Општи информации
----------------

 Топографска карта на Авасакса.
Според приказните на самите Финци, во античко време, кога Лапонија била покриена од морето, врвот Аавасакса бил над водата. Планината е предмет на проучување на геолозите: уште во 18 век, француски научници дошле таму за да ја проучуваат структурата на Земјината кора.

Од 2005 година, Авасакса е прогласена за светско наследство на УНЕСКО како една од точките на геодетскиот лак Струве. Вклучено е и во Списокот на национални видови на Финска. Од врвот на планината, има поглед кон реката Турне.

Географија
----------

Природата на Авасакса е предмет на грижа и заштита на властите: дрвени подови се поставени по падините на планината за посетителите да не ја газат вегетацијата. На никој посетител не му е забрането да јаде боровинки, кои во изобилство растат на планината.

Приказна
--------

### Мопертјуиева експедиција

Во 1736 - 1737 година, францускиот научник, член на Париската академија на науките, Пјер Луј де Мопертјуи, дошол на ридот со геодетска експедиција. Целта на експедицијата била опитна да се тестира Њутновиот закон за универзална гравитација и да се измери должината на меридијанскиот лак на ие како резултат на вртењето, а Лапонија во тој момент била најпристапна за такви истражувања.

### Царска куќа

 Кеисаринмаја е гостинска куќа за рускиот император. 2004 година.
Во 1882 година, на врвот на Авасакса била изградена куќа за гости за рускиот император Александар II. Неговата посета, меѓутоа, никогаш не се случила..

Туризам
-------

Денес, Авасакса го ужива вниманието на туристите поради прекрасниот поглед на реката Торни што се отвора од нејзините падини, како и фактот дека на Јуханус (22 јуни, летната долгодневница) од врвот на Авасакса можете да биде видено, необично на друго место, Сонцето. Планината се наоѓа малку јужно од Поларникот, но, откако ќе се искачите на врвот, можете да видите како Сонцето се приближува до хоризонтот и, без да зајде, повторно изгрева.

Во лето, на планината работи месен историски музеј. Во близина на императорската куќа има и кула од тули со застаклен горен кат, изградена за научни цели.

Астероидот 2678 Аавасакса е именуван по ридот.

Наводи
------

1. ↑  „Kuningas kävi, keisaria odotettiin" (фински). Helsingin Sanomat. 21 август 2004. Архивирано од изворникот на 2021-06-20. Посетено на 15 јануари 2024. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Авасакса на Ризницата ?
* Атракции на Авасакси(англиски)
* Точки на геодетскиот лак Струве во Финска(англиски)
* Фотографии. (фински)
Божил Рајнов
**Божил Рајнов** е бугарски просветен деец, новинар, преведувач, политичар и општественик.

Биографија
----------

Рајнов е роден во градот Котел во 1857 година. Учи богословие во Одеса и Киев, а во 1878 година завршува литература во Лиеж, Белгија. Се вратил во родниот Котел и до 1880 година бил учител, а во следната учебна 1880 - 1881 година во Русе.

Во 1881 станал прв директор на Солунска бугарска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј".

Во 1884 година станал окружен управник во Ќустендил, а следната година станал учител во Силистра, а во 1887 е окружен управник во Шумен, а во 1889 учителствува во Варна. Како член на Либералната партија станал пратеник во Шестото народно собрание од 1890 до 1893 година. От 1914 до 1918 година е директор на Државната печатница, а од 1918 до 1922 директор на Бугарската кооперативна банка. От 1923 до 1928 година предава литература во Графичкото училиште при Државната печатница.

Наводи
------

1. ↑  *Свободен гражданин* - седмичен вестник, орган на Варненското либерално бюро / Ред. Божил Райнов / бр. 16, 13 ноември 1896 год, стр. 3
**Мир** е состојба кога на некоја територија не се води војна. Повеќето војни резултираат со некаков мир, најчесто неповолен за поразените (како на пр. Версајскиот мировен договор). Сепак, постојат и војни кои завршиле со тотално уништување на поразениот (пр. војната меѓу Рим и Картагина)

Симбол на мирот

Поим и историски развој
-----------------------

Мирот можеме да го повреземе со спокој, хармонија, без конфликти, толеранција, дијлог. Мирот е спротивно од конфликт. Постојат многу теории и дефиниции за мирот. Според некои, мирот претставува слобода без препреки, спокој, хармонија, несебичен чин на љубовта. Според други, мирот е внатрешно задовлство ведрина, а за трети, состојба без насилства и зла. Во најширока смисла на зборот, мирот е состојба на хармонија, без никакви конфликти не само помеѓу луѓето, туку и помеѓу и природата.

Уште Старите Римјани се обидувале да го определат мирот. За нив мирот претставувал состојба без војни. Во седумдесеттите години од XX век, се појавила хипи-културата, за која „Мир во светот" претставува една од главните пароли, најчесто употребувана против американскиот режим во однос на војната во Виетнам.

Мерење на мирот
---------------

Според глобалниот индекс за мирот што го објавува Институтот за економија и мир, во 2016 година најдобро рангирани земји според мирот биле: Исланд, Данска, Австрија, Нов Зеланд, Португалија, Чешка, Швајцарија, Канада, Јапонија и Словенија. Во поглед на мирот и безбедноста, Хрватска била сместена на 26. место во светот, Бугарија го зазела 29. место, Србија 48. место, Албанија се наоѓала на 54. место, Косово на 77. место, а Македонија дури на 94. место.

Мирот како тема во уметноста и во популарната култура
-----------------------------------------------------

* „Свеченоста на мирот" — драма на германскиот писател Герхарт Хауптман.
* „Мир" (англиски: *Peace*) — композиција на американскиот џез-музичар Орнет Коулмен (*Ornette Coleman*) од 1959 година.
* „Мир — Почеток" (англиски: *Peace - A Beginning*) — песна на британската рок-група King Crimson од 1970 година.
* „Мир — Крај" (англиски: *Peace - An End*) — песна на King Crimson од 1970 година.
* „Психоделична мировна ламба" (англиски: *Psychedelic Peace Lamp*) — песна на австралиската поп-рок група *Mental As Anything* од 1981 година.

Наводи
------

1. ↑  „Како се рангирани земјите според најновиот глобален индекс за мирот?", *Економија и бизнис*, година 18, број 220, октомври 2016, стр. 7.
2. ↑  B. P. „Gerhart Hauptman", во: Gerhart Hauptman, *Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane*. Beograd: Rad, 1960, стр. 129.
3. ↑  Ornette Coleman – The Shape Of Jazz To Come (пристапено на 18.2.2022)
4. ↑  King Crimson – In The Wake Of Poseidon (пристапено на 27.1.2023)
5. ↑  King Crimson – In The Wake Of Poseidon (пристапено на 27.1.2023)
6. ↑  YouTube, Mental As Anything - Psychedelic Peace Lamp (пристапено на 6.7.2017)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4071465-2
* SELIBR: 168047
* NDL: 00563072
* NKC: ph123126

 |

 |
**Цветан (Цветко) Христов**,нарекуван **Дедо Господ** или **Попот** (Присовјани, Струшко,  1884 
 - Софија, Бугарија, 9 септември 1914

) — македонски револуционер, охридски војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.

Животопис
---------

Христов е роден во 1884 година в струшкото село Присовјани. До 25 март 1903 година бил четник кај Никола Русински, заедно со браќата Тасе Христов и Дојчин Христов - исто така револуционери на ВМОРО.

За време на Илинденското востание е помошник војвода во четата на Тасе Христов и бил војвода на четата од село ’Ржаново. За време на востанието четите, раководени од Тасе Христов го напаѓаат аскерот во селото Елевци. На 3 август четата на Цветко удира од позади и го иагонува башибузукот кој ги заобиколил четите на Тасе Христов. Следниот ден неговата чета е опколена и Цветко бил ранет, но успева да се извлече, по што четите почнуваат да се повлекуваат во Горерн Дебар.. Таму ги продолжил дејствувањата заедно со четите на Смиле Војданов.

Во втората половина на септември, откако го собираат и кријат оружјето од демобилизираните чети во регионот, Цветко, Тасе и Дојчин Христови бегаат во Бугарија, водени по разработен канал од кичевскиот војвода Ванчо Србаков

Во Македонија се враќа со чета во 1905 година. На патот за Охридско четата води борба во Прилепско, каде загинуваат шест четници, а Цветко Христов е ранет. Умира на 9 септември 1914 година в Софија, Бугарија..

* Цветко Христов, портретЦветко Христов, портрет
* Цветко Христов, преправен како попЦветко Христов, преправен како поп
* Тројцата браќа борци - војводите Тасе, Цветко и Дојчин ХристовиТројцата браќа борци - војводите Тасе, Цветко и Дојчин Христови

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Цветко Христов" на Ризницата ? |

1. ↑  Псевдонимите на ВМРО, Ангел и Христо Узунови, Серија, „Архивата на Ангел Узунов", Државен Архив на Република Македонија, Скопје, 2015, стр. 93
2. ↑  Николов, Борис. ВМОРО - псевдоними и шифри 1893-1934, Звезди, 1999, стр.39, 80
3. ↑  Кратка биографија на Цветко Христов
4. ↑  Русински, Никола, „Принос към историята на Вътрешната Македоно-Одринска Революционна Организация (градивен период) за времето 1900-1903 г."
5. ↑  Спомени - Лазар Димитров
6. ↑  Анастасов, Йордан. „Илинденско-Преображенското въстание 1903—1968", „Спомени на Смиле Войданов" стр.204, 206, 210
7. ↑  Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 181.
**Клавдиј II** бил римски цар. Роден е во 213 година. Познат и како *Марко Аурелиј Клавдиј Готски*. Со Римското Царство управувал од 268 до 270 година. Неговиотпрекар Готски доаѓа по големата победа кој им ја задал на готите кај Ниш во 269 година, каде биле убиени околу 100.000 готи, а се претпоставува дека уште толку биле запленети и претворени во робови. Бил наследен од страна на Квинтил.

  

* п
* р
* у
Римски цареви

**Принципат 27 п.н.е. — 235:**  
Август • Тибериј • Калигула • Клавдиј -{I}- • Нерон • Галба • Отон • Вителиј • Веспазијан • Тит • Домицијан • Нерва • Трајан • Адријан • Антонин Пиј • Марко Аврелиј • Лукиј Вер • Комод • Пертинакс • Дидиј Јулијан • Септимиј Север • Каракала • Макрин • Елагабал • Александар Север

  

**Криза од III век 235 - 284:**  
Максимин Трак • Гордијан I • Гордијан II • Пупијан  • Балбин• Гордијан III • Филип Арапски • Дециј Трајан • Требонијан Гал cо Хостилијан и Волусијан• Емилијан • Валеријан • Галиен • Клавдиј II • Квинтил • Аврелијан • Такит • Флоријан • Проб • Кар • Нумеријан • Карин

  

**Доминат 284 - 395:**  
Диоклецијан • Максимијан • Констанциј I Хлор • Галериј • Север II • Максенциј • Максимин II Даја • Лициниј • Константин I Велики • Константин II  • Констанс I • Констанциј II • Јулијан Отпадник • Јовијан • Валентинијан I • Валенс • Грацијан • Валентинијан II • Теодосиј I

  

**Западно царство (395 - 476):**  
Хонориј • Констанциј III • Јован • Валентинијан III • Петрониј Максим • Авит • Мајоријан • Либиј Север • Антемиј • Олибриј • Глицериј • Јулиј Непот • Ромул Августул

  

**Источно (Византиско) царство (395 - 1453):**  
Аркадиј • Теодосиј II • Маркијан • Лав I • Лав II • Зенон • Василиск • Анастасиј I • Јустин I • Јустинијан I • Јустин II • Тибериј II • Маврикиј • Фока • Ираклиј I • Константин III • Ираклиј II • Констанс II • Константин IV • Јустинијан II • Леонтиј • Тибериј III • Филипик • Анастасиј II • Теодосиј III • Лав III • Константин V • Лав IV • Константин VI • Ирина • Никифор I • Ставрикиј • Михаил I • Лав V • Михаил II • Теофил • Михаил III • Василиј I • Лав VI • Константин VII  • Роман I • Роман II • Никифор II • Јован I • Василиј II • Константин VIII • Роман III • Михаил IV • Михаил V • Константин IX • Зоја • Теодора • Михаил VI • Исак I • Константин X • Роман IV • Михаил VII • Никифор III • Алексиј I • Јован II • Мануил I • Алексиј II • Андроник I • Исак II • Алексиј III • Алексиј IV • Алексиј V • Константин XI • Теодор I • Јован III • Теодор II • Јован IV • Михаил VIII • Андроник II • Андроник III • Јован V • Јован VI • Андроник IV • Јован VII • Мануил II • Јован VIII • Константин XI


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 27874193
* LCCN: n97008152
* ISNI: 0000 0001 0137 3069
* GND: 118521071
* SUDOC: 114947430
* BNF: cb15060381r (податоци)
* ULAN: 500355664
* NKC: mzk20221157790

 |

 |
**Елагабал** (латински:*Varius Avitus Bassianus*, подоцна *Marcus Aurelius Antoninus* или *Elagabalus*) бил римски цар од династијата Север. Познат е и како *Вариј Авита Васиан Марк Аврелиј Антонин* .

Роден е во 203 година. Со Римското Царство управувал од 218 година до 222 година. Негов наследник е Александар Север. Тој е еден од најспорните римски цареви, преобразувајќи ја римската религија, со воведување на сирискиот бог на сонцето, во која чест е изграден храм на ридот Палатин.

Наводи
------

1. ↑  Предлошка:Cite American Heritage Dictionary

  

* п
* р
* у
Римски цареви

**Принципат 27 п.н.е. — 235:**  
Август • Тибериј • Калигула • Клавдиј -{I}- • Нерон • Галба • Отон • Вителиј • Веспазијан • Тит • Домицијан • Нерва • Трајан • Адријан • Антонин Пиј • Марко Аврелиј • Лукиј Вер • Комод • Пертинакс • Дидиј Јулијан • Септимиј Север • Каракала • Макрин • Елагабал • Александар Север

  

**Криза од III век 235 - 284:**  
Максимин Трак • Гордијан I • Гордијан II • Пупијан  • Балбин• Гордијан III • Филип Арапски • Дециј Трајан • Требонијан Гал cо Хостилијан и Волусијан• Емилијан • Валеријан • Галиен • Клавдиј II • Квинтил • Аврелијан • Такит • Флоријан • Проб • Кар • Нумеријан • Карин

  

**Доминат 284 - 395:**  
Диоклецијан • Максимијан • Констанциј I Хлор • Галериј • Север II • Максенциј • Максимин II Даја • Лициниј • Константин I Велики • Константин II  • Констанс I • Констанциј II • Јулијан Отпадник • Јовијан • Валентинијан I • Валенс • Грацијан • Валентинијан II • Теодосиј I

  

**Западно царство (395 - 476):**  
Хонориј • Констанциј III • Јован • Валентинијан III • Петрониј Максим • Авит • Мајоријан • Либиј Север • Антемиј • Олибриј • Глицериј • Јулиј Непот • Ромул Августул

  

**Источно (Византиско) царство (395 - 1453):**  
Аркадиј • Теодосиј II • Маркијан • Лав I • Лав II • Зенон • Василиск • Анастасиј I • Јустин I • Јустинијан I • Јустин II • Тибериј II • Маврикиј • Фока • Ираклиј I • Константин III • Ираклиј II • Констанс II • Константин IV • Јустинијан II • Леонтиј • Тибериј III • Филипик • Анастасиј II • Теодосиј III • Лав III • Константин V • Лав IV • Константин VI • Ирина • Никифор I • Ставрикиј • Михаил I • Лав V • Михаил II • Теофил • Михаил III • Василиј I • Лав VI • Константин VII  • Роман I • Роман II • Никифор II • Јован I • Василиј II • Константин VIII • Роман III • Михаил IV • Михаил V • Константин IX • Зоја • Теодора • Михаил VI • Исак I • Константин X • Роман IV • Михаил VII • Никифор III • Алексиј I • Јован II • Мануил I • Алексиј II • Андроник I • Исак II • Алексиј III • Алексиј IV • Алексиј V • Константин XI • Теодор I • Јован III • Теодор II • Јован IV • Михаил VIII • Андроник II • Андроник III • Јован V • Јован VI • Андроник IV • Јован VII • Мануил II • Јован VIII • Константин XI


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 24583475
* LCCN: n50031872
* ISNI: 0000 0001 0340 7488
* GND: 118638890
* SELIBR: 281943
* SUDOC: 027628485
* BNF: cb11962851p (податоци)
* ULAN: 500355682
* MusicBrainz: f31eb187-597c-4eda-b367-876e88de9874
* BNE: XX966747

 |

 |
**Каракала** бил римски цар од династијата Север. Роден е на 4 април 186. Попознат е и како *Марко Аврелиј Север Антонин Август*. Со Римското Царство управувал од 211 година до 217 година. Негов наследник на престолот бил Макрин.

Животопис
---------

Поради обвинувањето на Плиниј дека Аристотел го отрул Александар Макеодонски, Каракала се плашел од философијата, поради што наредил да се запалат сите философски книги во библиотеката во Александрија, а од Рим ги протерал сите философи.

Наводи
------

1. ↑  Предлошка:Cite American Heritage Dictionary
2. ↑  Јован Дучић, *Благо Цара Радована* (друго издање). Београд: Laguna, 2018, стр. 200.

  

* п
* р
* у
Римски цареви

**Принципат 27 п.н.е. — 235:**  
Август • Тибериј • Калигула • Клавдиј -{I}- • Нерон • Галба • Отон • Вителиј • Веспазијан • Тит • Домицијан • Нерва • Трајан • Адријан • Антонин Пиј • Марко Аврелиј • Лукиј Вер • Комод • Пертинакс • Дидиј Јулијан • Септимиј Север • Каракала • Макрин • Елагабал • Александар Север

  

**Криза од III век 235 - 284:**  
Максимин Трак • Гордијан I • Гордијан II • Пупијан  • Балбин• Гордијан III • Филип Арапски • Дециј Трајан • Требонијан Гал cо Хостилијан и Волусијан• Емилијан • Валеријан • Галиен • Клавдиј II • Квинтил • Аврелијан • Такит • Флоријан • Проб • Кар • Нумеријан • Карин

  

**Доминат 284 - 395:**  
Диоклецијан • Максимијан • Констанциј I Хлор • Галериј • Север II • Максенциј • Максимин II Даја • Лициниј • Константин I Велики • Константин II  • Констанс I • Констанциј II • Јулијан Отпадник • Јовијан • Валентинијан I • Валенс • Грацијан • Валентинијан II • Теодосиј I

  

**Западно царство (395 - 476):**  
Хонориј • Констанциј III • Јован • Валентинијан III • Петрониј Максим • Авит • Мајоријан • Либиј Север • Антемиј • Олибриј • Глицериј • Јулиј Непот • Ромул Августул

  

**Источно (Византиско) царство (395 - 1453):**  
Аркадиј • Теодосиј II • Маркијан • Лав I • Лав II • Зенон • Василиск • Анастасиј I • Јустин I • Јустинијан I • Јустин II • Тибериј II • Маврикиј • Фока • Ираклиј I • Константин III • Ираклиј II • Констанс II • Константин IV • Јустинијан II • Леонтиј • Тибериј III • Филипик • Анастасиј II • Теодосиј III • Лав III • Константин V • Лав IV • Константин VI • Ирина • Никифор I • Ставрикиј • Михаил I • Лав V • Михаил II • Теофил • Михаил III • Василиј I • Лав VI • Константин VII  • Роман I • Роман II • Никифор II • Јован I • Василиј II • Константин VIII • Роман III • Михаил IV • Михаил V • Константин IX • Зоја • Теодора • Михаил VI • Исак I • Константин X • Роман IV • Михаил VII • Никифор III • Алексиј I • Јован II • Мануил I • Алексиј II • Андроник I • Исак II • Алексиј III • Алексиј IV • Алексиј V • Константин XI • Теодор I • Јован III • Теодор II • Јован IV • Михаил VIII • Андроник II • Андроник III • Јован V • Јован VI • Андроник IV • Јован VII • Мануил II • Јован VIII • Константин XI


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 88672215
* LCCN: n82207265
* ISNI: 0000 0001 0922 8229
* GND: 118667041
* SUDOC: 027685144
* BNF: cb11967505w (податоци)
* ULAN: 500354876
* NLA: 35761132
* NKC: jx20140704001
* BNE: XX1459594

 |

 |
Родриго де Херес
**Родриго де Херес** (шпански: *Rodrigo de Jerez*) — шпанските член на екипажот кој отпловил кон Америка на бродот „Санта Марија" како дел од првото патување на Кристофер Колумбо преку Атлантскиот Океан во 1492 година. Бил роден на во Ајамонте, мал град на југозападот на Шпанија. Се смета дека тој бил зпрвиот европски пушач.

На 12 октомври 1492 година, екипажот првпат наишол на тутун на островот Сан Салвадор на Бахамите, познат кај домородците како Гуанахани. Домородците им подариле вредни „суви лисја кои шират необичен мирис". Екипажот подоцна ги фрлил листовите.

Во ноември 1492 година, Херес и Луис де Торес првпат забележале домородци како пушат. Тие го барале царот на Кина, императорот Хонгџи, во Куба. Очигледно, домородците правеле ролни од лисја од палма и маис „на начин на мускета од хартија" со тутун одвнатре. Едниот ќе ја запалел едната страна и ќе го „испиел" чадот од другата.

Херес ја започнал навиката за пушење тутун. Кога се вратил во Европа во Ниња, ја вовел оваа навика во неговиот роден град Ајамонте. Чадот што го опкружувал ги исплашил неговите соседи: шпанската инквизиција го затворила поради неговите „ грешни и пеколни "навики, затоа што „само Ѓаволот можел да му даде на човек моќ да издишува чад од устата". Кога бил ослободен седум години подоцна, пушењето тутун станало популарно.

Наводи
------

1. ↑  „Rodrigo de Jerez, de eerste roker van Europa". Historiek. Посетено на 25 November 2017.