**Царската круна на Русија** (руски: *Императорская Корона России*), позната и како **Големата империјална круна** (руски: *Великая Императорская Корона*), била користена од монарсите на Русија од 1762 година до укинување на руската монархија во 1917 година. Големата империјална круна била искористена за прв пат во крунисување од страна на Екатерина Велика, а последен пат била носена на крунисувањето на Николај Втори. Круната била изложена видливо покрај Николај Втори на перница на Државното отворање на руската Дума внатре во Зимската палата во Санкт Петербург во 1906 година. Ја преживеала и револуцијата во 1917 и е моментално во Москва во Кремљ Оружарницата во државниот дијамантски фонд.

Историја
--------

 Руски регалии користени пред создавањето на Големата царска круна 
Во 1719 година, царот Петар Велики ја основал најраната верзија на она што сега е познато како Државен фонд за дијаманти на Руската Федерација. Петар бил во посета на други европски нации и воведол многу новини во Русија, од кои едно било и создавање постојан фонд за сместување колекција на накит што не припаѓаше на семејството Романови, туку на Руската држава. Петар ги ставил сите регалии во овој фонд и изјавил дека државните фондови се неповредливи и не можат да се менуваат, продаваат или даваат - и тој исто така донел одлука секој следен цар или царевица да остави одреден број парчиња добиен накит за време на нивното владеење на државата, за трајна слава на Руската Империја.

Од оваа колекција произлегле нови регалии, вклучително и на крајот Големата империјална круна, за замена на круната на Мономах и други круни  користени од претходните руски цареви и Големите принцови на Големото Московско Кнежевство, како симбол за усвојување на новата титула на Царот (1721).

Слика на круната од 1896 година (на дното)
Дворскиот златар Екарт и Џереми Паузе ја направиле Големата Царска круна за крунисување на Екатерина Велика во 1762 година. Прекрасната круна ја отсликувала вештата изработка на Паузе. Украсена е со 4936 дијаманти распоредени во прекрасни шари низ целата површина на круната. На границата на рабовите на "митрата" има голем број на фини, големи бели бисери. Круната е украсена и со еден од седумте историски камења на руската Дијамантска колекција: голем скапоцен црвен шпинел тежок 398,72 карати (79,744 g), кој во Русија го донел Николај Спафари, (руски пратеник во Кина од 1675 до 1678 година.) Се верува дека е втор по големина шпинел во светот.

При официјалното усвојување на западниот израз „Император" за владетелот на Русија, Петар Велики ги прифатил и западните империјални симболи, вклучувајќи ја и формата на лични круни (*Хаускроне*) што ги користеле Светите римски цареви (од кои единствениот преживеан пример е австриската империјална круна на Рудолф Втори, Царска круна на Австрија), во која циркула со осум флери-де-лиси опкружува митра со висок лак кој се протега од предниот до задниот дел. Веќе во Австрија, некои барокни претставници на овој вид круна се пронајдени на статуите на светците, кои ги претвориле двете половини на митрата во две полусфери, а тоа е типот на империјална круна што се користи во Русија. Вдовицата и наследничката на Петар, Екатерина Велика била првиот руски владетел кој ја носел оваа форма на царска круна.

Во Големата империјална круна што дворските златари Паузие и Ф. Лубиерин ја направиле за Екатерина Втора во 1762 година, овие полутопки се наоѓале во отворена метална обработка што личела на корпа со рабови на двете полутопки кои граничат со ред од 37 многу фини, големи, бели бисери. Тие се потпираат на круг од деветнаесет дијаманти, сите во просек над 5 карати во тежина, од кои најголем е големиот индиски камен во облик на круша од 12⅝ cts напред, поставен помеѓу две ленти дијаманти над и под. Паузие покажал дека е творечки гениј со замена на осум флери-де-лиси со четири пара на скрстени палмови гранчиња, додека лакот помеѓу нив е составен од дабови лисја и желади во мали дијаманти опкружени со голем број на дијаманти во различни форми и тонови.

Имало и **помала империјална круна**, многу слична по стил и изработка со Големата империјална круна, само помала и целосно поставена со дијаманти, направена за царевицата Марија Феодоровна, жена на Павле Први, што се користела за крунисување на Царицата. На крунисувањето на Николај Втори во 1896 година, помалата круна ја носела царевицата Марија Феодоровна, што било нејзино право како крунисана царевица. Направена е втора идентична помала Царска круна за да ја носи младата царевица Александра Феодоровна.

Во 1900 година, работилницата на Питер Карл Фаберже во Санкт Петербург направил реплика во минијатура на Царската Регалија (Големата Царска Круна, Малата Царска Круна, Царската Орбита и Скиптарот) од сребро, злато, дијаманти, сафири и рубини, целиот комплет на мермерен пиедестал. Делото сега е во колекцијата на музејот Ермитаж.

Крунисување
-----------

 Екатерина Велика со круната надесно, од Алексеј Антропов, в. 1765 година
Следејќи ја традицијата на византиските цареви, царот на Русија ја поставил круната на неговата глава. Ова не оставило сомнеж дека, во рускиот систем, империјалната моќ доаѓала директно од Бога. Молитвата на митрополитот, слична на молитвата на Цариградскиот патријарх за византискиот цар, ја потврдила империјалната надмоќ.

Неколку дена пред службата за крунисување, Царот извршил процесиски влез во Москва, каде што секогаш се одржувале крунисувања (дури и кога главен град бил Санкт Петербург). По ова, на Кралската регалија била донесена од арсеналот во Кремљ до палата на царот, каде што ќе ја придружува новиот император на неговата поворка во катедралата Успение на утрото на крунисувањето. Оваа поворка започнувала на Црвениот трем и завршувала пред вратите на црквата, каде што претседавачот на претходникот и другите бискупи го благословиле Царот и неговиот собор со света вода и им понудувале да го бакнат Светиот крст.

Откако Царот влегол во катедралата, тој и неговата сопруга оддавале почит кон иконите и ги заземале своите места на двата трона поставени во центарот на катедралата. Откако суверенот го изрецитирал Никејскиот Символ на верата како своја професија на вера, и по повикувањето на Светиот Дух и литија, царот ги презел пурпурните хлеми, а круната му била врачена.

Следствено на тоа, новиот Цар ја крунисал својата сопруга, најпрво накратко со своја круна (допирајќи ја моментално на нејзината глава пред да ја врати на својата), потоа со помала круна на нејзината. Биле прочитани понатамошни молитви и литија, а потоа Царот бил помазан непосредно пред приемот на Светата Причест за време на Божествената литургија. Тој бил поканет да влезе во олтарниот простор преку Кралските врати (нормално резервирано само за свештенството) и да се причести како што би правел свештеникот. Понатамошните молитви и благослови ја завршувале богослужбата, по што следело посебен празник што се одржувал во грановитата палата во Кремлин.

Последното крунисување на Русија било во 1896 година, за царот Николај Втори и царевицата Александра. Последната пригода по која официјално беше искористена Големата царска круна беше Државното отворање на Думата во 1906 година.

Прва светска војна, револуција и советски период
------------------------------------------------

Разгледница со круна, 1924 г.
Во 1913 година, Агатон Фаберже, син на Питер Карл Фаберже од Домот на Фаберже, за царскиот накит, препорачал повторно да се каталогизираат и да се ревидираат. Царот го дал своето одобрување и до јули 1914 година, работата за Царската топка и жезолот била завршена, а работата требало да започне за круните. Зголемените тензии и избувнувањето на Првата светска војна претставиле пречка во понатамошната работа, а предметите од регалијата биле натоварени во девет кутии и биле испратени од Санкт Петербург во Москва на чување. Тие биле складирани во оружарницата на Кремлин. Круната останала таму со остатокот од регалијата за време и по февруарските и октомвриските револуции во 1917 година.

Во 1922 година, тие биле повторно каталогизирани и пренесени во Државната каса. Круната и другите парчиња накит и регија биле собрани во Државниот депозитар за богатства и подоцна Фондот за дијаманти, и биле спроведени дискусии со француски и британски експерти за можноста за продажба на некои од круните и накитот за да се соберат девизи. Експертите советуваа да не се продаваат парчиња како круна, топче и жезол, тврдејќи дека веројатно нема да ја привлечат нивната историска вредност. Како и да е, круните накити беа изложени во 1922 година за двајца новинари на *Њујорк Тајмс*, кои подоцна напишале:

> „Еве", вели Бегашеф [шеф на комисијата за накит], отворајќи ја кутијата со толку малку раце што треперат и покрај неговиот несовесен воздух, „тоа е круната на Царот, 32.800 карати дијаманти".
> 
>  
> 
> 'Дали е тежок?'
> 
> 
> 
>  „Не", рече еден од работниците, „најмногу 5 килограми - пробај" и го стави веднаш на мојата глава.
> 
> 

 Хералдичка илустрација
Царската круна се појави на националните амблеми на Руската Империја - Големиот грб (Большой государственный герб Российской Империи), Средниот грб (Средний государственный герб Российской Империи) Империи) на Царска Русија.

Големата Царска Круна беше поставена над Царската Цифера (монограм) - но само по крунисувањето. Помеѓу искачувањето на престолот и крунисувањето, царот ќе ја носеше кнежевската круна, но не и Царската круна.

Круната беше ставена и на рацете на Конгресот Полска, полунезависна држава во личен сојуз со Руската Империја (1814–1915) и Привислинскиот крај, кој беше вклучен во империјата во 1831 година.

Од 20 декември 2000 година, Царската круна се појави на грбот на Руската Федерација.

Некои градови и области на Русија имаат свој грб на кој е претставена Царската круна.

Наводи
------


1. ↑  The crown is styled after the Monomakh Cap and was made for Tsar Michael Fyodorovich by Kremlin masters in 1627. The orb and sceptre are of Western European origin and may have been given to Tsar Boris Godunov in 1604.
2. ↑  „other crowns". Kreml.ru. 1997-11-28. Посетено на 2012-10-09.
3. ↑  Including at the bottom of the arch in the front, a perfect 56 carats (11.2 g) diamond with a slight tint that had belonged to the Empress Elizabeth; above it another large brilliant of 41.3125 carats (8.26250 g); a four-sided brilliant of 18.375 carats (3.6750 g); a pink pendant of 21.875 carats (4.3750 g) and a bevelled four-sided oblong stone of 17.375 carats (3.4750 g), while from the back bottom is found a triangular Indian-cut brilliant of pinkish-blown tine of 17 3/16 cts; an oval boat-shaped bluish-white stone of 17⅛ cts; a long pendant with a light golden tint of 12¼ cts; a perfect, white rhomboid of 16½ cts and a four-sided thick stone of pink water of 12¼ cts.
4. ↑  Clarke. *The Lost Fortune of the Tsars*. стр. 151.
5. ↑  Clarke. *The Lost Fortune of the Tsars*. стр. 152.
6. ↑  Clarke. *The Lost Fortune of the Tsars*. стр. 172.
7. ↑  Clarke. *The Lost Fortune of the Tsars*. стр. 173.