**Рушанскиот јазик** ― еден од памирските јазици што се говорени во Авганистан и Таџикистан. Рушанскиот е релативно близок со сета севернопамирско јазична подгрупа безоглед дали со шугнискиот, јазгуламскиот, сарикулскиот или орошорскиот дели многу граматички и речникови особености на сличен начин со сите од нив, особено со шугнискиот и со тоа некои лингвисти го сметаат како наречје на шугнискиот.

Рушанскиот реон е поделен на два дела со реката Панџ, каде што на десниот брег заедно реката Бартанг на исток се наоѓа рушанскиот реон во Горнобадахшанската автономна област, Таџикистан и на левата страна се наоѓа на неколку села во рушанскиот реон во северниот дел на Шегнанскиот округн, во покраината Бадакшан на Авганистан и Горнобадахшанската автономна област во Таџикистан. Авганистанскиот Рушан се состои од шест села, вклучително Руботин, Пагуор, Чауед, Јорк, Шаихин и Часнуд, од кои пет се наоѓаат на брегот на реката Панџ, која е на границата со Таџикистан. Повеќето рушански говорници припаѓаат на исмаилскиот огранок на шиитскиот ислам.

Употреба на јазикот
-------------------

Рушанскиот, како и шугнискиот, се користи само во неслужбени услови. Сите деца во заедницата го учат рушанскиот како прв јазик и многу се потпираат на него сè додека не се запишат на училиште. Дури тогаш го учат службениот јазик на земјата. Возрасните говорители се двојазични или тројазични на таџикистанскиот и рускиот јазик.

Традиционално рушанскиот не бил пишан јазик, а рушанските говорители пишувале на персиски јазик. Развиени биле системи за пишување за овој јазик со кирилично и латинско писмо, на пример за употреба во превод на делови од Библијата од страна на Институтот за превод на Библијата.

Книжевност
----------

* Зарубин, И. И.. Bartangskie i rushanskie teksty i slovar. Москва : Издаваштво на Академијата на науките на СССР, 1937 година.
* Пејн, Џон, „Pamir languages" во *Compendium Linguarum Iranicarum*, ур. Шмит (1989), 417 – 444.
* Пејн, Џон. „The decay of ergativity in Pamir languages". *Lingua* 51: 147-186.

Наводи
------

1. ↑  Предлошка:E18
2. 1 2  Muller, K. 2010: *Language in Community-Oriented and Contact-Oriented Domains: The Case of the Shughni of Tajakistan.* SIL International.
3. ↑  Dodykhudoeva, L. 2007: *Revitalization of minority languages: comparative dictionary of key cultural terms in the languages and dialects of the Shugni-Rushani group. London: SOAS.*

Надворешни врски
----------------

* Рушанскиот  на Проектот за загрозени јазици

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Ирански јазици |
| --- |
|  |
| стари | 

|  |  |
| --- | --- |
| источни | *авестиски* **·**  *староскитски* |
|  |
| западни | *медиски* **·**  *стар персиски* |

 |
|  |
| средни | 

|  |  |
| --- | --- |
| источни | 
 *бактриски* **·**  *хорезмиски* **·**  осетски **·**  *хотански* **·**  *тумшукски* **·**  *скитски* **·**  *согдиски*  |
|  |
| западни | *партски* **·**  *среден персиски* |

 |
|  |
| модерни | 

|  |  |
| --- | --- |
| источни | 
 бартангски **·**  ишкашмиски  **·** хугиски **·**  мунџиски **·**  орошорски **·**  ормурски **·**  осетски (иронски **·**  дигорски **·**  *јаски*) **·**  парачки **·**  паштунски **·**  рушански **·**  санглечки **·**  сариколски **·**  шугниски **·**  вахниски **·**  *ванжиски* **·**  јагнобски **·**  јидгаски **·**  јазгулемски **·**  зебакиски  |
|  |
| западни | 
 *стар азерски* **·**  белуџички **·**  башкардски **·**  Централни ирански дијалекти **·**  дариски **·** *деиламски* **·**  талишки **·**  горански **·**  гилански **·**  мазендерански **·**  курдски (сорански **·**  куманџиски **·**  јужен курдски) **·**  лаки  **·**  лориски **·**  бахтијарски **·**  сангсарски **·**  персиски (дариски **·**  таџички **·**  хазараг) **·**  татски **·**  татиски **·**  зазански  |

 |
|  |
| *Закосените букви* означуваат исчезнат јазик. |

 |