recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Манастир Завала
**Манастир Завала** припаѓа на захумско-херцегoвската и приморска епархија, дел е од Српската православна црква.

Местоположба
------------

Манастирот се наоѓа во истоименото село во источниот дел на Попово поле, во подножјето на ридот Острог, на околу 50 км западно од Требиње. Посветен е на Воведувањето на Пресвета Богородица. Црквата од северната страна е вовлечена во пештера.

Историја
--------

Не постојат сигурни извори за тоа кога и од кого е изграден манастирот. Според народните преданија, градбата на црквата се поврзува со првиот христијански цар Константин Велики, кој по изградбата на големата црква во Слано, стигнал во Завала, па откако видел дека жителите се побожни, решил да изгради храм. Црквата датира од 13 век судејќи по печатот од 1271 година. Првиот пишан траг за манастирот е потврда за продажба на лозје во Орахов Дол на манастирскиот игумен Серафијон, која датира од 1514 година.

Манастирската црква
-------------------

Архитектурата на црквата е условена со позицијата. Внатрешноста на црквата е насликана со фрески во 1619 година, кои се дело на хиландерскиот монах Георгиј Митрофановиќ, познат српски зограф од 17 век. Во овој манастир станал монах Василиј Острошки, кој е роден во блиското село Мркоњиќи.
Во текот на Втората светска војна манастирот претрпел голема штета. Исто така голема штета претрпел манастирот и за време на последната војна, кога е и напуштен. По војната, обновени се црквата и конаците, извршена е реставрација на фреските, и монасите се вратиле.

Галерија
--------

* Натпис на ѕвоното  Натпис на ѕвоното

Наводи
------

1. ↑  Епархија захумско-херцеговска: Манастир Завала
2. 1 2 3 4 5  Манастир Завала
3. 1 2 3  Епархија Захумско-херцеговска и приморска: Манастир Завала

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Манастир Завала" на Ризницата ? |

* Туристичка организација на Република Српска: Манастир Завала
* [Републички завод за заштиту културно-историјског и природног насљеђа: Република Српска: „Манастир Завала", Окиљ Маријана, Бања Лука (2010), формат ПДФ. ISBN 978-99938-1-141-1. приступ 28.5.2013] (српски)
* (српски)
* (српски)
Лав Виготски
**Лав Семјонович Виготски** (*Лев Семёнович Вы́готский* или *Выго́тский*; 17 ноември 1896 — 11 јуни 1934) бил руски и советски психолог, втемелител на првобитната холистичка теорија на човечкиот културен и биосоцијален развиток позната како културно-историска психологија, и водач на Кругот на Виготски.

Најголем дел од работата на Виготски била во полето на развојната психологија, каде тој предложил теорија на развитокот на вишите когнитивни функции кај децата според која расудувањето се јавува со практичната активност во општествената средина. Според него, развитокот на расудувањето е семиотички посредуван процес и затоа е составен дел од културните практики и јазикот, како и од универзалните когнитивни процеси.

Виготски исто така го разработил концептот на зона на наредниот развој, според кој начинот на стекнување со ново знаење е зависен од претходно наученото, како и од достапноста на инструкции.

За време на неговиот живот, теориите на Виготски биле контроверзни во Советскиот Сојуз. Во 1970-те, идеите на Виготски биле воведени на Западот каде биле централна компонента на развитокот на нови парадигми во развојната и педагошката психологија. Иако најпрво теориите на Виготски биле игнорирани од Западот, тие денес се добро познати, макар што учените не секогаш се согласуваат со нив. Во раниот 21 век се забележува тренд на повторно вреднување на сфаќањата на многу од централните концепти и теории на Виготски.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 66476809
* LCCN: n83062700
* ISNI: 0000 0001 2096 303X
* GND: 118770497
* SELIBR: 200718
* SUDOC: 085720305
* BNF: cb11999271z (податоци)
* BIBSYS: 90212633
* NLA: 35585253
* NDL: 00459940
* NKC: jn19990210660
* BNE: XX1156328
* CiNii: DA00765879

 |

 |
Статуа на Брне Карнарутиќ во Задар
**Брне Карнарутиќ** (или Крнарутиќ) е задарски книжевник и правник. Роден е меѓу 1515 и 1520 година, а умрел кон крајот на 1572 или на почетокот на 1573 година.

Живот и дело
------------

Брне Карнарутиќ е роден во Задар и е помлад современик на Петар Зораниќ. Припаѓа на старо задарско аристократско семејство со многу имоти. Веројатно го посетувал латинското градско училиште во Задар, а подоцна бил судија и адвокат, а се претпоставува дека завршил правни науки некаде во Италија (можеби во Падова). Потоа се посветил на војската како капетан на хрватската коњаница. Но повторно се враќа на правото и неговото основно занимање останува адвокатурата.

По погибјето на кралот Људевит се појавуваат песните „Писан од Малте" (за борбата кај Малта) и „Бог или вазетје Клиса" (за заземањето и повторното губење на Клиса), за кои се смета дека се песни на Брне Карнаутиќ. Иако се пишувани во формите на уметничкото поетство, првата во осмерец, втората во дванаестерец, сепак во нив преовладува народен тон. Таков тон преовладува во сите слични пригодни песни за војните со Турците.

Во неговите дела како во ретко чии ги согледуваме културните прилики во тогашен Задар. Како книжевник во Задар не бил осамен, а во негово време во Задар живеел и Микша Пелегриновиќ од Хвар.

Епот „Љубовта и смртта на Пирам и Тизба" е историја на несреќните вавилонски љубовници, познати од „Метаморфозите" на Овидиј. Но ова дело на Карнарутиќ не е превод, туку преработка на темата. Карнарутиќ го опишува детството на Пирам и Тизба, необичната љубов, забраната на мајка ѝ, зборува за познатиот состанок пред градот, и за смртта. Сето тоа во стилот на своето време и духот на петрархистичката поезија.

Во другиот негов еп „Вазетју Сигета града", предметот е национален: познатата борба околу Сигет и јуначката смрт на хрватскиот бан Никола Зрински. Ова е пред сè хроника на настаните во стихови, а помалце е уметничко дело. Епот е поделен на четири дела. Дава детален опис на царот и неговиот коњ, опис на турската војска. Ја задржува објективноста на историчар. Тоа е речиси историска легенда за Никола Зрински, неговото витешко однесување и неговите говори.

Наводи
------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 184790175
* ISNI: 0000 0003 5636 456X
* BNF: cb12707064k (податоци)
* NKC: js20231180453

 |

 |
**Зеленгора** е планина во Република Српска, БиХ, која се налаоѓа во склоп на Националниот парк Сутјеска.

Географија
----------

Се наоѓа кај границата со Црна Гора, а поделена е помеѓу 3 општини: Гацко, Калиновик и Фоча. Најпозната е по голем број на леднички езера, од кои најпознати се Котланичко езеро, Орловачко езеро, Штиринско езеро, Југово езеро, Доње Баре, Горње Баре и др. Во централниот масив на Зеленгора , Брегоч (2.014 -{m}-) е највсоката точка.
Планината Зеленгора е ограничена од север со јелечките планини Хусад и Радомишља, од северозапад со Загорје, Вучјите ридови и Обље, од запад, југозапад и југ со реката Неретва, Гредеља, со утоката на Јабушница, Сутјеска, од југоисток и исток со кањот на Сутјеска, реката Сутјеска, планината Волујак и Маглиќ (планина), од североисток со Малуш планина и планината Руд. Целиот комплекс на Зеленгора опфаќа околу 150-160 -{км2}- површине.

Зеленгора има богата флора и фауна, особено во делот каде се налаоѓа прашумата Перуќица.

Занимливости
------------

* За време на Втората светска војна, 10 јуни 1942 година на планината е основана Четвртата пролетерска црногорска ударна бригада.
* Исто така на планината на 12 и 13 мај 1945 година се одиграла Битката на Зеленгора помеѓу четниците и партизаните.

Туризам
-------

Една од најубавите планини во Босна и Херцеговина привлекува голем број на луѓе, како од регионот така и од државите на западна Европа, посакуван одмор и лесна рекреација, а на нејѕините висорамнини почнуваат да се одржуваат ралични манифестации кои промовираат чист воздух и богата разновидност на растително и животинско царство на Зеленгора. Една од тие манифестации се Денови на боровницата (Зеленгора) (Дани боровнице) а исто така е популарна и планинарската акција "Езерата на Зеленгора" ("Језера Зеленгоре"), во рамки на која се организираат тури до нејѕините 6 езера.

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Надворешни врски
----------------

* Портал: Босна и Херцеговина
* Портал: Република Српска

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Зеленгора" на Ризницата ? |

* Чланак о планини на -{www.gacko.net}-[*мртва врска*] (српски)
* Чланак о планини на -{www.summitpost.org}- (англиски)
* Чланак о планини на -{www.zelengora.net}- (српски)

1. ↑  PLANINARSKO DRU&#352TVO BJELA&#352NICA Архивирано на 16 септември 2008 г. Посетено на 5 април 2013.
2. ↑  Zelengora[*мртва врска*], Посетено на 5 април 2013.
3. ↑  „Плаво злато зелене планине Зеленгоре". Глас Српске -. Архивирано од изворникот на 2014-08-06. Посетено на 5 август 2014.
4. ↑  „Традиционална манифестација "Дани боровнице" на Зеленгори". РТРС -. Архивирано од изворникот на 2014-08-08. Посетено на 5 август 2014.
**Никита Печерски** е христијански светец, епископ на Новгород и дел од Киевско-печерската лавра. Никита е почитуван од страна на Руската православна црква.

Бил роден во Киев Како монах, не го послушал игуменот, се оддалечил од манастирот и се затворил во една келија. Според христијанските верувања, еднаш кога Никита бил на молитва, му се јавил ѓаволот во вид на светол ангел и му рекол: "'**Немој повеќе да се молиш, туку читај книги, а јас ќе се молам за тебе'**!" Никита послушал, престанал да се моли и почнал да чита книги. Го читал само Стариот завет, а Новиот завет никако не можел да го отвори затоа што тоа не му го дозволувала ѓаволската сила. Со помош на ѓаволот и пророкувал и тоа само лоши дела, кражби, палежи и останати лоши дела што му се познати на ѓаволот. Најпосле, светите отци печерски увиделе дека Никита паднал во ѓаволска измама, па почнале да се молат на Бога за него. Никита се повратил, ја увидел пропаста во која бил, горко се покајал за непослушноста и гордоста и се упатил по вистинскиот пат. се упокоил во 1108 година.

Православната црква неговиот ден го чествува на 31 јануари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 43
**Јули Це** (германски: *Juli Zeh*, Бон, 30 јуни 1974 ) — германска писателка.

Дела
----

Нејзината прва книга била „Орли и Ангели" (*Adler und Engel*). Оваа книга ја добила наградата за најдобра дебитантска книга во Германија за 2002. Во 2001 година патувала во Босна и Херцеговина и тоа било основа за создавање на нејзината книга „Тишината е гласна" (*Die Stille ist ein Geräusch*). Други нејзини книги се „Земјата на луѓето" (*Das Land der Menschen*), „Трска" (*Schilf*), Сè на тревникот (*Alles auf dem Rasen*), „Млад прирачник-разговорник за домашни миленици" (*Kleines Konversationslexikon für Haushunde*), „Разиграност" (*Spieltrieb*), „Куче трча низ републиката" (*Ein Hund läuft durch die Republik*) и „Корпус деликти" (*Corpus Delicti*).

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Јули Це" на Ризницата ? |

* Интервју се Це за *Корпус Деликти*, (холандски)
* Статија за преводот на „Корпус деликти", (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Андроник Комнин** (грчки:  *Ανδρόνικος Κομνηνός*,  *Andronicus Comnenus* , 1108 во Балабиста, Македонија - есента 1142) бил вториот син на византискиот цар Јован II Комнин (1118-1143) и на Пирошка Арпад (Ирена), ќерка на Ласло I, кралот на Унгарија (1077-1095) .

Поголем брат бил на византискиот цар Мануил I Комнин.

Андроник ја добил од својот татко титулата севастократор, и заедно со својот брат Алексиј бил потенцијален наследник на царскиот престол. Во 1142 година неговиот брат Алексиј починал во Анталија за време на воен поход на нивниот татко и Андроник тргнал со помалиот брат Исак да го одведат телото во Цариград. На патот, Андроник се разаболел и починал. Исак по ова ги погребал двајцата.

Семејство
---------

Андроник бил оженет за Ирина, со која ги имал децата:

* Марија Комнина.
* Јован Дука Комнин]
* Теодора Комнина
* Евдокија Комнина
* Алексиј Комнин

Наводи
------

1. 1 2  Cawley 2011, Andronikos Komnenos (Balabista in Macedonia [1108]-Autumn 1142) harvnb error: no target: CITEREFCawley2011 (help) Cites Niketas Choniates, Liber III *Rerum a Manuele Comneno Gestarum*, 2, pp. 135-6.
2. ↑  Cawley, C.; Byzantium 2 in *Medieval Lands*
3. ↑  Cawley, C.; Byzantium 2 in *Medieval Lands*
4. ↑  Cawley, C.; Byzantium 2 in *Medieval Lands*
5. ↑  Cawley, C.; Byzantium 2 in *Medieval Lands*
**Карин Франзен** (родена 1962 година) е шведски книжевен научник.

Дипломирала како доктор по книжевната наука во 1995 година, и е професор по јазик и литература на Универзитетот во Линкпопинг. Нејзините дела се збирката есеи *Till det omöjligas konst* од 2010 година, *Jag gav honom inte min kärlek.* *Om hövisk kärlek som kvinnlig strategi* од 2012 година, и *När vi talar om oss själva* од 2018 година. Таа исто така има преведувано дела од француски на шведски јазик, вклучително и дела од психоаналитичарот Жак Лакан и филозофот Мишел Фуко .

Таа била наградена со Доблуг наградата во 2019 година, заедно со Ернст Брунер, Јохан Харстад и Олауг Нилсен .

Наводи
------

1. 1 2  „Doblougska priset". *svenskaakademien.se*. Посетено на 22 December 2019.
2. ↑  „Doblougska priset". *complete-review.com*. Посетено на 22 December 2019.
Пећина Орловача is located in Босна и ХерцеговинаПећина ОрловачаПећина Орловачаclass=notpageimage| Пештера Орловача на карта на Босна и Херцеговина
**Пештера Орловача** (Савина пештера) е пештера која се наоѓа на ридот Орловача, во селото Сумбуловац, Општина Пале, Република Српска, БиХ. Должина на пештерата е 2.500 метри. Орловача е единствена пештера во Република Српска која е оспособена за туристички посети. Оваа пештера е под заштита на Завод за заштита на културно историско и природно наследство на Република Српска.

Специфичности
-------------

Во пештерата Орловача се пронајдени остатоци од пештерска мечка (*Ursus spelaeus*), како и инсект од семејството *Coleoptera*, род *Charonitis*, подвид — *Zoopai orlovancensis*.

Поврзано
--------

* Пештери во Република Српска
* Завод за заштита на културно-историско и природно наследство на Република Српска

Галерија
--------

* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  [Радио телевизија Републике Српске: Ретровизор: ПЕЋИНЕ РС — ОРЛОВАЧА, 20.06.2011.] (српски)
2. ↑  Републички завод за заштиту културно историјског и природног насљеђа Републике Српске: Одлука о заштити

Надворешни врски
----------------

* Пећина Орловача
* Завод за заштиту културно историјског и природног насљеђа Републике Српске: Заштита спелеолошких објеката Републике Српске
**Карола Хансон-Боетиус** (родена на 7 септември 1942 година) — шведски романописец, драматург и преведувач.

Животопис
---------

Првиот роман на Хансон, „*Det drömda barnet*" е објавен во 1983 година, во кој се презентирани чувствата на страв и копнеж што ги доживеала во детството и кои ги типизираат нејзините подоцнежни дела, особено *Pojken från Jerusalem* (1986), *De två trädgårdarna* (1989) и *Resan till det blå huset* (1991). Таа станала широко позната во 1994 година со *Андреј*, роман за семејството Толстој, кој бил одлично прифатен од критичарите. Нејзиното најново дело, *Med ett namn som mitt* (Со име како моето, 2009), продолжува од *Андреј* во една епизода заснована на средба помеѓу авторот и некој што тврди дека го познавал синот на Толстој, Иљја Толстој.

Наводи
------

1. 1 2  Lisbeth Larsson. „Hansson, Carola". *The History of Nordic Women's Literature*. Архивирано од изворникот на 9 March 2014. Посетено на 24 January 2015.
2. ↑  „Carola Hansson". Norstets. Архивирано од изворникот на 2016-03-05. Посетено на 24 January 2015.
3. ↑  „Tillbaka hos Tolstoj". SvD Kultur. Посетено на 24 January 2015.
Бесењето на Лепа Радиќ
**Лепа Светозара Радиќ** (српски: *Лепа Светозара Радић*; 19 декември 1925 – 8 февруари 1943) била југословенска партизанска, носител на орден за Народен херој во 1951 за нејзината улога во движењето на отпорот против силите на Оската во Втората светска војна—со што станала најмладиот носител на орденот во тоа време. Била погубена со бесење на 17-годишна возраст бидејќи пукала во германски војници. Откако нејзините заробители и понудиле живот доколку каже кои се раководители, таа одбила по што била обесена.

Наводи
------

1. ↑  Jancar-Webster, Barbara (1990). *Women & revolution in Yugoslavia, 1941-1945*. Arden Press. стр. 100. ISBN 0-912869-10-0.
**Мавро Орбини** (1563–1614) бил католички монах и историчар.

Световното име му е Фрањо, а името Мавро го зема како монах. Основното и средното училиште ги завршува во Дубровник, а на 15-годишна возраст пристапува во Бенедиктинскиот манастир. Литературната дејност ја започнал со компилациското теолошко дело *De Ultimo Fine Humanæ Vitæ Vel Summo Bono*. Неговото најзначајно дело е Кралството на Словените (Пезаро, 1601), кое во еден период било ставено во Индексот на забранетите книги.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 100202206
* LCCN: n84052923
* ISNI: 0000 0001 1496 0334
* GND: 124343643
* SUDOC: 059371544
* BNF: cb10532594p (податоци)
* NKC: jo2002160281

 |

 |
**Лајузе** — мешан од ромски и естонски којшто се зборувал во Естонија.

Историја
--------

Ромите во Естонија за првпат пристигнале во XVII век. Според некои гласини, тие биле дел од ромскиот оркестар на шведскиот крал Карл XII којшто го основал откако поминал зима во замокот Лаис. Во 1841 година, сите 44 Естонски Роми биле собрани и населени околу Лајузеската парохија. Нивно главно стојалиште било селото Радувере, но тие исто така живееле во Раквере и Јигева. Пред Втората светска војна, во Лајузе имало 60 Роми. Лајузе изумрел со германската окупација на Естонија кога сите негови говорници биле убиени од страна на нацистите во геноцидот на Ромите.

Јазични одлики
--------------

Лајузе дели бројни јазични одлики со калофинскиот ромски јазик, како и омекнување на заднонепчените согласки пред предните самогласки и почетно стишување.

Наводи
------

1. 1 2  Smith, p. 365.
2. ↑  „Laiuse mustlased". eestigiid.ee. Посетено на 23 септември 2011.
3. 1 2  Matras, p. 10.
4. ↑  Matras, p. 49.
5. ↑  Matras, p. 54.
*Поглед кон Истанбул* ( 1900)
**Халил Паша** (1857, Истанбул - август, 1939, Истанбул), бил турски сликар и наставник по уметност. Тој беше еден од првите импресионисти во Турција.

Животопис
---------

Неговото семејство потекнувало од Родос, а неговиот татко Селим, бил еден од основачите на Турската воена академија.

Како и многу турски уметници од крајот на XIX век кои се стремеле кон западното сликарство, најпрвин, тој го добил своето образование за ликовната уметност во военото училиште за инженерство, денес познато како Истанбулскиот технички универзитет.
По дипломирањето, вообичаено било студенти да станат наставници во воените училишта, но тој инсистирал да ги продолжи студиите во Париз. Во 1880 година, неговиот татко конечно се согласи, при што тој поминал осум години работејќи во ателјето на Жан-Леон Героме .

Своето прво ликовно претставување го имал на Светската изложба во 1889 година каде што освои медал. Кога се вратил во Турција, тој сепак станал учител во воено училиште.

Во 1906 година, тој ја добил титула „Паша". Две години подоцна, сепак, на почетокот на Втор уставен период, тој заминал во пензија со чин полковник а продолжил да работи како професор по ликовна уметност во училиштето - Училиште за ликовни уметности и занаети, денес Мимар Синан универзитет за ликовни уметности.

За време на Турската војна за независност, тој отишол во Египет на покана на Абас Ḥилми Паша.

Селектирани дела
----------------

Од Музејот Сакип Сабанчи, Истанбул.

* Ченгелкеј кеј на Босфорот (1890)*Ченгелкеј кеј на Босфорот* (1890)
* Жена со божури (1898)*Жена со божури* (1898)
* Дама во розово (1904)*Дама во розово* (1904)
* Девојка сликар и нејзиното студио (1939)*Девојка сликар и нејзиното студио* (1939)

Наводи
------

1. ↑  HALIL PASHA (PAINTER)
2. ↑  Halil Pasha Turkish | 1860 - 1939
3. ↑  „Halil Paşa was a Turkish painter and art teacher". Архивирано од изворникот на 2020-09-24. Посетено на 2020-04-13.
4. ↑  Artworks

Надворешни врски
----------------

* ArtNet: More paintings by Halil Pasha
**Јонтен Ѓацо** (1589-1616) бил четвртиот далај-лама. Како внук на монголскиот владетел Алтан Кан тој е единствениот далај-лама шпто не бил Тибеќанец, ако се смета дека честиот далај-лама Цангјанг Ѓацо кој бил Манпа (етничка група слична на Тибеќаните) се смета дека е Тибеќанец.

Јонтен Ѓацо бил контроверзен бидејќи бил разочаран од Монголците во веројатен обид за контрола над Тибет. Манастирите Гелугпа сепак го признале задалај-лама. Во 1601 година заедно со своите советници Монголци тој отишол во манастирот Дрепунг каде што тој учел од четвртиот панчен-лама Лобзанг Чоќи Ѓалцен.

Многу Тибеќани не го признаваат и се обидуваат да ја повратат моќта, поддржани од наредбата на учењето Кагју. Ова предизвикало граѓанска војна, а Јонтен Ѓацо бил принуден да ја напушти Ласа. Тој умрел во сомнителни околности на возраст од 27 години.

|
|  |
| Претходник**Сонам Ѓацо** | **Реинкарнација на далај-лама** | Наследник**Лозанг Ѓацо** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Далај-лами |
| --- |
|  |
| Гендун Друп  •   Гендун Ѓацо  •   Сонам Ѓацо  •   Јонтен Ѓацо  •   Лозанг Ѓацо  •   Цангјанг Ѓацо  •   Келзанг Ѓацо  •   Џамфел Ѓацо  •   Лунгток Ѓацо  •   Цултрим Ѓацо  •   Кедруп Ѓацо  •   Тринли Ѓацо  •   Тубтен Ѓацо  •   Тенцин Ѓацо  | Знаме на Тибетската влада во прогонствоЗнаме на Тибетската влада во прогонство |

 |



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 77191978
* LCCN: n83060721
* ISNI: 0000 0000 3700 5615
* GND: 122235355
* SUDOC: 143720899

 |

 |
**Август Фердинанд Мебиус** (германски: *August Ferdinand Möbius*; 17 ноември 1790

 – 26 септември 1868

) — германски математичар и астрономски теоретичар.

Најпознат е по октривањето на Мебиусовата лента - неориентабилна дводимензионална површина која има само една страна кога е вметната во тридимензионален Евклидов простор. Оваа лента независно ја открил и Јохан Бенедикт Листинг, и тоа во истиот период. Го открил и Мебиусовиот распоред (конфигурација), составен од два заемно впишани тетраедри. Мебиус бил првиот математичар што вовел хомогени координати во проективната геометрија.

Заслужен е за многу математички идеи, вклучувајќи ги Мебиусовите трансформации кои играат важна улога во проективната геометрија, и Мебиусовата трансформација на теоријата на броевите. Работејќи со теоријата на броевите, ги осмислил важните математички идеи Мебиусова функција μ(*n*) и Мебиусовата инверзија. Во областа на Евклидовата геометрија, Мебиус систематски изработил начин на означување на аглите и отсечките како метод на упростување на резултатите и нивно сведување на еден облик.

Мебиус е роден во Шулпфорта кај Наумбург Саксонија-Анхалт. По мајчина линија е потомок на прочуениот црковен реформатор Мартин Лутер. Математиката ја изучувал кај истакнатиот математичар Карл Фридрих Гаус и Јохан Пфаф. Починал во Лајпциг во 1868, на возраст од 77 години.

Собрани дела
------------

* Gesammelte Werke erster Band (v. 1) (Leipzig : S. Hirzel, 1885)
* Gesammelte Werke zweiter Band (v. 2) (Leipzig : S. Hirzel, 1885)
* Gesammelte Werke dritter Band (v. 3) (Leipzig : S. Hirzel, 1885)
* Gesammelte Werke vierter Band (v. 4) (Leipzig : S. Hirzel, 1885)

Занимливости
------------

Во негова чест е именуван кратерот Мебиус на Месечината и астероидот „28516 Мебиус".

Поврзано
--------

* Мебиусова лента

Наводи
------

1. ↑  Howard Eves, A Survey of Geometry (1963), стр. 64 (прераб. издание 1972, Allyn & Bacon, ISBN 0-205-03226-5)
2. ↑  Szpiro, George (2007). *Poincaré's Prize: The Hundred-Year Quest to Solve One of Math's Greatest Puzzles*. Plume. стр. 66. ISBN 978-0-525-95024-0.

Надворешни врски
----------------

* Оконор, Џон Џ. и Едмунд Ф. Робертсон. „Август Фердинанд Мебиус" - Архив „Историја на математиката" на MacTutor (англиски)

* Август Фердинанд Мебиус — Проект „Математичко родословие" (англиски)
* А. Ф. Мебиус - Математичка генеалогија (англиски)
* Визуелен приказ на Мебиусовите трансформации (со пишани објаснувања) - YouTube (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 27139308
* LCCN: n87805795
* ISNI: 0000 0001 0881 877X
* GND: 119147114
* SUDOC: 032355610
* BNF: cb123401153 (податоци)
* MGP: 35953
* NDL: 00621036
* NKC: xx0173855
* BNE: XX1684202
* CiNii: DA01286565

 |

 |
**Електра Апостолу** (грчки: *Ηλέκτρα Αποστόλου*), 20 февруари 1912 — 25 јули 1944) — грчка револуционерка, член на Комунистичката партија на Грција, учесник во Движењето на отпорот.

Животопис
---------

Родена е во Атина, во добростоечко средно буржоаско семејство, поради што не ги почувствувала немаштиите за време на Балканските војни, а детството го минала во изобилство. Се школувала во германска елитна школа.

Електра Апостолу на свои 13 години се запознала со членови на сојузот на млади комунисти, а на свои четиринаесет години, во училиштето организирала „општа помош за жртвите од диктатурата на Теодорос Пангалос".

За време на Втората светска војна, станала член на првата редакција на официјалниот орган на „Националната сегрчка организација на младите во Грција" (ЕПОН), односно редакцијата на весникот „Ново поколение".

Умрела на 25 јули 1944 година, мачена од гестапо. Прогласена е за народен херој на Грција.

Наводи
------

1. ↑  Commire, Anne (1999-10-08). *Women in World History* (англиски). Gale. ISBN 9780787640613.
2. ↑  Chiclet, Christophe (1987-01-01). *Les communistes grecs dans la guerre: histoire du Parti communiste de Grèce de 1941 à 1949* (француски). L'Harmattan. ISBN 9782858027491.
3. ↑  Rényi, Andrea; Galambos, Lajos (2013-04-02). *Storia greca* (италијански). Andrea Rényi. ISBN 9788867557905.
**Јакоб Беме** (Полска, 24 април 1575 - Германија, 17 ноември 1624) 
Космогонијата на Беме или филозофијата на сферите или чудото на вечноста (1620).
**Јакоб Беме** (Полска, 24 април 1575 - Германија, 17 ноември 1624) — германски филозоф. Се занимавал со чевларство. Беме во делата што ги пишувал многу често ја цитирал Библијата, ретко цитирал други дела или пак автори. Автобиографските белешки и содржината на неговите дела ни укажуваат на тоа дека имал солидни познавања на астролошките и алхемичарските книжевни дела од тој период. Во времето кога го изучувал занаетот, тој се запознал со писмените белешки на Каспер Швенкфелд, кој се борел и проповедал слободно христијанство и го отфрлал влијанието на црквата. За Беме многумина сметаат дека не бил многу образован, туку дека природата го научила сè што знаел во животот.

Значење и влијание
------------------

Беме извршил големо влијание со неговите дела и погледи кон светот, и тоа не само во Германија, туку и во многу други земји ширум светот, како што се: Англија, Холандија, а подоцна и САД. Беме е опеан во една песна на полскиот поет Тадеуш Ружевич. Исто така, тој е еден од споредните ликови во романот „Подемот и падот на Паркинсоновата болест" на српскиот писател Светислав Басара.

Наводи
------

1. ↑  Tadeuš Ruževič, *Izabrane pesme*. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 243-244.
2. ↑  Svetislav Basara, *Uspon i pad Parkinsonove bolesti*. Beograd: Dereta, 2011.
Роберт Годард
**Роберт Годард** (англиски: *Robert Hutchings Goddard*; 5 октомври 1882

- 10 август 1954

) — американски професор по физика.

Годард храбро ги поднесувал исмејувањата за да ги докаже можностите на ракетите за патувања во вселената. Почнал со развој на сигналните ракети за потребите на американската морнарица пред Првата светска војна, но својата најважна работа ја направил во дваесеттите и триесеттите години на 20 век, развивајќи ги првите ракети на течно гориво, заедно со системите за стабилизација и навигација и дури фотоапарати носени во ракетите.

Наводи
------

1. ↑  „Smithsonian Institution, "Goddard Rocket – Milestones of Flight"". Архивирано од изворникот на 2012-04-19. Посетено на 2011-03-21.
2. ↑  „ROCKET APPARATUS". Google. Архивирано од изворникот на 2020-03-28. Посетено на 2010-05-01.
3. ↑  „Goddard". Astronautix.com.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на САДБиографска икона | *Оваа личност од САД статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 37805238
* LCCN: n50033619
* ISNI: 0000 0000 8117 2971
* GND: 122645936
* SUDOC: 112699626
* BNF: cb128055879 (податоци)
* MGP: 84656
* NKC: xx0218440

 |

 |
**Марио де Андраде** (португалски: *Mário de Andrade*) 1893 - 1945
**Марио де Андраде** (португалски: *Mário de Andrade*) (9 октомври 1893, Сао Паоло, Бразил - 25 февруари 1945, Сао Паоло, Бразил) - бразилски писател.

Творештво
---------

Марио де Андраде се смета за камен-темелник на книжевноста на Бразил и централна личност на модернизмот во Сао Паоло во текот на повеќе од 20 години, поради што е наречен „татко на модернизмот". Тој бил есист, книжевен критичар, романописец, фотограф, историчар на уметноста, ликовен критичар, прозаист, фолклорист и музиколог. Во 1922 година застанал на чело на „Неделата на модерната уметност", што се одржувала во Сао Паоло, исфрлајќи го мотото „Отфрлање на странските влијанија и свртување кон сопствените корени". Од 1935 година до смртта, тој бил директор на одделот за култура на Сао Паоло, одговорен за истражување на бразилскиот фолклор. Неговото огромно значење се состои и во тоа што тој бил првиот писател што почнал да го употребува колоквијалниот бразилскиот говор, ослободувајќи го од граматичките и книжевните правила на португалскиот јазик. Неговите романи го одразуваат влијанието на бразилскиот фолклор при што тој се обидел да ги спои амазонското минато со латиноамериканската сегашност. Најзначајни дела на Андраде се: поетската збирка „Занесената Паулисеа" (1922), збирката поезија „Разгневен град" (1922), „Сакам, непреоден глагол" (1927), „Макунаима, херој без карактер" (1928), збирките раскази „Белазарте" (1927) и „Нови раскази", итн.

Наводи
------

1. ↑  *Антoлогија на бразилскиот расказ*, Три, Скопје, 2012, стр. 287.
2. ↑  *Антoлогија на бразилскиот расказ*, Три, Скопје, 2012, стр. 288-289.
**Миодраг Петровиќ** (Дубравица, 1888 — Белград, 1950) бил српски воен сликар.

Биографија
----------

*Манастирот Свети Јован Канео во Охрид*, 1922-1925
Прв учител по цртање му бил Ѓорѓе Крстиќ. Завршич Уметничко-занаетчиска школа во Белград (1906–1911), а потоа ги продолжил студиите по сликарство на Академијата во Минхен (1911–1912). Учествувал во Балканските војни и Првата светска војна до 1916 година. Уште за време на Балканските војни го добил звањето воен сликар. Поради болест бил префрлен во Солун, а потоа во Сиди Абдалах во Тунис и Лазуазу кај Бизерта. Потоа се префрлил во Алжир, каде што студирал на Уметничката академија (1917). Потоа, се усовршувал, творел и изложувал во Париз (1918-1920). Во Белград се вратил во 1920 година, и работел како наставник по цртање.

Починал на 10 февруари 1950 година во Белград.
Франческо Андреини, c. 1612
**Франческо Андреини** (околу 1548 - 1624) билиталијански глумец главно од комедија дел арте претстави. Тој ја започнал својата кариера играјќи ја улогата на несофистициран млад љубовеник. Подоцна тој ја играл улогата на Капитан Спавенто („уплашениот капетан"), карактер на Пиквикијан на прекумерен замор.

Живот
-----

Андрени е роден во Пистоја. Тој бил член на компанијата И Џелоси, при што Анри IV го повикал во Париз на неговата невеста, младата кралица Мари де Медичи, со што се вовел комедија дел арте стилот во Франција. 

И во неговата уметност се одликуваа и неговата сопруга, Изабела Андреини, и нивниот син, Џамбатиста Андреини.

Белешки
-------

1. 1 2  Chisholm 1911.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Франческо Андреини" на Ризницата ? |

* Boni, Filippo de' (1852). Biografia degli artisti ovvero dizionario della vita e delle opere dei pittori, degli scultori, degli intagliatori, dei tipografi e dei musici di ogni nazione che fiorirono da'tempi più remoti sino á nostri giorni. Seconda Edizione.. Venice; Googlebooks: Presso Andrea Santini e Figlio. стр. 8.

Наведи извор
* Оваа статија вклучуват текст од дело кое сега е во јавна сопственост: Chisholm, Hugh, уред. (1911). „Andreini, Francesco". *Encyclopædia Britannica*. **1** (11. изд.). Cambridge University Press.CS1-одржување: ref=harv (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 64035754
* LCCN: n88215069
* ISNI: 0000 0001 1572 6072
* GND: 118922726
* SUDOC: 029402344
* BNF: cb12103767j (податоци)
* BIBSYS: 6077687
* NLA: 35737583
* NKC: ola2002145078

 |

 |
Инерстаден Лишепинг
 Инерстаден Линшепинг
 Инерстаден Линшепинг ноќе (декември 2010 година)
**Инерстаден** е градска област која го вклучува центарот на градот Линшепинг. Тука се наоѓа комерцијалниот и културниот центар на градот, со продавници, ресторани, барови, трговски центар, музеи, цркви, библиотеки, спортски објекти и паркови. Тука се наоѓа и Тинербаксбедет, вештачко езеро со греење среде градот. Инерстаден има и основно училиште, градинки, центри за нега на стари лица, здравствени центри и специјализирана здравствена заштита.

Домувањето се состои речиси целосно од станбени згради, кои околу половина се изградени пред 1960 година. На 31 декември 2009 година, 10.654 луѓе живееле во областа. Мнозинството работни места во областа се во областите трговија, финансии и јавни услуги.

Во тек се неколку градежни проекти во внатрешноста на градот, вклучително и изградба на станбени области на постојниот паркинг во Тинербаксбадет. Области кои се граничат со Инерстаден се Васастаден, Хејдегерден, Рамшол, Танефорс, Источна Вала и Готфридсберг.

58°24′40″N 15°37′20″E﻿ / ﻿58.41111° СГШ; 15.62222° ИГД﻿ / 58.41111; 15.62222
**Јан Амос Коменски** (чешки: *Jan Amos Komenský*) — чешки образовен и верски водач. Го претпочитал учењето на латински за да се олесни учењето на европската култура, но нагласувал учење за нешта, а не за граматика. Неговата *Janua Linguarum Reserata* (1631), учебник што опишува корисни факти за светото на латински и чешки, го револуционизирала учењето на латински и била преведена на 16 јазици. Тој, исто така, создал еден од првите илустрирани учебници, *Orbis Sensualium Pictus* (1658).

Наводи
------

1. ↑  *Британика Енциклопедиски Речник*. Топер, Скопје, 2005, Книга 5

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 29835535
* LCCN: n80044770
* ISNI: 0000 0001 0884 0416
* GND: 118521691
* SELIBR: 46716
* SUDOC: 028487125
* BNF: cb120313422 (податоци)
* BPN: 32158182
* BIBSYS: 90123805
* MusicBrainz: d40c1a23-ec50-4ff2-8a78-e37e3da28ab5
* NLA: 35030067
* NDL: 00436418
* NKC: jk01061444
* BNE: XX1164361
* CiNii: DA01223033

 |

 |
**Ференц Молнар** (уунгарски: *Ferenc Molnár*) (12 јануари 1878, Будимпешта – 1 април 1952, Њујорк) — унгарски писател и театарски режисер.

Животопис
---------

Ференц Молнар во 1941 г.
Ференц Молнар потекнува од угледно еврејско семејство. Неговото оригинално презиме било Нојман (Neumann), а татко му бил познат физичар. По професија бил правник. За време на Втората светска војна, Молнар емигрирал во САД за да го избегне нацистичкиот прогон на Евреите. Молнар се женел трипати, и тоа: најпрвин со Маргит Веси (Margit Vészi), со која бил во брак од 1906 до 1910 година; од 1922 до 1925 година бил во брак со Сари Федак (Sári Fedák), а од 1926 до 1952 година, негова сопруга била Лили Дарваш (Lili Darvas).

Творештво
---------

Молнар пишувал драми и романи. Неговите драми биле популарни и се изведувале на сцените ширум Европа. Позначајни негови дела се романите и повестите: *Децата од Павловата улица*, *Гладниот град*, *Крадци на јаглен* итн.

Наводи
------

1. ↑  Глигор Поповски, "Приод кон делото Децата од Павловата улица од Ференц Молнар", во: Ференц Молнар, *Децата од Павловата улица*. Скопје: Наша книга/Македонска книга/Култура/Мисла/Детска радост, 1990, стр. 153-155.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 12312633
* LCCN: n79075547
* ISNI: 0000 0000 8091 1269
* GND: 118734598
* SELIBR: 77616
* SUDOC: 027512010
* BNF: cb119164505 (податоци)
* BIBSYS: 90213186
* MusicBrainz: 4aed8d4d-31cf-4cac-95d3-dacb39ce9bf5
* NLA: 35358214
* NDL: 00450306
* NKC: jo20000080729
* BNE: XX1011943
* CiNii: DA01155330

 |

 |
Западниот брег на Аспе
Цитаделата Дротнингскар
**Аспе** е остров во архипелагот Блекинге во југоисточна Шведска. Составува парохија во Меделштад Сто, општина Карлскруна, округот Блекинге. Ја содржи населбата Дротнингскар и истоимената поморска цитадела од 17 век. Островот има околу 460 постојани жители, а многу повеќе посетители престојуваат во лето. Фериботот за возила и патници сообраќа на час, бесплатно, помеѓу Аспе и Карлскона.

Годишната изложба на популарна уметност Конструндан е еден од најпопуларните настани на Аспе и привлекува многу посетители секоја година.

Наводи
------

1. ↑  „Aspö Strandstigen". *Bostad & Miljö* (Swedish). Karlskrona Municipality. 6 December 2010. Архивирано од изворникот на 15 May 2011. Посетено на 24 April 2011.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Tidtabell Aspöleden" (Swedish). Посетено на 24 April 2011.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

* Туристичка карта на Аспе (PDF) комуна Карлскона

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Шведска е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Карл XII** (шведски: *Karl XII*) **Вителсбах**, нарекуван и *Северниот Александар*, бил крал на Шведска од 1697 до неговата смрт во 1718 година. Од Османлиите е нарекуван Демирбаш Шарл (Demirbaş Şarl). Тој е четвртиот крал од династија Вителсбах. Го наследил татко му на само 14 години на престолот на една од најмоќните држави во Европа. Русија, Данска, Полска и Прусија биле исплашени од силата на Шведското Царство и ја нападнале користејќи го малолетството на кралот (Големата Северна војна, 1700-1721). Карл покажал особени способности како полковник и последователно ги разрушил противниците. Но тој ги немал способностите на стратег и политичар и ја истоштувал земјата со непрекинати безрезултатни војни. Битката кај Полтава (1709) го навестила крајот на Шведското Царство. Карл бил ранет, паднал во кома и едвај бил спасен. Како бегалец бил примен од турскиот султан кој му обеќал помош. Минувајќи по земјите на Странџа, селаните масовно ги крстеле своите деца по него. И до ден денес има луѓе од тој крај кои се викаат Карл. Подоцна се враќа за да ја продолжи војната. За време на една опсада е убиен од случаен куршум, испукан од страна на Швеѓаните.

Надворешни врски
----------------

* Северната војна и Карл XII Архивирано на 20 октомври 2017 г. (англиски)
* Карл XII и неговиот живот и смрт Архивирано на 6 април 2005 г. (шведски)

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ШведскаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Шведска е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 51697993
* LCCN: n50046482
* ISNI: 0000 0001 2132 677X
* GND: 118560123
* SELIBR: 213500
* SUDOC: 027632873
* BNF: cb119632591 (податоци)
* BIBSYS: 90289706
* NLA: 61539264
* NDL: 00795064
* NKC: jn20010525425
* BNE: XX1275224
* KulturNav: id

 |

 |
**IC 976** — галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 976 се споменува и како ESO 351-\*\*13.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 1 август 1897 година од страна на Луис Свифт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 976 е од видот \*2.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 51 м 59,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -34° 25' 19"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 976 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Вајар (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 976 на *НАСА* (англиски)
2. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 976[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 976
* IC 976 — VizieR.
* IC 976 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Бурос** е град во југозападниот дел на Шведска. Градот се наоѓа во областа Вестра Јеталанд, каде што е втор најважен град. Бурос истовремено е и седиште на истоимената општина.

Природни услови
---------------

Градот Бурос се наоѓа во југозападниот дел на Шведска и Скандинавскиот Полуостров. Од главниот град на државата, Стокхолм, градот е оддалечен 410 километри, југозападно. Од првиот поголем град, Гетеборг, оддалечен е за 60 км на исток.

**Релјеф** : Бурос се развил во областа наречена Западен Јеталанд. Градската област е со мошне разнишано тло. Надморската височина на градот изнесува околу 140 м.

**Климата** во Бурос е континентална со влијание на морето и Голфската струја. Затоа, зимите се поблаги, а летата се посвежи во однос на географската широчина.

**Води** : Бурос се наоѓа на реката Вискан, која се движи низ градот и предсставува негов симбол. Бреговите на реката се убааво средени и претставуваат туристичка атракција.

Историја
--------

Областа Бурос била населена уште во праисторијата. Населбата која била формирана во средниот век, добила градски права во 1621 година, а истите ги дал шведскиот крал Густав II Адолф.

Бурос четири пати бил оштетен поради големи пожари : 1681, 1727, 1822 и 1827 година.

Бурос доживува брз развој во втората половина на 19 век со појавата на индустријата и железницата. Градот е во развој сѐ до денес.

Население
---------

Бурос денес е град со средна големина. Има околу 66.000 жители (податоци од 2010 година), а градското, урбано подрачје т.е. истоимената општина има околу 104.000 жители (податоци од 2012 г.). Населението во градот благо се зголемува во последните децении.

До средината на 20. век Бурос го населувале исклучиво Швеѓаните. Меѓутоа, со зголемувањето на имиграцијата во Шведска, населението во градот станало поразновидно.

Економија
---------

Денес, Бурос е модерен град со развиена индустрија, особено хај-тек индустријата (има значајни „Ериксон "погони во градот). Во последните две децении особено се развија трговијата и туризмот.

Галерија
--------

* Градска пешачка улицаГрадска пешачка улица
* Главната градска црква, црквата Св. КарлаГлавната градска црква, црквата Св. Карла
* Брегот на БуросБрегот на Бурос
* Спортска сала „Бурос Арена"Спортска сала „Бурос Арена"

Извори
------

* Централен завод за статистика на Шведска - податоци за општините и населените места
**Пол Елијар** (француски: *Paul Éluard*) (14 декември 1895 - 18 ноември 1952) - француски поет.

**Пол Елијар** (француски: *Paul Éluard*) (14 декември 1895 - 18 ноември 1952), 1920

Животопис
---------

Пол Елијар.
Пол Елијар е роден во 1895 година. Против својата волја, тој бил учесник во Првата светска војна, кога со свои очи го видел ужасното крвопролевање во кое западнало човештвото. На дваесетидеветгодишна возраст, во 1924 година, уморен од западната цивилизација, Елијар западнал во депресија и неочекувано заминал на патување по Цејлон, Тахити, Нов Зеланд и Панама. Подоцна, тој со восхит ја пречекал Шпанската граѓанска војна, по што им се приклучил на комунистите, а за време на Втората светска војна бил член на француското движење на отпорот против нацистите. Во тоа време, следен од полицијата, тој разнесувал летоци низ Франција, а во текот на два месеци се засолнил во една болница за душевно болни. По Втората светска војна, Елијар повторно патувал и протестирал, а во 1949 година застанал на страната на комунистите во Граѓанската војна во Грција. Елијар умрел на 18 ноември 1952 година.

Табла во куќата каде работел Елијар во Дордоњ.
Гробот на Елијар.

Творештво
---------

Биста на Елијар.
Својата прва збирка поезија, Елијар ја објавил во 1917 година, кога имал 22 години. Елијар е еден од основачите на надреализмот. Во 1926 година, по враќањето од своето патување по егзотичните земји, Елијар ја објавил „Престолнина на болката" - ремек-дело на надреализмот, по што следувала и „Опачините на еден живот или човечка пирамида". Подоцна, тој ги објавил делата: „Непрекината поезија", „Политички стихови", „Една морална лекција" и „Феникс" (1951).

Потписот на Елијар

Наводи
------

1. 1 2  Георги Сталев, „Непрекината поезија", во: Пол Елијар, *Времето не проаѓа*, Кочо Рацин, Скопје, 1966, стр. 75-82.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 73848255
* LCCN: n80044679
* ISNI: 0000 0001 2139 2910
* GND: 118530062
* SELIBR: 185057
* SUDOC: 026655195
* BNF: cb11886231m (податоци)
* BIBSYS: 90054085
* ULAN: 500079198
* MusicBrainz: 571e20b5-fb59-487b-b282-447de2ea5ace
* NLA: 35599353
* NDL: 00438863
* NKC: jn19981000975
* The Léonore id LH//1203/23 is not valid.
* BNE: XX842838
* CiNii: DA00353860
* RKD: 26115

 |

 |
**IC 966** — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 966 се споменува и како IC 1565, UGC 410, MCG 1-2-47, CGCG 409-57, DRCG 2-31.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 23 август 1895 година од страна на Херберт Хоу.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 966 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 *m*/лм2. IC 966 има привидни димензии од 1' х 1'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 39 м 26,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 44' 3"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 966 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2372.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Риби (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 966 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 966[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 966
* IC 966 — VizieR.
* IC 966 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА