**Техники за емоционална слобода** ― облик на советувачка интервенција која ги стимулира акупресурните точки со притискање, допирање или триење на овие точки додека се насочува на ситуации кои претставуваат личен страв или траума.  Техниките за емоционална слобода се потпираат на различни теории за алтернативна медицина - вклучувајќи акупунктура, невро-лингвистичко програмирање, енергетска медицина и терапија со мисловно поле. Техниките за емоционална слобода, исто така, комбинираат елементи на терапија со експозиција, когнитивна однесувачка терапија и соматска стимулација. Тоа е најдобро познато преку *Прирачник за техники за емоционална слобода* на Гери Крег, објавен кон крајот на 1990-тите, и поврзаните книги и работилници од различни наставници. Техниките за емоционална слобода и слични техники често се дискутираат под чадорот на поимот „енергетска психологија".

Застапниците тврдат дека техниката може да се користи за лекување на широк спектар на физички и психолошки нарушувања и како едноставен облик на самораководена терапија. скептичниот прашалник ги опишува основите на техниките на емоционална слобода како „ограда од концепти изведени од различни извори, античката кинеска филозофија на ки, за која се смета дека е „животна сила" што тече низ телото". Постоењето на оваа животна сила „не е емпириски поддржано".

Техниките за емоционална слобода немаат никаква корист како терапија освен (1) плацебо ефектот или (2) кои било познати ефективни психолошки техники што може да се обезбедат како додаток на наводната техника за „енергија". Главно се одликува како псевдонаука и не добива значителна поддршка во клиничката психологија.

Постапка
--------

Точки за тапкање на техниките за емоционална слобода
За време на вообичаена сесија на техника за емоционална слобода, лицето ќе се насочи на одреден проблем додека тапка на „крајните точки на енергетските меридијани на телото". Вежбите за прислушување техники за емоционална слобода комбинираат елементи на когнитивно реструктуирање и техники на експозиција со акутонска стимулација. Техниката им дава насоки на поединците да тапкаат по меридијанските крајни точки на телото - како што се врвот на главата, веѓите, под очите, страната на очите, брадата, клучната коска и под рацете. Додека тапкаат, тие рецитираат специфични фрази кои се насочени кон емоционален дел на физичкиот симптом.

Според Прирачникот на техники за емоционална слобода, постапката се состои во тоа што учесникот го оценува емоционалниот интензитет на нивната реакција на скала за субјективни единици на вознемиреност - т.е. Ликертова скала за субјективни мерки на вознемиреност, калибрирана од 0 до 10 - потоа повторува ориентирачка потврда при триење или притискање на одредени точки на телото. Некои практичари вклучуваат движења на очите или други задачи. Емоционалниот интензитет потоа се враќа и се повторува додека не се забележат промени во емоционалниот интензитет.

Механизам
---------

Застапниците на техниките за емоционална слобода и други слични третмани веруваат дека тапкањето/стимулирањето на точките за акупунктура обезбедува основа за значително подобрување на психолошките проблеми. Сепак, теоријата и механизмите кои лежат во основата на наводната ефективност на техниките за емоционална слобода немаат „доказна поддршка" „во целата историја на науките по биологија, анатомија, физиологија, неврологија, физика или психологија". Истражувачите го опишале теоретскиот модел за техниките за емоционална слобода како „искрено бизарен" и „псевдонаучен". Еден преглед забележал дека едно од најквалитетните студии не нашол докази дека местоположбата на точките за тапкање прави некаква разлика и ги припишува ефектите на добро познатите психолошки механизми, вклучително и терапија за одвлекување на внимание и дишење.

Една статија во скептичен прашалник тврди дека не постои веродостоен механизам за да се објасни како спецификите на техниките за емоционална слобода би можеле да ја додадат нивната ефикасност, и тие се опишани како нефалсификувани и затоа псевдонаучни. Не се пронајдени докази за постоење на меридијани.

Квалитет на истражување
-----------------------

Техники за емоционална слобода немаат корисен ефект како терапија надвор од плацебо ефектот или какви било познати ефективни психолошки техники што може да се користат со наводната техника на „енергија", но поборниците на техниките за емоционална слобода имаат објавено материјал со поинакво тврдење. Нивната работа, сепак, е погрешна и оттука несигурна: висококвалитетното истражување никогаш не потврдило дека техниките за емоционална слобода е ефикасно.

Прегледот од 2009 година открил „методолошки недостатоци" во истражувачките студии кои објавиле „мали успеси" за техниките за емоционална слобода и поврзаната Тапасова техника на акупресура. Прегледот заклучи дека позитивните резултати може да се „припишат на добро познатите когнитивни и техники на однесување кои се вклучени во манипулацијата со енергијата. Психолозите и истражувачите треба да бидат претпазливи за користење на ваквите техники и да вложат напори да ја информираат јавноста за лошите ефекти на терапии кои рекламираат чудесни тврдења."

Систематскиот преглед од 2016 година покажа дека техниките за емоционална слобода е ефикасен во намалувањето на анксиозноста во споредба со контролите, но исто така повика на повеќе истражувања за да се утврди релативната ефикасност на онаа на воспоставените третмани.

Прием
-----

Анкетата на Делфиевиот метод на стручен панел од психолози ги оценила техниките за емоционална слобода на скала што опишува колку се дискредитирани техниките за емоционална слобода во областа на психологијата. Во просек, овој панел откри дека техника за емоционална слобода има оценка од 3,8 на скала од 1,0 до 5,0, со 3,0 што значи „можно дискредитиран" и 4,0 што значи „веројатно дискредитиран". Книга која ги испитува псевдонаучните практики во психологијата ги одликува техниките за емоционална слобода како едни од бројните „првостепени психотерапевтски практики", и во прирачникот за психијатрија се наведува дека техниките за емоционална слобода ги имаат „сите белези на псевдонауката".

Техниките за емоционална слобода, заедно со неговиот претходник, терапија на мисловно поле, бил отфрлен со предупредувања да се избегне нивната употреба од публикации како што се *речник на скептиците*  и Quackwatch.

Застапниците на техниките за емоционална слобода и другите терапии за енергетска психологија се „особено заинтересирани" да бараат „научен кредибилитет" и покрај неверојатните предложени механизми за техниките за емоционална слобода. Преглед од 2008 година од страна на поборникот за енергетска психологија Дејвид Фајнштајн заклучи дека енергетската психологија е потенцијален „брз и моќен третман за низа психолошки состојби". Сепак, ова дело на Фајнштајн било многу критикувано. Еден преглед ја критикувал методологијата на Фајнштајн, истакнувајќи дека тој игнорирал неколку истражувачки трудови кои не покажaле позитивни ефекти од техниките за емоционална слобода, и дека Фајнштајн не го открил својот судир на интереси како сопственик на мрежно место која продава производи за енергетска психологија, како што се книги и семинари, спротивно на најдобрите практики на објавување на истражување. Друг преглед го критикувал заклучокот на Фајнштајн, кој се засновал на истражување со слаб квалитет и наместо тоа заклучило дека сите позитивни ефекти од техниките за емоционална слобода се должат на потрадиционалните психолошки техники, а не на каква било наводна манипулација со „енергија". Книга објавена на тема третман заснован на докази за злоупотреба на супстанции наречен прегледот на Фајнштајн „нецелосен и погрешен" и пример за слабо извршен преглед врз основа на докази на истражување.

Фајнштајн објавил уште еден преглед во 2012 година, заклучувајќи дека техниките на енергетската психологија „постојано демонстрираа силни големини на ефектот и други позитивни статистички резултати кои далеку ги надминуваат шансите по релативно неколку сесии на третмани". Овој преглед бил исто така критикуван, каде што повторно било забележано дека Фајнштајн ги отфрлува студиите со повисок квалитет кои не покажале ефекти од техниките за емоционална слобода, во корист на методолошки послаби студии кои покажале позитивен ефект.

Поврзано
--------

1. ↑  Rometsch-Ogioun El Sount, C.; Windthorst, P.; Denkinger, J.; Ziser, K.; Nikendei, C.; Kindermann, D.; Ringwald, J.; Renner, V.; Zipfel, S. (July 14, 2018). „Chronic pain in refugees with posttraumatic stress disorder (PTSD): A systematic review on patients' characteristics and specific interventions". *Journal of Psychosomatic Research*. **118**: 83–97. doi:10.1016/j.jpsychores.2018.07.014. ISSN 0022-3999. PMID 30078503.
2. ↑  Coyle, Seamus (1 ноември 2017). „P-173 A role for emotional freedom technique in palliative patients? three case reports". *BMJ Supportive & Palliative Care* (англиски). **7** (Suppl 2): A71. doi:10.1136/bmjspcare-2017-hospice.198. ISSN 2045-435X.
3. 1 2 3  Craig, G (n.d.). *EFT Manual* (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 3 март 2016. Посетено на 12 ноември 2022.
4. 1 2  Gaudiano, Brandon A.; Herbert, James D. (1 август 2000). „Can We Really Tap Our Problems Away: A Critical Analysis of Thought Field Therapy". *skepticalinquirer.org*. CFI. Архивирано од изворникот на 20 март 2021. Посетено на 12 ноември 2022.
5. 1 2 3 4 5 6  Bakker, Gary M. (ноември 2013). „The current status of energy psychology: Extraordinary claims with less than ordinary evidence". *Clinical Psychologist*. **17** (3): 91–99. doi:10.1111/cp.12020.
6. 1 2  Norcross, John C.; Koocher, Gerald P.; Garofalo, Ariele (1 јануари 2006). „Discredited psychological treatments and tests: A Delphi poll". *Professional Psychology: Research and Practice*. **37** (5): 515–522. doi:10.1037/0735-7028.37.5.515.
7. 1 2  Lilienfeld, Scott O. (2003). *Science and pseudoscience in clinical psychology* (Paperback. изд.). New York [u.a.]: Guilford Press. стр. 2. ISBN 1-57230-828-1.
8. 1 2  Semple, David (2013). *Oxford Handbook of Psychiatry*. Oxford, UK: Oxford University Press. стр. 393. ISBN 978-0-19-969388-7.
9. ↑  Church, Dawson; Stapleton, Peta; Yang, Amy; Gallo, Fred (2018). „Is Tapping on Acupuncture Points an Active Ingredient in Emotional Freedom Techniques? A Systematic Review and Meta-analysis of Comparative Studies". *The Journal of Nervous and Mental Disease*. **206** (10): 783–793. doi:10.1097/nmd.0000000000000878. ISSN 0022-3018. PMID 30273275.
10. 1 2  Feinstein, David (December 2012). „Acupoint stimulation in treating psychological disorders: Evidence of efficacy". *Review of General Psychology*. **16** (4): 364–380. doi:10.1037/a0028602.
11. ↑  Waite, Wendy L; Holder, Mark D (2003). „Assessment of the Emotional Freedom Technique". *Scientific Review of Mental Health Practice*. **2** (1).
12. ↑  Singh, S; Ernst E (2008). „The Truth about Acupuncture". *Trick or treatment: The undeniable facts about alternative medicine*. W. W. Norton & Company. стр. 39–90. ISBN 978-0-393-06661-6. "Scientists are still unable to find a shred of evidence to support the existence of meridians or Ch'i" (p72), "The traditional principles of acupuncture are deeply flawed, as there is no evidence at all to demonstrate the existence of Ch'i or meridians" (p107)
13. 1 2  McCaslin DL (јуни 2009). „A review of efficacy claims in energy psychology". *Psychotherapy*. **46** (2): 249–56. doi:10.1037/a0016025. PMID 22122622.
14. ↑  Clond, Morgan (May 2016). „Emotional Freedom Techniques for Anxiety: A Systematic Review With Meta-analysis". *The Journal of Nervous and Mental Disease*. **204** (5): 388–395. doi:10.1097/NMD.0000000000000483. ISSN 1539-736X. PMID 26894319.
15. ↑  „Emotional Freedom Techniques (EFT)". Посетено на 12 ноември 2022.
16. ↑  Barrett, Stephen. „Mental Help: Procedures to Avoid". Посетено на 12 ноември 2022.
17. ↑  Feinstein, D (Jun 2008). „Energy psychology: A review of the preliminary evidence". *Psychotherapy*. **45** (2): 199–213. doi:10.1037/0033-3204.45.2.199. PMID 22122417.
18. ↑  Pignotti, M; Thyer, B (Jun 2009). „Some comments on "Energy psychology: A review of the evidence": Premature conclusions based on incomplete evidence?". *Psychotherapy*. **46** (2): 257–61. doi:10.1037/a0016027. PMID 22122623.
19. ↑  editors, Katherine van Wormer, Bruce A. Thyer (2010). *Evidence-based practice in the field of substance abuse : a book of readings*. Thousand Oaks, Calif.: Sage. стр. 2. ISBN 978-1412975773.CS1-одржување: излишен текст: список на автори (link)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Техники за емоционална слобода" на Ризницата ? |