|  |
| --- |
| „**Роглевска тврдина**" |
|  |
| 

 |
|  |
| **Местоположба** | 41°58′4″N 21°9′55″E﻿ / ﻿41.96778° СГШ; 21.16528° ИГД﻿ / 41.96778; 21.16528Координати: 41°58′4″N 21°9′55″E﻿ / ﻿41.96778° СГШ; 21.16528° ИГД﻿ / 41.96778; 21.16528 |
| Основни податоци |
| **Место** | Рогле |
| **Општина** | Желино |
| **Тип** |  тврдина

 |
| **Период** | римско време |
| **Портал „Археологија"** |

 

**Роглевска тврдина** — крепост на месноста **Кука**, на рид висок 250 м, 1 км северно од селото Рогле, Тетово, што од југ ја наткрилува теснината на рекичката Фуш. Низ теснината се пробива магистралниот пат Скопје — Полог — Охрид (античкиот пат Скупи — Лихнид). Од ридот се контролира овој пат многу километри на запад и исток и во теснината може лесно да се блокира.

Наоѓалиште
----------

Претставува утврдена населба од раноантичкото и доцноантичкото време и црква од старохристијанското време. Се наоѓа на 1 км североисточно од селото, на висок рид со зарамнето плато, што доминира над околината, каде се гледаат темели од повеќе објекти, а по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови (сликани вази со црн фирнајс). Околу целото плато се гледаат темели од бедемот и кулите, градени од кршен камен и варов малтер. Во северозападниот дел на тврдината е откриена старохристијанска црква со мозаичен под. Во подградието на североисточната и јужната падина се среќаваат многу фрагменти од керамички садови, питоси и згура од топено железо. Најдени се и бронзени монети од IV и V век.

Изглед
------

Пред источното лице на кастелот се протега гранична камена преграда, наречена денес „**Марков Ѕид**". Долга е повеќе километри — до Бојане и до падините на Жеден на север и до Раович и масивот на Сува Гора на југ. Преградата (клаустра) е свртена со лицето на исток, кон Скопското Поле и се совпаѓа со граничната линија меѓу провинциите Дарданија и Превалитана. Задачата и била да ги блокира сите споредни гранични премини на тој простор.

Наоди
-----

### Најстари остатоци

На врвот од Кука во доцноантичко време бил подигнат кастел со големина од 120 × 90 м (0,7 ха). Обѕидието е градено во цврст малтерен слог, со три кули на аглите. Во средината доминира голема базилика со мозаичен под (V-VI век). Најдени се монети од доцниот IV, V и VI век, потоа печки за топење на бакар и боење на стаклени мозаични тесели со хромни оксиди.

### Средновековни остатоци

Меѓу површинските наоди се утврдени е и неколку средновековни предмети: византиски монети — бакарни скифати од XII-XIII век; тока за ремен, дел од бронзен крст — енколпион и прстен (X-XII век); железни врвови за стрели за пробивање оклоп.

Намена
------

Очигледно е дека оваа стратешки многу значајна крепост била користена низ целото средновековие, демнејќи го магистралниот пат од Скопје кон Полозите и граничните премини кон српските земји на северозапад како и кон Охрид на југозапад.

Поврзано
--------

* Прој Роглес — населба од доцноантичко време и старохристијанска базилика;
* Марков Ѕид — населба од римско време.

Наводи
------

1. ↑  Коцо, Димче (1996). *Археолошка карта на Република Македонија*. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
2. ↑  Коцо, Димче (1996). *„Археолошка карта на Република Македонија"*. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
3. ↑  *Нови наоди од доцноантичките крајпатни кастели на кај Рогле, Свиларе, Сопот (ad Cephalon) и Фариш, Историја 88-89/XXIV-XXV/ Бр. 1-4, Скопје 1991, 145-154, Т. V-XII (резиме: New Findings of Late Antique Fortresses at Rogle, G. Svilare, Sopot (ad Cephalon) and Fariš, 154)*

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Средновековни тврдини во Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Арангел
* Банско
* Белица I
* Белица II
* Битола
* Будинарци
* Бучин
* Валандово
* Варош
* Велес
* Виневлаица
* Вирче
* Водно
* Габрово
* Годивје
* Горна Бањица
* Градец
* Градиште
* Граиште
* Дебар
* Дебреште
* Девич
* Демир Капија
* Десово
* Долна Лешница
* Долно Градиште
* Долно Орехово
* Драмче
* Дреново
* Евла
* Железнец
* Живојно
* Заград
* Заграчани
* Здуње
* Злетово
* Зовиќ
* Зрзе
* Ѕвегор
* Кале
* Јегуновце
* Калиште
* Канарево
* Кичево
* Кожле
* Конче
* Коњух
* Костурино
* Крупиште
* Лешок
* Луковица
* Манастир
* Маркова Сушица
* Матка
* Младо Нагоричане
* Мордиште
* Мородвис
* Опила
* Ораше
* Охрид
* Песочани
* Подвис
* Прилепец
* Радовиш
* Ресава
* Рогле
* Скопје
* Сопот
* Србиново
* Стенче
* Стење
* Стрежево
* Струмица
* Теово
* Трескавец
* Црешка
* Чучер
* Шопур
* Штип

 |  |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Археолошки наоѓалишта во Општина Желино |
| --- |
|  |
|  | 
Градиште (Горна Лешница)  •  Кале (Долна Лешница)  •  Бело Поле (Желино)  •  Градиште (Желино)  •  Грамаѓе (Желино)  •  Брезница (Ларце)  •  Кале (Ларце)  •  Црква (Ларце)  •  Глобочица (Луковица)  •  Брикул (Луковица)  •  Кале (Рогле)  •  Кука (Рогле)  •  Марков Ѕид (Рогле)  •  Прој Роглес (Рогле)  •  Брдо (Седларево)  •  Тумба - Суви Дол (Стримница) 
 |  |
|  |
|      Општина Желино     |

 |