recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Накие Бајрам** (1889 – 1962) — македонска учителка од турска националност, социјалистка и борка за женски права.

Животопис
---------

Накие Бајрам, според исказите на нејзиниот внук, професорот и академик Газанфер Бајрам, потекнува од образовано семејство каде што женската страна се истакнува со решителност и храброст.

Според кажувањата на Роса Плавева, а забележани од Ружа Бак во 1959 година, во периодот меѓу 1907-1908 година е основано „Здружение на Турчинки" во која зеле учество околу 50 жени сопруги на офицери од турската војска. Под влијание на Младотурската револуција од 1908, Здружението одржува седница во куќата на Роса Плавева каде се подготвува за јавно одбулување на муслиманските жени со паролата „Доста веќе црнила на очите, треба да живееме како и сите други жени на светот". На собирот учествува и Накие Бајрам. Собирот е откриен и брутално прекинат од страна на власта и офицерите, а Роса Плавева е уапсена и јавно омаловажена. Интересен е податокот дека обидите на здружување и организирање на жените во Македонија коинцидира со одржувањето на Првата меѓународна конференција на социјалистките во 1907 година во Штутгарт, Германија.

На 1 мај 1909 година, во Скопје е формирана нова Социјалдемократска организација чии основачи се Роса Плавева и нејзиниот сопруг, Илија Плавев, која ја користи Ерфуртската програма од 1891 година на германските социјалдемократи како своја платформа. Нејзини членови стануваат и Накие Бајрам и нејзиниот сопруг, Ферид Бајрам.

По Втората светска војна, Накие Бајрам како учителка е посебно вклучена во одбулување и описменување на муслиманската жена во Социјалистичка Македонија во чии процеси се вклучува со голем ентузијазам. Но Законот за забрана на носење зар и фереџе донесен на 12 јануари 1951 година, кој требало да го забрза процесот на еманципација на муслиманската жена во Социјалистичка Македонија, предизвикува отпор од страна на муслиманската популација и бил сфатен како насилнички акт против семејниот и личниот интегритет на муслиманската жена.

Наводи
------
**Марвин Сордел** (англиски: *Marvin Sordell*) — англиски фудбалер, напаѓач на Бартон Албион.

Својата кариера ја започнал во младинската школа на Фулам, но подоцна се преселил во Вотфорд каде продолжил да тренира. Своето деби во Чемпионшип лигата за Вотфорд го направил на 15 август 2009 против Шефилд Јунајтед. За Хорнетси одиграл две импресивни сезони во кој запишал 83 првенствени натпревари и постигнал 27 гола, по што тој потпишува за Премиер лигашот, Болтон Вондерерс на 31 јануари во последните часови од преодниот рок. Сумата на трасферот не била објавена, но Сордел потпишал договор на 3 и пол годишна верност. За Болтон дебитирал на 4 февруари, влегувајќи како замена на местото на Давид Н'Гог во поразот на неговата екипа од Норич Сити со 2-0. За сезоната 2013-2014 бил позајмен на Чарлтон Атлетик каде на 31 натпревар во Чемпионшип постигнал 7 гола. Во летото 2014, тој се преселил во Барнли за да соработува одново со Шон Дајч кој му бил тренер и во Вотфорд. Потоа одиграл по една сезона во Колчестер Јунајтед и Ковентри Сити пред да се пресели во Бартон Албион во летото 2017.

Сордел е младински репрезентативец на Англија во селекциите под 20 и под 21 година. Во 2012 тој исто така бил избран во тимот на Велика Британија под водство на Стјуарт Пирс за Летните олимписки игри 2012 во Лондон.

Надворешни врски
----------------

* Марвин Сордел на soccerway
* Марвин Сордел на transfermarkt
* Марвин Сордел на espn
* Марвин Сордел на whoscored
* Марвин Сордел на teamgb.com Британска олимписка асоцијација

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Состав на Велика Британија на  Летните олимписки игри 2012 |
| --- |
|  |
| 
* 1 Батланд
* 2 Тејлор
* 3 Бертранд
* 4 Роуз
* 5 Колкер
* 6 Доусон
* 7 Клеверли
* 8 Алан
* 9 Стариџ
* 10 Белами
* 11 Гигс
* 12 Томкинс
* 13 Корк
* 14 Ричардс
* 15 Рамзи
* 16 Синклер
* 17 Сордел
* 18 Стил
* Селектор: Пирс

 | Обединето Кралство |

 |
**Марафон**, **Марафа** или **Бекачино** е игра со карти со трикови за четворица играчи од италијанската провинција Ромања, која е слична на Тресет, но има адути.

Правила
-------

Играта се игра со шпил од 40 карти прилагодени на Италија, рангирани на 3 2 AKCJ 7 6 5 4 кога се одредува победникот на трикот. Во однос на поени, асовите вредат цел поен, додека двојките, тројките и дворските карти вредат третина поен; сите други карти не вредат поени. Секоја рака е составена од 10 трикови, на крајот од една рака освоените поени се заокружуваат на цел број и на победникот од последниот трик му се доделува 1 поен. Натпреварот продолжува додека еден тим не достигне 41 бод.

Играчите се поделени во два тима, а соиграчите седат на спротивните страни на табелата. Дилерот го меша шпилот и играчот од лево пресекува. Потоа се делат десет карти на секој играч, во серии од пет.

Во првата рака на натпреварот, играчот кој ги држи 4-те монети (или дијаманти, ако игра со шпил со француски карти) *го крсти* адутот, наречен *трионфа* и го води првиот трик. Во сите следни раце, играчот што седи десно од дилерот ќе ја крсти трионфата.

Ако играчот држи *крика* (кец, двојка, тројка) од трионфата, тој може да го пријави за награда од 3 бонус поени.

Играчите мора да го следат примерот ако можат и затоа можат да играат само адут само ако не поседуваат карта од водечкиот костум. Финтата се доделува на играчот со најсилната карта во водечкиот костим ако не се игра адут, или на играчот со најсилниот адут во спротивно. Победникот на трикот мора да го води следниот трик.

На крајот од секоја рака, поените се бројат и играчот кој го предводел првиот трик станува нов дилер.

Не е дозволено да се зборува за време на играта.

Варијанти
---------

**Трионфо** или **Трионфино** е варијанта со пет играчи каде двајца играат против тројца и нема понуди за *марафона* или *крика*. Во други варијанти:

* Само крстителот може да прогласи крика.
* Крика може да се прогласи дури и ако не е во адут.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Marafon - Beccaccino* at pagat.com. Retrieved 8 Jan 2019

Библиографија
-------------

* Andrea Angiolino; Beniamino Sidoti (2010). *Dizionario dei giochi*. Bologna: Zanichelli. ISBN 978-88-08-19349-0.
* Giuseppe Melandri (2007). *Il Marafõ – Beccaccino*. Faenza: Casanova. ISBN 978-88-95-32301-5.

Надворешни врски
----------------

* Марафон - страница Бекачино на страницата за игри со карти Pagat
* Трионфо, о Марафон (вар. Тресет) страница на страницата за игри со карти Cavallore
Chemical compound**Нитрилотриоцетна киселина** (NTA) е аминополикарбоксилна киселина со хемиска формула N(CH 2CO 2H)3. Претставува безбоен солид и се користи како хелатен агенс кој формира соединенија со метални јони (хелати) како што се Ca 2+, Co 2+, Cu 2+ и Fe 3+.

Производство и употреба
-----------------------

Нитрилотриоцетната киселина е комерцијално достапна како слободна киселина и како натриумова сол. Се произведува од амонијак, формалдехид и натриум цијанид или водород цијанид. Се проценува дека нејзиното производство е 100 илјади тони годишно. NTA исто така се добива и како нечистотија во синтезата на EDTA.  Постарите патишта за добивање на NTA вклучуваат алкилација на амонијак со хлорооцетна киселина и оксидација на триетаноламин.

Координативна хемија и апликации
--------------------------------

NTA е триподен тетрадентатен трианионски лиганд. 

Употребите на NTA се слични на оние на EDTA, бидејќи и двете се хелатни агенси. Се користи за омекнување на водата и како замена за натриум и калиум трифосфат во детергенти и средства за чистење.

NTA како хелатен агенс ги отстранува Cr, Cu и As од дрва кое се обработени со хромиран бакарен арсенат.

Токсичност и животна средина
----------------------------

Нитрилоцетна киселина може да предизвика иритација на очите, кожата и респираторниот тракт; и може да предизвика оштетување на бубрезите и мочниот меур. Соединението се очекува да има потенцијал да предизвика рак кај луѓето. 

За разлика од EDTA, NTA е лесно биоразградлив и речиси целосно се отстранува за време на третманот на отпадните води. Влијанијата на НТА врз животната средина се минимални. И покрај широката употреба во производите за чистење, концентрацијата во снабдувањето со вода е премногу ниска за да има значително влијание врз здравјето на луѓето или квалитетот на животната средина.

Наводи
------

1. ↑  *Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book)*. Cambridge: The Royal Society of Chemistry. 2014. стр. 21, 679. doi:10.1039/9781849733069. ISBN 978-0-85404-182-4.
2. ↑  ChemBK Chemical Database
3. ↑  Nitrilotriacetic Acid and Its Salts, International Agency for Research on Cancer
4. ↑  Hart, J. Roger (2005) "Ethylenediaminetetraacetic Acid and Related Chelating Agents" in *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry*, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a10\_095
5. ↑  B. L. Barnett, V. A. Uchtman (1979). „Structural Investigations of Calcium-Binding Molecules. 4. Calcium Binding to Aminocarboxylates. Crystal Structures of Ca(CaEDTA).7H2O and Na(CaNTA)". *Inorg. Chem*. **18** (10): 2674–2678. doi:10.1021/ic50200a007.
6. ↑  Fang-Chih, C.; Ya-Nang, W.; Pin-Jui, C.; Chun-Han, K. Factors affecting chelating extraction of Cr, Cu, and As from CCA-treated wood.
7. ↑  Brouwer, N.; Terpstra, P. Ecological and Toxicological Properties of Nitrilotriacetic Acid (NTA) as a Detergent Builder.
Налутени птици филмотНалутени птици филмот
**Налутените птици** (англиски: *The Angry Birds*) - американски анимиран филм од 2016 година, во режија на Клеј Кејтис и Фергал Рајли. Гласовите во филмот ги позајмуваат: Џејсон Судајкис, Џош Гед, Дени Мекбрајд, Бил Хејдер, Шон Пен итн.

Содржина
--------

На еден остров среќно живеат птици што не летаат. Меѓу нив е и птицата Црвенко (*Red*), кој постојано е намуртен, не сака да се дружи со никого, па дури и живее сам, надвор од селото. Поради лошото однесување, судијата му пресудува казна да мора да посетува часови по добро однесување. Таму, тој се запознава со птиците Чак, Бомба и Теренс. Еден ден, на островот пристигнува брод со свињи, кои успеваат да ги залажат птиците, постојано организирајќи забави, а во меѓувреме им ги крадат јајцата. Единствено, Црвенко уште од самиот почеток не ги поднесува свињите и се обидува да ги предупреди птиците, но тие не му веруваат. Кога свињите ќе си заминат на нивниот остров со украдените јајца, птиците од островот се очајни, но Црвенко ги охрабрува. Тој и другарите одат во планината да го побараат легендарниот орел, но кога го наоѓаат, целосно се разочарани од него, зашто тој е стар и неспособен за никаква акција. Оттука, Црвенко ги организира птиците и тие успеваат да појдат на островот на свињите, каде се борат со нив и, со помош на орелот, успеваат да ги спасат јајцата. Птиците се враќаат на островот, но без Црвенко и сите мислат дека тој е мртов. Но, Црвенко се враќа жив, заедно со последното јајце за кое сите мислат дека е загубено. Благодарение на неговата храброст, сите птици стануваат намуртени како него, му градат нова куќа во селото и го слават како јунак.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, The Angry Birds Movie (2016) (пристапено на 11.4.2017)
*За други значења на поимот Наска видете Наска (појаснување).*
Главниот плоштад во Наска.
**Наска** е име на систем на долини во јужниот дел на Перу и име на најголемиот град во регионот. Името се користи и за означување на старата цивилизација која живеела во регионот чиј најголем цивилизациски успех го забележала од 300 п.н.е. до 800 година. Оваа цивилизација ги создала насканските линии, стариот град Кахуачи и подземниот воден систем Пукиос.

Поврзано
--------

* Перу
* Насканска култура
* Наскански линии

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Наска" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзани со Перу е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Координати: 14°49′44″S 74°56′37″W﻿ / ﻿14.82889° ЈГШ; 74.94361° ЗГД﻿ / -14.82889; -74.94361

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 146920512
* LCCN: n86016312
* GND: 4041464-4
* SUDOC: 086913891
* BNF: cb14618416c (податоци)
* NKC: ge130146

 |

 |
**Пунта Канеро** (шпански: Punta Carnero) - предна/челна карпа на брегот на Шпанија, во близина на градот Алгесирас, каде источниот крај на ридот Галоус се спушта на 200 метри за да се сретне со Средоземното Море. Нејзината најистакната одлика е светилникот Пунта Канеро, кој го означува влезот на Гибралтарскиот Залив и Гибралтарскиот Проток.

Козјиот Островот лежи во близина на светилникот, а тука започнува Хетарскиот Залив.

Историја
--------

Во август 1415 година, португалската флота, управувана од кралот Жоао I Португалски, одржала воен совет, пред да го изврши освојувањето на Сеута, додека била закотвена покрај Пунта Канеро.

Поврзано
--------

* Точка на Европа

Наводи
------

 

* Мадоз, Пасквал (1845). *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* p.555 (шпански) Establecimiento Literario-tipográfico de P. Madoz y L. Sagasti.
* Cartografía militar de España. Servicio geográfico del ejército, Мадрид 1959 година. Hoja Nº14-48 (1.078)

1. ↑  Peter Russell, *Prince Henry 'the Navigator' A life*, Ed. Yale Nota Bene, 2001, стр.47-p48 ISBN 0300091303
Ниусерева пирамида
**Ниусерева пирамида**, односно **Пирамида на Ниусере**, е комплекс на пирамиди изграден од фараонот Ниусере Ини на Петтата египетска династија во средината на 25 век п.н.е.. Комплексот кој се наоѓа во комплексот некрополи во Абусир, е сместен меѓу комплексите на Нефериркаре и Сахуре. Таа е забележителна по својата необична локација и многу отстапува од тогашните архитектонски дизајни.

Белешки
-------

1. ↑  Proposed dates for Nyuserre's reign: c. 2474–2444 BC, c. 2470–2440 BC, c. 2445–2421 BC, c. 2420–2389 BC, c. 2416–2388 BC, c. 2359–2348 BC.

Наводи
------

1. 1 2  Lehner 2008. sfn error: no target: CITEREFLehner2008 (help)
2. ↑  Verner 2001c, стр. 589. sfn error: no target: CITEREFVerner2001c (help)
3. ↑  Altenmüller 2001, стр. 599. sfn error: no target: CITEREFAltenmüller2001 (help)
4. ↑  Shaw 2003, стр. 482. sfn error: no target: CITEREFShaw2003 (help)
5. ↑  Allen et al. 1999, стр. xx. sfn error: no target: CITEREFAllen\_et\_al.1999 (help)
6. ↑  Lehner 2008, стр. 8. sfn error: no target: CITEREFLehner2008 (help)
7. ↑  Dodson & Hilton 2004, стр. 288. sfn error: no target: CITEREFDodsonHilton2004 (help)
8. ↑  Verner 2001c. sfn error: no target: CITEREFVerner2001c (help)
**Никола М. Николовски** ( 1927
 во Скопје — 17 април 1945

 во Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно градско семејство. Завршил основно училиште и го продолжил своето образование во средно училиште. Поради војната го прекинал учењето. Во септември 1944 година стапил во Четиринаесеттата македонска ударна бригада. Со неа учествувал во борбите за конечното ослободување на повеќе места во Македонија, како и во ликвидирањето на балистичките банди. Oткако била ослободена Македонија со XV корпус учествувал во борбите за ослободување на неослободените краишта на Југославија. Бил учесник во големите борби на Сремскиот фронт. При еден јуриш, на 14 април 1945 година, бил тешко ранет. Другарите успеале да го извлечат и да го префрлат на лечење во болница, но по три дена починал од последиците на добиените рани.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 107. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**„Насловна страница"** (англиски: *The Front Page*) — американски филм од 1974 година, во режија на Били Вајлдер. Во главните улоги настапуваат: Џек Лемон, Волтер Матау, Сузан Сарандон, Винсент Гарденија, Дејвид Вејн итн.

Синопсис
--------

Хилди Џонсон (го игра Лемон) е познат новинар кој дава отказ од весникот зашто сака да се ожени со убавата и богата Пеги Грант (ја игра Сарандон). Меѓутоа, неговиот шеф, Волтер Барнс (го игра Матау) упорно настојува да го задржи, барем додека не се изврши смртната казна на младиот Бенсингер (го игра Вејн) кој убил полицаец. Пред да замине во Филаделфија, Хилди ги посетува своите колеги, каде открива дека на неговото место е вработен млад новинар-почетник. Но, токму пред извршувањето на смртната казна, Бенсингер успева да побегне. Полицијата организира голема потера по него, но Бенсингер се сокрива токму во просторијата каде се собрани новинарите, а за тоа знае само Хилди. Тогаш, кај Хилди повторно се буди новинарската страст и тој почнува да работи на својот последен извештај поради што го напушта Пеги. Во собата во која се крие Бенсингер доаѓа полицијата и го открива, а Хилди и Волтер се затворени. Меѓутоа, во затворот, тие откриваат дека гувернерот потпишал одложување на казната на Бенсингер, па така нив ги ослободуваат, а Хилди во последен миг се качува во возот, заедно со Пеги. Но, Волтер не може да се помири со загубата на својот најдобар новинар и, штом поаѓа возот, испраќа порака до полицијата да го уапсат Хилди.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, The Front Page (1974) (пристапено на 26.6.2019)
**Лоран Гунел** (француски: *Laurent Gounelle*, роден на 10 август 1966

) — француски специјалист за развој на личноста и писател на бестселери за самообразование.

Биографија
----------

Лоран Гунел е роден на 10 август 1966

, во семејство на научни работници. Сакал да студира психијатрија, но се откажал. Студирал на Универзитетот Пари Дофин во Париз и завршил економија во 1988 година. Потоа се запишал и завршил постдипломски студии во Сорбона. Започнал работа како сметководител во голема корпорација, но работата не го задоволувала. Недостатокот на контакти го натерало да оди на часови по глума и параглајдерство.

По напуштањето на работа и по краткото занимавање со увоз и извоз, кое завршило неуспешно, се насочил кон психологијата, филозофијата и личниот развој. Студирал социологија и филозофија на Универзитетот во Калифорнија, Калифорнија. Потоа направил неколку патувања во САД, Финска и Бали, за дополнителни испитувања на неврологијата и психологијата, на шаманизмот, и мудроста на источните учења. Станал консултант за човечки односи и ја усовршувал професијата во текот на повеќе од 15 години. Предавал на Универзитетот во Клермон Феран.

Тој го напишал својот прв роман во 2006 година, по смртта на неговиот татко и пред раѓањето на неговото прво дете. Романот „*Човекот кој сакаше да биде среќен*" бил објавен во 2008 година и станал бестселер, издаден на 25 јазици ширум светот.

Вториот роман „*Бог секогаш патува инкогнито*" од 2010 година, исто така станал меѓународен бестселер, и е особено популарен во Јужна Америка. Лоран Гунел е награден со наградата за „*Корпоративен роман*".

Дела
----

* *L'Homme qui voulait être heureux* (2008)
* *Dieu voyage toujours incognito* (2010)
* *Le philosophe qui n'était pas sage* (2012)
* *Le jour où j'ai appris à vivre* (2014)
* *Et tu trouveras le trésor qui dort en toi* (2016)

Надворешни врски
----------------

* Откривање на нов роман на Лоран Гунел (француски)
**Пупуке** (маорски: *Pupuke*) — слатководно езеро сместено во вулкански кратер помеѓу населбите Такапуна и Милфорд на Северниот Брег на Окленд, Нов Зеланд. Езерото на едно место е оддалечено само 500 м од морето и има обиколка од 6 км со длабочина од 57 м. Местото често го посетуваат излетници, веслачи, едрачи како и диви птици. Веднаш до старата црпна станица има и кафетерија, мал театар, надворешен амфитеатар и изложбен простор. Сè поголемата популарност на местото значи и намалување квалитетот на водата и тоа им задава грижи на локалните власти .

Другите слични вакви кратери во рамките на Оклендското вулканско подрачје биле затрупани од подоцнежни ерупции, а пад други се прекршиле на места и се излиле како резултат на долги врнежи. Езерото Пупуке сѐ уште е езеро заради тоа што водата оди по каналите заедно со лавата доаѓајќи под кратерскиот ѕид, создавајки разни извори по плажите помеѓу населбите Такапуна и Милфорд.

Галерија
--------

* Езерото на квечеринаЕзерото на квечерина
* Старата црпна станицаСтарата црпна станица

Наводи
------

1. ↑  Извештај од контролата на езерото Пупуке Бр. KC7 Архивирано на 11 ноември 2007 г. - Совет на Северниот Брег, 20 јуни 2006 (проверено на 12 јануари 2008) (англиски)
**Митре Гелев Спасовски** ( 1908
 во Горно Коњаре, Кумановско —  1944

 во Шишево, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Израснат е во селско семејство. Завршил основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство и повремено со чување на добиток. По смртта на својот татко бил принуден да слугува кај поимотните соселани. Го помагал подготвувањето на оружената борба против окупаторот. Во септември 1944 година, стапил во борбените редови на Треттата македонска ударна бригада. Бил учесник во сите нејзини борби и секогаш се истакнувал со својата храброст и пожртвуваност. Кон крајот на октомври истата година, храбро загинал во борбата против балистите и Германците кај селото Шишево.

Поврзано
--------

* Србољуб Спасовски

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 243. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Добре Јовановски** — основно училиште во Прилеп, Општина Прилеп.. Тоа датира од постари времиња и се наоѓа по долниот тек на улицата Београдска и е во населбата Тризла.
Училиштето содржи 20 училници и образовен кадар на професори кои успешно ја извршуваат својата работа.
Училиштето има совет на наставници и профеори и совет на родители.
Моментален директор е Виолета Лашкоска,а пред таа да дојде на функција беше Трајче Талимџиоски.
Во училиштето учаат голем број на деца од ромската и македонската популација.
Тоа е единственото основно училиште каде има најповеќе деца од ромското население кои успешно контактираат со професорите и сите предпоставени во училиштето.
Како воспитно образовна институција училиштето соработува со подрачните невладини центри во Тризла и пошироко.
Добитник е на голем број на награди од културни и спортски области.

Учество на натпревари
---------------------

Освоени награди
---------------

Познати личности кои учеле во ова училиште
------------------------------------------

Познати личности кои предавале во ова училиште
----------------------------------------------

Наводи
------

1. ↑  „Регистар на основни училишта". *data.gov.mk*. Посетено на 30.01.2021. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија училиште во Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Училишта во Општина Прилеп |
| --- |
|  |
| Основни училишта | 
* Блаже Коневски
* Гоце Делчев
* Кире Гавриловски Јане
* Кирил и Методиј
* Круме Волнароски
* Добре Јовановски
* Климент Охридски
* Кочо Рацин
* Рампо Левката
* Страшо Пинџур

 |
|  |
| Средни училишта | 
* Ѓорче Петров
* Кузман Јосифовски Питу
* Мирче Ацев
* Орде Чопела
* Ристе Ристески - Ричко

 |

 |
**Мито Наумов Миленковски** (4 септември 1923 во Брезово, Демирхисарско — 1944 во Банат) — македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Мито Наумов Миленковски е роден во селото Брезово. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ доброволно се приклучил во 1944 година. Бил борец во составот на Седмата македонска бригада со која учествувал во борбите на Сремскиот фронт. Загинал во борбите против Германците во Банат.

Наводи
------


1. ↑ . Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
**Никола Томев Манев** ( 1913
 во Скопје — 14 ноември 1944

 во Скопје) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил основно училиште, а потоа изучил занает. Работел како механичар. Од 1943 година организирано се борел против окупаторот. Неговата активност во народно-ослободителното движење се состоела во учество во разни акции: во собирање на материјална помош, растурање летоци како и во акцијата за испраќање нови борци во партизани. На 5 септември 1944 година стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил борец на третиот баталјон. Се истакнал како смел борец во борбите на Водно, Треска и други места против балистите. Учествувал во уличните борби за ослободувањето на Скопје и кога веќе речиси целиот град бил ослободен, бил погоден од скриени фашистички војници на 14 ноември 1944 година. Неговите посмртни останки биле закопани на скопските гробишта.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 210. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Нифонт Новгородски, 1661
**Нифонт Новгородски** е христијански светец од 12 век.

се одликувал со голема ревност во ѕидање и поправање на храмовите Божји и со голема храброст во спротивставување на насилните кнезови. На 13 дена пред смртта според христијаните му се јавил св. Теодосиј и му го навестил неговиот скорешен премин во другиот свет. се упокоил во 1156 година.

Православната црква нејзиниот ден го чествува на 8 април.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 146

|  |
| --- |
| *Оваа статија за светец е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Митлерес Шварцатал** (германски: *Mittleres Schwarzatal*) — поранешна општинска заедница во округот Залфелд-Рудолштат, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Зицендорф. Била распуштена во јануари 2019 година.

Општинската заедница Митлерес Шварцатал се состоела од следниве општини:

1. Алендорф
2. Бехштет
3. Дешниц
4. Дребишау
5. Меленбах-Гласбах
6. Мојра
7. Оберхајн
8. Рорбах
9. Шварцбург
10. Зицендорф
11. Унтервајсбах
12. Витгендорф

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 143950665
* GND: 2171161-6

 |

 |

Координати: 50°37′59″ N; 11°07′59″ E﻿ / ﻿50.633° СГШ; 11.133° ИГД﻿ / 50.633; 11.133


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во округот Залфелд-Рудолштат е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Мито Лубев Ѓорѓиjоски** ( 1922
 во Орланци (Кичевско) —  1945

 во Брчко, Босна и Херцеговина) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и Југославија, учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од селско семејство. По завршувањето на основното училиште во Белград, го изучил пекарскиот занает. По окупацијата, место да се врати во своето село, продолжил да работи во Белград. Во 1943 година почнал активно да работи за народно ослободителното движење, а во пролетта 1944 година им се приклучил на партизанските единици. Учествувал во завршните борби за ослободувањето на Југославија и загинал при пробојот на Сремскиот Фронт кај Брчко во борба со Германците во април 1945 година.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 57.
**Прахристијани** е термин кој ги означува првите христијани, следбеници на Исус од Назарет кои живееле во периодот на прахристијанството, односно првата генерација христијани составена од апостолите, учениците и ученичките Исусови.

Воедно со овој термин се означуваат себеси следбениците на прахристијанската заедница Универзален живот.

Овој термин го употребувал и Кочо Рацин на некои места во својата книга „Драговитските Богомили„ означувајќи ги со него следбениците на богомилското движење како вистински, изворни христијани.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на религијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Мито Аргировски** — македонски јазичар, доктор на науки и етимолог.

Роден е на 2 август 1933 година во село Ошчима, Леринско, во егејскиот дел на Македонија (сегашна Р. Грција).

Со основно образование се стекнува во родното место и тоа на грчки јазик.

Во периодот од 1947 до 1948 година како младинец учествува во Граѓанската војна во Грција. Во месец април 1948 година го напушта родниот крај и пристигнува во Унгарија.

Сместен е, како и многу други деца од Егејска Македонија, во детските домови што специјално се оспособени од унгарската држава.

Веќе на 16 годишна возраст е поставен да биде учител на нашите деца Македонци, како и на група Грчиња. Тој им предава настава на македонски и на грчки јазик.

Д-р Мито Аргировски при привремениот престој во Унгарија, во текот на 1954 година завршува учителска школа во главниот град Будимпешта.

Започнува да ја врши значајната учителска мисија на децата Македонци сместени во домовите, како што се: Чурго, Диг и Хјугис

Во текот на 1955 година се запишува на студии на универзитетот „Ленин Интизет". Истата година ги прекинува студиите и заминува за Полска, каде што било сместено целото негово семејство. Веднаш се запишува на студии Ополскиот универзитет во градот Ополе, на Групата Славистика. Но, набргу, под притисок врз полските административни структури од страна на некои грчки емигрантски раководители, тој бил исклучен од студиите поради неговата дејност во врска со афримација на македонскиот јазик и култура во Полска.

Периодот од 1955 до 1956 година од биографијата на д-р Мито Аргировски се одликува со една друга дејност - тој работи како новинар во иселеничкиот весник „Демократ". Овој весник се печати со страници на грчки и македонски јазик.

Новинарот Аргировски на македонските страници пишувал записи од животот на Македонците во Полска, но објавувал свои лични и други патриотски песни, кои биле проткаени со носталгија за својот роден крај. Негова желба, како и желба на негови тамошни истомисленици - сонародници, млади луѓе била да создадат чисто македонски весник под наслов „Егејски Глас", меѓутоа од притисок на грчките структури кои фигурураат во тој период тоа не се остварува. Воедно тоа е и причината за да биде отпуштен од работа како непожелен и е оптужен како непријателски елемент.

Подоцна се формира литературен кружок, познат под името „Вроцлавски литературен кружок" во кој, заедно со Ташко Белчев, Петре Наковски и други, станува активен член.

Во 1962 се враќа во Македонија каде се запишува на Филозофскиот факултет во Скопје, каде што во текот на 1968 година дипломира на Групата за славистика.

Во учебната 1967/1968 се вработува како професор по руски јазик во гимназијата „Здравко Чоковски" во Дебар.

Од 3 февруари 1971 до 17 март 2001 година, работи во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков" во Скопје каде што и бил поставен како в. д. директор во периодот од 1995 до 1997 година.

Наводи
------

* Грцизмите во македонскиот јазик Архивирано на 11 јули 2013 г.
* Лирика и проза
* Vredan doprinos proučavanju grecizama na Balkanu
* Историја на катедрата за славистика[*мртва врска*]
* Сојуз на Здруженијата на Македонците од Егејскиот дел на Македонија
Митохондриска ДНК.
**Митохондриската ДНК** (**мтДНК**, *mtDNA*) е ДНК сместена во органелите наречени митохондрии. Митохондриската ДНК се наследува од мајката и тоа без измени, што нуди можност да се следат предците од страна на мајката до далечното минато. Со такви анализи на пример е утврдено дека домашните кучиња како женски предок го имаат волкот.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Mitomap - a human mitochondrial genome database
* Defining mutations of mtDNA haplogroups and subclades Архивирано на 9 декември 2011 г.
* MitoSearch : public mtDNA database Архивирано на 25 февруари 2011 г.
* mtDNA mutation rates Архивирано на 7 јули 2009 г.
* A polymorphism in mitochondrial DNA associated with IQ? Архивирано на 2 март 2009 г.
* mtDNA and the global diaspora of modern humans Professor Stephen Oppenheimer's Genetic Map
* EMPOP - Mitochondrial DNA Control Region Database

Предлошка:Генетика-никулец

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh92006022
* GND: 4202301-4

 |

 |
За други значења на поимот, погл. Ментор (појаснување).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Видете ***ментор*** во Викиречник, слободниот речник. |

Во старогрчката митологија, **Ментор** (грчки: *Μέντωρ / Méntōr*; *Μέντορος*) бил син на Алкум, а како постар, пријател на Одисеј. Кога Одисеј заминал да учествува во Тројанската војна го назначил Ментор за чување на неговата палата, и за воспитувач и заштитник на неговиот син Телемах. Кога Атена го посетила Телемах го зазела ликот на Ментор за да се прикрие од додворувачите на Пенелопа, мајката на Телемах. Преобразена во Ментор, го охрабрува Телемах да им се спортистави на додворувачите и да змине во потрага по својот татко.

Кога Одисеј се враќа во Итака, Атена (преобразена во Ментор) зазема облик на ластовица Архивирано на 15 мај 2008 г. и стрелите на додворувачите немаат никаков ефект на него.

Ментор како поим
----------------

Главна статија: Менторство
Првата забележана модерна употреба на зборот може да се најде во книгата „Авантурите на Телемах" (француски: *Les Aventures de Telemaque*), од францускиот писател Франсоа Фенелон Во книгата главниот лик е токму овој Ментор. Книгата е издадена во 1699 и била многу популарна XVIII век и модерната примена на зборот може да кажеме дека произлегува токму од тука.

Ова е значењто на денешната употреба на зборот **ментор**: верен пријател, советник и наставник, или најчесто поискусна личност. Некои професии имаат „менторски програми" во кои новодојдениците се ставани во пар со поискусни луѓе, кои ги советуваат и им служат за пример во понатамошниот развој. Училиштата честопати нудат вакви програми на новите ученици или на ученици со потешкотии.

Денес менторите нудат компетентност на помалку искусни поединци за да им помогнат да ги унапредат своите кариери, да го издигнат своето образовине и да ги рашират своите познанства. Во многу облсти луѓето имаат придобивки од менторската врска, на пример:

* Писатели - Х. Ф. Лавкрафт бил ментор на Роберт Блох, Кларк Ештон Смит и Роберт И. Хауард
* Стопанственици - Фреди Лејкер бил ментор на Ричард Бренсон
* Политичари - Аристотел бил ментор на Александар Македонски
* Режисери - РРоџер Корман бил ментор на Френсис Форд Копола, Мартин Скорсезе, Рон Хауард, Питер Богданович, Џонатан Дем, Џо Данте, Џејмс Камерон, Џон Сејлс; Мартин Скорсезе, пак, бил ментор на Оливер Стоун
* Глумци - Лоренс Оливие бил ментор на Ентони Хопкинс; Мартин Ландaу бил ментор на Џек Николсон; Мел Гибсон бил ментор на Хит Леџер
* Музичари - Јохан Кристијан Бах бил ментор на Волфганг Амадеус Моцарт
* Филмови - Оби-ван Кеноби бил ментор на Анакин Скајвокер и неговиот син Лук Скајвокер
* Телевизија - Миранда Бејли била ментор на Мередит Греј, Кристина Јанг, Џорџ О‘Мали, Алекс Карев и Изи Стивенс. Кристина Јанг е ментор на Лекси Греј.

Наводи
------

1. ↑  Online Etymology Dictionary - Mentor
2. ↑  Homer. Odyssey, Book II, Lines 255 and 268.
3. 1 2  Roberts, Andy. (1999) "The origins of the term mentor." *History of Education Society Bulletin*, No. 64, November 1999, p. 313-329.
**Мома војник го одменува татка си** — македонска епска народна песна.

Содржина
--------

Царот издава проглас во кој ги собира мажите во војска. Јанко има девет ќерки, а најмалата ќерка, Тодора, прифаќа да го одмени својот татко. Притоа, таа бара од него да оди на пазар и да купи коњ, пушка, облека и сабја, како и да собере дружина. Кога се приклучува кон царската војска, царицата забележува дека во војската има една девојка. По нејзиниот наговор, царот ги испраќа војниците во градината за да наберат цвеќе, но Тодора прави онака како што прават војниците и царот не може да ја открие. Потоа, царицата го наговара царот да ги испрати војниците на пазар, очекувајќи дека Тодора ќе купи фурка и вретено, но таа повторно прави онака како што прават останатите војници. Кога царот бара од војниците да фрлаат камен, Тодора фрла колку другите војници и царот не може да ја открие. Најпосле, по отслужените три години, сите војници свират, а само Тодора пее и дури тогаш царот дознава дека таа е девојка.

Наводи
------

1. ↑  Томе Саздов, *Грива тресе, бисер рони* (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 25-28.
**Осма македонска дивизија на КНОЈ** била формирана во слободно Скопје, во втората половина на декември 1944 година.

Команден состав
---------------

Командниот состав на дивизијата го сочинувале:

* Васко Карангелевски, командант
* Тодор Настевски, командант

Политички комесари биле:

* Раде Гогов - Црноречки, политички комесар
* Коле Млекарот, политички комесар
* Димитар Алексиевски, заменик политички комесар

Состав и активности
-------------------

На 15 август 1944 година Врховниот командант наредил да се формира корпус на народната одбрана на Југославија (КНОЈ), чија основна задача би била обезбедување ред и мир во заднината на единиците и заштита на државните граници. Дури по конечното ослободување на Македонија, во рамките на воената реорганизација е формирана оваа дивизија. Во нејзин состав влегле Петтата, Десеттата и Триенаесеттата македонска ударна бригада, и по еден баталјон од составот на Дваесеттата и Дваесет и првата македонска ударна бригада. Конечното оформување на оваа дивизија се завршило со упатување на уште една бригада во нејзиниот состав, составена од војници од белградската и војводинската дивизија на КНОЈ. Дивизијата била упатена во реонот на Битола, а нејзина задача била заштита на јужната граница на Демократска Федеративна Република Југославија, како и борба со остатоците на непријателските елементи. По наредба на Врховната команда на југословенската армија, сите народноослободителни партизански одреди, местни стражи и команди на места влегле во составот на оваа дивизија.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945", Скопје, ИНИ, 1999 г. стр. 169-170
**Олимписки стадион „Фишт"** (руски: *Олимпийский стадион «Фишт»*) — стадион сместен во Олимпискиот парк во Сочи, Русија. Именуван е по планината Фишт. Се наоѓа во близина на Олимпиското село и има сместивост од 40.000 гледачи. Визијата за Олимпискиот стадион била на покривот од градбата да му даде изглед на снежни врвови, обезбедувајќи дека тоа е во хармонија со позадината на Имеретинската Низина и Кавказот. Стадионот ќе биде главниот објект за време на церемониите за отворање и затворање на Зимските олимписките игри, како и за време на Зимските параолимписки игри.

Стадионот е проектиран од глобалните водачи за спортска архитектура *Populous* и британската консултантска компанија *Buro Happold*.

Ѕидовите и покривот на стадионот претставуваат една целина изградена од проѕирни поликарбонати. Подвижниот дел од покривот се отвора кон север, со што на гледачите им се овозможува непречен поглед на планинските врвови на Кавказот на исток и брегот на Црното Море на запад. Кога е отворен покривот, стадионот потсетува на отворена школка.

Трошоците за изградба на стадионот достигнале 778,7 милиони американски долари, кој бил отворен во 2013 година. По Игрите, стадионот ќе служи како тренинг-центар и дел од објектите наменети за руската фудбалска репрезентација. Стадионот „Фишт" е еден од 11-те предвидени стадиони за одржување на натпреварите за време на Светското првенство во фудбал 2018.

Во октомври 2013, Централната банка на Русија издала банкнота од 100 рубљи, сто дена пред почетокот на Зимските олимписки игри во Сочи. Сината банкнота осликува сноубордер во лет на едната страна, а на другата страна Олимпискиот стадион „Фишт".

Наводи
------

1. 1 2 3 4  „Fisht Olympic Stadium". Sochi2014.com. Архивирано од изворникот на 2018-12-26. Посетено на 2014-02-07.
2. ↑  Sochi 2014 Main Stadium Архивирано на 15 февруари 2010 г. architect: Populous
3. ↑  Design for two major Sochi 2014 venues approved, sportbusiness.com, 19 април 2007
4. ↑  Sochi2014.com Профил 29 септември 2010.
5. ↑  *FIFA Picks Cities for World Cup 2018*, RIA Novosti, Москва, 29 септември 2012.
6. ↑  Закарди, Ник (30 октомври 2013). „Руската централна банка издала специјална банкнота за Олимпијадата во Сочи". *NBC*.
7. ↑  „100 дена до Сочи 2014". *Populous*. 31 октомври 2013.

Надворешни врски
----------------

* Портал: Олимписки игри
 
* Портал: Русија

* Изградба на Олимпискиот стадион Архивирано на 10 јуни 2013 г.
Двата Керадигу менхира, Бретања, Франција
**Менхир** (од долнобретонското *men* = камен и *hir* = долг) претставува голем, единечен исправен стоечки камен (монолит или мегалит), од предисториско европско потекло.

Зборот *менхир* бил присвоен, од францускиот, од страна на археолозите од 19 век врз основа на зборовите во бретонскиот јазик кои значат „долг камен" (споредете со модерен велшки: *maen hir* = долг камен). Во модерниот бретонски јазик се користи зборот *peulvan*. Најпознат менхир е Локмаријакерскиот менхир.

Изглед
------

Менхирите се основата на многу праисториски мегалитски споменици во Западна Европа. Можат да бидат распоредени линиски (алинјемони) или кружни (кромлеси). Менхирите се омилена тема за шпекулација во псевдоархеологијата. Тие се толку препознатливи од праисториските култури што дури одвреме-навреме ќе се појавуваат и во некој друг медиум (како на пример филмот Астерикс).

Надворешни врски
----------------

* Ред на менхири во Русија, Јужен Урал Архивирано на 5 јануари 2007 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзано со археологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85083552
* GND: 4140069-0
* BNF: cb11978401p (податоци)
* NKC: ph575223
* BNE: XX540562

 |

 |
Територијата на САД (во 1803.)  Територијата Луизијана која САД ја купиле од Франција.  Територија која се приклучила на САД по купувањето на Луизијана.  Територија под контрола на Шпанија.  Територија под контрола на Велика Британија.
**Луизијана** била административна област во Нова Франција во 17. и 18. век. Областа била именувана во чест на кралот Луј XIV од францускиот истражувач Рене-Робер Кавелие де ла Сал, и се протегала од устието на Мисисипи на југ, до изворот на реката и до Големите езера на север, и од Апалачките планини на исток до Карпестите планини на запад. Практично, територијата Луизијана го опфаќала целото сливно подрачје на реката Мисисипи.

Оваа огромна територија во 1803. година Наполеон ја продал на САД за 23.213.568 УСД.

Денес на територијата на Луизијана се наоѓаат, во целост или делумно, 15 сојузни држави на САД и две провинции од Канада.
**„Низа ситно нанижана"** — стихозбирка за деца на македонскиот поет Живко Николовски од 1985 година.

Содржина
--------

Збирката содржи вкупно 39 песни:

* Низа ситно нанижана
* Деновите
* Понеделник
* Вторник
* Среда
* Четврток
* Петок
* Сабота
* Недела
* Јануари
* Ден за желби
* Февруари
* Денто што го нема
* Март
* За љубов на мајките
* Април
* Апри-ли-ли
* Мај
* Ден за љубов
* Јуни
* Десетти јуни, или крај на учебната година
* Јули
* За борците
* Август
* Илинденска
* Септември
* Први септември, или почеток на учебната година
* Октомври
* Празнична
* Ноември
* Каков е ноември (по повод Денот на Републиката)
* Декември
* Песна за нашите војници
* Годишните времиња
* Што направи пролетта
* Кога се испотило летото
* Во есен по есенски
* Како зимуваше зимата
* Времето

Технички одлики
---------------

Стихозбирката е објавена од издавачката куќа Детска радост, како 75. книга во библиотеката „Сончогледи". Книгата, со димензии од 20 сантиметри и со обем од 60 страници, е отпечатена во ООЗТ Печатница при РО НИП „Нова Македонија" во Скопје, во тираж од 2 050 примероци. Автор на илустрациите е Ѓуро Варга, а ликовното и графичкото уредување го направил Франц Кулеванов. Книгата е каталогизирана во НУБ „Климент Охридски", Скопје, но без меѓународната ознака ISBN.

За делото
---------

Со стихозбирката авторот ја освоил третата награда за поезија на јубилејниот конкурс по повод 40-годишниината од печатот за деца во СР Македонија. Во својот осврт, Рајко Јовчевски ја оценува збирката како одмерена и мудра. Иако авторот не открива ништо ново и непознато, зашто песните обработуваат одамна познати теми, но пристапот на Николовски се одликува со поинаков жар. Збирката претставува вистинска низа од песни во која авторот најпрвин ја разглобува годината во детали за на крајот да дојде до вистинската цел — да ја претстави годината како целина и како низа. Песните се кратки, испеани со малку зборови, со логични и чисти рими и со строга ритмика.Притоа, авторот не настојува да ги изненади читателите, туку да ги поучи, а во некои песни внесува и благ хумор, и тоа секогаш на вистинското место. За разлика од неговите претходни две збирки, оваа се одликува со тоа што нема песни кои отскокнуваат со повисока вредност, туку сите се со подеднаков квалитет, Во секој случај, авторот успела во намерата да напише читлива и разбирлива книга.

Наводи
------

1. 1 2  Живко Николовски, *Низа ситно нанижана*. Скопје: Детска радост, 1985.
2. ↑  Живко Николовски, *Низа ситно нанижана*. Скопје: Детска радост, 1985, стр. 4.
3. ↑  Рајко Јовчески, „Убава поетска низа", во: Живко Николовски, *Низа ситно нанижана*. Скопје: Детска радост, 1985, стр. 54-55.
Луиз Гунвор Катарина Лагеркранц Боије аф Генес, 2014 година
**Луиз Гунвор Катарина Лагеркранц Боије аф Генес** (р. 1 ноември 1961

) — шведска писателка, феминистка и соавтор на *Редериет*, најдолготрајната шведска сапуница во историјата.

Најпродаваниот роман на Боије аф Генес, полуавтобиографскиот *Stjärnor utan svindel* („Ѕвезди без вртоглавица") од 1996 година, е заснован на односот на авторката со истакнатата феминистка Миан Лодален. Приказната зборува за 32-годишната Софи, која ужива во брачното задоволство со стопанственик додека гради кариера како романописец и новинарка. Буржоаскиот живот на двојката среде џет-сетот на Стокхолм се спушта кон дивината, меѓутоа, кога на сцената стапува лезбејската радикална феминистка Каја, пријателството меѓу двете жени избива во страсна љубовна врска.

Библиографија
-------------

* *Ta vad man vill ha* (1991)
* *Ju mer jag ser dig* (1992)
* *Ingen människa en ö* (1994)
* *Stjärnor utan svindel* (1996)
* *Rent hus* (1999)
* *När kärleken kom* (1999)

Филмографија
------------

* *Rederiet* (1992)
* *Snoken* (1993)
* *Skilda världar* (1996)

Наводи
------

1. ↑  Louise Gunvor Catharina Lagercrantz Boije af Gennäs

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 2535132
* LCCN: no95030789
* ISNI: 0000 0000 7969 5503
* SELIBR: 180219
* SUDOC: 031739601
* BNF: cb122898851 (податоци)
* NKC: xx0239854

 |

 |
**Радомир Антиќ** (1929 - 2002) бил академски сликар по потекло од Пирот.

Биографија
----------

Радомир Антиќ е роден во Пирот во 1929 година.

Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград во класата на професорката Љубица Сокиќ, а постдипломски студии кај професорот Недељко Гвозденовиќ.

Студирал во Италија и Франција. Член е на Друштвото на ликовни уметници на Србија од 1953 година. Бил професор на Училиштето за применета уметност (1955-1961) во Ниш. Станал доцент на Архитектонскиот факултет во Ниш во 1961 година по предметот *Бесплатен цртеж* и дизајнер и соработник на Конфекцијата Први мај во Пирот.

Покрај сликарството, работел и на таписерии, мозаици и внатрешна архитектура. Изложувал од 1952 година, а првата самостојна изложба ја имал во 1954 година Имал организирано над 30 самостојни изложби во градовите: Пирот, Белград, Нови Сад, Скопје, Загреб, Лесковац, Приштина, Бор, Заечар, Будва, Ниш. Излагал и на меѓународни изложби во Бремен, Хамбург, Париз, Њукасл и Велико Трново. Учествувал во творештвото на бројни ликовни колонии во земјата и странство. Во галеријата Чедомир Крстиќ во Пирот во 2003 година Пред години му била дадена ретроспектива. Добитник е на следните награди: Ослободување на Ниш (1960, 1974), први награди за Пејзаж во Пирот (1962), на Ликовната колонија Сиќево, Ниш (1966), во Палиќ (1966) и во Велико Трново (1990).

Починал во Ниш, каде што живеел, во 2002 година.

Развојни фази во сликарството
-----------------------------

Првата развојна фаза е по студиите на Антиќ, каде што неговата уметност се засновала на мртва природа. Во следната кубистичка фаза сликал пејзажи, а во енформелскиот период сликал екстериери и мртви природи. Тотемската фаза е присутна од 1964 година до 1978 година и последната фаза - уметнички портрет, траело до неговите последни денови.

Уметнички знаменитости
----------------------

Трите важни одлики на уметноста на Антиќ се:

* колористички одлики: ултрамарин црвена, сиво-портокалова, светло виолетова и кафена се бои кои претставуваат интровертност и екстровертност, т.е. единството на две тенденции.
* композициска одлика: машки (рационални и геометриски) и женски (емотивни и експресивни) форми и површини.
* тематско-мотивациска одлика