recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Кунилингус
Акварел на кој е прикажан акт на **кунилингус** Achille Devéria
**Кунилингус** е акт на орален секс, се користи устата и јазикот за стимулација на женските гениталии. Најчесто се стимулира дразницата бидејќи е најосетливиот дел од женските гениталии. Терминот кунилингус доаѓа од латинските зборови за вулва (*cunnus*) и за јазик (*language*).

Техники
-------

Постојат различни техники за изведување на кунилингус во зависност од поединечните склоности на партнерите во половиот однос.

Дразницата е сексуално најчуствителниот дел од телото на речиси секоја жена, но може да биде премногу чувствително директното стимулирање, посебно во раната фаза на возбуда кај жената. Најдобро е да се почне со нежна стимулација фокусирана на усните и поширокиот регион на вулвата.

Кунилингусот може да биде проследен со ставање на прст или некое сексуално помагало во вагината и/или анусот, што дава можност за симултана стимулација на G-точката.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кунилингус" на Ризницата ? |

* Discovery Health on Cunnilingus (англиски)

Наводи
------

Поврзано
--------

* Орален секс
* Фелацио
* Автофелацио

* п
* р
* у
Полово општење

|  |  |
| --- | --- |
| **Чинови** | Мастурбација · Орален секс (Кунилингус, Анилингус, Фелацио, Ауто Фелацио - самозадоволување) · Сексуално општење (Анален секс, Вагинален секс) · надворешен однос (Взаемна мастурбација, Frottage) · Ејакулација на лице · Дркање · Секс со прсти · Фистинг · плескање · Групен секс |
| **Оргазам** | машки · женски · повеќекратен · спонтан· взаемен оргазам |
| **Сексуални помагала** | Дилдо · Лопатка · Вибратор · Вештачка вагина · Секс кукли· Накурен прстен· Пенис пумпа |
| **Анатомија и течности** | Анус · Крв · Дојки · Дразница · Измет · Прсти · Усни · Брадавици · Пенис · Преејакулација · Ректум · Сперма · Грло · Вагина · Вагинални сокови |
| **BDSM** | BDSM Термини · BDSM Теми · врзување · Доминација и понижување · Садизам и мазохизам · Шибари · Одозгора · Одоздола · Женска доминација· Воден спорт - Писс \* Piss· Кавијар - фекално· Некроманија - Некрофилија· Фетишизам |
Пиноли
**Пиноли** (исто така наречен **пинол** или **пинолило**) — печена мелена пченка, која потоа се меша со какао, агава, цимет, семе од чија, ванила или други зачини. Добиениот прав потоа се користи како хранлива состојка во густа храна за да се направи различна храна, како што се житарки, печива, тортили и пијалаци. Името доаѓа од ацтечкиот збор *pinolli*, што значи пченкарен оброк. Денес, пинолите генерално се прават со рака со помош на огревни печки од дрво, камен и толчник, и сѐ уште се консумира во одредени, честопати рурални делови на Латинска Америка. Пиноли се смета за национален пијалак на Никарагва и Хондурас.

Наводи
------

1. ↑  „The No Meat Athlete". *Nomeatathlete.com*.
**Оргазам** - (доаѓа од грчки збор **orgasmos - сексуален климакс**) претставува крај, фаза, одраз (или врв) на еден сексуален чин и е окарактеризиран со чувство на сензационално задоволство.
Оргазмот е контролиран од страна на автономниот лимбичен систем и е придружуван со брз циклус на мускулна контракција во долните делови на телесните мускули.
Проследен е со мускулна спазма во повеќе делови на телото, често телесно движење и гласовна
Оргазмот е окарактеризиран и како автономен психолошки одговор на една сексуална стимулација. Кај мажите се манифестира преку мастурбација на пенис а кај жените преку мастурбација на дразница,
или преку заеднички полов однос или акт - секс.
Во почести случаи некои поединци доживуваат и симултан оргазам.
Чувството после доживувањето на оргазмот е релаксирано како одговор на неврохормонален процес и ослободување на окситоцин и пролактин (погледни: oxytocin , prolactin).
Кај двата пола при доживувањето на оргазам, времено се покачува активноста на метаболизмот на разни делови на целебралниот кортекс, а воедно ѕабележително е и покачување на активностите на лимбичните делови на мозокот.
Марија Качинска
**Марија Елена Качињска** (полски: *Maria Helena Kaczyńska*; 21 август 1942—10 април 2010) била прва дама на Полска од 2005-2010 година, како сопруга на тогашниот претседател на Полска, Лех Качињски.

На 10 април 2010 година загина во авионска несреќа во близина на градот Смоленск во Русија.

Наводи
------

1. ↑  "Polish President Lech Kaczynski dies in plane crash ", *BBC*, 10 April 2010, Retrieved April 10, 2010
2. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2010-04-13. Посетено на 2010-04-10.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 302006934
* LCCN: no2014078182
* ISNI: 0000 0004 3495 6684
* GND: 1056921579

 |

 |
**Наќе Петрев Кискоски** (10 декември 1919 во Долно Дивјаци, крушевско — септември 1944 во Сливје, кичевско?) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Наќе Петрев Кискоски бил роден на 10 декември 1919 година во селото Долно Дивјаци кај Крушево. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил доброволно на 3 јуни 1944 година во составот на Шестата македонска бригада. Загинал во септември 1944 година во борбата против германците во месноста кичевска пресека кај селото Сливје, кичевско.

Наводи
------


1. ↑ . Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
**Мате Парлов** (Сплит, 16 ноември 1948

 - Пула, 29 јули 2008

) бил југословенски и хрватски боксер. Тој бил олимписки победник на Летните олимписки игри кои се одржале во 1972 година во Минхен. Во 1974 година станал светски првак во Хавана, а во полутешка категорија бил на двапати шампион на Европа. Претходни, Парлов бил осумкратен шампион во бокс на Југославија (1967-1974), на двапати ја освојувал титулата *Златна ракавица*, а пет пати бил најдобриот боксер на Балканот (1970-1974).

Во 1988 и 1994 година бил избран за најдобар спортист на Југославија. Тој се смета за најдобриот и најголемиот хрватски боксер на сите времиња, како и еден од најголемите хрватски спортисти на 20 век.

Роден е во Сплит, а инаку по потекло е од село Ричица, близу Имотски, Хрватска.

Наводи
------

1. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2008-04-15. Посетено на 2010-11-15.
2. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2012-08-02. Посетено на 2010-11-15.
3. ↑
4. ↑
5. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2012-07-22. Посетено на 2010-11-15.
6. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2008-09-22. Посетено на 2010-11-15.
7. ↑
**Ситноцветната врбовка** или **ситноцветната млечика** (Lat. Epilobium parviflorum) е повеќегодишно тревно растение од фамилијата Onagraceae.

Опис
----

Цело растение
Биолошката форма на ситноцветната врбовка е хемикриптофитна скапоза, нејзините хибернатски пупки се наоѓаат веднаш под површината на почвата, а флоралната оска е повеќе или помалку исправена со неколку листа.

Ситноцветната врбовици просечно достигнува 30 до 80 сантиметри висина. Стеблото е исправено и густо покриено со влакненца, особено во долниот дел. Лисјата се еден наспроти друг, тесни и назабени, заоблени во основата, 4-10 сантиметри долги. Малите цветови се бледо розови или бледо виолетови, со пречник од 6-7 милиметри, со четири ливчиња, осум прашници и четирикрака чашка. Цветниот период е од јуни до август. Хермафродитните цветови се самооплодуваат (автогамија) или од инсекти (ентомогамија). Плодот е капсула долга три до седум сантиметри која содржи многу мало црно семе (долго околу 1 mm), со бели влакна кои овозможуваат ширење со ветрот. Овој вид е многу сличен со Epilobium hirsutism, но цветовите му се многу помали.

Распространетост
----------------

Ова растение го има во најголемиот дел на Европа и во Западна Азија, како и во САД и Канада.

Животна средина (хабитат)
-------------------------

Ситноцветната врбовка претпочита бари и мочуришта, влажни планински ливади и падини, на надморски висини од 0 до 1.400 метри и максимални 2.500 метри.

Медицински употреби
-------------------

Заради антиоксидансните и антиинфламаторните својства, екстракти од ова растение се користи во традиционалната медицина при заболувања на простатата, мочниот меур и бубрезите.

Наводи
------

1. 1 2 3  Pignatti S. - Flora d'Italia – Edagricole – 1982. Vol. II, pag. 155
2. ↑  Pfaf.org
3. ↑  Flora of Northern Ireland
4. ↑  Plants.usda
5. ↑  Schede di Botanica
6. ↑  Natures Method
7. ↑  Hevesi BT, Houghton PJ, Habtemariam S, Kéry A. Antioxidant and antiinflammatory effect of Epilobium parviflorum Schreb
Валери Воронин
**Валери Иванович Воронин** (руски: *Валерий Иванович Воронин*; 17 јули 1939 година - 22 мај 1984 година) бил советски фудбалер кој настапувал за Торпедо Москва и советската репрезентација. Тој бил разноврсен дефанзивен играч за врска, чии импресивни технички способности и стартови го направиле еден од најкомплетните играчи за врска во 60-тите години на минатиот век. Тој исто така бил способен да игра како централен дефанзивец.

Наводи
------

* Биографија на тимот Архивирано на 14 август 2020 г. (руски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Успение на Пресвета Богородица** (грчки: *Κοιμήσεως Θεοτόκου Πεύκων*) — црква во селото Јуренџик, Солунско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Неаполско-ставруполската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата се наоѓа на ул. „Микра Асија" бр. 42. Камен-темелникот е поставен во 1938 г. но градежните работи се прекинати поради избувнувањето на Грчко-италијанската војна во 1940 г. Работата продолжила во 1943 г. со материјал од воените логори на окупациските сили и храмот е завршен во 1944 г. Градбата претставува трикорабна базилика. Проширувана е во 1986 и 1987 г. кога е изградена и камбанаријата.

Поврзано
--------

* Неаполско-ставруполска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Ι. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Πεύκων". Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως. Архивирано од изворникот на 2016-10-16. Посетено на 9 октомври 2016.
**Бранимир Бабарогиќ** (Пеќ, 7 март 1951 - Белград, 15 јули 2018) бил српски фудбалски голман и еден од најдобрите фудбалски судии на Југославија.

Кариера
-------

Бабарогиќ бил член на младинската екипа на Црвена звезда, за која бранел од 1970-1974 година. Подоцна бранел за Смедерево, Вождовац и Земун и Обилиќ.

По завршувањето на голманската кариера, тој станал фудбалски судија, бил еден од најдобрите фудбалски судии во средината на деведесеттите години на минатиот век, член на ФИФА, седум години меѓународен судија, судел на осум дербија, а во улогата на помошен судија на седум.  Како судија, тој дебитирал на 100 вечен дерби .

Подоцна служел како комесар за безбедност, а по завршувањето на судиската кариера, работел како судски комесар и бил првиот човек на заедницата на Суперлигата.  бил долгогодишен член на ИО на Црвена звезда.

Смрт
----

Починал во утринските часови на 15 јули 2018 година во Грочка во Белград на 67 години.  Погребан е на 18. Јули на Новите гробишта во Белград .

Наводи
------

1. ↑  Branimir Babarogic
2. 1 2 3  „Преминуо Бранимир Бабарогић". *rts.rs*. Посетено на 16. 7. 2018. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
3. 1 2  „IN MEMORIAM Preminuo legendarni srpski sudija Branimir Babarogić". *kurir.rs*. Посетено на 16. 7. 2018. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
4. ↑  „U sredu komemoracija povodom smrti Branimira Babarogića". *Вечерње новости*. Посетено на 16. 7. 2018. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Бабарогиќ на веб-страницата transfermarkt.it
**Петар „Пеко" Дапчевиќ** (25 јуни 1913 - 10 февруари 1999 година) бил југословенски комунист, кој се борел како доброволец во Шпанската граѓанска војна, се приклучил на партизанското востание во Црна Гора и станал командант на Југословенскиот 1-ви пролетерски корпус.

Дапчевиќ ги водел партизанските трупи кои заедно со Советската црвена армија под водство на генералот Владимир Жданов го ослободиле Белград на 20 октомври 1944 година. Тој бил првиот човек што бил прогласен за почесен граѓанин на Белград. Тој исто така бил еден од основачите на ФК Партизан, фудбалскиот дел на Спортското друштво Партизан.

Во 1953 година, Дапчевиќ бил назначен за началник на Главниот штаб на Југославија, но бил деградиран како резултат на индиректно вклучување во проблемите на Милован Ѓилас со партијата.

Животопис
---------

Роден во околината на Цетиње, познато како Љуботињ, неговиот татко Јован бил православен ѓакон. Тој имал една сестра по име Даница, која била наставник во државно училиште, и имал браќа Милутин (офицер во Кралската југословенска армија), Драгутин (мајор на југословенската армија) и Владо, кој бил револуционер, дисидент и антиревизионист.

Дапчевиќ починал на 85-годишна возраст во Белград .

Наводи
------

1. ↑  cbnostalgija (2019-05-09). „Osnivači Partizana". *Crno-bela Nostalgija* (српски). Посетено на 2019-08-03.
За книги на Википедија, видете Википедија:Книги.

Пораст на осумте најголеми јазични изданија на Викикниги, (јули 2003 – јануари 2010)
**Викикниги** (англиски: *Wikibooks*) — вики на Фондацијата Викимедија кое опфаќа слободни учебници и прибележани текстови кои секој може да ги уредува.

Во септември 2015 г. е проценето дека Викикниги има 2.102.708 поединечни посетители. Проектот постои на многу јазични верзии, меѓу кои и на македонски.

Историја
--------

Доменот wikibooks.org е регистриран на 19 јули 2003 г. и пуштена на барање на уредникот на Википедија Карл Вик за проект кој би вдомил слободни учебници на теми како органска хемија и физика. Подоцна се создадени два потпроекта: Викијуниор и Викиуниверзитет. Во август 2006 г. Викиуниверзитет добил статус на посебен проект на фондацијата.

### Викијуниор

Викијуниор е потпроект на Викикниги наменет за детска литература. Има облик на списание и мрежно место, и постои во верзии на англиски, арапски, германски, дански, италијански, јапонски, фински, француски и шпански. Се финансира со средства од фондацијата Бек.

Содржини
--------

Некои од книгите се изготвени за самите Викикниги, а некои се преземени од други слободни учебникарски извори од семрежјето. Сите се објавени под лиценца на Криејтив комонс или некоја складна на нив. Како и кај Википедија, ова значи дека придонесите авторски припаѓаат на нивните создавачи, но можат слободно да се распространуваат и пренаменуваат, со извесни услови.

Разликата меѓу овој проект и Викиизвор е во тоа што второспоменатиот собира верни примероци на изворни текстови или преводи на постоечки слободни дела (на пр. изворните верзии на Шекспировите драмски дела), додека пак Викикнигите се посветени на наменски создадени дела и значајно изменети или прибележани верзии на постоечки дела.

Проектот работи на целосно покривање на учебни целини со ваквите книги, и се стреми истите да бидат усвоени во редовното образование.

Поврзано
--------

* ibiblio
* LibriVox
* Open Content Alliance
* Проект „Гутенберг"

Наводи
------

1. ↑  „Wikibooks.org Site Info". Alexa Internet. Архивирано од изворникот на 2018-12-26. Посетено на 2016-01-09.
2. ↑  "Site Profile for wikibooks.org" Архивирано на 8 јуни 2010 г. посет. 8 ноември 2015 г
3. ↑  „Wikibooks.org Whois Record". DomainTools, LLC. Посетено на 22 January 2013.

Надворешни врски
----------------

* Викикниги на македонски
* Викикниги на англиски
* Викијуниор
* Список на сите јазични изданија на Викикниги со статистика
* За Викикниги на Мета

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Проекти на Фондацијата Викимедија |
| --- |
|  |
| 
* Википедија
* Викиречник
* Викицитат
* Викиизвор
* Викикниги
* Ризница
* Викивидови
* Викивести
* Викиуниверзитет
* Википодатоци

 | Фондација Викимедија |

 |
**Никау** (науч. *Rhopalostylis sapida*) е вид палма ендемска на Нов Зеланд. Ова е единствената новозеландска палма, и вирее на умерена клима, по низините на Нов Зеланд. Природно расте јужно сè до Четемските Oстрови, полуостровот Бенкс и Хокитика на Западниот Брег. Со тоа ова е најјужната палма на светот (44° ЈГШ).

Никау е лесно препознатлив симбол на Нов Зеланд, иако ретко се среќава по градини заради бавниот раст и тешкотијата при транспорт. 

Расте до околу 10 м височина, со листови со должина до 2,5 м.

Наводи и надворешни врски
-------------------------

* „*Rhopalostylis sapida*". *IUCN Red List. Version 2006*. International Union for Conservation of Nature. 1998. Посетено на 11 мај 2006. (англиски)
* Новозеландски локални растенија: *Rhopalostylis sapida* Архивирано на 14 август 2014 г. (англиски)
**Мирослав Масин** — македонски сликар, роден во 1963 година во Ниш.

Биографија
----------

Мирослав Масин дипломирал на Факултетот за ликовни уметности, отсек сликарство во Скопје, во 1988 година. Член е на ДЛУМ, и во периодот од 2000 до 2001 година бил претседател на ДЛУМ. Бил на студиски престој во Велика Британија, Франција и Чешка. Покрај самостојни изложби, Масин учествува во инсталации и перформанси, во видео спотови, а негов е сценскиот дизајн на три претстави: во 1993, 1994 и во 2013 година, на мјузиклот Пенелопе Икс.

Творештво
---------

Започнувајќи со самостојни изложби во 1988 година, Мирослав Масин досега остварил повеќе од педесет во земјава и во странство, меѓу кои во: Џенова, Париз, Стразбур и Мајен во Франција, Берлин, Лондон, Белград, Сараево, Зрењанин, Подгорица, Љубљана, и на други места. Мирослав Масин изработил над дваесет и пет инсталации и перформанси, меѓу кои: „Мајмун-човек-мајмун" (1986, Стара чаршија, Скопје), „Кафез" (1992, КИЦ, Скопје), „Мајмун-човек-банана" (1995, КИЦ, Скопје), „Миро и Емил" (1997, Зоолошка градина, Скопје), „Цивилизација" (2000, Чимелице, Чешка), „Три желби" (2005, Зоолошка градина, Скопје), „City Point" (2009, Нирнберг, Германија) и други.

На 15 октомври 2014 година, во Галеријата на „Младинскиот културен центар" во Скопје била отворена самостојната изложба на Масин, насловена како „Ашанте" („Enchante"). На 7 април 2015 година, во Нишкиот културен центар била отворена самостојна изложба на Масин, под истиот наслов.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница Архивирано на 27 февруари 2018 г.

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија". Архивирано од изворникот на 2018-02-27. Посетено на 2017-01-10.
2. ↑  „Масин слави во МКЦ", *Вест*, година XV, број 4297, среда, 15 октомври 2014, стр. 18.
3. ↑  „Изложба на Мирослав масин во Ниш", *Утрински весник*, година XVI, број 4754, среда, 8 април 2015, број, стр. 15.
**Радое Домановиќ** (Овсиште кај Топола, 16 февруари 1873

 - 17 август 1908

 Белград) — најистакнат писател на сатирични приказни во епоха на реализмот во српската книжевност.

Кога го завршил филолошкиот факултет на Високата школа во Белград, работел како професор по српски јазик и книжевност и историја. Политички бил активен како писател и публицист, соработник на опозициските весници.

Неговата професорска работа е типична за напреден интелектуалец во тоа време: постојано е отпуштан од работа, преместуван е од едно на друго место, за на крај да заврши како коректор на државните весници. Припаѓал на боемскиот круг со Милован Глишиќ и Јанко Веселиновиќ. Пред крај на неговиот живот, длабоко разочаран, живеел во тешка положба, во беда и немаштија, и умрел напуштен и очаен.

Дела
----

За животот објавил *Приказни* (1899), потоа *Чича Мита од народот*, *Прекинување на страстите и останати приказни* (1902), *Кралевиќ Марко по вторпат меѓу Србите, Данга, Водач* (1902), *Три приказни за младината* (1903) и *Приказни* (1905).

Негови најзначајни дела се:

* Страдија
* Данга
* Водач
* Кралевиќ Марко по вторпат меѓу Србите
* Размислување на еден обичен српски вол
* Мртво море
* Прекинување на страстите

Надворешни врски
----------------

* Собрани раскази на Радое Домановиќ Архивирано на 25 ноември 2018 г. (срп.) (мак.)
* Приказна „Водач" (мак.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 7623303
* LCCN: n85193509
* ISNI: 0000 0001 2098 9360
* GND: 12194915X
* SUDOC: 059429151
* BNF: cb14527093h (податоци)
* BIBSYS: 90235488
* NLA: 35847462
* NKC: ola2002161498

 |

 |
*Theobroma cacao*
**Какаото** (науч. *Theobroma cacao*) е мало (4-8 м високо) дрво од фамилијата Слезови (*Malvaceae*) со потекло од тропските делови на Америка. Од неговите семиња се прави какаова маса (прав) и чоколадо.

Води потекло од Средна Америка. Во XVI век, Шпанците го пренесле во Европа, каде поради неадекватните природни услови не можело да се произведува. Во 1980 година, какаото било пренесено во Гвинејска Африка, каде толку се раширило што денес таа станала негов најголем призводител. Инаку, какаото претставува дрвенесто растение чиј плод содржи 30 до 45 зрна од кои, кога ќе созреат, се екстрахира какаовото масло, а со нивно мелење се добива какаов прав. Тој претставува основна суровина за добивање на чоколадо и какаова напивка. Какаовото дрво цвета двапати во текот на годината, па според тоа и двапати се берат плодовите.

Какаото е тропска култура која денес се одгледува помеѓу 20° северна и 20° јужна географска ширина. Тоа бара длабоко и влажно земјиште, умерена температура од околу 27 °C и големо количество на врнежи (1.500-3.800 мм).

Во светот се поизведуваат, главно, два вида какао: обично и фино. Најголеми производители на какао се: Гана, Брегот на Слоновата Коска, Нигерија и Бразил. Овие четири земји даваат околу 70% од светското производство, кое изнесува околу 1,5 милиони тони годишно. Главната берза за купопродажба на какао се наоѓа во Њујорк.

Корисни својства
----------------

Се смета дека какаото помага во превенцијата на појавата на срцеви заболувања, а тоа се должи на присуството на флавонол, силен антиоксиданс кој го поттикнува протокот на крв во мозокот и така влијае врз когнитивните способности.

Какаото како тема во уметноста и во популарната култура
-------------------------------------------------------

* „Пеколот наречен какао" - расказ на израелскиот писател Ефраим Кишон од 1977 година.
* „Какао" (португалски: *Cacau*) - роман на бразилскиот писател Жорже Амадо од 1933 година.
* „Како какао" (српски: *Као какао*) - песна од истоимениот музички албум на македонската рок-група „Леб и сол" од 1987 година.

Наводи
------

1. ↑  „Рузмаринот ги јакне мозочните функции", *Здравје*, понеделник, 15 декември 2014, стр. 24-25.
2. ↑  Ephraim Kishon, *Kod kuće je najgore – Obiteljske priče*, drugo izdanje. Zagreb: Znanje, 1984, стр. 42-47.
3. ↑  *Антoлогија на бразилскиот расказ*, Три, Скопје, 2012, стр. 277.
4. ↑  Leb I Sol ‎– Kao Kakao (пристапено на 4.9.2020)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85018593
* GND: 4163032-4
* BNF: cb11958020f (податоци)
* NDL: 00564710

 |

 |
Актинограф на Хартер и Дрифилд.
 Опис на актинографот на Р. Хант.
**Актинограф** ― инструмент за мерење или проценување на количината на достапна светлина, во однос на неговата способност да изложува фотографски филм. Односно, го мери „актинскиот" или „хемискиот" интензитет на светлината, за разлика од радиометриската или фотометриската количина на светлина.

Најраните актинографи биле 24-часовни уреди за снимање, со користење на ротирачки цилиндар од фотографска хартија изложен преку клинест процеп за снимање на графикон на актинска светлина во текот на еден ден; оттука и наставката „граф" во „актинограф". Таквите уреди биле развиени и опишани од Роберт Хант, секретар на Кралското корнволшко политехничко друштво во 1845 година, како подобрување на хелиографот на Т.Б. Џордан од 1839 година.

Во 1888 година, Фердинанд Хартер и Веро Чарлс Дрифилд патентирале уред за проценка на актинската моќ на сончевата светлина и за пресметување на времето на изложување и отворите за камери, врз основа на брзината на плочата, времето од денот, времето од годината и географската ширина. Овие биле логаритмари, не мерни инструменти и не произвеле график, но Хартер и Дрифилд го усвоиле истото име за него.

Во 1911 година, Артур Вилијам Клејден (соработник на Кралското метеоролошко друштво и директор на Универзитетскиот колеџ кралскиот Албертов меморијал во Ексетер) развил верзија на актинограф за метеоролозите, за да ја набљудува и снима промената на зрачењето.

Поврзано
--------

* Актинометар
* Пиранометар (вид актинограф)
* Хартер и Дрифилд

Наводи
------

1. ↑  John Timbs, *The Year-book of Facts in Science and Art,* London: Simpkin, Marshall, and Co. 1846
2. ↑  Klaus Hentschel, *Mapping the Spectrum: Techniques of Visual Representation in Research and Teaching*, Oxford University Press, 2002, ISBN 0-19-850953-7
3. ↑  The actinograph: An instrument for observing and recording changes in radiation (април 1911) Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society **37** no. 158, pp, 163–168
**Глигор Стојковски** (Волковија, 7 август 1952

) — македонски поет, новинар, уредник, публицист. Член на Друштвото на писателите на Македонија.

Животопис
---------

Филозофскиот факултет (Југословенски книжевности) го завршил во Скопје. Работел во „Нова Македонија" (1976-1999) како новинар, уредник на Културната рубрика и уредник на додатокот „Лик" (1985-1998), новинар во „Утрински весник" (1999-2001), главен уредник (2001-2007) и извршен директор на „Култура".

Книжевно творештво
------------------

Глигор Стојковски е автор на книгите:

* „Починка во чисти честички" (1979),
* „Пајак" (1984),
* „Очно дно" (1990),
* „Искрвавени мугри – како загина Кочо Рацин" (1992),
* „Студена минута" (1993),
* „Зад билката, молк" (1995),
* „Земјата сама ќе се отвори" (избор) (1996),
* „Заборавено око на небото" (1997),
* „Капката оловна вода" (избор) (2008).

Преведуван на англиски, италијански, романски, бугарски, српски и хрватски јазик.

Наводи
------

1. 1 2 3  „Стојковски, Глигор". Дигитална македонска енциклопедија. Посетено на 10 август 2022.
2. ↑  „Членови на ДПМ". Друштво на писателите на Македонија. Посетено на 10 август 2022.
За други значења на поимот, погл. Пекан (појаснување).
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Carya|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

**Пекан** (*Carya illinoinensis*) е вид на гикори со потекло од Мексико и југот на САД.

Име
---

"Пекан" доаѓа од алгонкинскиот збор кој различно се однесуваат на пекани, ореви и гикори ореви, или пошироко на било кој орев кој бара камен за да се скрши. Постојат многу варијанти на изговор, некои регионални и другите не се. Најчестиот Американски изговор е /pјасˈкɑːn//piˈkɑːn/; најчестиот Британски изговор е /pɪˈкæn//pɪˈkæn/. Невообичаено, во Соединетите Американски Држави, дури и во регионот, нема формиран заеднички термин за "точниот" изговор.

Наводи
------

1. 1 2  „*Carya illinoinensis*". *Информативна мрежа за гермоплазмени ресурси*. Служба за земојоделско истражување, Министерство за земјоделство на САД. Посетено на 2009-10-15. (англиски)(англиски)
2. ↑  Flora of North America: *Carya illinoinensis*
3. ↑  „pecan, n.". *OED Online*. Oxford University Press. March 2016. < French (Mississippi Valley) *pacane* (1712; 1721 in the source translated in quot. 1761 at sense 1) < Illinois *pakani* (= /pakaːni/); cognates in other Algonquian languages are applied to hickory nuts and walnuts. Compare Spanish *pacano* (1772; 1779 in a Louisiana context). Отсутно или празно `|url=` (help)
4. ↑  „History of Pecans – National Pecan Shellers Association". Ilovepecans.org. Посетено на 2010-06-03.
5. ↑  See "pecan" at Wiktionary.
6. ↑  Harvard Dialect Survey, Bert Vaux and Scott Golder, 2003.
Мапа на езерото Мичиген-Хјурон
**Езерото Мичиген-Хјурон** (англиски: *Lake Michigan-Huron*) е име за дел од северноамериканските Големи Езера кои традиционално се сметаат за две одвоени езера; Еезеро Мичиген и Хјурон. Меѓутоа, хидролошки, овие две езера се дел од истата водена маса која ги поврзува протокот Макино, широк 8 километри и длабок 37 метари. Двете езера имаат исто ниво на површина, и заеднички го менуваат. Водата помеѓу двете езера понекогаш потекува од исток кон запад.

Како заедничко езеро, Мичиген-Хјурон има површина од 117.600 км2, а со тоа е најпроторното слатководно езеро на светот. Поголемо од него е само соленото Касписко Езеро/Море. Горното Езеро е поголемо по зафатнина од езерото Мичиген-Хјурон, а поголеми езера се и Бајкалското Езерото и езерото Тангањика.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2010-08-08. Посетено на 2011-07-26.
3. ↑  „архивски примерок" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2008-10-15. Посетено на 2008-10-15.

Надворешни врски
----------------

* Мичиген и Хјурон: Едно или две езера?
Запрежна кола
мини| Подвозје на запрежна кола
**Запрежна кола** - дрвено возило вообичаено со две или четири тркала осмислено да го влечат животни.

Историја
--------

Познато е дека запрежната кола била користена во 1 век пр.н.е. и тоа со новитети како што се жици и метални рамки за тркалата. Дури и многу старите примероци имале одлики како што се ротирачка предна оска и клин за прицврстување на тркалото од оската. Во својот суштински облик, запрежните коли се користат околу 2000 години.

Во текот на 9 век биле направени неколку дополнителни подобрувања на телото и конструкцијата, па количките ги замениле двоколичките како превозно средство за патници и превоз на долги растојанија. Поради оваа конструкција, запрежните коли биле потешки, нивнот квадратно тело била многу покорисна за превоз на товар и земјоделски производи, а поради четирите тркала биле постабилни и попријатни за возење.

1. 1 2  „Encyclopaedia Britannica". *Lexikon des gesamten Buchwesens Online*. Посетено на 2019-09-21.
**Стеван Мокрањац** (Неготин, 9 јануари 1856

 - Скопје 29 септември 1914

), српски композитор кој се одликувал со извонредна смисла за уметничка обработка на музичкиот фолклор. Негови најзначајни остварувања се ракатки, 15 народни рапсодии (со уметничка стилизација) на македонски, босански и на српски мелодии.

Мокрањац како студент во 1877 година

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 85938160
* LCCN: n81017906
* ISNI: 0000 0001 0785 041X
* GND: 129080861
* SUDOC: 100504779
* BNF: cb16251908v (податоци)
* MusicBrainz: a1eea2fd-588e-4562-9801-361c533fa88e
* NLA: 35357886
* NKC: jx20050308003
* BNE: XX5883045

 |

 |
Сопруга на српскиот кралПредлошка:SHORTDESC:Сопруга на српскиот крал

**Симонида Немањиќ** (српски: *Симонида Немањић*; ок. 1294 – после 1336), родена **Симонида Палеологина** (грчки: *Σιμωνίς Παλαιολογίνα*) била византиска принцеза, а подоцна и четврта жена на српскиот крал Стефан Милутин. Таа била ќерка на византискиот цар Андроник II Палеолог и Ирина Монфератска.

Оставина
--------

Во српската култура кралицата Симонида е позната по нејзината убавина.

Астероидот 1675 Симонида, кој бил откриен од страна на српскиот астроном Милорад Б. Протиќ бил наречен според кралицата Симонида.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија статија личност од Византија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Апсолутна вредност** е ненегативна вредност на некој реален број. Во општ случај, апсолутната вредност на бројот *a* се означува со симболот |*a*|.

Дефиниција и својства на апсолутната вредност
---------------------------------------------

Апсолутната вредност на реалниот број *a* е еднаква на:

* *a* ако *a* ≥ 0
* -*a* ако *a* ≤ 0.

Според оваа дефиниција, апсолутната вредност на некој реален број никогаш не може да биде негативна. На пример, ако го земеме негативниот број -3, тогаш, бидејќи тој е помал од нула, неговата апсолутна вредност, |-3| = -(-3) = 3. Од друга страна, апсолутната вредност од позитивен реален број е самиот тој број, така што таа е позитивна. На пример, |5| = 5. Апсолутните броеви ги имаат следниве својства:

1. множење: |*a* *b*| = |*a*| |*b*|
2. делење: |*a*/*b*| = |*a*| / |*b*|, *b* ≠ 0.
3. степенување: |*a**n*| = |*a*|*n*
4. квадратен корен: {\displaystyle {\sqrt {a^{2}}}}= |*a*|

Неравенства со апсолутни вредности
----------------------------------

Постојат два основни вида неравенства кои вклучуваат апсолутни вредности:

* |*x* - *a*| ≤ *d* ако и само ако *a* - *d* ≤ *x* ≤ *a* + *d*
* |*x* - *a*| ≥ *d* ако и само ако *x* ≤ *a* - *d* или *a* + *d* ≤ *x*

при што: *a* и *d* се реални броеви, каде *d* > 0.

Наводи
------

1. 1 2  Roland E. Larson, Bruce H. Edwards, David E. Heyd, *Finite Mathematics*. D. C. Heath and Company, Lexington, Massachusetts and Toronto, 1991, стр. 12.
2. ↑  Roland E. Larson, Bruce H. Edwards, David E. Heyd, *Finite Mathematics*. D. C. Heath and Company, Lexington, Massachusetts and Toronto, 1991, стр. 15.
**Бранислав Нушиќ** (српски: *Бранислав Нушић*; Белград, 20 октомври 1864

 - Белград, 19 јануари 1938

) — српски комедиограф, сатиричар и критичар. Работел и како новинар и дипломат.

Биографија
----------

Интервју на Бранислав Нушиќ со Јане Сандански во весникот *Политика*, 21 јули 1908
Нушиќ е роден како **Алкибијад Нуша** (влашки: *Alchiviadi al Nuşa*) со татко Ѓорѓе (Георгијас) кој бил Влав од Македонија и мајка Љубица, Србинка од Босна. Татко му бил Влав преселен од битолското село Магарево. Се школувал во Смедерево, Белград, а една година поминал и во Грац. Како ученик започнал да пишува под псевдонимот *Алкибијад Нушиќ*, студирал право, но најмногу од се го привлекувала драмската уметност. Рано го заинтересирале негативните страни на извесни појави во општеството, на кој реагирал од позицијата на опозиција на тогашниот Обреновиќевски режим, за што почувствувал извесни консеквенции: за сатиричната песна „*Два раба*" бил изведен пред суд, одлежувајќи една година во затворот во Пожаревац. А за да биде парадоксот поголем - веднаш по издржувањето на казната бил испратен во дипломатска служба од оние што го затвориле во затвор.

Поставен бил за писар во конзулатот а потоа и за конзул во Битола (каде и се оженил во 1893 година). Работел и во Солун и Сер, учествувајќи и самиот во подготовките за ширење на српската пропаганда во Македонија. На југот на Србија и во Македонија поминал цела деценија. Во 1900 година бил поставен за секретар на Министерството за просвета на Србија. Во 1912 година се вратил во Битола и во периодот 1912-1913 година бил околиски началник. Учествувал во формирањето на Народниот театар во Битола. Во 1913 година го основал и театарот во Скопје, каде живеел до 1915 година. Ја напуштил државата заедно со српската војска во текот на Првата светска војна и живее во Италија, Швајцарија и Франција до крајот на војната.

По завршувањето на Првата светска војна се вратил во Белград на работа во Министерството за просвета.

Творештво
---------

Негови најпознати дела се комедиите „Сомнително лице", „Протекција", „Народен пратеник", „Госпоѓа министерка", „Кнезот од Семберија", „Белград некогаш и сега" и други.

Наводи
------

1. ↑  „Бранислав Нушиќ: За општеството и луѓето кои немаат ни сила ни храброст". *radiomof.mk*. 03/02/2014. Посетено на 26.01.2021. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=, |date=` (help)
2. ↑  Mihailovich 1995, стр. 178. sfn error: no target: CITEREFMihailovich1995 (help)

Надворешни врски
----------------

* Интервју на Бранислав Нушиќ со Јане Сандански за белградска "Политика" 1905 г.
* [Лилјана Мазова  Архивирано на 7 март 2016 г. „Кој е Нушиќ и каква е неговата „врзаност" со Македонија"]
* „Бранислав Нушиќ и Скопје"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 73889774
* LCCN: n82063427
* ISNI: 0000 0003 6865 1849
* GND: 118786598
* SUDOC: 029837286
* BNF: cb121379999 (податоци)
* NKC: jn19990009679

 |

 |
Зимзелени грмушки на планината Галичица.
Рододендронови грмушки во парк.
**Грмушка** или **џбун** е растение кое се разликува од дрвото по тоа што има повеќе стебла и низок раст, обично под 5–6 м во висина. Голем број на растенија можат да станат грмушки или дрва, зависно од животните услови. Малите ниски грмушки како лавандата, зелениката и мајчината душичка напати се нарекуваат полугрмушки.

Кога се украсно поткаструвањење|кастрат во облици]] (топијар), грмушките го згуснуваат лисјето и добиваат поголем број на помали гранки што растат блиску една до друга. Најзастапен пример за ова е живата ограда (*Buxus*). Со потсекување на грмушката до пенушка се добиваат нови долги стебла.

Грмушките се мошне застапени во градинарството како широколисни растенија, иако има и помали четинари со грмушест облик како клекот и смреката. Гмушките можат да бидат листопадни или зимзелени.

Поврзано
--------

* Честак
* Дрво
* Бонсаи

Наводи
------

1. ↑  „грмушка" - Дигитален речник на македонскиот јазик

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85122148
* GND: 4057974-8
* NDL: 00564850
* NKC: ph114906

 |

 |
Алберт Пинкам Рајдер. Бродот „Летачкиот Холанѓанец".
**Призрачен брод** е брод што плови, но без екипаж. Терминот првенствено се користи во легендите и измислената литература, но може да се однесува и на вистински брод што претходно бил изгубен, а подоцна пронајден на море без екипаж (или со мртов екипаж) на бродот. Многу од извештаите за таквите средби со такви бродови се очигледни измислици, но постојат вистински документирани случаи.

Наводи
------

1. ↑  „What is a Ghost Ship? | Wonderopolis". *wonderopolis.org*. Посетено на 2023-10-17.
2. ↑  Raunek (2019-07-04). „What are Ghost Ships?". *Marine Insight* (англиски). Посетено на 2023-10-17.

Надворешни врски
----------------
**Ѓорѓи Јакимов Киселинов** (Охрид, 16 мај 1888 - Скопје 29 септември 1961) — македонски славист, лингвист, преведувач, дијалектолог, граматичар, етнограф.

Биографија
----------

Списанието *Луч* во кое Киселинов објавувал свои статии
Основното образование го добил во родниот град, а потоа завршил Битолската машка класична гимназија (1907), како и курс по грчки јазик. Потоа бил две години учител во Хрупишча и Костур. Завршува Историскофилолошкиот факултет во Одеса (1909–1915). Учествува во Балканските војни, а потоа е професор по старословенски јазик. По Првата светска војна се враќа во Македонија и постојано се мести како гимназиски професор во Охрид, Подгорица, Ресен, Сента, Алексинац, Бијело Поље, Плевља, Ќуприја, Скопје, Сомбор, Велика Кикинда, и пак во Бијело Поље и Подгорица (1920–1941), а за време на бугарската окупација работи во гимназиите во Скопје (1941–1944).

Неспоредно по Ослободувањето подготвува за печат „Кратка македонска граматика" (25 октомври 1944) и учествува во првата Конференција за македонската азбука и македонскиот литературен јазик (27. XI – 4. XII 1944). Потоа работи како хонорарен преведувач во книгоиздателствата „Култура" и „Просветно дело" (1945–1947) и како професор во Економското (1947–1948) и во Средномедицинското училиште (1948–1950). До пензионирањето службува како библиотекар во Ректоратот и во Народната и универзитетска библиотека (1950–1961). Уште како студент во Одеса издава списание „Театръ и танцы" (1911), а потоа станува коиздавача на „Къ Свету" и „Славянскiй Югъ" (1912). Тогаш бил и во блиски односи со Крсте Петков Мисирков. Подоцна објавуа бројни публикации од областа на фолклорот, лингвистиката и етнографијата, а го уредува списание „Луч" (Скопје, 1937– 1938) и соработува во повеќе списанија, зборници и весници. Автор е и на средношколски граматики и преведувач на публикации.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже (2009). *Македонска енциклопедија*. Скопје: МАНУ. стр. 693. ISBN 978-608-203-023-4. OCLC 499142958.CS1-одржување: датум и година (link)

Надворешни врски
----------------

* Кратка македонска граматика
* Ракописните македонски граматики (1943–1944) и македонската синтакса (1949) од Ѓорѓи Киселинов - Кон новите истражувачки изданија на д-р Стојан Ристески, Блаже Ристовски Архивирано на 21 декември 2019 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Препис на Учително евангелие, изработен од Драгоман во манастирот Високи Дечани во 1286
**Константин Преславски** (бугарски: *Константин Преславски*) е средновековен писател, учител чија дејност е поврзана со Преславска книжевна школа кон крајот на 9ти и почетокот на 10ти век. Биографските извори за неговиот живот се малку, но се верува дека бил ученик на Свети Методиј. По смртта на светителот во 885, Константин бил заробен од германското клерство во Велика Моравија и бил продаден како роб во Венеција. Тој пребегал во Цариград, а потоа во Бугарија околу 886 година, каде што неговата дејност е поврзана со Преславската книжевна школа.

Негово најзначајно дело е *Учително евангелие*, кое вообичаено е датирано во првите години од владеењето на царот Симеон I, 893 – 894.

Ниту едно од оригиналните дела на Константин Преславски не го преживеало палењето на Преслав од страна на византискиот император Јован I Цимискиј во 972 и периодот на османлиско владеење (1396 – 1878). Зачуваните дела се преписи, од кои најстарите потекнуваат од 12ти и 13ти век.
**Ацуши Накаџима** или **Тон Накаџима** (јапонски: 中島 敦, 5 мај 1909 - 4 декември 1942)
**Ацуши Накаџима** или **Тон Накаџима** (јапонски: 中島 敦, 5 мај 1909 - 4 декември 1942) - јапонски писател.

Животопис
---------

Тон Накаџима потекнува од семејство на писатели и познавачи на класичната кинеска книжевност. Оттука, и тој добро ги познавал кинескиот јазик и класичната кинеска книжевност. Откако дипломирал на Одделот за јапонска книжевност, тој се вработил како државен службеник на островите во Јужното Море.

Творештво
---------

Накаџима стекнал книжевна слава со своите кратки раскази кои се одликуваат со широка ерудиција и фантазија, која потсетува на писателот Акутагава. Неговото најпознато дело, „Светлина, ветар и соништа" е објавено во 1942 година.

Наводи
------

1. 1 2  *Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama* (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 170.
Детски цртеж за тоа што претставува насилство во училиштата
**Насилство** подразбира употреба на сила како акт на агресија со кој се повредуваат лица, или уништува сопственост. На општествено ниво, посебно опасно е координираното насилство, како што се случаите на војна и тероризам. Од 70-тите години се појавува поимот структурно насилство кој означува системска форма на насилство како што се: расизам, сексизам, национализам, хетеросекцизам, омаловажување на стари лица и слично.

Дефиниција
----------

Насилството е дефинирано од страна на Светската Здравствена Организација како "интернационално користење на физичка сила или моќ, заканувачка или предметна, против самиот себе или други лица, или против група или заедница, која резултира со или има висока веројатност на повреди, смрт, психолошко повредување, лош развој, или сиромаштија", исто така група која потврдува "употреба на сила" во неговата дефиниција се проширува на конвенционално значење на зборот.

### Видови на насилство

Насилството може да се подели на три категории:

* Насилство насочено кон самот себе
* Насилство помеѓу лица
* Колективно насилство

Насилното делување може да биде:

* Физичко
* Сексуално
* Психичко
* Емоционално

Ова базична категоризација разликува насилство кое лицето може да си го нанесе себеси, насилство нанесено од страна на друго лице или мала група, и насилство нанесено од страна од поголема група, како што се држави, организирани политички војни групи и тероростички организации. Овие три општи категории се понатаму поделени на повеќе специфични видови на насилство.

Наводи
------

1. ↑  „архивска копија" (PDF). Архивирано од изворникот на 2015-09-15. Посетено на 2020-09-23.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link) - curry.virginia.edu
**Роберт Браун** (англиски: *Robert Brown*) (21 декември 1773

, Монтрос, Ангус, Шкотска - 10 јуни 1858

, Лондон, Англија) — шкотски ботаничар.

Син на свештеник, студирал медицина во Абердин и во Единбург пред да стане член на британската војска, како најнизок офицер и помошник хирург во 1795 година.

Во 1801 година формирал експедиција со природонаучници на брод за да го истражи брегот на Австралија во и на тоа патување собрал околу 3,900 видови на растенија. Издавал некои од резултатите од патувањето во 1810 година во својата класика *„Prodromus florae novae hollandia"*. Ја формирал Фондацијата на австралиската ботаника и го рафинирал постојниот систем за класификација на растенијата. Во 1827 година ја префрлил ботаничката колекција на Јозеф Банк во Британскиот музеј и бил задолжен за новиот музејски отсек за ботаника. Следната година ги објавил своите забелешки за феноменот што се нарекува Брауново движење. Во 1831 година го забележал постоењето на растителни клетки, кои ги нарекол нуклеуси (јадра). Бил првиот што ја забележал разликата меѓу голосемените и скриеносемените растенија (цветни растенија).

Користена литература
--------------------

* Енциклопедија Британика (македонска верзија), книга втора (Б-Г), 2005 година, Скопје.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 34572082
* LCCN: n85801830
* ISNI: 0000 0000 8113 5572
* GND: 118674455
* SELIBR: 179364
* SUDOC: 034785051
* BNF: cb125502586 (податоци)
* NLA: 36548194
* NKC: ola2002157528
* Ботаничар: R.Br.
* RKD: 13207

 |

 |
Абрахам Готолоб Вернер
**Абрахам Вернер** (1749-1817) бил германски геолог и професор.

Вернер доведувал студенти од цела Европа, дури и од Северна и Јужна Америка, на Фрајбрешката академија за рударство. Тој го изработил едниот од првите класификациони системи за минералите. Бил најголем приврзаник на Нептунистичката теорија според која сите карпи се таложеле по ред во океанот, создаден за време на Големиот потоп, опишан во Библијата. Магматските и метаморфните карпи биле први, потоа следеле седиментните карпи и на крајот површинските седименти.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ГерманијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Германија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 17302991
* LCCN: n50002498
* ISNI: 0000 0000 8360 4651
* GND: 118767089
* SELIBR: 305356
* SUDOC: 032785062
* BNF: cb12374678z (податоци)
* MGP: 124285
* NKC: jx20040824016
* BNE: XX1765718

 |

 |