**Горни Пиринеи** (француски: Hautes-Pyrénées; гасконски/ окситански: *Nauts Pirenèus/Hauts Pirenèus*; шпански: *Altos Pirineos*  ; каталонски: *Alts Pirineus*) ― департман во регионот Окситанија, југозападна Франција. Во 2019 година, во департманот живееле 229.567 жители; а негова префектура е Тарб. Името го добил по планинскиот венец Пиринеи.

Историја
--------

Порано, на ова место се наоѓал *департман* познат како Бигор, кој на моменти имал независност, но подоцна станал дел од покраината Гаскоња. По Бретињскиот договор од 1360 година, голем дел од областа бил под Англиска управа. Во 16 век, бил дел од хугенотското подрачје на монарсите на Навара, донесени во Франција од Анри IV.

*Департментот* Горни Пиринеи е создаден за време на Француската револуција, на 4 март 1790 година, со ургенција на францускиот политичар Бертранд Баер, член на Конвентот.

Географија
----------

Горни Пиринеи се состои од неколку одделни географски области. Во јужниот дел, долж границата со Шпанија, се наоѓаат планините Вињмал, Пик ду Миди де Бигор и планинските венци Неувил и Арбизон. Другата област се состои од ритчиња со мала надморска височина. Северниот дел од *департманот* се состои од претежно низинско обработливо земјиште. Високи Пиринеи има две мали територијални ексклави — остатоци од средниот век — сместени во соседниот *департман* Атлантски Пиринеи.

### Поголеми градови

Областа околу Тарб е економски и административен центар на *департманот*, а Лурд, вториот по големина град во Горни Пиринеи, речиси е исклучиво посветен на религиозната индустријата. Во 2019 година, имало 7 комуни со преку 5.000 жители:

| Комуна | Население (2019) |
| --- | --- |
| Тарб | 42.758 |
| Лурд | 13.132 |
| Орлеан | 7.864 |
| Бањер де Бигор | 7.085 |
| Ланмезан | 5.816 |
| Бордер сир л'Ешез | 5.357 |
| Семеак | 5.085 |

Туризам
-------

Националниот парк Западни Пиринеи зафаќа голема област и таму се наоѓаат познатите туристички атракции како Гаварниев Цирк (Cirque de Gavarnie) и Шпански мост (Pont d'Espagne). Оваа област е омилена дестинација за планинарите и планинските ентузијасти.

Оваа област можеби била позната уште од античко време по топлите извори, а околу нив биле изградени неколку градови, особено Котрет, Луз-Сен Совер и Бањер-де-Бигор. Југозападно од Котрет има популарно езеро. Во Горни Пиринеи има многу популарни скијачки центри.

Овој департман е речиси секогаш е дел од рутата на Тур де Франс, со значително тешки превои како што се Турмале, Обиск и Сулор .

* Светилиштето во ЛурдСветилиштето во Лурд
* Пик ду Миди де БигорПик ду Миди де Бигор
* ВињмалВињмал
* Езерото Бастан, пред зајдисонцеЕзерото Бастан, пред зајдисонце
* Гаварниев ЦиркГаварниев Цирк

Наводи
------

1. 1 2  Populations légales 2019: 65 Hautes-Pyrénées, INSEE

Надворешни врски
----------------

* (на француски) Мрежно место на Советот на департманот Горни Пиринеи
* (на француски) Мрежно место на префектурата
* Национален парк Пиринеи
* (на француски) 360° панорамски фотографии

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Департмани во Франција |
| --- |
|  |
| Департмани | 
* 01 Ен
* 02 Ена
* 03 Алие
* 04 Горнопровансалски Алпи
* 05 Горни Алпи
* 06 Приморски Алпи
* 07 Ардеш
* 08 Ардени
* 09 Арјеж
* 10 Об
* 11 Од
* 12 Аверон
* 13 Устие на Рона
* 14 Калвадос
* 15 Кантал
* 16 Шаранта
* 17 Приморска Шаранта
* 18 Шер
* 19 Корез
* 20 Корзика
* 21 Златен Брег
* 22 Арморски Брегови
* 23 Крез
* 24 Дордоња
* 25 Ду
* 26 Дром
* 27 Ер
* 28 Ер и Лоар
* 29 Финистер
* 30 Гар
* 31 Горна Гарона
* 32 Жер
* 33 Жиронда
* 34 Еро
* 35 Ил и Вилен
* 36 Ендр
* 37 Ендр и Лоара
* 38 Изер
* 39 Јура
* 40 Ланд
* 41 Лоар и Шер
* 42 Лоара
* 43 Горна Лоара
* 44 Атлантска Лоара
* 45 Лоаре
* 46 Лот
* 47 Лот и Гарона
* 48 Лозер
* 49 Мен и Лоара
* 50 Манш
* 51 Марна
* 52 Горна Марна
* 53 Мајен
* 54 Мерт и Мозел
* 55 Меза
* 56 Морбијан
* 57 Мозел
* 58 Њевр
* 59 Север
* 60 Оаза
* 61 Орн
* 62 Па де Кале
* 63 Пиј де Дом
* 64 Атлантски Пиринеи
* 65 Горни Пиринеи
* 66 Источни Пиринеи
* 67 Долна Рајна
* 68 Горна Рајна
* 69D Рона
* 70 Горна Сона
* 71 Сона и Лоара
* 72 Сарта
* 73 Савоја
* 74 Горна Савоја
* 76 Приморска Сена
* 77 Сена и Марна
* 78 Ивлин
* 79 Де Севр
* 80 Сома
* 81 Тарн
* 82 Тарн и Гарона
* 83 Вар
* 84 Воклиз
* 85 Вандеја
* 86 Вјена
* 87 Горна Вјена
* 88 Вогези
* 89 Јона
* 90 Територија Белфор
* 91 Есона
* 92 Сенски Висови
* 93 Сена-Сен Дени
* 94 Долина на Марна
* 95 Долина на Оаза

 |
|  |
| Прекуморски департмани | 
* 971 Гваделуп
* 972 Мартиник
* 973 Француска Гвајана
* 974 Реинион
* 976 Мајот

 |
|  |
| Посебни | 
* 69M Лион
* 75 Париз

 |
|  |
| Поранешни | 
* 975 Свети Петар и Микелон

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 137913992
* LCCN: n81139336
* ISNI: 0000 0001 2167 060X
* GND: 4239288-3
* SUDOC: 026385368
* BNF: cb118642938 (податоци)

 |

 |