recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Јусуф Иса Халим**  ( Yusuf Isa Halim) - (исто така преведено на романски како "'" Јусуф Иса Халим ""; Предлошка:ИПА-ро) (1894–1982) ббил од Добруџа, Татарски поет, учител и лингвист познат по авторството на првиот романски - турски речник..

Јусуф Иса е роден во 1894 година во Билбил, денес официјално познат како Циоцарлиа, село Ногаи сместено во селото Татар западно од Мангалија, во Добрџа.

Дипломирал во 1915 година на Медреси од Меџидије / Медџидија и работел како учител во Малшува / Абруд, Каварна, Пазарџик, Богаз-Кој (Цернавода).

Во 1930 година тој го објави во Пазарџик, сега Добрич во Бугарија, првиот романски - турски речник.

Наводи
------

1. ↑  „Yusuf Isa Halim". Архивирано од изворникот на 2021-04-22. Посетено на 2021-04-19.
Шведската глумица и драматург, **Ива Буман** (полно име: *Рут Ива Елизабет Буман) Седерберг* е родена на 23 ноември 1944 година во Сундсвал, но пораснала во Анге.

Буман студирала на Шведската национална академија за мимика и глума 1969–72 година, а потоа започнала да работи во Градскиот театар во Стокхолм.

Избрана филмографија
--------------------

* 1982 - *Мама* (1982)
* 1986 – *Morrhår och ärtor*
* 1986 – *Браќата Моцарт*
* 1999–2000 – *Nu är det nu* (ТВ)
* 1995 – *Älskar, älskar inte*
* 1995 - *штала Натенс* (ТВ)
* 2002 – *Скепшолмен (ТВ серија)*
* 2006 – *Att göra en pudel*
* 2009 – *Суперхјалтејул* (ТВ)

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* 
* Ива Буман на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Ива Буман на базата на податоци за шведски филм
* Ива Буман на веб-страницата на Градскиот театар во Стокхолм
**Гендун Ѓацо Палзангпо** или само **Гендун Ѓацо** (1475-1541) бил вториот далај-лама. Тој е прокламиран како реинкарнација на Гендун Друп уште како младо момче.

Легендата вели дека тој кога научил да зборува тој им рекол на неговите родители дека неговото име било Пема Дорје коешто било вистинското име на првиот далај-лама Гендун Друп. Кога имал 4 години Гендун Ѓацо посакал да оди во манастирот Ташилхунпо и таму да живее со останатите монаси.

Тој стигнал до манастирот Тешилхунпо на возраст од 16 или 17 години, меѓутоа поради неколку контроверзи со љубомора тој морал да го напушти манастирот од каде што заминал во Ласа и учел во манастирот Дрепунг.

Кога свештениците ја барале личноста којашто била реинкарнација на претходниот далај-лама тие го нашле него,момче на 17 години. Очевидно тој им одговорил дека ги очекувал.

Тој бил славен учител којшто пишувал и мистична поезија. Гендун Ѓацо патувал насекаде, ширејќи го влијанието на учењето Гелуг и станал аббот на најголемиот манастир на учењето Гелуг, Дрепунг којшто во тоа време бил многу поврзан со далај-ламата. Како што ќе каже Сумпа Кенпо, големиот учител на Гелуг којшто исто така бил и творец на неколку Њингма тантрички доктрини.

Се вели дека Палден Ламо, женскиот заштитнички дух на светото езеро Ламо Ла-цо му ветила на првиот далај-лама Гендун Друп дека таа ќе ја заштити реинкарнацијата на далај-ламата. Гендун Ѓацо е познат и по тоа што тој го формирал системот на монаси коишто оделе на мдитација таму.

Во 1509 година тој отишол во јужен Тибет каде што го формирал манастирот Чокоргјел во близина на Лама Ла-цо, околу 115 km североисточно од Цетанг на надморска височина од 4.500 m, додека езерото е на надморска височина од 5.000 m.

Гендун Ѓацо станал аббот на манастирот Ташилхунпо во 1512 година.

|
|  |
| Претходник**Гендун Друп** | **Реинкарнација на далај-лама** | Наследник**Сонам Ѓацо** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Далај-лами |
| --- |
|  |
| Гендун Друп  •   Гендун Ѓацо  •   Сонам Ѓацо  •   Јонтен Ѓацо  •   Лозанг Ѓацо  •   Цангјанг Ѓацо  •   Келзанг Ѓацо  •   Џамфел Ѓацо  •   Лунгток Ѓацо  •   Цултрим Ѓацо  •   Кедруп Ѓацо  •   Тринли Ѓацо  •   Тубтен Ѓацо  •   Тенцин Ѓацо  | Знаме на Тибетската влада во прогонствоЗнаме на Тибетската влада во прогонство |

 |



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 22947342
* LCCN: n85119537
* ISNI: 0000 0000 8102 2922
* GND: 119264463
* SELIBR: 332370
* SUDOC: 061726893
* BIBSYS: 99066816
* NLA: 35262700

 |

 |
**Антипа Пергамски** — христијански светец од I век.

Се споменува во Книгата на откровението како „*мојот верен сведок Антипа (2,13), кој бил убиен меѓу вас, во чија што средина живее сатаната, т.e. во градот Пергам*". Според Библијата, жителите на овој град живееле во темнината на идолопоклонството и во крајна нечистота; биле робови на страсти. И тука меѓу нив живеел Антипа "*како светлина во темнина, како ружа меѓу трње, како злато во кал*". добар и праведен се сметал оној кој ќе фател некој христијанин и ќе го убиел.

Според христијаните, уплашени од Антипа како од оган, демоните им се јавиле на вражачите во сон и исповедале како тие се плашат од Антипа, и како мораат поради него да бегаат од тој град. Вражачите кренале толпа народ против Антипа и почнале да го тормозат, и да го присилуваат да се одрече од новата вера и да им се поклони на идолите. Св. Антипа им рекол: „*Кога вашите т.н. богови, господари на вселената, се плашат од мене смртен човек и мораат да бегаат од овој град, зарем не познавате по тоа дека целата ваша вера e заблуда*?" Но тие се разлутиле и го довлекле Антипа пред храмот на Артемида, пред кој стоeл излиен вол од бронза. Го вжариле волот со оган и го фрлиле внатре слугата Божји. Светиот Антипа, внатре во огнениот вол, Го славел Бога со благодарност како некогаш Јона во китот или трите младенци во огнената печка. И се молел Св. Антипа за своето паство и за сиот свет сè додека душата не му се разделила од трошното тело и не излетала меѓу ангелите во Царството Христово. Завршил во маки и се венчал со невенлива слава во 92 година.

Православната црква нејзиниот ден го чествува на 11 април.

Наводи
------

1. ↑  „St Antipas of Pergamon". Архивирано од изворникот на 2007-09-30. Посетено на 2007-12-21.
2. ↑  James, M. R. (1898). „Antipas". Во James Hastings (уред.). *A Dictionary of the Bible*. **I**. стр. page 107. According to one form of his Acts (quoted by the Bollandists from a Synoxarion), he prayed that those suffering from toothache might be relieved at his tomb.CS1-одржување: излишен текст (link)
3. ↑  „Охридски пролог" стр. 150
Ингеборг Ниберг во 1958 година
***Ингеборг* Елизабет Ниберг Рус**, роденда *Ниберг* (роден на 13 октомври 1940 година во Сандсвал) е шведска пејачка и глумица. Ниберг била откриена на дванаесет години во радио шоуто *Скасенкенвол* и дебитирала истата година со музичкиот албум „*Летна ноќ"*. Иако нејзината музика била претежно христијанска, таа станала тинејџерски идол за време на нејзината слава во 1950-тите. Снимила 10 сингл и ЕП плочи. Нејзината најзначајна песна е „*Вечерни ѕвона*", објавена во 1956 година. Ингеборг Ниберг глумела во неколку филмови, меѓу нив и филмот „*Седумнаесет години"* (1957). Во него глумела со глумецот Таге Северин.

Ниберг била во брак со Бенгт Исланд помеѓу 1965–1976 година, а во 1989 година се омажила за Леиф Роус. По 1986 година живеел во Мирсјо во Јеншепинг.

Избрана филмографија
--------------------

* *Ноќ на Глимингеус* (1954)
* *Сино небо* (1955)
* *Кога работат мелниците* (1956)

Наводи
------

1. 1 2  Ericson Uno, Engström Klas, red (1992). Myggans nöjeslexikon: ett uppslagsverk om underhållning. 11, Mack-Old. Höganäs: Bra böcker. Sid. 230. Libris 7665089. ISBN 91-7752-269-9
2. ↑  Linus Oleander. „Aftonklockor av Ingeborg Nyberg". *Radiofy*. Посетено на 28 November 2015.
**Средновековна слика на Клавдиј Птоломеј**
**Клавдиј Птоломеј** (латински: *Claudius Ptolemaeus*, грчки: Κλαύδιος Πτολεμαῖος) бил познат римски историчар, географ и астроном, којшто живеел во Александрија.

Име и потекло
-------------

Се претпоставува дека бил припадник на грчката заедница во Египет. Но исто така постојат податоци кои укажуваат дека е можно да бил хеленизиран египќанин.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 54152998
* LCCN: n50032768
* ISNI: 0000 0001 2280 0429
* GND: 118641786
* SELIBR: 196576
* SUDOC: 027084396
* BNF: cb11920750r (податоци)
* BIBSYS: 90199407
* ULAN: 500330559
* HDS: 048292
* NLA: 35435417
* NDL: 00453423
* NKC: ola2002159448
* BNE: XX1136821
* CiNii: DA00259895

 |

 |
**Вилијам Кемден** (2 мај - 1551 - 9 ноември 1623) е англиски историчар и археолог. Ја напишал првата топологија на островот Велика Британија и детално го опишал периодот на владеењето на кралицата Елизабета I.

Живот
-----

Во младоста стекнал добро образование и стапнал во државната служба што му овозможило да ги унапреди своите истражувачки способности. Еднов реме бил и прогесор и ректор на Вестминстерската школа, а потоа поминал на Колеџот Хеалда.
Многу малку се занимавал со хералдика и генеалогијоа отколку Џон Лиленд, но тоа место сепак го прави посебно делото на неговите историски списи. Занимавање со ситоријата била страста на Кемден уште од најраното детство и тој свесно за тоа стекнувал одредени знаења.
Освен латинскиот, Кемден го научил и англосаксонскиот и велшкиот јазик, како би можел да ги проучува имињата на местата. Многу патува и од дваесеттите години на совјот живот бил авторитет на европско ниво. Немал повеќе од триесет огидни кога го објавил неговоро дел Британија, прв општ водич за Британија.

Вилијам Кемден

Дела
----

Намерата на Кемден била на Британија да и обезбеди угледно место во европската култура пред сè нагласувајќи го значењето на римскиот престој на тие простори која Британија ја поврзувала со ренесанските центри на континентот. Книгата прати саксонски ис редњовековни периоди, истакнувајќи ја врската помеѓу таа римска провинција и новото историско минато.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 64132346
* LCCN: n50031528
* ISNI: 0000 0001 0909 2667
* GND: 119245868
* SELIBR: 288105
* SUDOC: 030450179
* BNF: cb128187644 (податоци)
* ULAN: 500315316
* NLA: 35025044
* NKC: mzk2009511029
* BNE: XX873804

 |

 |
**Светите Певсип, Елевсип, Малевсип и Леонила** - христијански маченици и светци.

Овие маченици пострадале во времето на царот Марко Аурелиј (161−180г) во денешна Франција. Тројцата биле браќа близнаци. Најнапред само Леонила била христијанка, додека нејзините внуци биле незнабожци. По долгите совети од страна на благочестивата Леонила и месниот свештеник овие тројца браќа го примиле христијанството. Откако се крстиле, почнале со сиот свој младешки жар да ја ревнуваат својата вера и во таа ревност ги разурнале сите идоли во околината. Биле тужени и изведени пред суд, каде што го признале своето дело и јавно ја исповедале својата христијанска вера.

Тие биле осудени и затворени а на нивната баба Леонила и било нареденои да појде во затворот и да ги посоветува внуците да се одречат од верата и да им се поклонат на идолите. Леонила, молчејќи, отишла во затворот, но наместо да ги советува внуците да се одречат, таа почнала да ги охрабрува да не се поколебаат и да истраат до крајот во сите маки. Кога судијата повторно ги испрашал и кога ја видел нивната уште посилна непоколебливост во верата, ги осудил на смрт. Сите тројца ги обесиле на едно дрво да висат како "жици на гусла", потоа биле камшикувани и најпосле со оган биле горени. Некоја жена, Јовила, воодушевена од храброста на овие маченици, повикала: "*И ја сум христијанка*!" По ова и таа била убиена.

.

Православната црква нејзиниот ден го чествува на 16 јануари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 18
„Мртва природа со цвеќе". Стара пинакотека, Минхен
**Амброзиус Босхарт Постариот** (холандски: *Ambrosius Bosschaert de Oude*; Антверпен 1573–Хаг 1621) — сликар на мртва природа од Холандското златно доба. Ја започнал кариерата во Антверпен, а подоцна се селел во Миделбург (1593–1613), Утрехт и Бреда. Специјализирал во сликање мртва природа со цвеќиња.

Наводи
------

* „Bosschaert de Oudere, Ambrosius". *Winkler Prins encyclopedia* (8. изд.). 1975.

Поврзано
--------

* Цветни уметници
* Вилем Класон Хеда

Надворешни врски
----------------

* Разни слики од Амброзиус Босхарт (англиски)

Галерија
--------

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Рембрант | *Оваа статија за холандски или фламански сликар е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.* |



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 95705491
* ISNI: 0000 0000 8007 7278
* GND: 141554428
* BPN: 30951731
* ULAN: 500004087
* KulturNav: id
* RKD: 11147

 |

 |
**Свети Харалампиј** — христијански светец и маченик од 3 век.

Овој светител бил епископ во Магнезија и пострадал во својата 113 година. Кога настанало прогонувањето на христијаните во времето на царот Септимиј Север, старецот Харалампиј продолжил јавно да ја проповеди Христовата вера. Според христијанското верување, сите маки ги претрпел како во туѓо тело. А кога од него жив кожата му ја одрале, незлобивиот светец им рекол на царските војници: "*Ви благодарам, браќа, за тоа што истругувајќи го моето старо тело вие го обновивте мојот дух за новиот, вечен живот*". Осуден на смрт и изведен на губилиште, св. Харалампиј ги кренал рацете кон небото и Му се помолил на Бога за сите луѓе. Пострадал во 202 година. Неговото тело го зела Галина, царската ќерка, и чесно го погребала.

Православната црква неговиот ден го чествува на 10 февруари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 57

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 90570680
* LCCN: no2009096241

 |

 |
**Зуко Џумхур**  (24 септември 1920 година - 29 ноември 1989 година) бил истакнат босански писател, сликар и карикатурист. Неговата боемска природа, разновидност на талентот и исклучително креативна личност го направиле единствена фигура на југословенската култура во втората половина на 20 век..

Животопис
---------

Тој потекнувалод старо угледно семејство на муслимански свештеник (улема). Неговиот татко бил Абдуселам Даумхур а неговата мајка Васвија е родена како Туфо. Два месеци по неговото раѓање, семејството се преселило во Белград, каде што неговиот татко работел како началник имам на Армијата на Кралството Југославија. Таму заврши основно и средно граматичко училиште, а средно училиште во Сараево 1939. Студирал право во Белград, но продолжил во Ликовната академија, која ја завршил во класата Петар Добровиќ .

Своите први цртежи ги објавил во весникот „Народна армија" 1947. Оттогаш, тој соработувал како карикатурист и илустратор во Јеж, Борба, „Ветерници", Политика, Ослобоџее и списанието „Денес" а во Нин бил постојан соработник и уредник..

Објавил повеќе од 10.000 карикатури. Имал напишано сценарија за неколку кратки и три играни филмови. Напишал 35 текстови за театар, а во последните десет години од својот живот работел на сараевската телевизија како сценарист и водител на серијата „Ходољубија". Неговите сограѓани го сметале за еден од најголемите боеми во своето време. Тој почина во Херцег Нови а бил погребан во неговиот родн Коњиќ, 29 ноември 1989 година.
Добитник е на бројни награди и Орден за братство и единство со златен венец.

Објавени книги
--------------

* *Некролог за една чаршија* , Сараево, 1958,
* *Писма од Азија* , Мостар, 1973,
* *Ходољубија* , Загреб, 1982,
* *Патување со бел брод* , Сараево, 1982,

Неговите избрани дела биле постхумно објавени во седум книги, кои вклучуваа нови необјавени ракописи: „Писма од Африка и Европа", „Стогодишни приказни" и „Адакале".

Тој исто така го објави Зелениот чај од Црна Гора, заедно со Момо Капор.

Наводи
------

1. ↑  Moja Lektira
2. ↑  Zuko Džumhur[*мртва врска*]
3. ↑  Zulfikar Zuko Džumhur

Надворешни врски
----------------

* 
* Ходољубље кроз живот Зуке Џумхура („Политика", 6. фебруар 2016)
* Зашто Зуко Џумхур никад није прихваћен у сарајевској чаршији („Политика", 11. фебруар 2016)
**Георг Филип Харсфирфер** (1 ноември 1607 - 17 септември 1658) — германски поет и преведувач во барокен период .

Роден во Нирнберг, студирал право на Алтдорф и Стразбур, а потоа патувал низ Холандија, Англија, Франција и Италија. Неговото познавање на јазиците му го заработило називот „*учен*". Како член на Друштвото за овошје (Fruchtbringende Gesellschaft) тој бил наречен *дер Спиленд* (играч). Во 1644 година заедно со Јохан Клај го основал редот на Пегницшифер (Пегнички овчари), литературно општество, во Нирнберг. Тој бил познат по името Стрефон меѓу членовите на оваа друштво. Неговите напишани дела сочинувааг вкупно педесет тома. Поемите кои ги напишал Георг може да се најдат во библиотеката Müller's ''Bibliothek deutscher Dichter des 17ten Jahrhunderts. *Видман има напишано биографија за овој поет. Единствено дете на Георг бил Карл Готлиб Херсдерер.*
Јанош Кадар
**Јанош Кадар** (унг. Kádár János; Риека, 26 мај 1912 година - Будимпешта, 6 јули 1989 година), бил унгарски комунистички политичар, активен во текот на револуцијата во 1956 година и водач на Унгарија од 1956 до 1988 година.

Бил роден во Риека како Џовани Черманек (Giovanni Csermanek). Риека тогаш била во составот на Австроунгарската Монархија. Името Џовани го добил поради законите кои тогаш владееле во градот.

Животопис
---------

Таткото на Јанош одбил да го признае татковството и со тоа одбил да плаќа алиментација на неговата мајка. Првите шест години од својот живот Јанош ги поминал со неговите старатели, но подоцна е вратен кај неговата мајка која го школувала. Таму бил до неговите 14 години, а потоа се вработил како дактилографски механичар.

На седумнаесет годишна возраст станал член на младинска синдикална група, а на 19 години станал член на Унгарската комунистичка партија.

Поради неговите комунистички идеи и активности тој бил уапсен и затворен неколкупати. Во текот на Втората светска војна, се борел во чехословачкото движење на отпор. Кога завршила војната, на власт во Унгарија дошол Маѓаш Ракоши, Сталинистички диктатор кој спроведувал репресија врз своите противници.

Во 1956 година избувнала револуција која е предводена од страна на реформистичко настроениот новопоставен премиер Имре Наѓ. Јанош се спротивставил на тие напори, па затоа е фатен и однесен во Москва. Притиснат од закани, се вратил во неговиот дом, а советските тенкови ја запреле револуцијата. Од 1956 до 1958 година бил премиер, исто како и од 1961 до 1956 година. После доаѓањето на власт како премиер, на радио објавил 15 точки од својата програма, со што сакал да каже каква ќе биде неговата политика. Последната точка била повлечена, бидејќи имало притисок. Сепак, Кадаровата ера е обележена со развојот на државата и со зголемување на животниот стандард. Ја смалил контролата на државата врз весниците и вовел реформи. Во Унгарија во неговото време можело да се живее многу подобро отколку во другите држави од Источниот блок.

Имал скромен стил на живот, се борел против корупцијата, која сепак ја имало за време на неговото владеење. Од власт слегол во мај 1988 година. А во јули 1989 следната година умира.

На 2 мај 2007 година неговиот гроб бил уништен на вандалски начин, украдени биле неговите коски, черепот и урната со пепел на неговата сопруга. На гробот е оставена порака: „Убиец и предавник не може да биде закопан во светата земја."

Наводи
------

1. ↑  „sonline.hu - Ingyen adná a Kádár-házat a nemzeti vagyonkezelő - Imre Fónai - February 13, 2014". Архивирано од изворникот на 2018-07-09. Посетено на 2019-01-27.
2. ↑  "Ex-Hungary ruler's remains stolen", BBC News, 3 May 2007.
3. ↑  "Grave of Hungarian Communist leader Janos Kadar vandalized", Associated Press *(International Herald Tribune),* 2 May 2007.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Јанош Кадар" на Ризницата ? |

* Биографија Архивирано на 28 ноември 2020 г.
* Кадар и неговото време (MEK-OSZK)
**Јулијан и Василиса** потекнувале од богати семејства. Иако венчани во брак, тие се заветиле дека ќе живеат девствено како брат и сестра. Го раздале својот имот на сиромаси и се змонашиле. Јулијан основал машки мнастир, а Василиса женски. Јулијан имал околу 10 000 монаси, а Василиса до 1 000 монахињи. За време на прогоните на Диоклецијан, Василиса според христијанското предание му се молела на Господ да ниедна од нејзините монахињи да не се исплаши од маките и да не отстапи од христијанската вера. Господ ја слушнал молитвата и во период од 6 месеци ги зел кај себе сите монахињи со ред и на крајот и нивната игуменија Василиса. Пред смртта, Василиса имала видување на своите сестри од оној свет: *сите се појавиле весели и радосни како Божјите ангели и ја повикувале својата ѝ духовна мајка што побрзо да им се придружи*.

Јулијановиот манастир, пак, бил изгорен до темели од неговите мачители, а Јулијан бил мачен со најтешки маки и потоа бил убиен. Заедно со Јулијан биле исечени: синот и жената на мачителот Маркијан, Келасиј и Марионила, кои гледајќи го јунаштвото на Јулијан во издржувањето на големите маки, и самите го примиле христијанството.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 9

Надворешни врски
----------------

* Портал: Светци

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Јулијан и Василиса" на Ризницата ? |

* Catholic Encyclopedia: *Sts. Julian and Basilissa*
* St. Basilissa Архивирано на 31 август 2006 г.
* St. Julian Архивирано на 30 август 2006 г.
* Kevin Kiernan, Odd Couples in Ælfric's *Julian and Basilissa* in British Library Cotton MS Otho B. x
* Julian, Basilissa, Antony, Anastasius and Companions Архивирано на 5 јануари 2008 г.
* "Saints Marcianilla, Celsus, and Basilissa" Архивирано на 15 ноември 2011 г. in *Christian Iconography*

 Оваа статија содржи текст од дело сега во јавна сопственост: Herbermann, Charles, уред. (1913). *Catholic Encyclopedia*. Robert Appleton Company. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: ref=harv (link)
**Емил Фјелстрем** (24 октомври 1884–14 јули 1944) бил шведски сценски и филмски глумец.

Ран живот и сценска кариера
---------------------------

Емил Фјелстрем е роден во парохијата Нас, општина Естерсунд, округот Јемтланд и израснал во градот Естерсунд. Тој по завршувањето на училиштето накратко работел во поштата пред да се приклучи на локалниот театарски ревии. Потоа решил да продолжи со театарската глума како професионална кариера и дебитирал во театарот Оперета на Антон Салмсон во 1906година. Во раните 1900-ти и 1910-ти, тој патувал интензивно низ земјата во различни турнеи во театарските куќи и уживал одредена популарност во провинциите.

Филмска кариера
---------------

Фјелстрем ќе го направел своето филмско деби во 1917 година во комедијата *Томас Граис во* режија на Густаф Моландер, во режија на Мауриц Стилер, со Виктор Сјострем и Карин Моландер, и се појавил во над 50 филмови помеѓу 1917 и неговата смрт во 1944година. Најчесто добивал комични улоги во филмски и карактерни улоги каде играл прилично строги, но приврзани ликови. Три филма, од 1945 година, од 1949 година и од 1952 година биле објавени постхумно.

Враќање на сцената
------------------

Додека сè уште се појавувал во филмови тој на крајот се вратил на сцената во многу поголеми улоги во Стокхолмскиот Кристалсалонген, театарот Бернс, Фолк театарот и театарот на отворено Ванадислуденс и Општинскиот театар во Гетеборг во 1930-ти.

Личен живот
-----------

Во 1913 година се оженил со Фелстрем фаза и филмска глумица Емилија "Милан" Фелстрем. Двојката останале во брак до неговата смрт во 1944 година на 59-годишна возраст во Стокхолм, Шведска.

Надворешни врски
----------------

* Emil Fjellström на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Емил Фјелстрем во Шведската база на филмски податоци
**Преобразба** (германски: *Die Verwandlung*) — расказ на Франц Кафка, првпат објавена во 1915 година.

Содржина
--------

Во книгата се опишува необичната судбина на трговскиот патник Грегор Самса, кој едно утро се буди претворен во џиновски инсект. Тој седи затворен во својата соба и нема храброст да се покаже пред своите блиски, но подоцна, неговите родители и сестра му ја откриваат неговата состојба. Така, тој е принуден да живее сам во својата соба, а родителите постепено го запоставуваат и најпосле, тој умира, осамен и напуштен од сите.

Изданија на македонски јазик
----------------------------

Во 2007 година, расказот бил објавен од издавачката куќа „Темплум", како 59. книга од едицијата „Магма", а во рамките на збирката „Преобразба и други раскази". Подоцна, истата издавачка куќа го објавила расказот самостојно, како 70. книга од едицијата „Магма".

Наводи
------

1. ↑  Франц Кафка, *Преобразба и други раскази*, Темплум, Скопје, 2007.
**Паладиј Антиохиски** е христијански светец.

Според христијанските верувања бил голем подвижник и чудтворец. Пред неговата келија осамнал еден труп на некој богат човек, кого разбојниците го ограбиле и го убиле. Кога Паладиј го однеле на суд, тој, за да се спаси од бедата, се помолил на Бога и со молитвата го воскреснал покојниот. Бил пријател со Свети Симеон. Починал во 390 година од природна смрт.

Православната црква неговиот ден го чествува на 28 јануари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 39

|  |
| --- |
| *Оваа статија за светец е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Џорџ Водкок** (англиски: *George Woodcock*) бил канадски писател. Пишувал поезија, есеи, критики, биографии и историски дела. Денес во Канада, најпознат за основање на дневниот весник "Канадската литература" во 1959 година, првиот весник посветен на канадските писатели и литература. Весникот сè уште се објавува денес. Во светот Вудкок е познат по книгата Анархизмот (1962), еден од најдобрите погледи на анархизмот.

Животопис
---------

Вудкок е роден во Винипег, Канада, но се пресели со неговите родители во Англија. Бидејќи неговото семејство било многу сиромашно, Вудкок добил стипендија за студии. Тој ја одбил стипендијата затоа што се вработил како службеник.

Успеси
------

Наместо тоа, тој се ангажирал како асистент на Големата западна железница, а потоа се заинтересирал за анархизмот. Анархистите останале до крајот на својот живот, пишувал многу работи, вклучувајќи и книги анархизмот, на анархистички Reader и биографии на Пјер Жозеф Прудон, Вилијам Годвин, Оскар Вајлд и Петар Кропоткин.

Наводи
------

1. ↑  Gabriella Reznowski (February 7, 2011). *Literary Research and Canadian Literature: Strategies and Sources*. Scarecrow Press. стр. 89–. ISBN 978-0-8108-7769-6. Посетено на September 12, 2013.

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место.
* George Woodcock fonds Архивирано на 11 септември 2013 г. at Архива за Вудкок.
* Canada India Village Aid Архивирано на 24 февруари 2020 г.
* Биографија на Џорџ Вудкок

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Island in the southern Sulzberger BayПредлошка:SHORTDESC:Island in the southern Sulzberger Bay

 **Островот Олсон**  е најголемиот и најсеверниот од Белите острови покриени со мраз, во јужниот дел на Заливот Сулцбергер. Одликата е грубо исцртана на мапата на Бирд Антарктичка Експедиција, 1928–30 година, и е означена како „ниски ледени карпи" кои се издигнуваат над ледената полица во овој дел од заливот. Детално беше мапиран од Геолошкиот институт на Соединетите Американски Држави (USGS) од истражувања и U.S. Морнарица воздушни фотографии, 1959–65. Именуван е по Мајкл Л. Олсон, Програма за истражување на Антарктикот на Соединетите Држави (USARP) јоносферски физичар во Станица Бирд, зимска забава 1968 година и член на Плато станица летна забава, 1968–69 година.

Поврзано
--------

* List of antarctic and sub-antarctic islands

Наводи
------

1. ↑  „Olson Island" (PDF). Архивирано од изворникот на 2021-08-18. Посетено на 2022-09-27.
**Климент Анкирски** е христијански светец.

Роден e во 258 година во градот Анкир, од татко незнабожец и мајка христијанка. Неговата мајка Ефросинија му прорекла на синот маченичка смрт и го оставила кога Климент имал само 12 години. Нејзината другарка Софија го зела во својата куќа како син и помогнала за неговото воспитување во христијански дух. Климент бил толку прочуен заради неговиот добородетелен живот, па затоа бил избран за епископ Анкирски во 20 година од својот живот. Во млади години тој стекнал старечка мудрост и со голема
воздржаност го скротил и го победил своето тело.

Според христијанските верувања, цели 28 години поминал во маки и по затвори. Единаесет мачители го малтретирале и го мачеле. Кога еднаш го удирале по лицето, го плукале и му ги кршеле забите, тој му довикнал на мачителот доментијан: "Ми правиш почест, o доментијане, а не ме мачиш, бидејќи на мојот Господ Исус Христос му беше така биена устата и образите удирани со шлаканици, па еве и јас недостојниот со тоа се удостоив!" Кога бил доведен пред царот Диоклецијан во Рим, царот поставил на една страна разни орудија за мачење, а на друга дарови, одликувања, одела, пари - сè што можел царот да подари, па му рекол на Климента да избира. Христовиот маченик со презир погледнал на сите царски богатства и ги избрал орудијата за мачење. И бил мачен неизмерно: парче по парче месо
му било кинато од телото, така што коските белееле под месото. Најнакрај бил исечен од војниците во 312 година во црквата во Анкир, кога како архијереј служел Божја служба.

Православната црква неговиот ден го чествува на 23 јануари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 32

Надворешни врски
----------------

* Saint Patrick's church article on Clement Архивирано на 5 ноември 2007 г..
* Iconograms article on Clement.
* Patron saint index for 23 January.
* OCA article for 23 January saints.
**Жозуе де Соуза Монтело** (португалски: *Josué de Sousa Montello*) (27 август 1917, Сао Луис де Марањао, Бразил - 15 март 2006, Рио де Жанеиро, Бразил) - бразилски писател.

Животопис
---------

Жозуе Монтело е роден во Сао Луис де Марањао, каде го стекнал своето образование. Покрај книжевноста, тој се занимавал и со политика и бил назначен за амбасадор во УНЕСКО.

Творештво
---------

Творештвото на Монтело е многу обемно и се состои од повеќе од 100 дела: романи, новели, драмски дела, книги за деца и младинци, хроники, критики и дневници. Тој е добитник на повеќе награди од областа на книжевноста и културата, како: наградата на Бразилската академија на уметноста во 1945 година, за делото „Историја на литературниот живот"; наградата на Националниот книжевен институт за најдобар роман во 1979 година, за делото „Ноќ над Алкантара"; наградата „Гимараеш Роза" за животно дело во 1998 година итн. Неговите најпознати дела се: „Затворени прозорци" (1941), „Светлината на згаснатата ѕвезда" (1948), „Чекори во рајот" (1965), „Тапаните на Сао Луис" (1975), „Ноќ над Алкантара" (1978), „Алелуја" (1982), „Танц за разделба" (1992), „Забранетата жена" (1996), „Непријателите на Мачадо де Асис" (1998) итн.

Наводи
------

1. 1 2  *Антoлогија на бразилскиот расказ*, Три, Скопје, 2012, стр. 278-279.
Island in AntarcticaПредлошка:SHORTDESC:Island in Antarctica

 **Островот Кизер**  е остров покриен со мраз околу 30 kiloметарs (15 nmi) - 20 kiloметарs (10 nmi) југозападно од Островот Кроненвет на западниот крај на Ледениот гребен Сулцбергер кај Брегот на Сандерс, Земјата Мари Бирд, Антарктик. Тој беше мапиран од истражувањата на Геолошкиот институт на САД (USGS) и од U.S. Морнарица воздушни фотографии (1959–65), и беше именуван за поручник T.L. Kizer, У.С. Морнарица, пилот на хеликоптер на USS *Glacier* (AGB-4) кој го видел островот од воздух на 26 јануари 1962 година..

Исто така
---------

* List of antarctic and sub-antarctic islands

Наводи
------

1. ↑  Map - Kizer Island
**Василиј Анкирски** е христијански светец од 4 век.

Во времето на Констанциј II бил под голем притисок од страна на аријанците. Во времето на Јулијан Отпадник започнало гонењето на христијаните, Василиј бил фрлен во самица. Па кога царот Јулијан дошол во Анкира, Василиј бил изведен пред царот и царот почнал да го наговара да се откаже од верата. Тогаш Василиј му одговорил на царот: "*Јас Му верувам на мојот Христос, од Кого ти си се одрекол и Кој тебе ти го даде ова земно царство, но тоа наскоро ќе ти биде и одземено. Зарем не ти e срам од олтарот под кој се спаси од смртта како осумгодишно дете кога бараа да те убијат?... Затоа наскоро ќе ти се одземе ова времено царство и телото твое нема да биде погребано кога ќе ја испуштиш душата во остри маки*". Починал во 363 година.

Православната црква неговиот ден го чествува на 22 март.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 119
**IC 939** — галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 4 ноември 1891 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 939 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 *m*/лм2. IC 939 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 6 м 28,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -13° 32' 11"". Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 939 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 164479.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Водолија (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 939 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 939[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 939
* IC 939 — VizieR.
* IC 939 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
*Автопортрет* од Жан Андре, Версајскиот дворец
**Жан Андре** (или брат Андре; 1662–1753) бил француски уметник.Заминал во Рим, каде што добивал лекции од Карло Марати и ги проучувал делата на Микеланџело и Рафаел.

Андре е роден во Париз, а станал Доминиканец во 1679 година. Заминал во Рим, каде што добил лекции од Карло Марати и ги проучувал делата на Микеланџело и Рафаел. Сликал портрети и историски теми и има карактер на многу коректен во дизајните и добар колорист. Неговите дела го вклучуваат *празникот на фарисеите*, во Доминиканската црква во Лион ; автопортрет, во Лувр ; *Свадбата на Кана* и *Чудото на лебовите*, во Бордо ; и „ *Поклонение на кралевите* "и многу други што ги насликал во разни цркви во Париз. Андре им дал настава за уметност на Таравал, Шасл и Думон .

Починал во Париз во 1753 година.

Наводи
------

1. 1 2  Bryan 1886–9

Извори
------

* Public Domain Оваа статија вклучува текст од публикација која е сега во јавен домен: Брајан, Мајкл (1886). „Andre, Jean". Во Грејвс, Роберт Едмунд (уред.). *Брајанов речник на сликари и гравери (A–K)*. **I** (3rd. изд.). London: George Bell & Sons.
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 59355825
* LCCN: n2002069228
* ISNI: 0000 0000 6663 1682
* GND: 1053308698
* SUDOC: 225225328
* BNF: cb14965204n (податоци)
* ULAN: 500023429
* RKD: 1689

 |

 |
Локација на полуостровот Херос во земјата Греам, Антарктичкиот Полуостров.
**Полуостровот Херос (Антарктик)** е делумно без мраз широк полуостров 8,9 км што се проектира од Фојн Коуст, Антарктичкиот Полуостров 13 км југоисточно во Влезот на кабинетот. Завршува во Spur Point на југоисток.

Именуван по богот Тракиски богот Херос (тракискиот јавач).

Локација
--------

Полуостровот Херос е центриран на Предлошка:Корд. Британско мапирање во 1974 година.

Карти
-----

* Британска антарктичка територија: Грахам земја. Топографска карта во размер 1:250000. BAS 250 Series, лист SQ 19–20. Лондон, 1974 година.
* Антарктичка дигитална база на податоци (ADD). Топографска карта на Антарктикот во размер 1:250000. Научен комитет за истражување на Антарктикот (SCAR). Од 1993 година, редовно се надградува и ажурира.

Наводи
------

1. ↑  PENINSULA

Надворешни врски
----------------

* Heros Peninsula. Copernix satellite image
**IC 867** — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Змијоносец, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 867 се споменува и како OCL 51.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 7 јули 1890 година од страна на Рудолф Фердинанд Шпиталер.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 867 е од видот V. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 mag. IC 867 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 27 м 8,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -7° 5' 37"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 867 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 293.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Змијоносец (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 867 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 867[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 867
* IC 867 — VizieR.
* IC 867 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Богдан Богдановиќ**  (20 август 1922 - 18 јуни 2010 година) бил српски и југословенски архитект, уметник и филозоф, професор Универзитет во Белград од 1973 година, градоначалник на Белград од 1982 до 1986 година.

Значаен градителот на споменичната архитектура, од втората половина на дваесеттиот век, на жртвите на фашизмот во Втората светска војна, низ цела СФР Југославија.

Најважните споменици на Богдан Богдановиќ се наоѓаат во Белград („Споменик на еврејските жртви на фашизмот"), Јасеновац (логор) („Споменик на цветот"), Бихаќ („Спомен парк Гаравице со кенотафи на жртвите на фашизмот"), Прилеп (Групни кенотафи на паднатите борци на отпорот'), Мостар (Партизански споменик *) и Крушевац (Слободиште, симболична некропола').*

Галерија
--------

* „Слободиште", симболична некропола, Крушевац, 1960-1965 г.„Слободиште", симболична некропола, Крушевац, 1960-1965 г.
* „Споменик на загинатите српски и албански борци од НОБ", Косовска Митровица, 1960 - 1973 г.„Споменик на загинатите српски и албански борци од НОБ", Косовска Митровица, 1960 - 1973 г.
* „Споменик на паднатите борци од НОБ", Прилеп, 1961„Споменик на паднатите борци од НОБ", Прилеп, 1961
* Спомен „Камен цвет", Јасеновац, 1966 гСпомен „Камен цвет", Јасеновац, 1966 г
* „Споменик на паднатите борци на револуцијата", Власотинце, 1973 - 1975 г„Споменик на паднатите борци на револуцијата", Власотинце, 1973 - 1975 г

Наводи
------

1. ↑  Bogdan Bogdanović

Надворешни врски
----------------

* JUSP Jasenovac - Popis arhitektonskih djela Bogdana Bogdanovića Архивирано на 2. 12. 2012.
* Srbija je samu sebe izdala Архивирано на 19. 1. 2012.
* Gradska galerija "Collegium artisticum": "Ukleti neimar" Bogdan Bogdanović
**Лицинија Евдоксија** (422 - 462) била ќерка на византискиот цар Теодосиј II и Елија Евдоксија и сопруга на западноримскиот цар и Валентинијан III.

Таа била внука по таткова линија на царот Аркадиј и Елија Евдоксија, а по мајчина линија на Леонтиј, софист од Атина.

На 29 октомври 437 година во Цариград се омажила за западноримскиот цар Валентинијан III. Двајцата имале две ќерки, Евдоксија и Плацидија.

Во 439 година Евдоксија, со раѓањето на својата прва ќерка Евдоксија, ја добила титулата Августа.

По смртта на Валентинијан на 16 март 455 година Лицинија Евдоксија била натерана да се омажи за неговиот наследник Петрониј Максим.

Набргу потоа на 2 јуни 455 година вандали те на Гејзерик го нападнале Рим и ја киднапирале Лицинија Евдоксија и нејзините две ќерки во Африка. Во 462 година била ослободена и вратена во Цариград.

Таа дала средства за изградба на базиликата Црква Свети Петар во Окови во Рим.
**IC 866** — галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 866 се споменува и како NGC 6347, UGC 10807, MCG 3-44-4, IRAS 17176+1642, CGCG 111-21, KARA 800.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 6 јуни 1866 година од страна на Труман Хенри Сафорд.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 866 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 *m*/лм2. IC 866 има привидни димензии од 1,2' х 0,7'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 19 м 54,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +16° 39' 38"". Положбениот агол на објектот е во износ од 100°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 866 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60086.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Херкул (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 866 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 866[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 866
* IC 866 — VizieR.
* IC 866 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Романска поштенска марка од 1959 со Лаика (насловот велеше "Лајка, првиот патник во косомос")
Кучето **Лајка**, женски самоед-териер, било првото животно што на 3 ноември 1957 било лансирано со сателитот Спутник 2 во вселената каде што и престојувало 10 дена, со што се потврдиле тврдењата дека е можен живот во бестежинската состојба.

Основно
-------

Првото суштество што патуваше во вселената беше женски самоед-териер, отпрвин крстено Кудрјавка (Кадравка), но подоцна преименувано во Лајка (од Лае). Пред мисијата било куче-скитник, и најдено е на улиците на Москва

Таа тежеше 6 килограми. Кабината на Спутник 2 имаше доволно простор за неа да може да лежи или стои. Систем за регенерација на воздухот ја снабдуваше кабината со кислород, а храна и вода беа давани во желатинирана форма. Лајка беше опремена со вреќа за собирање на отпадоци и електроди за набљудување на виталните знаци. Раната телеметрија покажуваше дека кучето било вознемирено, но сепак јадело.

Судбината на Лајка
------------------

Во тоа време немаше технологија за успешно приземјување на товар на Земјата, што за Лајка значеше дека ќе биде препуштена да умре од недостаток на кислород по 10 дневен престој во вселената.

Но, тоа не беше случај. Дел од термалната изолација на леталото се искина по лансирањето и внатрешната температура достигна 40 °C. Ветеринарите кои ги следеа животните знаци на Лајка денот после лансирањето забележаа значаен пораст на внатрешната температура во биолошкиот оддел, кој настанал очигледно поради оштетеноста на системот за термална контрола. За време на целиот нејзин лет, Лајка претрпуваше мала нелагодност поради високата температура. Кучето конечно се предаде на исцрпеноста од топлината во четвртиот ден од мисијата, 7 ноември. Подоцнежните анализи поткрепени со телемтријата праќана од леталото потврдија дека Лајка умрела од преголема температура. Кучето изгоре во атмосферата заедно со Спутник 2, после 162 дена поминати во орбита.

Важност на мисијата
-------------------

Престојот на Лајка во вселената бил од огромна важност како за советската вселенска програма, така и за вселенските истражувања воопшто. Биле соберени многу важни податаци за тоа како се однесуваат живите организми во безтежинска состојба.

Без летот на Лајка и сличните потоа, Јуриј Гагарин на 12 април 1961 година немал да може да полета во вселената.

Надворешни врски
----------------

Спутник 2 - Кумановски Астрономски Клуб - Кокино

Цитати
------

1. 1 2  Спутник 2 - Кумановски Астрономски Клуб - Кокино
2. ↑  Spacecraft Encyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на астрономијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Бенедикт Нурсиски** — христијански монах, игумен и светец кој се смета за основач на монаштвото во западната црква.

Роден e во Нурсиската област во Италија, во 480 година, од познати и богати родители. Во училиштето не се задржал долго бидејќи заминал во некој манастир, каде што го замонашил инокот Роман, а подоцна се повлекол во една шпилеста гора каде останал во една пештера повеќе од три години. Папата Григориј I пишува дека св. Бенедикт го одбил образуванието во Рим, зашто во тоа гледал опасност за својата душа и „си заминал оттаму свесно неук и мудро необразован".

Според христијанската традиција, Роман му донесувал леб и му го спуштал од шпилеста карпа со јаже до пред пештерата. Кога се прочул по околината, да би ја избегнал славата од луѓето, се оддалечил од таа пештера. Кон себе бил мошне суров. Еднаш кога нечистиот бес на телесната похот го спопаднал, тој се слекол гол и се тркалал по копривите и трњето сè додека не ја отстранил и секоја помисла за жена. Бог го надарил со многу духовни дарови: проѕирал, исцелувал, изгонувал лоши духови, воскреснувал мртви, им се јавувал на други и најаве и на далечина во сонот. Еднаш провидел дека му e послужена чаша вино со отров. Тој ја прекрстил чашата и чашата се распрснала.

Свети Бенедикт основал 12 манастири, во секој во почетокот по 12 монаси. Подоцна се создал посебен ред бенедиктанци, кој и денес постои во Римокатоличката црква. На шест дена пред смртта тој наредил да се отвори неговиот гроб. Неговата родена сестра, Схоластика, живеела во еден женски манастир, па угледувајќи се на својот брат и самата многу се подвизувала и дошла до големо духовно совршенство. Кога св. Бенедикт починал, двајца монаси, еден на пат а другиот пак во некоја оддалечена келија на молитва, истовремено виделе иста визија: пат од земјата до небесата послан со скапоцени ткаенини и осветлен по страните со редови луѓе; на врвот на тој пат стоел некој човек со неопишлива убавина и светлина, кој им кажал дека тој пат e подготвен за Бенедикта, на Бога омилениот. По таа визија, тие двајца браќа дознале дека нивниот добар игумен се преселил од овој свет.

Православната црква неговиот ден го чествува на 14 март.

Наводи
------

1. ↑  Aron Gurevič, *Problemi narodne kulture u srednjem veku*. Beograd: Grafos, 1987, стр. 348.
2. ↑  „Охридски пролог" стр. 107

Надворешни врски
----------------

* Преподобен Бенедикт — житие од македонскиот православен календар

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 100179656
* LCCN: n79034826
* ISNI: 0000 0004 4516 1860
* GND: 118508911
* SELIBR: 176384
* SUDOC: 027281264
* BNF: cb118911827 (податоци)
* BIBSYS: 90358236
* ULAN: 500372052
* NLA: 35017288
* NDL: 00620349
* NKC: jn19990000660
* BNE: XX1719912

 |

 |