recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Смртоносни сопатници"** (англиски: *The Deadly Companions*) — филм на режисерот Сем Пекинпо (Sam Peckinpah) од 1961 година, снимен по романот на А. С. Флајшман (A. S. Fleischman). Главните улоги ги играат: Морин О’Хара (Maureen O'Hara), Брајан Кит (Brian Keith), Стив Кохрен (Steve Cochran) и Чил Вилс (Chill Wills). Ова е првиот филм во режија на Пекинпо.

Синопсис
--------

Салунската танчерка, вдовицата Кит Тилден (ја игра О’Хара) го губи синот за време на еден грабеж на банка. Таа решава да го закопа детето крај неговиот татко во Сиринг, напуштен мал град во областа што е под контрола на Апачите. Поранешниот наредник во војската на Северот (го игра Кит), кој случајно го убива нејзиниот син, се нуди да ѝ помогне во преносот на телото, иако Кит ја одбива неговата помош. Затоа, наредникот им наредува на двајца од ограбувачите на банката, дезертерот од конфедерациската војска Турк и револверашот Били, да им бидат придружници за време на патувањето...

Наводи
------

1. ↑  Ubojiti suputnici, američki film (пристапено на 18.2.2024)
**„Холивудски крај"** (англиски: *Hollywood Ending*) — филм на режисерот Вуди Ален од 20002 година. Ален е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Вуди Ален, Теа Леони, Џорџ Хамилтон и Дебра Месинг.

Содржина
--------

На угледниот филмски режисер Вал Ваксман (го игра Ален) веќе одамна никој не му понудил работа. Нему му помага поранешната сопруга Ели (ја игра Леони) која живее со сопственикот на голема холивудска продуцентска куќа и така Вал добива нова можност. Во текот на подготовките за снимањето на филмот, тој има страда од хистерично слепило, така што снимањето започнува во целосен мрак. Неговата тајна ја знаат само неколкумина, но по проекцијата на снимениот материјал тајната повеќе не може да се крие и ниту најголемите напори на продуцентот не можат да ја спречат катастрофата. За среќа, Франција го почитува неговиот неконвенционален пристап во режирањето...

Наводи
------

1. ↑  „Retrospektiva Woodyja Allena: Holivudski svršetak, američki film (пристапено на 27.2.2024)". Архивирано од изворникот Проверете ја вредноста `|url=` (help) на 2020-06-25. Посетено на 2024-02-27.
**Нејц Барич** (роден на 23 април 1997, во Трбовље) — словенечки кошаркар. Игра на позицијата плејмејкер, а моментално настапува за КК Сплит. Висок е 1.83 метри.

Професионална кариера
---------------------

Барич својата професионална кариера ја започнал во клубот Златорог Лашко.

Во јули 2019 година, Барич потпишал со Копер Приморска. Во јули 2020 година потпишал за Крка. Барич имал просек од 7,7 поени, 4,7 асистенции и 2,4 скока по натпревар. На 18 август 2021 година потпишал со Сплит од Јадранската лига и Хрватската лига.

Личен живот
-----------

Неговата постара сестра Ника исто така е професионален кошаркар.

Наводи
------

1. ↑  Carchia, Emiliano (2019-07-02). „Nejc Baric pens deal with Sixt Primorska - Sportando". *Sportando* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-07-02. Посетено на 2024-01-20.
2. ↑  j.t.d, ABA liga. „Nejc Barič reinforced Krka : ABA League". *ABA Liga* (англиски). Посетено на 2024-01-20.
**Алфред Џозеф Хичкок** (*Sir Alfred Joseph Hitchcock*; Лентонстаун, 13 август 1899 — Лос Анџелес, 29 април 1980) — британски филмски режисер познат по жанрот „трилер".

Животопис
---------

Творештво
---------

Под влијание на експресионизмот од Германија, Хичкок започнал да режира во Англија, а од 1939 година работел во САД. Неговиот прв филм е „Бројот 13" (*Number 13*), кој останал недовршен, а последниот филм „Семејна завера" го снимил во 1976 година. Тој е еден од најпознатите и најпопуларните режисери на сите времиња. Неговите иновации и визии влијаеле врз голем број режисери, продуценти и глумци. Хичкок снимила вкупно 67 филмови од кои најпознати се: „Психо", „Вртоглавица", „Птици", „Ребека", „Озлогласената", „Човекот кој знаеше премногу", итн. Во 1995 година, во анкетата на повеќе филмски критичари, Хичкок бил прогласен за најдобриот режисер на 20. век, а во 2005 година била прогласен за најдобар режисер на сите времиња. Наспроти тоа, тој никогаш не ја добил наградата „Оскар", ниту за животно дело, а само пет негови филмови биле номинирани за оваа награда.

Филмографија
------------

* „Млади и невини" (1937)
* „Ребека" (1940)
* „Маѓепсан" (1945)
* „Озлогласена" (1946)
* „Заден прозорец" (1954)
* „Фатете го крадецот" (1955)
* „Вертиго" (1958)
* „Север-Северозапад" (1959)
* „Психо" (1960)
* „Птици" (1963)
* „Разбеснетост" (1972)

Наводи
------

1. 1 2  HRT (пристапено на 30.9.2018)
2. ↑  „Ken Mogg, *Senses of Cinema*, Sensesofcinema.com. (пристапено на 18.7.2010)". Архивирано од изворникот на 2010-03-28. Посетено на 2010-10-14.
3. ↑  Rotten Tomatoes - Young and Innocent (1938)
4. ↑  *Антена*, број 843, 22.8.2014, стр. 18.
5. ↑  IMBd, North by Northwest (1959), Awards (пристапено на 18.4.2017)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 49226917
* LCCN: n79027022
* ISNI: 0000 0001 2131 8219
* GND: 118551647
* SELIBR: 61057
* SUDOC: 026922770
* BNF: cb11907571f (податоци)
* BIBSYS: 90054558
* ULAN: 500063041
* MusicBrainz: 8d7f18e2-5574-46e5-9f47-7fee356f7754
* NLA: 36022710
* NDL: 00443431
* NKC: jn20000602949
* BNE: XX950521
* CiNii: DA02995541
* RKD: 231722

 |

 |
Обвивка на весникот *The Cologne Post,* поштенски означена од Army Post Office S40 на 28.05.(19)21.
***The Cologne Post*** ― поранешен дневен весник објавуван за Британските вооружени сили од 31 март 1919 година до 17 јануари 1926 година. Потоа продолжил да работи како *The Cologne Post и Wiesbaden Times* од 28 јануари 1926 година - 3 ноември 1929 година. Имал и горношлезиско издание објавено од 17 јуни до 6 август 1921 година во Опелн за британските сили во Горна Шлезија. Основач и главен уредник бил Вилијам Едвард Ролстон на *The Cologne Post*. Ролстон бил капетан кој служел во Кралскиот источнокентски полск (т.н. Бафс)  Весникот бил печатен во Келн од Kölnische Volkszeitung.

На 1 август 1923 година во писмен одговор на прашање до државниот потсекретар за војна, потпоручник- полковникот Гинис изјавил дека „... *The Cologne Post* ... е независна организација која не се финансира од армиски фондови"

Армиската пошта С40 била основана во Келн, Германија во 1919 година за да обезбеди поштенска поддршка на првата Британска армија на Рајна (БАОР) и била затворена во 1929 година кога силите конечно биле повлечени од Германија.

Наводи
------

1. ↑  „Official Military Publications". British Library. Архивирано од изворникот на 2018-08-10. Посетено на 14 јануари 2024.
2. ↑  „Royal Astronomical Society Report of the Council to the 102nd AGM, февруари 1922, стр. 254". *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*. **82**: 253. 1922. Bibcode:1922MNRAS..82..253.. doi:10.1093/mnras/82.4.253.
3. ↑  „Casualty details: William Edward Rolston". Одбор за комонвелтските воени гробишта. Посетено на 14 јануари 2024.
4. ↑  „HO8832 Photo". Australian War Memorial website. Архивирано од изворникот на 2012-11-27. Посетено на 14 јануари 2024.
5. ↑  „"Cologne Post" (Mr. Nicholson)". *Парламентарни дебати (Хансард)*. 1923-08-01. Посетено на 14 јануари 2024.
Цртеж на виленик од викторијанската епоха
**Виленик** (множина: *виленици*) или **елф** (германски: *Elfe*, англиски: *elf*; мн. *елфови*, избројана мн. *елфа*) — митско суштество пронајдено во фолклорот и приказните на германските народи. Во нордиската митологија, тие се сметаат за мали божества поврзани со природата и плодноста. Овие волшебни суштества често се прикажуваат како млади и убави мажи и жени што живеат во шуми, под земја или во близина на езера и водни тела во природа. Вилениците се опишани како да имаат долг живот или да се бесмртни, и поседуваат волшебна моќ. Нивното прикажување во современата фантазија многу му должи на епското творештво на Џ.Р.Р. Толкин, особено во „Господарот на прстените", каде вилениците играат главна улога. Благодарение на раскажувањето на Толкин, вилениците станале централни фигури во современата фантастична книжевност и ја освоиле вообразбата на читателите и обожавателите ширум светот.

Како што растеле градовите и се развивале индустриите во текот на деветнаесеттиот и дваесеттиот век, верувањето во вилениците брзо исчезнало, иако Исланд задржал одредено популарно верување во овие митски суштества. Сепак, вилениците презеле нова улога во книжевноста и уметноста на образованите елити почнувајќи од раниот нов век. Во овој книжевен контекст, вилениците биле замислени како мали, разиграни суштества. „Сон на летната ноќ" на Вилијам Шекспир одиграла значајна улога во обликувањето на оваа идеја за вилениците. Во осумнаесеттиот век, германските романтичари биле под влијание на оваа замисла на виленици, па дури и го вратиле англискиот збор „елф" во германскиот јазик. Додека верувањето во вилениците опаѓало во секојдневниот живот, тие нашле живописно постоење во светот на книжевноста и уметноста, ловејќи ја вообразбата на образованата елита.

Наводи
------

1. ↑  „Elf | Mythology, Origins & Germanic Folklore | Britannica". *www.britannica.com* (англиски). 2023-12-28. Посетено на 2024-01-22.
2. ↑  „Elf - New World Encyclopedia". *www.newworldencyclopedia.org*. Посетено на 2024-01-22.
3. ↑  „Elves | Euclid Public Library". *www.euclidlibrary.org*. Посетено на 2024-01-22.

Надворешни врски
----------------

|  |
| --- |
| Повеќе за **Виленик** на збратимените проекти на Википедија |
|  | Дефиниции и преводи на Викиречник ? |
|  | Податотеки на Ризницата ? |
|
|
|
|
|
|
|  | Запис Q174396 во базата на Википодатоци ? |
|
**Јелена Лужина** (26 мај 1950

 Дубровник, Република Хрватска) е професорка на Факултетот на драмски уметности во Скопје.

Животопис
---------

Дипломирала на Филозофски факултет во Загреб на темата „југословенска и компаративна книжевност". Во Хрватска работела како менаџер во културни институции, драматург и наставник во високото образование.

Од 1987 година, живее и работи во Македонија, како сопруга на познатиот македонски писател Коле Чашуле. Докторирала на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј". Била професорка на Факултетот за драмски уметности во Скопје по предметот „македонска драма и театар".

Доаѓањето во Македонија, запознавањето одблизу со македонската култура и уметност, како и вонредната нејзина желба да се создаде нова научна театролошка мисла, според нејзините зборови, овозможуваат да ги постави сериозните основи на театрологијата и да воведе нов начин на театролошка едукација во Македонија.

Иницирала отворање постдипломски студии по театрологија на ФДУ. Член е на ДПМ и на македонскиот ПЕН-центар.

Во 1999 година го основала Институтот за театрологија.

Била организатор и раководител на театролошкиот симпозиум на фестивалот „Војдан Чернодринкси" во Прилеп и е добитник на наградата за животно дело Војдан Чернодрински.

Автор е на студиите „Македонска битова драма"", „Нова македонска драма и „Театралика", како и на повеќе теориски и есеистички студии од областа на театрологијата како монографијата „Прличко" и анталогијата „Нова европска драма".

Ја реализирала првата македонска дигитална театарска енциклопедија „Театарот на почвата на Македонија" (2003), за која заедно со тимот ја добива највисоката државна награда за наука Гоце Делчев, истата година.

Го втемелила Музејот на МНТ, кој е виртуелен/дигитален проект.

Нејзината книга „Марин Држиќ: Комедии и пасторали" во 2009 година ја доби наградата Davidias, која Друштвото на хрватските писатели ја доделува за најдобар превод на хрватската книжевност објавен во странство.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Лукови*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 809. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  „ФДУ - пензионирани наставници".
3. 1 2 3 4 5  „Јелена Лужина". Архивирано од изворникот на 2018-12-17.
4. ↑  „Тој и Тие".
5. ↑  Лужина, Јелена (1996). *Македонска битова драма*. Скопје.
6. ↑  Лужина, Јелена (1996). *Нова македонска драма*. Скопје.
7. ↑  Лужина, Јелена (2003). *Театралика*. Скопје.
8. ↑  Лужина, Јелена (2004). *Прличко*. Скопје.
9. ↑  Лужина, Јелена (2004). *Нова европска драма*. Скопје.
Фрескиран суд во Палацо Беста.
**Палацо Беста** е ренесансна зграда е во Теглио, во провинцијата Сондрио, Ломбардија, во северната страна Италија.

Изградена е од семејството Беста околу 1433 година, можеби над претходно постоечко средновековно здание. Подоцна бил и во сопственост на семејствата Гикиарди, Квадрио и Паравичини. Сега е во сопственост на владата во Ломбардија.

Внатрешноста има правоаголен двор со двоен чардак, фрески ѕидови (околу 1540-1630) и октагонален бунар. На првиот кат, сите соби се фрески со митолошки теми, повеќето се од *Енеидата*, *Орландо Фуриозо* и Библијата. Едниот, од Џузепе Прина, ја прикажуваат кралицата на Шеба која што ја примил кралот Соломон.

Во долниот дел е сместен и музејот „Антиквариум Телинум", во кој се сместени многу праисториски плочи.

Наводи
------

* Galletti, Giorgio; Germano Mulazzani (1983). *Il Palazzo Besta di Teglio. Una dimora rinascimentale in Valtellina*. Sondrio: Banca Piccolo Credito Valtellinese.

Надворешни врски
----------------

* Palazzo Besta, Polo museale della Lombardia Архивирано на 24 октомври 2019 г. (на италијански and англиски)
* Палацо Беста, Ломбардија Бени Културали (на италијански)
* Palazzo Besta Виртуелна посета на палатата

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Италија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Статисти
**Статист** (ж. р. **статистка**) — лице привремено најмено за да ги исполнува улогите во заднина во театарски, филмски или телевизиски творештва. Овие луѓе обично немаат говорни реплики и често прикажуваат анонимни ликови или членови на толпата. Статистите играат клучна улога во создавањето на атмосферата и поставувањето на сцената, додавајќи длабочина и реализам на производството.

Додека статистите почесто се поврзуваат со филмската и телевизиската индустрија, тие исто така можат да се користат и во театарски претстави. Покрај обезбедувањето присуство во заднината, статистите можат да бидат повикани за да вршат конкретни дејства или движења како што е наведено од производствената група. Ова може да вклучува одење, гестикулација, реагирање на настани или вклучување во симулирани дејности за да се направи сцената поверодостојна. На пример, од статистите во ресторанска сцена може да се побара да разговараат меѓу себе, да јадат или да пијат пијалаци за да создадат природна атмосфера.

Улогата на статистите може многу да се менува во зависност од потребите на производството. Во некои случаи, може да се бара статисти за носење определени костими или шминка за да одговараат на временската епоха, опкружувањето или темата на сцената. Тие мораат да бидат прилагодливи и способни да ги следат упатствата од режисерот или помошниците на режисерите за да се осигура дека нивните постапки го надополнуваат главното дејство на сцената без да го одвлечат вниманието од него.

Наводи
------

1. ↑  „статист" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „статист" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  Green, Darryl (2018-03-30). „What Is An Extra?". *Acting Magazine* (англиски). Посетено на 2024-02-24.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Статист" на Ризницата ? |

* Extra helping

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh94005380
* GND: 4618562-8

 |

 |
ЕкваторотСите точки на земјата, при нејзината ротација, за 24 часа прават полн круг од 360°.Замислените кругови на точките кој ротираат се парални и лезат напоредно едни спорти други овие замислени кругови се викаат напоредници или паралели. Напоредниците имаат различна должина. Најдолг напоредник е екваторот, кој минува низ средишниот дел на земјата и ја дел на две еднакви политички северна и јужна. Екватор како почетен напоредник се белези со 0°. Од екваторот кон Северниот и Јужниот Пол, замислените напоредници се помали. Растојанието от екваторот до половите се мери со степен од 0° до 90°.

Поврзано
--------

* Список на напоредници

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Љубовниците на Валдаро во Италија. Машкиот скелет е лево, а женскиот десно.
**Љубовниците на Валдаро**, познати и како се пар човечки скелети стари околу 6.000 години. Тие биле откриени од археолозите во неолитска гробница во Сан Џорџо во близина на Мантова, Италија, во 2007 година.  Двете лица биле закопани лице в лице и рацете еден околу друг.

Археологот Елена Марија Меноти го водеше ископувањето. Маж и жена не постари од 20 години при смрт и приближно 1.57 метри во висина.    Машкиот скелет бил пронајден со врвот на стрелата во близина на вратот. Женената имала долго сечило по должината на бутот, плус два кремени ножеви под карлицата. Остеолошкото испитување не открило докази за насилна смрт, нема фрактури и нема микротраума, така што најверојатното објаснување е дека алатите од кремен биле закопани заедно и со луѓето како гробни предмети.

Скелетите се прикажани во јавноста за прв пат во септември 2011 година во Националниот археолошки музеј на Мантова. 

Седум години по нивното откритие, на 11 април 2014 година, тие биле трајно изложени во стаклена кутија во музејот, кој е во рамките на периметарот на војводската палата во Мантова.

Наводи
------

1. ↑  La Stampa / Worldcrunch (September 13, 2011). „6,000 Years Later, the 'Lovers of Valdaro' Need a New Home". Time. Архивирано од изворникот на September 13, 2011. Посетено на 2013-04-29.
2. ↑  Phil Stewart (February 12, 2007). „Scientists to save 5,000-year-old embrace". Reuters. Посетено на 2007-02-13.
3. ↑  „Prehistoric skeletons found locked in eternal embrace". www.stonepages.com. February 11, 2007. Посетено на 2007-02-13.
4. 1 2  „The Eternal Lovers of Valdaro". *Atlas Obscura* (англиски). Посетено на 2019-11-07.
5. ↑  „Eternal Embrace – Archaeology Magazine Archive". *archive.archaeology.org*. Посетено на 2019-11-07.
6. 1 2  Празен навод (help)
7. ↑  „The Lovers of Valdaro: for 6,000 years, a pair of skeletons had been locked in an eternal embrace". *The Vintage News* (англиски). 2017-04-09. Посетено на 2019-11-07.
8. ↑  „Neolithic lovers seek new home". September 13, 2011. Посетено на 2015-02-11.
9. ↑  „6,000-Year-Old Lovers Make Debut In Italy". September 13, 2011. Архивирано од изворникот на 2017-09-11. Посетено на 2015-02-11.
10. ↑  „Locked in Eternal Embrace – The Lovers of Valdaro". November 28, 2014. Посетено на 2015-02-11.
Портрет на момче
**Џакомето Венецијано** (активен 1472-1497) бил италијански сликар и илуминатор.

Животопис
---------

Информациите што ги имаме за Венецијано се засноваат главно на записите на писателот и колекционер на уметност, Маркантонио Мичиел.

Од сведочењето на Мичиел може да се заклучи дека Венецијано бил главно активен како ракописник и сликар на мали панели, од кои повеќето биле портрети.

Починал пред 10 септември 1497 година.

Наводи
------

1. 1 2  Jacometto Veneziano Архивирано на 25 мај 2014 г. во РКД
2. ↑  Питер Хамфри. "Џакометто Венецијано". Гроув Арт онлајн. Оксфорд уметност онлајн. Оксфорд Универзитет Прес. Веб. 9 март 2016 година

Надворешни врски
----------------

* 

* Џакомето Венецијано на Ризницата ?
* *Италијански Слики во колекцијата на Роберт Леман*
**Горенички мост** или **Грофчански мост**) - поранешен камен мост во близина на дебарското село Горенци. Мостот минувал преку реката Радика и пред неговото уништување во 1960-тите бил прогласен за културно наследство на Македонија.

Историја
--------

Мостот се наоѓал во близина на Дебар, по течението на реката Радика. Имал три лака, од кои средниот бил најголем, а страничните биле помали и исти. Меѓу сводовите имало две „мостови ниши". Неговата должина била над 50 м.

Мостот бил разрушен при изградбата на браната на Дебарското Езеро во 1960-тите. Мостот бил внимателно демонтиран камен по камен поради неговиот статус на културно наследство, а секој камен потоа бил обележан да биде повторно изграден на друго место долж Радика. Камењата биле чувани во објект во близина нај Бошков Мост, но поради немање пари мостот не бил изграден и камењата биле искористени за разни други градби во Дебар.

Наводи
------



1. 1 2  д-р Милевски, Ивица (18 март 2014). „Горенички мост – Дебарско". Македонска АРХитектура. Посетено на 25 април 2021 г. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
2. 1 2  Мимидиновски, Кенан (август 16, 2011). „Негрижа за културно-историските објекти". Радио Слободна Европа. Посетено на 25 април 2021 г. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
**Црноризец Храбар** (старословенски: *Чръноризьць Храбръ*) — анонимен средновековен писател од Преславската книжевна школа во Првото Македонско Царство. Псевдонимот Црноризец Храбар значи „храбар калуѓер".

Страна од најстариот препис на О писменех (1348)
Некои слависти како Милош Вајнгарт и Блаже Конески сметаат дека под овој псевдоним се крие името на Св. Наум Охридски, еден од истакнатите ученици на Св. Кирил и Методиј и активен деец во Охридската книжевна школа, други како Ф. Снопка - Климент Охридски, проф. Г. А. Илински - Јоан Екзарх, проф. Васил Златарски - Симеон I, Е. Георгиева - Црноризец Докс.

За Црноризец Храбар се знае дека е автор на делото „О писменех" („За буквите"), напишано во Охридската или Преславската школа во почетокот на X век. Според податокот во делото, со кој се кажува: „Уште се живи што ги виделе нив", Храбар го напишал „За буквите" кон крајот на 9. или почетокот на X век, не повеќе од една генерација по Моравската мисија.

Во Бугарија по него е именуван Варненскиот слободен универзитет.

Наводи
------

1. ↑  „Преславски извори за трактата "За буквите" на Черноризец Храбар, проф. Христо Трендафилов, Преславска книжовна школа, т. 7, стр. 305-306" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-03-06. Посетено на 2013-04-01.

Поврзано
--------

* „О писменех"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Викиизвор има текст за
**Црноризец Храбар** |

Надворешни врски
----------------

* Иван Грудев - „Црноризец Храбар (IX - X век)" (бугарски)
**NGC 88** — спирална галаксија во соѕвездието Феникс, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 88 се споменува и како ESO 194-10, AM 0018-485 .

Откривање
---------

Објектот е откриен на 30 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 88 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 *m*, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 *m*, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 *m*/лм2. NGC 88 има привидни димензии од 0,8' х 0,5'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 21 м 22 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 48° 38' 23". Положбениот агол на објектот е во износ од 145°.

Други поделби
-------------

Проучување на NGC 88 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1370. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 386; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8026.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на NGC објекти (1-500);
* Нов општ каталог;
* Длабоконебесно тело;
* Феникс (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за NGC 88 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за NGC {{{n}}}
3. ↑  NGC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Sulentic, Jack W. and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — NGC 88[*мртва врска*]
* Поправени информации за NGC 88
* NGC 88 — VizieR.
* NGC 88 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Билјана Ванковска** (Скопје, 14 ноември 1959

) — доктор на политички науки, редовна професорка и раководителка на последипломските студии по Мир и развој на Филозофскиот факултет во Скопје. Професор е и на Европскиот мировен универзитет во Шлајнинг, Австрија. Активна во невладиниот сектор и е јавен заговарач РЕКОМ - Регионална комисија за утврдување на фактите за воените злосторства на територијата на бивша Југославија од 1991-2001. Објавено повеќе книги и 100-тина научни статии и поглавја на повеќе странски јазици. Колумнист и соговорник на медиумите во Македонија и надвор од неа.

Животопис
---------

Ванковска е родена во Скопје на 14 ноември 1959

 година. Основното и гимназиското образование ги завршила во Скопје како првенец на генерацијата. Правниот факултет во Скопје го завршила во април 1982, а веќе во 1987 и магистрирала. Докторирала во 1992 година исто така на Правниот факултет на тема за улогата на војската во политиката. Почнала да работи како судиски приправник во Општинскиот суд Скопје I, за подоцна во 1983 година да се вработи како помлад асистент на Филозофскиот факултет во Скопје. Веќе во 1993 година била избрана за доцент, пет години подоцна за вонреден професор, а потоа и двапати во 2003 и 2008 година за редовен професор. Член е на Стручниот совет за докторски студии на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј". Активна е и во невладиниот сектор. Во 2014 година била еден од претендентите за претседателски кандидат на Македонски претседателски избори во 2014 година.

Библиографија
-------------

Ванковска има објавено преку стотина книги, поглавја и научни статии, најголем број од нив во странство и на англиски јазик. Таа е член е на уредувачки одбори на повеќе реномирани меѓународни научни списанија (International problems, Journal of International Relations and Development, European Perspectives, Human Security, Res Militaris), а ведно таа била и прв уредник на научното списание „Безбедносни дијалози", кое го издава Институтот за безбедност, одбрана и мир при Филозофскиот факултет во Скопје.

Таа е активна и во повеќе меѓународни научни здруженија, како IPSA, ISA, IPRA, EuPRA, IUS on Armed Forces and Society, ERGOMAS.

* *Between Past and Future: Civil-Military Relations in Post-Communist Balkan* ... -Biljana Vankovska, Haken Wiberg
* *Civil-military Relations in the Third Yugoslavia* - Biljana Vankovska, Håkan Wiberg

Наводи
------

1. ↑  „*Ванковска во трка за претседател - Телеграф.мк*". Архивирано од изворникот на 2014-02-02. Посетено на 2014-02-21.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место Архивирано на 2 март 2014 г.
* Биографија[*мртва врска*] - Филозофски факултет
* Ексклузивно интервју со Билјана Ванковска Архивирано на 6 март 2014 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 66709394
* LCCN: no2003099480
* ISNI: 0000 0000 4465 7013
* GND: 173880924
* SUDOC: 085546585
* BNF: cb14572170z (податоци)

 |

 |
**Аќин** или **акин** (казашки: *ақын*, киргиски: акын, и двете транскрибирани како *акин* или *اقىن* ), е импровизиран поет и пејач во казахстанската и киргистанската култура.

Во натпреварите за песна познати како ајтиш, акините импровизираат во форма на рецитатив налик на песна, обично во придружба на домбра (меѓу Казахстанците) или комуз (меѓу Киргистанците). Во контекст на номадскиот начин на живот и неписменоста на поголемиот дел од руралното население во Средна Азија во предсоветско време, акините играле важна улога во однос на изразувањето на мислите и чувствата на луѓето, разоткривањето на општествените пороци и славењето на хероите. Во советската ера, нивниот репертоар вклучувал пофални песни за Ленин.

Современите акини исто така може да ги објавуваат своите оригинални стихови и поезија.

Казахстански акини
------------------

Познати историски казахстански акини ги вклучувале: Јанак Камбарулуј (1760–1857), Махамбет Отемисули (1804–1846), Суунбаи Аронули (1815–1898), Шерниз Јарилгасов (1817–1881), Бирјан-Сал Ходгулов–1873 (1873). (1835–1929), Акан Сере Корамсаулуј (1843–1913), Жамбил Жабајули (1846–1945), Газиз Фајресол (ум 1930), Кенен Азербаев (1884–1976) и Актан Кереиули.

Акините честопати целосно импровизираат, одговарајќи на какви било појави во општеството или на ситуацијата на државните празници итн. За време на празниците често се одржувал еден вид акин натпревар. За време на натпреварот во аква, забавувајќи се, наизменично во поетска форма, обидете се да се исмевате еден со друг или да избирате некоја произволна тема. Понекогаш, властите се обидувале да подлежат на цензура на Ајтитуш кога станувало збор за моќта на имотот или политичарите.

Номадскиот начин на живот и брзината на уметноста не дозволувале да се работи во минатото и да се одржувале дела на хартија. Повеќето од делата останале изгубени.

Поврзано
--------

* Казахстанска музика
* Киргистанска музика

Наводи
------

1. ↑  
Vinogradov, V. (1970). „The Akyns Sing of Lenin". *Yearbook of the International Folk Music Council*. **2**: 77–91. doi:10.2307/767426.
2. ↑  „Цензура не сможет заткнуть айтыс только благодаря народу". *Радио Азаттык* (руски). Посетено на 2022-02-21.

Надворешни врски
----------------

* „Алпамиш" во архивата Ујсал-Вокер на турскиот орален наратив, Технички универзитет во Тексас
* Централноазиски идентитет под руско владеење Архивирано на 9 ноември 2020 г.
**„Како и сè останато"** (англиски: *Anything else*) — филм на режисерот Вуди Ален од 2003 година. Ален е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Вуди Ален (Woody Allen), Дени Девито (Danny DeVito), Дајан Крал (Diane Krall), Џејсон Бигс (Jason Biggs), Кристина Ричи (Christina Ricci), Стокард Ченинг (Stockard Channing) и Кади Стрикленд (KaDee Strickland),

  

. Прикажувајќи ги односите меѓу ликовите на границата меѓу драмата, мелодрамата и комедијата, Ален дава фреска на животот во Њујорк при што фокусирајќи се на трите сестри, тој дискретно ја цитира славната драма „Три сестри" на Чехов. Кон привлечноста на филмот придонесуваат и партитурите од џез и популарната музика од 1930-тите и 1940-тите, како и одличните остварувања на глумците. Филмот освоил три награди „Оскар", и тоа: за сценарио (Ален), за најдобра машка улога (Кејн) и за женска споредна улога (Вист). Исто така, тој бил награден и со „Златен глобус" за најдобра комедија.

Содржина
--------

Наводи
------

1. ↑  (пристапено на 5.3.2024)
**Царство Бугарија** (бугарски: *Царство България*) било царство во Југоисточна Европа од 1908 до 1947. Престолнината на царството била во Софија.

После ослободувањето во 1878 според Берлинскиот конгрес Бугарија станала "автономно трибутарно кнежевство". Во Трновскиот устав не било запишано дека земјата е под вазалната зависност од Отоманското Царство, но тоа е факт според актите на меѓународното право. Истовремено по дипломатски и политички пат многу бугарски влади морале да ги негираат одредбите од Берлинскиот конгрес во однос на вазалноста кон Истанбул.

На 22 септември 1908 година по анексијата на Босна и Херцеговина од страна на Австроунгарија и со поддршката на Русија, Бугарија ја добила својата независност - Фердинанд прочитал манифест во старата престолнина Велико Трново. Променет бил и Трновскиот устав, со којшто титулата на Фердинанд била променета од "кнез" на "цар" и соодветно официјалното именување на државата - од "Кнежевство Бугарија" во "Царство Бугарија".

Бугарија во времето на Втората светска војна.
После доаѓањето на власт на Отчествениот Фронт на 9 септември 1944 година се организирал референдум за промена на формата на државното управување, на којшто бугарскиот народ гласал со 92,7% за републиканска форма на управување. На 15 септември 1946, Бугарија била прогласена за Народна република. Во 1947 Големото народно собрание го примило новиот Устав на Народна Република Бугарија.

Наводи
------

1. ↑  Кнежевство Бугарија *де факто* била независна држава според нејзиниот Устав, со сопствено знаме, грб, војска.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија историјата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Три дена во септември** (англиски: *Three days in September*) — македонски филм од 2015 година, во режија на Даријан Пејовски.
Филмот е снимен во продукција на „Skopje Film Studio" и „Ikone Studio", а бил финансиран од Агенцијата за филм на Република Македонија и Кинематографскиот центар на Косово (Kosovo Cinematography Center).

Содржина
--------

Две сосема различни жени, едната проститутка, а другата притаен одмаздник, по силата на судбината влегуваат во сојуз и меѓусебно си помагаат во расчистувањето на нивното темно минато. Имено, Марика (ја игра Тоциновски) убива човек во самоодбрана и, бегајќи од законот, влетува во еден воз каде ја среќава Јана (ја игра Ристиќ) - тивка жена во доцните триесетти години, која патува во својата викендичка во планините. Марика ја користи приликата и се засолнува во викедницата на Јана, но влетува во неочекувана и опасна авантура...

Факти за филмот
---------------

* главни улоги: Камка Тоциновски, Ирена Ристиќ, Адем Карага, Милица Стојанова, Салаетин Билал, Катерина Коцевска, Кирил Коруновски, Александар Микиќ, Мукерем Билал.
* продуцент: Томи Салковски,
* сценарио: Даријан Пејовски и Игор Иванов,
* музика: Александар Пејовски,
* костимографија: Емилија Ивановска Атанасовска,
* шминка: Симона Ристевска,
* монтажа: Владимир Павловски,
* звук: Игор Поповски,
* директор на фотографијата: Димо Попов.

Наводи
------

1. 1 2  „Три дена во септември", *Економија и бизнис*, година 18, број 206, 12 август 2015, стр. 82-83.
**Боговина** е рударски град кој се наоѓа во општина Бољевац, источна Србија. Според пописот од 2011 година, има население од 1.151 жител.

Боговина растела околу подземниот рудник за кафеав јаглен отворен во 1903 година. Тој го достигнал својот врв во средината на 20 век, со високата побарувачка за јаглен за време на индустрискиот раст на земјата. Со намалувањето на производството на јаглен, градот доживеал постепено депопулација. Од 2016[update]

```
, во рудникот за јаглен Боговина се уште се вработени 320 работници, но неговата судбина е неизвесна поради закажаниот прекин на државните субвенции и веројатно затворање на комплексот рудник „Ресавица" 
```

Забележителни луѓе
------------------

* Љубиша Аврамеловиќ „Брка", боксер, петкратен српски шампион, два пати југословенски шампион
* Жика Николиќ, пејачка

Поврзано
--------

* Список на рудници во Србија

Наводи
------

1. ↑  Боговина Насеље (Serbian). Municipality of Boljevac. Посетено на 2016-06-03.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Sudbina rudnika "Vrška čuka" i "Bogovina"". ZA media. 6 May 2016. Архивирано од изворникот на 16 August 2017. Посетено на 13 June 2016.
3. ↑  „TRAGIČNA SUDBINA BIVŠEG ŠAMPIONA JUGOSLAVIJE I SRBIJE: Preminuo čuveni Brka, morao je da čisti ulice kako bi imao za hleb VIDEO".
4. ↑  „Četiri godine od smrti Žike Nikolića: Tako je pevao srpski sevdalija (PLEJLISTA)". 12 September 2021.

Надворешни врски
----------------

* Историја на рудникот за јаглен Боговина Archived (на српски)
**Какара** (грчки: *Μεσοκώμη, Месокоми*) — село во Општина Довишта во Серскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.

Географија и местоположба
-------------------------

Селото се наоѓа на 12 километри југоисточно од градот Сер и на 17 километри јужно од Довишта, на надморска височина од 14 метри.

Историја
--------

### Отоманско Царство

Селото во текот на XIX век се наоѓало во Серската каза во составот на Отоманското Царство.

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година била евидентиранa како напуштена населба, додека на пописот од 1920 година во селото биле евидентирани 205 жители.

Според Лозанскиот договор потпишан помеѓу Турција и Грција, во селото било населено грчко население од Турција.

Во 1930 година, селото било преименувано во Месокоми.

Демографија
-----------

Во 1928 година селото броело 205 жители, додека во 1940 година селото броело 232 жители. Селото според пописот од 1951 година броело 271 жител, на пописот од 1961 година во селото живееле 315 жители, во 1971 година имало 216 жители, во 1981 година имало 247 жители, додека во 1991 година имало 185 жители. Денеска, населението на селото е 108 жители според пописот од 2001 година.

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

| Година | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 232 | 271 | 315 | 216 | 247 | 185 | 167 | 108 |

**Извор за 1940-1991 г.**: Т. Симовски, *Населените места во Егејска Македонија*

Знаменитости
------------

* Црква „Св. Ѓорѓи" од 1924 - 1925 г.
* Црква „Св. Петка"

Наводи
------

1. ↑  „Попис на населението од 2011 г. Трајно население". Државен завод за статистика на Грција.
2. ↑  Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Σαρμουσακλή - Μεσοκώμη
3. 1 2  Симовски, Тодор (1998). *Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански одлики*. II дел. Скопје: Институт за национална историја. стр. 72.
4. ↑  „Λιθοξόου, Δημήτρης. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971". Архивирано од изворникот 20 јуни 2012. Посетено на 20 јуни 2012.

Надворешни врски
----------------

* Архивирано на 23 јули 2017 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Довишта |
| --- |
|  |
| ОЕ Довишта | 
* Везник
* Горна Нушка
* Довишта
* Долна Нушка
* Сармусакли
* Сокол
* Субашќој
* Тополјани
* Тумба

 |
|  |
| ОЕ Струма | 
* Бејлик Маала
* Вержани
* Вернар
* Какара
* Ново Село
* Петелинос
* Сал Ага
* Тумбица

 |
|  |
| Историски | 
* Дреново
* Муклен
* Фурнудија 1
* Чорапли

 |
|  |
| 1 *Новосоздадено место од грчки доселеници во XX век* |

 |
**Рождество на Пресвета Богородица** (грчки: *Γέννησης Θεοτόκου*) — црква во селото Рамна, Ениџевардарско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Гуменџиско-бојмичко-ругуновската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е изградена меѓу 1856 и 1858 г. како гробишен и парохиски храм на селото. Претставува трикорабна базилика, што е заедничко за црквите од XIX век во овој дел на Македонија. Има внатрешни димензии од 12,2 х 7,8 м. На запад и на југ црквата има трем. Нартексот и галеријата на запад не се зачувани. Покривот е едномансарден со засеци од запад и исток. Апсидата на олтарот е полукружна. Внатре се зачувани резбаниот владички престол, два проскинитара и иконостасот. Зачувани се и оригиналните дрвени тавани со геометриски фигури, насликани во силни бои со цвеќиња и вазни. Слично украсени се и резбаните дрвени елементи. Фронтоните на аркадите, дел од северната, јужната и источната стена исто така се насликани, како и нишите на жртвеникот. Во храмот има икони на зографите Ставракис Маргаритис, Атанасиос Маргаритис и Дакос Хаѕистаматис од погрченото солунско село Кулакија, како и од зоградот Стерјос Димитриу од Кожани.

Во 1987 г. црквата е прогласена за споменик на културата .

Поврзано
--------

* Гуменџиско-бојмичко-ругуновска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3  „7. Ιερός ναός Γέννησης Θεοτόκου Ομαλού". Ανάδειξη των Μεταβυζαντινών Μνημείων στην Μητροπολιτική Περιφέρεια Γουμενίσσης- Αξιουπόλεως - Πολυκάστρου μέ κέντρο τό Δήμο Ευρωπού. Посетено на 24 јуни 2014.[*мртва врска*]
2. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ34/24412/504/8-6-1987 - ΦΕΚ 378/Β/27-7-1987". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2022-05-11. Посетено на 21 октомври 2014.
3. ↑  „Ταξιδεύοντας με τους ζωγράφους" (PDF). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Εφορεία Αρχαιοτήτων Κιλκίς. Посетено на 23 јуни 2018.
**Анаис Орси** била климатски научник која го проучувала глобалното затоплување преку промени во поларниот мраз.

Позадина
--------

Орси добила магистерски студии по инженерство на École Polytechnique во 2007 година. Потоа магистрирала по океанографија на Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего и докторирала на Институтот за океанографија Скрипс. Таа патувала до Антарктикот за да ги проучувала внатрешните временски шеми и да ги користела за да ги предвидела идните климатски промени.

Награди
-------

* 2016 година — Наградите на L'Oréal-UNESCO за растечки талент за жени во науката

Наводи
------

1. ↑  Scott, Chris (July 8, 2012). „Female scientists blazing new trails". *San Diego Union-Tribune* (англиски). Посетено на July 14, 2020.
2. ↑  „Anais Orsi". *Le Laboratoire des Sciences du Climat et de l'Environnement* (француски). Посетено на 2020-07-14.
3. ↑  „2016 International Rising Talents | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". *www.unesco.org*. Посетено на 2020-07-14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* ORCID: 0000-0001-5511-3940

 |

 |
**ChatGPT** (се чита: *Чат џи-пи-ти*; од англиски: ***G**enerative **P**re-trained **T**ransformer —* „однапред обучен генеративен преобразувач") — напреден виртуелен соговорник што користи производна вештачка интелигенција, направена од OpenAI. Се истакнува во разговорните заемнодејства, вешти во разбирање и одговарање на прашања поставени на природни јазици. Овој разновиден систем покажува познавање на создавање текст низ мноштво теми и јазици, проширувајќи ги своите лингвистички способности за да го поддржува и македонскиот јазик.

Една истакната особина на ChatGPT е неговата извонредна способност да создава програми динамично по барање, кои опфаќаат различни програмски јазици. Оваа исклучителна одлика го поставува ChatGPT како вредна алатка за развивачи и поединци што бараат фрагменти од код или помош во задачите за кодирање. Неговата приспособливост и лингвистичката разновидност го прават моќен и достапен ресурс за корисниците низ различни домени, од одговарање на прашања до изработка на код како одговор на барања за конкретни програмски јазици.

Наводи
------

1. ↑  „ChatGPT – Release Notes". Архивирано од изворникот October 2, 2023. Посетено на October 2, 2023.
2. ↑  Lock, Samantha (December 5, 2022). „What is AI chatbot phenomenon ChatGPT and could it replace humans?". *The Guardian* (англиски). Архивирано од изворникот January 16, 2023. Посетено на December 5, 2022.
3. ↑  „Introducing ChatGPT". *openai.com* (англиски). Посетено на 2024-01-09.
4. ↑  „Transformer: A Novel Neural Network Architecture for Language Understanding" (англиски). 2017-08-31. Архивирано од изворникот October 27, 2021. Посетено на 2023-08-14.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Ризница Податотеки поврзани со ChatGPT на Ризницата
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Ванила|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

Ванила моонии е загрозен вид на ванила која ја има само во Шри Ланка

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Културен лист.org[*мртва врска*]
**Никос Чаусидис** (17 јули 1959, Ташкент, поранешен СССР) е археолог и професор кој живее и работи во Скопје.

Животопис
---------

Во 1984 г. дипломирал на Филозофски факултет - катедра за историја на уметноста со археологија. Од 1 јануари 1986 г. работи на Институтот за историја на уметноста со археологија како помлад асистент, а подоцна како доцент и професор.

Во 1986 г. се запишува на постдипломски студии по археологија на истиот факултет. Ги завршува во 1992 г. со одбрана на магистарскиот труд под наслов: „Паганската религија на Јужните Словени и нејзиниот одраз во нивната материјална култура". Истата година е избран во звање асистент по предметот Музеологија и конзервација. Во 2002 година се здобил со звањето доктор на археологија (наслов на дисертацијата: *Рано-средновековните двоплочести фибули и претхристијанската духовна култура на Словените"* одбранет на Филозофскиот факултет во Скопје, на Институтот за историја на уметноста и археологија).

Во функција на стручен раководител, автор на елаборатот и на најголем дел од текстовите на проектот „Македонски древности", од кој е изработен компакт диск (CD) во кој преку текст, слика, филм, компјутерски анимации, музика и говор претставена е културната историја на почвата на Република Македонија и нејзиното поблиско окружување, од предисторијата до крајот на XIV век.

Автор е на следните трудови:

„Митските слики на Јужните Словени" (Скопје, 1994)

„Дуалистички слики - богомилството во медиумот на сликата" (Скопје, 2003)

„Космолошки слики: симболизација и митологизација на космосот во ликовниот медиум" (Скопје, 2005)

„Музеологија, Скопје: Филозофскси факултет, 2012 (универзитетски учебник);

„Проектот Скопје 2014: скици за едно наредно истражување" (Скопје, 2013) (електорнско издание).

„Македонските бронзи и религијата и митологијата на железнодобните заедници од Средниот Балкан" (Скопје, 2017)

Соавтор:

„Македонија - културно наследство" (Скопје, 1995)

„Неолитски антропоморфни предмети во Република Македонија" (Скопје, 2011) (во соавторство со Г. Наумов);

Автор е на над 100 научни публикации, објавени во стручни списанија и зборници во Македонија и странство.

1. ↑  „Македонско археолошко научно друштво". *www.mand.org.mk*. Архивирано од изворникот на 2012-12-01. Посетено на 2019-10-23.
2. ↑  „ПРОЕКТОТ СКОПЈЕ 2014 – СКИЦИ ЗА ЕДНО НАРЕДНО ИСТРАЖУВАЊЕ | okno.mk". *okno.mk*. Посетено на 2019-10-23.
3. ↑  „Центар за истражување на предисторијата | ЦИП". *www.cip-cpr.org*. Архивирано од изворникот на 2019-09-11. Посетено на 2019-10-23.
4. ↑  „Neolithic anthropomorphic objects in the Republic of Macedonia - Goce Naumov, Nikos Čausidis". *Issuu* (англиски). Посетено на 2019-10-25.