recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ѓулнара Јурјевна Султанова** (руски: *Гюльнара Юрьевна Султанова*; родена на 23 август 1975 година) била руски цивилен и ЛГБТ активист, директор на Меѓународниот ЛГБТ-филмски фестивал Рамо до Рамо и координатор на ЛГБТ организацијата Coming Out и Руско-германска размена. Позната по бројните говори во медиумите во врска со прашањата за човековите права во врска со хомосексуалците и лезбејките. Во 2010 година била член на жирито на наградата Теди на Берлинскиот филмски фестивал.

Наводи
------

1. ↑  Гомофобия — смесь страха и невежества Архивирано на 15 ноември 2009 г. // Radio Free Europe/Radio Liberty
2. ↑  В Питере разрешили гей-фестиваль // Russia 2
3. ↑  ЛГБТ-кино в Петербурге Архивирано на 6 декември 2010 г. // Radio Free Europe/Radio Liberty

Надворешни врски
----------------

* Историја МКФ „Бок о бок"
* Интервью со организаторами ЛГБТ-фестиваля
**Вишисоаза** ( француски: *Vichyssoise*) - пире од кромид како супа. Супата се прави со разни сорти кромид, особено праз, кој лесно се пржи заедно со компирите во путер, а потоа зеленчукот се динста во пилешка супа. На крај, супата се мати заедно со кремот до состојба на пире. По правило, јадењето се служи ладно, бидејќи се верува дека е особено корисно да се јаде на жешко време во лето. Според француската традиција, супата се служи со салата од ракчиња лесно пржени со лук и ситно сечкан анасон. Како и другите пире од супи, двопекот од леб понекогаш се додава во вишисоазата.

Приказна
--------

> 
> Супата од праз и компир е традиционален главен производ на француската кујна. Елизабет Дејвид (1984) коментира дека предок на вишисоазата бил „супа од компири и праз на секоја француска домаќинка". Француските готвачи од 19 век даваат рецепти за едноставна супа од праз и компир, наречена пијалак Parmentier или potage à la Parmentier.
> 
> 
> 
> 
> 
> 

Дија тогаш го нарекол на француски *crème vichyssoise glacée* ( руски: *охлаждённый сливочный вишисуаз* ) во чест на познатото француско одморалиште Виши во близина на неговиот роден град Монмаро.

Од друга страна, во 1869 година тој објавил многу сличен рецепт во неговата Кралска книга за готвење (англиски: *The Royal Cookery Book* ) Францускиот готвач Жил Гуфе , сепак, не предложил таа да се служи ладна .

Наводи
------

1. ↑  Munson, David; Epelman, Monica; Millar, David; Kirpalani, Haresh (2011-11-24). *The chest, page 11 to 40*. Cambridge University Press. стр. 11–40.
2. ↑  Brisse, Léon (9 June 1867). "Le Baron Brisse". s.n. – via BnF Catalogue général (http://catalogue.bnf.fr).
3. ↑  „Thenibble.com". Архивирано од изворникот на 2014-04-28. Посетено на 2014-06-10. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
4. ↑  Stallworth, Lyn (2000-02). *Diat, Louis Felix (1885-1957), chef de cuisine*. American National Biography Online. Oxford University Press. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Орјахово** (бугарски: *Оряхово*, до 1945 г. *Орѣхово*) — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Орјахово во Врачанската Област. Има население од околу 4.779 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа во ридско подрачје на десниот брег на Дунав, веднаш источно од устието на реката Огоста. 
Фериботот Орјахово-Бекет, кој го минува Дунав, е еден од главните транспортни коридори од Бугарија до Романија.

Историја
--------

Подрачието на современиот град била населена уште од античко време. Спроведените археолошки истражувања докажуваат постоење на населби од сите историски епохи — од раниот неолит до средниот век. Во градот биле пронајдени бакарни тракиски мечеви, коњски потковици и остатоци од антички римски тврдини. Две крстоносни војни се одржале низ Орјахово, првата во 1396 година била предводена од унгарскиот крал Сигизмунд од Луксембург и втората во 1444 година била предводена од полскиот крал Владислав Јагиело. Во 1726 година Орјахово бил еден од главните градови на Дунав. За време на Преродбата градот бил една од главните точки за снабдување на Отоманската Империја со стоки од Западна Европа. Во 1837 година била изградена црквата „Свети Георги", која денес е споменик на културата од национално значење во Бугарија. Во 1871 година било основано првото читалиште. Градот бил ослободен од османлиската власт на 21 ноември 1877 година. Во почеток на 20 век, зградите биле изградени во западен стил, а речното пристаниште на градот било важна точка за поврзување со Европа.

Некои од првите индустриски компании во градот — фабрика за резервни делови и претпријатието за обработка на метал биле отворени уште во 1961 година. Атомската централа „Козлодуј", која се наоѓа западно од Орјахово, е исто така главен работодавец.

Јавни институции
----------------

* Археолошки музеј
* Етнографски музеј
* Уметничка галерија „Савчеви"

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место на Општина Орјахово
Една од гранките на Кали Гандак во горниот тек на реката
**Гандак** е река во Непал и Индија, една од четирите најголеми реки во Непал.

Во горниот тек, реката се нарекува *Кали-Гандак*. Потекнува од Хималаите, изворот на Кали-Гандак е сливот на реките Музтанг-Хола и Кјугома-Хола.

Речниот слив го зафаќа централниот дел на Непал. На изворот на реката се наоѓа кралството Мустанг, во непосредна близина на Тибет. Реката се влева во Ганг во близина на Патна ( Индија ). Историски гледано, долината е позната како трговски пат меѓу Индија и Тибет и првенствено како патека за тргување со сол.

Долината на реката е позната и по сечењето на Големиот хималајски венец помеѓу врвовите Анапурна и Даулагири, од кои секоја е повисока од 8000 м, растојанието помеѓу врвовите е 35 км. Самата река во областа помеѓу овие планини тече на надморска височина од 2540 метри, така Калигандакское ущелье [Калигандакское ущелье; Kali Gandaki Gorge] таа е најдлабоката клисура во светот.

Историски информации
--------------------

Во 16 век, во долината на реката била формирана конфедерација на кнежевствата Чаубиши, која траела до 1786 година.

За време на непалската граѓанска војна, долината повремено потпаѓала под маоистичка контрола. Бидејќи низ долината има пешачки патеки, маоистите собирале такса од околу 5-10 долари од туристите во форма на „доброволни" донации или за „заштита" на групите, додека издавале сметки за да не се наплатува таксата двапати. Во тоа време, немало никакви инциденти меѓу маоистите и туристите и покрај релативно големиот број туристи.

Галерија
--------

* Поглед на долината Гандака од патот до МуктинатПоглед на долината Гандака од патот до Муктинат
* Гандак во областа МустангГандак во областа Мустанг
* Гандак помеѓу Анапурна и ДаулагириГандак помеѓу Анапурна и Даулагири
* Долината Кали Гандаки во близина на ТукучеДолината Кали Гандаки во близина на Тукуче
* Дното на долината Кали Гандаки, ЛарјунгДното на долината Кали Гандаки, Ларјунг
* Реката Гандаки во Палпа, НепалРеката Гандаки во Палпа, Непал

Наводи
------
Балубанг, Деухури, Данг
**Рапти** - река во Непал и Индија, левата притока на Гагара ( слив на Ганг).

Должината на реката надминува 600 км, површината на сливот е околу 30.000 км². Изворот на Рапти се наоѓа во северните појаси на планините Сивалик и ги преминува во тесна клисура. Долниот тек на реката се наоѓа во Индо-Гангската рамнина. Поплавите се случуваат во текот на летниот период. Водите на реката се користат за наводнување. Рапти е пловен под градот Горахпур.

Наводи
------

Извори
------

* Рапти // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
**Фридрих Хелдерлин** (германски: *Friedrich Hölderlin*; 20 март 1770, Лауфен на Некар, Германија — 7 јуни 1843, Тибинген, Германија) — еден од најзначајните германски лирски поети од времето на романтизмот.

Портрет на Хелдерлин, дело на Франц Карл Хајмер
Во денешно време Хелдерлиновата поезија се смета за едно од најголемите достигнувања на германската книжевност. Во негово време таа била малку позната и веднаш по неговата смрт заминала во заборав. Исто како и Гете и Шилер, неговите постари колеги, и тој бил искрен обожавател на древната грчка култура. Хелдерлин пишувал оди, химни и легии. Од 1805 година бил во лоша психичка состојба и останатите години од животот ги поминал живеејќи во една соба во поранешната градска кула во Тибинген. За тоа време пишувал поедноставна и поформална поезија за разлика од порано.

Значајнни дела
--------------

* Патмос (Patmos), ова дело е химна
* Рајна (Der Rhein), химна
* Емпедоклеовата смрт (Der Tod des Empedokles), ова дело претставува недовршена драма.

Гробот на Хелдерлин

  

Дел од делото „An die Madonna", напишано со ракописот на Хелдерлин.

Влијание
--------

Хледерлин извршил непосредно влијание или претставувал вдахновение за бројни поети. Така, неговото име го носи една песна на српскиот поет Миодраг Павловиќ.

Наводи
------

1. ↑  Miodrag Pavlović, *Izabrane pesme*. Beograd: Rad, 1979, стр. 102-104.
**Shooting Guns** ― канадски хеви метал бенд од Саскатун, Саскачеван, Канада. Објавувајќи албуми и снимки од 2011 година, тие се номинирани за Наградата „Џуно" и Наградата „Поларис". Нивниот стил е под влијание на Блек Сабат и краут рокот.

Shooting Guns го партитутирал саундтракот на канадската хорор-комедија *Волк-цајкан* (изворно: *WolfCop*) и го објавиле Службениот саундтрак во 2014 година во партнерство со One Way Static, RidingEasy Records и Cinecoup. Нивниот втор долгометражно издание, *Brotherhood of the Ram*, објавен во 2013 година преку RidingEasy Records, бил номиниран за Juno Наградата „Џуно"за метал/хард албум на годината за 2015 година и за Музичката награда „Поларис" за 2014 година. Нивното почетно долгометражно издание, *Born To Deal in Magic: 1952-1976*, исто така било номинирано за Музичката награда „Поларис" во 2012 година.

 Тоби Бонд, Бренан Баркли, Крис Ларами, Кит Допкер, Џим Гинтер, Џеј Лус.
 Тоби Бонд, Бренан Баркли, Крис Ларами, Кит Допкер, Џим Гинтер, Џеј Лос

Наводи
------

1. ↑  Bliss, Karen (2015-01-27). „Magic!, Kiesza and Leonard Cohen Lead Juno Awards Nominations". *Billboard*. Посетено на 2015-06-17.
2. ↑  „Arcade Fire and Drake lead longlist for Canada's Polaris Music Prize". *NME*. 2014-06-20. Посетено на 2015-06-17.
3. ↑  Grow, Kory (15 мај 2012). „Feist, Drake, and Japandroids Make Polaris Prize Long List". *Spin*. Посетено на 9 септември 2023.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница Уредете го ова на Википодатоците
**Девња** (бугарски: *Девня*) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Девња во Варненската Област. Има население од околу 9.025 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа на Добринската висорамнина, во нејзиниот најисточен дел, на 22 километри западно од регионалниот центар Варна и на 18 километри североисточно од Провадија.

Градот е познат по карстните извори од кои произлегува реката Девња. Тие се најголемите карстни извори во Бугарија со вкупен проток од 3700 литри во секунда. Во областа има вкупно околу 30 извори, обединети во 7 изворски групи. Сите извори се зафатени за водоснабдување на индустријата во Девња и Варна.

Историја
--------

Античкото име на Девња било **Марцијанополис** (латински: Marcianopolis; грчки: Μαρκιανούπολις). Тој бил главниот град на римската провинција Долна Мизија, основана од царот Трајан во 106 година по походите против Дакијците. Тој наводно градот го нарекол во чест на неговата сестра Марција. И покрај редовните варварски напади, Марцијанополис останал важен центар се додека аварскиот напад конечно го уништил во 614-615 година.

Откако Словените се населиле на Балканот во 7 век, тие ги нарекле урнатините на античкиот град **Девина**. Мала бугарска тврдина постоела на местото во средниот век, веројатно изградена од ханот Омуртаг во 9 век и проширена на север во 10 или 11 век.

По османлиската инвазија на Балканот, тврдината била уништена и напуштена, а населбата била преместена на запад. Село по име **Девне** се споменува во османлиски даночен регистар од 1573 година, со други форми на името потврдени од странски и бугарски патници во 16 и 17 век, понекогаш користени за означување на блиската река.

По ослободувањето на Бугарија од османлиската власт селото се викало Девне до 1934 година, кога било заменето со формата **Девња**. Блиската река Девња била традиционален индустриски центар уште од османлиско време со бројни воденици кои служеле и на жителите на големата и бесводна Јужна Добруџа. На 27 август 1969 година, градот Девња бил формиран преку спојување на селата Девња, Река Девња и Повелјаново.

Економија
---------

Девња е дел од индустрискиот комплекс Варна-Девња и голем број важни капацитети за тешката индустрија се наоѓаат во или во близина на градот, што го прави центар на хемиската индустрија од национално значење.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.
2. ↑  „„Девненски извори – най-големите карстови извори в България"". Посетено на 22 юли 2018. no-break space character во `|title=` во положба 18 (help); Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на Општината Девња
**М’глиж** (бугарски: *Мъглиж*) — град во Јужна Бугарија, административен центар на општината М’глиж во Старозагорската Област. Има население од околу 3.259 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа во Казанлашката Долина, во подножјето на Стара Планина.

Историја
--------

Од петтиот век п.н.е. до првиот век од нашата ера во градот и неговата околина процветале неколку тракиски населби - тврдини и вили. За високата тракиска култура сведочи гробницата со ѕидно сликарство кај М’глиж.

За време на римското владеење и средниот век градот бил важна тврдина и попатна станица на раскрсницата на античките автопати Сердика - Месемврија и Константинопол - Никополис ад Иструм. Во 13 век, византиските извори за првпат го спомнуваат неговото име **Монглиж**.

Во првите векови на турското владеење, М’глиж бил најголемата населба на Казанлашката каза. Во 1869 година, жителите на М’глиж основале првото селско читалиште во Бугарија. Во 1877 година селото имало 400 бугарски куќи. М’глижани земале активно учество во ослободителните борби.

По ослободувањето М’глиж се проширил на 1.500 куќи и 5.000 жители. Се развивало килимството, дрвосечањето и др.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место на Општина М’глиж
Поглед кон Семково
**Семково** (бугарски: *Семково*) ― скијалиште на планината Рила во Бугарија. Се наоѓа на 1750 метри надморска височина и се наоѓа на 7 километри од гратчето Белица. Има многу хотели и одморалишта.

Семково е широка денудациска рамнина - ливади со борови и смрека наоколу. Низ областа тече реката Станкова, десна притока на Вотручка Река. Почвите се кафеава шума, а геолошката основа е гранитот.

Над одморалиштето, на надморска височина од 1750 метри се наоѓа туристичката колиба Семково. Од ливадите во близина на колибата има живописна панорама на југ до планината Пирин.

Во 1934 година во Семково бил убиен Симеон Кавракиров.

Поврзано
--------

* Парк за танцувачки мечки

Наводи
------

1. 1 2  *Енциклопедия „Пирински край", том II*. Благоевград: Редакция „Енциклопедия". 1999. стр. 249. ISBN 954-90006-2-1.

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место Архивирано на 3 декември 2022 г.
* Снимки од Семково Архивирано на 22 декември 2007 г.
* Снимки од Семково 2 Архивирано на 22 декември 2007 г.

* Bulgariaski.com

42°2′38″N 23°32′2″E﻿ / ﻿42.04389° СГШ; 23.53389° ИГД﻿ / 42.04389; 23.53389
**Милетската школа** е првата школа на научните филозофи никнала во Милет.

Овој град на јонскиот брег претставувал жива раскрсница за трговијата и за сообраќајот. На југоисток лежат Кипар, Феникија и Египет, на север Егејско Море и Црно Море, грчкото копно и островот Крит. На исток, Милет бил во тесна врска со Лидија, а преку неа и со државите на Месопотамија.

Од Лидија жителите на Милет го научиле занаетот на ковање златни пари. На милетското пристаниште имало врволица од едра на многу народи, а неговите складови биле натрупани со стока од целиот свет.

Со постоењето на парите како универзално средство за натрупување на вредности и за размена на еден вид стока со друга, не е ни чудно што милетските филозофи го поставувале прашањето за потеклото на стварите.

Тројцата славни филозофи од Милет се: Талес, Анаксимандар и Анаксимен.

Првите грчки филозофи и научници се од малоазискиот град Милет. Малоазиското крајбрежје уште во предисторискиот период било населено од грчки јонски племиња (Јонија), каде никнале многу напредни градови во кои населението се занимавало со занаети, морепловство и бродоградба, со трговија преку која ги поврзувале народите од Исток со оние на Запад. Погодните поморски и попатни раскрсници, како и благата клима и плодородната околина овозможила услови за создавање на богати градови-држави со благосостојба на нивните жители. Граѓаните на поголемите градови во тој регион како Милет, Ефес, Калофон итн. биле многустрано надарени и претприемливи. Во овие градови се натрупало големо богатство што овозможило еден слој од нив да се здобие со слободно време во кое да се посвети на политичка дејност и културно творештво. Патувајќи во Вавилон и Египет се запознале со нивните достигања. Знаењата со кои тие таму се здобивале ги пренесувале во родниот крај ги ширеле и усовршувале ослободувајќи ги од мистичките примеси.
 Во најнапредниот јонски град Милет се создала првата филозофска школа која го носи неговото име. Талес, Анаксимандар и Анаксимен се сметаат за први научници и филозофи. Тие се прашувале: Што е она што го прави светот космичен, т.е. суреден, строен, единствен во својата бескрајна разновидност од предмети и појави? Зошто е светот космос, а не хаос, тотално безредие од натрупаници на се' нешто, зафучено таму-ваму и како кое? Милетците сметале дека во основата на многуобразието на предметите и појавите лежи нешто суштинско, што перситира во промените, што е определувачко и од кое настануваат тие и во кое се враќаат. Основниот градежен елемент, кој е бескраен и вечен е во исто време и прапричина на сè нешто. Несоздадени од никого и неуништливи, од прапричините се' настанува и во нив се' се враќа. Според начинот на кој тие гледале на светот можеме да кажеме дека тие биле материјалисти.

Наводи
------

* Учебник по филозофија за четврта година по гимназиско образование.
Делтата на реката Ганг
Реката **Ганг** (хиндиски: *Ганга*) , од северните земји на Индија и од Бангладеш тече со должина од 2,700 км. Во јужниот правец таа се влева Бенгалскиот Залив, каде, заедно со реката Брамапутра, создава делта со површина од 45.000 км2.

Географија
----------

Ганг се создава со здружувањето на реките Бхагиратхи и Алкаманда што се наоѓаат на високите Хималаи. Од северот на Индија од Кампур и Алахабад се симнува надолу, и тука се заедничува со реката жумна, и продолжува по источниот правец. Ги поминува Гогра и Гандок и се заедничува со Сон.Каде што се наоѓа во восорамнината Декан. Најважната индустриска зона на долината Ганг е Калкута и Ховрах. Во ова зона е изградена Јут индустријата. Исто така машините, хемијата опфаќаат важен простор. Долината Ганг што се наоѓа помеѓу Хималаите и восорамнината Декан со тесниот сообраќај е срцето на Индија. Хиндусите исто така со палењето на мртвите, нивниот пепел го истураат во реката Ганг.

Религиозна важност
------------------

Реката Ганг според Индусите верувале дека е свето. Индусите веруваат дека реката Ганг е дадена од божицата Ганга. Поради ова жителите се собираат околу реката. Според верувањата има одредени денови кога луѓето треба да се бањат во реката за да им се опростат гревовите. Според хинду верувањата водата на реката е свето, и за луѓето е спасителен пат. Без да испијат капка од водата ако умрат се верува дека е надворешен живот. Исто така според верувањата ако му дадеш на мртвиот да испие од водата мислат дека гарантирано е дека ќе иде во рајот. Во домовите на Индусите за секој случај се наоѓа вода од реката Ганг во затворени садови. Затоа околу реката продаваат вода од реката. За верските денови се одржуваат фестивали на брегот од реката ганг, оваа држава што е втора по население учествуваат милиону луѓе на фестивалот.

Извори
------

* ON THINNER ICE 如履薄冰: signs of trouble from the Water Tower of Asia, where headwaters feed into all the great rivers of Asia (by GRIP, Asia Society and MediaStorm)
* Ganges in the Imperial Gazetteer of India, 1909
* Melting Glaciers Threaten Ganges
* Bibliography on Water Resources and International Law. Peace Palace Library
* Ganges as the River of India
* Ganga Ma: A Pilgrimage to the Source a documentary that follows the Ganges from the mouth to its source in the Himalayas.
* An article about the land and the people of the Ganges

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 134989216
* LCCN: sh85053016
* GND: 4019227-1
* NDL: 00628411
* NKC: ge432467

 |

 |
Мулен Руж, литографски плакат на Тулуз Лотрек од 1891 година
***Применета уметност*** се однесува на примената на дизајн и естетика врз предмети за секојдневна употреба. Додека *фината уметност* служи за интелектуална стимулација на посматрачот или *академски* сензибилитети, применетата уметност содржи дизајн и креативни идеи придодадени на практични објекти како како шолја, списание или клупа во парк.

Полињата како индустриски дизајн, графички дизајн, модно творештво, внатрешно уредување, декоративна уметност и функционална уметност се смета за дел од применетата уметност.

Во креативен контекст, полињата како архитектура и фотографија исто така се сметаат за дел од применетата уметност.

Култура
-------

Средновековната јапонска уметност не разликувала ликовна од применета уметност, туку постоел само концепт за „убавото".

Во западните култури, од Движењето за применета уметност на преминот во XIV век, применетата уметност значајно добила на важност и признание.

Веројатно најпознатата школа за применета уметност е Баухаус.

Правци
------

* Арт нуво
* Движење за применета уметност
* Арт деко


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со уметноста е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Узана** (бугарски: *Узана*) ― зимско одморалиште и скијалиште во Бугарија. Се наоѓа во подножјето на врвот Исполин на 1.420 м надморска височина, во близина на Природниот парк Бугарка на Стара Планина. Се состои од големи ливади опкружени со шума. Висината варира од 1.220 до 1.350 м. Најдолгата патека е 1.300 м. Најблискиот голем град е Габрово, околу 22 км далеку. Одморалиштето со своите 15 хотели обезбедува туристички можности во текот на целата година.

Околните места на Узана се погодни за спелеологија, скијање, и качување по карпи. Во регионот има можности за културен туризам. Во блискиот отворен етнографски музеј Етара, луѓето можат да научат повеќе за бугарските занаети. Соколскиот манастир се наоѓа на неколку километри од Узана.

Туризмот во околината на Узана започнал во 1937 година кога на јужната страна на ливадата била изградена првата вила наречена Узана.

Узана е дом на ретки цветни видови вклучени во Црвената книга на загрозени видови.

Тоа е почетната положба на многу планински правци, како и на врвовите Шипка и Бузлуџа.

Географско средиште
-------------------

Узана е и географско средиште на Бугарија. Пунктот на самото географско средиште бил отворен во декември 1991 година од тогашниот претседател на Република Бугарија – д-р Жељу Желев. Од 2008 година, местото е вклучено во Националното туристичко движење „100 туристички места на Бугарија" на број 19, заедно со Архитектонско-етнографскиот комплекс Етар, Националниот музеј за образование и Куќата на хуморот и сатирата.

Поврзано
--------

* Природен парк Бугарка
* Архитектонско-етнографски комплекс Етар
* Габрово
* Споменик на слободата (Шипка)
* Превој Шипка
* Национален парк Централен Балкан

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  „Ski in Uzana". *skiuzana.com*. Архивирано од изворникот на 2014-12-18. Посетено на 8 јануари 2022.
2. ↑  Kay, Annie (2008). *Bulgaria*. Bradt Travel Guides. стр. 157. ISBN 9781841621555. Посетено на 8 November 2014.
3. ↑  The Geographic centre of Bulgaria

Надворешни врски
----------------

* Информативен центар Узана
* Туристички информации за Бугарија
* Општина Габрово
**Мјечислав Јаструн** (полски: *Mieczysław Jastrun*; 29 октомври 1903 - 22 февруари 1983) - полски поет.

Творештво
---------

Иако меѓу двете светски војни, како и сите други млади поети, Јаструн соработувал со „Скамандар" и со списанието „Вјадомошќи лјитерацјке", Јаструн се развивал надвор од поетските групи и самостојно се борел за своето место во полската поезија. Како голем почитувач на полската народна традиција, сосбено на романтизмот, како и на Рилке и Хелдерлин, Јаструн пишувал рефлексивно-философска поезија, полна со префинета одмереност и со мајсторски обликувани стихови и строфи. Пред Втората светска војна, неговата поезија се одликувала со меланхолични тонови и била блиска до неосимболизмот при што границата меѓу стварноста и фантазијата во неговите песни била многу неодредена. За време на окупацијата на Полска дошло до целосен пресврт во неговата поезија. Тогаш, тој ги објавил збирките „Време на будноста" и „Човечка работа" во кои воопшто не пеел за страдањата за време на окупацијата, туку главната негова грижа била зачувувањето на „човечката работа", т.е. она што е највредно во човекот. Главно негово дело од тој циклус е поемата „Сон на зимската ноќ" (1941) која се вбројува меѓу најзначајните остварувања во полската поезија. По војната, некое време бил претставник на догматската естетика, но потоа им се вратил на своите поетски теми од „Сонот на зимската ноќ". На тој начин, во неговата поезија се вратила рефлексивноста, продлабочена со новото животно искуство, со фина иронија и со хармонија меѓу поетските стремежи и можностите за нивните остварувања. Свесен за компликуваната положба на човекот во современиот свет, Јаструн со своето постојано поетско усовршување и со збогатувањето на својата лирика го давал својот придонес во развојот на културата. Освен со поезија, Јаструн се занимавал и со есеистика, а неговите монографии за големите полски поети (Кохановски, Мицкјевич и Словацки) се познати и надвор од границите на Полска.

Наводи
------

1. ↑  *Savremena poljska poezija*. Beograd: Nolit, 1964, стр. 113-114.
Зег
**Зег** е општина во германската сојузна покраина Баварија. Тој е еден од 45-те општински центри во областа Осталгој. Според проценката од 2010 година во општината живееле 2.828 жители. Има регионален код 9777170.

Географски и демографски податоци
---------------------------------

 Локација на општината во областа Осталгој
Зег се наоѓа во сојузната покраина Баварија во областа Осталгој. Општината се наоѓа на надморска височина од 853 метри. Површината на општината е 50,1 км². Според проценката од 2010 година, во самиот град живееле 2.828 жители. Просечната густина на населеност е 56 жители на км².

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општината (германски)
* До него. Сојузен завод за статистика (германски)
* Постојана конференција на градови и општини (германски)
* - Информациски систем на градови, општини и области. (германски)
* План за населување на карта ()
**Залах** е општина во германската сојузна покраина Баден-Виртемберг. Тој е еден од 38-те општински центри во областа Гепинген. Според проценката од 2010 година во општината живееле 7.809 жители. Има регионален код 8117042.

Географски и демографски податоци
---------------------------------

 Локација на општината во областа Гепинген
Залах се наоѓа во сојузната покраина Баден-Виртемберг во областа Гепинген. Општината се наоѓа на надморска височина од 363 метри. Површината на општината е 8,3 км². Според проценката од 2010 година, во самиот град живееле 7.809 жители. Просечната густина на населеност е 939 жители на км².

Меѓународна соработка
---------------------

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општината (германски)
* До него. Сојузен завод за статистика (германски)
* Постојана конференција на градови и општини (германски)
* - Информациски систем на градови, општини и области. (германски)
* План за населување на карта ()
**Кнежевство Лајен** (германски: *Fürstentum Leyen*) — наполеонска германска држава која постоела од 1806 до 1814 година во Хоенгеролдсек, западно од модерната покраина Баден-Виртемберг. Куќата на Лајен добила многу области во западна Германија, а на крајот тие биле наследени од грофовите на Лајен во Адендорф. Во 1797 година, Франција го поразила Светото Римско Царство и сите земји западно од Рајна биле изгубени. По поразот на Австрија во декември 1805 година, повеќето од помалите германски кнежевства биле посредувани, со очигледен исклучок на Лајен, кој бил поштеден бидејќи владејачкиот гроф бил внук на надканцеларот Карл Теодор фон Далберг, близок соработник на Наполеон.

Сувереното кнежевство со своите 4.500 жители било со големина помала од 5 километри квадратни и било поделено на девет *фогт*, кои биле под повисока власт. Главниот град бил градот Зелбах (Шутер), меѓутоа резиденцијата на принцот била во замокот Аренфелс на Рајна.

Во 1806 година, грофот Филип Френсис од Адендорф бил подигнат во принц, а неговите земји биле преименувани во „Кнежество Лајен". Територијата формирала енклава опкружена од Баден. Принцот Филип Францис, како и многу други членови на Рајнскиот Сојуз, станал главно француска марионета, па по поразот на Наполеон во битката кај Лајпциг во 1813 година, Виенскиот конгрес одлучил да го посредува неговото царство и да и го даде на Австрија. Во 1819 година, Австрија го разменила со Баден.

Принц од Лaјен
--------------

* Филип Френсис (1806–14), претходно гроф од Адендорф

Наводи
------

1. ↑  Heinrich von Treitschke, *History of Germany in the Nineteenth Century, Volume 1*, page 270.
**Дакшајд**
**Дакшајд** е општина во германската сојузна покраина Рајнска област-Пфалц. Тој е еден од 235-те општински центри во областа Ајфелкрајс во Битбург-Прајм. Според проценката од 2010 година во општината живееле 149 жители. Има регионален код 7232211.

Географски и демографски податоци
---------------------------------

 Локација на општината во округот Ајфелкрајс во Битбург-Прим
Дахшајд се наоѓа во сојузната покраина Рајнска област-Пфалц во областа Ајфелкрајс во Битбург-Прајм. Општината се наоѓа на надморска височина од 503 метри. Површината на општината е 5,1 км². Според проценката од 2010 година, во самиот град живееле 149 жители. Просечната густина на населеност е 29 жители на км².

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општината (германски)
* До него. Сојузен завод за статистика (германски)
* Постојана конференција на градови и општини (германски)
* - Информациски систем на градови, општини и области. (германски)
* План за населување на карта ()
Луиз Вахтмајстер
**Луиз Вахтмајстер** (шведски: *Louise Wachtmeister*; р. 28 април 1978

) — шведска претприемачка, спортистка и политички активист. Таа била претседателка на најголемиот огранок на Конзервативната младинска партија во Стокхолм четири години и имала избрани позиции во Градското собрание на Стокхолм и во Окружниот суд во Стокхолм. Таа е носителка на сребрен и златен медал на шведското државно првенство во патеки и во 2004 година ја коосновала веб-страницата за друштвено вмрежување ASMALLWORLD со нејзиниот сопруг Ерик Вахтмајстер. Наречена „Мајспејс за милионери" од *Wall Street Journal*, мрежата имала 320.000 членови во 2008 година.

Ран живот, образование
----------------------

Вахтмајстер е родена како Луиз Остерн во Шведска. Во младоста се вклучила во политичкиот активизам и четири години служела како претседателка на најголемиот огранок на Конзервативната младинска партија во Стокхолм. Таа, исто така, учествувала на два избори, вклучувајќи го и изборот за влез на Шведска во Европската унија во 1994 година. Подоцна имала избрани позиции во Градското собрание на Стокхолм и Окружниот суд во Стокхолм. Во 2001 година Вахтмајстер ја завршила својата магистерска теза за брендирање на Стокхолмската школа за економија. Во 2001-2002 година Луиз работела во JKL Group, водечка ПР компанија во нордискиот регион. Вахтмајстер била освојувачка на сребрен и златен медалист во штафетата на 400 и 800 метри на шведското државно првенство на патека, каде што се натпреварувала под нејзиното моминско име Остерн.

Asmallworld
-----------

Во март 2004 година, Вахтмајстер и нејзиниот сопруг Ерик Вахтмајстер ја коосновале веб-страницата за друштвено вмрежување ASMALLWORLD. Таа работела како маркетинг директор и директор за комуникации за младата компанија, а Ерик бил извршен директор и претседател. Веб-страницата била лансирана две години пред Фејсбук да биде достапен за членовите кои не се на колеџ, и била наречена „Мајспејс за милионери" од *Вол Стрит Журнал*. Новите членови морале да добијат покана од веќе постоечки член со привилегии за покана за да бидат прифатени. Во јули 2006 година, Вахтмајстер и нејзиниот сопруг организирале забава за 2-годишнината за веб-страницата кај приватен жител во Сен Тропе, со присутни над 1000 гости од ASMALLWORLD. Од септември 2007 година, страницата имала 150.000 корисници, вклучувајќи ги и Наоми Кемпбел, Парис Хилтон и Тајгер Вудс. До мај 2008 година, бројот се зголемил на 320.000 членови, со околу 65% од членовите од Европа и 20% од САД. До април 2010 година, Вахтмајстери престанале да бидат активни со управување со веб-страницата, а членството било над 500.000.

Таа била именувана од страна на *магазинот Бон* како една од 50-те Швеѓанки кои требало да го променат светот.

Личен живот
-----------

Вахтмајстер е омажена со грофот Ерик Вахтмајстер.
**Диомидовите Острови** (руски: *острова Диомида* или *острова Гвоздева*, англиски: *Diomede Islands*) — целина од два карпести острова:

* **Мал Диомид** (*Little Diomede*) им припаѓа на САД (Алјаска). На руски се нарекува *остров Крузенштерна*, а ескимското име е *Ignaluk*)
* **Голем Диомид** (*остров Ратмана*) ѝ припаѓа на Русија (Чукотски автономен округ). На ескимски се нарекува *Imaqliq* или *Inaliq*, а англискиот назив е *Big Diomede*.

Диомидовите Острови се наоѓаат во средината на Беринговиот Проток помеѓу Алјаска и Сибир. На север е Чукотското, а на југ е Беринговото Море. Островите разговорно се нарекуваат „Денешен Остров" (Големиот Диомид) и „Вчерашен Остров" (Малиот Диомид) бидејќи Голем Диомид е 21 час понапред од Малиот Диомид.

Островите се наречени по маченикот Свети Диомид, чија слава паѓа на денот кога данскиот морепловец Витус Беринг во служба на руската морнарица ги забележал пловејќи по морето.

Местоположба
------------

Помеѓу островите се протега границата на двете земји, како и меѓународната датумска граница. Границата е оддалечена околу 2 км од секој остров и лежи на местоположба 168°58'37" ЗГД. Во најтесниот тел, растојанието меѓу островите изнесува 3,8 км. На западната страна на Малиот Диомид се наоѓа селото Дајомиди (*Diomede*), кое мештаните го нарекуваат Иналик (*Inalik*).

Големиот Диомид се смета за најисточна точка на Русија.

Овие острови често се споменуваат како места низ кој би поминувал идејниот мост или тунел преку Беринговиот Проток што треба да ги поврзе Русија и Америка.

Зиме помеѓу островите се протега мост од мраз, што овозможува преминување од САД во Русија (и обратно) одејќи пешки.

Поврзано
--------

* Меѓународна датумска граница
* Чукотски автономен округ

Наводи
------

1. ↑  Житија: Светиот маченик Диомид - МПЦ (македонски)
2. ↑  „Дали ќе може да се изгради тунел од Русија до САД?". *БиБиСи Вести*. 21 октомври 2011. (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Диомидови Острови" на Ризницата ? |

* Слики од островите Архивирано на 9 мај 2008 г. (англиски)
* Мал Диомид (англиски)
* Proposed Trans-Global Идејна автомагистрала и тунел (англиски)
* Мрежна камера Архивирано на 15 јануари 2006 г.: „поглед кон иднината" (од Малиот кон Големиот Диомид)
**„Квадрат"** (англиски: *The Square*) – филм на режисерот Рубен Естлунд (кој е автор и на сценариото) од 2017 година. Главните улоги ги играат: Клас Банг (Claes Bang), Елизабет Мос (Elisabeth Moss), Доминик Вест (Dominic West), Тери Нотари (Terry Notary) итн.

Claes Bang, Елизабет Мос и Доминик Вест ѕвезда.

Синопсис
--------

Кристијан (го игра Банг) е куратор во еден музеј во Стокхолм. Тој е вовлечен во измама и во таа прилика му го крадат паричникот и мобилниот телефон. Со помош на својот соработник Мајкл (го игра Вест), тој открива каде се наоѓа телефонот и двајцата одат во зградата каде во сите станови ставаат порака со барање да му ги вратат украдените работи. Потоа, Кристијан присуствува на една забава, каде ја запознава новинарката Ен (ја игра Мос) и тие водат љубов во нејзиниот апартман. По неколку дена, Кристијан добива порака од еден ресторан дека некој оставил пакет за него, а во пакетот се украдените работи. Тој е среќен бидејќи работата е завршена успешно, но повторно добива повик од ресторанот: едно дете, кое поради пораката на Кристијан било неправедно обвинето дека е крадец, бара од него да му се извини, заканувајќи се дека животот ќе му го претвори во хаос. По некое време, детето го пречекува Кристијан во неговата зграда, но тој грубо го исфрла надвор. Малку подоцна, тој се кае и го бара детето, но тоа си заминало. Затоа, Кристијан пак оди во зградата со намера да му се извини на детето, но дознава дека семејството на детето во меѓувреме се иселило. Додека му се случуваат овие работи, една маркетиншка агенција снима провокативно видео за престојната изложба во музејот, но видеото предизвикува негодување во јавноста поради што Кристијан е принуден да даде оставка, иако тој не учествувал во изработката и одобрувањето на видеото.

Галеријата во филмот е базирана на шведската Стокхолмската палата.

Наводи
------





1. ↑  IMDb, The Square (пристапено на 9.4.2023)
Мапа на промените на границите
**Рапалскиот договор** е меѓународен договор помеѓу Кралството СХС и Кралството Италија, со кој е решено т.н. јадранско прашање - воспоставување на граници после војната на источното јадранско крајбрежје помеѓу двете кралства. Договорот е потпишан на 12 ноември 1920 година во градот Рапало, близу Џенова.

Преглед
-------

После крајот на Првата светска војна Италијанците сакале да ја присвојат областа која силите на Антантата им ја ветиле на Лондонскиот договор од 1915 година, која областа веднаш по крајните воени операции ја окупирале.
После бројните несогласувања и закани ја напуштиле Париската мировна конференција. Италијанците под водство на премиерот Џовани одлучиле спорот да го решат со договор со јужнословенската страна (Кралството СХС).

Претставниците на Кралството СХС биле спремни на компромис, затоа што државата била економски исцрпена и не можела да го користи окупираното јадранско пристаниште, а после и поразот на Вудро Вилсон на изборите, ја изгубиле и поддршката на САД.

Последици
---------

По договорот Италија ги предала областите: Горица, Градишка, дел од Крањска и остатоци од Лошињ, Црес, Лостово, Палагружа и Сушак, вкупно околу 10.000 км² територија. Риека како слободна држава станала независна држава. Повеќе од половина милион Хрвати и Словенци живееле надвор од границите на Кралството СХС.

Поврзано
--------

* Рапалски договор (1922)
**„Проектот Флорида"** (англиски: *The Florida Project*) — американски филм од 2017 година, во режија на Шон Бејкер (Sean Baker), кој е автор и на сценариото, заедно со Крис Бергоч (Chris Bergoch). Главните улоги ги толкуваат: Вилјем Дефо (Willem Dafoe), Бруклин Принс (Brooklynn Prince), Брија Винаите (Bria Vinaite), Кристофер Ривера (Christopher Rivera), Мела Мурдер (Mela Murder) и Валерија Кото (Valeria Cotto). Филмот, чиј наслов е инспириран од изворното име на забавниот парк Дизниленд, наишол на поволни критики, особено за режијата на Бејкер и за глумата на Принс и Дефо. Американското здружение на филмските критичари и Американскиот филмски институт го вброиле филмот меѓу десетте најдобри филмови на годината; Дефо бил номиниран за наградите „Оскар", „Златен глобус" и БАФТА за најдобра машка споредна улога, додека Принс ја освоила наградата на критичарите за најдобра млада глумица.

 Шон Бејкер

Синопсис
--------

Хејли (ја игра Винаите) е самохрана млада мајка која живее со шестгодишната ќерка Муни (ја игра Принс) во еден комплекс на алартмани во Флорида, во близината на Дизниленд. Таа е невработена и прима социјална помош, а заработува и така што препродава разни нешта. Одвреме-навреме, кога ќе остане без пари, таа дури и се проституира. Со комплексот управува менаџерот Боби, кој е заштитнички настроен кон Хејли и постојано се обидува да ѝ помогне. Муни го минува времето со нејзиите другарчиња: детето Скути (го игра Ривера) и девојчето Џенси (го игра Кото). Тие постојано прават разни неволји, но еден ден предизвикуваат пожар во една напуштена зграда во околината. Тогаш, мајката на Скути, Ешли (ја игра Мурдер) дознава за инцидентот и му забранува да се дружи со Муни, а таа го прекинува дружењето со Хели. Хејли се обидува да го обнови пријателството со Ешли, но кога таа ја обвинува за проституцијата, Хејли сурово ја претепува. Меѓутоа, социјалната служба дознава за проституирањето на Хејли и доаѓа со полициска придружба и со налог за одземање на Муни. Кога сфаќа дека ќе биде одделена од мајка си, Муни бега кај Џенси, која пак ја поведува на прошетка во Дизниленд.

Наводи
------

1. ↑  HRT, The Florida Project, američki film (15) - Večer tisuću nagrada (пристапено на 5.11.2020)
**„Мостот"** (српскохрватски: *Мост*) — филм на режисерот Хајрудин Крвавац од 1969 година. Главните улоги ги играат: Велимир Бата Живоиновиќ, Слободан Перовиќ, Борис Дворник, Реља Башиќ.

Синопсис
--------

За да ја запрат германската офанзива, партизаните испраќаат елитна екипа од стручњаци за експлозиви, предводени од Тигар (го игра Живоиновиќ) со цел да го урнат еден мост од стратегиска важност. Освен што го чува германската војска, мостот се смета за неуништлив, а единствениот човек кој ги знае неговите слаби точки е архитектот (го игра Перовиќ) што го изградил. Меѓутоа, тој се двоуми дали да соработува со партизаните зашто му е жал да го види уништено своето ремек дело...

Наводи
------

1. ↑  Мост (пристапено на 11.1.2023)
**Златица** (бугарски: *Златица*) — град во Западна Бугарија, административен центар на општината Златица во Софиската Област. Има население од околу 4.517 жители (2022).

Географија
----------

Златица се наоѓа на 70 километри источно од главниот град Софија и 52 километри западно од Карлово на подбалканскиот пат. Се наоѓа на 680 мнв во средишниот дел на Златишко-Пирдопската Котлина.

Историја
--------

Златица е стара населба. Се верува дека околината била населена уште од праисторијата. Некои извори ги спомнуваат Римјаните како основачи на градот. Првата пишана информација е во познатата Виргинска грамота на бугарскиот цар Константин Асен (1257–1277), каде што се споменува населба што постоела под ова име. Градот го добил името **Златица** бидејќи во областа се добивало злато.

Наводи
------

1. ↑  Община Златица - История(бугарски)

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општина Златица

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Успение на Пресвета Богородица** или **Свети Никола Летен** (грчки: *Κοιμήσεως της Θεοτόκου*) — црква во селото Јановени, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.

Опис
----

Црквата е изградена врз постарата „Св. Никола". Камениот натпис го дава датумот 18 септември 1903 г. — веројатно датумот на изградба. Храмот е уникатен по двојната женска црква — кат за девојките и кат за мажените жени. Внатре има богато изрезбан и насликан иконостас и владички престол. Двокатната камбанарија е изградена во 1903 г. од истите мајстори чие дело е камбанаријата на „Св. Матрона" во Пилкати. Во црквата има бакарно кандило на кое пишува „Василис Стефос го подарува на Свети Никола 1769. Село Калугер".

Галерија
--------

* „Јован Крстител" „Јован Крстител"
* „Св. Петар и Павле", 1827 г. „Св. Петар и Павле", 1827 г.
* Плаштеница Господова Плаштеница Господова

Поврзано
--------

* Костурска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3  „Γιαννοχώρι - Λιβαδοτόπι". Ελλάδος Περιήγηση. Посетено на 23 декември 2015.
2. ↑  „Μνημεία και Ιστορικοί Τόποι". Δήμος Νεστορίου. Посетено на 23 декември 2015.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Успение на Пресвета Богородица" - Јановени на Ризницата ?
**Гашербрум I** (урду: گاشر برم -1; упр. кин.: 加舒尔布鲁木I峰; трад. кин.: 加舒爾布魯木I峰; пинјин: *Jiāshūěrbùlǔmù I Fēng*), познат и како **Скриениот врв** или **К5** — 11-ти највисок врв на Земјата, сместен на границата помеѓу Пакистан и Кина. Во Пакистан се наоѓа во регионот Гилгит-Балтистан и во регионот Ксинјанг во Кина. Гашербрум I е дел од планинскиот масив Гашербрум, сместен во регионот Каракорам на Хималаите]]. За името Гашербрум често се вели дека значи „Сјаен Ѕид", поради големата сличност со соседниот врв Гашербрум IV; но всушност името доаѓа од зборот „rgasha" (прекрасно) и „brum" (планина) на јазикот Балти, што би значело „прекрасна планина".

Искачувања
----------

Првото успешно искачување било остварено на 5 јули 1958 година од страна на Пит Шунинг и Енди Куфман, членови на осумчлената американска група под водстсво на Николас Б. Клинч. Останатите членови биле Ричард К. Ирвин, Том Невисон, Том Мекормак, Боб Свифт и Џил Робертс.

Наводи
------

1. ↑

Надворешни врски
----------------

* peakware.com  Архивирано на 27 април 2010 г.
* everestnews.com
* summitpost.org
* climbing.about.com
* gasherbrum1.org  Архивирано на 29 октомври 2012 г.
* britannica.com

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Осумилјадници |
| --- |
|  |
| 
* Еверест
* К2
* Кангченѕунга
* Лоце
* Макалу
* Чо Оју
* Даулагири
* Манаслу
* Нанга Парбат
* Анапурна
* Гашербрум I
* Брод Пик
* Гашербрум II
* Шишапангма

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 315522440
* LCCN: sh85053411
* GND: 4024831-8
* NKC: ge271688

 |

 |
**Пирдоп** (бугарски: *Пирдоп*) — град во Западна Бугарија, административен центар на општината Пирдоп во Софиската Област. Има население од околу 6.700 жители (2022).

Географија
----------

Пирдоп се наоѓа на 70 километри источно од главниот град Софија и 52 километри западно од Карлово на подбалканскиот пат. Се наоѓа на 696 мнв во средишниот дел на Златишко-Пирдопската котлина. Теренот на кој е изграден градот има благ наклон од североисток кон југозапад и го минува Пирдопската Река, притока на Тополница.

Историја
--------

Во околината на Пирдоп се пронајдени траги од населување за време на неолитот и тракиската ера, како и остатоци од значајна доцноантичка и раносредновековна населба. На 5 километри североисточно од денешниот град се наоѓал манастирот „Свети Илија", чиј дел се урнатините на Еленската базилика, кои се зачувани и денес. Манастирот бил значаен книжевен центар и функционирал до крајот на 18 век. Во него веројатно е составен Пирдопскиот апостол, еден од значајните споменици на среднобугарската литература, датиран во 12 век.

За прв пат се споменува во османлиски документ од 1430 година под името **Пуротобабинче**. Кон крајот на 17 век во градот имало ќелијно училиште, неговите жители учествувале во Чипровското востание, а локалниот даскал Георги ги составил во 1698 година Протопопинскиот и Тихомирмирскиот Дамаскин. Во 17-18 век Пирдоп станал голем центар за сточарство и преработка на волна со стотици работилници. Во 1841 година, жителите на градот биле ослободени од ангарија. Во 1840 година било отворено училиште, кое од 1853 година било класно, а во 1863 година - женско училиште. Читалиштето бил основано во 1869 година.

Во 1869 година во градот бил формиран комитет на Внатрешната револуционерна организација. Жителите на Пирдоп учествувале во српско-турската војна, во Ботевата чета и во Бугарското ополчение. Градот бил ослободен на 21 декември 1877 година од Дваесет и првиот Донски полк.

Наводи
------

1. ↑  Научноинформационен център „Българска енциклопедия". Голяма енциклопедия „България". Том 9. София, Книгоиздателска къща „Труд", 2012. ISBN 9789548104319. с. 3415 – 3416.

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општина Пирдоп

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |