**Пристаништето Хајдарпаша** (турски: *Haydarpaşa Limanı*) — товарно пристаниште, ро-ро и контејнерски терминал, сместен во Хајдарпаша, Истанбул, Турција на јужниот влез на Босфорот. Со пристаништето управува Турските државни железници (ТЦДД) и служи како заднина која ги вклучува најразвиените индустриски области во земјата.

Тоа е второ по големина пристаниште во регионот Мармара  и со годишен обем на карго повеќе од шест милиони метрички тони (МТ), и четвртото по големина пристаниште по Мерсин, Амбарли и Измит.

Историја
--------

Изградбата на пристаништето ја започнала Анадолска железница на 20 април 1899 година. Компанијата управувала со пристаништето сè додека новата Турска Република не го купила на 24 мај 1924 година. На 31 мај 1927 година, управата на пристаништето била предадена на Државните железници на Турција, која е под контрола на Министерството за јавни работи.

На 5 февруари 1953 година започнал проект за проширување на пристаништето Хајдарпаша. Првиот дел од продолжувањето бил завршен во 1954 година, а остатокот во 1967 година.

Пристанишни објекти
-------------------

 Пристаништето Хајдарпаша гледано од Четвртиот двор на палатата Топкапи
Пристаништето има 21 сидришта заедно со два големи кејови. Сидриштата се специјализирани за одредени пристанишни индустрии, со еден за сервисирање на моторни чамци со должина од 150 м, два за сув товар (должина од 430 м), 8 за големи товари од големи димензии (од 160 до 334 м), 3 средни - големи лежишта за големи товари (помеѓу 50 и 97 м), два ро-ро терминали (141 и 164 м) и, конечно, 5 терминали за контејнери (помеѓу 295 и 350 м). Длабочината на водата на кејовите варира помеѓу 5 и 10 м. Пловилата во пристаништето се заштитени со два бранители од секакви ефекти предизвикани од времето и морето.

### Терминал за контејнери

Пристаниште Хајдарпаша
Вкупниот капацитет за ракување со контејнерите на петте терминали за контејнери е 1.700 пловни објекти годишно. Операции се вршат од страна на 4 кранови од 40 тони на капацитет, 18 кранови (40 тони на капацитет), 9 (25 до 42 тони) и 8 виљушкари (8 до 10 тони). Девет кранови на крајбрежјето и дворот (3 до 35 тони), 6 подвижни кранови (од 5 до 25 тони), 8 стандардни и 30 мали маскирани виљушкари се исто така достапни.

Просторот за контејнерски терминал е скоро 100.000 m² со капацитет за одржување од 15,000 еквивалентни единици од дваесет стапки (ДЕУ). Годишниот капацитет за управување со пристаништето е 750,000 ТЕУ Товарна контејнерска станица од 3.600 м² е достапна зад кејот со контејнери. Покрај отворениот простор за складирање од 313,000 m² и покриената површина од 21,000 m², постои терминал за контејнерско копно надвор од пристаништето во Ѓузтепе за редење на празните контејнери. Зафаќа површина од 55.000 м² со капацитет за одржување од 52,800 ТЕУ.

### Ро-ро терминал

Ро-ро терминалот може да прими 360 пловни објекти годишно и да управува со 410 000 тони товар, 65 000 камиони и 60 000 автомобили годишно. Постои двонеделното ро-пакс товарна и патничка фериботска служба помеѓу пристаништата ајдарпаша и Чорноморск, Украина.

### Општа опрема за ракување со товар

На пристаништето, годишно може да се сервисираат 1.134 општи товарни бродови. Пловечките занаети се состојат од еден пловечки кран со капацитет од 250 тони, 17 крајбрежни и дворни кранови (од 3 до 35 тони), 17 подвижни кранови (од 5 до 25 тони), 67 генерални товарни виљушкари (од 2 до 5 тони), еден натоварувач, 6 терминални трактори, 25 приколки (40 тони), 10 приколки (20 тони).

### Објекти за масовно ракување

Две летала служат за сообраќај на суво количество до 79 пловни објекти годишно. Силос за жито со капацитет од 34.000 тони што му припаѓа на Турскиот житен одбор (ТМО) е достапен и има подвижна врска со кејот.

### Терминал за железнички ферибот

Железнички траект *Демириоло III*
Железничкиот терминал и траектите се возат помеѓу Сиркеџи и Хајдарпаша, двете страни на Босфорот. Секој од трите железнички траекти со капацитет од 480 тони може да пренесе 14 железнички вагони.

Наводи
------

1. ↑  „TCDD Teşkilat Yapısı-Liman İşletme Müdürlüğü". TCDD. Архивирано од изворникот на 2010-08-21. Посетено на 2010-08-12.
2. 1 2  „Ports of Turkey - Port of Haydarpaşa". *Cerrahoğulları Shipping*. Архивирано од изворникот на 2009-05-27. Посетено на 2007-05-20.
3. ↑  Baysal, M. Emin; Mehmet Uygur; Bilal Toklu (2004). „A Study of the Relative Efficiency of TCDD Ports, using Data Envelopment Analysis" (PDF). *J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ*. **19** (4): 437–442. Архивирано од изворникот (PDF) на May 9, 2007.
4. ↑  TCDD Haydarpaşa Limanı Архивирано на 10 мај 2007 г. (турски)
5. ↑  Yenidünya, Zafer (2006-06-12). „(TUR-C8.32) - TCDD Limanları - Haydarpaşa Limanı". *Wow Turkey*. Архивирано од изворникот на 2022-01-22. Посетено на 2021-04-01.
6. ↑  http://opolat.pau.edu.tr/docs/Performance%20Evaluation%20of%20Container%20Terminal%20Operations.
7. ↑  „Haydarpaşa Port". *Turkish State Railways*. Архивирано од изворникот на 2007-05-17. Посетено на 2021-04-01.