Врбинка (род)

**Врбинка** (науч. *Verbena*) — род од во семејството на врбинките (*Verbenaceae*). Таа содржи околу 250 видови годишни и повеќегодишни зелјести или полудрвенести цветни растенија. Повеќето видови потекнуваат од Јужна Америка и Азија.

Опис
----

Листовите се обично спротивно распоредени, едноставни и кај многу видови влакнести, честопати многу густо. Цветовите се многубројни, а цветовите се мали и имаат 5 ливчиња. Некои нијанси најчесто се сини, но можат да бидат бели, розови или виолетови, особено кај сортите.

Родот може да се подели на диплоидни од северноамериканските и полиплоидни од јужноамериканскиот род, и двата со седум хромозоми. Европските видови потекнуваат од северноамериканските. Изгледа дека врбинката, како и сродната мок на врбинката ( *Glandularia* ) потекнуваат од група на видови произволно класифицирани во семејството *Junellia*; двата рода до 1990-те најчесто беше сместена во семејството Verbenaceae. Интергенеричкиот хлоропласен пренос на генот со помош на неодреден механизам - иако веројатно не е хибридизација - се случил најмалку двапати од врбинка до *Glandularia*, помеѓу предците на современите јужноамерикански родови и од неодамна, помеѓу V. orcuttiana или V. hastata и G. bipinnatifida. Покрај тоа, неколку видови врбинка се од природно хибридно потекло; познатата градинарска врбинка има потполно матно потекло. Односот на овие тесно поврзани групи затоа е тешко да се реши со стандардни методи на пресметковна филогенетика.

Одгледување
-----------

Врбинка со виолетов врв ( *v. Bonariensis* ) како украсно растение
Некои видови, хибриди и сорти на врбинка се користат како украсни растенија. Тие се отпорни на суша, издржуваат целодневно и делумно изложување на сонце и им одговараат добро исушена просечна почва. Растенијата обично се одгледуваат од семиња.

Тие се ценети во градинарството на пеперутки во погодна клима, привлекувајќи ги Lepidoptera, како што се колибри, чоколадниот албатрос или сината ластовица, особено *V. officinalis*, која исто така се одгледува како медоносно растение.

„The English Physitian" Други цели
----------------------------------

Врбинката долго време се користела во билната медицина и народната медицина, најчесто како билен чај. Англискиот лекар Николас Калпепер во своето дело „Англискиот лекар" од 1652 година пишува за неговата примена во народната медицина. Меѓу другото, може да дејствува како галактогог (придонесува за лактација) и може да биде аналоген на полните стероиди. Исто така понекогаш се користела и за абортуси. Врбинката е наведена како едно од 38-те растенија кои се користат за подготовка на Цветна есенција  еден вид на алтернативна медицина промовирана поради своите влијанија врз здравјето. Меѓутоа, според податоците од истражувањето за ракот во Британија, „нема научни докази дека цветните есенции можат да контролираат, излечат или спречат било каков вид на болест, вклучувајќи го и рак".

Етеричните масла од различни видови, воглавно обичната врбинка, се продаваат како „шпанско масло од врбинка". Сметана за инфериорна во однос на маслото од лимонска врбинка во парфимеријата, тоа е од комерцијално значење за билната медицина и се чини дека е перспективен извор за лекови. *Verveine*, познатата зелена течност од регионот Ле Пиј ан Веле (Франција) е збогатена со вкусот на овие врбинки.

Во културата
------------

Врбинка (V. officinalis) од *германската флора во Абилдунген од* Јохан Георг Штурм и Јакоб Штурм, 1796 година.
Врбинката долго време била поврзувана со божествените и други натприродни сили. Била нарекувана „солзите на Изида" во древниот Египет, а подоцна била наречен „солзите на Хера". Во Стара Грција, таа била посветена на Еос. На почетокот на христијанската ера, народната легенда вели дека V. officinalis била користена за намирување на раните на Христос после неговото симнување од крстот. Како последица на тоа, се нарекувала „света трева" или (на пример, во Велс) „ѓаволски отров".

На викторијанскиот јазик, цветовите на врбинката имале двојно значење шарм и сензуалност.

Галерија
--------

* (V. bracteata)(V. bracteata)
* ВрбинкаВрбинка
* Специјална врбинкаСпецијална врбинка
* (В. строга)(В. строга)
* Lemon verbena, Aloysia citrodora (порано во Lippia), близок роднина на вистинската врбинкаLemon verbena, Aloysia citrodora (порано во Lippia), близок роднина на вистинската врбинка

Надворешни врски
----------------


1. ↑  „Genus: *Verbena* L.". *Germplasm Resources Information Network*. United States Department of Agriculture. 2004-01-29. Посетено на 2011-08-29.
2. ↑  „*Verbena* L.". *Plants of the World Online*. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 14 May 2021.
3. ↑  S. M. Botta, S. Martinez & M. E. Mulguta de Romero (1995). „Novedades nomenclaturales en Verbenaceae" [Nomenclatural revisions in Verbenaceae]. *Hickenia*. **2**: 127–128.
4. ↑  Yao-Wu Yuan & Richard G. Olmstead (2008). „A species-level phylogenetic study of the *Verbena* complex (Verbenaceae) indicates two independent intergeneric chloroplast transfers". *Molecular Phylogenetics and Evolution*. **48** (1): 23–33. doi:10.1016/j.ympev.2008.04.004.
5. ↑  D. S. Vohra (2004). *Bach Flower Remedies: A Comprehensive Study*. B. Jain Publishers. стр. 3. ISBN 978-81-7021-271-3. Посетено на 2. 9. 2013. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)
6. ↑  „Flower remedies". Cancer Research UK. Посетено на 10. 12. 2016. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
7. ↑  „Language of Flowers - Flower Meanings, Flower Sentiments". *www.languageofflowers.com*. Архивирано од изворникот на 24. 11. 2016. Посетено на 26 ноември 2016. Проверете ги датумските вредности во: `|archive-date=` (help)