**Лајза Меј Минели** (англиски: *Liza Minnelli*; родена на 12 март 1946 година) ― американска актерка, пејачка, танчерка и кореограф. Таа спаѓа во групата уметници наградени со Еми, Греми, Оскар и Тони (EGOT).  Лајза Минели е витез на француската Легија на честа.

Ран живот
---------

Лајза Минели е родена на 12 март 1946 година во Лос Анџелес. Таа е ќерка на Џуди Гарланд и Винсенте Минели. Своето филмско деби го направила на тригодишна возраст, во филмот *Во старото добро лето*.  Нејзините родители се развеле во 1951 година, а во 1952 година нејзината мајка се омажила за Сидни Луфт. Дел од детството го поминала во Скарсдејл, Њујорк, а во 1961 г. се преселила во Њујорк, каде што ја започнала својата кариера како глумица во музички театар, изведувач во ноќен клуб и почнала да се занимава со традиционална поп музика.

Кариера
-------

### Театар

Своето професионално деби на сцената Лајза го направила во 1963 година во Оф-Бродвеј мјузиклот *„Најдобра стапка кон напред,*  а во 1965 година за улогата во *Флора - црвената закана* ја добила наградата Тони за најдобра актерка во мјузикл. Со овој мјузикл започнала нејзиниот доживотна соработка со Џон Кандер и Фред Еб. Тие напишале, продуцирале или режирале многу идни сценски дела и телевизиски серии на Лајза Минели и ѝ помогнале да ја изгради нејзината сценска личност, меѓу кои се и песните кои ѝ ја дефинирале кариерата („New York, New York", „Cabaret" и „Maybe This Time").  Таквата сценска личност и нејзиниот стил на изведба придонеле да добие статус на трајна геј икона.

Таа се враќала на Бродвеј во неколку наврати, вклучувајќи го и *The Act* (1977), за кој ја добила својата втора награда Тони, како и *Лизгалиштето* (1984) и *Лиза во Палатата...* (2008).

### Музика

Минели музичката кариера ја започнала во младоста како пејачка во ноќни клубови, а во професионален ноќен клуб дебитирала на 19-годишна возраст во хотелот Shoreham во Вашингтон. Поради успехот на настапите во живо снимила неколку албуми со Capitol Records: *Liza! Liza!* (1964), *It Amazes Me* (1965), и *There Is a Time* (1966).

Од 1968 до 1970-тите, ги снимила албумите *Liza Minnelli* (1968), *Come Saturday Morning* и *New Feelin'* (во 1970) за A&amp;M Records. Со Columbia Records ги објавила *The Singer* (1973) и *Tropical Nights* (1977).

Од 1988 до 1990 година, била на турнеја со Френк Синатра и Семи Дејвис Џуниор во *Frank, Liza & Sammy: The Ultimate Event*.

Во 1989 година, Минели соработувала со Pet Shop Boys за албумот *Results*. Албумот се нашол на топ 10 листата во ОК и на топ листите во САД. Од овој албум се песните: „Losing My Mind"; „Don't Drop Bombs"; „So Sorry, I Said"; и „Love Pains". Истата година, во живо на церемонијата за доделување Греми ја извела „Losing My Mind" и ја добила наградата Греми легенда (првите награди за Греми легенда биле доделени во 1990 година на Минели, Ендрју Лојд Вебер, Смоки Робинсон и Вили Нелсон). Со оваа награда, таа се приклучила во групата од 16 уметници (во која покрај другите се композиторот Ричард Роџерс, Вупи Голдберг, Барбра Стрејсенд и Џон Гилгуд) кои освоиле Еми, Греми, Тони награда и Оскар.

По пауза поради сериозни здравствени проблеми, Минели се врати на концертната сцена во 2002 година со *Liza's Back.*

Минели во 2009 година била номинирана за најдобар традиционален поп вокален албум за *Liza's at the Palace...!*, заснован на нејзиното хит шоу на Бродвеј. Минели на 21 септември 2010 година, издала албум на издавачката куќа Decca Records насловен како *Confessions.* Од 2010-тите, избегнува да одржува големи концерти.

### Филм

 Како Сели Боулс во *Кабаре*
Првото појавување на Минели на филм е како бебе во последната сцена од филмот во кој глумела нејзината мајка *Во старото добро лето* (1949). Нејзина прва професионална филмска улога бил во *Charlie Bubbles* (1967), единствен филм на Алберт Фини како режисер и глумец, а четири години претходно, го позајмувала гласот во анимираниот филм *Враќање во Оз*, кој е продолжение на *Волшебникот од Оз*. Филмот бил објавен во Велика Британија во 1972 година.

Лајза Минели се појавила во *Стерилна кукавица* (1969) во улога на Пуки Адамс, сиромашна, ексцентрична тинејџерка. За улогата била номинирана за Оскар за најдобра глумица во главна улога. Таа играла уште еден ексцентричен лик во *Кажи дека ме сакаш, Џуни Мун* (1970), во режија на Ото Премингер.

Најпозната улога на Лајза Минели е улогата на Сели Боулс во филмската верзија на *Кабаре* (1972). За улогата Минели освоила Оскар за најдобра женска улога, како и награда Златен глобус, наградата БАФТА, наградата Сен Жорди и награда Дејвид ди Донатело за најдобра странска актерка.

Минели глумела во три неуспешни филмови во рок од три години, а *Variety* во 1978 година навел дека таа е прв избор за неуспех на благајните. Прв филм бил *Среќна дама* (1975), потоа работела со татко ѝ во *„Прашање на време*" (1976), во кој глумела заедно со Ингрид Бергман, а конечно *Њујорк, Њујорк* (1977), од кој потекнува нејзината најпозната песна. 

Оттогаш, Минели поретко се појавувала на филм, но нејзиниот следен филм, *Артур* (1981), бил голем хит. Глумела и во *Rent-A-Cop* и *Arthur 2: On the Rocks* (и двете 1988) и *Steping Out* (1991). Глумела и во *Ох во Охајо* (2006).

За *Среќна дама*, *Њујорк, Њујорк* и *Артур* била номинирана за Златен глобус за најдобра актерка во филм - мјузикл или комедија.

Дискографија
------------

Студиски албуми
* Liza! Liza! (1964)
* It Amazes Me (1965)
* There Is a Time (1966)
* Liza Minnelli (1968)
* Come Saturday Morning (1969)
* New Feelin' (1970)
* The Singer (1973)
* Tropical Nights (1977)
* Results (1989)
* Gently (1996)
* Confessions (2010)

Награди и номинации
-------------------

| година | Награда | Категорија | Номинирана работа | Резултат | Уп. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1969 | Оскар | Најдобра актерка | *Стерилна кукавица* | Номинирана |  |
| 1972 | *Кабаре* | Победничка |
| 1973 | Награда Еми за ударен термин | Извонредни перформанси во вариетет | *Кралски гала вариетет* | Номинирана |  |
| Извонреден специјален вариетет | *Лајза со З* | Победничка |
| 1980 година | Извонредна вариетет програма | *Голди и Лиза заедно* | Номинирана |
| 1987 година | Извонреден информативен специјал | *Минели на Минели: Лајза се сеќава на Винсенте* | Номинирана |
| 1993 година | Извонредни перформанси во вариетет програма | *Лајза Минели: Во живо од Radio City Music Hall* | Номинирана |
| 1965 година | Награда Тони | Најдобра главна женска улога во мјузикл | *Флора Црвената закана* | Победничка |  |
| 1974 година | Специјална награда Тони | *Лиза во зимската градина* | Honored |
| 1978 година | Најдобра главна женска улога во мјузикл | *Чин* | Победничка |
| 1984 година | Најдобра главна женска улога во мјузикл | *Лизгалиште* | Номинирана |
| 2009 година | Најдобар специјален театарски настан | *Лајза е во Палатата.* *.* *.* | Победничка |  |
| 1990 година | Греми награди | Награда за Греми легенда | Лиза Минели | Honored |  |
| 1997 година | Најдобра традиционална поп вокална изведба | *Gently* | Номинирана |  |
| 2010 година | *Liza's at The Palace...!* | Номинирана |  |

Поврзано
--------

* Список на личности кои освоиле Оскар, Еми, Греми и Тони

Наводи
------

1. ↑  „Liza Minnelli Opens 3-Week Carnegie Date". *The New York Times*. May 31, 1987. ...and her voice -- a ripe, rounded alto whose physical qualities remain uncannily reminiscent of her mother, Judy Garland...
2. ↑  „Liza Minnelli receives Legion of Honour award". *BBC News* (англиски). 2011-07-12. Посетено на 2021-01-25.
3. ↑  Schechter, Scott (2006). *Judy Garland: The Day-by-day Chronicle of a Legend* (англиски). Rowman & Littlefield. ISBN 978-1-58979-300-2.
4. ↑  Giunta, Edvige (2002). *The Milk of Almonds: Italian American Women Writers on Food and Culture*. Feminist Press. стр. 30–. ISBN 978-1-55861-453-6.
5. ↑  Scott Schechter (2004): *The Liza Minnelli Scrapbook*, pp. 12–13.
6. ↑  Scott Schechter (2004): *The Liza Minnelli Scrapbook*, p. 47.
7. ↑  James Leve (2009): *Kander and Ebb*, p. 20.
8. ↑  
Sources:
9. ↑  Liza Minnelli's "Confessions" CD Due in September; Artwork Revealed Архивирано на {{{2}}}.. Playbill.com (May 11, 2010). Retrieved on April 2, 2012.
10. ↑  Bernstein, Jacob (August 8, 2012). „Fire Island′s Got Talent". *The New York Times*. Посетено на July 17, 2018.
11. ↑  Hetrick, Adam (June 30, 2018). „Liza Minnelli Joins Michael Feinstein for Intimate Concert and Conversation Tonight". *Playbill*. Посетено на July 17, 2018.
12. ↑  „Liza Minnelli Returns to the Stage with a Touching Tribute". *Broadwayworld*. July 2, 2018. Посетено на July 17, 2018.
13. ↑  Quintos, Michael (July 6, 2018). „BWW Review: Liza Minnelli and Michael Feinstein Perform Together at OC's Segerstrom Center". *Broadwayworld*. Посетено на July 17, 2018.
14. ↑  Abramovitch, Seth (June 25, 2018). „What Is Going On With Liza Minnelli? Longtime Collaborator Opens Up About Her Health". *Broadwayworld*. Посетено на July 17, 2018.
15. ↑  „1981 Domestic Grosses". *Box Office Mojo*.
16. ↑  Scott Schechter (2004): *The Liza Minnelli Scrapbook*, p. 87.
17. ↑  „THE 45TH ACADEMY AWARDS - 1973". *Oscars.org*. Посетено на April 22, 2020.
18. ↑  „Liza Minnelli - Emmy Awards, Nominations, and Wins". *emmys.com*. Архивирано од изворникот на August 12, 2016. Посетено на April 22, 2020.
19. ↑  „Babyface, Celine Dion Dominate Grammy Nominations". E!. January 7, 1997. Посетено на February 4, 2010.
20. ↑  Partridge, Kenneth (December 2, 2009). „Nominees for 2010 Grammy Awards Announced – Full List". Spinner.com. Посетено на December 29, 2009.

Надворешни врски
----------------

* Лајза Минели на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Liza Minnelli at the Internet Broadway Database
* Liza Minnelli at the Internet Off-Broadway Database
* Liza Minnelli at Playbill Vault
* Лајза Минели — AllMovie (англиски)
* Liza Minnelli interview with KVUE-TV in 1988 about *Arthur 2: On the Rocks* from Texas Archive of the Moving Image

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 24788019
* LCCN: n50041772
* ISNI: 0000 0001 1022 8744
* GND: 118939076
* SELIBR: 285847
* SUDOC: 035421800
* BNF: cb138975497 (податоци)
* BIBSYS: 90700510
* MusicBrainz: 34cdf83c-0ba8-4411-814f-c3ef44588521
* NLA: 35820671
* NDL: 00621136
* NKC: xx0030767
* BNE: XX857832

 |

 |