**Раково** (грчки: *Κρατερό*, *Кратеро*, до 1926 г. *Ράκοβο* или *Ράκοβον*, *Раково* или *Раковон*) — село во Леринско, Егејска Македонија, Грција, денес во Општина Лерин, Западна Македонија. Во 2001 г. селото имало 151 жител.

Географија
----------

Селото е сместено 15 км северозападно од општинскиот центар Лерин и на 8 км западно од Долно Клештино на Ракова Река (Кратериотико Рема) на планината Пелистер близу до границата со Р Македонија.

Историја
--------

### Во Османлискoто Царство

Рушевини на Раково опожарено во репресалиите по Илинденското востание
На почетокот од XX век Раково е чисто македонско село во Битолската каза. Во 1861 г. Јохан фон Хан на етничката карта на долината на Вардар го означува Раково како македонско село. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика") во 1900 г. Раково има 850 жители.

На почетокот на XX век сите жители на Раково припаѓаат на Цариградската патријаршија. По податоци на Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne") во 1905 г. в селото има 640 Македонци кои живеат под грчка пропаганда.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Раково се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 74 куќи.

Според грчки извори, за време на Илинденското востание четите на ТМОРО вршеле притисок врз селаните да преминат во Бугарската егзархија. Откако селаните тоа го одбиле, една чета на ТМОРО им се заканила дека ќе им го запали селото. Селскиот свештеник Папа Димитриос и двајца селани, К. Трајану и Ј. Константину, биле убиени, а петмина други селани биле претепани. Подоцна, една чета на ТМОРО повторно влегла во Раково и го убила свештеникот Митанидис, претседателот на селото Ставрос Малијоргос и потпретседателот Јоргос Биковитис.

На почетокот од август 1903 година (стар стил) турските војски го нападнале селото во склоп на нивните напори за задушување на Илинденското востание, при што запалиле и уништиле 100 од 120 куќи во Раково. Георги Поп Христов во своите спомени пишува дека турската милиција го запалила селото, при што старците, жените и децата избегале во шумата. Христо Силјанов исто така пишува дека на почетокот на август 1903 година востаниците имале борба со турската војска, при што турската војска била задржана сè додека не се повлекло населението.

Во 1907 година селото повторно било запалено од четите на ВМОРО.

### Во Грција

За време на Балканските војни селото е окупирано од грчките единици и останува во Грција по Букурешкиот мировен договор. Во 1913 г. селото имало 1.008 жители, во 1920 г. 299 семејства со 811 жители, а во 1928 г. — 740 жители. Во 1926 г. е преименувано во Кратерон. Во 1932 г. во селото живеат 201 македонско семејство, а во 1945 г. 950 жители, сите наводно веќе погрчени. Пописот од 1951 г. покажува 719 жители.

Во 1947 година, за време на Грчката граѓанска војна, селото повторно било запалено.

Црквата во Раково „Свети Никола" е изградена во 1843 година. Селската слава е на 7 јули.

Личности
--------

Васил Малогеоргиев (Василис Малио Јоргос) и Константин Бојковски (Константинос)
* Иван Кафеџијата (? - 1903) — македонски револуционер, војвода на ВМОРО
* Лазо (Λάζος) — андартски деец, братучед на Павле Илиев и помошник на капетан Мораитис
* Михаил Раковчето (Μιχαήλ Ρακόβου) — грчки андартски деец, куриер и водач на чети
* Павле Илиев (Павлос Раковитис, ? - 1908) — андартски капетан
* Петар Ив. Атанасов (1878 - ?) — македонско-одрински ополченец, Втора чета на Деветтата велешка дружина
* Трајче Грујоски — Павле (1921-2016), македонски партизан и политичар
* Гавро Пановски-Јуноша (1923-2014) — припадник на македонското националноослободително движење

Наводи
------

1. ↑  Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ράκοβο -- Κρατερό
2. ↑  Croquis der westlischen Zurflüsse des oberen Wardar von J.G. von Hahn. Deukschriften der k Akad. d wissenseh. philos. histor. CIX1Bd, 1861.
3. ↑  Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 236.
4. ↑  Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 168-169.
5. ↑  Михајловски, Роберт, уред. (2017). *Етнографска карта на Битолскиот вилает* (PDF). Каламус. стр. 13.
6. ↑  Георги Попхристов, "Революционната борба в Битолския окръг"
7. ↑  "Освободителнитѣ борби на Македония", том I Илинденското възстание, Издателство на Илинденската организация, София, 1933, 309 стр.
8. ↑  „Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971". Архивирано од изворникот 20 јуни 2012. Посетено на 20 јуни 2012.
9. 1 2  Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр. 169.
10. ↑  „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав", Главно управление на архивите, 2006, стр.69.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Лерин |
| --- |
|  |
| ОЕ Долно Клештино | 
* Асаново
* Битуша
* Буф
* Горно Каленик
* Горно Клештино
* Долно Каленик
* Долно Клештино
* Клабучишта
* Кладороби
* Негочани
* Нов Кавказ 1
* Опсирино
* Орта Оба
* Раково
* Сакулево
* Света Петка

 |
|  |
| ОЕ Кучковени | 
* Бел Камен
* Вртолом
* Горно Котори
* Долно Котори
* Крапешино
* Кучковени
* Лаген
* Лесковец
* Маала
* Негован
* Неред
* Песочница
* Плешевица
* Станица Баница 1

 |
|  |
| ОЕ Лерин | 
* Арменово
* Арменско
* Горно Неволјани
* Кабасница
* Калуѓерица
* Лажени
* Лерин
* Матешница
* Трсје
* Турје

 |
|  |
| ОЕ Овчарани | 
* Баница
* Борешница
* Врбени
* Горно Крушоради
* Забрдени
* Јуруково
* Крушоради
* Неокази
* Овчарани
* Петорица
* Пополжани
* Росен
* Сетина

 |
|  |
| Историски | 
* Елово
* Коњари
* Лабаново
* Лопушнец
* Попадија
* Рахманли

 |
|  |
| 1 *Новосоздадено место од грчки доселеници во XX век* |

 |