Сончев вентил дизајниран од Густаф Дален, 1912 година, TM34299 - музеј Текниска - Стокхолм
**Сончев вентил** е вентил за контрола на протокот што автоматски го исклучува протокот на гас за време на дневна светлина. На својот пронаоѓач Густаф Дален му ја донесе Нобеловата награда за физика во 1912 година. Последователно, други варијанти на сончеви вентили се развиени за различни намени.

Даленовиот вентил
-----------------

Вентилот бил клучната компонента на Даленовото светло што се користело во светилниците од 1900-тите до 1960-тите.

Истакнати инженери, како Томас Едисон, се сомневале дека уредот може да работи. Германската канцеларија за патенти бараше демонстрација пред да ја одобри пријавата за патент.

### Дизајн

Вентилот се контролира со четири метални прачки затворени во стаклена цевка. Централната прачка која е поцрнета е опкружена со останатите три, полирани, прачки. Како што сончевата светлина паѓа на сите прачки, апсорбираната сончева топлина ја проширува темната прачка, исклучувајќи го вентилот за да го прекине снабдувањето со гас. По зајдисонце, централната прачка се лади, се стега и добива иста должина како и полираните шипки и го отвора доводот на гас. Гасот ќе биде запален од малото пилотско светло кое е вклучено секогаш.

### Доверливост

Системот на Дален за ацетиленско осветлување за морска навигација се покажа многу сигурен, како што е примерот на светилникот на островот Чумбе кај Занзибар. Овој светилник бил изграден во 1904 година, а бил автоматизиран и осамостален во 1926 година Инсталацијата за ацетилено осветлување, контролирана од сончевиот вентил, остана во употреба се додека светилникот не отпочна со употреба на систем на соларна енергија ( фотоволтаичен систем ) во 2013 година.

Други видови на сончеви вентили.
--------------------------------

Во 1921 година, Френсис Еверард Лампло (инженер во ривалската фирма на АГА за обезбедување светилници: Chance Brothers ) патентирал алтернативен „светлосен вентил" со надеж дека ќе го разбие ефективниот монопол на Дален. Во следните години бил инсталиран на неколку светилници, но поради зависноста од течност можел да се користи само на статични места (за разлика од вентилите на Дален, од кои многу биле инсталирани и на пловци).

„Вентилот" на Ламплог бил во облик на прекинувач, на кој биле монтирани две стаклени светилки, едната црна, другата проѕирна, делумно исполнета со течен етер и поврзани со цевка. Во текот на денот, топлината од сончевата светлина би предизвикала ширење на воздухот во црната сијалица, принудувајќи ја течноста да влезе во проѕирната сијалица, дополнителната тежина го превртува прекинувачот и ја прекинува струјата до светилката; во текот на ноќта или во други периоди со недоволна дневна светлина, процесот е обратен, при што струјата повторно се поврзува. 

Во 1935 година, на Едвин Х. Пендлтон му бил одобрен американски патент за сончев венитл активиран со пар биметални ленти.

Референци
---------

1. ↑  The Sun Valve, History from the AGA website (archived link).
2. ↑  Jeremy D'Entremont (August–September 2004). „Zanzibar's Chumbe Lighthouse Celebrates a Century of Service". Lighthouse Digest. Архивирано од изворникот на 2017-09-27.
3. ↑  „Historical Monuments". Chumbe Island Coral Park. Архивирано од изворникот на 2017-07-18.
4. ↑  Patent listing
5. ↑  Chance, Toby; Williams, Peter (2008). *Lighthouses: the Race to Illuminate the World*. London: New Holland Publishers (UK) Ltd. стр. 243.
6. ↑  „Photo". *Shipping Wonders of the World* (3). 27 February 1936. Посетено на 21 March 2019.
7. ↑  Patent No. US1997598