**Периволи** (грчки: *Περιβόλι*; влашки: *Perivoli*) — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес во општината Гребен на Гребенскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 21 жител (2011), сочинето од Власи.

Географија и местоположба
-------------------------

Селото се наоѓа околу 30 км југозападно од градот Гребен, на планината Лигос, дел од венецот Пинд, на надморска височина од 1.280 м. Периволи е сместено на 7 км јужно од Авдела, крај изворите на една од притоките на реката Венетик.

Јужниот дел на селскиот атар припаѓа на националниот парк „Пинд".

Историја
--------

### Во Отоманското Царство

Панорама на Периволи во 1898 година, фотографирано од браќата Манаки
Главната знаменитост во селото е црквата „Св. Никола", сместена надвор од селото крај патот што води за Гребен. Црквата „Св. Ѓорѓи" е од XVIII век.

Во XIX век Периволи било големо влашко село во Гребенската каза на Серфиџенскиот Санџак.

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика") од 1900, во Периволи живееле 1.800 Власи. Според грчка статистика од 1904 година во Периволи живеат 850 *влахофони*, од кои 85 се „Романци*"*.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Периволион (Периволја)* се води како чисто влашко село во Гребенската каза на Серфиџенскиот санџак со 300 куќи.

До 1912 година, четата на андартскиот капетан Јорко Чокардани дејствувала во селото.

### Во Грција

По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор, кога броело 2.354 жители. Нивниот број во 1920 г. се намалил на 21. Тоа се должи на фактот што пописот во таа година е извршен во декември, кога речиси сите семејства од селото се наоѓале на зимување во Тесалиското Поле.

Селото тешко настрадало за време на Граѓанската и Втората светска војна.

Стопанство
----------

Населението традиционално се занимава со сточарство.

Население
---------

По Граѓанската војна селото практично се испразнило и не почнало да се населува во поголема мера сè до 1980-тите. Оттогаш, населението бележи пораст и повторен пад.

Во пописот од 1951 година, селото било забележано со 26 жители, во 1961 година со 15, во 1971 година со 5, во 1981 година со 165, а во 1991 година со 312 жители.
Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

| Година | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 699 | 26 | 15 | 5 | 165 | 312 | 454 | 21 |

**Извор за 1940-1991 г.**: Т. Симовски, *Населените места во Егејска Македонија*

Самоуправа и политика
---------------------

Во 1918 година, селото станало самостојна општина, а атарот на општината опфаќал површина од 137 квадратни километри. Општината Периволи била приклучена во 2011 година и станала дел од поголемата општина Гребен.

Селото припаѓа на општинската единица Периволи со седиште во истоименото селото, која припаѓа на поголемата општина Гребен, во округот Гребен. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Периволи, во кој е единствено село.

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

**Цркви**

* Црква „Св. Ѓорѓи" — изградена во XVIII век;
* Црква „Св. Никола" — манастирска црква изградена во 1803 г.

Личности
--------

Штерјо Апостолина
**Родени во Периволи**

* Георге Пердики (1913 - 1966) — писател
* Димитру Константинеску (1848 - ?) — свештеник
* Зисис Вракас (1857 - ?) — гркомански андартски капетан
* Јорко Чокардани (? - 1918) — гркомански андартски капетан
* Константин Скрима (1918 - 1983) — писател
* Штерјо Апостолина — револуционер

**По потекло од Периволи**

* Зои Папазиси-Папатеодору (р. 1950) — фолклористка, по потекло од Периволи

Иселеништво
-----------

Најголем дел од жителите на селото се имаат преселено во поголемите градови во Грција, но тие исто така се преселиле низ цел свет, особено во САД и Европа, каде што се занимаваат со трговија и со доходни занаети. Тие имаат свои друштва преку кои ја одржуваат традицијата на своите предци.

Наводи
------

1. ↑  „Попис на населението од 2011 г. Трајно население". Државен завод за статистика на Грција.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Симовски, Тодор (1998). *Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански одлики*. I дел. Скопје: Институт за национална историја. стр. 125–126.
3. ↑  „Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Ναός Αγίου Νικολάου στο Περιβόλι". *odysseus.culture.gr*. Посетено на 2023-10-23.
4. ↑  „Περιβόλι". Η πόλη και τα χωριά του Νομού Γρεβενών. Архивирано од изворникот на 2015-01-19.
5. ↑  „Makedonija. Etnografija i statistika - 2.46". *www.promacedonia.org*. Посетено на 2023-10-23.
6. ↑  Κωνσταντίνος Σπανός. "Η απογραφή του Σαντζακίου των Σερβίων", in: "Ελιμειακά", 48-49, 2001.
7. ↑  Михајловски, Роберт, уред. (2017). *Етнографска карта на Битолскиот вилает* (PDF). Каламус. стр. 73.
8. ↑  Георгиев, Величко; Трифонов, Стайко (1994). *История на българите 1878-1944 в документи. Т. I. 1878 - 1912*. II. София: Просвета. ISBN 954-01-0558-7.

Надворешни врски
----------------

* Периволи на Ризницата

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| 
	+ п
	+ р
	+ уНаселени места во општината Гребен |
| --- |
|  |
| ОЕ Авдела | 

	+ Авдела
 |
|  |
| ОЕ Венци | 

	+ Агалуш
	+ Вариште
	+ Венци
	+ Врбово
	+ Горунаки
	+ Гостун (+ Лочишно)
	+ Коприва
	+ Насинокос
	+ Оксарх
	+ Палеохор
	+ Песково
	+ Пилори
	+ Садовишта
	+ Саракин
	+ Ториште
	+ Холеништа
 |
|  |
| ОЕ Горѓани 2 | 

	+ Балтино
	+ Бозово
	+ Житово
	+ Кипурѓо
	+ Лабаница
	+ Пигадица
	+ Турија
 |
|  |
| ОЕ Гребен | 

	+ Агии Теодори 1
	+ Агија Тријада 1
	+ Аспрокамб
	+ Бура
	+ Вич
	+ Гоблар
	+ Големо Серин
	+ Гребен
	+ Добрани
	+ Добратово
	+ Елевтеро Просфигон 1
	+ Зигост
	+ Каламач
	+ Калоки
	+ Киракали
	+ Конско
	+ Критадес
	+ Левтохор
	+ Мало Серин
	+ Манаш
	+ Пикровеница
	+ Радовиште
	+ Раци
	+ Снихово
	+ Тривешт
	+ Фал
	+ Хисар
 |
|  |
| ОЕ Дуско | 

	+ Дуско
 |
|  |
| ОЕ Ираклеотес 2 | 

	+ Дурвуништа
	+ Конско
	+ Кривци
	+ Милја
	+ Нов Трабзон 1
	+ Палеокоприја
	+ Спата
	+ Стихази
	+ Сувин
	+ Чурхли
 |
|  |
| ОЕ Месолово | 

	+ Месолово
 |
|  |
| ОЕ Периволи | 

	+ Периволи
 |
|  |
| ОЕ Самарина | 

	+ Самарина
 |
|  |
| ОЕ Смикси | 

	+ Смикси
 |
|  |
| ОЕ Теодорос Зјакас 2 | 

	+ Воденско
	+ Вреаштино
	+ Делвино
	+ Залово
	+ Козмат
	+ Крија Вриси 1
	+ Лавда
	+ Липиница
	+ Мавран
	+ Мавронорес
	+ Монахит
	+ Палеохор
	+ Рјахово
	+ Спилио
	+ Тиста
	+ Туз
	+ Шарган
 |
|  |
| ОЕ Филипишта | 

	+ Куруна 1
	+ Филипишта
	+ Цурјака
 |
|  |
| ОЕ Чирак | 

	+ Бишово
	+ Ванско
	+ Видиште
	+ Вилија
	+ Вравоништа
	+ Горно Видиште
	+ Липси
	+ Лунци
	+ Магер
	+ Радуништа
	+ Тричко
	+ Чирак
 |
|  |
| Историски | 

	+ Велони
	+ Георгица
	+ Забантос
	+ Колокитаки
	+ Критарак
	+ Лебиново
	+ Ликокремасма
	+ Мелницко
	+ Палеокоприва
	+ Палеомонастиро
	+ Пљаса
	+ Сварништа
	+ Стара Милја
	+ Чипи
 |
|  |
| 1 *Новосоздадено место од грчки доселеници во XX век*2 *Новодадени грчки називи што не се однесуваат на ниеден постоечки топоним*. |

 |