***Црната војвотка*** (исто така ***Тажен портрет на војвотката од Алба*** или едноставно ***Портрет на војвотката од Алба*** ) е слика на масло на платно од 1797 година на шпанскиот сликар Франциско Гоја. Темата на сликата е Марија Каетана де Силва, 13-та војвотка од Алба, тогаш 35-годишна. Тоа е придружно дело на почистата *Белата војвотка*, завршено две години порано.

Сликата обично се чува во Њујорк, каде што е дел од колекцијата на Хиспанското друштво на Америка .

За сликата
----------

*Портретот на војвотката од Алба* е насликан во 1797 година од шпанскиот сликар Франциско Хосе де Гоја и Лусиентес. Тоа е меѓу бројните дела на Гоја што ја претставува Марија Кајетана де Силва, 13-та војвотка од Алба . Во времето кога е создадено делото, таа имала триесет и пет години. Таа покажува кон земјата, каде што лесно се врежани зборовите „соло Гоја". Таа носи два прстени, на едниот е изгравиран зборот „Алба", на другиот „Гоја". Натписот на зборот „соло" првично бил скриен, но по обновувањето на сликата зборот бил откриен.

Нејзиниот сопруг Хосе починал во 1796 година. Таа се повлече во резиденција во Андалусија на период на жалост. Гоја следеше и создаде бројни слики и скици на војвотката за време на нејзиниот престој. Постои една анегдота дека еден ден, војвотката влегла во студиото на Гоја и побарала да ја нашминка војвотката, а потоа да создаде слика за неа, што и го направил.

Изборот на црната боја на војвотката за мантил и здолниште го одразува фактот дека таа беше во жалост за својот сопруг. Таа е облечена во *маја* стил поврзан со пониските општествени слоеви. Можеби се согласила на овој приказ во очекување дека ќе ја покаже како „жена на народот". Сепак, се чини дека позадината покажува еден од нејзините имоти.

Сопственост
-----------

Иако *црната војвотка* можеби била направена на барање на субјектот, во моментот на нејзината смрт таа останала во сопственост на уметникот. Бил продаден од синот на Гоја, Хавиер и имал различни сопственици пред да биде купен во 1906 година од Арчер Милтон Хантингтон и да се пресели во САД. Тој беше претставен на Хиспанското друштво од Хантингтон во 1907 година и остана таму. Во 2023 година беше прикажан на Кралската академија во Лондон.

Медиумски портрети
------------------

Филмот *Goya en Burdeos* (1999) го истражува односот на сликарот со војвотката. Филмот ја освои наградата Гоја за најдобра уметничка режија на Пјер-Луј Тевен на 14-тото доделување на Гоја наградите. Се повикува на различни дела на Гоја. Има сцена во која војвотката, која ја игра Марибел Верду, е насликана во поза што потсетува на *Црната војвотка*, нејзиниот костим со црна мантилја. Во друга сцена таа се појавува гола во поза која потсетува на *La maja desnuda*. Додека голем број луѓе, вклучувајќи го и режисерот и писателот на филмот Карлос Саура, направија претпоставка дека Гоја и војвотката биле љубовници, мислењето дека таа била модел за *La maja desnuda* е малцинско мислење. Алтернативен кандидат е Пепита Тудо, која беше портретирана од Пенелопе Круз во друг филм *„Волаверунт"* од 1999 година.

Поврзано
--------

* Список на дела од Франциско Гоја

Белешки
-------

Наводи
------

1. 1 2  „Portrait of the Duchess of Alba". Архивирано од изворникот на 2023-02-11. Посетено на 2023-07-11.
2. ↑  Milam, Jennifer Dawn (18 April 2011). *Historical Dictionary of Rococo Art*. Scarecrow Press. стр. 32–. ISBN 978-0-8108-6183-1. Посетено на 2012-10-13.
3. ↑  Evan Connell (18 December 2003). *Francisco Goya: A Life*. Counterpoint Press. ISBN 978-1-58243-307-3. Посетено на 14 October 2012.
4. ↑  Rose-Marie Hagen; Rainer Hagen (1 December 2002). *What Great Paintings Say*. Taschen. стр. 354–. ISBN 978-3-8228-2100-8. Посетено на 13 October 2012.
5. ↑  Rose-Marie Hagen; Rainer Hagen (1 December 2002). *What Great Paintings Say*. Taschen. стр. 352–. ISBN 978-3-8228-2100-8. Посетено на 14 October 2012.
6. ↑  Ronald J. Bradley; R. Adron Harris; Peter Jenner (3 April 2006). *The Neurobiology of Painting: International Review of Neurobiology*. Academic Press. стр. 306–. ISBN 978-0-12-366875-2. Посетено на 14 October 2012.
7. ↑  Rose-Marie Hagen; Rainer Hagen (1 November 2003). *Francisco Goya, 1746-1828*. Taschen. стр. 41–. ISBN 978-3-8228-1823-7. Посетено на 13 October 2012.
8. ↑  „The Duchess of Alba". Columbia University. Посетено на 12 February 2023.
9. ↑  Hughes, 161
10. ↑  Judah, H (2023). „'Spain and the Hispanic World', Royal Academy, review: A doomed bid to straddle 4,000 years of Spanish history". Посетено на 11 February 2023.
11. ↑  „Portrait of the Duchess of Alba". The Web Gallery of Art. Посетено на 12 February 2023.

Понатамошно читање
------------------

* Abrantès (duchesse d'), Laure Junot (1832). *Memoirs of the Duchess d'Abrantès: (Madame Junot)*. H. Colburn and R. Bentley. стр. 172–. Посетено на 13 October 2012.
* Hughes, Robert. *Goya*. Vintage 2004.

Надворешни врски
----------------

* 

* Ризница Податотеки поврзани со Црната војвотка на Ризницата

1. ↑  Full name: шпански: *Doña María del Pilar Teresa Cayetana de Silva Álvarez de Toledo y Silva Bazán, décimo tercera duquesa de Alba de Tormes, décima primera duquesa de Huéscar, sexta duquesa de Montoro, octava condesa-duquesa de Olivares, décimo primera marquesa del Carpio, décimo tercera marquesa de Coria, novena marquesa de Eliche, décimo segunda marquesa de Villanueva del Río, sexta marquesa de Tarazona, marquesa de Flechilla y Jarandilla, décimo primera condesa de Monterrey, décimo cuarta condesa de Lerín, décimo tercera condesa de Oropesa, décimo cuarta Condestablesa de Navarra, décimo segunda condesa de Galve, décimo cuarta condesa de Osorno, de jure duquesa de Galisteo, décimo primera condesa de Ayala, novena condesa de Fuentes de Valdepero, condesa de Alcaudete, condesa de Deleitosa, señora del estado de Valdecorneja, señora de las baronías de Dicastillo, San Martín, Curton y Guissens*