**Фиџиски јазик** — дел од групата на австронезиски јазици кој се зборува во Фиџи. Јазикот како мајчин јазик го зборуваат околу 350.000 луѓе, што е половина од вкупното население на Фиџи, додека остатокот од населението го зборува јазикот како втор јазик. Со уставот од 1997, фиџискиот е службен јазик на Фиџи, заедно со англискиот јазик и со хиндустанскиот јазик. Постои иницијатива фиџискиот да се прогласи и за национален јазик. Реченичкиот ред на јазикот е *глагол-прирок-подмет.*

Стандардниот фиџиски јазик е заснован на јазикот од Бау, кој е и источен фиџиски јазик.

Фиџиски јазик

Фонологија
----------

Согласките на фиџискиот јазик се:

|   | Билабијални | Лабио-дентални | Дентално-алвеоларни | Непчани | Веларни |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Носни | m |   | n |   | ŋ |
| Плозивни | безвучни | (p) |   | t |   | k |
| пренасализирани | mb |   | nd |   | ŋg |
| Фрикативни | β | (f) | s   ð |   | (x) |
| Вевни | чисти |   |   | r |   |   |
| пренасализирана |   |   | nr |   |   |
| Апроксимантни |   |   | l | j | w |

Звуците [p] и [f] се среќаваат само во позајмени зборови од странски јазици. Звуците [x] и [h] се среќаваат само во одредени региони во државата.

Самогласките на фиџискиот се:

Монофтонзи|  | Предни | Централни | Задни |
| --- | --- | --- | --- |
| кратки | долги | кратки | долги | кратки | долги |
| Затворени | i | iː |  |  | u | uː |
| Средни | e | eː |  |  | o | oː |
| Отворени |  |  | a | aː |  |  |

Дифтонзи|  | Затворањедо /i/ | Затворањедо /u/ |
| --- | --- | --- |
| **Првиот дел е /i/** |   | iu |
| **Пвиот дел е /e/** | ei | eu |
| **Првиот дел е /o/** | oi | ou |
| **Првиот дел е /a/** | ai | au |

Слоговите можат да се состојат од согласки следени од самогласка (плус согласка) или само од чиста самогласка. Акцентот е заснован на морите, кратка самогласка се смета за една мора а додека дифтонзите и долгите самогласки се сметаат за две мори.

Правопис
--------

Фиџиската азбука се заснова на латиницата и ги содржи следните букви:

A B C D E F G I J K L M N O P Q R S T U V W Y
a b c d e f g i j k l m n o p q r s t u v w y
Што се однесува за согласките, има еден на еден сразмер помеѓу гласот и знакот:

|  |  |
| --- | --- |
| * **b** = [mb]
* **c** = [ð]
* **d** = [nd]
* **f** = [f]
* **g** = [ŋ]
* **j** = [x]
* **k** = [k]
* **l** = [l]
* **m** = [m]
 | * **n** = [n]
* **p** = [p]
* **q** = [ŋɡ]
* **r** = [r]
* **s** = [s]
* **t** = [t]
* **v** = [β]
* **w** = [w]
* **y** = [j]
 |

Како додатно на ова, диграфот dr го претставува гласот [n̠d̠], а понекогаш [n̠d̠r̠]. Истото важи и за самогласките и не се бележи нивната должина освен во речници или книгуи наменести за учење со користење на макрон.

Синтакса
--------

Нормалниот фиџиски реченички распоред на зборовите е *глагол-прирок-подмет.*

* E rai-c-a (1) na no-na (2) vale (3) na gone (4).
* 3-ед.-под. гледа-транс.-3-ед.-прир. (1) 3-ед.-присв. (2) куќа(3) детето (4).
* (Детето ја гледа својата куќа.)

Национален јазик
----------------

Во мај и јуни 2005 година влијателни фиџици се изјасниле за подобрување на статусот на јазикот. Пред да се донесе уставот од 2007, јазикот не бил официјален, па така денес е службен јазик заедно со англиски јазик и со хиндустански јазик. Сѐ уште не дел од школските предмети, како и да е, сегашниот министер за образование на Фиџи да се прогласи за национален јазик на Фиџи. Слични изјави доаѓаат од поголем број влијателни институции во Фиџи и од опозициската партија.

Наводи
------

1. ↑  Dixon 1988:15.

* Dixon, R. M. W. (1988). *A Grammar of Boumaa Fijian*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-15428-9.
* Schütz, Albert J. (1985). *The Fijian Language*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1005-8.

Надворешни врски
----------------

* Ethnologue за фиџискиот
* Фиџиска азбука, јазик и изговор
* Rob Kay's FijiGuide
* Fijian-English/ Англиско-фиџиски речник
* Добредојдовте на фиџиски јазик
* FijiTuwawa: Фиџиска заедница Архивирано на 21 февруари 2007 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4154315-4
* NDL: 00563302
* NKC: ph559594

 |

 |