recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Забрзувањето** (ознка: {\displaystyle {\vec {a}}}, а во теоретската механика: {\displaystyle {\vec {w}}}) — извод на брзината по времето. Тоа е векторска физичка величина која покажува за колку се променил векторот на брзината на материјалната точка (тело) при нејзиното/неговото движење за единица време (односно, за забрзувањето не е важна само промената на брзината, туку и нејзината насока).

На пример, тело кое слободно паѓа кон површината на Земјата, кога се наоѓа близу неа, во случај кога може да се занемари отпорот на воздухот, ја зголемува својата брзина за околу 9,8 м/с за секоја секунда, односно неговото забрзување е еднакво на 9,8 м/с².

Гранката на механиката што се занимава со проучување на движењето во тридимензионален евклидов простор, неговото пресметување, како и пресметувањето на брзините и забрзувањата во различни појдовни системи, се нарекува кинематика.

Единица за забрзување во SI е метар во секунда за секунда (**м/с2**), а постои и несистемската единица гал (Gal) која се применува во гравиметријата и е еднаква на 1 cм/с².

Особености
----------

Бидејќи брзината е векторска величина, таа може да се промени како по големина, така и по насока. Често под поимот „брзина" се има предвид само големината на брзината. Во тој случај и забрзувањето е број кој може да добива како позитивни, така и негативни вредности. При позитивна вредност на забрзувањето имаме зголемување на брзината (забрзување во секојдневниот говор), а при негативни вредности имаме запирање или забавување. Вредност нула на забрзувањето означува дека брзината е постојана.

Но, ако ја разгледуваме брзината како вектор, тогаш забрзувањето добива поинаков карактер. Во физиката, промената во насоката на брзината претставува исто така забрзување. Така на пример, при ротаторно движење (движење по кружница), промената во насоката на брзината доведува до центростремително (или центрипетално) забрзување (кон центарот на кругот). Во општ случај, секое забрзување може да се подели на нормално (при кое се менува насоката на брзината) и тангенцијално (при кое се менува големината на брзината).

{\displaystyle {\vec {a}}={d{\vec {v}} \over dt}={d^{2}{\vec {r}} \over dt^{2}}}.
Според Вториот Њутнов закон, забрзувањето на тело со постојана маса е пропорционално на вкупната сила која дејствува на него:

{\displaystyle \mathbf {F} =m\mathbf {a} \quad \to \quad \mathbf {a} =\mathbf {F} /m}
каде **F** е резултантната сила која дејствува на телото, *m* е неговата маса, додека **a** е неговото забрзување.
**Фудбалска репрезентација на Литванија** – национална репрезентација на Литванија под управа на Литванската фудбалска репрезентација (Лиетувос футболо федерација). Член е на Светската фудбалска федерација ФИФА од 1923 годин, повторно од 1992 године, а на Европската фудбалска унија УЕФА од 1992 година.

Првиот натпревар го одиграла на 24 јуни 1923 година кога изгубила од Естонија. Во 1940 година Литванија била припоена на СССР, а по осамостојувањето во 1990 година, првиот натпревар го одиграла на 27 мај против Грузија.

Најголема победа Литванците постигнале во 1995 година на Балтичкиот куп против Естонија.

Според резултатите Литванија е една од послабите фудбалки репрезентации во Европа, главно затоа што фудбалот не е најпопуларен спорт во државата. Тој случај се појавува само уште во мал број држави. Главен спорт во Литванија е кошарката, бидејќи Литванците по статистика се едни од највисоките луѓе на светот.

Репрезентацијата на Литванија до денес не учествувала на светските и европските првенства, како и на Олимписките игри.

На ранг списокот на ФИФА за јануари 2008 гоидна Литванија се наоѓала на 68. место, а на ранг списокот на УЕФА на 33. место.

Бојата на дресовите на репрезентацијат е жолта и зелена.

Досегашни тренери
-----------------

* Бењаминас Зелкевичиус (1990 – 1991; 1995 – 1997; 2000 – 2003)
* Кеститус Латожа (1998 – 1999)
* Робертас Тауткус (1999)
* Стасиус Станкус (1999 – 2000)
* Јулијс Кведарас (2000)
* Алгиментас Лиубианкис (1992 – 1994 и 2003 - денес)

Попознати фудбалери
-------------------

* Девидас Шемберас 2005 УЕФА Лига Европа со ФК ЦСКА Москва
* Едгарас Јанкаускас 2003 УЕФА Лига Европа и 2004 УЕФА Лига на шампиони со ФК Порто
* Томас Данилевичиус ФК Болоња капитен на репрезентацијата
* Аурелијус Скарбалиус репрезентативец со најмногу настапи

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Фудбалска репрезентација на Литванија" на Ризницата ? |

* семрежно место на Фудбалскиот сојуз на Литванија
**Добрун** било средновековно утврдување во Демирхисарско или во Порече. По освојувањата на кралот Милутин во Македонија (1282 –1284), станало погранично утврдување меѓу Србија и Византија. Во 1330 г. го освоил византискиот цар Андроник III Палеолог кој од својот логор во Северна Пелагонија преземал напади на соседните погранични утврдувања што ги држеле Србите.

Наводи
------

1. ↑  T. Tомоски, *Белешки по повод воениот поход на Андроник III во Македонија во 1330 г.*, Македонија низ вековите.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Кањонот низ кој минува Црница, кај селото Забрега
**Црница** — река во централна Србија, десна притока на Голема Морава. Извира во Сисевачкиот басен на западната страна на планината Кучај. Минува низ Давидовачкиот речен слив и кањон од варовник и габро, а потоа продолжува низ Параќин и западно од него се влева во Голема Морава. Црница е долга 28 километри, а нејзиното сливно подрачје изнесува 300 км2. Нејзиниот среден проток изнесува 2,5 м3/с. Сливот на Црница годишно просечно добива 630 мм дождовница. Најголема притока на Црница е Грза, која исто така извира во атарот на Кучај и го сочинува левиот крак на Црница, со скоро иста јачина. Изворниот предел на Црница (врелото во Сисевац) е пошумен и населен. Варовничкиот кањон на оваа река е длабок и меандричен.

Поврзано
--------

* Грза
* Честобродица
* Петрус
* Петрушка област

Наводи
------
**Ератостен** од Кирена — старогрчки математичар, поет, атлетичар, географ и астроном. На него се препишуваа системот на Земјиниот географски координатен систем, а претставува и првиот научник кој го пресметал обемот на Земјата.

Мерење на обемот на Земјата
---------------------------

Мерење на обемот на Земјата
Смислил очигледен и едноставен начин да го измери обемот на Земјата.
Ератостен знаел за денот кога сонцето бил највисоко над Сиена. Одредил дека истиот ден во Александрија, Сонцето во својата највисока точка се наоѓа под агол 1\50 од кругот јужно од неговиот зенит. Ератостен смета дека Александрија и Сиена, кои ги зел како појдовни точки во своите мерења, лежат на ист меридијан. Освен тоа, нему му било познато дека во Сиена, напладне на 22 јуни, сончевите зраци го осветлуваат дното на еден бунар, односно паѓаат под прав агол, односно Сонцето е во зенитот на тој бунар. Во истиот ден и час, Ератостен во Александрија забележал дека сончевите зраци не паѓаат под прав агол туку со вертикалата заклопуваат агол, кој тој го измерил со помош на скафион и утврдил дека изнесува 1\50 дел од кругот или 360/50=7,20. Тоа значело дека сончевите зраци паѓаат под агол кој е за 7,20 или 70 12' помал од првиот.

Откако го завршил астрономскиот дел од својата работа, требало да ја заврши и геодетската работа, која се состоела од мерење на растојанието- лакот помеѓу Александрија и Сиена. Оваа геодетска работа, Ератостен не ја извршил, односно не извршил мерење на односното растојание, туку, како директор на Александриската библиотека, тој податок го зел од добро водените катастарски книги во кои утврдил дека изнесува 5000 александриски стадии.

Значење и влијание
------------------

Еден краток расказ на македонскиот писател Живко Гроздановски носи наслов „Ератостен".

Извори
------

* „Математичка Географија. Универзитетски учебник, Скопје, 2007

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 69031816
* LCCN: n82081073
* ISNI: 0000 0000 8148 6989
* GND: 118530674
* SELIBR: 261031
* SUDOC: 034042709
* BNF: cb12483904c (податоци)
* BIBSYS: 95001492
* NLA: 61539745
* NKC: ola2002161274
* BNE: XX1128886
* CiNii: DA11746617

 |

 |

Наводи
------

1. ↑  Russo, Lucio (2004). *The Forgotten Revolution*. Berlin: Springer. стр. 273–277.
2. ↑  Никола Гелевски и Владимир Мартиновски (приредувачи), *Џинџуџе во земјата на афионите: Антологија на македонскиот краток расказ*. Скопје: Темплум, 2022, стр. 319.
**Жаклина Лазаревска** (родена на 3 ноември 1964

 година во Охрид) — дипломирана математичарка-информатичарка на Природно - математички факултет во Скопје. Почнувајќи од 1 септември 1987 година таа е професорка по информатика во гимназијата „Св. Климент Охридски" во Охрид. Во своите најплодни професорски години Жаклина Лазаревска напишала Учебник и Збирка задачи за Програмски јазици за III година гимназиски паралелки природно – математичко подрачје и Збирка задачи за програмирање во С ++. Пред да стане пратеник Лазаревска од 2013 до 2016 година беше советник во Советот на општина Охрид.

За време на нејзинот мандат како пратеничка на СДСМ таа била активна во следните активности на собранието:

* Комисија за образование, наука и спорт, претседател
* Комисија за локална самоуправа, заменик-претседател
* Комисија за труд и социјална политика, член
* Комисија за еднакви можности на жените и мажите, заменик-член
* Делегација на Собранието на Република Македонија во Парламентарниот комитет за стабилизација и асоцијација, член
* Пратеничка група на Собранието на Република Македонија за соработка со Парламентот на Кралството Шведска, претседател
* Пратеничка група на Собранието на Република Македонија за соработка со Парламентот на Руската федерација, член

Наводи
------

1. ↑
**„Жалосната шума"** (јапонски: 殯の森) – филм на режисерката Наоми Кавасе од 2007 година. Кавасе е и авторка на сценариото. Главните улоги ги играат: Шигеки Уда, Мачико Оно и Макико Ватанабе. На Канскиот филмски фестивал, режисерката Кавасе ја освоила Големата награда на жирито, а била номинирана и за „Златната палма".

Синопсис
--------

Шигеки (го игра Уда) живее во едне мал дом за пензионери, а медицинската сестра Мачико (ја игра Оно) со големо внимание се грижи за него. По прославата на роденденот на Шигеки, Мачико сака да го повози наоколу. Во текот на возењето по сликовитите споредни патишта, автомобилот излетува во еден јаз, а Мачико о Шигеки поаѓаат на мало патување исполнето со многу откритија...

Наводи
------



1. ↑  Šuma žalovanja, japansko-francuski film (пристапено на 18.6.2022)
**Чинар** или **платан** (*Platanus Orientalis*) вид дрво кое е распространето во југоисточните подрачја на Балканскиот Полуостров, Мала Азија, Средна Азија, сè до Хималаите.

Опис
----

Чинарот петставува големо шумско дрво високо до 40 метри и дебело до 3 метри. Кората се лупи во вид на тенки неправилни лушпи кои опаѓаат со што се добива шарен изглед. Многу често, во понискиот дел од стеблото, кората напукнува во вид на подлабоки неправилни мали плочки. Пупките се конусни и долги до 9 мм, покриени со една покривна лушпа при што се целосно опфатени со основата на лисната дршка, поради што се гледаат по опаѓањето на лисјето. Лисната плојка е широка до 20 см. длабоко всечена на 5-7 дела и со клиновидна основа. Лисната дршка е долга до 7 см. По својата форма не се разликува лисјето од кусорастите и долгорастите. Цутењето се одвива едновремено со пролистувањето, кое се случува во текот на април. Цутовите се собрани во топчести соцутија, наредени машки и женски околу оски, со тоа што оските со машки и женски цутови е одвоени. По цутењето, машките соцутија се сушат и опагаат, а женските се развиваат во топчести соплодија и созреваат во есен, истата година. Нивниот број по секоја оска се држи 2-8, а средно 3-4. Тие се распагаат на почетокот на пролетта, следната година.

Плодови и листови од чинар
Платанот е светлољубив, топлољубив и хигрофилен вид. Оптимални услови за својот развој наоѓа по крајречните наноси, без оглед на нивниот состав и структура.

Платанот продуцира тврдо дрво кое е слично на буковото и може да најде најразлична примена.

Познати чинари
--------------

* Охридски чинар — во чаршијата на Охрид; според едно предание, засаден од Климент Охридски

Чинарот како тема во уметноста
------------------------------

* „Пресаден чинар" - песна на македонскиот писател Славко Јаневски од 1966 година.

Наводи
------

1. ↑  Славко Јаневски, *Евангелие по Итар Пејо*. Скопје: Кочо Рацин, 1966, стр. 55-56.
Хорна
**Хорна** — дувачки инструмент кој води потекло од ловечкиот рог. Обликот на овој инструмент бил менуван и усовршуван. Со додавање на вентили, се зголемиле техничките можности на лимената хорна. 

Цевката на хорната е свиткана во форма на круг, во кој се наоѓа сплет на додадени цевки со три или четири вентили. На горниот дел се наоѓа усникот, а долниот дел од цевката е проширен во форма на инка. Хорната е единствен лимено-дувачки инструмент на кој се свири со лева рака.

Хорната звучи нежно, меко и поетично, со големи динамични нијанси и раскошна боја на тонот. 

Познат македонски изведувач на хорна е Александар Гошев.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85061988
* GND: 4188979-4
* NDL: 00563451
* NKC: ph135192

 |

 |
**Свети Антониј Нов** (грчки: *Ἁγίου Ἀντωνίου τοῦ Νέου*) — црква во градот Бер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата на разгледница од 1916 – 1917 г.
Во 1860 г. храмот „Пресв. Богородица Камарска" изгорел во пожар. Во јули истата година митрополитот Теоклит Берско-негушки почнал иградба на храм, посветен на Свети Антониј Нов, покровител на Бер. На 4 февруари 1898 г. и оваа црква изгорела во пожар. Храмот е обновен со ктиторството на Евдоксија Малакусти. Дело е на истакнатиот архитект Ксенофон Пеонидис. Осветен е на 12 септември 1904 г. од митрополитот Константиј Берско-негушки. Претставува трикорабна базилика со припрата и трем. Подоцна од запад се доградени две големи кули.

Во црквата има резби (вон иконостасот) на дебарските мајстори Нестор и Лазар Мирчевски.

Поврзано
--------

* Берско-негушко-камбаниска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3  „Ἱστορικὸ τοῦ Ναοῦ μας". Ἅγιος Ἀντώνιος Βεροίας. Посетено на 5 јули 2015.
2. ↑  „Αφιέρωμα: Ξενοφών Παιονίδης, ο αρχιτέκτονας του κλασικισμού". Αγγελιοφόρος. 12 декември 2004. Архивирано од изворникот на 2014-04-26. Посетено на 6 јули 2015.
3. ↑  Василиев, Асен (1965). *Български възрожденски майстори: живописци, резбари, строители*. София: Наука и изкуство. стр. 255.
**Шеснаесетаголник** — многуаголник со шеснаесет темиња и шеснаесет страни.

Правилен шеснаесетаголник
-------------------------

Правилниот шеснаесетаголник е шеснаесетаголник кај кого сите страни се со еднакви должини и сите внатрешни агли се еднакви.

Внатрешните агли на правилен шеснаесетаголник имаат по 157° (степени) и 30 ’, а збирот на сите внатрешни агли на кој било шеснаесетаголник изнесува 2520°.

Ако основната страна на правилниот шеснаесетаголник е со должина {\displaystyle a\,\!}, неговата плоштина ќе биде дадена со формулата:  

{\displaystyle P=4a^{2}\mathop {\mathrm {ctg} } \,{\frac {\pi }{16}}=4a^{2}({\sqrt {2}}+1)({\sqrt {4-2{\sqrt {2}}}}+1)}.

Плоштината може да се пресмета и со:   

{\displaystyle P=8R^{2}\sin {\frac {\pi }{8}}=16r^{2}\mathop {\mathrm {tg} } \,{\frac {\pi }{16}}}

каде   

{\displaystyle R} - е полупречник на опишаната кружница, а  

{\displaystyle r} - е полупречник на впишаната кружница.

Периметарот на шеснаесетаголник чија страна е со должина {\displaystyle a\,\!} е еднаков на {\displaystyle 16a\,\!}.

### Конструкција

Правилен шеснаесетаголник може да се конструира со помош на линијар и шестар. 

Анимиран приказ на конструкција на шеснаесетаголник со помош на шестар и линијар
Една од можните конструкции се надоврзува на конструкцијата на осумаголник. Доволно најпрво да се конструира правилен осумаголник, а потоа и симетрали на четирите соседни страни и во пресекот со кружницата да се добијат осум точки кои со темињата на осумаголникот ќе чинат шеснаесет темиња на правилен шеснаесетаголник.

Поврзано
--------

* Многуаголник
* Правилен многуаголник

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Шеснаесетаголник" на Ризницата ? |

* Шеснаесетаголник на Mathworld

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Правилни многуаголници |
| --- |
|  |
| Наведени по број на страни |
|  |
| 1–10 страни | едноаголник **·**  двоаголник **·**  рамностран триаголник **·**  квадрат **·**  петаголник **·**  шестаголник **·**  седумаголник **·**  осумаголник **·**  деветаголник  **·**  десетаголник |
|  |
| 11–20 страни | единаесетаголник **·**  дванаесетаголник **·**  тринаесетаголник **·**  четиринаесетаголник **·**  петнаесетаголник
 **·**  шеснаесетаголник **·**  седумнаесетаголник **·**  осумнаесетаголник **·**  деветнаесетаголник **·**  дваесетаголник |
|  |
| Други | дваесет и четириаголник **·**  триесетаголник **·**  шеесет и четириаголник **·**  илјадааголник **·** десет илјадаголник **·**  милионаголник **·**  бесконечноаголник |
|  |
| Ѕвезди | пентаграм **·**  хексаграм **·**  хептаграм **·**  октаграм **·**  енеаграм **·**  декаграм **·**  хендекаграм **·**  додекаграм |

 |
**Шерупа** (на албански Maja Ksulje e Priftit) е планински врв кој се наоѓа на тромеѓето меѓу Косово, Албанија и Македонија. Врвот е висок 2.092 метри и се наоѓа на северозапад од Шар Планина. Албанија се наоѓа на југозападниот и северозападниот дел, Косово на североисточниот и југоисточниот и Македонија на јужниот дел.

**Забелешка:**

|  |  |
| --- | --- |
| a.   | **^** Косово е предмет на територијален спор меѓу Република Србија и самопрогласената Република Косово, која прогласи независност на 17 февруари 2008, но Србија продолжува да го смета Косово како дел од својата територија. Независноста на Косово е призната од 99 држави од вкупно 193 земји членки на ООН. |
**Света Анастасија Узорешителница** (грчки: *Αγίας Αναστασίας Φαρμακολύτριας*) — средновековна црква во селото Анасташа, Зихненско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата денес е парохиски храм на селото се состои од два дела – делот на жртвеникот е од средновизантискиот период, а главниот храм е додаден во 1915 (или 1905) и 1975 (или 1978) г. Византиската црква е од типот на куполни храмови оградени со трем. Има ниска цилиндрична купола. На подот и по ѕидовите во византискиот храм има мермерни украси.

Се смета дека црквата е од византискиот манастир кој се наоѓал надвор од ѕидините на тврдината Зихна Во 1333 г. царот Андроник III Палеолог го подарил овој манастир заедно со малиот манастир на Богородица во Острена (Θεοτόκου Οστρινής) и 200 модия обработливо земјиште на монахот Јаков, веројатно заради помошта која Јаков му ја укажал во Граѓанската војна со дедо му Андроник II Палеолог. Манастирот „Пресв. Богородица Узорешителница" кај селото Кастиџан (Κάστιτζαν) добил грамота од српскиот владетел Стефан Душан во 1345-1346 г. По барање на монахот Јаков, во 1352 г. Стефан Душан издал втора грамота во полза на манастирот „Св. Анастасија", со која се озаконува сопственоста на старото село Острена. Малку подоцна, во 1352 - 1353 г. монахот Јаков му ги подарил Остринскиот манастир и манастирот „Св. Анастасија" како метоси на Серскиот манастир („Св. Јован Претеча").

Црквата е изградена во XI – XII век. Под неа има сводеста римска гробница.

Во 1995 г. храмот е прогласен за заштитен споменик на културата.

Поврзано
--------

* Зихненско-неврокопска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  „Αναστασιά. Μονή Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας". Athos in the World. Посетено на 28 октомври 2014.[*мртва врска*]
2. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ37/29602/727/9-8-1995 - ΦΕΚ 751/Β/31-8-1995". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2022-06-04. Посетено на 28 октомври 2014.
3. ↑  „Church of St. Anastasia in Anastasia". Corect. Архивирано од изворникот на 2014-11-09. Посетено на 9 ноември 2014.
За други истоимени места, погледајте Хорнбург.

Замок Хорнбург
Фахверк куќи
**Хорнбург** (германски: *Hornburg*) — град и поранешна општина во округот Волфенбител во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 ноември 2013 година е дел од општината Шладен-Верла.

Се наоѓа на реката Илзе, притока на Окер. Во него се наоѓаат бројни историски вредни фахверк градби.

Историја
--------

Замокот Хорнбург бил првпат споменат во декрет од 994 година како посед на Халберштатската епископија. Во 1005 година во него се родил папата Климент II. Тврдината сместена над градот служела за контрола на северната граница на епископијата и на трговските патишта од Халберштат до Брауншвајг и Хилдесхајм. Била уништена од Хајнрих Лавот во 1179 година во неговиот конфликт со епископот, сојузник на Фридрих I Барбароса, кој го обновил замокот.

Во 1528 година околната населба била прогласена за град од епископот на Халберштат, добивајќи пазарни права во 1552 година. Во исто време, Хорнбург, растејќи од одгледувањето на хмељ за производство на пиво, бил опкружен од градски бедеми со пет порти. Ансамблот на околу 400 ренесансни фахверк градби се појавиле по пожарот од 1512 година, кој ги уништил скоро сите градби во Хорнбург. Обновата на градот била спроведена по изгледот на Халберштат. Заедно со епископијата, Хорнбург станал протестантски во 1540 година. Парохиската црква се смета за една од првите лутерански соборни цркви во областа. Во текот на Триесетгодишната војна, Хорнбург бил окупиран од царскиот фелдмаршал Јохан фон Тили во 1626 година, но освоен од шведските трупи во 1630 година. Во 1645 година, шведската војска конечно го срамнила замокот. Денешната градба е обнова на приватна иницијатива од 1920-тите години.

Со секуларизацијата на епископијата во 1648 година, Хорнбург припаднал на изборните кнезови од Бранденбург и по Виенскиот конгрес од 1815 година, станал дел од пруската покраина Саксонија. Хорнбург останал пруски град до 1941 година, кога бил приклучен на Слободната Држава Брауншвајг со основањето на градот Залцгитер. Поради тоа, на крајот на Втората светска војна, Хорнбург се нашол во британската окупациска зона и подоцна станал дел од Западна Германија.

Збратимени градови
------------------

* Германија Остервик, Германија

Надворешни врски
----------------

* Хорнбург (Волфенбител) на Ризницата ?

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 235899293
* GND: 4025880-4

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во Долна Саксонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
*Ова е статија за политичар. За писателот видете Ефтим Манев*
**Ефтим Манев** (Сулдурци, Радовишко,  1942
) — македонски политичар, правник и поранешен пратеник во македонското Собрание.

Животопис
---------

Манев е роден во село Сулдурци, Радовишко. Завршил Правен факултет во Скопје. Работел како општински јавен обвинител во Општинското јавно обвинителство - Радовиш, каде и живее. Бил член на Македонскиот Парламент во првиот парламентарен мандат од 1991 до 1994 година како независен пратеник и во составот од 2002 до 2006 како член на ВМРО-ДПМНЕ.

Наводи
------

1. 1 2  „Ефтим Манев". Собрание на Република Македонија. Посетено на 2010-03-21.
2. ↑  „Независни пратеници". Собрание на Република Македонија. Посетено на 21 март 2010.
3. ↑  „ВМРО-Демократска партија за македонско национално единство 2002 - 2006". Собрание на Република Македонија. Посетено на 21 март 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Ефрем Митрев Несторовски** ( 1926
 во Тресонче, Дебарско — 16 април 1945

 во Врпоље, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Спомен-чешма посветена на загинатите Тресончани во НОБ, меѓу кои е впишано и името на Ефрем Несторовски.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште. Во потрага за подобар живот, се преселил во Скопје. Стапил во Треттата македонска ударна бригада со која учествувал во ослободувањето на Македонија и во ликвидирањето на балистичките банди. По успешно извршената задача со XV македонски корпус, заминал за Срем. Бил учесник во големите борби при пробивот на Сремскиот фронт и заземањето на Товарник и Винковци. На 16 април 1945 година во крвавата борба при заземањето на Врпоље, храбро загинал.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 103. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Шерлок помладиот** (англиски: *Sherlock Jr.*) - американски филм од 1924 година во режија на Бастер Китон кој ја игра главната улога, а покрај него настапуваат: Кетрин Мегваер, Џо Китон, Ервин Конели и Ворд Крејн. Во 1991 година, филмот бил сочуван во Националниот филмски регистер на САД.

Синопсис
--------

Млад човек (го игра Бастер Китон) работи во кино-сала, но сонува да биде детектив како Шерлок Холмс. Тој ја посетува саканата девојка (ја игра Мегваер) со скромна бонбониера и прстен, но таму доаѓа друг човек (го игра Крејн), кој од нејзината куќа краде рачен часовник, потоа го продава и на девојката ѝ купува поскапа бонбониера. Кога е откриена кражбата, соперникот му го подметнува доказот на момчето, така што таткото на девојката (го игра Џо Китон) го брка од куќата, обвинувајќи го како крадец. Разочарано, момчето се враќа во кино-салата, пушта еден филм и заспива. Притоа, тој сонува како влегува во филмот во кој еден човек ѝ го краде скапиот ѓердан на својата девојка, а нејзиниот татко го пријавува случајот кај Шерлок Холмс (го игра Китон). Шерлок Холмс доаѓа во домот на девојката, а нејзиното момче и слугата се обидуваат да го убијат Холмс. Тој, пак, го следи крадецот до засолништето на неговата банда, успева да го земе ѓерданот и бега, бркан од крадците. Во меѓувреме, слугата ја заробува девојката, но Холмс ја ослободува и бега со неа при што успешно се ослободува до прогонувачите. Сепак, автомобилот пропаѓа во мало езеро и во мигот кога почнуваат да тонат, кино-операторот се буди. Во меѓувреме, неговата сакана го открива вистинскиот крадец на часовникот и доаѓа во кино-салата. Операторот гледа што прави главниот јунак во филмот што се прикажува и следејќи го неговиот пример, ја зема девојката во прегратка.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Sherlock Jr. (1924)Awards (пристапено на 29.5.2020)
2. ↑  IMDb, Sherlock Jr. (1924) (пристапено на 29.5.2020)
**Штаерска** (гер. Steiermark, слов. Štajerska) е една од деветте сојузни покраини во Република Австрија, која се наоѓа во нејзиниот јужен дел. Зафаќа површина од 16.392 квадратни километри и тука живеат околу 1.211.000 жители (2013). Главен град е Грац.

Положба
=======

Штаерска го зазема средниот и југоисточниот дел на Австрија. Се граничи со:

* на север - Долна Австрија
* на исток - Градиште
* на југ - Словенија
* на југозапад - Корушка
* на запад - Салцбург (покраина)
* на северозапад - Горна Австрија

Географија
==========

Со површина од 16.392 квадратни километри, Штаерска е втора по големина покраина во Австрија. Според релјефот, покраината се дели и тоа јужниот и источниот дел е во склоп на Панонската Низина, а средишниот и северниот дел е во склоп на планинскиот венец на Алпите. Климата е претежно континентална, само во повисоките делови е планинска. Водите ги застапуваат многу реки и леднички езера, меѓу кои најпозната е реката Мура, која течи во средишниот дел на покраината.

Грунер Сее
 Грац, главен град на Штаерска

Население
=========

Со над 1,211 милиони жители и густина на населеност од 74 жители/км2 Штаерска е четврта по бројност покраина во Австрија. Најголемиот дел од населението го сочинуваат Австријци, но има и број на Словенци. Во последните години има и многу доселеници од другите поранешни југословенски републики и од Турција.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 154251299
* ISNI: 0000 0004 0521 0031
* GND: 4057092-7
* BNF: cb119414032 (податоци)
* NKC: ge131557

 |

 |
Цитаделата на Гилерт Хил, Будимпешта
 Цитаделата одозгора
**Цитадела** — тврдина што се наоѓа на врвот на Гелерт брдото во Будимпешта, Унгарија. *Цитадела* е унгарски збор за еден вид тврдина. Зборот се користи исклучиво од други јазици за да се повика на тврдината Гелерт Хил која зафаќа место кое имало стратешко значење во воената историја на Будимпешта.

Тврдината била изградена во 1851 година од Јулиуш Jaцоб фон Хајнау, командант на Австриска Империја, а ја дизајнирале Емануел Зита и Ференц Кашелик, по унгарската револуција од 1848 година. Зафаќа скоро целата висорамнина височина од 235 метри. Тврдината е градба во форма на буквата У, изградена околу централниот двор, долга 220 метри, широка 60 метри и висока 4 метри. Тврдината содржела комплет од шеесет топови.

Всушност изградена од унгарски принудени работници, таа била завршена во 1854 година. Во јуни 1854 година австриските војници се населиле во тврдината. По австроунгарскиот компромис од 1867 година и основањето Австроунгарија, Унгарците барале уништување на Цитаделата, но гарнизонските војници заминале дури во 1897 година, кога главната порта била симболично оштетена. Не било касно до крајот на 1899 година, кога градот ја презеде Цитаделата. Неколку месеци подоцна, во 1900 година, ѕидовите биле срушени.

Во унгарската револуција од 1956 година, советските војници ја окупираа Цитадела и ја нападнаа во градот за време на нападот што ја собори унгарската влада во Наѓ. 

 Оружјето до Цитадела
До ѕидот од страната на реката Дунав, Цитадела, има отворен приказ на мала колекција на оружје на Црвената армија, поголем дел од Втората светска војна. Парчињата се следниве:

* 76мм М1942 преградена пушка,со дизајн од 1942
* 57мм М1943 против-тенковска пушка,со дизајн од 1943
* 82мм ВМ-37 минофрлач, со дизајн од 1937
* 85мм D- преградена пушка, со дизајн од 1944
* 57мм AZP S-60 против-воздушен топ, со дизајн од 1950

Од врвот на Цитаделата, достапен е панорамски поглед на градот, Дунав и неговите осум моста.

Наводи
------

1. ↑  „Citadella, Budapest". Архивирано од изворникот на 2 October 2011.
**Циси** (кинески 慈禧太后; англиски Empress Dowager Cixi, 29 ноември 1835

 — Пекинг, 15 ноември 1908

) била кинеска царица чие владеење го одбежало пропаѓањето на Кина, поради што се смета за последниот кинески монарх.

За нејзиното потекло постојат различни теории, но во 1851 година како дете на манџурискиот службеник Хуејџенг дошла во Забранетиот град и станала една од службените љубовници на царот Сјанфенг. Во 1861 година извршила дворски пуч по што станала владетелка на Кина. За време на нејзиното владеење Кина била поразена од војната со Јапонија 1894-1895 година, го изгубила номиналниот суверинитет над Корејот и била присилена на понижувачки говори. Циси била конзервативна и до последниот момент се опирала на реформаторите кои сакале Кина да ја направат способна да им се спротивстави на западните притисоци. Три години после нејзината смрт Кина станала република.
ЦИТОЗА
------

Влегување на материјалот во јадрото преку ендоцитоза. Ендоцитоза: Мембраната на клетката инвагира, создавајќи мала кружна јама што се внесува во цитозолот на клетката. Оваа јама обложена со кружна мембрана е везикула што се транспортира до лизозомот на клетката за да се деградира од ензимите.
**Цитозите** претставуваат процеси на пренесување на големи молекули или честички (во тврда или течна агрегатна состојба). Пренесувањето на ваквите материи, обично е сврзан со одредени промени во клеточната мембрана. Процесот на внесување на такви материи во клетката е наречен ендоцитоза, а изнесувањето од клетката е наречен егзоцитоза. Материјалот што се внесува или изнесува секогаш се наоѓа во клетката обвиткан со мембрана. Разликуваме:

* Ендоцитоза
* Егзоцитоза

### Ендоцитоза

При едноцитоза клетката обично ги прима неопхподните хранливи материи, а при егзоцитозата одделува материи кои се произдводи од животната активност, кои пак можат да бидат непотребни и треба да се исфрлат надвор од клетката или мозажат да бидат неопходни за други клетки (како ензими, хормони и др.).

Во ендоцитозата разликуваме:

* фагоцитоза (од грчки "fogein"=јадам) и
* пиноцитоза (од грчки "pinein"=пијам).

Во допир со честичките, клеточната мембрана создава вдлабнатинки (инвагинации) и ја заобиколува честичката. Секоја таква вдлабнатинка се затвора микровакуола, а честчката останува заробена во вакуолата и како таква останува во клетката.

#### Фагоцитоза

Фагоцитозата е својствена за многу клетки и кај нижите и кај вишите организми. Кај нижите организми(едноклеточни, габи и др.) фагоцитозата претставува основен начин на исхрана. Кај вишите организми фагоцитозата е својствена за одреден број специјализирани клетки кои првенствено имаат заштитна функција. Такви клетки се леукоцитите уште наречени и фагоцити кои ги уништуваат бактериите и другите туѓи тела што ќе навлезат во организмот. Под дејство на ферментите на лизозомите фагоцитираните органски материи се разградуваат до попрости материи.

#### Пиноцитоза

Пиноцитозата има големо значење за организмот, бидејќи клетките добиваат неоходни супстанци: белковини (ферменти, антитела, хормони), липиди, јаглехидрати и др.

### Егзоцитоза

При егзоцитоза (како спротивен процес на ендоцитозата), вакуолата со одреден клеточен материјал се доближува до клеточната мембрана. Потоа преку спојување на мембраната од вакуолата со клеточчната мембрана, вакуолата се отвора кон надворешната средина и се ослободува материјата. Егзоцитозата е особено карактеристична за поголемиот број жлездени клетки (со што се овозможува излачување на секретот надвор од клетката) и за клетките на крвните капилари (каде обезбедува исхрана на клетките и отстранување на крајните производи и метаболизмот).

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Штефан Кречмар** (германски: *Stefan Kretzschmar*; р. 17 февруари 1973

 во Лајпциг) — пензиониран професионален германски ракомететар. Тој е син на Петар Кречмар, легендарниот ракометен играч и тренер во поранешната ГДР (Источна Германија) и Валтрауд Кречмар, поранешна ракометарка на Источна Германија и освојувач на олимписки тимски сребрен медал во (1976) и бронза (1980). Тој бил трипати олимписки спортист и освојувач на олимписки сребрен медал со германскиот тим во 2004 година. Познат е по многуте тетоважи и пирсинг. Тој ја завршил својата активна кариера на 14 јули 2007 година и во моментов престојува во Магдебург, Германија, каде што тој продолжил со работна позиција во локалниот ракометен клуб Магдебург.

Почести
-------

* Ракометар на годината: 1994, 1995
* Сребрен Медал, Светско Првенство, 2003
* Меѓународни Ол Стар-Тим: 1994
* ДХБ-Суперкуп: 2007
* Ракометен Европски Куп: 2002
* ЕХФ Куп: 2007

Наводи
------

* Официјална страница
* РК Магдебург Архивирано на 5 октомври 2018 г.

Надворешни врски
----------------

* Штефан Кречмар на Ризницата ?
**Штефан Константин Баника**
**Штефан Константин Баника** (романски: Ștefan Constantin Bănică; 11 ноември 1933 година - 27 мај 1995 година) - романски глумец и пејач од Каралаши. Освен што глумел во повеќе филмови, тој бил познат и по интерпретација на песни како што се „Îmi acordați un dans", „Cum am ajuns să te iubesc", „Gioconda se mărită", „Hei, coșar, coșar" и „Astă seară mă fac praf". Неговиот син Штефан Баника Помладиот е исто така добро познат во забавната индустрија.

Бил роден во куќа сместена на улицата „Каралаши" (денешна улица „Помпиерилор"), во Каралаши; неговиот татко бил Драган Констандаке Баника, лејтар.

Филмографија
------------

* Надвор од бариерата(1965)
* *Голгота* (1966)
* *Тунел* (1967)
* *Преносливо снимање* (1967)
* *Летни денови* (1968)
* *Велосипедисти доаѓаат* (1968)
* *Песните на морето* (1970)
* *Сопственици* (1973)
* *Внимание* (1974)
* *Фер Плеј* (1977)
* *Септември* (1978)
* *Цијанид и капка дожд* (1978)
* *Милионер во Неа Марин* (1979)
* *Сам меѓу пријателите* (1979)
* *Зошто ѕвонат ѕвона, Митица?* (1982)
* *Хаос* (1990)
* *Најомилен меѓу земјовците* (1993)

Наводи
------

1. ↑  (романски) Dana Andronie and Dana Cobuz, "Din Capșa provinciei" Архивирано на 9 октомври 2020 г.[*мртва врска*], *Jurnalul Național*, 1 мај 2007. Пристапено на 8 април 2021.

Надворешни врски
----------------

* Штефан Баника Постариот на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Ефросина** — византиска царица, втора сопруга на царот Михаил II Амориецот.

Ефросина била ќерка на византискиот цар Константин VI Слепиот и на неговата сопруга Марија Амниска. Ефросина имала една помала сестра по име Ирина. Родителите на Ефросина се разведеле во 795 година, по кое Марија и нејзините две ќерки биле заточени во манастир на Принцовите острови. Константин VI се оженил за љубовницата Теодота.

Ефросина останала во манастирот до 823 година, а во меѓувреме на престолот се качил цар Михаил II Амориецот. Неговата сопруга Текла починала во почетокот на неговото управување и за да ги зацврсти своите позиции во власта, царот решил да се ожени за ќерката на својот претходник Константин VI Слепиот. За таа цел, Ефросина била вратена во царскиот двор како нова царица. Бракот сепак им бил неполоден, односно без наследници. Михаил II починал на 2 октомври 829 година и бил наследен од Теофил, неговиот син од претходниот брак.

Како втора мајка на Теофил, Ефросина имала одредено некое врз шестнадесетгодишниот Теофил. Ефросина го организирал изборот на сопруга за Теофил, повикувајќи девојки во палатата од империјата. Изгледа дека лично царицата ја избрала сопругата на Теофил, Теодора. Набргу потоа поранешната царицата повторно се повлекла во манастир. Теофан Исповедник напишал дека Теофил ја принудил на Ефросина и таа да замине во манастир.

Ефросина се појавува уште двапати во историјата по повторното повлекување во манастир. Откако во Цариград стигнала веста дека Теофил е убиен во битка против Арапите во Мала Азија, оној дел од сенаторите кои биле против царот, сметале дека нема потреба да ја проверат вистинитоста на гласините пред да го одлучат неговиот заменик на престолот. Ефросина, која била против овој политички потег испратила свој претставник да го доведе нејзин син, за да го советува да се врати веднаш во главниот град. Според подоцнежни арапски и сириски извори претставникот го прочитал писмото на Теофил, во кое пишувало: "*Византијците кои се вратија, рекоа дека си мртов, и тие сакаа да изберат друг цар; дојди брзо*.. "

Наводи
------

1. ↑  *Women in Purple: Rulers of Medieval Byzantium* by Judith Herrin (Phoenix Press, London, 2001), ISBN 978-0-691-09500-4 pages 176–77.

Надворешни врски
----------------

* Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley. The project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Претходник**Текла** | **Византиска царица**c. 823–829 | Наследник**Теодора** |
**Драган Шутевски** ( 1920
 во Куманово — 20 октомври 1944

 во Треска, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од трговско семејство. Завршил основно образование, а потоа продолжил да учи во средно училиште. Уште од првите денови по окупацијата на земјата, се вклучил во народноослободителното движење. Во 1942 година бил примен за член на СКОЈ и учествувал во бројни акции против окупаторот. Извршувал разни поверливи курирски задачи на Треттата македонска ударна бригада, а 1944 година бил примен и за член на КПЈ. Неговата активност била откриена од окупаторската бугарска фашистичка полиција, поради што бил затворен и осуден на 20 години строг темничен затвор. Казната ја издржувал од април до 28 август 1944 година, кога заедно со други политички затвореници од затворот Идризово, бил ослободен од Треттата македонска ударна бригада. По ослободувањето од затворот, стапил во борбените редови на Треттата македонска ударна бригада и учествувал во сите натамошни борби на бригадата против непријателот. Во борбите се истакнал како храбар борец. На 20 октомври 1944 година храбро загинал во една крвава борба против балистите и Германците на реката Треска.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 286. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
*За црквата во Егејска Македонија, погледајте „Црква „Св. Димитриј" - Куманичево (Костурско)".*

|  |
| --- |
|  **Свети Димитриј** |
|  |
| 
Дел од иконостасот |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Повардарска |
| **Архијерејско намесништво** | Кавадаречко |
| **Парохија** | Ваташка |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°17′5″N 21°59′40″E﻿ / ﻿41.28472° СГШ; 21.99444° ИГД﻿ / 41.28472; 21.99444Координати: 41°17′5″N 21°59′40″E﻿ / ﻿41.28472° СГШ; 21.99444° ИГД﻿ / 41.28472; 21.99444 |
| **Место** | Куманичево |
|  **Општина** | Кавадарци |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Димитрија Солунски |
|  **Изградба** | XIX век |
|
|  **Живопис** | 1878 |
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | еднокорабен |
| **Стил** | преродбенички |
|

**Св. Димитриј** (**Св. Великомаченик Димитриј**) — православна црква во кавадаречкото село Куманичево, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Кавадаречкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.

Нема точни податоци за времето на изградба. По архитектонскиот облик, црквата е трикорабна со дрвени таваници. Има отворени тремови на јужната и западната страна. Целата внатрешност на храмот е покриена со живопис. Најзабележителна е композицијата „Второ пришествие Христово" („Страшниот суд"), насликана на јужниот и западниот ѕид во наосот на црквата. На иконостасот има натпис: „Сеи свети образи исписа Петре и сен его Глигор из Дебарску державу село Тресонче 1878".

Поврзано
--------

* Повардарска епархија
* Кавадаречко архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  „Ваташка парохија - цркви и манастири". Повардарска епархија. 28 ноември 2007. Посетено на 26 ноември 2021.
2. ↑  „Св. Димитрија, с. Куманичево". Културно и национално наследство на Кавадарци. Посетено на 26 ноември 2021.[*мртва врска*]
**Свети Димитриј** (грчки: *Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου*) — црква во градот Негуш, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува еден од парохиските храмови во Негуш.

Црквата е сместена во горниот западен дел на градот, близу плоштадот „Камена" и срушената џамија. На местото на храмот имало црква уништена за време на Негушкото востание во 1822 г. При обновата на градот, на нејзино место е изграден мал храм. Во 1922 г. во оваа парохија се доселиле Грци од Мала Азија. Во 1996 г. малата црква е урната и на нејзино место е изграден сегашниот голем храм, по проект на архитектот Павлос Кирјакос. Изградбата чинела 15 милиони драхми, собрани од прилози на верниците.

Во храмот има две големи икони на Свети Димитрија Солунски, од кои едната датира од XVIII век. За вредни се сметаат и иконите на Свети Јован Богослов од XVII век и Свети Василиј од XVIII век, донесени од малоазиските доселеници.

Поврзано
--------

* Берско-негушко-камбаниска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3  Κύρου, Νίκος, Ολυμπία Τσίτση (Επιμέλεια) (2005). *Οι εκκλησίες της Νάουσας. Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σχ. έτους 1999 – 2000* (PDF) (грчки). Νάουσα: 3ο Γυμνάσιο Νάουσας. стр. 31. Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-05-15. Занемарен непознатиот параметар `|lang-hide=` (help)
Серех на фараонот Перибсен со животното на Сет и сонцето
 Хорово име на Шошенк V, над Нехбет и Ваџет. Фрагмент на црн базалт. Од Фајум, Египет. 22-ра династија. Британски музеј, Лондон 
**Хорово име** — најстариот познат и користен грб на старите египетски владетели. Припаѓа на „Големите пет имиња" од еден египетски фараон. Меѓутоа, современите египтолози и јазичари почнуваат да го претпочитаат неутралниот термин: „серех име". Тоа е затоа што не секој фараон го ставил соколот на врвот на неговиот (или во некои случаи, и нејзиниот) серех, кој го симболизира божеството Хор.

Хералдичен изглед
-----------------

Серех на фараонот Џет со соколот на Хор
Сликата на Хоровото име е направена од два основни елементи: седечка или фигура што се движи на одредено божество има правоаголна, украсна вињета, која ја претставува фасадата на палатата и кралскиот двор. Правоаголната вињета се нарекува *серех*, според египетскиот збор за „фасада". Постојат безброј варијации на фасадниот декор во серехот. Комплексноста и деталите на фасадниот декор варираат во зависност од објектот на кој бил поставен. Се чини дека не постојат строги уметнички правила за дизајнот на сарехот. Името на фараонот било напишано во слободниот простор што го претставува кралскиот двор.

Симболи
-------

Симболичното значење на Хоровото име е сè уште спорно. Се чини очигледно, барем дека името на кралот му се упатувало директно на божеството од врвот на серехот. Во повеќето случаи тоа е соколот на богот Хор. Добар пример е името на кралот од Втората династија, Ранеб. Неговото име е напишано со знакот за сонцето (*Râ*) и знакот за кошница (*néb*). Во целост, името гласи „Господар на сонцето на Хор", со што го интегрирал Хор како кралски патрон во името на кралот. Научниците укажуваат на симболичната и експресивна сила на сокол Хор: лебди високо на небото, широко ги шири своите крилја и навидум гледа низ целиот Египет, ова хералдично животно претставува сеприсутност и моќ. Дополнително, имињата на раните династички кралеви покажуваат, кога се преведени, зачудувачка агресивност, која јасно ја изразува желбата на египетските кралеви да бидат недопирливи и непобедени, благодарение на богот Хор. За време на Втората династија, имињата на кралевите на серехот откриваат прилично мирна природа, изразувајќи ја желбата на фараоните да владеат над непоколебливиот свет полн со ред и хармонија: Хоровото име на кралот Сехемиб, *Per-en-ma'at* (што значи „оној кој го постигнува Маат") е најјасниот израз на ова. Сепак, повеќето египетски кралеви го фаворизирале Хор како свој покровител на династичко име.

Наводи
------

1. ↑  Laurel Bestock: *The Development of Royal Funerary Cult at Abydos: Two Funerary Enclosures from the Reign of Aha* (= *Menes: Studien zur Kultur und Sprache der ägyptischen Frühzeit und des Alten Reiches*, vol.6).
2. ↑  Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen.
3. ↑  Rolf Gundlach: *Horus in the Palace: The centre of State and Culture in pharaonic Egypt*.
4. 1 2  Toby A. H. Wilkinson: *Early Dynastic Egypt: Strategy, Society and Security.*
5. ↑  Jochem Kahl: *Ra is my Lord.*
**Ефемерки** (Драгана Заревска и Јасна Димитровска) се уметничко дуо кое работи во сферата на перформансот. Тие се првите уметнички од Македонија кои учествувале и свечено го отвориле престижниот Октомвриски салон Архивирано на 21 март 2016 г. (Oktobarski Salon) во Белград, а номинирани се и за наградата млад визуелен уметник ДЕНЕС за 2014 година.

Нивиот псевдоним е хумористичен дериват на Бапчорки - позната женска музикална формација од Македонија. Тој укажува на, како што велат авторките, дека тие се "краткотрајна верзија на Бапчорки, или пак, креаторки на она што е краткотрајно во традицијата". Познати се по проекти кои се луцидна комбинација од постмодерна филозофија и анегдоти од селски живот.

Важно е да се спомене и дека Драгана Заревска е единствена наградена личност од Македонија на Европското биенале за млади уметници до 35 години. Наградата ѝ била доделена во 2009 година.

Перформанси
-----------

2014 Дискурзор против Контекстер (во најава)

2013 Елегија за Рамно (во соавторство со Дарко Алексовски и Ребека Шентинел)

2012 Ретроспективна изложба на Јасна Димитровска и Драгана Заревска

2012 Ликовна колонија

2011 Методот "Леле"

Мрежно место
------------

```
www.ephemerki.com
```

Наводи
------

Furtherfield Magazine (UK): 
De-familiarizing the Familiar: The Lele Method
 Архивирано на 22 јули 2014 г.

.dpi Magazine (Canada)
Freedom Praxis: The Lele Method and Other Stories

54. Oktobarski Salon (RS)
The Lele Method
**Домника Цариградска** е христијански светец.

За време на царот Теодосиј II, како некрстена дошла од Картагина во Цариград со уште 4 девојки. Ги крстил патријархот Макариј Цариградски и ги благословил да живеат како инокини. Св. домника се предала на подвигот со голема ревност и во таа ревност не слабеела сè до смртта во длабоката старост. Починала во 474 година.

Во православната црква нејзиниот ден се слави на 8 јануари.

Наводи
------

1. ↑  „Охридски пролог" стр. 9

|  |
| --- |
| *Оваа статија за светец е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |