**Владимир Алексеевич Алаторцев** (14 мај 1909, с. Турки, Саратовска губернија - 13 јануари 1987, Москва) - советски шахист, почесен велемајстор (1983), тренер, новинар. Двократен шампион на Москва (1936, 1937).

Биографија
----------

Владимир научил да игра шах рано, но ја почувствувал вистинската убавина на играта кога започнал да учи кај наставникот по шах и теоретичар на шах, двократниот шампион на СССР П. Романовски. Во 1931 година го освоил третото место во првенството на Ленинград, по Ботвиник и Романовски. Истата година тој дебитирал на 8-ото првенство на СССР, делејќи ги 3-6-тото место, станал еден од водечките шахисти на Советскиот Сојуз. Во првенството на Ленинград во 1932 година и во првенството на СССР во 1933 година тој бил главен конкурент на Ботвиник. Но, на двата турнири загубил од него во директен двобој и го зазел второто место. Следната година, Владимир станал шампион на Ленинград. Ботвиник потсетил: „Случајно играв многу игри со Владимир Алаторцев. Победив во голем број игри, понекогаш од решавачка важност, но имаше и нерешени нерешени средби. Само еднаш изгубив кога игравме „ревијална партија" со забрзана контрола, која беше емитувана на радио во етерот. Беше во Ленинград во 1933 или 1934 година. Алаторцев беше особено добар во играњето тешки, остри позиции. Обично играл добро, особено со Вајт. Не беше лесно да се игра со црните со него..."

Во 1935 година Алаторцев одиграл нерешено со унгарскиот велемајстор А. Лилиентал 6:6 (+4, −4, =4) и стана учесник на голем меѓународен турнир во Москва,каде со 20 учесници ги поделил 11-14-то место со Гоглиџе, Рабинович и Рјумин кои ремизирале со првите тројца добитници на наградите - Ботвиник, Флор и Ласкер. Од 1936 година живеел во Москва. Освоил две шампионски титули во главниот град (1936 и 1937 година).

Долги години Алаторцев играл во „еден тим" со В. Смислов, како негов пријател и асистент. „Од 1946 година, В.Алаторцев беше официјално мој тренер", вели Смислов. „Во 1948 година, за време на мечот на светското првенство, тој беше мојот втор играч. Тоа беше период на длабока креативна комуникација. Анализиравме игри заедно, исполирани позиции. По негова препорака, почнав да играм на 1. д4 - 1…д5. Неговото влијание врз мене во развојот на вештините за играње на затворени позиции беше несомнено. Во секој случај, Алаторцев ми даде точна идеја дека во борбата за светскиот шампион треба да се има поширока палета на креативност - и на отворањето и во играта на средина. Неговиот совет, искуство и длабочина на разбирање на позицијата многу ми помогнаа во подобрувањето на мојот стил".

Шахистите меѓу себе го нарекле Алаторцев „стратег". „Кога бев млад човек, се запознав со игрите на В. Алаторцев", рече велемајсторот Ј. Авербах, „видов дека големината на шахот е првенствено во стратегијата, во положбената игра". „Алаторцев беше добар стратег. Научивме од неговите игри", потврдува 10 светски шампион Б. Спаски.

Алаторцев бил суптилен стратег не само на шаховската табла, туку и во шаховската политика - 6 години бил на чело на Шаховската федерација на СССР (1955-61). Во овој период, Алаторцев бил еден од организаторите на Светската олимпијада во Москва (1956), заедно со М. Ботвиник учествувал активно во создавањето на Централниот шаховски клуб на Булеварот Гоголевски. Повеќе од 20 години Алаторцев го водел шаховскиот дел во весникот Вечерњаја Москва (1943–64).

Надгробна плоча
Од новинарски и тренерски активности, тој се префрлил на научни. Тој ја бранел својата теза и му бил доделен степен на кандидат за педагошки науки. За 10 години, тој бил на чело на лабораторијата за спортска психологија на Институтот за наука за физичка култура на сите унии (1965-75), чијашто една од „тајните гранки" била основната анализа на играта од Р. Фишер.

Потоа, до 1982 година, Алаторцев бил раководител на шаховската лабораторија на одделот за борбени спортови на Институтот за физичка култура на сите унии на научно истражување. Шаховската лабораторија под водство на Алаторцев разви медицинско-биолошки и психолошко-педагошки проблеми на елитните спортови, работејќи со водечки велемајстори и шаховски мајстори. Персоналот на шаховската лабораторија им давал препораки на водечките советски шахисти.

Од рана возраст,Алаторцев покажал склоност кон цртање. Тој бил добро упатен во уметноста, поседувал енциклопедиско знаење во многу области на културата, бил страствен рибар. Неговиот стан станал трајно место за средби на познати претставници на руската интелигенција. Меѓу неговите пријатели биле сопругите Г. Вишневскаја и М. Ростропович, семејството вајари Рукавишникови, академиците П. Анохин и Касирски, писателот А. Богомолов.

Тој бил оженет, имал ќерка и внуци.

Починал на 13 јануари 1987 година во Москва. Закопан на Долгопрудненските гробишта.

Книги
-----

* Шах во болница. - М.: Физичка култура и спорт, 1943. - 32 стр[*мртва врска*] .
* Ботвиник - Смислов : За натпревар на Светско првенство. - М.: Физичка култура и спорт, 1954 година. - 80 стр. (Соавтор е со А. Степанов. )
* Интеракција на фигури и пиони во шаховска игра: (Искуство на теоретско истражување). - М.: Физичка култура и спорт, 1956 година. - 48 стр.
* Проблеми на современата теорија на шах. - М.: Физичка култура и спорт, 1960 година. - 336 стр.
* Прашања за методологијата за обука на постари шахисти. - М. 1962 година .-- 66 стр.
* Водич за шах: (Часови по теорија, методологија и практика на шах за подготовка на шахисти од прва категорија). - М. [Тула], 1965. - 86 стр. (Соавтор е со И. Болеславски и Ј. Рохлин. )
* Креативност во шахот. - М.: Знаење, 1988 година. - 64 стр.

Надворешни врски
----------------

* Владимир Алаторцев. Спортивный некрополь