| Книги одНовиот завет |
| --- |
| Евангелија |
| Матеј **·** Марко **·** Лука **·** Јован |
| 
Дела |
| Дела на светите апостоли |
| Посланија |
| Јаков 1 Петар **·** 2 Петар1 Јован **·** 2 Јован **·** 3 ЈованЈудаРимјани 1 Коринтјаните **·** 2 КоринтјанитеГалатјаните **·** ЕфесјанитеФилипјаните **·** Колосјаните1 Солуњаните **·** 2 Солуњаните1 Тимотеј **·** 2 ТимотејТит **·** ФилимонЕвреите |
| 
Апокалипса |
| Откровение |
| * п
* р
* у
 |

Евангелие на светиот апостол Лука, Македонија, XII век
**Евангелие по Лука** (грчки: *Κατὰ Λουκᾶν εὐαγγέλιον*) или **Евангелие според Лука** (τὸ εὐαγγέλιον κατὰ Λουκᾶν) — третото и најдолго од четирите канонски евангелија во христијанската Библија од Новиот завет. Ова синоптичко евангелие го опишува животот и мисионерството на Исус од Назарет. Во негосе опишани настаните од раѓањето на Исус до неговото Воскресение. 

Авторот на ова евангелие е Апостол Лука, често нарекуван и Евангелист. По занимање, Лука бил лекар и долгододишен соработник со апостол Павле во Антиохија, Сирија. Во преден план, евангелието на Лука било наменето за христијанските заедници, кои се состоеле претежно од луѓе кои претходно верувле во паганските обичаи или пак евреи. Лука го создал евангелието на начин според кој читателот може во Исус да го препознае Бог. Некои делови, како Параболата за непослушниот син и Параболата за добриот Самаритјанин се споменуваат само во ова евангелие. Исто така, ова евангелие дава посебен акцент на молитвата и улогата на Светиот Дух.

Освен ова евангелие, се смета дека апостол Лука ги напишал и Апостолските дела.Всушност, Делата на светите апостоли и Евангелието на Лука во некои изданија на Библијата биле претставени како една книга.И двата ракописи започннуваат со обраќањето на Лука кон "Теофил" за кој се смета дека е или некоја титула односно чин или некоја личност, кој очигледно имал одредено претходно познавање за христијанството и можеби бил личност со некаков службен статус, со оглед на тоа што Лука му се обраќа со титулата „честити" ‡ истата титула со која Павле им се обраќал на Феликс и на Фест, римски управители во Јудеја.

Некои современи критичари сметаат дека апостол Лука, слично како Апостол Матеј, за создавањето на својот ракопис се потпирал врз основа на Евангелието според Марко. За создавањето на евангелието постојат повеќе тврдења. Некои сметаат дека тоа било направено некаде кон 60-тите години од I век, или пак кон крајот на I век.

Содржина
--------

За време на владеењето на царот Ирод, живеат свештеникот Захарија и неговата жена Елисавета — прваедни и побожни старци кои немаат деца. Еднаш, за време на службата во храмот, на Захарија му се јавува ангелот Гавриил кој му кажува дека наскоро ќе му се роди синот Јован. Бидејќи Захарија се сомнева во тоа, ангелот му го одзема гласот и тој онемува. Во шестиот месец од бременоста на Елисавета, архангел Гаврил оди во Назарет, каде ја посетува Марија на која ѝ кажува дека наскоро ќе остане бремена со помош на Светиот Дух и дека ќе го роди синот Исус. Тогаш, Марија ја посетува својата роднина Елисавета, која исто така се исполнува со Светиот Дух. Марија останува кај Елисавета во текот на три месеци, а потоа се враќа дома. Елисавета, пак, го раѓа Јован и тогаш на Захарија му се враќа гласот. Јован расте и оди во пустината каде што останува до времето кога започнува да пророкува меѓу Израилците. Во 15. година од владеењето на време на пописот на населението, Јосиф и Марија заминуваат во Витлеем. Таму, Марија го раѓа Исус, а тогаш ангели им се покажуваат на група овчари, соопштувајќи им ја радосната вест. Овчарите му се поклонуваат на бебето, а потоа насекаде ја рашируваат веста за раѓањето на Месијата. По некое време, коаг Јосиф и Марија го носта бебето во храмот во Ерусалим, старецот Симеон препознава дека тој е спасителот и му се поклонува. Кога Исус има 12 години, за време на посетата на Еруслаим, Јосиф и Марија го забораваат детето во градот, а кога се враќаат назад, го наоѓаат како разговара во храмот со учителите, кои се восхитуваат на неговата мудрост.

Во меѓувреме, Јован проповеда во околината на реката Јордан и ги крштева луѓето, повикувајќи ги на покајување на гревовите, а поради неговата активност, царот Ирод го затвора. Покрај другите, Јован го кршетва и Исус и во тој миг, над него слегува Светиот Дух во облик на гулаб, а глас од небото соопштува дека Исус е синот божји. Исус започнува да проповеда на возраст од околу 30 години. Тој минува 40 дена во пустината, каде постојано го искушува ѓаволот, но без успех. Потоа, Исус се враќа во Галилеја, каде се прославува со своите проповеди и со способноста да лекува болни и да ги изгонува демоните од луѓето, меѓутоа тој е лошо прифатен од неговите сограѓани во Назарет. Во една прилика, Исус му помага на рибарот Симон (Петар) да фати богат улов, а потоа, Петар и браќата Јаков и Јован стануваат негови ученици. Подоцна, од своите приврзаници, Исус ги избира 12. апостоли. Насекаде, тој прави невидени чуда: ја смирува бурата кога со брод плови преку езеро, воскреснува умрени, ослободува едне човек од демоните кои ги префрла во свињите, а тие потоа се дават во езерото, нахранува пе тилјади луѓе само со пет леба и две риби, итн. На своите ученици им ги најавува својата смрт и воскресението, а во присуство на Петар, Јаков и Јован се преобразува и во таа прилика разговара со Мојсеј и со пророкот Илија, а глас од небото објавува дека тој е синот божји. Покрај апостолите, Исус избира уште 70 ученици по што и едните и другите ги испраќа да проповедаат и да лекуваат болни. Во своите проповеди Исус често се служи со параболи, а најчеста мета на неговата критика е лицемерието на книжниците и фарисеите.

Наводи
------

1. ↑  Donald Guthrie, *New Testament Introduction* (Leicester, England: Apollos, 1990), p. 105.
2. ↑  Udo Schnelle, *The History and Theology of the New Testament Writings*, p. 259.
3. ↑  *The Books of The Bible* (Colorado Springs: International Bible Society, 2007); *The Original New Testament* (San Francisco: Harper & Row, 1985).
4. ↑  D. R. W. Wood, New Bible Dictionary (InterVarsity Press, 1996), 704.
5. ↑  Carson, D.A.; Moo, Dougals J. (1992). "4" (in English). An introduction to the New Testament. Morris, Leon. Grand Rapids, MI: Zondervan. pp. 116. ISBN 0-310-51940-3.
6. ↑  Harris, Stephen L. Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985. "The Gospels" p. 266-268
7. ↑  „Новиот завет на нашиот Господ Исус Христос", во: *Свето писмо на Стариот и на новиот завет* (трето издание). Свиндон: Британско и инострано библиско друштво, Скопје: Македонска книга, 1998, стр. 66-70.
8. ↑  „Новиот завет на нашиот Господ Исус Христос", во: *Свето писмо на Стариот и на новиот завет* (трето издание). Свиндон: Британско и инострано библиско друштво, Скопје: Македонска книга, 1998, стр. 70-88.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Евангелие според Лука |
| --- |
|  |
| Глави | 
* Лука 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24

 |
|  |
| Настани | 
* Благовештение, посета кај Елисавета, навестување на пастирите
* Поклонение на пастирите
* Рождество на Јован Претеча
* Рождество Христово
* Обрезение и претставување во храмот (Сретение Господово)
* Наоѓање во храмот
* Родословие
* Крштение
* Искушување
* Повикување на Матеј
* Правање сметка
* Беседа на рамницата
* Стивнување на бурата
* Нахранување на 5 000 луѓе
* Преображение
* Најважната заповед
* Оче наш
* Блудниот син
* Прорекување на Маслиновата Гора
* Страданија Христови
* Тајна вечера
* Пилатов суд
* Распнување
* Погреб
* Празниот Исусов гроб
* Воскресение
* Вознесение

 |
|  |
| Изрази | 
* Благословен да е Господ
* Ловци на луѓе
* Магнификат
* Ново вино во стари мевови
* Сега го отпушташ

 |
|  |
| Личности | 
* Авија
* Ана (првосвештеник)
* Ана (пророчица)
* Андреја
* Богородица Марија
* Архангел Гаврил
* Давид
* Елисавета
* Заведеј
* Захарија
* Ирод Антипа
* Ирод Велики
* Исус Христос
* Јован Крстител
* Јосиф Ариматејски
* Свети Јосиф
* Јуда Искариот
* Кајафа
* Квириниј
* Лазар
* Лисаниј
* Марија Магдалена
* Марија (сестра на Марта)
* Марта
* Октавијан Август
* Понтиј Пилат
* Симон Петар
* Симеон Богопримец
* Теофил
* Тибериј
* Тома
* Филип (апостол)
* Филип (четворовласник)

Групи
Ангели
Садукеи
Самарјани
Седумдесет апостоли
Синедрион
Фарисеи
 |
|  |
| Места | 
* Авилинија
* Витанија
* Витсаида
* Галилеја
* Галилејско Море
* Десеттоградие
* Емаус
* Ерусалим
* Итуреја
* Јордан (река)
* Јудеја
* Капернаум
* Наин
* Самарија
* Трахонитида

 |
|  |
| ← Евангелие според Марко (гл. 16)Евангелие според Јован (гл. 1) → |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 175769882
* GND: 4036616-9
* NKC: unn2006374698

 |

 |