**Бриген** (*пристаништето*), исто така познат како **Тискебриген** (*германското пристаниште*) — серија комерцијални згради од ханзеатското наследство што ја обложуваат источната страна на пристаништето Ваген во градот Берген, Норвешка. Бриген е на листата на УНЕСКО за светско културно наследство од 1979 година.

Градот Берген е основан околу 1070 година во границите на Тискебриген. Околу 1350 година таму бил основан *Контор* на Ханзата, а Тискебриген станал центар на комерцијалните активности на Ханзата во Норвешка. Денес, Бриген има музеи, продавници, ресторани и пабови.

Историја
--------

Берген е основан пред 1070 н.е. Во средниот век, областа Бриген ги опфаќала сите згради помеѓу морето и патот *Стрет*, од Холмен на север до Вагсбунен на југ. Според Сагите, градот бил основан во оваа област.

Една од најраните градби на столбови е датирана околу 1100 година, а постојните згради се од многу подоцнежен датум, при што само Шотстуне и некои згради кон Јулехусет се оригинали од 1702 година.

Околу 1350 година, во Бриген била основана канцеларија на Ханзата. Како што градот се развил во важен трговски центар, пристаништата биле подобрени и зградите на Бриген постепено биле преземени од страна на ханзеатските трговци. Магацините се користеле за складирање на стоки, особено стока од северна Норвешка и житарки од Европа.

Во 1702 година, зградите кои припаѓаат на Ханзата биле оштетени од пожар. Тие биле повторно изградени, а некои од нив подоцна биле урнати, а некои биле уништени од пожар. Во 1754 година, работата на канцеларијата во Бриген завршила, кога сите имоти биле префрлени на норвешки граѓани.

Низ историјата, Берген доживеал многу пожари, бидејќи повеќето од неговите куќи традиционално биле направени од дрво. Така било и за Бриген, а од денес е изградена околу една четвртина по 1702 година, кога изгореле постарите складишта и административни згради покрај пристаништето. Остатокот претежно се состоел од помлади градби, иако имало некои камени визби кои датираат од 15 век.

Делови од Бриген повторно биле уништени во пожар во 1955 година. Следеше тринаесетгодишно археолошко ископување, откривајќи ги секојдневните рунски натписи познати како Бригенски натписи. Музејот Бриген е изграден во 1976 година на дел од локацијата исчистена од пожарот.

Панорамски поглед на Бриген

Архитектонско наследство
------------------------

Бриген бил наведен како светско наследство на УНЕСКО во 1979 година, според критериумот (iii):

>  Бриген ги носи трагите на општествената организација и ја илустрира употребата на просторот во четвртина од ханзиските трговци што датира од 14 век. Тоа е еден вид северно „фондако", неспоредливо во светот, каде што структурите останале во градскиот пејзаж и го овековечуваат споменот на едно од најстарите големи трговски пристаништа во Северна Европа.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Значајни куќи во Бриген вклучуваат Белгарден (зграда стара 300 години), Свенсгарден, Енјорнингсгарден, Бредсгарден, Бугарден и Енгелгарден. Најстарата и највисоката зграда во областа е црквата Света Марија. Улиците го вклучувале Јакобсфјорден. Музеите ги вклучуваат музејот Бригенс и Ханзеатскиот музеј и Шутстуен.

Наводи
------

1. ↑  Bergen – historie
2. 1 2  Bryggen i Bergen
3. ↑  Camilla Ahamath (16 August 2014). „Bryggen er mer enn bergensere flest ser" [Bryggen is more than most Bergensers can see]. *Bergens Tidende*. Архивирано од изворникот на 4 March 2016. Посетено на 16 July 2023.
4. ↑  Bryggen at whc.unesco.org. Retrieved 14 June 2016.
5. ↑  Det tyske kontor [The German *kontor*]
6. ↑  Aslak Liestol, 'The Runes of Bergen: Voices from the Middle Ages', *Minnesota History*, 40. 2 (1966), 49-58.
7. ↑  Setter sammen 300 år gammelt puslespill
8. ↑  „Bryggen skal reise tilbake i tid". Архивирано од изворникот на 2014-10-27. Посетено на 2014-07-15.
9. ↑  Velkommen som kremmer - Det kommer ingen ridder i skinnende rustning for å redde Bryggen. Du må redde den selv. Архивирано на 23 септември 2015 г. [Welcome as a shopkeeper - No knight in shining armour will come to save Bryggen. You must save it yourself.]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Членови на Ханзата по реони |
| --- |
|  |
| Главните градови се со **задебелени букви**; Слободните царски градови на Светото Римско Царство се напишани со *закосени букви*. |
|  |
| Вендски реон | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Либек* | 
Анклам **·**  Демин **·**  Грајфсвалд **·**  *Хамбург* **·**  Колбер (Колобжег) **·**  Линебург **·**  Росток **·**  Ригенвалде (Дарлово) **·**  Штетин (Шчеќин) **·**  Штолп (Слупск) **·**  Стокхолм **·**  Штралзунд **·**  Висби **·**  Висмар  |

 | Главни трговски патишта на Ханзата |
|  |
| Саксонски реон | 

|  |  |
| --- | --- |
| Брауншвајг | 
Берлин **·**  *Бремен* **·**  Ерфурт **·**  Франкфурт на Одра **·**  *Гослар* **·**  Магдебург  |

 |
|  |
| Балтички реон | 

|  |  |
| --- | --- |
| Данциг(Гдањск) | 
Бреслау (Вроцлав) **·**  Дорпат (Тарту) **·**  Елбинг (Елблаг) **·**  Кенигсберг (Калининград) **·**  Краков **·**  Ревал (Талин) **·**  Рига **·**  Торн (Торуњ)  |

 |
|  |
| Вестфалски реон | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Келн*\**Дортмунд*\* | 
Девентер **·**  Гронинген **·**  Кампен **·**  Минстер **·**  Оснабрик **·**  *Зост*  |

 |
|  |
| ---- |
|  |
| Главни контори | 
 Бриген (Берген) **·**  Ханцекантор (Бриж, Антверпен†) **·**  Стилјард (Лондон) **·**  Петерхоф (Новгород)  |
|  |
| Подружни контори | 
 Бискуп Лин **·**  Фалстербо **·**  Ипсвич **·**  Ковно (Каунас) **·**  Малме **·**  Полотск **·**  Псков  |
|  |
| Други градови | 
 Бристол **·**  Бостон **·**  Даме **·**  Лит **·**  Херфорд **·**  Хал **·**  Њукасл **·**  Старгард **·**  Јармут **·**  Јорк  |
|  |
| \* Келн и Дортмунд биле главни градови на Вестфалскиот реон во различни времиња.† Антверпен добил важност пред Бриж да стана непристапен поради кал во каналот Цвин. |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Светско наследство во Норвешка |
| --- |
|  |
| Северни | 
Карпести резби во Алта **·** 
Струвеов геодетски лак1 **·** 
Вегаејн –  архипелаг Вега
 | Знаме на НорвешкаЗнаме на Норвешка |
|  |
| Тренделаг | 
Рерус (рударски град)
 |
|  |
| Западни | 
Бриген **·** 
Урнеска гредна црква **·** 
 Западнонорвешки Фјордови – Гејрангер-фјорд и Нереј-фјорд
 |
|  |
| 1 Заедно со девет други земји |

 |