{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Воден|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Persicaria hydropiper*** ( син. *Polygonum hydropiper* ), исто така познат како **воден пипер**, бел пипер **јазол**, **газ паметен**  или **таде**,тоа е растение од фамилијата Polygonaceae. Се наоѓа во Австралија, Нов Зеланд, умерена Азија, Европа и Северна Америка. Растението расте на одредени влажни места и плитка вода. Култивираните сорти се јадат во Источна Азија поради нивниот лут вкус.

Опис
----

 Стеблото на *Persicaria hydropiper*, покажува обложени „јазли" во основата на листовите
Водената пиперка е годишна билка со исправено стебло кое расте до висина од 20 to 70 centiметарs (1 to 2 ст). Листовите се наизменични и речиси без стебленца. Сечилата на листовите се тесно овални и имаат цели рабови реси со многу кратки влакна. Тие се стеснуваат со тап врв. Секоја основа на листот има штипки кои се споени во обвивка што го затвора стеблото која е лабава и со реси на горниот крај. Цветот е шилец што кимнува. Периантот на секој мал цвет се состои од четири или пет сегменти, обединети во близина на неговата зелена основа и бела или розова на рабовите. Има шест стомаци, три споени карпели и три стилови. Плодот е темно кафеав овален, сплескан орев.

Биохемија
---------

Водениот пипер има неколку активни состојки. Присутни се два бициклични сесквитерпеноиди, полигодијални (тадеонални, незаситен диалдехид со дрмански рбет) и варбурганален, што им дава лут вкус. Растението содржи и рутин, извор на впечаток на горчлив вкус.

Водената пиперка содржи есенцијално масло (0,5%) кое се состои од монотерпеноиди и сесквитерпеноиди : α-пинен, β-пинен, 1,4-цинеол, фенхон, α-хумулен, β-кариофилен, транс-б-бергамотен. Карбоксилните киселини ( цинамска, валеринска и капроична киселина ) и нивните естри биле присутни во траги. Составот силно зависи од генетските фактори.

Дивоводниот пипер произведува масла кои им предизвикуваат иритација на кожата.

Користи
-------

Водениот пипер се јаде во Јапонија, каде што е познат како *таде*, или поконкретно, *јанаги таде*. Листовите се користат како зеленчук, но само од сортата, а не од дивиот тип кој има многу полут вкус. Билката често се продава на пазарите како расад. Младите црвени никулци се познати како *бени-таде* и се користат за украсување на сашими, темпура и суши. Популарен е за летно готвење. Семето може да се додаде и во Васаби .

Сос од водена пиперка, познат и како *таде-зу*, е сос кој што е традиционално направен од ситно сечкани листови од водена пиперка, натопени во оцет и мала количина на парен ориз. Повремено се додава сок од цедено кабосу. Во јапонската кујна традиционално се користи како додаток на слатководната риба на скара, но не и на морска риба.

Во Кина, водениот пипер е најмногу познат како *ла* љао и се користи во традиционалната кинеска медицина .

Во Европа, водената пиперка некогаш се одгледувала и ја јаделе за време на војната како замена за пиперката.

Растението содржи многу киселини, вклучително и мравја киселина, што го прави непријатно за добитокот. Иако животните не јадат пиперка од дива вода, некои инсекти јадат, поради што се појави јапонската поговорка „ *Таде куу муши мо сукизуки* "„Некои инсекти јадат водена пиперка и им се допаѓа"), што може да се преведе како „ Нема сметководство за вкус" или „Некои претпочитаат коприви".

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
* Illustration from Jan Kops' Flora Batava (1832)Illustration from Jan Kops' *Flora Batava* (1832)
* Illustration from La flore et la pomone françaises (1832)Illustration from *La flore et la pomone françaises* (1832)
* Illustration from Bilder ur Nordens Flora (1917-1926)Illustration from *Bilder ur Nordens Flora* (1917-1926)

Наводи
------

1. ↑  The Plant List, *Persicaria hydropiper* (L.) Delarbre
2. ↑  „Arsesmart". *Merriam-Webster Dictionary*.
3. ↑  Flora of China, *Polygonum hydropiper* Linnaeus, 1753. 辣蓼 la liao
4. ↑  Dennis I. Morris DI (2009) Polygonaceae, version 2009:1. In MF Duretto (Ed.) Flora of Tasmania Online. 17 pp. (Tasmanian Herbarium, Tasmanian Museum & Art Gallery: Hobart). ISBN 978-1-921599-30-9.
5. ↑  Biota of North America Program 2014 county distribution map
6. ↑  Altervista Flora Italiana, *Persicaria hydropiper* (L.) Spach includes photos, drawings, European distribution map
7. ↑  „Water pepper: *Persicaria hydropiper*". NatureGate. Посетено на 2013-12-30.
8. ↑  Jonassohn, M. (1996). „Sesquiterpenoid unsaturated dialdehydes - Structural properties that affect reactivity and bioactivity" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2011-10-03. Посетено на 2022-05-06.
9. ↑  Flora of North America
10. 1 2 3  Sanderson, Helen; Renfrew, Jane M. (2005). Prance, Ghillean; Nesbitt, Mark (уред.). *The Cultural History of Plants*. Routledge. стр. 110. ISBN 0415927463.
11. ↑  Illinois Wildflowers

Надворешни врски
----------------

* Jepson Manual Treatment, Универзитетот во Калифорнија
* Австралиски индекс на имиња на растенија (APNI)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Таксонски назнаки |
| --- |
|  |
| *Persicaria hydropiper* | 
* Википодатоци: Q160113
* APDB: 228274
* BioLib: 38800
* Calflora: 11009
* EoL: 586677
* EPPO: POLHY
* FloraBase: 11020
* FNA: 242100096
* GBIF: 2889101
* GRIN: 400981
* iNaturalist: 78452
* IPNI: 77069479-1
* IRMNG: 10684099
* ITIS: 518732
* МСЗП: 163977
* NCBI: 46901
* NZOR: 4b7de9b5-f25c-46cb-8466-cdf9b6c47d91
* PfaF: hydropiper Polygonum hydropiper
* Plant List: kew-2572559
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:77069479-1
* Tropicos: 100349011
* VASCAN: 8144

 |
|  |
| *Polygonum hydropiper* | 
* Википодатоци: Q4118510
* APDB: 115935
* FoC: 200006723
* GBIF: 5334302
* GRIN: 316795
* iNaturalist: 167247
* IPNI: 695881-1
* IRMNG: 10588100
* ITIS: 20856
* NZOR: b039631d-c54e-4c34-9198-b44a481c5085
* PLANTS: POHY
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:695881-1
* Tropicos: 26000175
* VASCAN: 19099

 |

 |