**Лисестото циганче** (науч. *Phoenicurus phoenicurus*), е мала врапчевидна птица од семејството на муварчињата (*Muscicapidae*), која порано била сместена во семејството на дроздовите (*Turdidae*).

Систематизација и распространетост
----------------------------------

Прифатени се два подвида. Номинираниот, *P. p. phoenicurus* кој го има низ цела Европа и достига до Сибир. Другиот подвид е *P. p. samamisicus* кој е распрострастранет појугоисточно, од Крим преку Турција, Среден Исток до централна Азија. Малку е помала од *P. p. phoenicurus* и кај возрасните мажјаци има слична бела дамка на крилјата како кај циганчето. Белата дамка, но малку поневпечатлтива ја има и кај младенчињата и кај женките. Подвидот е широко раширен во Турција и во јужниот дел на Балканот, во Македонија.

Опис
----

Женка
Гнездо со јајца
Лисестото циганче во многу нешта е слично на црвеногушката. Таа ги има истите општи особини, разговорливото поведение, има иста должина 13-14,5 см, но е малку потенка и полесна, тежи 11-23 г. Портокаловоцрвената опашка често ја ниша. Кај европските птици, само циганчето ( *Phoenicurus ochrurus*) има слично обоена опашка.

Мажјакот летно време има бледо сиви глава и горни делови, освен задникот и опашката, кои, како и слабините, под крилјата и долниот дел од крилјата се портокаловокостенливи. Челото е бело, а страните на лицето и градите се црни. Крилјата и двата централни пердуви на опашката се кафеави. Портокаловото од слабините се прелева во речиси бело на стомакот. Клунот и нозете се црни. Наесен, боите на мажјакот обледуваат и му даваат исплакнат израз. Женките се покафеави, со посветли долни делови, немаат црно и сјајно перје, а грлото им е белкаво.

Живеалиште
----------

Овие птици сакаат отворени, стари дабови или брезови шуми, со висока хоризонтална видливост, малку грмушки и дупки во старите дрвја каде ги сместуваат своите гнезда. Претпочитаат гнездото да им биде на работ од шумата, до чистините. Освен во шумите, птицата живее и во урбаните средини, во парковите и градините. 
Најчесто гнездото го прават во природните дупки на дрвјата, па во мртвите дрвја или дрвјата со мртви гранки, а користат и куќички за птици. Сакаат гнездото да им е покриено со многу мов и лишаи. Користат и стари иглолисни шуми, особено во северниот дел на опсегот.

Поведение
---------

Исхраната на лисестото циганче
Преку лето, оваа птица живее речиси во цела Европа, западна Азија и северозападна Африка. Таа е птица преселница која зимува во централна Африка и Арабија.

Напролет, на почетокот до средината на април, први пристигнуваат мажјаците, често неколку дена пред женките. Во мај, несат 5-6 светлосини јајца, а имаат и второ легло во текот на летото. Заминува за Африка меѓу средината на август и на почетокот од октомври. 
Се храни како другите муварчиња, со инсекти кои ги лови откако ќе пројдат покрај нив, значи претежно со летачки инсекти.
Огласувањето му е разговорливо, а алармниот повик му е една тажна нота *уит*.
Песната на мажјакот е слична на црвеногушката, но само увертира, бидејќи има недовршен, изнемоштен крај.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Phoenicurus phoenicurus*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. 1 2 3 4  Hoyo, J. del; и др. (2005). *Handbook of the Birds of the World, vol. 10*. Barcelona: Lynx Edicions. стр. 771. ISBN 84-87334-72-5. Напосредна употреба на al. во: `|first=` (help)
3. 1 2 3  Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998). *The Birds of the Western Palearctic* (Concise. изд.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-854099-X.
4. ↑

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Лисесто циганче" на Ризницата ? |

* Common Redstart videos, photos & sounds Архивирано на 12 мај 2013 г. on the Internet Bird Collection
* Ageing and sexing (PDF; 3.5 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 12 ноември 2013 г.
* RSPB Website Description
* Common Redstart Images Архивирано на 10 август 2013 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4155982-4

 |

 |