Уметничка изведба на замислен месечев рударски објект
Приказ на плановите на НАСА да одгледува храна на Марс
 Уметничка изведба на пловечка станица со екипаж на Венера на *HAVOC*
**Колонизација на вселената** (исто така познато и како **вселенска населба** или **вонземска колонизација**) — хипотетичко трајно населување и експлоатација на природните ресурси на небесните објекти различни од Земјата. Таа претставува форма на човечко присуство во вселената, надвор од човечките вселенски летови и оперативните вселенски пунктови.

Наведени се многу аргументи за и против колонизацијата на вселената. Двете најчести во корист на колонизацијата се опстанокот на човечката цивилизација и биосферата во случај на Глобален катастрофален ризик (предизвикан од човекот) и достапноста на дополнителни ресурси во вселената кои би можеле да овозможат проширување на човечкото општество. Најчестите приговори за колонизацијата вклучуваат загриженост дека комодификацијата на вселената веројатно ќе ги зајакне интересите на веќе моќните, вклучително и големите економски и воени институции; огромни опортунитетни трошоци во споредба со трошењето на истите ресурси овде на Земјата; егзацербација на веќе постоечките штетни процеси како што се војни, економска нееднаквост и деградација на животната средина.

До денес, не е формирана вселенска колонија. Вселенската колонија би поставила преседан кој би покренал бројни општествено-политички прашања. Само изградбата на потребната инфраструктура претставува застрашувачки сет на технолошки и економски предизвици. Вселенските колонии генерално се замислени како организациски и материјални структури кои треба да ги задоволат речиси сите потреби на поголем број луѓе, во средина во вселената која е многу непријателска кон човечкиот живот и недостапна за одржување и снабдување од Земјата. Тоа би вклучувало технологии, кои ќе преттавуваат контролирани еколошки системи за поддршка на животот, кои допрва треба да се развијат на кој било значаен начин. Исто така, ќе треба да се справи со сè уште непознатото прашање за тоа како луѓето долгорочно ќе се однесуваат и ќе напредуваат на такви места. Поради сегашните трошоци за испраќање на што било од површината на Земјата во орбитата (околу 1400 долари за килограм до нискоземската орбита од *Фалкон Хеви*), вселенската колонија во моментов би била масовно скап проект.

Сè уште нема планови за изградба на вселенски колонии од некоја голема организација, било владина или приватна. Сепак, многу предлози, шпекулации и дизајни за вселенски населби биле направени низ годините, а значителен број застапници и групи за вселенска колонизација се активни. Неколку познати научници, како што е Фриман Дајсон, се изјасниле за населување во вселената.

На технолошки план, постои тековен напредок во поевтинувањето на пристапот до вселената (системите за лансирање за повеќекратна употреба би можеле да достигнат 20 долари за килограм во орбитата), и во создавањето на автоматизирани техники за производство и изградба.

Дефиниција
----------

Терминот се користи многу широко, се применува на секое постојано човечко присуство, дури и роботско, особено заедно со терминот „*населба*", кој непрецизно се применува на секое човечко живеалиште во вселената, од истражувачки станици до самоодржливи заедници во вселената.

Зборот *колонија* и *колонизација* се термини вкоренети во колонијалната историја на Земјата, што го прави географски термин, како и особено политички термин. Оваа широка употреба за каква било постојана човечка активност и развој во вселената е критикувана, особено како колонијалистичка и недиференцирана  (види подолу: Приговори).

Во оваа смисла, колонија е поставена населба која бара територија и ја експлоатира за доселениците или нивната метропола. Затоа, човечкото место, иако можеби е вселенско живеалиште, па дури и вселенска населба, автоматски не претставува вселенска колонија.

Историја
--------

Раните предлози за идните колонизатори како Френсис Дрејк и Кристофер Колумбо да стигнат до Месечината и луѓето кои последователно живеат таму биле дадени од Џон Вилкинс во *A Discourse Concerning a New Planet* во првата половина на 17 век.

Првото познато дело за вселенската колонизација било *Месечина од тули*, дело објавено во 1869 година од Едвард Еверет Хејл, за населен вештачки сателит. Во 1897 година Курд Ласвиц пишувал и за вселенските колонии.

Рускиот пионер за ракетна наука Константин Циолковски предвидел елементи на вселенската заедница во својата книга *Надвор од планетата Земја* напишана околу 1900 година. Циолковски ги натерал своите вселенски патници да градат оранжерии и да одгледуваат земјоделски култури во вселената. Циолковски верувал дека одењето во вселената ќе им помогне на совршените човечки суштества, што ќе доведе до бесмртност и мир.

Во 1920-тите Џон Дезмонд Бернал, Херман Оберт, Гвидо фон Пиркет и Херман Нурдунг дополнително ја развиле идејата. Вернер фон Браун придонел за своите идеи во една статија од *Colliers* од 1952 година. Во 1950-тите и 1960-тите, Дендриџ М. Кол  ги објавил своите идеи.

Друга важна книга на оваа тема била книгата *Високата граница: Човечки колонии во вселената* од Џерард О'Нил  од 1977 година, која истата година била проследена со *Колонии во вселената* од ТА Хепенхајмер.

Маријана Џ. Дајсон ја напишала *Дом на Месечината: Живеење на вселенска граница* во 2003 година; Питер Екарт го напишал *Прирачникот за месечевата база* во 2006 година  и потоа *„Враќањето на Месечината* "на Харисон Шмит напишано во 2007 година.

### Вселенско населување

Во 1977 година, првото одржливо вселенско живеалиште, станицата *Саљут 6*, било ставено во Земјината орбита и на крајот било наследено од Меѓународната вселенска станица, денес најблиску до човечка база во вселената.

Места
-----

Концептот на мисијата на Марс од 1989 година на уметникот Лес Босинас
Местоположбата е честа точка на расправија меѓу застапниците за вселенска колонизација. Местоположбата на колонизација може да биде на физичко тело како планета, џуџеста планета, природен сателит или астероид или во орбита. (за колонии кои не се на тело, видете Вселенско живеалиште).

### Простор во близина на Земјата

Уметничка концепција за месечева основа
#### Месечина

Главна статија: Колонизација на Месечината
Месечината се дискутира како цел за колонизација, поради нејзината близина до Земјата и помалата ослободителна брзина. Обилниот мраз во одредени области може да обезбеди поддршка за потребите за вода на месечевата колонија, Сепак, недостатокот на атмосфера на Месечината не обезбедува заштита од вселенско зрачење или метеороиди, така што лавинските цевки на Месечината се предложени како места за добивање заштита. Загрижува и малата површинска гравитација на Месечината, бидејќи не е познато дали 1/6 g е доволно за одржување на здравјето на луѓето на долги периоди. Интересот за воспоставување месечева база се зголемил во 21 век како посредник за колонизацијата на Марс, со такви предлози како што е Месечевото село за истражувачки, рударски и трговски објекти со постојано живеалиште.

#### Лагранжови точки

Главна статија: Лагранжови точки
Контура на гравитациониот потенцијал на Месечината и Земјата, прикажувајќи ги петте Лагранжови точки
Друга можност блиску до Земјата се стабилните Лагранжови точки L4 и L5, во која точка вселенската колонија може да лебди бесконечно. Друштвото L5 е основано за да промовира населување со изградба на вселенски станици на овие точки. Џерард К. О'Нил предложил во 1974 година дека точката L 5, особено, може да собере неколку илјади пловечки колонии и ќе овозможи лесно патување до и од колониите поради плиткиот делотворен потенцијал во оваа точка.

### Внатрешните планети

#### Меркур

Некогаш се сметало дека е испарливо тело како нашата Месечина, но денес е познато дека Меркур е богат со испарливи материи, изненадувачки побогат со испарливи материи, всушност, од кое било друго копнено тело во внатрешниот Сончев Систем. Планетата, исто така, добива шест и пол пати поголем сончев флукс од системот Земја/Месечина, што ја прави сончевата енергија многу ефикасен извор на енергија; може да се искористи преку орбиталните соларни низи и да се зрачи на површината или да се извезе на други планети.

Геологот Стивен Гилет во 1996 година сугерирал дека ова би можело да го направи Меркур идеално место за изградба и лансирање на вселенски летала, кои би можеле да лансираат како преклопени „*парчиња*" од масовниот двигател од површината на Меркур. Штом ќе бидат во вселената, соларните едра ќе се распоредат. Сончевата енергија за двигателот на масата треба лесно да се добие, а соларните едра во близина на Меркур би имале 6,5 пати поголем ефект што го прават во близина на Земјата. Ова би можело да го направи Меркур идеално место за стекнување материјали корисни во градењето хардвер за испраќање до (и тераформирање) на Венера. Огромни сончеви колектори, исто така, би можеле да бидат изградени на или во близина на Меркур за да произведуваат енергија за големи инженерски активности како што се ласерски светлосни едра до блиските ѕвездени системи.

Бидејќи Меркур во суштина нема осен наклон, површината на кратерите во близина на неговите полови лежат во вечна темнина, и никогаш не го гледаат Сонцето. Тие функционираат како ладни стапици, заробувајќи испарливи материи за геолошки периоди. Се проценува дека половите на Меркур содржат 10 14– 10 15 кг вода, веројатно покриена со околу 5,65×10 9 m 3 јаглеводороди. Ова би го овозможило земјоделството. Се сугерирало дека може да се развијат растителни сорти за да се искористат предностите од високиот интензитет на светлина и долгиот ден на Меркур. Половите не ги доживуваат значајните варијации на денот-ноќта што ги доживува остатокот од Меркур, што ги прави најдобро место на планетата за почеток на колонизација.

Друга опција е да се живее под земја, каде што варијациите деноноќно ќе бидат доволно пригушени при што температурите би останале приближно константни. Постојат индикации дека Меркур содржи лавински цевки, како Месечината и Марс, кои би биле погодни за оваа намена. Подземните температури во прстенот околу половите на Меркур може да достигнат дури и собна температура на Земјата, 22±1 °C; а тоа се постигнува на длабочини почнувајќи од само околу 0,7 м. Ова присуство на испарливи материи и изобилство на енергија ги натерало Александар Болонкин и Џејмс Шифлет да го сметаат Меркур попогоден од Марс за колонизација.

Сепак, третата опција би можела да биде постојано движење за да остане на ноќната страна, бидејќи циклусот ден-ноќ на Меркур од 176 дена значи дека соларниот терминатор патува многу бавно.

Бидејќи Меркур е многу густ, неговата површинска гравитација е 0,38г како Марс, иако е помала планета. Ова би било полесно да се прилагоди од месечевата гравитација (0,16 g), но сепак има предности во однос на помалата брзина на бегство од планетата. Близината на Меркур му дава предности во однос на астероидите и надворешните планети, а неговиот низок синодичен период значи дека прозорците за лансирање од Земјата до Меркур се почести отколку оние од Земјата до Венера или Марс.

Негативно, колонизацијата на Меркур ќе бара значителна заштита од зрачење и сончеви изливи, а бидејќи Меркур е без воздух, декомпресијата и екстремните температури би биле постојани ризици.

#### Венера

Главна статија: Колонизација на Венера
 Концепција на уметник за истражувачка станица во облаците на Венера.
#### Марс

Главна статија: Колонизација на Марс
Концепција на уметник за човечка мисија на Марс.
Хипотетичката колонизација на Марс вродила интерес кај јавни вселенски агенции и приватни корпорации, како и обемно внимание во научно-фантастични написи, филмови и други видови на уметност. Повеќе организации имаат предложено планови за човечка мисија на Марс, прв чекор кон какви било напори за колонизација, но ниту една личност нема стапнато на планетата. Сепак, земјопоседници и ровери успешно ја истражувале планетарната површина и имаат доставено информации за состојбите на теренот. Причините за колонизирање на Марс вклучуваат чиста човечка љубопитност; откривање на потенцијалот на луѓето за обезбедување повеќе длабински истражувачки набљудувања од оние кои би ги дале беспилотните ровери; економски интерес за ресурсите на планетата, и можноста со населување на други планети да се намали веројатноста за појава на човечко истребување.

Тешкотиите и опасностите на ваквите напори вклучуваат изложеност на зрачење, токсична почва, мала гравитација, изолацијата што ја придружува растојанието на Марс од Земјата, недостаток на вода и студени температури.

### Астероиден појас

Главна статија: Колонизација на астероиди
Астероидниот појас има значаен севкупен материјал на располагање, а најголемите објекти се Церера, Веста, Палада и Хигија, иако е слабо распореден бидејќи покрива огромен простор од вселената. Леталото за снабдување без екипаж треба да биде практично со мал технолошки напредок, дури и да премине 500 милиони километри простор. Колонистите би имале силен интерес да уверат дека нивниот астероид нема да ја погоди Земјата или кое било друго тело со значителна маса, но ќе имаат екстремни потешкотии во движењето на астероидот. од која било големина. Орбитите на Земјата и повеќето астероиди се многу оддалечени едни од други во однос на делта-v и астероидните тела имаат огромен импулс. Можеби може да се инсталираат ракети или масовни двигатели на астероидите за да го насочат нивниот пат кон безбеден курс.

Церера, најголемиот астероид, може да послужи како центар за ископување астероиди или како попатна станица за патување до надворешниот Сончев Систем. Има лесно достапна вода, амонијак и метан, важни за опстанок, гориво, а можеби и тераформирање на Марс и Венера. Колонијата може да биде основана на површински кратер или под земја.

Сепак, дури и Церера управува само со мала површинска гравитација од 0,03 g, што не е доволно за да ги спречи негативните ефекти на микрогравитацијата. Затоа, ќе бидат потребни или медицински третмани или вештачка гравитација.

### Месечини на надворешните планети

Уметнички впечаток за хипотетички океански криобот во Европа.
Човечките мисии на надворешните планети ќе треба да пристигнат брзо поради ефектите на вселенското зрачење и микрогравитацијата на патувањето. Во 2012 година, Томас Б. Кервик напишал дека растојанијата до надворешните планети го прават тековното човечко истражување за нив непрактично, истакнувајќи дека времето на патување за кружни патувања до Марс се проценува на две години и дека најблиското приближување на Јупитер до Земјата е над десет. пати подалеку од најблиското приближување на Марс до Земјата. Сепак, тој истакнал дека ова може да се промени со „значителен напредок во дизајнот на вселенските летала". Студот, исто така, би бил фактор, кој бара робустен извор на топлинска енергија за вселенски одела и бази.

#### Јовијански месечини

Главна статија: Колонизација на Европа (месечина)
Галилеевите месечини на Јупитер (Ија, Европа, Ганимед и Калиста) и Титан на Сатурн се единствените месечини кои имаат гравитација споредлива со нашата Месечина. Сепак, нивоата на зрачење на Ио и Европа се екстремни, доволно за да убијат незаштитени луѓе во текот на еден ден на Земјата. Затоа, само Калиста и можеби Ганимед разумно би можеле да поддржат човечка колонија. Калиста орбитира надвор од појасот на зрачење на Јупитер, а ниските географски широчини на Ганимед се делумно заштитени со магнетното поле на Месечината (иако за Ганимед сè уште ќе биде потребна заштита од зрачење). И двете од нив имаат достапна вода, силикатни карпи и метали кои би можеле да се ископуваат и да се користат за градба.

Иако вулканските ресурси на Ија и плимното загревање претставуваат вредни ресурси, нивното искористување е веројатно непрактично. Европа е богата со вода и веројатно кислород, но металите и минералите треба да се увезуваат. Ако постои вонземски микробиолошки живот на Европа, човечкиот имунолошки систем можеби нема да заштити од него. Меѓутоа, доволната заштита од зрачење може да ја направи Европа интересна локација за истражувачка база.

 Лигеја Маре, море на Титан (лево) споредено во скала со езерото Супериор на Земјата (десно).
НАСА извршила проучување наречено *HOPE* (Револуционерни концепти за истражување на човечката надворешна планета) во врска со идното истражување на Сончевиот Систем. Избраната цел била Калиста поради оддалеченоста од Јупитер, а со тоа и штетното зрачење на планетата. Според истражувањето, би можело да биде возможно да се изгради површинска основа која ќе произведува гориво за понатамошно истражување на Сончевиот Систем. HOPE проценил времетраење на кружен пат за мисија со екипаж од околу 2-5 години, претпоставувајќи значителен напредок во погонските технологии.

#### Сатурнски месечини

Главна статија: Колонизација на Титан
Титан е единствената месечина во Сончевиот Систем која има густа атмосфера и е богата со соединенија кои носат јаглерод, што укажува на тоа како цел за колонизација. Титан има воден мраз и големи океани од метан. Роберт Зубрин го идентификувал Титан дека поседува изобилство од сите елементи неопходни за одржување на животот, правејќи го Титан можеби најповолното место во надворешниот Сончев Систем за колонизација и велејќи: „*На одредени начини, Титан е најгостопримливиот вонземски свет во нашиот Сончев Систем за човечка колонизација*".

Интерес пројавува и малата месечина Енкелад, која има подземен океан кој е одделен од површината со само десетици метри мраз на јужниот пол. Испарливи и органски соединенија се присутни таму, а високата густина на Месечината за леден свет (1,6 g/cm 3 ) покажува дека неговото јадро е богато со силикати.

Радијацискиот појас на Сатурн е многу послаб од оној на Јупитер, така што зрачењето е помалку проблем овде.

### Заднептунски регион

Фриман Дајсон сугерирал дека во рок од неколку века човечката цивилизација ќе се пресели во Кајперовиот Појас.

### Надвор од Сончевиот Систем

 Регион за формирање на ѕвезди во Големиот Магеланов Облак
Гледајќи подалеку од Сончевиот Систем, има до неколку стотици милијарди потенцијални ѕвезди како можни цели за колонизација. Главната тешкотија се огромните растојанија до другите ѕвезди: приближно сто илјади пати подалеку од планетите во Сончевиот Систем. Ова значи дека би била потребна некоја комбинација од многу голема брзина (некој процент од брзината на светлината) или патувањата би траеле со векови или милениуми. Овие брзини се далеку над она што сегашните погонски системи на вселенски летала можат да го обезбедат.

Технологијата за колонизација на вселената во принцип би можела да дозволи човечко проширување со високи, но субрелативистички брзини, значително помали од брзината на светлината. Брод со меѓуѕвездена колонија би бил сличен на вселенско живеалиште, со додавање на големи погонски способности и независно производство на енергија.

Хипотетичките концепти на ѕвезден брод предложени и од научниците и во научната фантастика вклучуваат:

* Генерациски вселенски брод, би патувал многу побавно од светлината, со последователно време на патување меѓу ѕвездите од многу децении или векови. Екипажот ќе помине низ генерации пред да заврши патувањето, така што никој од почетниот екипаж не би се очекувало да преживее за да пристигне на дестинацијата, претпоставувајќи го сегашниот човечки животен век.
* Вселенски брод за спиење, каде што поголемиот дел или целиот екипаж го поминува патувањето во некоја форма на хибернација или анабиоза, дозволувајќи им на некои или на сите да стигнат до дестинацијата.
* Меѓуѕвезден брод што носи ембриони (EIS), многу помал од генерацискиот брод или бродот за спиење, кој транспортира човечки ембриони или ДНК во замрзната или неактивна состојба до дестинацијата. (Очигледни биолошки и психолошки проблеми при раѓањето, одгледувањето и образованието на таквите патници, запоставени на Земјата, можеби не претставуваат основа)
* Брод со јадрено соединување или цепење (на пр. јонски погон) од некој вид, кој постигнува брзини до можеби 10% светлосна брзина, дозволувајќи еднонасочни патувања до блиските ѕвезди со времетраење споредливо со човечкиот живот.
* Проект Орион, концепт на јадрен погон предложен од Фримен Дајсон кој би користел јадрени експлозии за да придвижи ѕвезден брод. Посебен случај на претходните концепти за јадрени ракети, со слична способност за потенцијална брзина, но можеби полесна технологија.
* Концептите за ласерски погон, кои користат некаква форма на зрачење на енергија од Сончевиот Систем може да овозможат лесно едро или друг брод да достигне големи брзини, споредливи со оние што теоретски може да се постигнат со електричната ракета на соединување, погоре. На овие методи ќе им требаат некои средства, како што е дополнителен јадрен погон, за да застанат на дестинацијата, но може да биде возможен хибриден систем (лесно едро за забрзување).
* Поставени човечки умови или вештачката интелигенција може да се пренесат преку радио или ласер со брзина на светлината до меѓуѕвездени дестинации каде што самореплицираните вселенски летала патувале сублуминално и поставиле инфраструктура, а можеби и донеле некои умови. Вонземската интелигенција може да биде уште една остварлива дестинација.

Горенаведените концепти изгледаат ограничени на високи, но сепак суб-релативистички брзини, поради фундаменталните размислувања за енергијата и масата на реакцијата, и сето тоа би подразбирало време на патување што може да биде овозможено со технологијата на вселенска колонизација, дозволувајќи самостојни живеалишта со животи од децении до векови. Сепак, меѓуѕвезденото ширење на човекот со просечна брзина од дури 0,1% *c* ќе овозможи населување на целата галаксија за помалку од една половина од галактичкиот орбитален период на Сонцето од ~ 240.000.000 години, што е споредливо со временската рамка на другите галактички процеси. Така, дури и ако меѓуѕвезденото патување со блиску релативистички брзини никогаш не е изводливо (што не може јасно да се одреди во овој момент), развојот на вселенска колонизација би можел да дозволи човечко ширење надвор од Сончевиот Систем без да бара технолошки напредок што сè уште не може разумно да се предвиди. Ова во голема мера би можело да ги подобри шансите за опстанок на интелигентен живот во текот на космичките временски размери, со оглед на многуте природни и човечки опасности кои се нашироко забележани.

Ако човештвото навистина добие пристап до голема количина на енергија, според редот на масата-енергијата на цели планети, на крајот може да стане изводливо да се конструираат Алкуберски меури. Ова е еден од ретките методи на суперлуминално патување што може да биде возможно според сегашната физика. Сепак, веројатно е дека таков уред никогаш не би можел да постои, поради фундаменталните предизвици што се поставуваат.

#### Меѓугалактичко патување

Растојанието меѓу галаксиите е од редот на милион пати подалеку од оние меѓу ѕвездите, и на тој начин меѓугалактичката колонизација би вклучувала патувања од милиони години преку специјални самоодржливи методи.

Право и владеење
----------------

Главни статии: Вселенско право, Вселенска политика, и Заедничко наследство на човештвото
Вселенската активност е законски заснована на Договорот за вселената, главниот меѓународен договор. Но, вселенското право станало поголемо правно поле, кое вклучува и други меѓународни договори како што се значително помалку ратификуваниот Договор за Месечината и различните национални закони.

Договорот за вселената ги утврдил основните последици за вселенската активност во член 1: „Истражувањето и користењето на вселената, вклучително и Месечината и другите небесни тела, ќе се вршат во корист и во интерес на сите земји, без оглед на нивната степен на економски или научен развој и ќе биде провинција на целото човештво".

продолжувајќи во членот два со наведување: „*Вселената, вклучително и Месечината и другите небесни тела, не е предмет на национално присвојување со барање за суверенитет, со користење или окупација или со какви било други средства*".

Развојот на меѓународното вселенско право се вртело многу околу дефинирањето на вселената како заедничко наследство на човештвото. *Големата повелба на вселената* претставена од Вилијам А. Хајман во 1966 година ја поставило вселената експлицитно не како *terra nullius* туку како *res communis*, што последователно влијаело на работата на Комитетот на Обединетите нации за мирно користење на вселената.

 Развеено знамето на Соединетите Американски Држави за време на првото слетување на Месечината со екипаж (Аполо 11) Површината на Месечината не претставува територијално барање, за разлика од историските практики на Земјата, бидејќи САД го зацврстиле Договорот за вселената со тоа што се придржуваат кон него и не го направиле тоа територијално барање.

Причини
-------

### Опстанок на човечката цивилизација

Примарниот аргумент кој повикува на вселенска колонизација е долгорочниот опстанок на човечката цивилизација и копнениот живот. Со развивање на алтернативни места надвор од Земјата, видовите на планетата, вклучително и луѓето, би можеле да живеат во случај на природни катастрофи или катастрофи предизвикани од човекот на нашата планета.

Во два наврати, теоретскиот физичар и космолог Стивен Хокинг се залагал за вселенска колонизација како средство за спас на човештвото. Во 2001 година, Хокинг предвидел дека човечката раса ќе исчезне во следните илјада години, освен ако не се воспостават колонии во вселената. Во 2010 година, тој изјавил дека човештвото се соочува со две опции: или ќе се колонизира вселената во следните двесте години или луѓето ќе се соочат со долгорочна перспектива на истребување.

Во 2005 година, тогашниот администратор на НАСА, Мајкл Грифин, ја идентификувал вселенската колонизација како крајна цел на тековните програми за вселенски летови, велејќи:

> целта не е само научно истражување;... туку е и проширување на опсегот на човечкото живеалиште надвор од Земјата во Сончевиот Систем како што одиме напред со времето;... На долг рок видот од една планета нема да преживее ;... Ако ние луѓето сакаме да преживееме стотици илјади милиони години, на крајот мора да населиме други планети. Сега, денес технологијата е таква што ова е едвај замисливо. Ние сме во повој;... Зборувам за тоа како ден, не знам кога е тој ден, но ќе има повеќе човечки суштества кои живеат надвор од Земјата отколку на неа. Можеби имаме луѓе кои живеат на Месечината. Можеби имаме луѓе кои живеат на месечините на Јупитер и другите планети. Можеби имаме луѓе кои создаваат живеалишта на астероиди;... Знам дека луѓето ќе го колонизираат Сончевиот Систем и еден ден ќе го надминат.
> 
> 

Луис Хали, поранешен член на Стејт Департментот на Соединетите Американски Држави, напишал во *Форин Аферс* (лето 1980 година) дека колонизацијата на вселената ќе го заштити човештвото во случај на глобална јадрена војна. Физичарот Пол Дејвис, исто така, го поддржува ставот дека ако планетарна катастрофа го загрози опстанокот на човечкиот вид на Земјата, самодоволната колонизација може да ја врати човечката цивилизација. Авторот и новинар Вилијам Е. Бароус и биохемичарот Роберт Шапиро предложиле приватен проект, Сојуз за спасување на цивилизацијата, со цел да се воспостави „ резервна копија" на човечката цивилизација надвор од Земјата.

Врз основа на неговиот Коперников принцип, Џ. Ричард Гот проценил дека човечката раса би можела да преживее уште 7,8 милиони години, но веројатно нема да ги колонизира другите планети. Сепак, тој изразил надеж дека ќе се докаже дека е погрешен, бидејќи „колонизирањето на други светови е нашата најдобра шанса да ги заштитиме нашите облози и да ги подобриме изгледите за опстанок на нашиот вид".

Во теоретска студија од 2019 година, група истражувачи размислувале за долгорочната траекторија на човечката цивилизација. Се тврди дека поради ограниченоста на Земјата, како и ограниченото времетраење на Сончевиот Систем, опстанокот на човештвото во далечната иднина многу веројатно ќе бара обемна вселенска колонизација. :8, 22fОваа „астрономска траекторија" на човештвото, како што се нарекува, може да дојде во четири чекори: Првиот чекор, многу вселенски колонии би можеле да се основаат на различни места погодни за живеење - било да е тоа во вселената или на небесни тела далеку од планетата земја - и дозволено е да останат зависни од поддршката од земјата за почеток. Втор чекор, овие колонии би можеле постепено да станат самодоволни, овозможувајќи им да преживеат ако или кога мајката цивилизација на земјата пропадне или умре. Трет чекор, колониите би можеле сами да го развијат и да го прошират своето живеалиште на нивните вселенски станици или небесни тела, на пример преку тераформирање. Четвртиот чекор, колониите би можеле да се самореплицираат и да основаат нови колонии понатаму во вселената, процес кој потоа може да се повтори и да продолжи со експоненцијална брзина низ космосот. Сепак, оваа астрономска траекторија можеби нема да биде трајна, бидејќи најверојатно ќе биде прекината и на крајот ќе опадне поради исцрпување на ресурсите или затегнување на конкуренцијата помеѓу различните човечки фракции, што ќе доведе до некое сценарио за „*војни на ѕвездите*". :23–25Во многу далечна иднина, во секој случај се очекува човештвото да исчезне, бидејќи ниту една цивилизација - без разлика дали е човечка или вонземска - никогаш нема да го надживее ограниченото времетраење на самиот космос. :24f

### Огромни ресурси во вселената

 Приказ на плановите на НАСА да одгледува храна на Марс
 Уметничка изведба на пловечка станица со екипаж на Венера на Оперативниот концепт на Венера на висока надморска височина (HAVOC) на НАСА.
Ресурсите во вселената, и во материјали и во енергија, се огромни. Само Сончевиот Систем има, според различни проценки, доволно материјал и енергија за поддршка од неколку илјади до преку милијарда пати повеќе од сегашната човечка популација на Земјата, главно од самото Сонце.

Ископувањето астероиди исто така ќе биде клучно во вселенската колонизација. Во астероидите лесно може да се најдат вода и материјали за изработка на структури и заштита. Наместо повторно снабдување на Земјата, треба да се воспостават станици за рударство и гориво на астероидите за да се олесни подоброто патување во вселената. Оптичко рударство е терминот што НАСА го користи за да опише извлекување материјали од астероиди. НАСА верува дека со користење на погонско гориво добиено од астероиди за истражување до Месечината, Марс и пошироко, ќе се заштедат 100 милијарди долари. Ако финансирањето и технологијата дојдат порано од проценетото, ископувањето астероиди може да биде можно во рок од една деценија.

Иако некои ставки од горенаведените инфраструктурни барања веќе можат лесно да се произведуваат на Земјата и затоа не би биле многу вредни како трговски артикли (кислород, вода, руди од основни метали, силикати, итн.), другите предмети со висока вредност се пообилни, полесно произведени, со повисок квалитет, или може да се произведуваат само во вселената. Тие би обезбедиле (долгорочно) многу висок поврат на почетната инвестиција во вселенската инфраструктура.

Некои од овие трговски стоки со висока вредност вклучуваат благородни метали, скапоцени камења, енергија, сончеви ќелии, топчести лежишта, полупроводници, и фармацевтски производи.

Ископувањето и екстракцијата на метали од мал астероид со големина од 3554 Amun или (6178) 1986 DA, и двата мали астероиди блиску до Земјата, би добило 30 пати повеќе метал отколку што луѓето ископале низ историјата. Метален астероид со оваа големина би бил вреден приближно 20 трилиони американски долари по пазарни цени

Главните пречки за комерцијална експлоатација на овие ресурси се многу високата цена на почетната инвестиција, многу долгиот период потребен за очекуваниот поврат на тие инвестиции (*Проектот Ерос* планира 50-годишен развој), и фактот дека потфатот никогаш претходно не бил спроведен - високоризичната природа на инвестицијата.

### Проширување со помалку негативни последици

Ширењето на луѓето и технолошкиот напредок обично резултирале со некаква форма на уништување на животната средина и уништување на екосистемите и нивниот придружник на дивиот свет. Во минатото, ширењето често доаѓало на сметка на раселување на многу домородни народи, како резултат на третманот на овие народи кои често доведувале и до геноцид. Бидејќи вселената нема познат живот, ова не мора да биде последица, како што истакнале некои поборници за вселенско населување. Сепак, на некои тела на Сончевиот Систем, постои потенцијал за постоечки природни форми на живот и затоа негативните последици од вселенската колонизација не можат да се отфрлат.

Во контрааргументите се наведува дека менувањето само на локацијата, но не и логиката на експлоатација нема да создаде поодржлива иднина.

### Ублажување на пренаселеноста и побарувачката за ресурси

Аргументот за колонизација на вселената е да се ублажат предложените влијанија од пренаселеноста на Земјата, како што е исцрпувањето на ресурсите. Доколку ресурсите на вселената се отворат за користење и се изградат одржливи живеалишта за одржување на животот, Земјата повеќе нема да ги дефинира ограничувањата на растот. Иако многу од ресурсите на Земјата се необновливи, колониите надвор од планетата би можеле да ги задоволат поголемиот дел од потребите за ресурси на планетата. Со достапноста на вонземски ресурси, побарувачката на копнените би се намалила. Поборниците на оваа идеја ги вклучуваат Стивен Хокинг  и Џерард К. О'Нил.

Други, вклучително и космологот Карл Саган и писателите на научна фантастика Артур Кларк, и Исак Асимов, тврдат дека испраќањето на вишокот население во вселената не е остварливо решение за пренаселеноста на луѓето. Според Кларк, „битката со населението мора да се води или да се победи овде на Земјата". Проблемот за овие автори не е недостатокот на ресурси во вселената (како што е прикажано во книгите *Рударството на небото* ), туку физичката непрактичност на превозот на огромен број луѓе во вселената за да се „реши" пренаселеноста на Земјата.

### Други аргументи

Застапниците за колонизација на вселената наведуваат претпоставена вродена човечка желба да истражува и открива и ја нарекуваат квалитет во сржта на напредокот и просперитетните цивилизации.

Ник Бостром тврди дека од утилитарна перспектива, колонизацијата на вселената треба да биде главна цел бидејќи ќе овозможи многу голема популација да живее многу долг временски период (можеби милијарди години), што ќе произведе огромна количина на корисност (или среќа). Тој тврди дека е поважно да се намалат егзистенцијалните ризици за да се зголеми веројатноста за евентуална колонизација отколку да се забрза технолошкиот развој за да може да се случи побрзо колонизација во вселената. Во својот труд, тој претпоставува дека создадените животи ќе имаат позитивна етичка вредност и покрај проблемот со страдањето .

Во интервју од 2001 година со Фримен Дајсон, Џ. Ричард Гот и Сид Голдстајн, тие биле прашани за причините зошто некои луѓе треба да живеат во вселената. Нивните одговори биле:

* Ширете го животот и убавината низ универзумот
* Обезбедете го опстанокот на нашиот вид
* Заработете пари преку нови форми на комерцијализација на вселената, како што се сателити со сончева енергија, ископување астероиди и производство во вселената
* Зачувајте ја животната средина на Земјата со преместување на луѓето и индустријата во вселената

Биотичката етика е гранка на етиката која го вреднува самиот живот. За биотската етика и нејзиното проширување во просторот како панбиотска етика, целта на човекот е да се обезбеди и пропагира живот и да се користи просторот за да се максимизира животот.

Приговори
---------

Колонизацијата на вселената се сметала за олеснување на проблемот со пренаселеноста на луѓето уште во 1758 година, и наведена како една од причините на Стивен Хокинг да продолжи со истражување на вселената. Сепак, критичарите забележуваат дека забавувањето на стапките на раст на населението од 1980-тите го ублажил ризикот од пренаселеност.

Критичарите, исто така, тврдат дека трошоците за комерцијални активности во вселената се премногу високи за да бидат профитабилни во однос на индустриите базирани на Земјата, и оттука дека е малку веројатно да се види значителна експлоатација на вселенските ресурси во догледна иднина.

Другите приговори вклучуваат загриженост дека претстојната колонизација и комодификација на космосот веројатно ќе ги зајакне интересите на веќе моќните, вклучително и големите економски и воени институции, како што се големите финансиски институции, големите воздухопловни компании и воено-индустрискиот комплекс, а би можело да доведе и до нови војни и да се влоши постоечката експлоатација на работници и ресурси, економска нееднаквост, сиромаштија, социјална поделеност и маргинализација, деградација на животната средина и други штетни процеси или институции.

Дополнителните грижи вклучуваат создавање култура во која луѓето повеќе не се гледаат како луѓе, туку како материјални средства. Прашањата за човечкото достоинство, моралот, филозофијата, културата, биоетиката и заканата од мегаломанските водачи во овие нови „општества" ќе треба да се решат за да може вселенската колонизација да ги задоволи психолошките и социјалните потреби на луѓето кои живеат во изолираните колонии.

Како алтернатива или додаток за иднината на човечката раса, многу писатели на научна фантастика се фокусирале на царството на „внатрешниот простор", тоа е компјутерски потпомогнатото истражување на човечкиот ум и човечката свест - веројатно на пат на развој кон *Матрјошки мозок*.

Роботските вселенски летала се предложени како алтернатива за да се добијат многу научни предности без ограниченото времетраење на мисијата и високите трошоци за животна поддршка и повратен транспорт вклучени во човечките мисии.

Последица на парадоксот на Ферми - „*никој друг не го прави тоа*"  - е аргументот што, бидејќи не постои доказ за технологија за колонизација на вонземјани, статистички е малку веројатно дури и да биде возможно самите да го користиме истото ниво на технологија.

Друга загриженост е потенцијалот да се предизвика меѓупланетарна контаминација на планетите кои може да имаат хипотетички вонземски живот.

### Колонијализам

 Значка на мисијата Гемини 5 (1965) што ги поврзува вселенските летови со колонијалните потфати.
Вселенската колонизација се дискутира како постколонијално продолжување на империјализмот и колонијализмот, повикувајќи на деколонизација наместо на колонизација. Критичарите тврдат дека сегашните политичко-правни режими и нивната филозофска основа имаат преданост кон империјалистичкиот развој на вселената  и дека клучните носители на одлуки во вселенската колонизација често се богати елити поврзани со приватни корпорации, и дека вселенската колонизација првенствено ќе им се допадне на нивните врсници, а не на обичните граѓани. Понатаму, се тврди дека има потреба од инклузивно  и демократско учество и спроведување на секое истражување на вселената, инфраструктура или населување. Критички, како проблем во вселенското право се регулативите како што е Договорот за вселената, кој гарантира пристап до вселената, иако не обезбедува меѓународна и социјална инклузивност, особено во однос на приватните вселенски летови. 

 Логото и името на Lunar Gateway се однесува на сводот на портата во Сент Луис, што го поврзува Марс со американското пограничје.
Особено наративот за „*Новата граница*" е критикуван како нерефлектирано продолжување на доселеничкиот колонијализам и очигледна судбина, продолжувајќи го наративот за истражување како фундаментален за претпоставената човечка природа. Џун Јун ја смета вселенската колонизација како решение за опстанокот на човекот, а глобалните проблеми како што е загадувањето се империјалистички, затоа што други го идентификуваа просторот како нова зона на жртвување на колонијализмот.

Натали Б. Тревино тврди дека не колонијализмот, туку колонијалноста ќе биде пренесена во вселената ако не се рефлектира.

Поконкретно, застапувањето за територијална колонизација на Марс наспроти населувањето во атмосферскиот простор на Венера е наречено *сурфацизам*, концепт сличен на *површинскиот шовинизам* на Томас Голдс.

Општо земено, вселенската инфраструктура, како што е опсерваторијата Мауна Кеjа, исто така бila критикувана како колонијалистичка.

Во однос на сценариото за прв контакт со вонземјани, се тврди дека употребата за користење на колонијален јазик би ги загрозила таквите први впечатоци и средби.

Понатаму, вселенските летови како целина и вселенскиот закон особено биле критикувани како постколонијален проект со тоа што е изграден на колонијално наследство и со тоа што не го олеснува споделувањето на пристапот до вселената и неговите придобивки, премногу често дозволувајќи им на вселенските летови да се користат за одржување на колонијализмот и империјализмот.

### Планетарна заштита

Главна статија: Планетарна заштита
Роботските вселенски летала до Марс треба да се стерилизираат, да имаат најмногу 300.000 спори на надворешноста на леталото - и потемелно стерилизирани ако контактираат со „посебни региони" што содржат вода, инаку постои ризик од контаминирање не само експериментите за откривање живот, туку можеби и самата планета.

Невозможно е да се стерилизираат човечките мисии до ова ниво, бидејќи луѓето се домаќини на вообичаено сто трилиони микроорганизми од илјадници видови на човечкиот микробиом, и тие не можат да се отстранат додека се зачувува животот на човекот. Задржувањето изгледа единствената опција, но тоа е голем предизвик во случај на несреќа. Имало неколку планетарни работилници за ова прашање, но сè уште нема конечни упатства за следните чекори. Човечките истражувачи, исто така, би можеле ненамерно да ја загадат Земјата ако се вратат на планетата додека носат вонземски микроорганизми.

### Ризици за колонизаторите

Здравјето на луѓето кои би можеле да учествуваат во потфат за колонизација би било предмет на зголемени физички, ментални и емоционални ризици. НАСА дознала дека – без гравитација – коските губат минерали, предизвикувајќи остеопороза. Густината на коските може да се намали за 1% месечно, што може да доведе до поголем ризик од фрактури поврзани со остеопороза подоцна во животот. Поместувањето на течноста кон главата може да предизвика проблеми со видот. НАСА открила дека изолацијата во затворени средини на Меѓународната вселенска станица доведува до депресија, нарушувања на спиењето и намалени лични интеракции, најверојатно поради ограничените простори и монотонијата и здодевноста на долгите вселенски летови. Циркадијалниот ритам, исто така, може да биде подложен на ефектите од вселенскиот живот поради ефектите врз спиењето на нарушеното време на зајдисонце и изгрејсонце. Ова може да доведе до исцрпеност, како и други проблеми со спиењето, како што е несоницата, што може да ја намали нивната продуктивност и да доведе до нарушувања на менталното здравје. Високоенергетското зрачење е здравствен ризик со кој би се соочиле колонизаторите, бидејќи зрачењето во длабоката вселена е посмртоносно од она со кое се соочуваат астронаутите во нискоземската орбита. Металната заштита на вселенските возила заштитува само 25-30% од вселенското зрачење, што веројатно ги остава колонизаторите изложени на останатите 70% од зрачењето и неговите краткорочни и долгорочни здравствени компликации.

Имплементација
--------------

Градењето колонии во вселената би барало пристап до вода, храна, простор, луѓе, градежни материјали, енергија, транспорт, комуникации, поддршка во животот, вештачка гравитација, заштита од зрачење и капитални инвестиции. Веројатно колониите ќе се наоѓаат во близина на потребните физички ресурси. Практиката на вселенска архитектура се обидува да го трансформира вселенскиот лет од херојски тест на човечката издржливост во нормалност во границите на удобното искуство. Како што е случај со другите напори за отворање на границите, капиталната инвестиција неопходна за колонизација на вселената веројатно ќе дојде од владите, аргумент даден од Џон Хикман  и Нил Деграс Тајсон.

### Животна поддршка

Главни статии: Вселенска медицина, Вселенска храна, и Ефекти од вселенско патување врз човекот
Во вселенските населби, системот за одржување на животот мора да ги рециклира или да ги увезе сите хранливи материи без да „*паѓаат*". Најблискиот копнеен аналог на поддршката за живот во вселената е веројатно оној на атомската подморница. Атомските подморници користат механички системи за поддршка на животот за да ги поддржат луѓето со месеци без да излезат на површина, а истата основна технологија веројатно би можела да се користи за употреба во вселената. Сепак, атомските подморници работат со „отворена јамка" - извлекувајќи кислород од морската вода и обично исфрлаат јаглерод диоксид преку бродот, иако тие го рециклираат постоечкиот кислород. Друг најчесто предложен систем за одржување на животот е затворен еколошки систем како што е *Биосфера 2*.

#### Решенија за здравствени ризици

Главна статија: Биоастронаутика
Иако постојат многу физички, ментални и емоционални здравствени ризици за идните колонизатори и пионери, предложени се решенија за да се поправат овие проблеми. *Марс 500*, *HI-SEAS* и *SMART-OP* претставуваат напори да помогнат во намалувањето на ефектите од осаменоста и затвореноста на долги временски периоди. Одржувањето контакт со членовите на семејството, славењето празници и одржувањето на културните идентитети, сето тоа имало влијание врз минимизирањето на влошувањето на менталното здравје. Исто така, постојат здравствени алатки во развој кои ќе им помогнат на астронаутите да ја намалат анксиозноста, како и корисни совети за намалување на ширењето на бактерии во затворена средина. Ризикот од зрачење може да се намали за астронаутите со често следење и фокусирање на работата подалеку од штитот на шатлот. Идните вселенски агенции, исто така, можат да обезбедат да секој колонизатор има задолжителна количина дневно вежбање за да се спречи деградација на мускулите.

#### Заштита од зрачење

Главна статија: Закана по здравјето од космичко зрачење
Космичките зраци и сончевите блесоци создаваат животна средина со смртоносно зрачење во вселената. Во Земјината орбита, Ван Аленовиот појас го отежнува животот над Земјината атмосфера. За да се заштити животот, населбите мора да бидат опкружени со доволна маса за да го апсорбираат најголемиот дел од дојдовното зрачење, освен ако не се развиени штитови од магнетно зрачење.

Пасивното масовно заштитување од четири метрички тони по квадратен метар површина ќе ја намали дозата на зрачење на неколку mSv или помалку годишно, многу под стапката на некои населени области со висока природна позадина на Земјата. Ова може да биде преостанат материјал (згура) од обработката на месечевата почва и астероидите во кислород, метали и други корисни материјали. Сепак, тоа претставува значајна пречка за маневрирање на бродови со таков масивен волумен (подвижните вселенски летала се особено веројатно да користат помалку масивна активна заштита). Инерцијата би барала моќни погони за да ја стартуваат или запираат ротацијата. Заштитниот материјал може да биде неподвижен околу ротирачката внатрешност.

#### Психолошко прилагодување

Монотонијата и осаменоста што произлегуваат од долготрајната вселенска мисија може да ги направат астронаутите подложни на треска во кабината или на психотичен прекин. Покрај тоа, недостатокот на сон, заморот и преоптоварувањето со работа може да влијаат на способноста на астронаутот да се претстави добро во средина како што е просторот каде секоја акција е критична.

### Економија

Колонизацијата на вселената грубо може да се каже дека е можна кога неопходните методи за колонизација во вселената стануваат доволно евтини (како што е пристапот во вселената со поевтини системи за лансирање) за да се исполнат кумулативните средства што се собрани за таа цел, покрај проценетиот профит од комерцијалната употреба на просторот.

Иако нема непосредни изгледи големите суми пари потребни за колонизација во вселената да бидат достапни со оглед на традиционалните трошоци за лансирање, постои извесна перспектива за радикално намалување на трошоците за лансирање во 2010-тите, што последователно би ги намалило трошоците за кој било од напорите во таа насока. Со објавена цена од 56 милиони американски долари по лансирање до 13,150 кг носивост  до нискоземската орбита, ракетите на *Спејс Екс*, *Фалкон 9* се веќе „*најевтините во индустријата*". Напредокот кој моментално се развива како дел од програмата за развој на системот за еднократно лансирање на *Спејс Екс* за да се овозможи еднократно користење на Фалкон 9 „може да ја намали цената, предизвикувајќи работа на повеќе вселенски претпријатија, што пак дополнително ќе ги намали трошоците за пристап до вселената преку економиите во обем". Ако *Спејс Екс* биде успешен во развојот на технологијата за повеќекратна употреба, би се очекувало „да има големо влијание врз трошоците за пристап до вселената" и да го промени сè поконкурентниот пазар на услуги за лансирање во вселената.

Претседателската комисија за имплементација на политиката за истражување на вселената на Соединетите Американски Држави, предложила дека треба да се воспостави награда за поттикнување од страна на владите, за постигнување на вселенска колонизација, на пример со понуда на наградата на првата организација што ќе постави луѓе на Месечината и ќе ги одржи за одреден период пред да се вратат на Земјата.

#### Пари

Експертите дебатираат за можната употреба на пари и валути во општествата што ќе се воспостават во вселената. Квази универзалната меѓугалактичка деноминација, или QUID, е физичка валута направена од тефлонски полимер квалификуван за вселената за меѓупланетарни патници. QUID е дизајниран за девизната компанија Травелекс од страна на научници од британскиот Национален вселенски центар и Универзитетот во Лестер.

Други можности вклучуваат инкорпорирање на криптовалута како примарна форма на валута, како што е предложено од Илон Маск.

### Ресурси

Колониите на Месечината, Марс, астероидите или планетата Меркур богата со метали, би можеле да извлечат локални материјали. На Месечината ѝ недостигаат испарливи материи како аргон, хелиум и соединенија на јаглерод, водород и азот. *LCROSS* бил насочен кон кратерот Каебо кој бил избран да има висока концентрација на вода за Месечината. Еруптирал облак од материјал во кој била откриена малку вода. Главниот научник на мисијата Ентони Колапрет проценил дека кратерот содржи материјал со 1% вода или можеби повеќе. Водениот мраз треба да биде и во други трајно засенчени кратери во близина на половите на Месечината. Иако хелиумот е присутен само во ниски концентрации на Месечината, каде што се депонира во реголит со помош на сончевиот ветер, се проценува дека има околу милион тони He-3. Има и индустриски значаен кислород, силициум и метали како што се железо, алуминиум и титаниум.

Лансирањето материјали од Земјата е скапо, така што масовните материјали за колониите би можеле да дојдат од Месечината, објект блиску до Земјата (НЕО), Фобос или Дејмос. Придобивките од користењето на таквите извори вклучуваат: помала гравитациска сила, без атмосферско влечење на товарните бродови и без оштетување на биосферата. Многу NEO содржат значителни количини на метали. Под посувата надворешна кора (слично како нафтените шкрилци), некои други НЕО се неактивни комети кои вклучуваат милијарди тони воден мраз и керогени јаглеводороди, како и некои азотни соединенија.

Подалеку, се смета дека тројанските астероиди на Јупитер се богати со воден мраз и други испарливи материи.

Рециклирањето на некои суровини речиси сигурно би било неопходно.

#### Енергија

Сончевата енергија во орбитата е изобилна, сигурна и вообичаено се користи за напојување на сателити теденес. Нема ноќ во слободен простор, ниту облаци или атмосфера да ја блокираат сончевата светлина. Интензитетот на светлината го почитува законот за обратен квадрат. Значи, сончевата енергија достапна на растојание *d* од Сонцето е *E* = 1367/ *d* 2 W/m 2, каде што *d* се мери во астрономски единици (AU) и 1367 вати/м 2 е енергијата достапна на растојание од Земјината орбита од Сонцето, 1 ае.

Во бестежинската состојба и вакуумот на просторот, лесно може да се постигнат високи температури за индустриски процеси во соларни печки со огромни параболични рефлектори направени од метална фолија со многу лесни потпорни структури. Рамните огледала за да ја рефлектираат сончевата светлина околу штитовите од зрачење во областите за живеење (за да се избегне пристапот до линијата на видот за космичките зраци или да се направи сликата на Сонцето да изгледа како да се движи по нивното „небо") или на земјоделските култури се уште полесни и полесни за градење.

Ќе бидат потребни големи фотонапонски ќелии или термоелектрани за сончева енергија за да се задоволат потребите за електрична енергија за користење на доселениците. Во развиените делови на Земјата, потрошувачката на електрична енергија во просек може да биде 1 киловат/по лице (или приближно 10 мегават-часови по лице годишно.)  Овие електрани би можеле да бидат на кратко растојание од главните структури ако се користат жици за пренос на струјата, или многу подалеку со безжичен пренос на енергија.

Главниот извоз на првичните дизајни на вселенски населби се очекувало да бидат големи сателити за сончева енергија (ССЕ) кои ќе користат безжичен пренос на енергија (микробранови зраци затворени со фази или ласери кои емитуваат бранови должини кои специјалните соларни ќелии ги претвораат со висока ефикасност) за испраќање енергија до локациите на Земјата, или на колониите на Месечината или на други локации во вселената. За локациите на Земјата, овој метод за добивање енергија е крајно доброќуден, со нула емисии и многу помалку потребна површина по вати отколку за конвенционалните сончеви плочи. Штом овие сателити се првенствено изградени од материјали добиени од Месечината или од астероиди, цената на електричната енергија може да биде пониска од енергијата од фосилни горива или јадрена енергија; нивна замена ќе има значителни придобивки како што е елиминација на стакленички гасови и јадрен отпад од производството на електрична енергија.

Пренесувањето на сончевата енергија безжично од Земјата до Месечината и назад е исто така идеја предложена во корист на вселенската колонизација и енергетските ресурси. Физичарот д-р Дејвид Крисвел, кој работел за НАСА за време на мисиите Аполо, дошол до идеја да користи енергетски зраци за пренос на енергија од вселената. Овие зраци се микробранови со бранова должина од околу 12 cm, и тие ќе бидат речиси недопрени додека патуваат низ атмосферата. Тие исто така можат да бидат насочени кон повеќе индустриски области за да се држат подалеку од активностите на луѓето или животните. Ова ќе овозможи побезбедни и посигурни методи за пренос на сончевата енергија.

Во 2008 година, научниците успеале да испратат микробранов сигнал од 20 вати од планина во Мауи до островот Хаваи. Оттогаш JAXA и Мицубиши се здружиле во проект вреден 21 милијарди долари со цел да постават сателити во орбитата кои би можеле да генерираат енергија до 1 гигават. Ова се следните достигнувања што се прават денес со цел енергијата да се пренесува безжично за сончева енергија базирана на вселената.

Сепак, вредноста на сателитите за сончева енергија и моќта што се испорачува безжично на други локации во вселената обично ќе биде далеку поголема отколку на Земјата. Во спротивно, средствата за производство на енергија ќе треба да бидат вклучени во овие проекти и да ги платат високите трошоци за лансирање на Земјата. Затоа, освен предложените демонстративни проекти за енергија испорачана на Земјата, прв приоритет за сателитите за сончева енергија за електрична енергија најверојатно ќе бидат локациите во вселената, како што се комуникациски сателити, складишта за гориво или бустери за „*орбитални шлепери*" кои пренесуваат товар и патници помеѓу нискоземската орбита (НОЗ) и други орбити како што се геосинхроната орбита (ГЕО), месечевата орбита или високозанесената Земјина орбита (ХЕЕО). :132Системот, исто така, ќе се потпира на сателити и приемни станици на Земјата за да ја претвора енергијата во електрична енергија. Поради оваа енергија може лесно да се пренесе од ден до ноќ, што значи дека моќта ќе биде сигурна 24/7.

Атомската енергија понекогаш се предлага за колонии сместени на Месечината или на Марс, бидејќи снабдувањето со сончева енергија е премногу дисконтинуирано на овие локации; Месечината има ноќи во траење од две Земјини недели. Марс има ноќи, релативно висока гравитација и атмосфера со големи бури од прашина за покривање и деградирање на сончевите плочи. Исто така, поголемото растојание на Марс од Сонцето (1,52 астрономски единици, ае) значи дека само *1/1,52 2* или околу 43% од сончевата енергија е достапна на Марс во споредба со Земјината орбита. Друг метод би бил пренос на енергија безжично до месечевите или марсовските колонии од сателити за сончева енергија (SPSs) како што е опишано погоре; тешкотиите за генерирање на енергија на овие локации ги прават релативните предности на SPSs многу поголеми отколку за енергијата што се пренесува на локациите на Земјата. За да може да се исполнат барањата на базата и енергијата на Месечината за да се обезбеди животна поддршка, одржување, комуникации и истражување, во првите колонии ќе се користи комбинација од јадрена и сончева енергија.

И за сончевата топлинска и за јадрената енергија за производство во безвоздушни средини, како што се Месечината и вселената, а во помала мера и многу тенката атмосфера на Марс, една од главните тешкотии е растурање на неизбежната генерирана топлина.

### Саморепликација

Вселенското производство може да овозможи саморепликација. Некои мислат дека тоа е крајната цел бидејќи дозволува експоненцијално зголемување на колониите, истовремено елиминирајќи ги трошоците и зависноста од Земјата. Може да се тврди дека основањето на таква колонија ќе биде првиот чин на саморепликација на Земјата. Средните цели вклучуваат колонии кои очекуваат само информации од Земјата (наука, инженерство, забава) и колонии за кои само е потребно периодично снабдување со објекти со мала тежина, како што се интегрирани кола, лекови, генетски материјал и алатки.

### Големина на населението

Во 2002 година, антропологот Џон Х. Мур проценил  дека население од 150-180 луѓе ќе овозможи стабилно општество да постои од 60 до 80 генерации - што е еквивалентно на 2.000 години.

Претпоставувајќи патување од 6.300 години, астрофизичарот Фредерик Марин и физичарот Камил Белуфи пресметале дека минималната одржлива популација за Генерациски Брод да стигне до Проксима Кентаури би била 98 доселеници на почетокот на мисијата (тогаш екипажот ќе се размножува додека не достигне стабилна популација од неколку стотици доселеници во рамките на бродот) .

Во 2020 година, Жан-Марк Салоти предложил метод за одредување на минималниот број доселеници за да преживеат во вонземски свет. Се заснова на споредба помеѓу потребното време за извршување на сите активности и работното време на сите човечки ресурси. За Марс ќе бидат потребни 110 лица.

Застапување
-----------

Неколку приватни компании објавиле планови за колонизација на Марс. Меѓу претприемачите кои го предводат повикот за вселенска колонизација се Илон Маск, Денис Тито и Бас Лансдорп .

### Вклучени организации

Организациите кои придонесуваат за колонизација на вселената вклучуваат:

* Националното вселенско друштво е организација со визија за луѓе кои живеат и работат во просперитетни заедници надвор од Земјата. НСС, исто така, одржува обемна библиотека со написи со целосни текстови и книги за вселенско населување.
* Фондацијата *Space Frontier* врши застапување во вселената, вклучувајќи силен слободен пазари капиталистички погледи за развојот на вселената.
* Здружението Марс го промовира планот Марс Директен на Роберт Зубрин и населувањето на Марс.
* Институтот за вселенски населби бара начини да се случи вселенска колонизација во текот на животот.
* *SpaceX* развива обемна транспортна инфраструктура за вселенски летови со експресна цел да овозможи долгорочно човечко населување на Марс.
* Институтот за вселенски студии го финансира проучувањето на населбите во вселената, особено цилиндрите на О'Нил .
* Сојузот за спас на цивилизацијата планира да воспостави резервни копии на човечката цивилизација на Месечината и на други локации подалеку од Земјата.
* Проектот Артемис планира да постави приватна станица на површината на Месечината.
* Британското меѓупланетарно друштво промовира идеи за истражување и искористување на вселената, вклучително и колонија на Марс, идни погонски системи (види Проект Дедалус ), тераформирање и лоцирање на други светови погодни за живот.
	+ Во јуни 2013 година, *BIS* започнал проект  за преиспитување на студиите за вселенски колонии од 1970-тите и нивно ревидирање со оглед на напредокот направен од тогаш.
* Асгардија (нација) – организација која бара да ги заобиколи ограничувањата поставени од Договорот за вселената.
* Кипарската организација за истражување на вселената (CSEO) промовира истражување и колонизација на вселената и ја поттикнува соработката во вселената.

Копнени аналози на вселенската населба
--------------------------------------

Многу вселенски агенции градат тест-легла за напредни системи за поддршка на животот, но тие се дизајнирани за долготрајни човечки вселенски летови, а не за трајна колонизација.

* Најпознатиот обид да се изгради аналог на самодоволна населба е Биосфера 2, која се обидела да ја дуплира биосферата на Земјата.
* BIOS-3 е уште еден затворен екосистем, завршен во 1972 година во Краснојарск, Сибир.
* Истражувачката станица на Марс во пустината има живеалиште од слични причини, но климата во околината не е строго гостопримлива.
* Истражувачката станица на Арктикот Марс на островот Девон, исто така, може да обезбеди одредена практика за изградба и работа вонсветски пунктови.

Истражувачките станици од далечина во негостопримливи клими, како што е станицата Амундсен-Скот на јужниот пол  исто така, можат да обезбедат одредена практика за изградба и работа надвор од светот.

Во фикцијата
------------

Иако воспоставените вселенски колонии се резервен елемент во научно-фантастичните приказни, измислените дела кои ги истражуваат темите, социјални или практични, на населувањето и окупацијата на свет погоден за живеење се многу поретки.

### Примери

* Марсовска трилогија
* Соларис
* *TerraGenesis*
* Масовен ефект: Андромеда

Наводи
------

1. ↑  Alan Marshall (1995) Development and Imperialism in Space, *Space Policy* Vol. 11, Issue 1, pp41-52.
2. ↑  Deudney, Daniel (2020). *Dark Skies: Space Expansionism, Planetary Geopolitics, and the Ends of Humanity* (англиски). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-009024-1. OCLC 1145940182.
3. ↑  Torres, Phil (June 2018). „Space colonization and suffering risks: Reassessing the "maxipok rule"". *Futures* (англиски). **100**: 74–85. doi:10.1016/j.futures.2018.04.008.
4. 1 2  Dickens, Peter; Ormrod, James (Nov 2010). *The Humanization of the Cosmos - to What End?*. Monthly Review. Архивирано од изворникот на 2016-10-03. Посетено на 2016-10-03.
5. 1 2  Britt, Robert Roy (8 October 2001). „Stephen Hawking: Humanity Must Colonize Space to Survive". *space.com*. Архивирано од изворникот на 25 November 2010. Посетено на 2006-07-28..
6. ↑  „Elon Musk on SpaceX's Reusable Rocket Plans". 7 February 2012. Архивирано од изворникот на 24 June 2017. Посетено на 13 June 2015.
7. ↑  „Japan vs. NASA in the Next Space Race: Lunar Robonauts". *Fast Company*. 28 May 2010. Посетено на 12 June 2015.
8. ↑  „SOLAR SYSTEM EXPLORATION RESEARCH". Посетено на 11 August 2017.
9. ↑  Mike Wall (25 October 2019). „Bill Nye: It's Space Settlement, Not Colonization". Посетено на 26 November 2020.
10. ↑  Bartels, Meghan (May 25, 2018). „People are calling for a movement to decolonize space-here's why". *Newsweek*. Посетено на Oct 31, 2021. Robert Zubrin, said that the one word he shies away from is colony, preferring settlement because the first "confuses the issue with imperialism."
11. ↑  Caroline Haskins (14 August 2018). „THE RACIST LANGUAGE OF SPACE EXPLORATION". Посетено на 1 November 2020.
12. ↑  E. E. Hale. *The Brick Moon*. Atlantic Monthly, Vol. 24, 1869.
13. ↑  K. E. Tsiolkovsky. *Beyond Planet Earth*. Trans. by Kenneth Syers. Oxford, 1960
14. ↑  The life of Konstantin Eduardovitch Tsiolkovsky 1857–1935 Архивирано на 15 јуни 2012 г.
15. ↑  Dandridge M. Cole and Donald W. Cox *Islands in Space.* Chilton, 1964
16. 1 2  G. K. O'Neill. *The High Frontier: Human Colonies in Space*. Morrow, 1977.
17. ↑  T. A. Heppenheimer. *Colonies in Space*. Stackpole Books, 1977
18. ↑  Marianne J. Dyson: Living on a Space Frontier. National Geographic, 2003
19. ↑  Peter Eckart. *Lunar Base Handbook*. McGraw-Hill, 2006
20. ↑  Harrison H. Schmitt.  *Return to the Moon*. Springer, 2007.
21. ↑  „Water discovered on Moon?: "A lot of it actually"". *The Hindu*. 23 September 2009. Архивирано од изворникот на 26 September 2009. Посетено на 2009-09-26.
22. ↑  „Moon hole might be suitable for colony". *CNN*. 2010-01-01.
23. ↑  Taylor, R. L. (March 1993). „The effects of prolonged weightlessness and reduced gravity environments on human survival". *Journal of the British Interplanetary Society*. **46** (3): 97–106. PMID 11539500.
24. ↑  Should we build a village on the Moon? Richard Hollingham, *BBC News*. 1 July 2015.
25. ↑  O'Neill, Gerard K. (September 1974). „The colonization of space". *Physics Today*. **27** (9): 32–40. Bibcode:1974PhT....27i..32O. doi:10.1063/1.3128863.
26. ↑  McCubbin, Francis M.; Riner, Miriam A.; Kaaden, Kathleen E. Vander; Burkemper, Laura K. (2012). „Is Mercury a volatile-rich planet?". *Geophysical Research Letters* (англиски). **39** (9): n/a. Bibcode:2012GeoRL..39.9202M. doi:10.1029/2012GL051711. ISSN 1944-8007.
27. 1 2 3 4  Bolonkin, Alexander A. (2015). „Chapter 19: Economic Development of Mercury: A Comparison with Mars Colonization". Во Badescu, Viorel; Zacny, Kris (уред.). *Inner Solar System: Prospective Energy and Material Resources*. Springer-Verlag. стр. 407–419. ISBN 978-3-319-19568-1.
28. 1 2 3 4 5 6  Williams, Matt (3 August 2016). „How do we Colonize Mercury?". *Universe Today*. Посетено на 22 August 2021.
29. ↑  Stanley Schmidt and Robert Zubrin, eds. "Islands in the Sky: Bold New Ideas for Colonizing Space"; Wiley, 1996, p. 71-84
30. ↑  Shifflett, James (n.d.). „A Mercury Colony?". *einstein-schrodinger.com*. Посетено на 31 July 2021.
31. 1 2  Williams, Matt (20 November 2019). „How do we Colonize Ceres?". *Universe Today*. Посетено на 22 August 2021.
32. 1 2 3 4  Kerwick, Thomas B. (2012). „Colonizing Jupiter's Moons: An Assessment of Our Options and Alternatives". *Journal of the Washington Academy of Sciences*. **98** (4): 15–26. JSTOR 24536505. Посетено на 1 August 2021.
33. 1 2 3  Robert Zubrin, *Entering Space: Creating a Spacefaring Civilization*, section: Titan, pp. 163–170, Tarcher/Putnam, 1999, ISBN 978-1-58542-036-0
34. ↑  Patrick A. Troutman (NASA Langley Research Center) et al. Revolutionary Concepts for Human Outer Planet Exploration (HOPE) Архивирано на 15 август 2017 г. accessed May 10, 2006 (.doc format)
35. ↑  „Titan". 2016-12-24. Архивирано од изворникот на 2016-12-24.
36. ↑  Williams, Matt (22 December 2016). „How do we Colonize Saturns' Moons". *Universe Today*. Посетено на 22 August 2021.
37. ↑  Freeman Dyson, *The Sun, The Genome, and The Internet* (1999) Oxford University Press. ISBN 0-19-513922-4
38. ↑  Burruss, Robert Page; Colwell, J. (September–October 1987). „Intergalactic Travel: The Long Voyage From Home". *The Futurist*. **21** (5): 29–33.
39. ↑  Fogg, Martyn (November 1988). „The Feasibility of Intergalactic Colonisation and its Relevance to SETI". *Journal of the British Interplanetary Society*. **41**: 491–496. Bibcode:1988JBIS...41..491F.
40. ↑  Armstrong, Stuart; Sandberg, Anders (2013). „Eternity in six hours: intergalactic spreading of intelligent life and sharpening the Fermi paradox" (PDF). *Acta Astronautica*. Future of Humanity Institute, Philosophy Department, Oxford University. **89**: 1–13. Bibcode:2013AcAau..89....1A. doi:10.1016/j.actaastro.2013.04.002.
41. ↑  „Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies". United Nations Office for Disarmament Affairs. Посетено на 7 November 2020.
42. ↑  Haris Durrani (19 July 2019). „Is Spaceflight Colonialism?". Посетено на 2 October 2020.
43. ↑  Alexander Lock (6 June 2015). „Space: The Final Frontier". *The British Library - Medieval manuscripts blog*. Посетено на 2 November 2020.
44. ↑  Smith, Kiona N. (Jul 20, 2019). „How Apollo 11 Raised The Flag On The Moon, And What It Means Today". *Forbes*. Посетено на Sep 16, 2021.
45. ↑  Piper, Kelsey (2018-10-22). „Jeff Bezos and Elon Musk want to colonize space to save humanity". *Vox* (англиски). Посетено на 2021-04-02.
46. ↑  Kaku, Michio (2018). *The Future of Humanity: Terraforming Mars, Interstellar Travel, Immortality, and Our Destiny Beyond Earth*. Doubleday. стр. 3–6. ISBN 978-0385542760. It is as inescapable as the laws of physics that humanity will one day confront some type of extinction-level event.. .. [W]e face threats [that include] global warming. .. weaponized microbes. .. the onset of another ice age. .. the possibility that the supervolcano under Yellowstone National Park may awaken from its long slumber. .. [and] another meteor or cometary impact. .. . [from one of the] several thousand NEOs (near-Earth objects) that cross the orbit of the Earth.. .. . Life is too precious to be placed on a single planet. .. . Perhaps our fate is to become a multiplanet species that lives among the stars.
47. ↑  Highfield, Roger (16 October 2001). „Colonies in space may be only hope, says Hawking". *The Telegraph*. Архивирано од изворникот на 26 April 2009. Посетено на 5 August 2012.
48. ↑  Association, Press (2010-08-09). „Stephen Hawking: mankind must colonise space or die out". *The Guardian* (англиски). ISSN 0261-3077. Посетено на 2020-06-20.
49. ↑  Halle, Louis J. (Summer 1980). „A Hopeful Future for Mankind". *Foreign Affairs*. **58** (5): 1129–36. doi:10.2307/20040585. JSTOR 20040585. Архивирано од изворникот на 2004-10-13.
50. ↑  Morgan, Richard (2006-08-01). „Life After Earth: Imagining Survival Beyond This Terra Firma". *The New York Times*. Архивирано од изворникот на 2009-04-17. Посетено на 2010-05-23.
51. ↑  Tierney, John (July 17, 2007). „A Survival Imperative for Space Colonization". *The New York Times*. Архивирано од изворникот на June 29, 2017. Посетено на February 23, 2017.
52. 1 2 3 4  Baum, Seth D.; и др. (2019). „Long-Term Trajectories of Human Civilization" (PDF). *Foresight*. Bingley: Emerald Group Publishing. **21** (1): 53–83. doi:10.1108/FS-04-2018-0037. Архивирано од изворникот (PDF) на 2020-01-02. Посетено на 2019-09-23.
53. ↑  Estimated 3000 times the land area of Earth. O'Neill, Gerard K. (1976, 2000). *The High Frontier*. Apogee Books ISBN 1-896522-67-X
54. ↑  Estimated 10 quadrillion (1016) people. Lewis, John S. (1997). *Mining the Sky: Untold Riches from the Asteroids, Comets, and Planets.* Helix Books/Addison-Wesley. ISBN 0-201-32819-4 version 3
55. ↑  Estimated 5 quintillion (5 x 1018) people. Savage, Marshall (1992, 1994). *The Millennial Project: Colonizing the Galaxy in Eight Easy Steps.* Little, Brown. ISBN 0-316-77163-5
56. ↑  Optical Mining of Asteroids, Moons, and Planets to Enable Sustainable Human Exploration and Space Industrialization Архивирано на 4 март 2020 г.; April 6, 2017; NASA
57. ↑  Turning Near-Earth Asteroids Into Strategically-Placed Fuel Dumps Архивирано на 18 септември 2017 г.; May 24, 2016; Forbe
58. ↑  The Technical and Economic Feasibility of Mining the Near-Earth Asteroids Архивирано на 15 август 2008 г. Presented at 49th IAF Congress, Sept 28 – Oct 2, 1998, Melbourne, Australia by Mark J Sonter 
– Space Future
59. ↑  Whitehouse, David (22 July 1999). „Gold rush in space?". BBC. Архивирано од изворникот на 7 March 2008. Посетено на 2009-05-25.
60. 1 2 3  Space Manufacturing Архивирано на 4 септември 2008 г. – Jim Kingdon's space markets page.
61. ↑  „Asteroids|National Space Society" (англиски). 2 February 2017. Архивирано од изворникот на 2019-02-26. Посетено на 2019-02-26.
62. ↑  Lee, Ricky J. (2003). „Costing and financing a commercial asteroid mining venture". *54th International Astronautical Congress*. Bremen, Germany. IAC-03-IAA.3.1.06. Архивирано од изворникот на 2009-08-09. Посетено на 2009-05-25.
63. ↑  The Eros Project Архивирано на 5 јули 2008 г. – Orbital Development
64. ↑  „The Meaning of Space Settlement". Space Settlement Institute. Архивирано од изворникот на 3 October 2014. Посетено на 5 September 2014.
65. ↑  Savage, Marshall (1992, 1994). *The Millennial Project: Colonizing the Galaxy in Eight Easy Steps*. Little, Brown. ISBN 0-316-77163-5
66. ↑  See for example, the work of Dr. Alan Marshall in Alan Marshall (1993) 'Ethics and the Extraterrestrial Environment', *Journal of Applied Philosophy*, Vol. 10, No 2, pp227-237; Alan Marshall (1994) 'Martians Beware', *New Zealand Science Monthly*, December 1994 issue; Alan Marshall (1997) 'Extraterrestrial Environmentalism', *Australian Science*, Vol. 18, No. 2, Winter issue, pp25-27. July 1997; and "Cosmic Preservationist", The Word: *New Scientist,* January 4th, 2003 issue.
67. 1 2  Joon Yun (January 2, 2020). „The Problem With Today's Ideas About Space Exploration". *Worth.com*. Посетено на 2020-06-28.
68. ↑  Vajk, J.Peter (1976-01-01). „The impact of space colonization on world dynamics". *Technological Forecasting and Social Change* (англиски). **9** (4): 361–99. doi:10.1016/0040-1625(76)90019-6. ISSN 0040-1625.
69. ↑  O'Neill, *Colonies in Space*; Pournelle, *A Step Farther Out*.
70. ↑  „Stephen Hawking: mankind must move to outer space within a century - Telegraph". 2014-08-17. Архивирано од изворникот на 2014-08-17. Посетено на 2021-08-09.
71. 1 2  *Greetings, Carbon-Based Bipeds!* (1999) Arthur C. Clarke, Voyager ISBN 0-00-224698-8
72. ↑  *The Good Earth Is Dying* (1971) Isaac Asimov (published in *Der Spiegel*)
73. ↑  Clarke, Arthur C. (1962). „Rocket to the Renaissance". *Profiles of the Future: An Inquiry Into the Limits of the Possible*.
74. ↑  McKnight, John Carter (20 March 2003). „The Space Settlement Summit". Space Daily. Архивирано од изворникот на 14 May 2013. Посетено на 12 March 2013.
75. ↑  Bostrom, Nick (November 2003). „Astronomical Waste: The Opportunity Cost of Delayed Technological Development". *Utilitas*. **15**: 308–14. CiteSeerX 10.1.1.429.2849. doi:10.1017/S0953820800004076. Архивирано од изворникот на 2014-04-09. Посетено на 2009-10-20.
76. ↑  Alleyne, Richard (2010-08-09). „Stephen Hawking: mankind must move to outer space within a century". Архивирано од изворникот на 2018-04-23. Посетено на 2018-04-05.
77. ↑  
Marshall, P (1981). „Nicole Oresme on the Nature, Reflection, and Speed of Light". *Isis*. **72** (3): 357–74 [367–74]. doi:10.1086/352787.
78. ↑  „A Matrioshka Brain Is A Computer The Size Of A Solar System". *curiosity.com*. Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-14.
79. ↑  „Robotic Exploration of the Solar System". *Scientific American* (англиски). Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-14.
80. ↑  Siegel, Ethan. „No, We Haven't Solved The Drake Equation, The Fermi Paradox, Or Whether Humans Are Alone". *Forbes* (англиски). Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-14.
81. ↑  „The likeliest reasons why we haven't contacted aliens are deeply unsettling". *Business Insider*. Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-14.
82. ↑  von Hegner, Ian (2021). „Evolutionary processes transpiring in the stages of lithopanspermia". *Acta Biotheoretica*.
83. ↑  Roger Launius (Jun 8, 2011). „Reconsidering the Foundations of Human Spaceflight in the 1950s". *Roger Launius's Blog*. Посетено на Sep 6, 2021.
84. ↑  Gabrielle Cornish (22 July 2019). „How imperialism shaped the race to the moon". *The Washington Post* (англиски). Архивирано од изворникот на 23 July 2019. Посетено на 19 September 2019.
85. 1 2  Alan Marshall (February 1995). „Development and imperialism in space". *Space Policy*. **11** (1): 41–52. Bibcode:1995SpPol..11...41M. doi:10.1016/0265-9646(95)93233-B. Посетено на 2020-06-28.
86. 1 2  Bartels, Meghan (May 25, 2018). „People are calling for a movement to decolonize space—here's why". *Newsweek*. Посетено на Nov 9, 2021.Bartels, Meghan (May 25, 2018). "People are calling for a movement to decolonize space—here's why". *Newsweek*. Retrieved Nov 9, 2021.
87. ↑  „We need to change the way we talk about space exploration". *Science*. 2018-11-09. Посетено на 2021-11-09.
88. ↑  DNLee (26 March 2015). „When discussing Humanity's next move to space, the language we use matters". *Scientific American* (англиски). Архивирано од изворникот на 14 September 2019. Посетено на 20 September 2019.
89. ↑  Keith A. Spencer (8 October 2017). „Against Mars-a-Lago: Why SpaceX's Mars colonization plan should terrify you". *Salon.com* (англиски). Архивирано од изворникот на 19 September 2019. Посетено на 20 September 2019.
90. ↑  Zuleyka Zevallos (26 March 2015). „Rethinking the Narrative of Mars Colonisation". *Other Sociologist* (англиски). Архивирано од изворникот на 11 December 2019. Посетено на 20 September 2019.
91. ↑  Tavares, Frank (Oct 15, 2020). "Ethical Exploration and the Role of Planetary Protection in Disrupting Colonial Practices".  **MISSING LINK.** .
92. ↑  Keith A. Spencer (2 May 2017). „Keep the Red Planet Red". *Jacobin (magazine)* (англиски). Архивирано од изворникот на 3 November 2019. Посетено на 20 September 2019.
93. ↑  Robert Z. Pearlman (September 18, 2019). „NASA Reveals New Gateway Logo for Artemis Lunar Orbit Way Station". *Space.com*. Посетено на 2020-06-28.
94. ↑  Schaberg, Christopher (Mar 30, 2021). „We're Already Colonizing Mars". *Slate Magazine*. Посетено на Sep 8, 2021.
95. ↑  Renstrom, Joelle (2021-03-18). „The Troubling Rhetoric of Space Exploration". *Undark Magazine*. Посетено на 2021-08-15.
96. ↑  Caroline Haskins (14 August 2018). „The racist language of space exploration". *The Outline* (англиски). Архивирано од изворникот на 16 October 2019. Посетено на 20 September 2019.Caroline Haskins (14 August 2018). "The racist language of space exploration". *The Outline*. Archived from the original on 16 October 2019. Retrieved 20 September 2019.
97. ↑  Drake, Nadia (2018-11-09). „We need to change the way we talk about space exploration". National Geographic. Архивирано од изворникот на 2019-10-16. Посетено на 2019-10-19.Drake, Nadia (2018-11-09). "We need to change the way we talk about space exploration". National Geographic. Archived from the original on 2019-10-16. Retrieved 2019-10-19.
98. ↑  Calma, Justine (Jul 21, 2021). „Jeff Bezos eyes space as a new 'sacrifice zone'". *The Verge*. Посетено на Nov 9, 2021.
99. ↑  „What is the legacy of colonialism on space exploration?". *Filling Space*. Feb 18, 2021. Архивирано од изворникот на 2021-09-09. Посетено на Sep 9, 2021.
100. ↑  Trevino, Natalie B (Jan 4, 2021). „The Cosmos is Not Finished". *Electronic Thesis and Dissertation Repository*. Посетено на Sep 9, 2021.
101. ↑  Tickle, Glen (2015-03-05). „A Look Into Whether Humans Should Try to Colonize Venus Instead of Mars". *Laughing Squid*. Посетено на 2021-09-01.
102. ↑  David Warmflash (14 March 2017). „Colonization of the Venusian Clouds: Is 'Surfacism' Clouding Our Judgement?". *Vision Learning* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-12-11. Посетено на 20 September 2019.
103. ↑  Matson, Zannah Mae; Nunn, Neil (Sep 6, 2021). „Space Infrastructure, Empire, And The Final Frontier: What The Mauna Kea Land Defenders Teach Us About Colonial Totality". *Society & Space*. Посетено на Sep 7, 2021.
104. ↑  Queens University Belfast scientist helps NASA Mars project Архивирано на {{{2}}}. "No-one has yet proved that there is deep groundwater on Mars, but it is plausible as there is certainly surface ice and atmospheric water vapour, so we wouldn't want to contaminate it and make it unusable by the introduction of micro-organisms."
105. ↑  COSPAR PLANETARY PROTECTION POLICY Архивирано на {{{2}}}. (20 October 2002; As Amended to 24 March 2011)
106. ↑  When Biospheres Collide – a history of NASA's Planetary Protection Programs Архивирано на 14 јули 2019 г. Michael Meltzer, May 31, 2012, see Chapter 7, Return to Mars – final section: "Should we do away with human missions to sensitive targets"
107. ↑  Johnson, James E. "Planetary Protection Knowledge Gaps for Human Extraterrestrial Missions: Goals and Scope." (2015) Архивирано на 26 октомври 2019 г.
108. ↑  Safe on Mars page 37 Архивирано на 6 септември 2015 г. "Martian biological contamination may occur if astronauts breathe contaminated dust or if they contact material that is introduced into their habitat. If an astronaut becomes contaminated or infected, it is conceivable that he or she could transmit Martian biological entities or even disease to fellow astronauts, or introduce such entities into the biosphere upon returning to Earth. A contaminated vehicle or item of equipment returned to Earth could also be a source of contamination."
109. ↑  „Here's what happens to your body in space". *BBC News* (англиски). 10 January 2018. Архивирано од изворникот на 11 April 2019. Посетено на 2019-04-09.
110. 1 2  „The Human Body in Space". NASA. 11 June 2018. Архивирано од изворникот на 26 July 2019. Посетено на 2019-03-04.
111. ↑  Lauren Silverman (4 March 2017). „Doctor Launches Vision Quest To Help Astronauts' Eyeballs". *NPR.org*. Архивирано од изворникот на 5 March 2019. Посетено на 2019-03-07.
112. ↑  Jack W. Stuster. „NASA - Behavioral Issues Associated with isolation and Confinement: Review and Analysis of Astronaut Journals". NASA. Архивирано од изворникот на 2019-04-11. Посетено на 2019-04-09.
113. 1 2  Kirsten Weir (1 June 2018). „Mission to Mars". American Psychological Association. Архивирано од изворникот на 12 December 2019. Посетено на 2019-03-04. We are a circadian species, and if you don't have the proper lighting to maintain that chronobiology, it can create significant problems for crew members
114. 1 2  „NASA - Keeping Astronauts Healthy In Space" (англиски). NASA. Архивирано од изворникот на 2019-02-02. Посетено на 2019-03-05.
115. ↑  John Hickman (November 1999). „The Political Economy of Very Large Space Projects". *Journal of Evolution and Technology*. **4**. ISSN 1541-0099. Архивирано од изворникот на 2013-12-04. Посетено на 2013-12-14.
116. ↑  John Hickman (2010). Reopening the Space Frontier. Common Ground. ISBN 978-1-86335-800-2.
117. ↑  Neil deGrasse Tyson (2012). Space Chronicles: Facing the Ultimate Frontier. W.W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-08210-4.
118. ↑  Huang, Zhi. „A Novel Application of the SAWD-Sabatier-SPE Integrated System for CO2 Removal and O2 Regeneration in Submarine Cabins during Prolonged Voyages". *Airiti Library*. Посетено на 10 September 2018.
119. ↑  I. I. Gitelson; G. M. Lisovsky; R. D. MacElroy (2003). *Manmade Closed Ecological Systems*. Taylor & Francis. ISBN 0-415-29998-5.
120. ↑  „NASA Study: Stress Management and Resilience Training for Optimal Performance (SMART-OP) – Anxiety and Depression Research Center at UCLA" (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-04-04. Посетено на 2019-03-04.
121. ↑  „E-mental health tool may be key for astronauts to cope with anxiety, depression in space". *Phys.org* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-04-04. Посетено на 2019-03-04.
122. 1 2  Spacecraft Shielding Архивирано на 28 септември 2011 г. engineering.dartmouth.edu. Retrieved 3 May 2011.
123. ↑  NASA SP-413 Space Settlements: A Design Study. Appendix E Mass Shielding Архивирано на 27 февруари 2013 г. Retrieved 3 May 2011.
124. ↑  Clynes, Manfred E. and Nathan S. Kline, (1960) "Cyborgs and Space," Astronautics, September, pp. 26–27 and 74–76;
125. ↑  Space Settlement Basics Архивирано на 6 јули 2012 г. by Al Globus, NASA Ames Research Center. Last Updated: February 02, 2012
126. ↑  „SpaceX Capabilities and Services". SpaceX. 2013. Архивирано од изворникот на 2013-10-07. Посетено на 2013-12-11.
127. 1 2  Belfiore, Michael (2013-12-09). „The Rocketeer". *Foreign Policy*. Архивирано од изворникот на 2013-12-10. Посетено на 2013-12-11.
128. ↑  Amos, Jonathan (September 30, 2013). „Recycled rockets: SpaceX calls time on expendable launch vehicles". *BBC News*. Архивирано од изворникот на October 3, 2013. Посетено на October 2, 2013.
129. ↑  Christensen, Bill (October 10, 2007). „Scientists Design New Space Currency". *Space.com*. Архивирано од изворникот на January 21, 2019. Посетено на 2019-01-21.
130. ↑  Delbert, Caroline (2020-12-29). „Elon Musk Says Mars Settlers Will Use Cryptocurrency, Like 'Marscoin'". *Popular Mechanics* (англиски). Посетено на 2021-02-24.
131. ↑  Perlman, David (2009-10-10). „NASA's moon blast called a smashing success". *The San Francisco Chronicle*. Архивирано од изворникот на 2015-07-21. Посетено на 2015-07-19.
132. ↑   Архивирано на {{{2}}}.
133. ↑  Sanders, Robert (1 February 2006). „Binary asteroid in Jupiter's orbit may be icy comet from solar system's infancy". UC Berkeley. Архивирано од изворникот на 11 December 2018. Посетено на 2009-05-25.
134. ↑  McGraw-Hill Encyclopedia of Science & Technology, 8th Edition 1997; vol. 16 p. 654
135. ↑  UNESCAP Electric Power in Asia and the Pacific Архивирано на {{{2}}}.
136. ↑  „Solar vs. Traditional Energy in Homes". *large.stanford.edu*. Архивирано од изворникот на 2018-10-24. Посетено на 2019-02-26.
137. ↑  „Nuclear Power and Associated Environmental Issues in the Transition of Exploration and Mining on Earth to the Development of Off-World Natural Resources in the 21st Century" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2015-02-14. Посетено на 2017-09-18.
138. ↑  Dance, Amber (2008-09-16). „Beaming energy from space". *Nature*. doi:10.1038/news.2008.1109. ISSN 0028-0836.
139. ↑  „Space-Based Solar Power As an Opportunity for Strategic Security, Phase 0 Architecture Feasibility Study 10 October 2007" (PDF). United States National Security Space Office. Архивирано од изворникот (PDF) на 24 June 2015. Посетено на 2014-01-21.
140. ↑  Mining the Sky
141. ↑  Margulis, Lynn; Guerrero, Ricardo (1995). „Life as a planetary phenomenon: the colonization of Mars". *Microbiología*. **11**: 173–84. PMID 11539563.
142. ↑  Carrington, Damian (15 February 2002). „"Magic number" for space pioneers calculated". *New Scientist*.
143. ↑  Marin, F; Beluffi, C (2018). „Computing the minimal crew for a multi-generational space travel towards Proxima Centauri b". *Journal of the British Interplanetary Society*. **71**: 45. arXiv:1806.03856. Bibcode:2018JBIS...71...45M.
144. ↑  Salotti, Jean-Marc (16 June 2020). „Minimum Number of Settlers for Survival on Another Planet". *Scientific Reports*. **10** (1): 9700. Bibcode:2020NatSR..10.9700S. doi:10.1038/s41598-020-66740-0. PMC 7297723. PMID 32546782.
145. ↑  „NSS Space Settlement Library". Nss.org. 2011-12-16. Архивирано од изворникот на 2011-06-12. Посетено на 2013-12-14.
146. ↑  „The Space Settlement Institute". *space-settlement-institute.org*. Архивирано од изворникот на 28 April 2015. Посетено на 13 June 2015.
147. ↑  Ralph, Eric (24 December 2018). „SpaceX CEO Elon Musk: Starship prototype to have 3 Raptors and "mirror finish"". *Teslarati*. Архивирано од изворникот на 24 December 2018. Посетено на 30 December 2018.
148. ↑  
Foust, Jeff (24 December 2018). „Musk teases new details about redesigned next-generation launch system". *SpaceNews*. Посетено на 27 December 2018.
149. ↑  „Visionary Thinking". *The British Interplanetary Society*. Архивирано од изворникот на 2013-11-17. Посетено на 2013-12-14.
150. ↑  „Journal of the British Interplanetary Society". *Researchgate.net*. Архивирано од изворникот на 2013-12-14. Посетено на 2013-12-14.
151. ↑  „Space Colonies – A Proposed BIS Study Project". *The British Interplanetary Society*. 2013-06-26. Архивирано од изворникот на 2013-12-14. Посетено на 2013-12-14.
152. ↑  „The World's Largest Earth Science Experiment: Biosphere 2". *EcoWatch* (англиски). 2015-10-16. Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-14.
153. ↑  „8 Amazing Places You Can Visit 'Mars' on Earth". 2016-12-12. Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-13.
154. ↑  „Devon Island is as close to Mars as you may get". *MNN - Mother Nature Network* (англиски). Архивирано од изворникот на 2018-08-14. Посетено на 2018-08-13.
155. ↑  „Amundsen-Scott South Pole Station | NSF - National Science Foundation". *www.nsf.gov* (англиски). Архивирано од изворникот на 2018-08-02. Посетено на 2018-08-13.
156. ↑  Ann Weinstone (July 1994). „Resisting Monsters: Notes on "Solaris"". *Science Fiction Studies*. SF-TH Inc. **21**: 173–190. JSTOR 4240332. Посетено на 4 February 2021."Lem's critique of colonialism, as he broadly defines it,9 is articulated by
 Snow, one of the other scientists on the space station, who says in the book's
 most frequently quoted passage:
 We are humanitarian and chivalrous; we don't want to enslave other races, we
 simply want to bequeath them our values and take over their heritage in exchange.
 We think of ourselves as the Knights of the Holy Contact. This is another lie. We
 are only seeking Man. We have no need of other worlds. We need mirrors. (§6:72)"

Дополнително читање
-------------------

Трудови
* Ferrando, Francesca (July 2016). „Why Space Migration Must Be Posthuman". *The Ethics of Space Exploration*. Space and Society. New York, US: Springer. стр. 137–152. doi:10.1007/978-3-319-39827-3\_10. ISBN 978-3-319-39825-9.978-3-319-39825-9
* Tiziani, Moreno (Jun 2013). „The Colonization of Space - An Anthropological Outlook" (PDF). *Antrocom Online Journal of Anthropology*. Rome, Italy: Antrocom. **9** (1): 225–236. ISSN 1973-2880. Архивирано од изворникот (PDF) на 2013-12-02. Посетено на 2021-11-17.
* Фос, Никол (декември 2016 година). *Масовно истребување и масовно лудило*

Книги
* Harrison, Albert A. (2002). *Spacefaring: The Human Dimension*. Berkeley, CA, US: University of California Press. ISBN 978-0-520-23677-6.
* Seedhouse, Erik (2009). *Lunar Outpost: The Challenges of Establishing a Human Settlement on the Moon*. Chichester, UK: Praxis Publishing Ltd. ISBN 978-0-387-09746-6. Also see
* Seedhouse, Erik (2009). *Martian Outpost: The Challenges of Establishing a Human Settlement on Mars*. *Martian Outpost: The Challenges of Establishing a Human Settlement on Mars by Erik Seedhouse. Popular Astronomy. Springer*. Chichester, UK: Praxis Publishing Ltd. Bibcode:2009maou.book.....S. ISBN 978-0-387-98190-1. Also see ,
* Seedhouse, Erik (2012). *Interplanetary Outpost: The Human and Technological Challenges of Exploring the Outer Planets*. Berlin: Springer. ISBN 978-1-4419-9747-0.
* Cameron M. Smith, Evan T. Davies (2012). *Emigrating Beyond Earth: Human Adaptation and Space Colonization*. Berlin: Springer-Verlag. ISBN 978-1-4614-1164-2.

Видео
* Rees, Martin (March 2017). *Brief talk on some key issues in space exploration and colonization*. Posted on the official YouTube channel of *Casina Pio IV.*
* Sarmont, Eagle (December 2018). *Opening the High Frontier*.  Affordable to everyone spaceflight is the key to building a spacefaring civilization. Posted on Vimeo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Сончев Систем |
| --- |
|  |
| imagemap\_invalid\_title
* Сонце
* Меркур
* Венера
* Земја
* Марс
* *Церера*
* Јупитер
* Сатурн
* Уран
* Нептун
* *Плутон*
* *Хаумеја*
* *Макемаке*
* *Ерида*
 |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Планети | 
* Земјовидни
	+ Меркур
	+ Венера
	+ Земја
	+ Марс
* Џиновски
	+ Јупитер
	+ Сатурн
	+ Уран
	+ Нептун
* Џуџести
	+ Церера
	+ Плутон
	+ Хаумеја
	+ Макемаке
	+ Ерида

 |
|  |
| Прстени | 
* Јупитерови
* Сатурнови (Реини)
* Хариклови
* Хиронови
* Уранови
* Нептунови
* Хаумеини

 |
|  |
| Месечини | 
* Земја
	+ Месечина
	+ Други близуземски тела
* Марс
	+ Фобос
	+ Дејмос
* Јупитер
	+ Ганимед
	+ Калиста
	+ Ија
	+ Европа
	+ останатите 80
* Сатурн
	+ Титан
	+ Реја
	+ Јапет
	+ Диона
	+ Тетида
	+ Енкелад
	+ Мимант
	+ Хиперион
	+ Феба
	+ останатите 83
* Уран
	+ Титанија
	+ Оберон
	+ Умбриел
	+ Ариел
	+ Миранда
	+ останатите 27
* Нептун
	+ Тритон
	+ Протеј
	+ Нереида
	+ останатите 14
* Плутон
	+ Харон
	+ Никта
	+ Хидра
	+ Кербер
	+ Стикс
* Ерида
	+ Дисномија
* Хаумеини
	+ Хијака
	+ Намака
* Макемаке
	+ S/2015 (136472) 1

 |
|  |
| Истражување  (преглед) | 
* Колонизација
* Откривање
	+ астрономија
	+ историски модели
	+ времеслед
* Вселенски летови со екипаж
	+ вселенски станици
	+ список
* Вселенски сонди
	+ времеслед
	+ список
* Меркур
* Венера
* Месечина
	+ рударство
* Марс
* Церера
* Астероиди
	+ рударство
* Комети
* Јупитер
* Сатурн
* Уран
* Нептун
* Плутон
* Длабока вселена

 |
|  |
| Претпоставени тела | 
* Петта планета
* Немеза
* Фаетон
* Деветта планета
* Планета V
* Планета X
* Подмесечини
* Теја
* Тихе
* Вулкан
* Вулканоиди

 |
|  |
| Списоци | 
* Комети
* Џуџести планети (можни)
* Гравитациски заоблени тела
* Астероиди
* Месечини
* Модели на Сончевиот Систем
* Тела во Сончевиот Систем
	+ по големина
	+ по датум на откривање

 |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Мали тела воСончевиот Систем | 
* Комети
* Дамоклоиди
* Метеороиди
* Астероиди
	+ Имиња и значење
	+ Месечини
* Планетезимали
* Меркуропресекувачи
* Венеропресекувачи
* Венерини тројанци
* Близуземски тела
* Земјопресекувачи
* Земјини тројанци
* Марсопресекувачи
* Марсови тројанци
* Астероиден Појас
* Астероиди
	+ Церера
	+ Палада
	+ Јунона
	+ Веста
	+ Активен
	+ првите 1000
	+ семејства
	+ необични
* Керквудов јаз
* Јупитеропресекувачи
* Јупитерови тројанци
* Кентаур
* Сатурнопресекувачи
* Сатурнови тројанци
* Уранопресекувачи
* Уранови тројанци
* Нептунопресекувачи
* Нептунови тројанци
* Нептунци
* Заднептунци
* Кајперов Појас
	+ Кубевани
	+ Плутина
* Одвоени тела
* Хилсов Облак
* Ортов Облак
* Расеан Диск
* Седноиди

 |
|  |
| Настанок и развој | 
* Насобирање
* Насобирачки диск
	+ Растурен диск
* Астероиден Облак
* Околупланетарен диск
* Околуѕвезден диск
* Околуѕвездена обвивка
* Коатик
* Вселенска прашина
* Остаточен диск
* Одвоени тела
* Разорена планета
* ИВПОСД
* Вонзодијачка прашина
* Вонземски материјал
* Чување на вонземските примероци
* Претпоставка за џиновски удар
* Гравитациски колапс
* Хилсов Облак
* Меѓупланетарен облак од прашина
* Меѓупланетарна средина
* Меѓупланетарен простор
* Меѓуѕвезден облак
* Меѓуѕвездена прашина
* Меѓуѕвездена средина
* Меѓуѕвезден простор
* Кајперов Појас
* Список на меѓуѕвездени и околуѕвездени молекули
* Спојување на ѕвезди
* Молекуларен облак
* Маглинска хипотеза
* Ортов Облак
* Вселенски простор
* Планетарна миграција
* Планетарен систем
* Планетезимал
* Планетообразба
* Протопланетарен диск
* Прстенест систем
* Збировит отпад
* Мисија за повраток на примероци
* Расеан Диск
* Ѕвездообразба

 |

 |

 |
|  |
| 
* Преглед на Сончевиот Систем
* Икона за портал Портал: „Сончев Систем"
* Икона за портал Портал: „Астрономија"
* Икона за портал Портал: „Науки за Земјата"

Земја → Сончев Систем → Месен Меѓуѕвезден Облак → Месен Mеур → Гулдов Појас → Орионов Крак → Млечен Пат → Подгрупа на Млечниот Пат → Месна Група → Месен Лист → суперјато Девица → суперјато Ланијакеја → Видлива вселена → ВселенаСекоја стрелка (→) може да се чита како „во" или „дел од".
 |

 |