Споменик на Шенкевич, во Окрзеја. Лево е селото на семејството на писателот, Волја Акшејиска, каде што се родил.
**Хенрик Адам Александар Пиус Шенкевич** (полски: *Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz*, 5 мај 1846

 – 15 ноември 1916

) — полски новинар и романописец, добитник на Нобеловата награда за литература во 1905 година. Бил еден од најпопуларните полски писатели на преминот од XIX кон XX век. Негово најпознато дело е романот „Кво вадис" (*Quo Vadis*) од 1895 година, во кој се опишува ширењето на христијанството во Рим, како и палењето на Рим од страна на Нерон, за што ги обвинил христијаните.

Животопис
---------

Шенкевич е роден на 5 мај 1846 година, во Волја Окшејска. Потекнува од земјопоседничко семејство, но татко му го продал имотот и се преселил во Варшава. Уште во детството, Хенрик ја засакал историјата, особено полската и за време на распустите ја посетувал баба си во селото, каде ги читал делата од постарата полска книжевност и ги слушал приказните за славните предци и за подвизите на полските јунаци. Шенкевич студирал медицина на Варшавскиот универзитет, кој тогаш се викал Главна школа, но набргу се префрлил на историско-филолошките студии. Во 1876 година заминал на долго патување низ Европа и САД, каде се задржал сѐ до 1878 година.

Творештво
---------

Првите книжевни творби на Шенкевич потекнуваат од времето на неговите студии во Варшава, кога пишувал книжевни и театарски прикази, книжевни студии, статии и хроники од општествениот живот, новели и раскази. Подоцна, за време на своето патување низ Европа и САД, тој пишувал интересни дописи, а во неговите тогашни раскази се чувствува далеку поголема зрелост. Инспириран од полската историја, во периодот 1883-1888 година ја напишал својата славна трилогија („Со оган и меч", „Потоп„ и „Пан Волоѓовски"), по што објавил два романа со тема од полскиот општествен живот – неговиот најдобар психолошкиот роман „Без догми" (1891) и неубедливиот роман „Семејството Полањецки" (1893-1894). Потоа, кон крајот на 1894 година, во едно списание се појавува романот „Кво вадис?", кој во 1896 година бил објавен како посебна книга. Во 1900 година се појавил уште еден негов голем историски роман, „Крстоносци", а во 1911 година го објавил младинскиот роман „Низ пустината и прашумата". Во 1905 година, Шенкевич ја добил Нобеловата награда.

Наводи
------

1. ↑  Djordje Živanović, „Beleška o piscu i delu", во: Henrik Sjenkjevič, *Quo Vadis?*, стр. 568-569.
2. ↑  Djordje Živanović, „Beleška o piscu i delu", во: Henrik Sjenkjevič, *Quo Vadis?*, стр. 568-569.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за литература |
| --- |
|  |
| 1901-1925 | Придом (1901) **·**  Момзен (1902) **·**  Бјернсон (1903) **·**  Ф. Мистрал / Ечегерај (1904) **·**  Шенкевич (1905) **·**  Кардучи (1906) **·**  Киплинг (1907) **·**  Ојкен (1908) **·**  Лагерлеф (1909) **·**  Хајзе (1910) **·**  Метерлинк (1911) **·**  Хауптман (1912) **·**  Тагоре (1913) **·**  Ролан (1915) **·**  Хејденстам (1916) **·**  Гјелеруп / Понтопидан (1917) **·**  Шпителер (1919) **·**  Хамсун (1920) **·**  Франс (1921) **·**  Бенавенте (1922) **·**  Јејтс (1923) **·**  Рејмонт (1924) **·**  Шо (1925) |  |
|  |
| 1926-1950 | Деледа (1926) **·**  Бергсон (1927) **·**  Ундсет (1928) **·**  Ман (1929) **·**  Луис (1930) **·**  Карлфелт (1931) **·**  Голсворди (1932) **·**  Бунин (1933) **·**  Пирандело (1934) **·**  O'Нил (1936) **·**  Мартен ди Гар (1937) **·**  Бак (1938) **·**  Силанпе (1939) **·**  Јенсен (1944) **·**  Г. Мистрал (1945) **·**  Хесе (1946) **·**  Жид (1947) **·**  Елиот (1948) **·**  Фокнер (1949) **·**  Расел (1950) |
|  |
| 1951-1975 | Лагерквист (1951) **·**  Моријак (1952) **·**  Черчил (1953) **·**  Хемингвеј (1954) **·**  Лакснес (1955) **·**  Хименез (1956) **·**  Ками (1957) **·**  Пастернак (1958) **·**  Квазимодо (1959) **·**  Перс (1960) **·**  Андриќ (1961) **·**  Стајнбек (1962) **·**  Сеферис (1963) **·**  Сартр (1964) **·**  Шолохов (1965) **·**  Агнон / Закс (1966) **·**  Астуријас (1967) **·**  Кавабата (1968) **·**  Бекет (1969) **·**  Солженицин (1970) **·**  Неруда (1971) **·**  Бел (1972) **·**  Вајт (1973) **·**  Јонсон / Мартинсон (1974) **·**  Монтале (1975) |
|  |
| 1976-2000 | Белоу (1976) **·**  Алехандре (1977) **·**  Сингер (1978) **·**  Елитис (1979) **·**  Милош (1980) **·**  Канети (1981) **·**  Гарсија Маркес (1982) **·**  Голдинг (1983) **·**  Сајферт (1984) **·**  Симон (1985) **·**  Сојинка (1986) **·**  Бродски (1987) **·**  Махфуз (1988) **·**  Села (1989) **·**  Паз (1990) **·**  Гордимер (1991) **·**  Волкот (1992) **·**  Морисон (1993) **·**  Ое (1994) **·**  Хини (1995) **·**  Шимборска (1996) **·**  Фо (1997) **·**  Сарамаго (1998) **·**  Грас (1999) **·**  Гао (2000) |
|  |
| 2001-2025 | Најпол (2001) **·**  Кертес (2002) **·**  Куци (2003) **·**  Јелинек (2004) **·**  Пинтер (2005) **·**  Памук (2006) **·**  Лесинг (2007) **·**  Ле Клезио (2008) **·**  Милер (2009) **·**  Варгас Љоса (2010) **·**  Транстремер (2011) **·**  Мо (2012) **·**  Манро (2013) **·**  Модијано (2014) **·**  Алексиевич (2015)  **·**  Дилан (2016)  **·**  Ишигуро (2017)  **·**  Токарчук (2018)  **·**  Хандке (2019)  **·**  Глик (2020)  **·**  Гурна (2021) **·**  Ерно (2022) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 24608122
* LCCN: n50024588
* ISNI: 0000 0001 1874 0101
* GND: 118797107
* SELIBR: 91677
* SUDOC: 027137643
* BNF: cb119247156 (податоци)
* BIBSYS: 90132882
* HDS: 028458
* NLA: 35498728
* NDL: 00456550
* NKC: jn19990007946
* RLS: 000081885
* BNE: XX1011298
* CiNii: DA01023216

 |

 |