**Дела 16** — шеснаесетта глава од книгата „Дела на светите апостоли" на Новиот завет. Го обработува второто мисионерско патување на Апостол Павле придружуван од Апостол Сила и Тимотеј. Авторот на книгата која ја содржи оваа глава е анонимен, но општоприфатен став во ранохристијанската традиција е дека нејзин автор е апостолот Лука Евангелист, кој исто така го напишал и Евангелието според Лука.

Најголемиот дел од оваа глава раскажува за воспоставувањето на христијанството во Македонија, како прво меѓу народите на Европа.

Текст
-----

Изворниот текст е напишан на коински грчки и е поделен на 40 стихови.

### Ракописно сведоштво

Еве некои рани раскописи во кои се содржи текстот на оваа глава:

* Ватикански ракопис (325–350 г.)
* Синајски ракопис (330–360 г.)
* Безин ракопис (~ 400 г.)
* Александриски ракопис (~ 400–440 г.)
* Ефремов ракопис (~. 450 г.; постоечки стихови 1–36)
* Папирус 127 (V век; постоечки стихови 1–4, 13–40)
* Лодов ракопис (~ 550 г.)

Места
-----

Анадолија и Македонија is located in Мала АзијаКиликија*Киликија*ТарсТарсСирија*Сирија*Антиохија      Антиохија      Кипар*Кипар*ДервеДервеЛистраЛистраЛикаонија*Ликаонија*ИконијаИконијаФригија*Фригија*Галатија*Галатија*АнтиохијаАнтиохијаПисидија*Писидија*Азија*Азија*ТијатираТијатираВитинија*Витинија*Мизија*Мизија*Троада*Троада*Памфилија*Памфилија*Александрија ТроадскаАлександрија ТроадскаСамотракијаСамотракијаМакедонија*Македонија*НеаполНеаполФилипиФилипиКрит*Крит*АтинаАтинаСредоземно Море*Средоземно Море*class=notpageimage| Спомнати (сини точки) и сврзани места (црвени точки) во оваа глава.
Во главата се споменуваат следниве места, наведени по редослед на јавување во неа:

* Дерве
* Листра
* Иконија
* Фригија
* Галатија
* Азија (римска провинција)
* Мизија
* Витинија
* Троада
* Македонија
* Самотракија
* Неапол
* Филипи
* Тијатира

Времеслед
---------

Второто мисионерско патување на Павле се случило околу 49 г.

Стих 1
------

*Тој пристигна во Дерва и Листра. И ете, таму живееше некојси ученик, по име Тимотеј, син на Ју­деј­ка, која ја прифати верата, и на татко Елин.*
Тимотеј бил син на Евника, Еврејка чие име се спомнува во Второто послание до Тимотеј (2 Тимотеј 1,5).

Човекот од Македонија
---------------------

Главна статија: Мисијата на Апостол Павле во Македонија
#### Стих 9

*Преку ноќта Павле имаше видение: стоеше пред него еден човек, Ма­ке­до­нец, кој го молеше и му велеше: „Дојди во Македонија и помогни ни!"*
Во овој стих се зборува за видението на Павле во кое му се јавил Македонец и го молел да дојде во Македонија за да им помогне на луѓето, по што Павле и неговите другари веднаш се одѕвале. Ова се смета за одек на случката во Ис.Н. 10,6 каде луѓето од Гаваон му пратиле молба на Исус Навин велејќи „ ... *Не кревај раце од твоите слуги; дојди поскоро кај нас, избави нѐ и помогни ни*".

Интересно е тоа што овој повик на Македонците е претставен на првиот амблем на колонијата Масачусетски Залив (денес Масачусетс) во САД, каде има Индијанец прикажан со свиток крај устата како вели „Дојди и помогни ни" („*Come over and help us*").

Друг американски пример е градот Македонија во Охајо, чие име е изведено токму од овој библиски стих.

Крштевањето на Лидија Македонката
---------------------------------

*Крштевањето на Лидија*. Мари Еленридер, 1861 г.
Во оваа епизода се раскажува за крштевањето на Лидија Македонката во Филипи (кај денешно с. Рахче, Егејска Македонија), со што тааа станала првиот христијанин во Европа.

#### Стихови 14 и 15

*И една богобојазлива жена од гра­дот Тиатир, по име Лидија, која продаваше црвени ткаенини, слушаше; и Господ ѝ го отвори срцето да внимава на она, што го зборуваше Павле. А кога беше крстена таа и нејзини­те домашни, нѐ замоли и рече: „Ако сте ме признале за верна на Господ, тогаш влезете во мојата куќа и престојувајте во неа!" И нѐ принуди.*

Жената од Филипи и гатачкиот дух
--------------------------------

#### Стихови 16-18

*Еднаш, кога одевме на молитва, по патот нѐ сретна една слугинка, која имаше гатачки дух. Таа на господарите свои им донесуваше големи приходи од гатањето. И одејќи по Павле и по нас другите викаше, зборувајќи: „Овие луѓе се слуги на Севишниот Бог! Тие го навестуваат патот на спасението." Ова го правеше таа многу дни. И кога му здодеа на Павле, тој се сврте и му рече на духот: „Ти заповедам во име­то на Исус Христос излези од неа!" И излезе во истиот час.*
Во овој дел се зборува за некоја жена која била опседната од „гатачки дух", чиј карактер не е објаснет. Павле му наредил на духот да ја напушти жената во името на Исус, како што тоа го правеле апостолите кога истерувале демони (Марко 16,26-18). Иако духот исправно велел дека дојдените му служат на Севишниот Бог, апостолите решиле да го истераат бидејќи виделе дека господарите на гатачката се богателе од нејзините зборови, а со тоа — од нивното евангелие.

Стих 31
-------

*А тие му одговорија: „Поверувај во Господ Исус Христос, и ќе се спасиш ти и целиот твој дом!"*

Поврзано
--------

* Мисијата на Апостол Павле во Македонија
* Света Лидија Македонка
* Апостол Павле
* Апостол Сила
* Тимотеј Ефески

Наводи
------

1. ↑  Holman Illustrated Bible Handbook. Holman Bible Publishers, Nashville, Tennessee. 2012.
2. ↑  John Arthur Thomas Robinson (1919–1983). "Redating the New Testament". Westminster Press, 1976. ISBN 978-1-57910-527-3
3. ↑  Дела 16,1 — Стандардна македонска библија со девтероканонски книги
4. ↑  Дела 16,9
5. ↑  Selwyn, E. C. The Christian Prophets at Philippi. Expositor, June, 1901, pp. 415–21
6. ↑  Stockbridge Mohican History, 'The Seal of the Massachusetts Bay Colony: "Come Over and Help Us' Архивирано на 7 јануари 2015 г.
7. ↑  Дела 16,14-15
8. ↑  Дела 16,16-18
9. ↑  Дела 16,31

Надворешни врски
----------------

* Глава 16 од Делата на светите апостоли — Стандардна библија на македонски, 2006 г.
* Глава 16 од македонска аудиокнига „Делата на светите апостоли" на YouTube
* Света Лидија Македонка — прва христијанка–Европејка Архивирано на 14 април 2020 г. портал „Хибрид"
* Апостол Павле и Македонија — напис на проф. д-р Ратомир Грозданоски
* Почеток на христијанската црква во Македонија — Повардарска епархија

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дела на светите апостоли |
| --- |
|  |
| Глави | 
* Дела 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28

 |
|  |
| Настани | 
* Вознесение
* Педесетница
* Павлово преобраќање
* Петрово видение
* Ослободувањето на Петар
* Ерусалимски собор
* Проповед на Ареопагот
* Палење на книгите во Ефес

 |
|  |
| Личности | 
* Агав
* Агрипа I
* Агрипа II
* Акила
* Ананија (првосвештеник)
* Ананија Дамаски
* Ананија (Јудеја)
* Аполос
* Аристарх
* Варнава
* Верникија
* Власт
* Галион
* Гамалиил
* Димитриј
* Дионисиј
* Друзила
* Евтих
* Елима
* Енеј
* Етиопскиот евнух
* Исус
* Јаков Праведниот
* Јасон
* Јосиф Варнава
* Јуда Варнава
* Јуда Галилеецот
* Корнилиј
* Лидија Македонката
* Лисиј
* Лука
* Лукиј
* Манаин
* Матиј
* Марија, мајка на Марко-Јован
* Марко-Јован
* Никанор
* Никола Антиохиецот
* Пармена
* Павле
* Петар
* Поплиј
* Прискила
* Прохор
* Рода
* Сапфира
* Стефан

* Седум ѓакони
* Сергиј Павле
* Сила/Силуан
* Симеон Нигер
* Симон Врачот
* Скева
* Сосипатар
* Тавита
* Тевда
* Тимотеј
* Тит
* Тихик
* Трофим
* Феликс
* Фест
* Филип

 |
|  |
| Места | 
* Азија
* Александрија
* Амфипол
* Антиохија Писидска
* Антиохија Сириска
* Антипатрида
* Апиев плоштад
* Асос
* Аталеја
* Атина
* Ахаја
* Бер
* Витинија
* Галатија
* Дерва
* Ерусалим
* Ефес
* Иконија
* Итаија
* Кенхреја
* Кесарија
* Киликија
* Кипар
* Коринт
* Кос
* Крит
* Ликаонија
* Листра
* Македонија
* Малта
* Мизија
* Милет
* Митилена
* Неапол
* Памфилија
* Патара
* Пафос
* Пергија
* Писидија
* Понт
* Потилои
* Птолемаида
* Региј
* Рим
* Родос
* Саламина
* Самос
* Самотракија
* Селевкија
* Сиракуза
* Сирија
* Солун
* Тијатир
* Тир
* Три крчми
* Троада
* Филипи
* Фригија
* Хиос

 |
|  |
| Изрази | 
* Синагога на ослободените
* Христијани

 |
|  |
| ← Евангелие според Јован (гл. 21)Послание до Римјаните (гл. 1) → |

 |