**Чурчхела** (грузиски: ჩურჩხელა) – традиционална грузиска деликатес. Главни состојки се сок од свежо гмечено грозје, оревести плодови и брашно. На жица се нанижуваат бадем, орев, лешник, а понекогаш и суво грозје, а потоа се потопуваат во сок од грозје кој се згрутчува или друг овошен сок и после сушењето има облик на колбас. Традиционална технологија за спремање чурчхела од регионот Кахетија е запишана во Унеско-виот список на Нематеријално културно наследство на Грузија во 2015 година.

Вон Грузија
-----------

Чурчхелата и нејзините варијации се популарни уште во неколку земји освен во Грузија: Иран, Ерменија, Кипар, Грција, Русија, Украина и Турција. Во Иран е позната како "Lævascæck Adjili" (لواشک آجیلی). Во Ерменија, Грција и Турција како "сладок суџук" (ерменски: քաղցր սուջուխ) (турски: *cevizli sucuk, walnut sujuk*).

Меѓу кипарските Грци е позната како *сутцукос* (*σουτζούκος* или *σουτζιούκκος*), а во Грција *сутцуки* (σουτζούκι). Кипарска варијанта на чурчхела се добива со потопување низа бадеми во желе и се вика палузес.

Подготовка
----------

Чурчхелата е производ на грузиската кујна. Грузијците обично ја прават чурчхелата во есен кога се собираат основните состојки. Се добива кога низа оревести плодови се потопуваат во сок од свежо гмечено грозје кое се нарекува „татара" или „пеламуши" (сок од грозје помешан со брашно заради густина) и потоа сушат на сонце. При правењето чурчхела не се користи шеќер. Наместо ореви, во областите во западна Грузија се користат бадеми и лешници.

Чурчхелата има облик на свеќа, но многу велат дека изгледа како колбас. Грузиските воини со себе носеле чурчхела бидејќи содржи многу калории. Најдобрите чурчхели се од областа Кахетија, која е позната како татковина на виното.

Сокот од грозје се тура во голем бронзен котел (*казан*) и полека се загрева. При вриењето се додава мала количина специјална бела земја која се вика *аспрои* која придонесува нечистотиите да избијат на површина, каде се собираат и отстрануваат. Можно е *аспрои* да се замени, кога не е достапен, со лагер пиво што дава скоро ист резултат. Кога постапката на чистење се заврши, се остава течноста се остава да се олади. Потоа се додава брашно со мешање и загревање. Кога ќе се достигне права конзистенција, што се гледа на основа на брзината на парните меурчиња и вискозноста на мешавината, таа се тргнува од топлина. Мешавината е спремна за следниот чекор кој се состои од подготовка на ореви за потопување.

Пред потопување, оревестите плодови мора прво да се очистат од лушпите. Потоа се потопуваат во вода за да омекнат. Кога доволно ќе омекнат, се нижат на 2-3 метри долги низи. Низите пота се потопуваат во претходно добиената мешавина. Постапката се повторува неколкупати додека не се добие саканата дебелина. Процесот на сушење трае 5-6 дена. После сушењето спремни се за употреба или складиштење.

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  Goldstein, Darra (1999). *The Georgian Feast: The Vibrant Culture and Savory Food of the Republic of Georgia*. University of California Press. стр. 210.
2. ↑  Чурчхела. *langet.ru* (руски). Culinary Dictionary of V.V. Pokhlebkin. 2002. Грузинское национальное лакомство
3. ↑  Roufs, Timothy G.; Roufs, Kathleen Smyth (2014). *Sweet Treats around the World: An Encyclopedia of Food and Culture*. ABC-CLIO. стр. 140.
4. 1 2  Zeldes, Leah A (2 март 2011). „Eat this! Rojik, something sweet from Armenia". *Dining Chicago*. Chicago's Restaurant & Entertainment Guide, Inc. Архивирано од изворникот на 2019-05-04. Посетено на 30 јуни 2011.
5. ↑  Кавказская кухня (руски)
6. ↑  На Кавказ за чурчхелой (руски)
7. ↑  „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა" [Intangible Cultural Heritage] (PDF) (грузиски). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. Посетено на 25 октомври 2017.. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
8. ↑  „UNESCO Culture for development indicators for Georgia (Analytical and Technical Report)" (PDF). EU-Eastern Partnership Culture & Creativity Programme. 25 октомври 2017. стр. 82–88. Архивирано од изворникот (PDF) на 2017-10-26. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
9. 1 2  „Soutzoukos". *hellenicaworld.com*. Hellenica World. Soutzoukos (Greek: σουτζούκος) is a popular traditional sweet of Cyprus
10. ↑  „Как сделать чурчхелу в домашних условиях How to make churchkhela at home" (руски). mail.ru. 10 октомври 2013. Архивирано од изворникот на 2019-04-02. Посетено на 2020-04-05.
11. ↑  Procook.ru:Чурчхела (руски)
12. ↑  „Վրաստան այցելելու պատճառները՝ Buzzfeed-ի ֆոտաշարքում" (ерменски). Tert.am. 5 ноември 2014. Архивирано од изворникот на 2021-11-05. Посетено на 2020-04-05. չուրչխելա (քաղցր սուջուխ) Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
13. ↑  „Going nuts in Pangaltı, Şişli". *Hürriyet Daily News*. 29 јануари 2010. ...the cevizli sucuk, a traditional, sausage-shaped candy made of walnuts sewn onto a string and dipped into thickened mulberry juice Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
14. ↑  *Cyprus*. Hunter Publishing. 1999. стр. 231. Soutzoukos is a solidified grape juice sweet made with almonds and formed into sausage-like rolls
15. ↑  „Σουτζιούκκος". *foodmuseum.cs.ucy.ac.cy* (грчки). Cyprus Food Virtual Museum. Архивирано од изворникот на 2020-08-11. Посетено на 30 ноември 2015.. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=` (help)
16. ↑  „Authentic Foods Soujoukos & Palouzes". *cyprusfoodndrinks.com*. Cyprus Food and Drinks. Архивирано од изворникот на 2017-11-07. Посетено на 2020-04-05. Soujoukos (grape must roll): A similar name, soutzouki, is also used in Greece to denote the same product
17. ↑  Progress Tour. „Churchkhela".

Надворешни врски
----------------

* 

* Чурчхела на Ризницата ?