|  |
| --- |
|  **Свети Никола** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Преспанско-пелагониска |
| **Архијерејско намесништво** | Крушевско-демирхисарско |
| **Парохија** | Втора крушевска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°23′40″N 21°11′56″E﻿ / ﻿41.39444° СГШ; 21.19889° ИГД﻿ / 41.39444; 21.19889Координати: 41°23′40″N 21°11′56″E﻿ / ﻿41.39444° СГШ; 21.19889° ИГД﻿ / 41.39444; 21.19889 |
| **Место** | Арилево |
|  **Општина** | Крушево |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Никола |
|  **Изградба** | XIX век |
|
|  **Живопис** | 1887 |
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | еднокорабна |
|

**Свети Никола** — главна селска црква во крушевското село Арилево, Македонија.

Црквата се наоѓа на самиот регионален пат 2337, пред скршнувањето за влезот во селото. Околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

Местоположба
------------

Црква е сместена на самиот влез пред селото Арилево, на околу 9 километри северозападно од Крушево.

Историја
--------

Црквата е подигната во втората половина на XIX век, што е претпоставка врз основа на нејзиното живописување.

Архитектура
-----------

Храмот претставува еднокорабна засведена градба, зајакната со испуштени пиластри на надолжните страни, поврзани со полукружни лаци, создавајќи три слепи ниши во ѕидовите и по една во травеите. Апсидата е петострана, расчленета со слепи ниши. Влезот на црквата е од западната страна и има по еден прозорец на северната, јужната и историчната страна (во вид на крст).

Црквата е ѕидана од кршен камен и малтер, Каменот, главно, е употребен како необработен, вкопан во многу малтер и без определен опус на ѕидање. Единствено аглите на градбата се изведени од делкани камења квадери со минимални спојници.

### Фрескоживопис

Над западната врата во црквата има натпис, кој се наоѓа во наосот и дава информации дека живописот бил завршен на 4 мај 1887 година во времето на свештеникот Ѓорѓи. Коста Атанасов, автор на живописот, тешко се справувал со црковнословенскиот јазик, што се гледа од самиот текст во натписот, како и во испишувањето на насловите од композициите.

Живописот во црквата Свети Никола распореден е во три зони и целосно е сочуван и е во добра состојба. Во првата и втората зона се насликани светци во цел раст меѓу кои се и сцените на св. Димитриј на коњ го убива Калојан, св. Ѓорѓи на коњ ја убива ламјата, Успение на св. Илија и раѓањето на Исус Христос. Во најниската зона на западниот ѕид се насликани композициите Страшниот суд и Успение на Пресвета Богородица, над него. Во третата зона претставени се сцени од животот на Христос. Во најниската зона на апсидата сместена е композицијата Литургиска служба на светите отци со св. Василиј Велики, св. Јован Златоуст и св. Григориј Богослов, а над нив е насликан допојасниот фронтален лик на Богородица. Во темето на сводот се насликани Света Тројца, Исус Христос Сдржател и Богородица Ширшаја од небесета.

### Иконостас

Во црквата има евидентирано движно културно наследство, во кое влегуваат шест икони, но во самата црква има уште тринаесет икони кои треба да се евидентираат и обработат.

Галерија
--------

* Камбанаријата и влезотКамбанаријата и влезот
* ВлезотВлезот
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Селските гробиштаСелските гробишта
* АпсидатаАпсидата
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Помошниот објектПомошниот објект
* Камбанаријата и влезотКамбанаријата и влезот

Поврзано
--------

* Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво
* Втора крушевска парохија
* Арилево

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. ↑  „Втора крушевска парохија". *Преспанско-пелагониска епархија*. Посетено на 11 декември 2021.
3. 1 2 3 4 5 6 7  „Зборник на трудови бр. 22" (PDF). *Народен музеј - Битола*. 2019. Посетено на 11 декември 2021.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Никола" - Арилево на Ризницата ?