**Арсениј Цариградски** (ca. 1200 — 1273) — вселенски патријарх, кој живеел во средината на XIII век.

Роден во Цариград околу 1200 година, Арсениј се образовал во Никеја во манастир во кој подоцна станал опат. Последователно тој се предал на самотнички живот и аскетизам во витински манастир.

Од ова свое самотништво бил повикан од царот Теодор II на позицијата патријарх Никејски во 1255 година. По смртта на царот Арсениј можно е да го споделеил старателството над неговиот син Јован IV со Георги Музалон: додека подоцнежните историчари Никифор Григора и Макариј Мелисен тврдат дека патријархот бил старател, современите историчари Георги Пахимер и Акроиполит го именуваат само Музалон. Сепак, неколку денови по Теодоровата смрт Георги Музалон е убиен од страна на Михаил VIII, Арсениј претседателувал со советот на аристократијата, и го назначил Михаил VIII за регент на момчето. Арсениј исто така го извел двојното крунисување на Михаил VIII и Јован IV во јануари 1259 година.

Во периодотмеѓу смртта на Музалон и двојното крунисување, Арсениј работел на заштита на правата на младиот цар Јован IV, во еден миг настојувал Јован IV и Михаил VIII да разменат меѓусебни заклетви за лојалност. Тој исто така настојувал на двојното крунисување Јован IV да биде крунисан прв, нешто што Михаил VIII го гледал како сериозна пречка за неговата узурпација на престолот. Бил вршен притисок врз патријархот да дозволи Палеолог да биде крунисан самостојно, дури и младиот цар бил под дејство на закани. Патријархот не наишол на поддршка од собраните епископи, освен од два прелати, сите мислеле дека Палеолог требало да биде крунисан прв. Арсениј на крајот се сложил да ги круниса Михаил и неговата сопруга прво, додека Јован примил само специјална круна.

По завршувањето на церемонијата, Арсениј се засолнил во Пасхазијскиот манастир, откажувајќи се од титулата но не се откажал од должностите. Никифор II бил востоличен на негово место. Михаил VIII, го ослободил Цариград од Латинското Царство, што го натерало Арсениј да ја правземе повторно титулата Вселенски патријарх, но наскоро го навлекол гневот на Арсениј бидејќи наредил младиот принц Jovan IV да биде ослепен. Арсениј отишол до таму што го екскумуницирал царот Михаил VIII, откако се обидел да го заплаши патријархот да ја повлече екскумуникацијата со закана дека ќе се жали кај папата, Михаил свикал синод, и го расчинил Арсениј, и кон крајот на мај 1265 година го испратил во прогон. Таму тој починал неколку години подоцна (според фабрициј во 1264 година а според други во 1273 година).

Во периодот на овие одини Арсениј одбивал да ја отстрани екскумуникацијата на царот Михаил VIII по неговата смрт, кога новиот патријарх Јосиф I ја отстранил екскумуникацијата, настанал спорот меѓу „арсенитите" и „јосифистите." „Арсеновата шизма" траела сè до 1315 година, кога било прогласено помирување од страна на патријархот Нифонт I. Се вели дека Арсениј ги подготвил одлуките на соборите и делата на отците, збирка на свети закони со наслов *Synopsis Canonum*. Некои велат дека *Synopsis Canonum* било дело на некој друг Арсениј, монах од Света Гора, се зависи од фактот дали патријархот Арсениј бил или не бил монах во Света Гора.

Наводи
------

1. ↑  Arsenius Autoreianus - Catholic Encyclopedia article
2. ↑  Deno John Geanakoplos, *Emperor Michael Palaeologus and the West, 1258–1282: A Study in Byzantine-Latin Relations*, (Cambridge: Harvard, 1959), p 33n
3. ↑  Geanakoplos, *Emperor Michael*, pp. 41-46
4. ↑  Michael Angold, *A Byzantine Government in Exile: Government and Society Under the Laskarids of Nicaea (1204-1261)* (Oxford: University Press, 1975), pp. 89f
5. ↑  Donald Nicol, *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*, second edition (Cambridge: University Press, 1993), p. 45

Дополнителна литература
-----------------------

* Nicolas Oikonomidès, "Cinq actes inédits du patriarche Michel Autôreianos", *Revue des études byzantines*, **25** (1967), pp. 113–145

| Духовни титули
 |
| --- |
|
| Претходник**Мануил IIНикифор II** | **Цариградски патријарх**Прогонет во Никеја1255–1260 Повратник во Цариград1261–1267 | Наследник**Никифор IIГерман III** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Вселенски патријарси |
| --- |
|  |
| Епископи Византиски(до 330 г.) | 
* Андреј
* Стахиј
* Онисим
* Поликарп I
* Плутарх
* Седекион
* Диоген
* Елвтериј
* Феликс
* Поликарп II
* Атенодор
* Евазиј
* Лаврентиј
* Алипиј
* Пертинакс
* Олимпијан
* Марко I
* Филаделф
* Киријак I
* Кастин
* Евгениј I
* Тит
* Дометиј
* Руфин
* Проб
* Митрофан
* Александар

 |
|  |
| Архиепископи Цариградски(330–451) | 
* Александар
* Павле I
* Евсевиј
* Македониј I
* Евдоксиј
* Евагриј
* Демофил
* Максим I
* Григориј I
* Нектариј
* Јован I
* Арзакиј
* Атик
* Сисиниј I
* Несториј
* Максимијан
* Прокл
* Флавијан
* Анатолиј

 |
|  |
| Цариградски патријарси- византиски период -(451–1453) | 
* Анатолиј
* Генадиј I
* Акакиј
* Фравита
* Ефимиј
* Македониј II
* Тимотеј I
* Јован II
* Епифаниј
* Антим
* Мина
* Евтихиј
* Јован III
* Јован IV
* Киријак II
* Тома I
* Сергеј I
* Пир
* Павле II
* Петар
* Тома II
* Јован V
* Константин I
* Теодор I
* Георгиј I
* Павле III
* Калиник I
* Кир
* Јован VI
* Герман I
* Анастасиј
* Константин II
* Никита I
* Павле IV
* Тарасиј
* Никифор I
* Теодот I
* Антониј I
* Јован VII
* Методиј I
* Игнатиј I
* Фотиј I
* Стефан I
* Антониј II
* Никола I
* Ефтимиј I
* Стефан II
* Трифун
* Теофилакт
* Полиевкт
* Василиј I
* Антониј III
* Никола II
* Сисиниј II
* Сергеј II
* Евстахиј
* Алексиј
* Михаил I
* Константин III
* Јован VIII
* Козма I
* Евстратиј
* Никола III
* Јован IX
* Лав
* Михаил II
* Козма II
* Никола IV
* Теодот II
* Неофит I
* Константин IV
* Лука
* Михаил III
* Харитон
* Теодосиј I
* Василиј II
* Никита II
* Леонтиј
* Доситеј
* Георгиј II
* Јован X
* Михаил IV†
* Теодор II†
* Максим II†
* Мануил I†
* Герман II†
* Методиј II †
* Мануил II†
* Арсениј†
* Никифор II†
* Герман III
* Јосиф I
* Јован XI
* Григориј II
* Атанасиј I
* Јован XII
* Нифонт I
* Јован XIII
* Герасим I
* Исаија
* Јован XIV
* Исидор I
* Калист I
* Филотеј I
* Макариј
* Нил
* Антониј IV
* Калист II
* Матеј I
* Ефтимиј II
* Јосиф II
* Митрофан II
* Григориј III
* Атанасиј II

 |
|  |
| Цариградски патријарси- османлиски период -(1453 - 1923) | 
* Генадиј II
* Исидор II
* Јоасаф I
* Софрониј I
* Марко II
* Симеон I
* Дионисиј I
* Рафаил I
* Максим III
* Нифонт II
* Максим IV
* Јоаким I
* Пахомиј I
* Теолепт I
* Еремија I
* Јоаникиј I
* Дионисиј II
* Јоасаф II
* Митрофан III
* Еремија II
* Пахомиј II
* Теолепт II
* Матеј II
* Гаврил I
* Теофан I
* Мелетиј I
* Неофит II
* Рафаил II
* Кирил I
* Тимотеј II
* Григориј IV
* Антим II
* Кирил II
* Атанасиј III
* Неофит III
* Партениј I
* Партениј II
* Јоаникиј II
* Кирил III
* Пајсиј I
* Партениј III
* Гаврил II
* Партениј IV
* Дионисиј III
* Климент I
* Методиј III
* Дионисиј IV
* Герасим II
* Атанасиј IV
* Јаков
* Калиник II
* Неофит IV
* Гаврил III
* Неофит V
* Кипријан
* Атанасиј V
* Кирил IV
* Козма III
* Еремија III
* Калиник III
* Пајсиј II
* Серафим I
* Неофит VI
* Кирил V
* Калиник IV
* Серафим II
* Јоаникиј III
* Самуил
* Мелетиј II
* Теодосиј II
* Софрониј II
* Гаврил IV
* Прокопиј
* Неофит VII
* Герасим III
* Григориј V
* Калиник V (IV)
* Еремија IV
* Кирил VI
* Евгениј II
* Антим III
* Хрисант
* Агатангел
* Константиј I
* Константиј II
* Григориј VI
* Антим IV
* Антим V
* Герман IV
* Мелетиј III
* Антим VI
* Кирил VII
* Јоаким II
* Софрониј III
* Јоаким III
* Јоаким IV
* Дионисиј V
* Неофит VIII
* Антим VII
* Константин V
* Герман V
* Мелетиј IV

 |
|  |
| Цариградски патријарси- современ период -(1923–денес) | 
* Григориј VII
* Константин VI
* Василиј III
* Фотиј II
* Венијамин
* Максим V
* Атинагора
* Димитриј
* Вартоломеј I

 |
|  |
| 
* † во прогонство во Никеја

 |

 |