recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Далибор Ѓошиќ** (р. 13 април 1982, Скопје - 10 октомври 2023, Скопје) - македонски поп фолк пејач на народни песни.

Животопис
---------

Ѓошиќ е роден во 1982 година во Скопје. Својата кариера ја започнува во 2004 година во групата Арија Бенд, каде останува до 2014 година. Тој одреден период беше дел од Група Академци. Во 2008 година настапува на „Гоце Фест" заедно со Група Академци со песната „Овде под туѓо небо". Покрај неа тој е препознатлив и по други негови песни: "Животе мој", "Ајде сонце зајде", "Душице", "Туѓо небо", "Менче убава", "Плачи, плачи љубов моја", "За неа пеам", "Вечна земја", "Мелница" и други...

Во 2007 година се вработува во „Националниот ансамбл Танец", каде за време на 16-те активни години, како вокален солист, како дел од различни ансамблови состави, остварува 363 концертни настапи, дома и надвор. Заедно со „Танец" настапија во 23 држави во Европа, САД, Азија, Африка. А статистиката вели, тој има исполнети над 300 песни пред вкупен аудиториум од речиси 100 илјади посетители. Незаборавни се неговите изведби на песните: „Дејгиди, луди, млади години", „Учи ме мајко, карај ме", „Кирјана вино продава", „Јовано, Јованке" и многу други. Покрај успешната кариера во „Танец", Далибор беше присутен и на фестивалската сцена, на фестивалите „Фолк Фест Роса", „Цветници", „Фолк Фест Валандово", „Лешочки Фолк Фест", „Тумба Фест", „Гоце Фест" и други. На многу песни се појавуваше и како текстописец, на неговите и на други пејачи во Македонија. Тој има и два албуми зад себе, во 2015 година албумот „Животе мој" и во 2016 година „Туѓо небо". Негов последен настап на фестивал е: „Фолк Фест Валандово" 2022 со песната „Каде си", текстот и музиката се негови, со која освојува награда „Никола Бадев" за најдобра вокална изведба.

Во 2023 година, по кратко и тешко боледување почина на 41 годишна возраст во Скопје.

Надворешни вески
----------------

* Далибор Ѓошиќ на YouTube

Наводи
------

1. ↑  „Почина Далибор Ѓошиќ, пејач и солист на „Танец"". 10.10.2023. Посетено на 11 октомври 2023. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Јад Вашем** (хебрејски:יד ושם) — израелски меморијален центар на евреите кои биле погубени во Холокаустот. Овој музеј се наоѓа во Ерусалим, Израел, во близина на Кнесет. Бил изграден во 1953 година. За последен пат, музејот бил реновиран во 2005 година.

Музејот е формиран во 1953 година, во областа позната под името Кнесет.

  

* Јад Вашем
* 
* 
* 
* 
* 
*

Извори
------

* Јад Вашем: О Јад Вашему на српском језику

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место „Јад Вашем" Архивирано на 4 февруари 2016 г.

Координати: 31°46′24″N 35°12′10″E﻿ / ﻿31.77333° СГШ; 35.20278° ИГД﻿ / 31.77333; 35.20278


1. ↑  : yadvashem.org
2. ↑  yadvashem.org 2016, vadvashem.org 2015
**Васил Чичиашвили** (грузиски: *ვასილ ჭიჭიაშვილი*;  1975

, Ахмета, Грузија) — македонски професионален балетан, моментално ангажиран во Македонската опера и балет (сос. 2016).

Животопис
---------

Чичијашвили е роден во Ахмета, Грузија во април 1975 година. Дипломирал на „Тбилиси Вактанг Чабукиани" државното училиште за кореографија во 1993 година и потоа се придружил кон балетската група на Државниот театар во Тбилиси како солист. Чичиашвили бил првенец во Театарот Мерсинска опера и балет во Турција во периодот од 1997 до 2002 година, но бил исто така првенец и во Македонскиот национален театар во периодот од 2003 до 2006 година. Во тој временски период танцува во улогите на: Александар во „Александар III Македонски", „14 Часа", Самсон во „Самсон и Далила", Златен роб во „Шехерезада", Али во балетот „Корсар", Шахири во „1001 Ноќ", Порги во балетот „Порги и бес", Џејмс во „Силфида", Принц во балетот „Оревокршачка", Вронски во „Ана Карењина", Феб во „Есмералда", Принц во „Лебедово езеро", Базил во „Дон Кихот", Ромео во „Ромео и Јулија" и др. Во 2007 година Васил Чичиашвили се враќа во Грузија каде настапува како солист во Државниот балет. Во 2009 година е награден со Орден за чест на Грузија и станува добитник на Вактанг Чабуки наградата. Од септември 2012 година тој е водечки солист во Македонскиот национален театар. Женет е со македонската балерина Наташа Јосифовска.

Наводи
------

1. ↑  „*Во Македонија ја најдов својата љубов, овде решив да создадам семејство*". Архивирано од изворникот на 26 ноември 2016. Посетено на 2016-11-27.
**Јана Денисовна Доброволскаја** е родена на 8 декември 1997 година.Таа е руска танчерка, модел и ја носи титулата за избор на убавина Мис Русија, која ја освоила во 2016 година. Таа ја претставувала Русија на изборот за Мис на светот 2016 година.

Ран живот
---------

Доброволскаја е родена во Тјумен. Студирала класични танци 12 години, љубител е на детска психологија и сака книги. Нејзиниот најголем сон е да стане позната учителка по танц и да „тренира шампиони", за што Доброволскаја изјавила дека ќе потроши дел од нејзината награда.

Натпревари за убавина
---------------------

### Мис на Русија 2016 година

Таа се натпреварувала како Мис Тјумен во Мис Русија 2016 на 16 април 2016 година. Подоцна ја прогласиле за победничка на изборот, добивајќи ја наградата Мис Русија 2015 од Екатеринбург. 

### Мис на светот 2016 година

Доброволскаја исто така ја претставувала Русија на изборот „Мис на светот 2016" каде не била пласирана, иако важела за голем фаворит кој ќе ја освои наградата.

Наводи
------

1. ↑  „The Miss Russia National Beauty Contest". Missrussia.com. Посетено на 2016-04-03.
2. ↑  „Miss Russia 2016 is Yana Dobrovolskaya". *pageantsnews.com*. 16 April 2016. Архивирано од изворникот на 2016-04-25. Посетено на 2021-02-14.
**Јогаила** (ок. 1352/1362 – 1 јуни 1434), подоцна познат како **Владислав II Јагиело** (полски: [vwaˈdɨswaf jaˈɡʲɛwwɔ] ⓘ), бил Велик кнез на Литванија (1377–1381 и од 1382–1401), а потоа и крал на Полска (1386–1434), најпрво заедно со неговата жена Јадвига до 1399, а потоа како единствен владетел на Полска. Роден како паган, тој подоцна го прифатил католицизмот во 1386 и бил крстен како Ладислав (полски: *Władysław*) во Краков, се оженил со младата полска кралица Јадвига, и бил крунисан за крал на Полска како Владислав II Јагиело. Во 1387, ја конвертирал Литванија во католицизам. По смртта на кралицата Јадвига во 1399, тој продолжил да владее како единствен владетел на Полска уште триесет и пет години, и ги поставил темелите на повеќевековната Полско–Литванска унија. Тој е основач на Јагелонската династија во Полска, која претходно била позната како Гедиминиди во Великото Литванско кнежевство. Династијата владеела со двете држави до 1572, и станала една од највлијателните династии во средновековна и рана нововековна Европа.

Јогаила бил последниот пагански владетел на средновековна Литванија. Откако станал крал на Полска, како разултат на Унијата од Крево, новоформираната Полско-Литванска унија се соочила со растечката моќ на Тевтонскиот ред. Сојузничката победа во битката кај Грунвалд во 1410, проследена со мировниот договор во Торн, ги обезбедила полските и литванските граници и ја означила појавата на полско-литванскиот сојуз како значајна сила во Европа. За време на владеењето на Владислав II Јагиело била проширена полската граница и често се смета за почеток на златното доба на Полска.

Белешки
-------

1. ↑  Тој е познат под повеќе имиња: литвански: *Jogaila Algirdaitis*; полски: *Władysław II Jagiełło*; белоруски: *Jahajła (Ягайла)*.
2. ↑  Ана Јагелонка, последниот член на Јагелонската династија, починала во 1596.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Монарси на Полска |
| --- |
|  |
| Јагелони | 
* Владислав II Јагиело
* Владислав III
* Казимир IV
* Јан I Олбрахт
* Александар
* Зигмунт I
* Зигмунт II

 |
|  |
| Изборна монархија | 
* Анри III
* Ана Јагелонка
* Стефан Батори
* Зигмунт III Ваза
* Владислав IV Ваза
* Јан II Казимир Ваза
* Михал Корибут Вишњовиецки
* Јан III Собјески
* Август II
* Станислав I
* Август III
* Станислав Август Понјатовски

 |

 |


1. ↑  Grzęda, Mateusz (15 February 2022). „Ladislaus II Jagiełło (1386–1434)". *Encyclopedia* (англиски). **2** (1): 515, 525. doi:10.3390/encyclopedia2010034. ISSN 2673-8392.
**Пјаткаво** е *село* во општината Упоровски во областа Тјумен, Русија. Тоа е административен центар на општината за руралната населба Пјатковское. Селото има 11 улици. Се наоѓа на 2 часа пред Москва. Суклем е најблиската населба до Пјатково и е оддалечена 6 километри.

Има само еден автобус што патува од Тјумен до Пјатвако.

Во 2019 година, рудните пластови во близина на Пјатково биле темелно проучени и основани се четири палинолошки склопови  и тие сè уште се изучуваат.

Просечната куќа во Пјатково се продава за околу 940.000 рубли (1.900.000 УСД).

Клима
-----

Пјаткаво просечно има 0,6 сантиметри врнежи од снег, воздушен притисок од 1017 милибари,УВ индекс 3 и просечно 3007 часа сончева светлина годишно.

1. ↑  „Село Пятково Упоровского района Тюменской области". *www.komandirovka.ru* (руски). Посетено на 24 јануари 2021.
2. ↑  „Bus route 533 (Tyumen' - Pyatkovo) on the map of Tyumen". *wikiroutes.info* (англиски). Посетено на 24 јануари 2021.
3. ↑  Kuzmina, O. B.; Khazina, I. V.; Smirnov, P. V.; Konstantinov, A. O.; Agatova, A. R. (2019-11-01). „Palynological Profile and Depositional Environment of the Ishim Formation (Upper Miocene) in Tobol–Ishim Interfluve, Western Siberia". *Stratigraphy and Geological Correlation* (англиски). **27** (6): 707–727. doi:10.1134/S0869593819060042. ISSN 1555-6263.
4. ↑  „Продам четырехкомнатную вторичку в селе Пятково в районе Упоровском Упорово 60.0 м² этаж 1/1 850000 руб". *Multilisting* (руски). Посетено на 24 јануари 2021.[*мртва врска*]
|  |
| --- |
| Оваа статија е дел од темата |
| Политиката наМакедонија |
|  |
| Устав
* Човекови права
 |
| Законодавна власт
* Собрание
	+ Претседател: Талат Џафери
 |
| Извршна власт
* Претседател
	+ Стево Пендаровски
* Влада
	+ Премиер: Димитар Ковачевски
 |
| Судска власт
* Уставен суд
* Врховен суд
* Судски совет
* Виш управен суд
* Управен суд
* Апелациони судови
* Основни судови со основна надлежност
* Основни судови со проширена надлежност
* Јавно обвинителство
* Јавно правобранителство
* Народен правобранител
 |
| Избори
* Политички партии
* Скорешни избори
	+ Парламентарни: 2024  •  2020  •  2016
	+ Претседателски: 2024  •  2019  •  2014
	+ Локални: 2021  •  2017  •  2013
* Референдуми: 1991 •  2004 •  2018
 |
| Административна поделба
* Општини
* Град Скопје
 |
| Меѓународни односи
* Пристапување кон ЕУ
* Пристапување кон НАТО
* Спор околу името
 |
| 
* Други земји
* Атлас

Икона за портал Портал: „Политика"
 |
| * п
* р
* у
 |

Зградите на Владата на Република Македонија во Скопје (пред нивната обнова)
Зградата на Собранието на Република Македонија во Скопје
Република Македонија е република со мешовит тип на организација на власта. Единствено отстапување од мешовитиот тип на организација на власта и, општо, од принципот на поделба на власта е уставното решение Собранието на Република Македонија да може да биде распуштено само преку одлука на своите пратеници. Ова уставно решение е карактеристично за политичките системи со собраниски тип на организација на власта. Македонија е парламентарна демократија. Власта е поделена на законодавна, извршна и судска. Уставот е највисокиот закон во државата.

Политичките институции на Република Македонија се конституираат според волјата на граѓаните преку тајно гласање на општи, слободни избори. Политичкиот систем на парламентарна демократија е воспоставен со Уставот на Република Македонија од 1991 година, којшто ги поставува основните принципи на демократијата и ги гарантира основните слободи и права на граѓанинот.

Претседатели
------------

Главна статија: Претседател на Македонија
Од осамостојувањето на Република Македонија досега четири личности биле претседатели. Тоа се:

* Киро Глигоров
* Борис Трајковски
* Бранко Црвенковски
* Ѓорге Иванов
* Стево Пендаровски

Влада
-----

### Премиери

Главна статија: Премиер на Македонија
Од осамостојувањето на Република Македонија досега шест личности формирале влади. Тоа се:

* Никола Кљусев
* Бранко Црвенковски
* Љубчо Георгиевски
* Хари Костов
* Владо Бучковски
* Никола Груевски
* Емил Димитриев
* Зоран Заев
* Оливер Спасовски
* Димитар Ковачевски
* Талат Џафери

Политички партии
----------------

Главна статија: Список на политички партии во Македонија

Организации
-----------

* Сојуз на синдикатите на Македонија
* Конфедерација на слободни синдикати
* AEGEE

Поврзано
--------

* Политика
* Историја на Република Македонија
* Влада на Македонија
* Македонски политичари
Катедралата Успение на Богородица
**Катедралата Успение на Богородица** е романска православна верска зграда во Сату Маре, Романија. Сместена е на булеварот Д-р Василе Лукациу, првично е изградена според плановите на романскиот архитект Георге Литеану, кој бил инспириран од катедралата Куртеа де Аргеш. Катедралата е со должина од 34.5 метри, ширина од 24.5 метри должина и висина од 55 метри. Како седиште на протоереј, а не на епископ, тоа е црква, а не технички катедрала, но најчесто се нарекувала така. 

Камен-темелникот бил поставен во октомври 1937 година, а покривот бил завршен до крајот на 1938 година Првата литургија била одржана во јули 1940 година.

Наводи
------

Поврзано
--------

* Даниела Балу, Кристијан Болош, „Catedrala ortodoxă „Adormirea Maicii Domnului" — prima biserică ortodoxă construită în Satu Mare după Marea Unire", во *Сату Маре - Студии и Комуникари*, бр. XXXIV/II, 2018, стр. 221-233

Надворешни врски
----------------

* Опис Архивирано на 3 март 2016 г.


1. ↑  „Istoricul Parohiei Satu Mare" (Romanian). protopopiatulsatumare.uv.ro. 2009-08-25. Посетено на 2009-08-25.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  Bălu and Boloș, p. 224
3. ↑  Bălu and Boloș, p. 226
4. ↑  Bălu and Boloș, p. 228
**Ефтимиос Каудис** (грчки: *Ευθύμιος Καούδης*; *Ef̱thýmios Kaoúdi̱s*) — андартски капетан и учесник во Борбата за Македонија.

Животопис
---------

Каудис е роден во 1866 или 1872 година во Каликратис на островот Крит.. Во периодот меѓу 1903-1906 година се приклучил на грчката вооружена пропаганда и зел учесво во Борбата за Македонија обиколувајќи ги Баба, Корештата и Мариово.

На 13 јуни 1903 година иа минал грчко-турската граница и навлегол во МАкедонија со андартската чета подготвена од Георгиос Цондос, а во неа се нашле и критјаните Георгиос Перос, Ламбринос Вранас, Георгиос Диконимос, Георгиос Сејменис, Георгиос Зуридис, Георгиос Стратинакис, Евстратиос Бонатос, Манусос Катунатос и Николаос Лукакис.

Откако Евтимиос Каудис го убил мухтарот од Зелениче, Каудис заедно со Германос Каравангелис влегле во селото и митрополитот извршил богослужба на грчки јазик.

По избувнувањето на Илинденското востание имал борба со чета на Македонската револуционерна организација кај Влахоклисурата, а подоцна учествувал во опожарувањето на селото Косинец. Потоа сите критјани со исклучок на убиениот Георгиос Сејменис ја напуштиле Македонија, но во 1904 година тие се вратиле .

На 30 ноември 1904 година четите на Митре Влаот и Геро Ресенски ги нападнале Каудис и капетан Буас (Спирос Спиромилиос) во Желево, но биле одбиени со помош на Власите гркомани од Песодер .

Во 1905 година негов четник бил Павле Илиев, поранешен андартски капетан. На 25 март 1905 година четите на Георгиос Цондос, Евтимиос Каудис, Георгиос Макрис, Павлос Гипарис и капетан Болакас, околу 300 андарти, го нападнале Загоричани, во нападот загинале околу 100 души, а целото село изгорело  На 5 април 1906 година во Бесфинја четата на Каудис е разбиена и тој на напуштил Македонија.

Учествувал во Балканските војни. Во 1929 година е основач на асоцијацијата на македономахите (македонски борци) *„Павлос Мелас"*. По Втората светска војна во Грција ги напишал своите спомени, а во 1956 година починал .

Извори
------

1. ↑  Ευθύμιος Καούδης
2. ↑  „Κακουδάκης, Ιωάννης, „Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΚΑΙ ΟΙ ΘΥΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ"". Архивирано од изворникот на 2008-05-12. Посетено на 2011-01-21.
3. ↑  Трайкова, Весела, „НАЧЕНКИ НА АНДАРСКОТО ДЕЛО В МАКЕДОНИЯ ­ КАРАВАНГЕЛИС, ЙОН ДРАГУМИС И ДЕСЕТИНАТА КРИТЯНИ", списание "Македонски преглед", Година ХХІV, 2001, кн. 1, 45-60 с[*мртва врска*]
4. ↑  Силянов, Христо. „Освободителните борби на Македония", том ІI, София, 1943, стр. 193.
5. ↑  „Македонската борба (спомени на Германос Каравангелис)"
6. ↑  „Кратка биография на Евтимиос Каудис, взета от сайта http://www.imma.edu.gr на 13.07.10 г.". Архивирано од изворникот на 23 декември 2009. Посетено на 2011-01-21. Надворешна врска во `|title=` (help)
**„Што има ново, маче?"** (англиски: *What's New Pussycat?*) е филм од 1965 година, во режија на Клајв Донер (Clive Donner), снимен по сценариото на Вуди Ален (неговото прво сценарио). Главните улоги ги играат: Питер О’Тул (Peter O'Toole), Питер Селерс (Peter Sellers), Роми Шнајдер (Romy Schneider), Пола Прентис (Paula Prentiss), Вуди Ален (Woody Allen), Капусин (Capucine), Урсула Андрес (Ursula Andress) и Едра Гејл (Eddra Gale).

Синопсис
--------

Мајкл Џејмс (го игра О’Тул) е уредник на модно списание. Тој оди кај психијатарот Фасбендер (го игра Селерс) за да ги реши своите проблеми во односите со жените. Освен бројните убавици кои секојдневно го опкружуваат, тој има проблеми и со свршеницата Керол (ја игра Шнајдер), која едвај чека да се омажи со него. Кога Мајкл ќе го посети познатото собиралиште на вљубените, еден хотел во Париз, состојбата ескалира со невидени размери...

Наводи
------

1. ↑  Retrospektiva Woodyja Allena: Što ima novo, mačkice?, britansko-američko-francuski film (пристапено на 19.3.2024)
2. ↑  „Што има ново, маче?", *Антена*, број 887, 26.6.2015, стр. 16.
**Стара Рига** или **Вецрига** (латвиски: *Vecrīga*) – историски центар на Рига, Латвија, сместен на источната страна на реката Даугава. Стара Рига е прочуена по своите стари цркви и катедрали како што се Риганската катедра и црквата Св. Петар.

Историја
--------

### Извори

Стара Рига е изворното подрачје на Рига и е во границите на историскиот град пред истиот многу да се прошири во доцните години на 19 век. Во старо време, Вецрига бил заштитена со заштитни ѕидини од сите страни освен од страната на брегот на Даугава.

### Наследство

Во осумдесеттите години на 20 век, Вецрига била затворена за сообраќај и само резидентите и доставните возила имале право за движење со специјални дозволи. Стара Рига е дел Светското наследство на УНЕСКО каде е запишана како „Историски центар на Рига".

Галерија
--------

* Домот на Црноглавите во ВецригаДомот на Црноглавите во Вецрига
* Реконструиран дел од ѕидините на средновековниот градРеконструиран дел од ѕидините на средновековниот град
* Риганскиот замок во ВецригаРиганскиот замок во Вецрига
* Општинската зграда во Стара РигаОпштинската зграда во Стара Рига
* Куќи и улици во Стара РигаКуќи и улици во Стара Рига

Надворешни врски
----------------

* 

* Стара Рига на Ризницата ?
* Multimedia virtual tour of Old Riga

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 137375867
* LCCN: n97021967

 |

 |
**Дукас Гајдаѕис Дукас** (грчки: *Δούκας Γαϊτατζής Δούκας*), наречен **капетан Зервас** (грчки: *Καπετάν Ζέρβας*), е андартски капетан и учесник во Борбата за Македонија.

Животопис
---------

Дукас е роден 1879 година во Сер, тогаш во Османлиското Царство, а денес во Грција. Неговиот татко имал преачница голем дуќан.

Четата на капетан Дукас.
Уште како млад во 1900 година се приклучил на грчката вооружена пропаганда и станал агент на грчкиот конзулат. По неуспешниот обид за ликвидација на Стојан од Ореховец бил принуден да ја напушти Македонија и да замине за Атина.

Пресретнување на четата на Дукас и Вуласик во Сер по Младотурската револуција.
Во Грција Дукас се стекнал со воено образование и во 1904 година со андартската чета на капетан Вардас (Георгиос Цондос) во Западна Македонија, а подоцна станал заменик на капетанот Рувас (Георгиос Катехакис).

Потоа се префрлил во Ениџевардарско со цел да ги отстрани четите на Македонската револуционерна организација од таа област.

Во 1905 година со чета од 20 души се префрлил во Серско .

На 12 јануари 1907 година во Грачен (денес Агиохори, Грција) спровел казнена акција при која настрадало седумчленото семејство на Тодор Паница .

Во текот на Првата балканска војна дејствувал со чета од 100 души во реонот на Кушница. Во 1936 година е избран за претставник од Сер. Дукас умрел во 1938 година во Париз. Спред него е именувана една улица во Сер .

Извори
------

1. ↑  „Δούκας Γ. Δούκας (καπετάν Ζέρβας) (1879-1938)". Архивирано од изворникот на 2011-02-09. Посетено на 2011-01-04.
2. ↑  Δούκας Γ. Δούκας - Καπετάν Ζέρβας
3. ↑  „Επιτροπής Ονοματοθεσίας Οδών και Πλατειών". Архивирано од изворникот на 2004-08-09. Посетено на 2011-01-04.
**Тумбенската гробница I** (Μακεδονικός Τάφος στη Τούμπα) — древномакедонска гробница од IV век п.н.е. сместена кај селото Тумба, Гуменџиско, Егејска Македонија.

Гробницата заедно со соседната Тумбенска гробница II се наоѓа североисточно од селото Тумба, на кој ја поврзува нераспознаената античка населба кај Тумба со древниот град Европ. Откриена е од археолозите откако веќе била ограбена. Претставува македонска гробница од IV век п.н.е. веројатно на член на хетајрите („кралски другари") — благородничката коњица која го придружувала кралот. Гробницата е изѕидана од варовник и украсена со гипс. Има една одаја со патека и двор, како и убава фасада со впечатлива двојна врата, коај е реставрирана. Над надвратникот има корниз, а рамката ѝ е извајана, но недовршена. Однадвор вратата била заглавена со големи камења, од кои некои сè уште се на нивното првобитно место. Во гробишната одаја има *клине* – погребен одар, изработен исто така од варовник, кој бил украсен со гипс.

Во 1986 г. гробницата е прогласена за заштитен споменик.

Поврзано
--------

* Тумбенска гробница II

Наводи
------

1. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/57683/3282 π.ε./17-4-1996 - ΦΕΚ 294/Β/3-5-1996". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 9 јули 2021. Посетено на 26 јуни 2018.
2. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ16/59168/2199 π.ε./1-2-1986 - ΦΕΚ 118/Β/19-3-1986". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 24 јануари 2021. Посетено на 28 јуни 2018.
**Тумбенска гробница II** (грчки: *Μακεδονικός Τάφος στη Τούμπα*) — древномакедонска гробница од IV век п.н.е. сместена кај селото Тумба, Гуменџиско, Егејска Македонија.

Гробницата заедно со соседната Тумбенска гробница I се наоѓа североисточно од селото Тумба, на патот кој ја поврзува нераспознаената античка населба кај Тумба со древниот град Европ. Откриена е од археолозите откако веќе била ограбена. Представлява цистова гробница от IV век п.н.е. веројатно на член на хетајрите („Кралски другари") — благородничката коњица која го придружувала кралот. Гробницата е изѕидана со рамномерно големи камења и бочно украсена со обоен гипс. Во одајата се откриени два погребни дарови — претежно керамички садови, што говори за тоа дека имало клине — погребно легло. Откриени се и човечки останки — делови од рака и нога. На лист од златен венец, погребен дар, е напишано името на покојникот — Ботак(ос), етимолошки поврзан со одгледувањето на добиток. Насипот на гробницата е направен постепено за да биде поголем. На 1 метар висина се откриени траги од гозбата во чест на покојникот. Уште еден метар погоре се откриени траги од втор обред — жртва за покојникот: црвенофигурно пелике со продупчено дно, ставено наопачки врз рамен ред камења, остатоци од позлатен бронзен венец, како и лошо зачувана бронзена монета.

Во 1986 г. гробницата е прогласена за заштитен споменик.

Поврзано
--------

* Тумбенска гробница I

Наводи
------

1. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/57683/3282 π.ε./17-4-1996 - ΦΕΚ 294/Β/3-5-1996". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 9 јули 2021. Посетено на 26 јуни 2018.
2. 1 2  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ16/59168/2199 π.ε./1-2-1986 - ΦΕΚ 118/Β/19-3-1986". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 24 јануари 2021. Посетено на 28 јуни 2018.
Симбол за опасност од губење на слухот заради бучава
**Зуење во ушите** (*Tinnitus*) е симптом што се јавува кај лицата кои подолго време биле изложени на бучава, но може да биде и придружен симптом на бројни заболувања. Пациентите различно го опишуваат тинитусот: како ѕвонење, пиштење, пулсирање или шушкање. Според одредени процени, околу 20% од населението страда од тинитус.

Причини
-------

Зуењето во ушите не е болест, туку симптом. Најчесто, станува збор за безопасен симптом, предизвикан од подолга изложеност на силна бучава. Сепак, тинитусот може да биде придружен симптом на бројни заболувања, во пред ред на надворешното, средното и внатрешното уво. Исто така, зуењето во ушите може да биде симптом на васкуларни нарушувања или патолошки промени во околните структури, а може да се појави и како последица на ототоксични лекови.

Терапија
--------

Според препораките на Здружението за тинитус, во акутната фаза на зуењето во ушите се препорачуваат лекови што ја подобруваат циркулацијата во увото. Исто така, според одредени истражувања, во лекувањето на зуењето во ушите има екстрактот на гинкото, особено ако се зема препорачаната доза во подолг временски период.

Наводи
------

1. 1 2  Марина Давчева Чакар, „Гингко билбоа во третманот на вртоглавица и зуење во ушите", *Betty магазин*, година IV, број 37, март 2017, стр. 9.
**Мастерсот Индијан Велс 2024** бил тениски турнир на тврда подлога во машка и женска конкуренција, кој се одиграл од 6 до 17 март 2024 година во Индијан Велс, Калифорнија. Турнирот бил класифициран како еден од турнирите од АТП Мастерс 1000 серијата во машка и ВТА 1000 серијата во женска категорија во рамките на тениската сезона 2024. 

Во ова 50-то издание на турнирот во машка конкуренција, победници биле Карлос Алкарас во поединечна конкуренција и Весли Колхоф и Никола Мектиќ во двојки, додека во женска конкуренција ова било 35-тото издание на турнирот, а титулите ги освоиле Ига Швјонтек во поединечна конкуренција и Хсие Су-веи и Елизе Мертенс во двојки. 

Исто така, се одржал и турнир во мешани двојки, каде најдобра била австралиската комбинација Сторм Хантер и Метју Ибден.

Победници
---------

### Мажи поединечно

Главна статија: Мастерс Индијан Велс 2024 – мажи поединечно
* Шпанија **Карлос Алкарас** го победил  Данил Медведев, 7–6(7–5), 6–1

### Жени поединечно

Главна статија: Мастерс Индијан Велс 2024 – жени поединечно
* Полска **Ига Швјонтек** ја победила Грција Марија Сакари, 6–4, 6–0

### Мажи двојки

Главна статија: Мастерс Индијан Велс 2024 – мажи двојки
* **Холандија Весли Колхоф**  / Хрватска **Никола Мектиќ** ги победиле Шпанија Марсел Гранољерс / Аргентина Орасио Себаљос, 7–6(7–2), 7–6(7–4)

### Жени двојки

Главна статија: Мастерс Индијан Велс 2024 – жени двојки
* **Хсие Су-веи** / Белгија **Елизе Мертенс** ги победиле Австралија Сторм Хантер / Чешка Катержина Синиакова, 6–3, 6–4

### Мешани двојки

Главна статија: Мастерс Индијан Велс 2024 – мешани двојки
* Австралија **Сторм Хантер** / Австралија **Метју Ибден** ги победиле Франција Каролин Гарсија / Франција Едуар Роже-Васлан, 6–3, 6–3

Наводи
------

1. ↑  BNP Paribas Open, schedule
2. ↑  BNP Paribas Open Mixed Doubles Invitational

Надвореши врски
---------------

* Матична страница
Црквата „Св. Ѓорѓи" во Пирава е парохиско седиште
**Пиравска парохија** — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Гевгелиското архијерејско намесништво на Повардарската епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Ѓорѓи" во селото Пирава. Парохијата ги опфаќа селата Јосифово, Пирава и Удово.

Старешина на парохијата е отец Драги Дончевски (сос. 2016).

Цркви и манастири
-----------------

Ова е список на црквите и манастирите во парохијата. Можно е списокот да не е целосен:

| име | населено место | изградена | слика |
| --- | --- | --- | --- |
| Црква „Св. Ѓорѓи"(парохиска црква) | Пирава | 1932 |  |
| Црква „Успение на Пресвета Богородица" | Јосифово | 1932 |  |
| Црква „Св. Атанасиј" | Удово | 1993 |  |
|

Поврзано
--------

* Гевгелиско архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.

Надворешни врски
----------------

* Пиравска парохија на Ризницата ?

Координати: 41°19′16″N 22°31′48.4″E﻿ / ﻿41.32111° СГШ; 22.530111° ИГД﻿ / 41.32111; 22.530111
**Абхазиски Апсар** (апхаски: а дсар, *āpsār*) е *де факто* валута во непризнаената држава Абхазија. Досега се издадени само ковани пари во апоени од 1, 2, 3, 5, 10, 20, 25, 50 и 100 апсари и банкноти во апоени од 25 и 500 апсари. Додека монетите се легално средство за плаќање во Република Абхазија, нивната употреба е многу ограничена, а монетите најчесто се направени за колекционерски цели. Во Абхазија, руската рубља се користи во пракса. Првите апсарски монети беа претставени во 2008 год.

Поврзано
--------

1. Абхазија
2. Јужна Осетија
3. Грузија
4. Список на непризнаени држави

Наводи
------

1. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)

Надворешни врски
----------------

1. 
2. Архивирано на 24 февруари 2021 г.
3. Архивирано на 18 јануари 2024 г.
**Жан Хелен** (8 август 1953 во Мулхаус – 21 октомври 2003) бил француски новинар специјализиран за Африка. Работел за Интернационалното радио Франција во Брегот на Слоновата Коска кога бил убиен во Абиџан од страна на полицискиот наредник Теодор Сери Даго. Жан Хелен било неговото име во печатот, а неговото вистинско име било Кристијан Балденсбергер.

Контроверзно новинарство
------------------------

Претходно, Жан Хелен работел како дописник на Ле Монд во Руанда. Неговото покривање на геноцидот во Руанда во овој период било пристрасно во корист на Хутите. Особено, во првите месеци кога биле искасапени илјадници цивили, тој ги карактеризирал убиствата како убиства на непријателски борци. Пресудата на францускиот суд во мај 1999 година вели:

Имајќи предвид дека испитувањето на исечоците од печатот што се внесени во докази покажува дека во првите два месеци од конфликтот Ле Монд, преку својот дописник Жан Хелен, го истакнал аспектот на „граѓанската војна" на конфликтот...

Убиство и судење
----------------

На 21 октомври 2003 година, во атмосфера на бесни антифранцуски чувства за време на Граѓанската војна во Брегот на Слоновата Коска, Хелен отишол во седиштето на полицијата во Абиџан за да интервјуира некои владини противници кои штотуку биле ослободени од притвор. Очигледно тој имал расправија со наредникот Даго поради паркирање, по што Даго влегол внатре, грабнал АК-47 и го застрелал додека тој одел кон автомобилот, зборувајќи на својот мобилен телефон.

Наредникот Даго веднаш бил уапсен и очигледно го признал делото. Последователно, сепак, тој ја сменил својата изјава тврдејќи дека влегол во зградата откако разговарал со Хелен кога ги слушнал истрелите што го убиле.

За настанот имало широка меѓународна осуда. Амнести интернешнал напишал:

Фактот дека наредникот ладнокрвно може да убие новинар кој не претставувал никаква закана за него, ја покажува атмосферата на неказнивост во која дејствуваат безбедносните сили на Брегот на Слоновата Коска.
По настанот, Теодор Сери Даго станал херој и бил формиран комитет за поддршка на Даго. Во јануари 2004 година, воениот суд под судијата Ахмед Ланзени Кулибали ги разгледал балистичките докази кои укажувале дека куршумот бил истрелан од службеното оружје на Даго и го прогласиле за виновен за „намерно убиство" на Хелен. Даго е осуден на 17 години затвор.

Наводи
------

1. ↑  
Rosemary Ekosso. „Jean Helene: Anatomy of a Death". Архивирано од изворникот на 2006-10-11. Посетено на 2006-11-30.
2. ↑  
Amnesty International (23 ноември 2003). "Côte d'Ivoire : The murder of the RFI journalist, Jean Hélène, illustrates the atmosphere of impunity that reigns in Abidjan". Соопштение за печат.  посет. 31 октомври 2006 г
3. ↑  Reporters Without Borders. *2003 Global Press Freedom World Tour* (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-03-03. Посетено на 2006-10-31.

Надворешни врски
----------------

* (на англиски) Radio France Internationale website
* (на француски) Radio France Internationale website
Кнез на настап на Евровизија 2015.
**Црна Гора** по стекнувањето на независност и спроведувањето на Референдумот за независност, се стекна со право да учествува на Евровизија како самостојна држава. Црна Гора дебитираше на Евровизија 2007 во Хелсинки, која беше одржана во мај 2007, кога ги претставуваше Стеван Феди.

Црна Гора на Песна на Евровизија учествуваше во периодот помеѓу 2007–2009. Сепак црногорските претставници не се пласираа во Евровизиското финале, во сите три обиди. Радио-телевизија Црне Горе (РТЦГ) не се пријави за учество на Евросонг 2010, поради финансиски проблеми. Црна Гора повторно се врати на Евросонг 2012, во Баку, Азербејџан, кога ги претставуваше Рамбо Амадеус со песната "Еуро Невро".

Претходните учества на црногорски изведувачи имаше на Евровизија 1983 и Евровизија 1984 во составот на СФРЈ и на Евровизија 2005 во состав на државната заедница Србија и Црна Гора (СЦГ).

РТЦГ ја испрати апликацијата за учество на Евросонг 2011 во Диселдорф, Германија. Од потенцијалниот претставник за Црна Гора беше побарано самиот да најде спонзор за да го финансира учеството во Германија. Во декември 2010, РТЦГ одлучи да не учествува на Евросонг во Диселдорф, поради финансиски причини.

Учесници
--------

| Година | Изведувач(и) | Песна | Финале | Бодови | Полуфинале | Бодови |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007. | Стеван Феди | 'Ајде, крочи | X | X | 22 | 33 |
| 2008. | Стефан Филиповиќ | Заувјек волим те | X | X | 14 | 23 |
| 2009. | Андреја Демировиќ | -{Just Get Out of My Life}- | X | X | 11 | 44 |
| 2019 | D-Mol | Heaven | X | X | 16 | 43 |

Историја на гласање
-------------------

Црна Гора најмногу бодови му дала (до 2008):

| Ранг | Држава | Бодови |
| --- | --- | --- |
| 1 |  Србија | 24 |
| 2 |  Босна и Херцеговина | 17 |
| 3 |  Русија | 14 |
| 4 | Македонија Македонија | 10 |
| 5 |  Словенија | 8 |

НАПОМЕНА: Вкупниот број на бодови во горенаведените табели се однесува само на бодовите од финалето, додека полуфиналните бодови не се прикажани .

Црна Гора најмногу бодови му дала на

| Ранг | Држава | Бодови |
| --- | --- | --- |
| 1 |  Босна и Херцеговина | 29 |
| 2 |  Србија | 24 |
| 3 |  Албанија | 14 |
| = |  Русија | 14 |
| 5 |  Хрватска | 10 |
| = | Македонија Македонија | 10 |
| = |  Норвешка | 10 |
| 8 | Израел Израел | 10 |

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  Hondal, Victor (2010-12-04). „Montenegro applied for Eurovision 2011". ESCToday. Архивирано од изворникот на 2011-09-03. Посетено на 4 December 2010. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)
3. 1 2  „EUROSONG 2009". RTCG. 23 јануари 2009. Архивирано од изворникот на 2008-01-23. Посетено на 23 јануари 2009. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)
4. 1 2  Klier, Marcus (23 јануари 2009). „Montenegro: Andrea Demirovic to Eurovision". ESCToday. Посетено на 23 јануари 2009. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)
5. 1 2  van Tongeren, Mario (23 јануари 2009). „Montenegro: Andrea Demirovic to Moscow!". Oikotimes. Архивирано од изворникот на 2010-02-06. Посетено на 23 јануари 2009. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)
**Петар Мазев** (Кавадарци, 10 февруари 1927 — Скопје, 13 март 1993) — македонски сликар, еден од најзначајните творци на македонската модерна уметност.

Живот
-----

Завршил Академија за ликовна уметност во Белград, 1953 година. Бил член на групата „Мугри". Професор на Архитектонскиот факултет, Скопје. Петар Мазев е еден од главните иницијатори за формирањето на Факултетот за ликовна уметност во Скопје.

Ликовно творештво
-----------------

Споменик на Петар Мазев на Мостот на уметноста
Експресионист, минал низ неколку фази во творештвото (од кои особено значајна е „белата" фаза) за под влијание на апстрактниот експресионизам на Вилем де Куниг и групата КоБрА да создаде апстрактно-фигуративен израз на гестуална акција и силен колорит. Заедно со Никола Мартиноски, тој е најеминентен претставник на експресионизмот.

За Петар Мазев, Македонија е супстрат на силни емоционални доживувања. Во неговиот ликовен систем пластичната традиција на нацијата се пробива во една преносна смисла. Мазев повеќе го возбудува необично суровата, контрастна драматика на географската структура на земјата, здивот на минатото и патината што е втисната во нејзината материја, во старите згради и предмети. Нему му е блиско чувството за ефектите на материјата карактеристични за некои дела на Антони Тапиес и Алберто Бури. Меѓутоа, сегашниот апстрактен натурализам на Мазев содржи стремеж за воздржување од нагонска експресивност, ускладување на материјалните во строги системи, во рамките на скоро монохрамни слики.

Последната фаза во творештвото на Мазев излегува од порано веќе мошне асоцијативната материја на неговите дела и се движи кон необични пластични агломерации.

Самостојно изложувал во Скопје и на голем број групни изложби во земјата и во странство : Бурма, Кина, Индија, Франција, Чиле, Милано, Белград, на изложби во Дижон, Братфорд, Рим, Торино, Нирнберг, Штудгарт, Берлин, Ним, Шел, Париз, Пекинг, Лозана, Град Мексико, Атина итн.

Изработил и мурал во Железарницата во Скопје 1967 година, мозаици во Стопанска банка и Државна болница 1971 година, сите во Скопје и Спомен костурница во Велес, 1979 година; керамопластика кај споменикот на Илинден, Крушево, 1974 година.

Добитник е на Октомвриска награда за сликарство 1960 год. Ноемвриска награда на град Скопје 1977 година и други.

Галерија на дела
----------------

* „Жена" - (1972) - акрилик на платно„Жена" - (1972) - акрилик на платно

Наводи
------

1. 1 2  Абаџиева-Димитрова, Соња (2009). „Мазев, Петар". Во Блаже Ристовски (уред.). *Македонска енциклопедија*. **2**. Скопје: МАНУ. стр. 816.CS1-одржување: користи параметар editors (link)

Надворешни врски
----------------

* Петар Мазев на Ризницата ?

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 96601623
* LCCN: n85350370
* ISNI: 0000 0000 7866 9266
* GND: 123251052
* SUDOC: 260462624
* ULAN: 500124650

 |

 |
**Констанинос Мазаракис** (грчки: *Κωνσταντίνος Μαζαράκης*), познат како *Костас Акритас* (Κοστας Άκρίτας) и *Енијан* (Αινιάν) — грчки офицер, учесник во Борбата за Македонија и еден од главните организатори на грчката вооружена пропаганда во Македонија.

Животопис
---------

Константинос Мазаракис е роден 1869 година во Навплио, Пелопонез. Тој е брат на Александрос Мазаракис. Дипломирал на грчката воена академија во 1897 година, а во октомври 1904 година почнал со раководење на една андартска чета во реонот на Ениџевардарското Езеро, потпомаган од Гоно Јотов.

Во 1905 година со својата чета бил разпределен на планината Каракамен над Негуш, а требало да дејствува во селата покрај Ениџевардарското Езеро и Урумлакот, освен во Воденско и Островско.

Константинос Мазаракис на преден план.
Бил избран за кординатор на андартските чети во Централна и Западна Македонија, како и врска меѓу конзуларствата во Солун и Битола.

На 28 март 1906 година селските милиции на Македонската револуционерна организација ја нападнале андартската чета Акритас од Света Марина, во нападот загинале 5 андарти, а од милицијата еден селанец.

Поради овој напад Акритас го нападнал Голо село при што загинале двајца селани, а двајца биле ранети. Војводите на Македонската револуционерна организација, Лука Иванов и Апостол Петков како одмазда за овој напад го опожариле селото Ниси, кое било пункт на Акритас.

Мазаракис како и другите грчки офицери кој учествувале во Борбата за Македонија, за да ја скријат инволвираноста на Грција, користел псведоник, односно капетан Акритас.

Меѓутоа и покрај тоа не успеал да го сокрие својот идентитет и грчката влада била принудена да го открие неговото учество кое требало да остане тајна. Затоа бил заменет од својот помошник Константинос Гарефис.

Во 1912-1913 година Мазаракис учествувал во Балканските војни. Во 1919 година како генерал-мајор ја раководел дивизијата во Скеча и учествувал во борбите кој се воделе во Западна Тракоја во Грчко-турската војна од 1919 година.

  

1926 година се пензионирал од грчката армија со чинот генерал-лајтант. Во Атина, 1937 година ги издава своите спомени *„Македонска борба", 1903—1908*.

Грчките власти во 1955 година селото Буф го преименувале во Акритас, псевдонимот на Константинос Мазаракис.

Извори
------

1. ↑  „Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971". Архивирано од изворникот 20 јуни 2012. Посетено на 20 јуни 2012.
**Жак Виктор Леон Ескудие** (17 септември 1821 – 22 јуни 1881) бил истакнат француски новинар, музички критичар и музички издавач.

Кариера
-------

Ескудие е роден во Кастелнаудари. Во 1837 година, заедно со Мари Ескудие, неговиот брат и Жил Морел, тој го основал неделникот *Ла Франс мјузикл,* како и музичко издавачко друштво. Во декември 1860 година, тој го основал списанието *L'Art musical*.  Од 1850 до 1858 година, тој работел за *Le Pays* и *Journal de l'Empire*. Ескудие бил францускиот издавач на делата на Џузепе Верди. Сите дела на Верди очигледно биле вклучени во каталогот на Ескудие. Браќата Ескудие помогнале да се воспостави репутацијата на Верди низ Европа како водечки композитор на италијанската опера.  Од 1876 до 1878 година, Леон Ескудие ја режирал собата Ventadour во италијанскиот театар во Париз каде што ги поставил оперите на Верди. 

Тој, во соработка со неговиот брат, ги напишал *Études biographiques sur les chanteurs contemporains* (1840), *Dictionnaire de musique* (1844), *Vie et aventures des cantatrices célèbres* (1856) и неговата автобиографија, *Mes souvenirs* (1870). 

Откако умре во Париз, неговиот каталог излегол на аукција и бил купен од голем број француски музички издавачи, вклучувајќи ги E. & A. Лемоин и Огист О'Кели.

Наводи
------

1. ↑  „*L'Art musical*". ripm. Посетено на 11 July 2014.
2. ↑  „Escudier". IMSLP. Посетено на 11 July 2014.
3. ↑  *Théâtre Italien (Salle Ventadour). Programme de la saison 1876-1877. Direction, Léon Escudier*. typ. Morris p. et f. 1876.
4. ↑  Escudier, Léon (1868). *Mes souvenirs*. Dentu.
5. ↑  Anik Devriès & François Lesure, *Dictionnaire des éditeurs de musique français*, vol. 2: *De 1820 à 1914* (Geneva: Minkoff, 1988); Axel Klein, *O'Kelly. An Irish Musical Family in Nineteenth-Century France* (Norderstedt: BoD, 2014), p. 221, 459–467.

Надворешни врски
----------------

* Дела објавени од Escudier на IMSLP
* Works by or about Léon Escudier

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 59236236
* LCCN: n97841847
* ISNI: 0000 0001 2237 9566
* GND: 116569689
* SUDOC: 07941303X
* BNF: cb13487364p (податоци)
* BNE: XX1259558

 |

 |
**Ензимска катализа** или **катализа со ензими** — каталитичка реакција што се случува во живите организми. Притоа, улогата на катализатор во реакцијата ја играат супстанциите што се викаат ензими.

Опис
----

Ензимите се белковини кои се образувани од макромолекули чии размери се меѓу оние на обичните молекули или јони и агрегатите од таквите честички. Токму затоа, ензимската катализа има карактеристики што ја доближуваат и до хомогената и до хетерогената катализа. Понекогаш, дејствувањето на незимите е отежнато или невозможно ако не се присутни супстанциите што се викаат коензими. Најголемиот дел од ензимите се одликуваат со извонредна специфилност, т.е. тие можат да дејствуваат или само врз еден супстрат, катализирајќи само една реакција, или да дејствуваат врз неколку структурно блиски супстрати, катализирајќи едн аили неколку слични хемиски реакции. Во молекулата на ензимот постои дел што е структурно сличен со градбата на супстратот врз којшто дејствува ензимот. Токму во тој дел се вградува супстратот кој се ензимот образува еден вид комплекс во кој доаѓа до преуредување на атомите и до образување на честички од продуктите. Овие честички потоа се одделуваат од ензимот, овозможувајќи тој да прими нови честички од супстратот. Така, мали количества од ензимот можат да катализираат соодветна реакција кај големо количество супстрат и да ја забрзаат реакцијата за стотици илјади пати. Како последица на тоа, од повеќе можни реакции, со забележлива брзина тече само една. Меѓутоа, молекулите не ензимите имаат флексибилност и може да ја менуваат формата. Поради тоа, некои ензими не се апсолутно специфични, туку можат да катализираат реакции и кај повеќе супстрати.

Наводи
------

1. ↑  Бојан Шоптрајанов, *Хемија за втора година на реформираното гимназиско образование* (петто изменето и дополнето издание). Скопје: Просветно дело, 2009, стр. 43-44.
Шише маунтин дју
**Mountain Dew** (буквално: *Планинска роса*) — безалкохолен, високогазиран пијалак, заштитен знак на американската компанија PepsiCo.

Историја
--------

Оригиналниот рецепт бил измислен во Ноксвил во 1940-тите. Се појавил и во градовите Марион и Џонсон Сити. Во мигов, покрај жолто-зелениот пијалак, постојат неколку варијанти на него, кои се разликуваат по боја и вкус, вклучувајќи диететски и бескофеински.

Mountain Dew исто така бил издаден во Обединетото Кралство од 1996 до 1998 г. Нов пијалак наречен Mountain Dew Energy сега е воведен на трговиштето за енергетски пијалаци во Обединетото Кралство. Во мигов, главниот асортиман на пијалаци под марката „Маунтин дју" се произведува со употреба на сахароза, засладувачи (високофруктозен пченкарен сируп во обичните пијалаци, аспартам — во диеталните). 

Исто така, Mountain Dew преведен од жаргонот на јужните држави значи „шверцуван алкохол".

Лого
----

Во 2008 г. PepsiCo Corporation објавила глобално ребрендирање. Последователно, сите логоа на произведените производи (Pepsi, 7UP, Mtn Dew, итн.) претрпеле брзи промени. И така, Mountain Dew има ново лого и скратено име MTN DEW.

Наводи
------

1. ↑  Mason, Doug (16 September 2007). „Drinking in History". *Knoxville News Sentinel*. Архивирано од изворникот на 10 October 2014.
2. ↑  Stanford, Duane D. (2012-04-17). „PepsiCo Aims to Bring Urban Cool to Mountain Dew Image: Retail". Bloomberg. Архивирано од изворникот 26 February 2017. Посетено на 2012-11-17.
3. ↑  Bridgforth, Dick (2007). *Mountain Dew: The History* (4. изд.). BookSurge Publishing. ISBN 978-1-4196-6087-0.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Mountain Dew" на Ризницата ? |

* Матична страница

* Mountain Dew nutritional facts and other information
**Кирчо Поплазаров** (Радовиш, 1946 - 28 март 2007

) бил истакнат македонски пејач.

Кариера
-------

Кирчо Поплазаров бил прв победник на најстариот фестивал на новосоздадена народна песна „Валандово". Неговата песна „Лична валандовчанка" е првиот победник од публиката во 1985 година на тогаш дебитантскиот Фолк Фест Валандово". Потоа имал уште неколку настапи на овој фестивал, со песни како што се „Кажи само една дума" и „Цела тајфа бевме Лино", но песната „Лична валандовчанка" останала белег со кој секоја година се отворал фестивалот во Валандово.

Ориентацијата кон фолкот е пресврт во кариерата на Кирчо Поплазаров, кој своето делење на животот со музиката го започнал како пејач на забавни мелодии, па имал и неколку забележителни настапи на Скопскиот фестивал во текот на седумдесеттите години. Најзначајно од оваа „забавно-музичка" фаза на Кирчо Поплазаров е членувањето во групата „Македонија", која ја сочинувале најпопуларните македонски пејачи во тоа време. Покрај официјалната фестивалска музичка кариера, Кирчо Поплазаров им останал во сеќавањето на постарите скопски боеми и како пејач со голем репертоар.

Посмртно добил награда за животно дело на 10-тото јубилејно издание на фолк фестивалот „Роса".

Надворешни врски
----------------

* Дај ми солзи Трено - Кирчо Поп Лазаров на YouTube

Наводи
------

1. ↑  Кирчо Поп Лазаров[*мртва врска*]
2. ↑  Фолк елитата на јубилејната "Роса"[*мртва врска*]