recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Дамијан Џејмс Ле Бас** (роден на 11 мај 1985 година) - британски писател и новинар од Западен Сасекс во Англија, најпознат по својата книга *„Постојките: Патување низ циганска Британија"* .

Живот
-----

Ле Бас е син на уметниците Дејмијан Ле Бас и Делејн Ле Бас. Тој пораснал во Вортинг, одел во училиштето „Христова болница" и потоа читал теологија на Светијовановиот колеџ, Оксфорд. Неговата работа како новинар вклучувал уредништво на „*Travellers Times"* .

Во 2018 година тој го претставил документарецот на БиБиСи *„Многу британска историја: Ромските Цигани"*.

Во 2019 година, тој бил дел од панелна дискусија на темата идентитет на алпското друштво.

Библиографија
-------------

Во 2018 година, Ле Бас го објавил „*Постојки: Патување низ циганска Британија*", мешавина од мемоари, патопиштво и истражување на историјата на Ромите во Британија. Во јуни 2018 година, книгата била прикажана на „BBC Radio 4" како книга на неделата.

Пред нејзиноото објавување, „*Постојки*" *ја* освоила Џервудовата наградата во 2016 година која ги поддржува авторите што го пишуваат своето прво големо нарачано нефантастично дело.

Наводи
------

1. ↑  „Damian Le Bas". *Travellerstimes.org.uk*. Архивирано од изворникот на 2020-10-31. Посетено на 3 април 2021.
2. ↑  „Damian Le Bas". *bbc.co.uk*. Посетено на 3 април 2021.
3. ↑  „The Alpine Fellowship". Посетено на 3 април 2021.
4. ↑  Adams, Tim (19 јуни 2018). „The Stopping Places by Damian Le Bas review – an illuminating history of Travellers". *The Guardian*. Посетено на 3 април 2021.
5. ↑  Stroud, Clover (1 јули 2018). „The Stopping Places by Damian Le Bas, review: a stunning memoir of Gypsy life". *Telegraph.co.uk*. Посетено на 3 април 2021.
6. ↑  Annesley, Jackie (3 јуни 2018). „Review: The Stopping Places: A Journey Through Gypsy Britain by Damian Le Bas — inside a world we never see". *Thetimes.co.uk*. Посетено на 3 април 2021.
7. ↑  „Gypsy Britain: the community behind the media panic". *Newstatesman.com*. Посетено на 3 април 2021.
8. ↑  „Was there ever anything romantic about the Romany life? - The Spectator". *Spectator.co.uk*. 9 јуни 2018. Посетено на 3 април 2021.
9. ↑  „BBC Radio 4 - Book of the Week, The Stopping Places, Episode 1". *BBC*. Посетено на 3 април 2021.
10. ↑  „Royal Society of Literature » RSL Jerwood Awards". *Rsliterature.org*. Посетено на 3 април 2021.
Некои вообичаени брендови на пакувани инстант *даси*
***Даси*** (јапонски: 東京 |出汁, だし) — традиоционална јапонска супа или е течност која се добива со варење храна во вода. *Даши* ја формира основата за мисо супта, бистра супа од тестенини и многу течности што врие за да се нагласи вкусниот вкус познат како умами. „Даши" исто така се меша во основата на брашното на некои јадења на скара како окономијаки и такојаки, но во некои случаи се готват целосни производи, како месо, живина, риба и други. Името на супата се одредува според производите што се готват во него. Може да биде коска, зеленчук, печурка итн.

Кога се подготвува супа од производите, во водата минуваат разни растворливи материи, кои ги формираат неговите технолошки својства. На овој начин во водата поминуваат растворливи белковини, екстракти и минерали, глутен и витамини.

Наводи
------

1. ↑  „Umami – The Delicious 5th Taste You Need to Master!". *Molecular Recipes*. 24 March 2013.
**Женидбата на Тодор од Задар** (српски: *Женидба од Задра Тодора*) - српска народна епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ кому му ја испратил попот Јован Павловиќ, кој ја препишал во Шабац од некој трговец од Босна, а во 1859 година му ја испратил на Караџиќ во Крагуевац.

Содржина
--------

Агата Осман Танковиќ дознава од својот пријател Алија Бојичиќ дека убавата Коса Смиљаниќ од Котор следната сабота ќе се мажи за Тодор од Задар. Осман негодува, зашто неколку години ја чекал Коса да порасне и да се ожени за неа. Затоа, тој собира бројна војска и им поставува на свадбарите заседа, со намера да ја грабне Коса. Меѓутоа, свадбената поворка ја предводат Тодор и неколку други јунаци. Меѓу двете групи започнува борба во која Тодор и неговите пријатели ги заробуваат агата Осман и неговата придружба кои ги затвораат во Задар. Таму, Тодор прави свадба, а заробениците ги ослободува со откуп.

Осврт кон песната
-----------------

Иако се одликува со стереотипен почеток и крај, овие стереотипи воопшто не одат на штета на убавината на песната. На пример, песната се одликува со прекрасни описи во кој народниот пејач покажал ретка смисла за складноста на боите: црвено руво, алатасти коњи и кафеави мустаќи кај едни јунаци, кај други зелено руво, зелени коњи и темни мустаќи; кај трети црно руво, врани коњи и црни мустаќи; кај четврти, бело руво, бели коњи и руси мустаќи.

Наводи
------

1. ↑  В.Ђ. „Поговор - О певачима", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 490.
2. ↑  „Женидба од Задра Тодора", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 342-359.
3. ↑  Војислав Ђурић, „О народним епским песмама", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 25.
4. ↑  Војислав Ђурић, „О народним епским песмама", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 30.
Река покрај Дарфур
Село во Јужен Дарфур
**Дарфур** (арапски: „Дом на Фурите") е област во западен Судан. Се граничи со Либија, Чад и Централноафриканската Република. Поделен е на три сојузни држави во рамките на Судан: Северен Дарфур, Јужен Дарфур и Западен Дарфур. Зафаќа територија од 493,180 км2 и има население од 7,4 милиони луѓе.

Главни етнички групи се Фурите (црнечки народ) и Багарите (арапски народ), но застапени се и други етнички групи. Односите помеѓу арапските и неарапските жители на Дарфур биле напнати во поголемиот дел од историјата.

Во 2003 година избувнува востание против арапски доминираната централна власт на Судан, која бунтовниците ја обвинија за угнетување на не-Арапите во корист на Арапите. Како одговор, суданската влада започна со масовни воздушни напади, а поддржаната од владата арапска милиција, Џанџавид, изврши голем број злосторства врз неарапското население во Дарфур. На 5 мај 2006 година главната бунтовничка група, Суданското ослободително движење, и суданската влада потпишаа нацрт мировен договор во Абуџа, Нигерија.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Историско-географски области на Африка |
| --- |
|  |
| Северна Африка | Магреб  · Атлас  · Либија · Кордофан  · Дарфур · Источен Судан · Нубија |
|  |
| Западна Африка | Западен Судан · Централен Судан · Сахел · Гвинеја  · Текрур · Атлантско крајбрежје |
|  |
| Источна Африка | Африкански Рог:  · Етиопска Висорамнина  · Источна крајбрежна Африка  · Меѓуезерје |
|  |
| Централна Африка | Супсахарска Африка |
|  |
| Јужна Африка | Јужна Африка  · Мадагаскар и островите |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Избезумен** (англиски: *Frantic*) - американско-француски филм од 1988 година, во режија на Роман Полански. Главните улоги ги играат: Харисон Форд, Бети Бакли, Дејвид Хадлстоун, итн. Музиката за филмот ја компонирал Енио Мориконе. Филмот постигнал голем комерцијален успех, а истовремено добил пофални критики.

Содржина
--------

Американскиот хирург Ричард Волкер (го игра Форд) пристигнува во Париз со својата сопруга Сондра (ја игра Бакли). Пред 20 години, тие го поминале медениот месец во истиот град. Кога се сместуваат во хотелската соба, тие откриваат дека им дале погрешен куфер. Потоа, додека Ричард се тушира, Сондра исчезнува од собата. Најпрвин, Ричард е збунет, но набргу станува избезумен, сфаќајќи дека париската полиција не сака да му помогне. Тој претпоставува дека исчезнувањето на неговата сопруга е некако поврзано со куферот. Оттука, тој сам ја започнува потрагата по неа при што, врз основа на еден телефонски број, ја наоѓа сопственичката на куферот...

Наводи
------

1. 1 2  „www.hrt.hr (пристапено на 19.2.2017)". Архивирано од изворникот на 2017-08-06. Посетено на 2017-09-26.
2. 1 2  IMDb, Frantic (1988) (пристапено на 19.2.2017)
За други значења на поимот, погл. Железен волк (појаснување).
Железниот волк се користи како заштитен знак од литванската војска (Моторизирана пешадиска бригада железен волк)
**Железен волк** (литвански: *Geležinis Vilkas*) — митски лик од средновековна легенда за основањето на Вилнус, главниот град на старото Големо војводство од Литванија и модерна Република Литванија.

Првате материјални спомени се пронајдени во литванските хроники, легендата асоцира и има одредени сличности со Капитолската волчица и ја одразувала желбата на Литванија да ги покаже свооет легендарно потекло од Римското Царство.

Легендата станала популарна за време на ерата на романтичниот национализам.

Денес Железниот волк е еден од симболите на Вилнус, а го користат спортски тимови, литванската војска, извиднички организации и други.

Легендата
---------

Според легендата, војводата Гедиминис (околу 1275 - 1341) ловел во својата шума во близина на Долината на Швентарагис, близу до реката Вилња. 
Уморен по успешниот лов, Големиот војвода, прноќувал на истото место. Заспал и во сонот, сонувал огромен Железен волк кој завивал како стотици волци. Откако се разбудил, свештеникот му го протолкувал сонот: „Она што е наменето за владетелот и државата Литванија, е Железен волк а тоа значи претставува замок и град што ќе го основате вие ​​на оваа страна. Тој ќе биде главен град на литванските земји и живеалиште на нивните владетели, а славата на нивните дела ќе одекне низ целиот свет ". Затоа, Гедиминас, почитувајќи ја волјата на боговите, го изградил градот и му го дал името Вилнус - од потокот на реката Вилјана.

Наводи
------

1. ↑  The Legend of the Iron Wolf
2. ↑  „VILNIUS – GELEŽINIO VILKO LEGENDA"
3. ↑  „Lietuvos metraščių pasakojimas apie Vilniaus įkūrimą: mitas ir istorija". Архивирано од изворникот на 2019-09-05. Посетено на 2020-04-03.
**Дејвид Фиг** ― јужноафрикански еколошки социолог, политички економист и активист. Докторирал на Лондонската школа за економија, со својата теза насловена, „*Политичката економија на односите Југ-Југ: Случајот на Јужна Африка и Латинска Америка*", и е специјализиран за прашања од енергија, трговија, биоразновидност и корпоративна одговорност. Неговите неодамнешни книги се „*Стакување на нивните барања: корпоративна општествена и еколошка одговорност во Јужна Африка*" (UKZN Press, 2007) и „*Ураниумски пат: Прашање на јадрената насока на Јужна Африка*" (Јакана, 2005) кој била претворен во 53-минутен документарен филм во 2007 година.

Фиг претседава со одборот на Биоглед Јужна Африка, кој се занимава со безбедноста на храната и одржливото земјоделство и тесно соработува со различни невладини организации за еколошка правда. Тој претходно бил извршен директор на Групата за надгледување на животната средина во Јоханесбург, виш предавач по социологија на Универзитетот во Витватерсранд и член на одборот на Јужноафриканските национални паркови.

Поврзано
--------

* Противнуклеарно движење

Наводи
------

1. ↑  Fig, David (1992). *The political economy of South-South relations: The case of South Africa and Latin America* (PhD). London School of Economics and Political Science. Посетено на 21 април 2022.
2. 1 2  „Search results". *Transnational Institute*. Посетено на 21 април 2022.
3. 1 2  Lutz Mez, Mycle Schneider and Steve Thomas (Eds.) (2009). *International Perspectives of Energy Policy and the Role of Nuclear Power*, Multi-Science Publishing Co. Ltd, p. 590.
4. ↑  „Alsos: Uranium Road: Questioning South Africa's Nuclear Direction". *alsos.wlu.edu*. Архивирано од изворникот на 6 јуни 2011. Посетено на 21 април 2022.
**Железничка пруга Скадар–Вора** (албански: *Hekurudha Shkodër-Vorë*) — железница меѓу Скадар и Вора во Албанија. Пругата се поврзува со пругата Подгорица–Скадар во Скадар, незавршената пруга Милот–Клос во Милот и железницата Драч–Тирана во Вора.

Железничката пруга Скадар–Вора е стандардна железничка пруга долга 103,6 километри. Како и другите железници низ Албанија, пругата не е електрифицирана.

Постои проектирана железница која треба да сообраќа од Вора до меѓународниот аеродром во Тирана. Сепак, проектот допрва треба да започне со изградба.

Историја
--------

Автомобилски и железнички мост над реката Мат во Милот (2019)
Железничката линија од 28 километри меѓу Вора и Лач била завршена помеѓу 1962 и 1963 година со помош на волонтери. Суровините биле увезени од Мароко, кои потоа со локомотиви биле влечени од Драч до Лач. Линијата официјално била отворена на 7 мај 1963 година.

Железничката линија од 20 километри меѓу Лач и Леска била завршена помеѓу 1980 и 1981 година. Пругата официјално била отворена во април 1981 година.

Железничката линија од 34 километри меѓу Леска и Скадар била завршена помеѓу 1981 и 1982 година. Пругата официјално била отворена на 11 ноември 1981 година, а започнала со патничките услуги на 25 јануари 1982 година.

Наводи
------

1. ↑  „Opening Dates of HSH Standard Gauge Lines". *www.angelfire.com*. Посетено на 2022-04-06.
Во океанографијата, **Дејвидсоновата струја** е крајбрежна спротивна струја на Тихиот Океан што се протега на север по западниот брег на Соединетите Држави од Долна Калифорнија, Мексико до северен Орегон, завршувајќи на околу географска ширина 48°N, Нејзиниот тек е во непосредна близина на Калифорниската струја, но таа тече на север наместо на југ и го прегрнува крајбрежјето. Струјата е активна во текот на целата година на 200 м под нивото на морето, но се појавува во текот на зимските месеци, главно од средината на ноември до средината на февруари. Во овие месеци северните ветрови слабеат и донекаде се заменуваат со југозападни ветрови.

Поврзано
--------

* Севернотихоокеански вител

Дејвидсоновата струја била откриена од геодезистот, астроном, географ, геодет и инженер Џорџ Дејвидсон од Соединетите Држави, кој бил поврзан со раната Калифорниска академија на науките во Сан Франциско, Калифорнија.

Наводи
------

1. 1 2  *Final Environmental Statement: OCL Sale No. 48 : Proposed 1979 Outer Continental Shelf Oil and Gas Lease Sale Offshore Southern California*. Department of the Interior, Bureau of Land Management. 1979. стр. 77.
2. ↑  „Davidson Current". Encyclopædia Britannica. Посетено на 19 мај 2022.
3. ↑  C. Reid Nichols; Robert G. Williams (1 јануари 2009). *Encyclopedia of Marine Science*. Infobase Publishing. стр. 90. ISBN 978-1-4381-1881-9.
4. ↑  Murray D. Dailey; Donald J. Reish; Jack W. Anderson (1993). *Ecology of the Southern California Bight: A Synthesis and Interpretation*. University of California Press. стр. 789. ISBN 978-0-520-07578-8.
5. ↑  Robert L. Smith (1989). *Poleward Flows Along Eastern Ocean Boundaries*. Springer. стр. 19. ISBN 9781461389637. Посетено на 19 мај 2022.
Функционирање на една испакната позитивна леќа
Зависност на жаришното растојание од показателот на прекршување.
**Жариште** или **фокус** — точка во геометриската оптика каде што се среќаваат (конвергираат) светлосните зраци кои доаѓаат од еден предмет. Иако жариштето идејно се замислува како точка, физички тој има величина, наречена „матен круг". Ова неидеално **сосредоточување** (фокусирање) може да се должи на отстапувања во оптичката апаратура. Во отсуство на значајни отстапувања, најмалиот можен матен круг се нарекува Ериев диск, кој се должи на распрснување (дифракција) од страна на дијафрагмата на оптичкиот систем. Отстапувањата се влошуваат со зголемување на отворот на дијафрагмата, додека пак Ериевиот диск е најмал при најотворена дијафрагма.

Една слика, или пак точка или регион на неа, се вели дека е „во жариште" кога светлото од точките на предметот се среќаваат и концентрираат на едно место колку што е можно, додека пак велиме дека истите се „вон жариште" кога зраците не се сретнуваат во едно место. Границата помеѓу нив се дефинира според критериумот на кругот на конфузија.

**Главно жариште** или **жаришна точка** е посебно жариште:

* кај леќа, или сферично или параболично огледало, ова е точката во која е сосредоточено колимирано светло паралелно на оската. Бидејќи светлото може да помине низ леќа во обете насоки, леќата има две жаришни точки—по една од секоја страна. Растојанието во воздух помеѓу главната рамнина на леќата или огледалото до жариштето се нарекува *жаришно растојание*.
* елиптичните огледала имаат две жаришни точки: светлото кое минува низ едната од нив пред да урди во огледалото се одбива така што минува и низ другата.
* жариштето на хиперболичното огледало е едно од две точки кои имаат својство каде светлото низ едната се одбива како да дошло од другата.

Распрснувачка (дивергентна) (негативна) леќа, или пак испакнато (конвексно) огледало не го сосредоточува колимираниот сноп во една точка. Тука жариштето е точката од која светлото изгледа дека произлегува, откако ќе пропатува низ леќата или ќе се одбие од огледалото. Испакнатото параболично огледало одбива сноп колимирано светло така што тоа изгледа како да зрачи од жаришната точка, или пак обратно, одбива зрази насочени кон жариштето како колимиран сноп. Испакнатото елиптично огледало ја одбива светлината насочена кон едно жариште како да зрачи од другото жариште, при што обете се наоѓаат зад огледалото. Испакнатото хиперболично огледало одбива зраци кои извираат од жаришната точка пред огледалото како да извираат од жаришната точка зад огледалото. Во обратен случај, тоа сосредоточува зраци насочени во жаришната точка која се наоѓа зад огледалото кон жаришната точка пред огледалото како кај Касегреновиот телескоп.

Поврзано
--------

Слика која е делумно во жариште, но главно вон, на места повеќе или помалку.
* Кардинална точка
* Жаришно отстапување (дефокусна аберација)
* Длабочина на острина
* Жаришно растојание
* Жариште (геометрија)
* Боке

Наводи
------

1. ↑  „Стандардна терминологија во микроскопијата". *Универзитет на Минесота - Страница на Службата за карактеризација*. Посетено на 21 април 2006. (англиски)
**Живоносен Извор** (грчки: *Ζωοδόχου Πηγής*) — средновековен верски комплекс кај селото Бела Црква, Кукушко, Егејска Македонија. Современата црква „**Св. Јован**" во комплексот влегува во состав на Полјанско-кукушката епархија на Цариградската патријаршија.

На 2 км источно од селото, на левиот брег на реката Галик се наоѓа ридот Житототворен Извор Богородичен, познато како Бела Црква или Акче Клисе. На него има остатоци од средновековни утврдувања. Во 1974 г. започнало ископување меѓу двата соседни рида на источниот брег на Галик. Во 1983-1989 г. таму е откриен црковен комплекс од ранохристијанско време со гробници од IV век. Цртежите во едната гробница се датирани во VI век. Гробиштата се користеле до VII век, а можеби и подоцна. Откриена е црква од V век — еднокорабна градба со нартекс, која за времето на Јустинијан со две преправки е претворена во трикорабна базилика. Подоцна комплексот е проширен на југ со крстилница, работилници и складови. Откриени се и остатоци од голема правоаголна градба со административна функција, веројатно срушена во VII век.

Средишниот кораб на ранохристијанската црква е обновен некаде во периодот од VII до втората половина на IX век. Фрагментите од фреските во него се меѓу највредните примери за уметноста на Солунската школа од крајот на XII век. Во околината се откриени работилници и средновизантиски гробници. Гробовите се засводени и вдлабнати, а во еден од нив има траги од фрески (крстови). На северната страна на комплексот има населба обиколена со ѕидини.

Од IX век ридот спроти Живоносен Извор, кое се издига пред новииот параклис „Св. Јован", е опкружено со ѕидини и центарот на населбата е преместен таму. Овој објект сè уште не е наполно проучен. На највисоката точка е откриена трикорабна средновизантиска базилика посветена на Свети Ѓорѓи, која можеби датира од X век. Во природната пештера на западната страна на карпата има остатоц од испосница или манастир. Пештерата е украсена со фрески од XI век.

Поврзано
--------

* Полјанско-кукушка епархија

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Λάμπρου, Σουλτάνα Δ. „Ερείπια άγνωστης μονής στην Κολχίδα". Promo.cross. Архивирано од изворникот на 2018-03-15. Посетено на 21 јуни 2014.
2. ↑  „Κολχίδα, Ι.Ν. Αγίου Ιωάννη". Enjoy Kilkis. Посетено на 14 март 2018.
**Досе Лазов Смилевски** ( 1922
 во Дивље, Скопско — 16 април 1945

 во Банова Јаруга, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од селско сиромашно семејство. Уште од рана младост бил принуден да се занимава со земјоделски работи. Во септември 1944 година како кадровец во бугарската фашистичка војска успеал да дезертира ѝ да се префрли во една партизанска единица кај Ѓуришки манастир. Потоа учествувал во ослободувањето на Скопје, па во расчистувањето на некои делови во Србија од преостанатите балистички банди. Подоцна заминал во Земун, каде се подготвувал за нови борби на Сремскиот фронт и целосното ослободување на Југославија. Учествувал во повеќе борби против окупаторот. Во една од тие битки на 16 април 1945 година, загинал кај Банова Japyгa, како водник на Југословенската армија.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 129. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Енолите** (познати и како **алкеноли**) се алкени со хидроксилна група сврзана за еден од јаглеродните атоми од кои се состои двојната врска. Енолите и карбонилните соединенија (како кетоните и алдехидите) се всушност изомери; оваа појава се нарекува кето-енол тавтомеризам:

На сликата, енолната форма е покажана на лево. Таа е обично нестабилна, не опстојува долго и се менува во кетон (како што е покажано на десно). Ова е поради тоа што кислородот е поелектронегативен отколку јаглеродот, со што формира посилни повеќекратни врски. Така, двојната врска јаглерод-кислород е повеќе од двапати посилна од јаглерод-кислород единечната врска, но двојната врска јаглерод-јаглерод е послаба отколку две единечни врски јаглерод-јаглерод.

Само кај 1,3-дикарбонил и 1,3,5-трикарбонил соединенијата доминира (моно)енол формата. Ова е затоа што резонанцијата и меѓумолекулската водородна врска која се создава во енолната форма не е возможна во кето формата. Така, при рамнотежна состојба, преку 99% од пропанендијалните (OHCCH2CHO) молекули постојат како и моноенолот. Процентот е понизок за 1,3-алдехидните кетони и дикетони. Енолите (и енолатите) се важни меѓупроизводи во многу органски реакции.

Зборовите **енол** и *алкенол* се кованица од зборовите *алкен* и *алкохол*

Енолатен јон
------------

Кога хидроксилната група (−OH) во еден енол губи водороден јон (H+), при што се формира негативен *енолатен* јон:

Енолатите можат да постојат во квантитативни количества во строго Бренстедово-киселински слободни услови, бидејќи тие се сите речиси силно базни.
**Железничка пруга Подгорица–Скадар** — железница што ги поврзува Албанија и Црна Гора, која се користи само за товарни цели. Таа е единствената меѓународна железничка врска во Албанија. Иако првично била изграден помеѓу 1984-1985 година, престанала со работа во 1991 година, а подоцна целосно била повторно отворена во 2003 година.

Со железничката инфраструктура управува Железнички транспорт на Црна Гора на црногорска територија и Албански железници на албанска територија. Сепак, железничките услуги вообичаено ги оперира црногорскиот оператор помеѓу Подгорица и албанската станица Бајце, а Албански железници само помеѓу Бајце и Скадар.

Пругата се поврзува со железницата Белград-Бар и со железницата Никшиќ-Подгорица во Подгорица и со железницата Скадар-Вора во Скадар.

Подгорица–Скадар е стандардна железничка пруга долга 63,5 км, од кои 34 км поминуваат низ Албанија, а останатите 29,5 км преку Црна Гора. Како и другите железници низ Албанија, пругата не е електрифицирана. Последната станица на линијата во Албанија е железничката станица Бајзе.

Историја
--------

Изградена помеѓу 1984 и 1985 година, товарната линија Подгорица-Скадар била првата меѓународна железница на Албанија. Започнала со работа на 11 јануари 1985 година со редовен сообраќај почнувајќи од 6 август 1986 година. Линијата престанала со работа во 1991 година поради трговските санкции во Југославија. Пругата Бајзе-Скадар (со исклучок на Хани и Хотит) била повторно отворена за употреба во февруари 1996 година. Повторното отворање на линијата Хани и Хотит-Бајза било закажано за 15 ноември 1996 година, но било откажано. Патеката подоцна била тешко оштетена поради граѓански немири во 1997 година.

Во април 2002 година била завршена реконструкцијата на линијата меѓу црногорската граница кај Хани, Хотит и Бајзе. До март 2003 година, линијата помеѓу Бајзе и Скадар била завршена со 365 милиони леки финансирани од албанската влада. Со церемонија одржана на 6 март 2003 година официјално било означено отворањето на Бајзе-Скадар. Во знак на меѓусебна соработка, тогашниот албански премиер Фатос Нано и тогашниот црногорски вицепремиер отпатуваа во Тузи во Црна Гора со специјален воз што сообраќа на оваа линија.

Идни планови
------------

Во моментов постојат долгорочни планови за воспоставување и функционирање на патнички сервис на оваа железница.

Постојат и други планови кои вклучуваат изградба на нова брза железничка линија меѓу Подгорица и Скадар.

Наводи
------

1. ↑  „:: T669.net - Hekurudha Shqiptare". *web.archive.org*. 2016-04-02. Архивирано од изворникот на 2016-04-02. Посетено на 2022-04-06.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
2. ↑  „Opening Dates of HSH Standard Gauge Lines". *www.angelfire.com*. Посетено на 2022-04-06.
3. ↑  „Shkodra - Hyrje". *web.archive.org*. 2014-09-04. Архивирано од изворникот на 2014-09-04. Посетено на 2022-04-06.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
4. ↑  infrastruct (2009-10-28). „High-speed rail line Shkodër – Podgorica". *Infrastruct* (англиски). Посетено на 2022-04-06.
Фармер и неговите два сина за време на бура во прав во округот Симарон, Оклахома, април 1936 година. Иконична фотографија направена од Артур Ротштајн .
**Dust Bowl Каунти Cimarron, Оклахома** е икона фотографија на Dust Bowl од 1936 година, направена од 21-годишниот Артур Ротштајн, фотограф за федералната управа за безбедност на фармата, додека возел низ округот Cimarron, Оклахома. На фотографијата се гледа земјоделец и неговите два сина како трчаат од прашината до трошната барака покрај столбовите од оградата речиси потопена во прав. Додека минувал низ Оклахома Ротштајн го забележал фармерот Артур Кобл (1896-1956), роден во Сејлор Спрингс, Илиноис, и неговите два мали сина, Милтон Гарт Кобл (1930-1973) и Дарел Артур Кобл (1933-1979) и ги фотографирал ги на нивната фарма во близина на Фелт, Оклахома. Во оригиналниот натпис едноставно било наведено „Фармер и синови што шетаат во лицето на бура од прашина, округот Симарон, Оклахома, април 1936 година". Некои тврдат дека сцената била реконструирана или изведена, но Коблс потврдиле дека не е така, и таа останува една од најсимболичните слики на борбите издржани за време на Dust Bowl и Големата депресија. Иако насловот ги наведува гледачите да веруваат дека фотографијата е направена за време на бура од прашина, фотографијата всушност била реконструкција. Неколку години по фотографирањето, фотографот опишал како ги насочил мажот и неговите момчиња да одглумат како ќе биде бура.

Наводи
------

1. ↑  M.J. ALEXANDER, "Oklahoma's True Grit Dust Bowl Family, 77 Years Later" MARCH 25, 2013
2. ↑  "Arthur Rothstein, Dust Storm, Cimarron County, Oklahoma, April 1936" (accessed 11/23/2022)
Енотека Пинчиори
**Енотека Пинчиори** е италијански ресторан во Фиренца, Италија. Сопствениците се Џорџо Пинчиори и Ени Феолде, која е родена во Франција. Готвачите се Ени Феолде, Итало Баси и Рикардо Монко. Во 2008 година, ресторанот бил прогласен за 32 најдобар во светот од страна на списанието British *Restaurant.* Од 1984 година, ресторанот е добитник и на Големата награда *Wine Spectator.* Наградуван е со три ѕвезди од Водичот Мишелин во 1993 и 1994 година и постојано од 2004 година.

Ени Феолд
---------

Ени Феолд била првата жена надвор од Франција на која и беа доделени три ѕвездички за нејзиниот ресторан. Феолде е од Ница, Франција. Покрај работата како готвачка, Феолде служела и како бирократ во Париз, сопственик-оператор и инструктор на нејзините помошници. Како млад готвач, Франк Серути работел под Феолде седум години. Ени Феолд била прикажана во *Големите жени готвачи на Европа*, напишана од почитуваниот новинар и критичар на храна, Жил Пудловски .

Алумни
------

Масахико Коби, готвач Италијанец на *Железниот готвач* на Фуџи ТВ од 1997 година до последната епизода на серијата во 1999 година, каде тренира во Енотека Пинчиори од 1993 до 1997 година.

Наводи
------

1. ↑  „El Bulli Named World's Best Restaurant; Per Se, Noma Advance". *Bloomberg.com*. 21 April 2008. Посетено на 2009-04-19.
2. ↑  „Enoteca Pinchiorri". *Wine Spectator*. 2015-01-01. Посетено на 2015-08-19.
3. ↑  „TRAVEL ADVISORY; 1993 Guides Are Issued". *The New York Times*. 14 February 1993. Посетено на 2009-04-19.
4. ↑  „A STUDY DISCOVERS THE TOP ITALIAN RESTAURANTS THAT ALL OF THE TOP ITALIAN FOOD GUIDES AGREE ON. LE CALANDRE, ENOTECA PINCHIORRI AND GAMBERO ROSSO HEAD THE LIST". *Wine News*. 10 January 2008. Архивирано од изворникот на 2011-07-22. Посетено на 2009-04-19.
5. 1 2 3  Pudlowski, Gilles. *Great Women Chefs of Europe*. Paris: Éditions Flammarion, 2005. Print.
6. ↑  „Stella!'s Scott Boswell has 'Desire' to go global with Stanley concept". *Nation's Restaurant News*. 29 May 2006. Посетено на 2009-04-19.
**Живорад Раденко Лазиќ** ( 1923
 во Скопје — 7 јануари 1945

 во Приштина, Косово) — македонски партизан, борец за слобода на Југославија.

Животопис
---------

По завршувањето на четири класа гимназија се запишал во учителското училиште ѝ со успех го завршил. Работел како учител во Скопје. За време на окупацијата извесно време живеел во Куманово. Подоцна бил принуден од бугарскиот окупатор да се пресели во Србија. На 5 октомври 1944 година стапил во Петтата космајска бригада. Се пројавил како совесен и активен борец. Бил зафатен од епидемијата на стомачен тифус и починал во Приштина на 7 јануари 1945 година.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 84. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Огист Буке: Портрет на Жан Гаспар Дебиро во 1830 г.
**Жан Гаспар Дебиро** (француски: *Jean-Gaspard Deburau*; роден како **Јан Кашпар Дворжак**; 31 јули 1796

 — 17 јуни 1846

) — познат бохемиско-француски пантомимичар. Настапувал од околу 1819 година до неговата смрт во „Театар де Финанбил", која била претставена во поетско-реалистичниот филм „Децата на рајот" на Марсел Карне (1945); Дебиро се појавува во филмот (под неговата име на сцената, „Баптист") како главен лик. Неговиот најпознат пантомимичарски лик бил Пјеро, лик кој служел како кум на сите Пјероа во романтичниот, декадентниот, симболистичкиот и раниот модернистчки театар и уметност.

Живот и дело
------------

Роден во Колин, Бохемија (денес Чешка), Дебиро бил син на чешки слуга, Катержина Кралова (или Катрин Граф) и поранешниот француски војник, Филип Жермен Дебиро од Амјен. Некое време пред 1814 година, кога се појавил во Париз, Филип станал шоумен и започнал да настапува во номадски групи. Во 1816 година, младиот Дебиро бил вклучен во настапите.

Веројатно го започнал професионалниот живот како помошник на сцена. Историчарите на пантомимата и на Финанбил се согласуваат дека неговиот прв настап не бил пред 1819 година, или дури до 1825 година. Неговото „откривање" од театарската публика не се случила до 1828 година, кога влијателниот писател Шарл Нодје напишал панегирик за неговата уметност за „Ла Пандор". Нодје ги убедил неговите пријатели да го посетата театарот; новинарот Жил Жанен објавил книга со отворено воодушевување во 1832 година; и до средината на 1830-тите години Дебиро бил познат како „ту Пари" (*tout Paris*). Теофил Готје напишал за неговиот талент со ентузијазам („најсовршениот глумец кој некогаш живеел"); Теодор де Банвил посветил поеми и скечови за неговиот Пјеро; Шарл Бодлер целе на неговиот стил на глумење како начин на разбирање на „суштината на смеењет" (1855).

Жан Гаспар Дебиро е погребан на гробиштата Пер Лашез во Париз.

Наводи
------

1. ↑  "Jean-Gaspard Deburau," *Encyclopaedia Britannica Online*.
2. ↑  "Deburau", p. 2.
3. ↑  *La Presse*, January 25, 1847; tr. Storey, *Pierrot: a critical history*, p. 102.

Надворешни врски
----------------

* „Еволуцијата на пантомимата во Франција"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 18013381
* LCCN: n82237500
* ISNI: 0000 0001 1601 9003
* GND: 11852416X
* SUDOC: 067138373
* BNF: cb14654540c (податоци)
* NKC: xx0019491

 |

 |
Лиење на леарница: *From Fra Burmeister og Wain's Iron Foundry*, 1885 од Педер Северин Круер
**Железарница** (или: **челичарница**) — зграда, индустриски производствени погони или место каде железото се топи и каде се прават производи од тешко железо и челик. Во производството на железарницата се користат галванотехника и слични методи.

Галерија
--------

* Железарница во СкопјеЖелезарница во Скопје
* Ладна валавница за тенки лимовиЛадна валавница за тенки лимови
* Ладна валавница за тенки лимовиЛадна валавница за тенки лимови
* Производствен погон во железарницата во СкопјеПроизводствен погон во железарницата во Скопје
* Производствен погон во железарницата во СкопјеПроизводствен погон во железарницата во Скопје
* Обработка на метални деловиОбработка на метални делови


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Жан Валжан** (француски: *Jean Valjean*) — протагонистот на романот *Клетници* на Виктор Иго. Иго го опишува животот на Валжан откако е ослободен од затвор, каде служи казна за кражба на леб. Целиот роман Валжан се обидува да води морален и исполнет живот криејќи се од инспекторот Жавер. Валжан има неколку лажни имиња во романот, меѓу кои **месје Медлен**, **Ултим Фошлеван**, **Месје Леблан** и **Урбен Фабре**.

Валжан и неговиот главен соперник, Жавер, се денес книжевни архетипи. Според многумина, ликот на Жан Валжан се поистоветува со самиот Иго, а истовремено прераснува во отелотворение на левичарската политика. Опишан е како крупен, борбен човек со висок морал, кој откако доживува духовно будење се посветува на доблесен живот, останувајќи доследен до своите идеали до крајот на животот.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  Behr, Edward (1989). *he Complete Book of Les Misérables*. NY: Arcade. стр. 24.
Земјите зад Железната завеса се во црвено. Југославија, и покрај комунистичкиот режим, била независна од Источниот блок, Албанија ги прекинала односите со Советскиот Сојуз во 1960 година, кога се ориентирала кон Кина.
**Железна завеса** е поим кој бил употребуван за време на Студената војна од западноевропските држави и САД за таканаречената граница помеѓу демократските држави на запад и комунистичките држави на исток во Европа. Изразот *железна завеса* прв го употребува Винстон Черчил на 5 март 1946 година на предавање на американски универзитет и нагласил дека „од Шчеќин на север, па до Трст на југ, се спушти железната завеса, која тешко ќе биде крената...". По завршувањето на Втората светска војна, со договорот од Јалта, источноевропските држави како Југославија, Бугарија, Албанија, Романија, Унгарија и Полска потпаѓаат под советско влијание, додека пак Грција и Турција под западноевропско-американско влијание. Но незадоволството на големите сили, како СССР и САД, ескалирало со заострување на односите помеѓу нив и спуштање на тн. железна завеса. Во реалниот свет навистина било така: било речиси навозможно да се влезе на територијата на комунистичките држави (освен во СФРЈ), биле заострени пограничните патроли, дури биле и поставувани ракети и друго тешко оружје и артилерија на границите на државите. Но со распадот на комунизмот во Европа во 90-те години, таа „железна завеса" повеќе не постои.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија политика е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија историјата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Студената војна |
| --- |
|  |
| 
* **САД**
* **СССР**
* АНЗУС
* НАТО
* Движење на неврзаните
* SEATO
* Варшавски пакт
* Студена војна II

 |
|  |
| 1940-тите | 
* Грчка граѓанска војна
* Железна завеса
* Источен блок
* Западен блок

 |
|  |
| 1950-тите | 
* Корејска војна
* Виетнамска војна
* Унгарска револуција (1956)
* Суецка криза
* Кубанска револуција

 |
|  |
| 1960-тите | 
* Берлински ѕид
* Кубанска криза
* Виетнамска војна
* Шестдневна војна
* Протестите во 1968 година
* Културна револуција
* Прашка пролет

 |
|  |
| 1970-тите | 
* Јомкипурска војна
* Граѓанска војна во Родезија

 |
|  |
| 1980-тите | 
* Советска војна во Авганистан
* Протести на плоштадот Тјенанмен од 1989 година
* Падот на Берлинскиот ѕид

 |
|  |
| 1990-тите | 
* Монголска демократска револуција
* Повторно обединување на Германија
* Пад на комунизмот во Албанија
* Распад на СФРЈ
* Распад на Советскиот Сојуз

 |

 |
Горна Саксонија (Саксонија-Витенберг) со Мајсен и Лужица. Од атлас на Меркатор-Хондиј, 1627 г.
**Горна Саксонија** (германски: *Obersachsen*) — историски поим за краиштата во владение на династијата Ветинци во подрачјето на она што денес се нарекува Средна Германија (*Mitteldeutschland*).

Историја на поимувањето
-----------------------

Поимот потекнува од времето кога, по падот на војводата Хајнрих Лавот во 1180 г. средновековното Војводство Саксонија се распаднало и владенијата на Војводството Саксонија-Витенберг прешле кај династијата Аскани, а подоцна кај Вентинците во Маркгрофовијата Мајсен. Овие династии ги покориле краиштата источно од реката Зале населени од Полапските Словени, и со нив го зеле племенското име Саси (*Sachsen*, „Захсен") спротиводно од Елба.

Името служи и за разликување на овие подрачја од „Долна Саксонија", која подоцна влегла во оптек (иако никогаш не бил наложувана) како поим за првобитните саксонски краишта во северна и западна Германија (каде се прошириле западнодолногерманските дијалекти), на територијата на денешната сојузната покраина Долна Саксонија, како и соседните области Вестфалија, Холштајн и западот на денешна Саксонија-Анхалт северно венецот Харц (Остфалија).

Според Златната була од 1356 г. владенијата на Саксонија-Витенберг над Елба го сочиниле Изборното Кнежевство Саксонија, кое во 1423 г. се споило со Мајсен под династијата Ветинци и го возаглавило Горносаксонскиот округ. Ветинците ја добиле областа Лужица со Прашкиот мир од 1635 г. и конечно во 1806 г. биле станале кралеви на Саксонија. Така, граѓаните на денешната сојузна покраина Саксонија просто се нарекуваат Саксонци. Ова е случај во медиумите, иако источносредногерманските дијалекти на горносаксонскиот (мајсенски и остерлендски) се сместени во тириншко-горносаксонскиот континуум.

Поврзано
--------

* Горносаксонски округ
* Изборно Кнежевство Саксонија
* Долна Саксонија

Надворешни врски
----------------

* Горна Саксонија — Лексикон „Мајерс" (германски)
* Горна Саксонија во Лајпцишкиот лексикон (германски)
*Обожување на мудреците*, слика од 1781 година во палатата Фонтенбло .
**Жан Барден** (1732–1809) бил француски историски сликар .

Животот
-------

Бардин е роден во Монбард во 1732 година. Тој бил ученик на Луј-Жан-Франсоа Лагрене, а подоцна студирал и во Рим. Тој станал популарен уметник во Франција и бил примен на Академијата во 1779 година, а во 1788 година постанал директор на уметничкото училиште во Орлеанс. Тој бил инструктор, во делот на уметноста, на Дејвид и Регнаулт. Неговите теми се делумно историски, делумно поетски, а понекогаш и религиозни. Починал во Орлеанс во 1809 година  Негова ќерка, и ученичка, била сликарката Амброаз-Маргерит Барден.

Дела
----

* *Тулија вози преку трупот на нејзиниот татко*

Наводи
------

1. ↑  Bryan 1886. sfn error: no target: CITEREFBryan1886 (help)
2. ↑  Profile of Ambroise-Marguerite Bardin at the *Dictionary of Pastellists Before 1800*.

*
**Железниот свеќник** е историски роман и првата книга од тетралогијата на Димитар Талев (*"Железниот свеќник"*, *"Илинден"*, *"Преспанските камбани"*, и *"Гласовете ви ги слушам"*).

Романот е објавен во 1952 година. Во него се зборува за бугарските борби за политчка и црковна независност. Талев пишува романот, во време кога неговото семејство и тој самиот се иселени во Луковит.

Композиција
-----------

"Железниот свеќник" се сосоти од 4 дела:

* "Хаџи Серафимовата внука"
* "Во темни времиња"
* "Народ се буди"
* "Корени и гранки"

Содржина
--------

Романот е заснован во измислениот град Преспа (крстен на областа Преспа, но всушност родниот град на Талев е Прилеп) и ја следи судбината на едно типично бугарско преродбенско семејство. Се концентрира претежно врз фигурата на Лазар Глаушев (за негов прототип е користен познатиот бугарски духовник Методиј Кусев) и неговата улога во борбата против фанариотите и напорите повеќето преспанци за воспоставување на бугарска црква.

Во романот Талев опишува реална случка на црковен бунт на Кусев против грчки свештеници уште во младоста во Прилеп.

Наводи
------

1. ↑
**Досиеја икс** — наградувана американска научнофантастична телевизиска серија создадена од Крис Картер. Првобитно е емитувана на ФОКС телевизија, од 10 септември 1993 до 19 мај 2002, комплетирајќи девет сезони. Во главните улоги настапуваат Дејвид Дуковни (Фокс Молдер) и Џилијан Андерсон (Дејна Скали), ФБИ агенти кои имаат за задача да истражуваат паранормални феномени, а чести заплети се теориите на заговор за вонземјаните и нивната врска со владата.

Серијата стана многу популарна и популаризираше некои фрази како *„Вистината е таму некаде", „Никому не верувај", „Сакам да верувам"*. Обожавателите ги делат епизодите на епизоди со митолошки приказни, чија тема е инвазијата на вонземјани, и на епизоди т.н. „чудовишта на неделата", чија тема се суштества и ситуации поврзани со паранормалното. Исто така, неколку епизоди се посветени на истражување на врската меѓу Молдер и Скали.

Американскиот магазин *TV Guide* ја означи *Досиеја икс* како една од најпопуларните телевизиски серии на сите времиња, а и како втора култна серија на сите времиња, по Ѕвездени патеки.

Наводи
------



|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за телевизија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 211737910
* LCCN: n95065873
* GND: 4409466-8
* BNF: cb125207506 (податоци)
* NKC: unn2006374646

 |

 |
**Зоза** (германски: *Sosa*) — село и поранешна општина во западните Рудни Планини, во округот Рудни Планини, во Саксонија, Германија. Таа е покраинско признат здравствен центар, кој припаѓа на градот Ајбеншток од 1 јануари 2011.

Географија
----------

Зоза се наоѓа на двете страни на слично именуваниот поток Зозабах на височина помеѓу 550 и 817 метри надморска височина. Исто така, во селото е и *Rote Grube*.

Историја
--------

Зоза започнал како шумарско село (*Waldhufendorf*). Во 1453 првпат бил споменат како *Sossaw*, иако се верува дека неговите почетоци се од 13. век. Луѓето првично ја работеле земјата; меѓутоа, од 18. век па натаму, рударството добило на значење. Во втората половина на 19. век, рударството изгубило на значајност и многу емигрирале во Цвикау. Имало кратко заживување помеѓу 1947 и 1956, кога советско-германската корпорација Визмут (*Sowjetisch-Deutsche Aktiengesellschaft Wismut*, или SDAG Wismut) започнала рудник за ураниум.

### Движење на населението

Развојот на населението *(31 декември)*:

Население во минатото| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1971 | 2.709 | —     |
| 1998 | 2.311 | −14.7% |
| 1999 | 2.330 | +0.8% |
| 2000 | 2.321 | −0.4% |
| 2001 | 2.287 | −1.5% |
| 2002 | 2.273 | −0.6% |
| 2003 | 2.248 | −1.1% |
| 2004 | 2.189 | −2.6% |
| 2005 | 2.157 | −1.5% |
| 2006 | 2.137 | −0.9% |

 Извор од 1998: *Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen*

Култура и знаменитости
----------------------

Помеѓу 1949 и 1952 било изградено вештачкото езеро Зоза. Неговата брана е скоро 60 метри висока, а нејзината површина е 39,3 хектари.

### Познати луѓе

* Лудвиг Гутлер (р. 1943), виртуоз на труба
* Даниел Фридрих Хехт (1777–1833), математичар

Надворешни врски
----------------

* Рударско братство Зоза Архивирано на 9 февруари 2012 г.
* Неофицијална страница за Зоза
* Фудбалски клуб Зоза
**Стадион Деле Алпи** или само **Деле Алпи** бил фудбалски стадион во Торино, Италија. На него од 1990 до 2006 година настапувале двата клуба од градот, Јувентус и ФК Торино. Во превод на македонски името на стадионот би значело, Стадион на Алпите, а името го добил поради тоа што самиот град Торино има поглед кон Алпите.

Во 2006 година стадионот бил и официјално затворен, а во 2009 година бил целосно срушен и на негово место е изграден нов стадион, Јувентус Стадион, кој бил завршен во 2011 година. Истата година кога бил затворен Деле Алпи, Јувентус и Торино се селат на Олимпико кој во 2006 бил преуреден поради Зимските олимписки игри, кој се одржале токму тука во Торино.

Во 1990 година Деле Алпи бил за првпат отворен пред почетокот на Светското првенство во фудбал 1990 година поради кое и бил изграден овој стадион. Првично, сместивоста на стадионот бил 69.041, но поради барањата на ФИФА за безбедност, сместивоста била намалена на 67.229 места.

Јавноста широко ја критикувала лошата видливост од трибините на самиот терен. Публиката на трибините била незадоволна од големата оддалеченост до теренот како и од атлетската патека, која го опкружувала стадионот. Тоа се одразило на лошата посетеност на натпреварите. Просечната посетеност на натпреварите на Јувентус во сезоната 2005/2006 изнесувала само 25,880 гледачи по натпревар. Ништо подобра не била посетеноста на навивачите на Торино кој исто така го користел овој стадион како домашен терен за своите натпревари. Како екстремен пример, на натпреварот за Италијанскиот куп во сезоната 2001/2002 помеѓу Јувентус и Сампдорија биле присутни само 237 гледачи! После многу студиии за евентуални исправки, сепак донесена е одлука да се изгради нов стадион, кој би бил попристапен за сите и кој на навивачите би им пружил подобро чувство за следење на натпреварите. Локацијата е доделена на концесија на компанијата Exor S.p.A. која е сопственик на ФИАТ како и на Јувентус

Со затворањето на Деле Алпи двата торински тима Торино и Јувентус продолжуваат да ги играат своите натпревари на Стадионот Олимпико. По изградбата на новиот Јувентус Стадион во 2011 година, Јувентус станал првиот клуб во Италија кој има свој стадион во целосна сопственост, за разлика од останатите клубови, кои играат на стадионите кои ги поседуваат градовите.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница на ФК Јувентус

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Стадиони на Јувентус |
| --- |
|  |
| Јувентус Стадион • Олимписки стадион во Торино • Деле Алпи • Стадион ди Корсо Марсиљија • Стадион ди Корси Себастополи • Велодром Хумберт I |

 |
**Железен глас** ― политички поим за избирач кој може со сигурност да биде сметан дека ќе гласа за една или друга партија. Оваа фраза била најзначајно користена почнувајќи уште околу преодот на милениумот на азиските демократски избори, поточно Република Кина (Тајван): (кинески: 鐵票; пинјин: tiě piào). Тие обично вклучуваат силни поддржувачи на независноста на Тајван или обединувањето на Кина.

Куоминтангот (КМТ) бил поразен на изборите во 2000 година со губење на железни гласови. Резултатот покажува дека „железното гласање" може да се земе само како навод. Луѓето кои силно веруваат во нивниот „железен глас" може да имаат неочекуван исход.

Истиот поим се користи и во Хонгконг, што се однесува на силните поддржувачи на продемократската страна или на пропекиншката страна.

Поврзан поим во политиката на Соединетите Држави е жолто куче демократ (yellow dog Democrat). Спротивно е нишачки гласач (swing voter).

Поврзано
--------

* Железен сад за ориз
* Избори во Република Кина
* Кина (Тајван)

Наводи
------

1. ↑  The swift Iron vote of green faction in Kaohsiung (кинески)

Надворешни врски
----------------

* Изборна архива на Адам Кар
* Централна изборна комисија на Република Кина