recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1331** (**MCCCXXXI**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1331 година од новата ера, 331. од вториот милениум, 31. од XIV век и втора од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6839 и 6840 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6081 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5091 и 5092 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2084.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1331 година се протега во 3967 и 3968, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4027 и 4028 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1874. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 731 и 732 исламска година.

Настани
-------

Кралот Стефан Душан
* 8 септември – Стефан Душан се прогласил себеси за крал на Србија.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1331 на Ризницата ?
**Насеровото Езеро** е големо вештачко езеро на југот од Египет и на северот на Судан. Строго, терминот Насерово Езеро се однесува само на поголемиот дел на езера кои се наоѓаат на Египетска територија (83%), додека пак делот што припаѓа на Судан, Суданците го нарекуваат Нубијско Езеро.

Езерото настанало како резулата на изградбата на Асуанската брана преку Нил помеѓу 1958 и 1970 година. Езерото е долго околу 550 километри и има максимална ширина од 35 километри, во близината на Северниот Повратник. Езерото има површина од 5,250 квадратни километри, а има најголем волумен од 157 километри кубни вода. Подигнувањето на нивото на езерото во текот на 1990-те довело до изливање вода во западната пустина, со тоа што настанало езерото Тошка во 1998 година.

Повеќе значајни Нубијски археолошки наоѓалишта се раздвоени камен по камин и преместени на повисоко ниво, меѓу кои е најзначајно Абу Симбел. Еѓипќаните му дали име во чест на нивниот претседател Гамал Абдел Насер, кој бил започнувач на проектот.

Наводи
------

1. 1 2  Data Summary: Lake Nasser
Ирзе, црква
**Ирзе** е град во германската сојузна покраина Баварија. Тој е еден од 45-те општински центри во областа Осталгој. Според проценката од 2010 година, во градот живееле 1.385 жители. Има регионален код 9777139.

Географски и демографски податоци
---------------------------------

 Локација на градот во областа Осталгој
Ирзе се наоѓа во сојузната покраина Баварија во областа Осталгој. Градот се наоѓа на надморска височина од 755 метри. Површината на општината е 17,5 км². Според проценката од 2010 година, во самиот град живееле 1.385 жители. Просечната густина на населеност е 79 жители на км².

Меѓународна соработка
---------------------

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб-страница на општината (германски)
* До него. Сојузен завод за статистика (германски)
* Постојана конференција на градови и општини (германски)
* - Информациски систем на градови, општини и области. (германски)
* План за населување на карта ()
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 17 век | 18 век | 19 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1726** (**MDCCXXVI**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1726 година од новата ера, 726. од вториот милениум, 26. од XVIII век и седма од 1720-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7234 и 7235 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6476 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5486 и 5487 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2479.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1726 година се протега во 4362 и 4363, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4422 и 4423 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2269. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1138 и 1139 исламска година.

Настани
-------

Џонатан Свифт
* 8 ноември – (28 октомври стар стил) сатиричната новела на Џонатан Свифт *Гуливеровите патувања* за првпат е печатена во Лондон (анонимно), и продадена е за една недела.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1726 на Ризницата ?
**Колосална лигна** (англиски: *Colossal squid*), позната и како **гигантска лигна** — вид лигни за кој се верува дека е најголемиот вид лигни во однос на масата. Тоа е единствениот познат член на родот *Mesonychoteuthis*. Познати се само неколку примероци од овој вид, а според сегашните проценки, тие достигнуваат должина од 12 до 14 метри. Врз основа на анализата на примероците, овој вид е веројатно најголемиот познат безрбетник.

За разлика од џиновската лигна, чии екстремитети се опремени со само неколку мали заби, екстремитетите на колосалната лигна се опремени со остри куки. Се верува дека блиските лигни се подолги и почувствителни од џиновските лигни. Оваа лигна има најголеми очи во целото животинско царство (еден примерок имал очи од 27 сантиметри). Во јануари 2014 година, бил фатен огромен примерок од оваа лигна. Џиновската лигна тешка 350 килограми потоа била замрзната осум месеци во музејот во Велингтон и морала да биде пренесена во лабораторија со помош на виљушкар. Научниците утврдиле дека се работи за женка со три срца, раце долги 3,3 метри, очи со пречник од 35 сантиметри и дека носи неколку јајца. Тоа го утврдиле кога во септември 2014 г. извршил обдукција на истата лигна. Расекувањето траело повеќе од три и пол часа, а била емитувана во живо на Јутуб.

Наводи
------

1. ↑  Anderton, H.J. 2007. Amazing specimen of world's largest squid in NZ. New Zealand Government website.
2. ↑  Čudovište gigantskih razmjera ima tri srca i krakove od 3 metra![*мртва врска*]
3. ↑  Te Papa: Hooks and Suckers. Blog.tepapa.govt.nz (2008-04-30). Retrieved on 2011-09-30.

* ↑  Te Papa: Hooks and Suckers. Blog.tepapa.govt.nz (2008-04-30). Retrieved on 2011-09-30.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1322** (**MCCCXXII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1322 година од новата ера, 322. од вториот милениум, 22. од XIV век и трета од 1320-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6830 и 6831 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6072 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5082 и 5083 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2075.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1322 година се протега во 3958 и 3959, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4018 и 4019 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1865. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 721 и 722 исламска година.

Настани
-------

Шарл IV
* 3 јануари – Шарл IV, последниот од Капетинска династија и помлад брат на кралот Филип V станал новиот крал на Франција по смртта на Филип.

Родени
------

*

Починале
--------

* 3 јануари - Филип V, француски крал од Капетинската династија.

Надворешни врски
----------------

* 1322 на Ризницата ?
*Портрет на старец со ракавици* (околу 1543 година) од Лоренцо Лото.
***Портрет на старец со ракавици*** ― слика со масло на платно на италијанскиот уметник од високата ренесанса, Лоренцо Лото. Доделен и е датум околу 1543 година врз основа на стилските сличности со *Портрет на Фебо да Бреша*, *Портрет на триесет и седумгодишен господин* и други дела направени од уметникот во средината на 1540-тите. Нејзиниот последен приватен сопственик бил грофот Кастелан Харах од Торино, од чија збирка влегла во Пинакотеката Брера во Милано во 1859 година, каде што сè уште виси.

Некои историчари на уметност сметаат дека предметот е Либерале да Пинедел, чиј портрет бил споменат во сметководствените книги на Лото во 1543 година, набргу по пристигнувањето на сликарот во Тревизо, иако Либерале тогаш имал само 47 или 48 години, помлад од предметот на портретот. Во сметководствените книги се споменуваат и портрети на Мантованецот Марчело Фрамберти и на Лудовико Аволанте, вториот кој е насликан во 1544 година, и двајцата се алтернативни кандидати за делото *Старец*.

Сликата е потпишана со „L. Loto" горе лево.

Наводи
------

1. ↑  Brera. *Guida alla Pinacoteca*, Electa, Milano 2004. ISBN 978-88-370-2835-0
2. ↑  Carlo Pirovano, *Lotto*, Electa, Milano 2002. ISBN 88-435-7550-3
**„Мудрост Сирахова"** — книга од проширената верзија на Стариот завет, напишана од Сираховиот син Исус од Ерусалим.

Содржина
--------

Книгата нема пордедена содржина, туку содржи мудри изреки на разлилни теми, како: Бог е извор на мудроста, а почетокот на мудроста е во стравот од Бога. Господ ги искушува праведниците, а нив ги очекува награда. Децата треба да ги почитуваат родителите и да се грижат за нив. Човекот треба да им помага на слабите, на сиромашните и на оние кои се во неволја. Уште во младоста треба да се бараат мудроста и знаењето. Господ создал сѐ и тој им суди на луѓето за добрите и за лошите дела, а човекот е ништожен и не може да ги оценува божјите дела. Покрај тоа, во книгата се наведени бројни мудри совети, и тоа: за пријателството, за однесувањето на луѓето, за богатите и сиромашните, за разумните и глупавите, за лакомоста, за виното, за клеветењето, за прељубата, за омразата, за позајмувањето, за милостињата, за одгледувањето на децата, за грижата за здравјето и доброто расположение, за смртта, за стравот од Бога, за божјата милост кон праведните и за казната на грешните. Книгата продолжува со пофалба за предците на Израилот, почнувајќи од Енох, Ное, Авраам, Мојсеј и Арон, преку Исус Навин, Самуил и другите израилски судии, Давид, Соломон и останатите цареви, па сè до Илија, Елисеј, Исаија и другите пророци, како и свештениците. Најпосле, книгата завршува со пофална химна за Бога.

Наводи
------

1. ↑  *Свето писмо на Стариот и на новиот завет* (трето издание). Свиндон: Британско и инострано библиско друштво, Скопје: Македонска книга, 1998, стр. 853-896.
**Петра Ериксон** (родена на 1 јуни 1973 година во Молндал, Шведска ) е шведска спортистка која се натпреварувала во сложено стрелаштво .

Кариера
-------

Ериксон учествувала на Светските првенства во стрелаштво во сала во 1989 и 1991 година и завршила на 8-мо и 4-то место соодветно. За време на Светското првенство во стрелаштво во 1991 година, таа се соочила со бројни лични проблеми откако решила да ја испроба сложената дисциплина во однос на обновувањето. И покрај тоа, за тоа време таа го постигнала својот светски рекорд на сцената. Ериксон, исто така, покажала компетентност на Светските првенства во стрелаштво во сала, на отворено и на терен и на Светските игри, освојувајќи бројни медали во двата спорта во 1990-тите. За време на Летните олимписки игри 2000 година во Сиднеј, Австралија, таа се натпреварувала во рекурвната категорија, каде што завршила на 9-тото место во ранг-рундата пред да загуби од Џоана Новичка во втората рунда од нокаут натпреварот. 

Во 2001 година, таа била четвртфиналист на Светското првенство во стрелаштво и на Светските игри во 2005 година. 

Додека Шведскиот национален олимписки комитет не ја избрал да се натпреварува на Летните олимписки игри 2004 година, сепак Ериксон учествувала на Светскиот куп во стрелаштво во 2006 година. 

Ериксон учествувала во женскиот поединечен состав на Светскиот куп во стрелаштво во 2007 година, добивајќи го 9-тото место и била сребрен медалист на Светскиот куп во стрелаштво во 2007 година во истата дисциплина.  Откако се префрлила на сложената дисциплина, таа постигнала успех победувајќи на финалето на Светскиот куп во стрелаштво ФИТА 2007 во Дубаи, освојувајќи ја и втората етапа во Варезе. Таа постигнала висок пласман во кариерата од 2 (зад Џејми Ван Ната во април 2008 година,  победувајќи ја Ана Казанцева во полуфиналето. 

По долга пауза за да основа семејство (таа родила бебе во 2008 година), со нејзиниот тренер и сопруг Матс Инге, Ериксон се вратила во стрелаштвото и имала извонредни перформанси на Турнирот на Ним во 2012 година.  За време на настанот, Ериксон се изедначила со Даниел Браун, а потоа и ја обезбедила бронзата откако ја победила Патриша Легер во финалето.

Наводи
------

 

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Athlete of the Week: Petra ERICSSON (SWE)". World Archery Federation. 26 January 2012. Посетено на 1 October 2019.
2. ↑  „Petra Ericsson". Архивирано од изворникот на 29 June 2013. Посетено на 28 June 2013.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1338** (**MCCCXXXVIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1338 година од новата ера, 338. од вториот милениум, 38. од XIV век и деветта од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6846 и 6847 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6088 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5098 и 5099 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2091.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1338 година се протега во 3974 и 3975, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4034 и 4035 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1881. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 738 и 739 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

Шарл V Мудриот
* 21 јануари - Шарл V Мудриот, француски крал од династијата Валоа.

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1338 на Ризницата ?
**Рок-музика во Словенија** ― рок-музиката во Словенија.

Позадина
--------

Рокенролот е музички жанр од Соединетите Држави, популаризиран ширум светот почнувајќи од 1950-тите. Иако рокот стана популарен порано, дури во средината на 1980-тите години со пробивот на Лајбах, кои сега се меѓународно познати, словенечкиот рок станал добро познат. Други познати словенечки рок бендови се Hic et Nunc, чија турнеја во Соединетите Држави во 1998 година привлекла уште поголемо меѓународно внимание на словенечкиот рок.

Во Југославија, Словенија била средиште на панк-рокот. Најпознати претставници на овој жанр биле Панкрти, Ниет, Лублански Пси, Чао Пичке, Виа Офенцива, Тожибабе и Отроци Социјализма.

Претставници
------------

Популарни рок уметници, во голема мера непознати надвор од земјата, се: Лачни Франц (Зоран Предин), Шанк Рок, Биг Фут Мама, Заклонишче Препева, Сидарта, Владо Креслин, Ниет, Ми2, Булдожер, Карпе Дием, Дан Де, Друштво мртвих песников, Елвис Џексон (ска панк), Орлек, Автомобили, Пинк Панкер, Џокер Аут и други.

Словенечкиот неофолк/маршал индустријал бенд Лајбах понекогаш е споменуван и како најпознатиот словенечки „рок" бенд.

Поврзано
--------

* Популарна музика во Социјалистичка Федеративна Република Југославија
* Њувејв музика во Југославија
* Панк рок во Југославија
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1333** (**MCCCXXXIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1333 година од новата ера, 333. од вториот милениум, 33. од XIV век и четвртта од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6841 и 6842 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6083 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5093 и 5094 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2086.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1333 година се протега во 3969 и 3970, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4029 и 4030 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1876. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 733 и 734 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

Карло Ѕено
* Карло Ѕено, италијански адмирал од Венеција.

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1333 на Ризницата ?
**Мендух Тачи** (албански: *Menduh Thaçi*; Тетово, 3 март 1965

) — македонски политичар и поранешен претседател на Демократската партија на Албанците во Македонија.

Животопис
---------

Тачи е роден во Тетово на 3 март 1964 година. По матурирањето тој се запишува на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Приштина, каде што студирал стоматологија. Тогаш млад и амбициозен Тачи се вратил во својот роден град и се вовлекол во политиката.

Со распадот на Југославија во Македонија се интензивираат албанските политички движења. Прва е формирана Партијата за демократски просперитет (ПДП), во која влегува и Тачи. Но, веќе во 1993 година, партиското радикално крило, ја напушта партијата и формира нова политичка сила, кој подоцна беше именувана како Демократската партија на Албанците. Нивен водач бил Арбен Џафери, а заменик Мендух Тачи. Во 1998 година, по парламентарните избори, ДПА влегува во парламентот, и со тоа Тачи како заменик. Во 2006 година неговата партија се приклучува на владината коалиција. Во новоизбраниот парламент Тачи е член на комисијата за одбрана и безбедност. Поседува голем имот во Приштина и тој исто така е еден од главните финансиери на неговата партија.

Покрај политиката, тој продолжува да се интересира и понатаму за медицината. Во неговото слободно време тој чита посебна литература и класиката. Има одлично познавање на македонски и на францускиот јазик. Женет е, има два сина. Во повеќе наврати е пратеник во Собранието на Македонија. За време на пратеничкиот состав 2008-2012 е претседател на пратеничка група на Собранието на Република Македонија за соработка со Парламентот на Кралството Данска. На 23 декември 2016 година поднел оставка од функцијата претседател на ДПА. На 8 март 2019 година бил осуден на три години затвор за предметот „Титаник 2" на СЈО.

Наводи
------

1. ↑  „Мандух Тачи". Собрание на Република Македонија. Посетено на 2009-11-03.
2. ↑  *ЭХО планеты ИТАР-ТАСС*
3. ↑  Архивирано на 23 декември 2016 г. Мендух Тачи поднесе оставка од ДПА, 23 декември 2016, Дневник
Езерото Ири, снимка од јужниот брег.
**Ири** е единаесеттото најголемо езеро на Земјата и четвртото најголемо по површина во рамките на Големите езера, од кои и е дел. Тоа е и најтрсковитото и најмало по волумен езеро од сите Големи езера. Се граничи на север со канадската провинција Онтарио, на југ со Охајо, Пенсилванија и Њујорк, а на запад со Мичиген. Езерото е именувано по племето Ири кое живеело на неговиот јужен брег пред европскиот контакт. Долго е 388 km со максимална широчина 92 km и површина од 22.666 km2.

Наводи
------

1. 1 2  „Physical Features of the Great Lakes". *U.S. Environmental Protection Agency (www.epa.gov)* (англиски). 2015-09-16. Посетено на 2022-01-31.
2. ↑  Room, A. (2006). *Placenames of the World: Origins And Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features And Historic Sites*. McFarland. стр. 150. ISBN 978-0-7864-2248-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за езеро е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 238370584
* LCCN: sh85044620
* GND: 4085595-8
* BNF: cb153524976 (податоци)
* NKC: ge718526
* BNE: XX457922

 |

 |
**Обединето Кнежевство Влашка и Молдавија** или **Романски обединети кнежевства** (романски: *Principatele Unite ale Valahiei şi Moldovei*) е името на романската држава во периодот од 1859 до 1881 година.

Историја
--------

*Обединувањето на кнежевствата*, Теодор Аман, 1857
По крајот на Кримската војна, австрискиот режим станал омразен меѓу населението, бидејќи бил потиснат материјалниот и политичкиот живот. Во мировните преговори меѓу Големите сили било одлучено замена на рускиот протекторат со колективен протекторат на земјите кои го потпишале договорот. Во исто време романските емигранти во Париз започнале се појасно да го поставуват прашањето за обединување на двете кнежевства. На едната страна застанале Австрија и Османлиското Царство заедно со Англија која била во добри трговски односи со Истанбул. Од друга страна била Франција, која не сакала Русија да излезе во своите сфери на влијание на Балканот, Средоземјето и Мала Азија, како и Русија која проценила дека едно соединување ќе доведе до слабеење на позициите на Османлиите. Најголема улога во обединувањето на двете дунавски кнежевства имале емигрантите во Западна Европа, посебно во Франција која не се спротивставувала на обединувањето.

По крајот на конгресот, австриските сили се повлекле од двете кнежевства, а во 1857 година биле спроведени успешни избори за обединување на двете кнежевства. На конвенцијата од 7 август 1858 било изгласено да се зачуваат двете кнежевства како одделни, но со право да основат заеднички управни органи. Во 1861 година Александар Јон Куза го објавил соединувањето на двете кнежевства, иако тие сѐ уште биле вазални на Османлиското Царство. Во 1861 година во османлиската престолнина била свикана меѓународна конференција која го признала официјално соединувањето на двете кнежевства под името Романија и како вазална земја на Османлиите била до Берлинскиот конгрес.

Наводи
------

1. ↑  Europa, Rusia si Romania Ethnic and Political Studies, D. A. Sturdza, 1890 (романски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Кнежевства кои се стекнале со независност и автономија на Берлинскиот конгрес |
| --- |
|  |
| Независност | 
* Црна Гора
* Романија Романија
* Србија Србија

 |
|  |
| Автономија | 
* Бугарија Бугарија

 |

 |
Поглед од врвот Радомир на запад.
**Радомир** (старо: *Калабак*; бугарски: *Радомир*, грчки: *Καλαμπάκα*, *Калабака*) — највисок врв на планината Беласица. Висок е 2.029 м и се наоѓа во Петричко, на самата границата меѓу Пиринска и Егејска Македонија.

Местоположба
------------

Врвот е сместен 9 км југозападно од градот Петрич. Се издига на главното планинско било, западно од врвот Дебело Брдо и источно од врвот Лозен. Има пирамидален облик со многу стрмни падини на запад и југ. Сочинет е од метаморфни карпи. Почвите околу него се планинско-ливадски и кафеави шумски, а покриен е со подалпската тревна растителност. По билото поминува државната граница меѓу денешна Бугарија и Грција. Обележан е со граничната пирамида бр. 24.

Име
---

Сè до 29 јуни 1942 г. врвот го носел името **Калабак**, кое и денес се користи меѓу мештаните. Новото име му е дадено во чест на македонскиот цар Гаврил Радомир.

Патеки
------

Главни пристапи за искачување на планината се градот Петрич (6 часа), селото Димидово (денес Самуилово, 5 часа), и планинарските домови „Лопово" (2 часа), „Конгур" (3 часа) и „Беласица" (4,5 часа) од бугарска страна, како и селото Мандраџик (6 часа) од грчка страна.

Поврзано
--------

* Петричко
* Демирхисарско (Егејска Македонија)
* Бутковско Езеро
* Круша (планина)

Наводи
------

1. 1 2  Група автори (2016). „Беласица". *Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата* (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. стр. 107. ISBN 978-9989-110-90-0.
2. ↑  Научноинформационен център „Българска енциклопедия" (2015). *Промени в наименованията на физикогеографските обекти в България 1878 – 2014 г*. София: Книгоиздателска къща „Труд". стр. 179. ISBN 978-954-398-401-5.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Радомир (врв)" на Ризницата ? |

* Слики од Радомир Архивирано на 22 декември 2015 г.
* Радомир — PeakBagger (англиски)
*Melanitta fusca*
**Белокрила црнка** (*Melanitta fusca*) — вид птица од семејството патки, редот на гусковидните. Ја има во Македонија.

Распространетост
----------------

Оваа патка гнезди во северните делови на Европа, Азија и Северна Америка. Зимува на Балканскиот Полуостров (вклучително и Македонија), Велика Британија и јужните делови на Северна Америка. Мали, изолирани популации се среќаваат во источна Турција.

Опис
----

Таа се одликува со својата обемна форма и голем клун. Таа е најголемата црнка со должина од 51-58см, со тежина од 0,8 до 2 килограми и распон на крилјата околу 95 см. Мажјакот целиот е црн, освен белата дамка околу очите и неколку бели летечки пердуви. Женките се кафени со два пара бели дамки на двете страни на нивната глава и еден пар од бели линии на нивните крила.

### Живеалиште и исхрана

Овие патки живеат близу езера, мочуришта, бавни реки, густо обраснати со водни растенија.
Се хранат претежно со животинска храна: ситни рипчиња, мали мекотели, ларви од инсекти, ракчиња и сл. Нурка околу 14 метри во длабочина и може да остане под вода повеќе од 1 минута.

### Размножување

Моногамни птици се и годишно одгледуваат само едно легло. Гнездат неколку метра од вода, на места обраснати со густа вегетација. Несат 5-17 кремасти јајца, тешки 92 грама и со размер 72 х 48 мм. Ги лежи само женката 25-31 ден, а малечките се испилуваат доволно развиени за да можат сами да се хранат.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Melanitta fusca*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.

Надворешни врски
----------------

* White-winged Scoter Species Account – Cornell Lab of Ornithology
* White-winged Scoter – *Melanitta fusca* – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
Јоханес Брамс, 1853
Унгарски танц број 6
Унгарски танц број 5
**Унгарски танци** (германски: *Ungarische Tänze*) (унгарски: *Magyar táncok*) од Јоханес Брамс се 21 танц засновани на унгарски теми, компонирани во 1869 година. Тие се меѓу неговите најпопуларни дела.

По должина, тие се од една до пет минути. Секој танц е аранжиран за различни инструменти и ансамбли. Првично Брамс ги напишал како композиции за пијано за четири раце, а подоцна првите 10 танци ги преработил за соло пијано. Само таницте со број 11, 14 и 16 се целосно оригинални композиции.

Наводи
------

1. ↑  Bozarth, George. „Brahms, Johannes". *Grove Music Online. Oxford Music Online*. Oxford. Посетено на 26 September 2011.
2. ↑  Lopraits, Elizabeth (2008). *Hungarian gypsy style in the Lisztian spirit: Georges Cziffra's two transcriptions of Brahms' Fifth Hungarian Dance*. ProQuest. стр. 33. ISBN 978-0-549-55607-7.

Надворешни врски
----------------

* (Brahms: The 1889 recordings & Joachim 1903 recording)
* (recording of Joseph Joachim playing Hungarian Dance No. 2
**Касандриски Залив** или **Торонски Залив** (грчки: *Τορωναίος κόλπος*, *Κόλπος Κασσάνδρας*) — залив на Егејското Море, сместен крај југоисточното крајбрежје на Халкидичкиот Полуостров, Егејска Македонија. Го носи името на кракот Касандра кој излегува на него, а другото име се однесува на древниот град Торони.

Заливот се протега меѓу два крака на Халкидикот — Ситонија на североисток и Касандра (Палене) на југозапад. Долг е 50 км, широк е од 9 до 24 км, а длабок до 274 м. Во источниот дел, на 4,5 км од кракот Ситонија се наоѓа малиот ненаселен остров Келифос. Плимата и осеката се полуденоноќни, со висина под 0,5 м. Преку Потидејскиот Канал поврзан е со Солунскиот Залив. Ова е вештачки пловен канал прокопан уште во антиката, кој го сече провлакот и го поврзува полуостровот Касандра со главнината на Халкидичкиот Полуостров северно денешното село Нова Потидеја.

По целото крајбрежје на Касандрискиот Залив има бројни одморалишни места, мошне посетувани од македонски туристи.

Поврзано
--------

* Солунски Залив
* Светогорски Залив
* Струмски Залив

Наводи
------

1. ↑  «Большая Советская Энциклопедия» – Касандра (залив), т. 11, стр. 494
**Мадс Кристенсен** (дански: *Mads Christensen*; р. 6 април 1984

) — дански професионален друмски велосипедист и поранешен велодромски велосипедист, кој моментално вози за Стелтинг Сервис Груп.

За сезоната 2014, Кристенсен повторно му се приклучува на Култ Енерџи-Витал Вотер, по три сезони поминати со Тим Саксо-Тинкоф.

Достигнувања
------------

2000
Национални јуниорски велодромски првенства
1.  Хронометар
1.  Поединечна потера
1.  Екипна потера
1.  Национален јуниорски друмски првак
2001
Национални велодромски првенства
1.  Медисон
1.  Поединечна потера
1.  Екипна потера
Национални јуниорски велодромски првенства
1.  Поединечна потера
1.  Екипна потера
2003
1.  Национален друмски првак под 23 години
5. Краен пласман Трка Олимпија
2004
1.  Национален хронометарски првак под 23 години
2. Лиеж-Бастон-Лиеж под 23 години
5. Краен пласман Трка Олимпија
6. Краен пласман Рингерике ГП
1. Етапа 1
2007
8. ГП Вил де Лилерс
2008
6. Трка околу Фин
2009
2. Краен пласман Рас Тејлтин
9. Краен пласман Трка околу Рона-Алпи
2010
2. Краен пласман Флеш ду Сид
1. Етапа 2
2011
3. Национално хронометарско првенство
2012
1.  Планински пласман Трка околу Баскија
6. Краен пласман Тур де л’Ен
7. Класика де Сан Себастијан
2013
8. Краен пласман Сиркут де ла Сарт

Наводи
------

1. 1 2  „Mads Christensen switches to Team Cult Energy". *Cykling Danmark* (дански). Danmarks Cykle Union. 22 октомври 2013. Посетено на 18 декември 2013.
2. ↑  „Тим Саксо-Тинкоф (TST) – DEN". *Светска турнеја на UCI*. Меѓународен велосипедистички сојуз. Архивирано од изворникот на 2014-01-06. Посетено на 12 јануари 2013.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Мадс Кристенсен" на Ризницата ? |

* „Достигнувања на 10834". Cycling Archives.
* Профил на официјалната страница на Саксо Банк-СанГард Архивирано на 28 мај 2011 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ДанскаБиографска икона | *Оваа биографска статија поврзана со данскиот велосипедизам е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Љубишња
**Љубишња** — планина на север од Црна Гора. Нејзините највисоки врвови се наоѓаат на 2238 метри. Еден дел од Љубишње е во Република Србија.

Исто така поминува низ локалниот пат што води кон Фоча. Кај него се наоѓа рудникот за олово и цинк "Шапља Стеина". Таа била покриена со борова шума со зимзелени шуми. Во Црна Гора е познат по различни ендемски и лековити растенија. Често снегот се чува и лета, а зимата паѓа на неколку метри, кога селата и населбите се целосно облечени на неа.

Легендата вели дека името било дадено за време на средновековниот владетел на Херцеговина, Стјепан Вукчиќ Кошача. Тој отишол по невеста за својот син во Плевља, потоа во Љубиша. Сепак, младата Латинка многу му се допаднла, и ја ветил на падините на планината, која од тогаш му е позната на Љубиша како Љубиша. Откако слушнал што се случило, синот отишол со војската на својот татко, но овој го претворил потковицата кон коњите на погрешен начин и го измамил својот син и избегал.

Планината е околу 30 километри од најблискиот град Плевља.

На неговите падини има рударско населба Сула.

Галерија
--------

* Поглед на Љубишња Поглед на Љубишња
* Поглед кон врвот на Љубишње Поглед кон врвот на Љубишње
* Поглед на Љубишња и Коњско поле од Бобов Поглед на Љубишња и Коњско поле од Бобов

Надворешни врски
----------------

* Портал: Црна Гора
* Портал: Босна и Херцеговина
* Портал: Република Српска
Предлошка:Клица-планина
***Атлантик оспри*** (на англиски ***Atlantic Osprey***) е брод, којшто влече со макара (скратеница на англиски: AHTS), пуштен на 17 април 2003 година.

Изградена од бродоградилиштето Халифакс за работа од страна на „Atlantic Towing Limited", *Атлантик оспри* е со дизајн UT722L од друштвото „Ulstein", наменет за употреба за нафтени полиња во вода. Со 12 мегаватен  дизел мотор, 3453 бруто-тонскиот влекач може да превозува со 16 јазли (30 км/ч).

Во декември 2005 година, таа го вратила остатокот од урнатиот хеликоптер на канадската крајбрежна стража близина на Меристаун, Њуфаундленд. 

Тој бил бродот користен за да се вратат остатоците и телата по несреќата на летот 91 на „Cougar Helicopters".

Наводи
------

1. ↑  „Halifax Shipyard launches AHTS". *Offshore Magazine*. **63** (7). Pennwell. јули 2003. Архивирано од изворникот на 10 септември 2012. Посетено на 28 јуни 2020.
2. ↑  „Vessel: Atlantic Osprey". Canadian Transportation Agency. Посетено на 28 јуни 2020.[*мртва врска*] [*мртва врска*]
3. ↑  „TSB Aviation Investigation Report A05A0155".

Надворешни врски
----------------

* Most current track *Marine Traffic*
**Нан Меккензи Лерд** (родена на 18 септември 1943

 година) е професорка по биостатистика на Харвард училиштето за јавно здравство. Била претседателка на Одделот, во периодот од 1990 до 1999 година. Таа била Хенри Пикеринг Валкот Професор по биостатистика од 1991 до 1999 година. Лерд е соработничка на Американската статистичка асоцијација, како и на Институтот за математичка статистика. Член е на Меѓународниот институт за статистика.

Истражување
-----------

Лерд докторирала на Харвард универзитетот во 1975 година, под Артур Демпстер.

Лерд е добро позната по многу плодотворни документи по биостатистички апликации и методи, вклучувајќи го и алгоритмот Очекување-максимизација. Таа е високо цитиран автор, според ИСИ-мрежата на знаења (ISI Web of Knowledge[*мртва врска*]).

Признанија
----------

Нејзините почести ги вклучуваат: наградата на Прдју универзитетот Мајра Семјуелс Предавач (2004), Џенет Л. Норвуд наградата (2003), од Американската статистичка асоцијација, Флоренс Најтингејл Дејвид наградата (2001), од Комитетот на претседатели на статистичките друштва, како и неколку други стипендии.

Одбрани публикации
------------------

* Демпстер, А. П.; Лерд, Н.; Рубин, Д. Б. (1977), „Максимална веројатност од нецелосните податоци преку ЕМ алгоритмот", *Весник на Кралското статистичко друштво, Серија Б*, **39** (1): 1–38, JSTOR 2984875
* ДерСимониан, Р.; Лерд, Н. (1986), „Мета-анализа во клиничките испитувања", *Контролирани клинички испитувања*, **7** (3): 177–188, doi:10.1016/0197-2456(86)90046-2, PMID 3802833

Наводи
------

1. ↑  „Page 1 SCASA's 2006 Workshop in Applied Statistics" (PDF). sc-asa.org. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-12-09. Посетено на 2008-07-14.

Надворешни врски
----------------

* Нан Лерд — Проект „Математичко родословие" (англиски)
* Nan Laird Архивирано на 8 октомври 2012 г. at Harvard School of Public Health
* Nan Laird[*мртва врска*] at ISI Web of Knowledge

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 25747649
* LCCN: n2004005470
* ISNI: 0000 0001 1440 029X
* GND: 131833170
* SUDOC: 086166808
* BIBSYS: 5044604
* MGP: 80964
* NKC: nlk20040160680

 |

 |
Поглед на Турне од финскиот кон шведскиот брег.
**Турне** или **Торнио** (фински: *Tornionjoki*, шведски: *Torne älv*, севернолапонски: *Duortneseatnu*, мејанкиели: *Tornionväylä*) — река во северна Шведска и Финска. Приближно половина од должината на реката е природна граница помеѓу овие две земји. Извира во езерото Турнетреск близу границата со Норвешка и тече југоисточно во далечина од 510 км, влевајќи се во Ботнискиот Залив. Таа е најголема река и по должина и по речен слив во округот Норботен. Реката Турне е долга 510 км, а нејзиниот речен слив зафаќа површина од 40.157 км2.

Ова е најполноводната река во Финска.

Поврзано
--------

* Турнетреск
* Кемијоки — најдолга река во Финска
* Торнио — град во финска Лапонија наречен по реката

Наводи
------

1. ↑  „Турне". *Nationalencyklopedin*. Посетено на 14 јули 2010. (шведски) (бара претплата)
2. ↑  „Најголеми речни сливови во Шведска" (PDF). Метеролошко-хидролошки институт на Шведка. Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-09-28. Посетено на 14 јули 2010. (шведски)

Надворешни врски
----------------

* Турне на Ризницата ?
* Турне — Енциклопедија Британика (англиски)
* Турне во Прирачникот „Финска" (шведски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 316748180
* GND: 4471009-4
* SELIBR: 159522

 |

 |
Лејонстромсброн, СкелефтеЛејонстромсброн, Скелефте
**Скелефте** — река во северна Шведска; една од главните реки Норланд.

Географија
----------

Географски, таа започнува во округот Норботен, исто така познат како шведскиот Лапонија провинцијата каде што каналите на езерата Хорнаван, Уџауре и Стураван во близина Арјеплог; потоа оди југоисточно во округот Вестерботен, минувајќи низ градот Скелефтео (по кој го добил своето име), и конечно се испушта во Ботнискиот Залив, во провинцијата Вестерботен.

Таа е една од главните северни шведски реки, со должина од 410 километри. Како и многу големи северни реки, таа се користи за хидроенергија. Реката Скелефте е една од реките кои се претежно недопрени од водните електрани.

Постојат неколку притоки на реката, а најголемите се именувани: Малон, Петикон, Финфорсон, Бјурон и Клинтфорсон.

Се ловат лососи и пастрмки за да се компензираат водните електрани, а реката и нејзината притока се популарни дестинации за рибарите. Особено популарен е градот Скелефтео, познат како „Градот на рибата".

Наводи
------

1. ↑  „Län och huvudavrinningsområden i Sverige" (PDF) (Swedish). Swedish Meteorological and Hydrological Institute. Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-09-28. Посетено на 14 July 2010.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Шведска е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Карта на алпско-хималајскиот појас
**Алпско-хималајски појас** — сеизмички и планинообразен појас кој се состои од низа планински венци и се протега долж јужните делови на Евроазија, од Јава и Суматра преку Хималаите о Средоземното Море до бреговите на Атлантскиот Океан. Ги опфаќа Алпите, Карпатите, Пиринеите, планините на Анадолија и Иран, Хиндукуш и оние во Југоисточна Азија. Претставува второ сеизмички најактивно подрачје во светот, по околутихоокеанскиот појас (Огнениот Појас), со 17% од најголемите земјотреси.

Појасот се образува со постојани тектонски движења како што е алпската планинообразба. Произлегол од затворањето на праокеанот Тетида почнувајќи од мезозоик и кенозоик, како и постепеното судирање на Африканската, Арапската и Индиската со Евроазиската Плоча во северен правец.

Поголеми венци
--------------

* Кантабриски Планини (Баскиски Планини), Пиринеи, Алпи, Судети, Карпати, Стара Планина и Кримски Планини во Европа;
* Атлас во Северна Африка, Бетски Планини (Сиера Невада и Балеарски Острови), Апенини, Динариди и Егејските Острови (Крит, Карпатос и Родос) во Јужна Европа;
* Понтиски Планини, Кавказ, Ерменска Висорамнина, Алборз, Копетдаг, Хиндукуш, Памир, Тјеншан, Кунлун, Хенгдуан, Индокина (Анамски Планини) и Малајскиот Полуостров и Азија;
* Кипар (Троодос), Таур, Загрос, висорамнината Мекран, Сулејманови Планини, Каракорум, Хималаи, Паткај, Чин, Аракански Планини, Андамани и Никобари во Јужна Азија.

Индонезија е сместена помеѓу Тихоокеанскиот Огнен Прстен по линија на североисточните острови до (и заклучно со) Нова Гвинеја и алпско-хималајскиот појас долж југот и западот од Суматра, Јава и Малите Сундски Острови (Бали, Флорес и Тимор). Земјотресот во Индискиот Океан во 2004 г. недалеку од брегот на Суматра се случил во рамките на алпско-хималајскиот појас.

Наводи
------

1. 1 2  „Where do earthquakes occur?". USGS. Архивирано од изворникот на 2014-08-05. Посетено на 8 March 2015.
2. ↑  K.M. Storetvedt, K. M. *The Tethys Sea and the Alpine-Himalayan orogenic belt; mega-elements in a new global tectonic system,* Physics of the Earth and Planetary Interiors, Volume 62, Issues 1–2, 1990, стр. 141–184 Извадок

Извори
* Минати земјотреси и земјотресна статистика — USGS (англиски)
* „Огнен прстен", тектоника на плочите, ширење на морското дно, зони на субдукција, „жаришта" — USGS (англиски)