Пример за уметност за климатски промени, што претставува промена на температурата на дадена локација со текот на времето
**Уметноста за климатските промени** е уметност инспирирана од климатските промени и глобалното затоплување, генерално наменета да ја надмине човечката склоност кон вреднување на личното искуство над податоците и да се ослободи од претставите засновани на податоци со тоа што податоците ќе бидат „*живописни и достапни*". Намерата е „*да се направи емотивна врска...преку моќта на уметноста*".

Уметноста за климатските промени е создадена и од научници и од ненаучни уметници. Полето се преклопува со податочната уметност.

Историја
--------

*Гардијан* напшал дека како одговор на реакцијата во 1990-тите против фосилните горива и атомските централи дека големите енергетски компании ги засилиле своите филантропски давања, вклучително и уметничките организации, „*до точка каде што многу големи национални институции биле на платниот список на фосилните горива*", делотворно замолчувајќи многу уметници фокусирани на животната средина.

Во 2005 година, Бил МекКибен напишал статија „*Она што му треба сега на светот за затоплување е уметност, слатка уметност"* во која се тврди дека „*Интелектуалното разбирање на научните факти не е доволно – ако сакаме да продолжиме напред и да извршиме значајни промени, треба да се вклучиме во другата страна на нашиот мозок.* *Требаше да му пристапиме на проблемот со нашата фантазија. А луѓето кои се најпогодни да ни помогнат во тоа, се уметниците*."  Според климатските промени во уметничката организација The Arctic Cycle, „*Потребно беше време за уметниците да го послушаат повикот*".

Во 2009 година *„Гардијан"* напишал дека светот на уметноста „*се буди со уметноста за климатските промени*". Известувајќи за конференцијата *„We Make Tomorrow*" за климатските промени и уметноста  во Лондон во 2020 година, *Artnet News* коментирал дека „*наместо да бидат заведени од спонзорства од организации со длабок џеб инвестирани во индустријата за фосилни горива, институциите треба да бараат нови финансиски модели*".

Ефекти и влијание
-----------------

### Претставување и толкување

Според *Artnet News*, климатските промени можат значајно да се претстават во уметничките дела бидејќи „*Уметноста има начин да биде понапред од општиот дискурс бидејќи може да пренесе информации на нови начини*". Уметничките дела за климатските промени се разликуваат по тоа како се толкуваат и како влијаат на гледачот. Лаура Ким Зомер и Кристијан Андреас Клокнер (двајцата од Норвешкиот универзитет за наука и технологија) спровеле истражување на присутните на парискиот уметнички фестивал ArtCOP21 во 2015 година (кој се одржал во исто време со Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени во 2015 година) во врска со 37 уметнички дела во рамките на фестивалот. Одговорите ги навеле истражувањето на Зомер и Клокнер да развијат четири карактеризации на уметничките дела во однос на нивната содржина и одговорите на гледачите на уметничките дела. Првата категоризација била означена како „*утешна утопија*", што значело дека уметничкото дело давало позитивни емоции, но не ги инспирирало луѓето да преземат позитивна климатска акција. Втората категоризација била означена како „*предизвикувачки дистопија*", што значело дека уметничкото дело испушта негативни емоции и во голема мера инспирира климатски недејствија. Третата категоризација била означена како „*просечна митологија*", што значело дека уметничкото дело испушта неутрални емоции и не ги инспирира луѓето да преземат позитивна климатска акција.

Последната категоризација била означена како „*прекрасно решение*", што значело дека уметничкото дело испушта и позитивни и негативни емоции, но ги инспирира луѓето да преземат позитивна климатска акција. Податоците собрани од Зомер и Клокнер биле категоризирани од нив во 2019 година во различни психолошки одлики и ги поврзале со функциите на мозокот за да видат каде се предизвикани различни емоции од набљудувањето на уметноста и заклучиле дека уметничките дела кои не се во „предизвикувачката дистопија", категоријата генерално има поголема веројатност да ја остави публиката отворена за позитивна климатска акција, а уметничките дела „*прекрасно решение*" биле најверојатните од сите категории кои ќе инспирираат позитивна климатска акција. 

Photographer: Christer Gundersen Уметничкиот фестивал ArtCOP21 се одржа во Париз, Франција (видете овде) за време на крајот на 2015 година во исто време со Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени во 2015 година.
Новинарката Бетси Мејсон напишала во *Knowable* дека луѓето по природа се визуелни суштества, кои апсорбираат информации во графичка форма што би ги избегнале со зборови, додавајќи дека лошите визуелни слики може да го нарушат јавното разбирање на науката. Слично на тоа, Бенг Вонг, креативен директор на Широк институт на МИТ, изјавил дека визуелизациите можат да откријат обрасци, трендови и врски во податоците што е тешко или невозможно да се најдат на друг начин.

Конкретно, уметноста за климатските промени се користи и за научните податоци да бидат подостапни за ненаучниците и за да се изразат стравовите на луѓето. Некои истражувања покажуваат дека уметноста за климатските промени не е особено ефикасна во менувањето на погледите на луѓето, иако уметноста со „надежна" порака им дава на луѓето идеи за промена. Проектирајќи позитивна порака, климатскиот научник Ед Хокинс изјавил дека „*инфилтрирањето во популарната култура е средство за активирање на промена на ставот што ќе доведе до масовна акција*".

Учениците на кои им се дава средства да ги илустрираат концептите на глобалното затоплување изразени преку уметност може да покажат поголеми придобивки од учењето отколку само со учење на научната основа. Ова било илустрирано со студијата спроведена во државно средно училиште во Португалија од страна на Јулија Бенц (постдипломски истражувач за Центарот за екологија, еволуција и еколошки промени на Универзитетот во Лисабон во Португалија) во 2018 и 2019 година. Во оваа студија, 70 средношколци на возраст меѓу 16 и 18 години презеле два посебни проекти поврзани со уметноста и глобалното затоплување. Првиот уметнички проект вклучувал учениците да пронајдат мала, но влијателна промена во нивните животи што доведува до позитивна промена на глобалното затоплување и да се држат до неа 30 дена, каде што податоците што ги собрале биле рефлектирани во различни групни дискусии и индивидуални пишувања и уметнички проекти. Вториот уметнички проект вклучувал учениците да читаат раскази фокусирани на глобалното затоплување, потоа да разговараат за нивните напорни работи во групни дискусии и да продуцираат уметнички проекти фокусирани на конкретни теми за она што го дискутирале. Бентс од прва рака ги набљудувал сите различни групни и индивидуални дискусии и задачи и ги преобразил во аналитички белешки кои сугерираат горенаведените проекти да се користат од наставниците за попозитивно да ги ангажираат своите ученици за глобалното затоплување отколку за повеќе засновани на страв. приод.

Се смета дека луѓето кои се занимаваат со уметност за климатски промени имаат чувство на припадност, чувство на поврзаност со каузата и чувство на зајакнување. Уметноста со учество на климатските промени, како што е преземање графики со ленти за затоплување за сопствената локација или користење на лого поврзано со климата, обезбедува интерактивен елемент што ги вклучува луѓето.

Луција Пјетроиусти, кураторка за „општа екологија" во галериите „Серпентин", предложилаа „*радикално редефинирање на она што претставува уметничко дело...да вклучи кампањи за заштита на животната средина*", велејќи дека „*Наречувајќи уметничко дело, дозволувате институција да го поддржува проектот*."

### Проширување на формати

Во последниве години, проширувањето на уметноста за климатските промени надвор од чисто визуелни претстави овозможило проширување на публиката способна да ја цени и доживее оваа уметност. Овие музички форми на уметност за климатски промени вклучуваат дела изведени со користење на еколошки медиуми за да ги претстават климатските промени и популарна музика чии лирски аспекти се однесуваат на темите за климатските промени. Композиторот за климатски промени, Даниел Крафорд, изјавил дека „*климатските научници имаат стандардна кутија со алатки за да ги пренесат своите податоци, а она што ние [уметниците за климатски промени] се обидуваме да го направиме е да додадеме на тоа уште една алатка во таа кутија со алатки на луѓето кои би можеле да извлечат повеќе од ова отколку да мапира графикони и броеви*". Во изведувачките уметности, има зголемен број на сценски продукции поврзани со климатските промени, како што се оние што ги изведува глобалното движење.

### Користење на уметноста од невладини организации

Различни невладини организации работат на нагласување на ефектите што уметноста инспирирана од климатските промени може да ги има за да инспирира позитивна климатска акција ширум светот. Во Австралија, невладината организација *CLIMARTE* има за цел луѓето не само да ги добијат вистинските информации преку уметнички дела направени од заеднички напор на уметниците и од научници фокусирани на климатските промени, туку и да преземат позитивна климатска акција, отворајќи галерија заснована на такви уметнички дела во населбата Ричмонд во Мелбурн. Во Холандија, невладината организација без фосилни култури работи за да ја прекине врската помеѓу ликовните уметнички организации и глобалните нафтени корпорации и да види дека уметничките дела кои се критични за климатските промени го добиваат соодветниот форум за преземање позитивна климатска акција. Со седиште во Јангон, Мјанмар, но дејствува низ цела Југоисточна Азија, невладината организација *Kinnari Ecological Theatre Project* (или KETEP) поставува народни перформативни уметности од регионалната област со намера да се соочи со прашање поврзано со климатските промени, одлучено од изведувачите да се прошири на својата публика со надеж дека ќе спроведе позитивна климатска акција. Во Обединетото Кралство, Платформата на НВО работи на инкорпорирање на образованието во мешавината на науката и ликовната уметност преку обезбедување наставни програми во училиштата кои учат наука за климатските промени преку различни проекти засновани на уметност и литература.

### Нагласување на решенија

Изложбата „Art Works For Change" од 2015 година има за цел да ги демонстрира достапните опции за намалување на емисиите и другите влијанија од климатските промени, како што се намалување на јаглеродните отпечатоци, зачувување на енергијата, и правење одржливи транспортни избори  меѓу другото.

Прием
-----

Новинарката Бетси Мејсон во *Knowable* напишала дека луѓето по природа се визуелни суштества, кои апсорбираат информации во графичка форма што би ги избегнале со зборови, додавајќи дека лошите визуелни слики може да го нарушат јавното разбирање на науката. Слично на тоа, Бенг Вонг, креативен директор на „Широк институт" на МИТ, изјавил дека визуелизациите можат да откријат обрасци, трендови и врски во податоците што е тешко или невозможно да се најдат на друг начин.

Малколм Мајлс (професор по културна теорија на Универзитетот во Плимут) е меѓу оние кои веруваат дека уметноста што е фокусирана на глобалното затоплување може потенцијално да ја нормализира климатската неактивност. Мајлс ја наведува уметничката изложба на *природна реалност* која се одржала во Ахен, Германија во 1999 година како пример, која имала кредо дека треба да се најдат оригинални идеи за тоа како да се прикаже природата „*бидејќи сликите на видливата природа што ја обработувала претходно ги изгубиле своите важност*". Мајлс на сличен начин ја споменува уметничката изложба *Климатски промени и културни промени* во 2006 година што се одржала и во Њукасл и во Гејтсхед, во Северна Англија, која се обидела да биде подиректна во нивното застапување за климата со нарачување уметнички дела како што е „*монтажата од [уметникот] Питер Кенард која ја прикажува Земјата прикачена на бензинска пумпа како се гуши во црно масло*" и *Water Mist Wall* (2005), видео инстилација од Дејвид Бакланд која ги детализирала неговите напори да обезбеди возење со брод без јаглерод до Артикот за од прва рака да го види топењето на ледниците и ледените брегови предизвикани од глобалното затоплување. Овие интензивни визуелни прикази довеле до отепувачки ефект кај членовите на публиката, што довело не до позитивна климатска акција, туку до климатска неактивност.

Мајлс, исто така, тврди дека уметноста која е фокусирана на глобалното затоплување може да биде навистина фокусирана на поединечно придвижување напред на чувството на самопретставување на уметникот и не пропагира конкретна позитивна промена за глобалното затоплување, дека овие уметнички дела можат само потенцијално да ја шират свеста и ништо повеќе. Историјата на „*пронајдените предмети*" како уметност што започнала во дадаистичкото движење на современата уметност на почетокот на 20 век, во последниве години преминала во „*уметност [скулптури] на природна конзервација на Енди Голдсворти*", која коментира за тоа како модерните пејзажи се помалку фокусирани на природните аспекти на околината, но повеќе на човечката интеракција во средина како што се „*воени споменици*" и „*шетање низ земјата*". Мајлс споменува дека поголемиот дел од луѓето кои ги гледаат делата на Голдсворти не ги гледаат лично - и на отворено - туку преку фотографии пронајдени во книги, веб-локации и емисии во галерии. Слично на тоа, Мајлс ја цитира уметничката изложба на *Groundworks* одржана во Питсбург, Пенсилванија во 2005 година, која била курирана од „историчарот на уметност Грант Кестер", кого Мајлс го цитирал во изјавата дека кога зборува за односот на уметникот со природата дека „*четката на уметникот може лесно да личи на скалпел за расчленување кој што може да милува љубовник*"; за што Кестер вели дека се должи на потребата на уметникот да биде дел од глобалната пазарна економија за да се одржи.

Конечно, Мајлс тврди дека уметноста која е фокусирана на глобалното затоплување, за која исто така се смета дека е естетски здодевна или ужасна, е поверојатно да доведе до неактивност отколку уметничките дела за кои се смета дека се естетски возбудливи или инспиративни. Рецензиите за скулптурите на Голдворт од Дејвид Матлес – професор по културна географија на Универзитетот во Нотингем, Обединетото Кралство – и Џорџ Ревил – професор по Културна историска географија на Отворениот универзитет, Обединетото Кралство – биле направени не толку поради нивниот естетски квалитет – за кои тие се трудат да не коментираат – но за нивното застапување за животната средина, Мајлс ги користел како пример за тоа.

Примери
-------

Истражувачите кои ги анализирале уметничките дела создадени помеѓу 2000 и 2016 година откриле дека производството на уметност за климатските промени се зголемило во текот на тој период.

Во 1998 година, Метју Брутнер го компонирал Sikuigvik (Времето на топење на мразот) Архивирано на 5 мај 2022 г. кој започнал како ода на „*убавината на Арктикот*", но со текот на времето еволуирал во застрашувачка претстава за губењето на арктичката средина.

Групата која започнала во 2005 година да создава верзии на корални гребени се зголемила до 2022 година на над 20.000 соработници во она што станало Проект за корални гребени. Во организација на Маргарет и Кристин Вертхајм, проектот промовира свесност за ефектите од глобалното затоплување. Проектните креации се изложени во галерии и музеи од околу 2 милиони луѓе. Многу креации применуваат хиперболични (закривени) геометриски форми — различно од Евклидијанската (рамна) геометрија — за да се емулираат природни структури.

Во 2007 година, уметникот Ив Мошер употребил маркер со креда за спортско поле за да нацрта сина линија за „*висока вода*" околу Менхетен и Бруклин, покажувајќи ги областите што би биле под вода доколку се остварат предвидувањата за климатските промени. Оттогаш, нејзиниот *проект „HighWaterLine"* повлекол линии за висока вода околу Бристол, Филаделфија и два крајбрежни града во Флорида.

Во 2009 година, Метју Брутнер напишал во *Six Ecoacoustic Quintets No. Архивирано на 19 мај 2022 г.* кој вклучува употреба на микрофони поставени надвор и во чинии со мраз и вода кои се пуштаат на компонираната музика преку прецизно ракување и со водата и со мразот на различни начини. Целта на делото е да создаде емотивна врска со климатските промени пренесени преку развојот на мерките на делото.

Во 2012 година, режисерот Џеф Орловски го направил *Chasing Ice*, документирајќи го Extreme Ice Survey на фотографот Џејмс Балог, кој користи тајм-лапс фотографија за да го прикаже исчезнувањето на ледниците со текот на времето.

Во 2015 година, поморскиот научник од Универзитетот во Џорџија, Џоан Шелдон, произвел шал што ја илустрира просечната годишна температура од 1600-тите до денес, користејќи еден ред годишно.

Во 2015 година, онлајн изложба наречена „Footing The Bill: Art and Our Ecological Footprint", била создадена од Art Works For Change за да прикаже низа уметнички изрази (како Себастијан Коупленд и Фред Томазели) за климатските промени преку нивните дела. Изложбата е „*тековна изложба која се однесува на итната потреба да се живее одржливо во рамките на конечните ресурси на Земјата*".

Во проектот на уметникот Ксавиер Кортада од 2018 година, *Здружение на сопственици на подводни домови* поставило табли пред дворовите низ Мајами, Флорида, кои ја означуваат висината на секој имот над нивото на морето за да илустрира како покачувањето на нивото на морето ќе го поплави тој имот.

Во 2019 година, Институтот Грантам - Климатски промени и животна средина, Империал колеџ во Лондон, ја лансирал својата инаугуративна награда за уметност Грантам, нарачувајќи оригинални дела од шест уметници кои соработувале со истражувачи за климата.

Во 2019 година, уметникот Џил Пелто го создал „*Overgrown*" кој прикажува како составот на растителните видови во Мејн ќе се смени географски како што се менуваат климатските зони.

Наводи
------

1. ↑  „This Incredible Climate Change Art Will Leave You Floored". *Climate Reality Project*. 25 May 2017. Архивирано од изворникот на 2019-08-08. Посетено на 20 May 2019.
2. ↑  „What the warming world needs now is art, sweet art". *Grist* (англиски). 2005-04-22. Посетено на 2020-03-06.
3. ↑  „We Make Tomorrow summit". *Julie's Bicycle* (англиски). Посетено на 2020-03-06.
4. ↑  Wodak, Josh (2017-09-14). „Shifting Baselines: Conveying Climate Change in Popular Music". *Environmental Communication*. **12** (1): 58–70. doi:10.1080/17524032.2017.1371051. ISSN 1752-4032.
5. ↑  „Chapter 14. A Warming with Multiple Consequences", *The White Planet*, Princeton University Press: 218–226, 2013-12-31, doi:10.1515/9781400844692-015, ISBN 978-1-4008-4469-2, Посетено на 2021-04-22
6. ↑  Wild, Stephi (December 8, 2021). „Downstage and Climate Change Theatre Action Present An Evening of Short Plays & Panel Discussion This Week". *BroadwayWorld.com*. Архивирано од изворникот на December 29, 2021.
7. ↑  "About Us - Climarte".
8. ↑  "About Us".
9. ↑  "About Kinnari Eco Theatre".
10. ↑  "Who We Are".
11. ↑  „Reduce Your Carbon Footprint – Art Works for Change" (англиски). Посетено на 2021-02-17.
12. ↑  „Conserve Energy – Art Works for Change" (англиски). Посетено на 2021-02-17.
13. ↑  „Make Sustainable Transportation Choices – Art Works for Change" (англиски). Посетено на 2021-02-17.
14. ↑  Amsen, Eva. „Climate Change Art Helps People Connect With A Challenging Topic". *Forbes* (англиски). Посетено на 2020-03-06.
15. ↑  Galafassi, Diego; Kagan, Sacha; Milkoreit, Manjana; Heras, María; Bilodeau, Chantal; Bourke, Sadhbh Juarez; Merrie, Andrew; Guerrero, Leonie; Pétursdóttir, Guðrún (April 2018). „'Raising the temperature': the arts on a warming planet". *Current Opinion in Environmental Sustainability* (англиски). **31**: 71–79. doi:10.1016/j.cosust.2017.12.010.
16. 1 2 3  Burack, Cristina (30 January 2022). „Crocheted ocean art to fight global warming". *Deutsche Welt*. Архивирано од изворникот 31 January 2022.
17. ↑  „Footing the Bill: Art and Our Ecological Footprint: Earth Day 2020". *Artworks for Change*. Архивирано од изворникот на 2016-04-16. Посетено на 2021-03-09.
18. ↑  „Gallery". *Jill Pelto* (англиски). Посетено на 2021-03-09.

Надворешни врски
----------------

* „Footing the Bill: Art and Our Ecological Footprint (2020)" Уметнички дела за промена ( архива )