За други значења на поимот, погл. Фризија (појаснување).

**Фризија** или **Фрисланд** (западнофризиски: *Fryslân*; холандски: *Friesland*) — покраина во северниот дел на Холандија и дел од поголемата историска област Фризија.

Покраината има 646.000 жители (2010), а нејзин административен центар е градот Леуварден (фриз. Љоуверт) со 91.817 жители.

До 1996 г, името на покраината гласело *Friesland* според холандскиот правопис, кога покраинскиот совет одлучил да го замени со изворното фризиско име *Fryslân*. Во 2004 г. решението добило потврда и од владата на Холандија на државно ниво.

Географија
----------

Фризија е најголемата покраина во Холандија доколку се вбројат водните површини, а само по земјишна површина е трета. Најголемиот дел е копнен, но покраината има неколку острови: Влиланд, Терсхелинф, Амеланд и Схирмониког, поврзани со копното со траектен сообраќај. Највисока точка во покраината е место на островот Влиланд, со 45 м надморска височина. Има четири национални паркови: Схирмониког, Де Алде Фјанен, Лауверсмер (го дели со Гронинген) и Дрентско-фризиската шума (го дели со Дренте).

Историја
--------

Периодот од 400-200 п.н.е. го бележи појавувањето на прафризиската култура, која подоцна се развила во попрепознатлив облик. Во 12 п.н.е. Римјаните ја зазеле Фризија со походот на војсководецот Друз Постариот во Германија. Во VII и VIII век во областа се развило Фризиското Кралство.

На почетокот на средниот век, Фризија се протегала од денешната граница со Белгија до реката Везер во Германија. По припојувањето кон Франкиското царство, Фризија била поделена на три дела, а на почетокот на XI век во западниот дел на областа се појавила нова сила, грофовијата Холандија.

Јазик и стопанство
------------------

Фризија е единствената покраина во Холандија со свој јазик, западнофризискиот, кој е воедно застапен и во мал дел од соседната покраина Гронинген на исток. Најсродни на него се останатите фризиски јазици што се говорат во Германија: источнофризискиот (сатерски) што се говори во Затерланд и севернофризискиот, застапен во Северна Фризија. Сите тие се во блиско сродство со англискиот јазик.

Стопанството е претежно земјоделско, со познати автохтони раси на домашни животни како што е фризиското говедо и црниот фризиски коњ. Значаен удел во стопанството има и туризмот: главни одредишта се езерата во југозападиот дел на покраината и Ваденското Море на север.

Градови
-------

Канал во Леуварден и црквата Св. Бонифациј
Фризиско говедо
Фризиски коњ
Старите градови во Фризија се следниве:

| Холандски | Западнофризиски | Прогласен |
| --- | --- | --- |
| Леуварден | Љоуверт | 1285 и 1435 |
| Снек | Снитс | 1456 |
| Ејст | Дрилтс | 1268 |
| Слотен | Слијат | 1426 |
| Ставорен | Старум | 1118 |
| Хинделопен | Хилпен | 1285 |
| Воркум | Варкум | 1399 |
| Болсвард | Боалсерт | 1425 |
| Харлинген | Харнс | 1234 |
| Франекер | Фрјентсјер | 1374 |
| Докум | Докум | 1298 |

Најголеми градови
-----------------

|  | Град (*фризиско име*) | Население |
| --- | --- | --- |
| 1 | Леуварден (*Љоуверт*) | 96.578 |
| 2 | Драхтен | 44.598 |
| 3 | Снек (*Снитс*) | 33.401 |
| 4 | Херенфен (*Ит Хиаренфиан*) | 28.497 |
| 5 | Харлинген (*Харнс*) | 15.729 |
| 6 | Докум | 13.145 |
| 7 | Франекер (*Фрјенцјер*) | 12.995 |
| 8 | Јауре (*De Јаувер*) | 12.902 |
| 9 | Волвега (*Волвегија*) | 12.738 |
| 10 | Лемер (*Де Лемер*) | 10.220 |

Извор: Fryslân.nl (1 декември 2009), општ. и CBS

Демографија
-----------

**Население на Фризија низ историјата**| 

| Година | Население |
| --- | --- |
| 1714 | 129.243 |
| 1748 | 135.195 |
| 1796 | 161.513 |
| 1811 | 175.366 |
| 1830 | 204.909 |
| 1840 | 227.859 |
| 1850 | 243.191 |
| 1860 | 269.701 |
| 1870 | 300.863 |
| 1880 | 329.877 |
| 1890 | 335.558 |
| 1900 | 340.263 |

 | 

| Година | Население |
| --- | --- |
| 1910 | 363.625 |
| 1920 | 385.362 |
| 1930 | 402.051 |
| 1940 | 424.462 |
| 1950 | 465.267 |
| 1960 | 478.206 |
| 1970 | 521.820 |
| 1982 | 592.314 |
| 1990 | 599.151 |
| 1999 | 621.222 |
| 2010 | 646.305 |

 |  |

Периодот од 1880 од 1900 бележи забавен природен прираст. Поради земјоделска криза, 20.000 Фризи се иселиле во САД.

Уште од доцниот среден век, Фризите биле познати како особено висок народ, меѓу највисоките во индоевропската група. За ова сведочат стиховите во делото „Пеколот" од италијанскиот хуманист Данте Алигиери, каде опишува еден демон кој е толку висок, што тројца високи Фризи нема да го надминат ако застанат еден врз друг.

Клима
-----

| Клима на Леуварден (1971–2000) |
| --- |
| Показател | Јан | Фев | Мар | Апр | Мај | Јун | Јул | Авг | Сеп | Окт | Ное | Дек | Годишно |
| Апсолутна максимална (°C) | 12,6 | 14,4 | 20,4 | 26,0 | 28,7 | 32,5 | 31,4 | 32,8 | 29,1 | 23,8 | 16,4 | 14,2 | 32,8 |
| Просечна максимална (°C) | 4,6 | 5,1 | 8,3 | 11,4 | 15,9 | 18,1 | 20,3 | 20,8 | 17,6 | 13,4 | 8,7 | 5,8 | 12,5 |
| Просечна температура (°C) | 2,4 | 2,5 | 5,0 | 7,4 | 11,6 | 14,3 | 16,4 | 16,6 | 13,9 | 10,1 | 6,1 | 3,6 | 9,2 |
| Просечна минимална (°C) | −0,2 | −0,4 | 1,6 | 3,2 | 6,9 | 9,8 | 12,2 | 12,0 | 9,8 | 6,6 | 3,3 | 1,1 | 5,5 |
| Апсолутна минимална (°C) | −19,9 | −16,3 | −16,3 | −5,9 | −1,7 | 1,3 | 5,7 | 5,4 | 2,0 | −6 | −14,2 | −19,2 | −19,9 |
| Просечно кол. врнежи (мм) | 66 | 42 | 59 | 38 | 51 | 69 | 64 | 60 | 82 | 78 | 84 | 73 | 767 |
| *Извор: Knmi.nl* |

Поврзано
--------

* Фризија
* Фризи
* Фризиски Острови
* Фризиско Кралство
* Западнофризиски јазик

Наводи
------

1. ↑  „Решение на Покраинскиот совет на Фризија". *Покраинско собрание на Фризија* (7). 28 март 1996. `|access-date=` бара `|url=` (help) (западнофризиски)
2. ↑  „*Friesland* ќе се нарекува *Fryslân* во целата држава". *Leeuwardener Courant*. 10 ноември 2004. Посетено на 11 август 2012. (холандски)
3. ↑  Историски преглед на населението во Фризија (1714-2000) Архивирано на 8 февруари 2006 г. - Tresoar (холандски)
4. ↑  Население во 2010 г. - Централно биро за статистика (CBS) (холандски)
5. ↑  Иселување во САД Архивирано на 31 октомври 2010 г. (холандски)
6. ↑  Алигиери, Данте. „Божествена комедија", „Пекол", песна 31, стих 64
7. ↑  „Knmi.nl". Посетено на 18 март 2011. (холандски)

Надворешни врски
----------------

* „Посетете ја Фризија" Архивирано на 6 јули 2008 г. — туристички портал
* Портал на покраината

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Општини во покраината Фризија |
| --- |
|  |
| 
* Амеланд
* Ахткарспелен
* Билт
* Борнстерхем
* Вестстелингверф
* Влиланд
* Гастерланд-Слијат
* Дантумадил
* Донгерадел
* Југозападна Фризија
* Колумерланд
* Лемстерланд
* Леуварден
* Леувардерадел
* Литенсерадел
* Меналдумадел
* Опстерланд
* Остстелингверф
* Скарстерлан
* Смалингерланд
* Схирмониког
* Титшеркстерадил
* Терсхелинг
* Фервердерадел
* Франекерадел
* Харлинген
* Херенфен

 | Знаме на покраината Фризија |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Покраини во Холандија |
| --- |
|  |
| 
* Гелдерланд
* Гронинген
* Дренте
* Зеланд
* Јужна Холандија
* Лимбург
* Оверајсел
* Северен Брабант
* Северна Холандија
* Утрехт
* Флеволанд
* Фризија

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 244963195
* LCCN: n79018847
* GND: 4018616-7
* BNF: cb11954828f (податоци)

 |

 |