recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Самоуништување** е македонски игран филм од 1996 година. Режиран е од Ербил Алтанај, по сценарио на Сашко Насев, а како продуцент и во главната улога се јавува Јовица Михајловски, Катерина Коцевска, Благоја Чоревски, Тони Михајловски

Улоги
-----

| Глумец | Улога |
| --- | --- |
| Јовица Михајловски | Кумплунг (Јован) |
| Катерина Коцевска | Стојна |
| Благоја Чоревски | Славчо (Цацко) |
| Оливер Митковски | Цоле |
| Јелена Мијатовиќ | Шила |
| Тони Михајловски | Црни (уличен ограбувач) |
| Силвана Ерац | Вилма |
| Валентина Божиновска | Роза |
| Бајруш Мјаку | Шеф на кафана |

Кратка содржина
---------------

Филмот „Самоуништување" е урбана трагикомедија чија тема е распаѓањето на семејството, кризата на поединецот врзана со духот на времето во кое се случува дејството, иако пред сè, тоа е семејна морална драма која може да се смести и во кое било време и место, а во случајов се одвива во едно скопско предградие, и се случува сега. Тоа е приказна за Кумплунг, таксист, човек без морални предрасуди, силеџија и љубовџија, човек што ги почитува само своите страсти. Тој кон сопругата Стојна, работничка во фабрика, се однесува како кон сопственост, па таа ропски послушна ги исполнува неговите барања и го поднесува неговото грубо и просто однесување.

Цоле, неговиот син студент, е малтретиран од својот татко кој кон него не чувствува ниту татковска љубов ниту обврска. Единствена слабост Кумплунг покажува кон неговата љубовница Шила, кафеанска пејачка, која се мажи за полицискиот инспектор, брат на Стојна. Само тогаш Кумплунг е исфрлен од шемата по која живее и веднаш бара нов сексуален објект. Жртва станува девојката на неговиот син, Вилма, наивна и приглупа девојка која по силувањето станува негова љубовница. Од оваа тајна врска таа останува бремена. Цоле, при една брутална сцена на насилство на Кумплунг врз Стојна, го напаѓа таткото кој потоа останува инвалид врзан за количка. Цоле се жени за Вилма, таа раѓа син, а Стојна и понатаму ропски ја поднесува судбината обременета со нови тешкотии.
**Франческо I Сфорца** (роден на 23 јули 1401

 - починал на 8 март 1466

) бил војвода од Милано и основач на династија Сфорца во Милано. Тој е познат како еден од најспособните војсководачи во периодот на италијанската ренесанса.

Животопис
---------

Франческо Сфорца е роден во Сан Минијато, Тоскана како еден од седумте незаконски синови на кондотиерот Муцио Атендоло Сфорца и Луција де Торсано. Во 1418 година се оженил со Полисена Руфо. Со својата војска, тој ѝ служел на династијата Висконти во борбата против Венецијанската република при што наместо да му се спротивстави на непријателот, тој се спогодил со напаќачите и им дал територијални отстапки. Во 1432 година, тој се оженил со Бјанка Марија Висконти, единствената ќерка на владетелот на Милано, Филипо Марија Висконти, а со тоа на Франческо му биле доделени Понтремоли и Кремона. По смртта на војводата Висконти (во 1477 година), Франческо Сфорца стекнал власт над целата Ломбардија. Во 1433 година, Франческо Сфорца го предводел нападот против папските членки. Во 1450 година станал војвода на Милано, заедно со неговата сопруга.

Наводи
------

1. ↑  „Komentari". Во: Nikolo Makijalveli, *Vladalac*, 5. izdanje. Beograd: Akia Mali princ, 2018, стр. 117-118.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 89211304
* LCCN: n82024667
* ISNI: 0000 0001 0802 9666
* GND: 118828622
* SELIBR: 207476
* SUDOC: 027639339
* BNF: cb11963777b (податоци)
* HDS: 029253
* NKC: jn20040227006
* BNE: XX1348593

 |

 |
**„Човек на годината"** (англиски: *Man of the Year*) — американски филм од 2006 година во режија на Бери Левинсон, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Робин Вилијамс, Кристофер Вокен и Лора Лини. Во филмот се вклучени низа духовити делови кои делумно се преземени од популарната американска тв-серија „Во живо во сабота навечер" (Saturday Night Alive).

Синопсис
--------

Том Добс (го игра Вилијмас) е популарен телевизиски комичар, кој секогаш работи со истата екипа, а неговиот менаџер, Џек Менкен (го игра Вокен) е истовремено неговиот најдобар пријател. За време на една негова емисија, една гледачка му предложува да се кандидира на претседателските избори во САД, Том прифаќа, а потоа тој добива бројни електронски пораки со поддршка од гледачите. За време на телевизиската дебата, тој ги засенува двајцата други кандидати — еден сенатор и постојниот претседател. Непосредно пред изборите, Џек претрпува срцев удар, а Том веднаш го посетува ен чекајќи го објавувањето на резултатите. Таму, двајцата дознаваат дека Том е новиот претседател. Истовремено, Елинор Грин (ја игра Лини), вработена во фирмата која го развила софтверот за електронското гласање, открива грешка и се сомнева во исправноста на изборите. Таа ги известува претпоставените, но тие настојуваат по секоја цена да го заташкаат проблемот...

Наводи
------

1. ↑  Slučajni predsjednik, američki film (2006) (пристапено на 15.10.2023)
**Христо Ампов** — ( 1896
 во Дојран —  1982
 во Софија, Бугарија). Учесник во македонското револуционерно движење.

Животопис
---------

Завршил гимназија во Солун. По првата светска војна бил член на Македонското студентско друштво во Софија и негов благајник. Одржувал врски со Привременото претставништво на бившата ВМРО Обединета. Бил член на ВМРО (Обединета), а по убиството на Симеон Кавракиров, станал секретар на Третиот областен комитет на ВМРО (Обединета), за пиринскиот дел на Македонија. Во своето политичко дејствување се залагал за зближување на ВМРО (Обединета) со протогеровистичката струја на ВМРО и за обединување на националфедералистичката струја на ВМРО (Обединета), врз платформата за единствен македонски револуционерен фронт.

Бил учесник на Цариградската конференција на ВМРО (Обединета) во 1929 година. По Втората светска војна активно учествувал во работата на Сојузот на македонските емигрантски друштва во Софија и во Македонскиот научен институт. Како претставник на македонската емиграција во Бугарија, учествувал на Второто заседание на АСНОМ (декември 1944), во Скопје.

Наводи
------

1. 1 2  *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. 2000. стр. 25. ISBN 9989-624-46-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
2. 1 2  *Личности од Македонија*. Скопје: МИ-АН. 2002. стр. 18. ISBN 9989-613-28-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Јован Углеша (14 век)** бил средновековен крал, македонски благородник, деспот, господар кој ја создал Серската држава (1365-1371 година), со престолнина во градот Сер. Во територијата на Серската држава спаѓале источниот дел на Македонија, делови од Халкидик, Струмица, Мелник, Места и граничел со имотите на брат му Волкашин. Државата ја создал во 1365 година по примерот на брата си Волкашин. 

Област на крал Волкашин Мрњавчевиќ и деспот Јован Углеша (во 1371 година).

Владеење
--------

Тој бил син на властелинот Мрњава од Ливно и помал брат на Волкашин. Негова сопруга била Елена-Ефимија - ќерка на Воихна.

Неговото политичко издигнување било поврзано со подемот на неговиот брат Волкашин во Српското царство по смртта на Царот Душан (1355 година). Кон крајот на шестата деценија од 14 век, бил меѓу благородниците на вдовицата на царот Душан, царицата Елена-Елисавета, која управувала со Серската област. Се оженил со ќерката на кесарот Воихна кој бил намесник на градот Драма. Кон средината на шеесетите години ја добил деспотската титула и застанал на чело на Серската држава (околу 1365 година). Ги средил односите со Цариградската патријаршија, на која и изразил готовност да ја признае нејзината јурисдикција на територијата на Серската држава (1368 година).

Учествувал во Косовската битка (1369 година), кога заедно со кралот Волкашин ги поразуваат коалиционите војски на Лазар Хребељановиќ, Никола Алтомановиќ и царот Стефан Урош V. Се обидел да организира поширока коалиција за борба против Турците, кои ги загрозувале источните граници на неговата држава.

Загинал на 26 септември 1371 година во Маричката битка заедно со неговиот брат, Волкашин. Издавал повелби, особено на светогорските манастири, а ковал и сопствени монети.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 464. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
2. ↑  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 113. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
3. ↑  „УГЛЕША, Јован - Македонска Енциклопедија". 2021-10-23. Архивирано од изворникот на 2021-12-19. Посетено на 2021-12-19.
Карта на поранешна Југославија
**Југосфера** — поим кој од неодамна се користи за териториите на поранешната Социјалистичка Федеративна Република Југославија, односно денешните држави кои до 1991 година беа нејзин составен дел. Тоа се:

* Босна и Херцеговина
* Македонија
* Словенија
* Србија
	+ Косово (чиј статус е предмет на спор)
* Хрватска
* Црна Гора

Поимот првпат бил употребен во The Economist во 2009 година. Неговата употреба почнала да се шири со цел да се замени дотогашниот наизв **поранешна Југославија**, односно да се избегне забуна што би предизвикала негова евентуална употреба за поранешната држава наместо за денешните држави наследници. Поимот југосфера се користи и за да се избегнат сите политички конотации на терминот Југославија, односно да се означи дека тоа е културна сфера, а не политичка заедница.

Поврзано
--------

* Распаѓање на Југославија
* Југоносталгија
* Југословенство
* Југословени
* Западен Балкан

Наводи
------

1. ↑  *The Economist*, Former Yugoslavia patches itself together - Links restored in the former Yugoslavia, 20. VIII 2009.

Надворешни врски
----------------

* Former Yugoslavia patches itself together: Entering the Yugosphere Архивирано на 3 јули 2022 г. eumonitor.net
* The "Yugo-sphere"
**Дејан Тиаго Станковиќ** (српски: *Дејан Тиаго Станковић*); (Белград, (1965) е писател и книжевен преведувач. Натурализиран жител е на Португалија.

Животопис
---------

Станковиќ дипломирал архитектура во 1989, пред да се пресели во Португалија во 1996. Всушност, живее помеѓу Лисабон и Белград. Пишува и преведува на својот мајчин јазик, српско-хрватски, и на португалски. Освен белетристика, пишува и есеи и текстови за бројни медиуми во Србија, Хрватска, Бразил, Португалија и Босна и Херцеговина.

Како книжевен преведувач, ги има направено првите преводи на Жозе Сарамаго на српски, како и на Иво Андриќ на португалски.

Книжевни дела
-------------

- **Есторил, воен роман** (македонско издание објавено во 2017, Слово, Скопје)

- **Од каде што бев, веќе не сум и други лисабонски приказни** (македонско издание објавено во 2015, Слово, Скопје)

Награди и признанија:
---------------------

За романот **Есторил**
- добитник на Наградата Бранко Ќопиќ која ја доделува САНУ
- Тесен избор за НИН-овата награда

Надворешни врски:
-----------------

* Осврт кон „Есторил" на македонски
**Гросер Берберг** (германски: *Großer Beerberg*) — највисока планина во сојузната покраина Тирингија и највисока точка на венецот Тириншка Шума. Врвот достигнува надморска височина од 982,9 м. Сместена е помеѓу селата Хајдерсбах, Голдлаутер и Гелберг во околината на градот Зул. Сочинета е од риолит (кварцен порфир) настанат со вулкански процеси во ротлигендската карпа на образбата Оберхоф пред 280 милиони години и издигнат над околните слоеви во облик на соголено карпесто возвишение.

Помеѓу врвот на Берберг и источниот сосед Шнекопф (978 м) има пресека длабока 60 метри. На запад е Зомербахскопф (941 м).

На врвот на планината се наоѓа еден од малкуте голети на Тириншката Шума. Сè до крајот на 1980-тите тука имало кула-набљудувачница. Во поскоро време е поставена мал видиковец со извонреден поглед на југ и југозапад.

На потегот од Оберхоф и Шмике Низ планината минува делница од далекусежната планинарска патека Ренштајг. Најблизок град е Зул.

Поврзано
--------

* Тирингија

Наводи
------

1. 1 2  Кратографски служби на Сојузната управа за заштита на природата, Германија
2. ↑  Lützner, H. Andreas, D. Schneider, J.W. Voigt, S. & Werneburg, W. (2012): Stefan und Rotliegend im Thüringer Wald und seiner Umgebung. In: Deutsche Stratigraphische Kommission (publ.; coordination and production: H. Lützner & G. Kowalczyk für die Subkommission Perm-Trias): Stratigraphie von Deutschland X. Rotliegend. Teil I: Innervariscische Becken. Schriftenreihe der Deutschen Gesellschaft für Geowissenschaften 61: 418–487.

Надворешни врски
----------------

* Гросер Берберг на Ризницата ?
* „Берберг, Германија". Peakbagger.com. (англиски)
**Маслина Грнчарова-Иванова** (1874, во Загоричани, Костурско — 1958 во Криводол, Бугарија) — македонска учителка и деец на ТМОРО.

Животопис
---------

Маслина е родена во 1874 година во костурското село Загоричани во егејскиот дел на Македонија. Татко ѝ се викал Иван, а нејзиниот брат Вангел.

Ја завршила Солунската женска гимназија. По завршувањето на гимназијата таа почнала да учителствува во егзархиското училиште во Демотика (Тракија), каде во 1895 година станала член на ТМОРО. Потоа била учителка во Сорович и Зеленич и истовремено вршела курирски должности за организацијата.

Заедно со учителката Елена Минасова го извезла знамето на Д’мбенската чета на ТМОРО. Во 1901 година, таа се вратила на кратко во родното село каде имала средба со Гоце Делчев. Поради членството во ТМОРО, била уапсена заедно со Манол Розов, Лазар Поп-Трајков и Павел Христов и осудена, а казната ја издржувала во затворот во Корча (Албанија).

По излегувањето од затвор, била секретар на Централната комисија на ТМОРО и член на Костурскиот окружен комитет на ТМОРО.

Маслина го шие и на 2 август 1903 година, качена на коњ, го развива знамето на нејзиниот командант Манол Ризов во Загоричани. Со посебна храброст се истакнала при ослободувањето на Невеска. По повторното апсење во август 1903 година Маслина Грнчарова била амнестирана и се вратила во родното село.

По Балканските војни емигрирала во Бугарија (1913), каде учителствувала во селото Пастух.

Во 1928 година, на вториот редовен конгрес на Македонскиот женски сојуз, Грнчарова влегла во раководното тело на организацијата како соработничка.

Маслина Иванова Грнчарова никогаш повеќе не го видела својот роден крај слободен. Таа умира во 1958 година во Криводол, Бугарија. Зад себе остава кратки спомени за револуционерното движење, во кое вели: „...мојата активност беше во служба на оние што носеа пушки. Ги пречекувавме четите, носевме леб, за избеганите од Иванчовата афера ангиравме куќи - да се сокријат од напади. Мојата активност, кога бев слободна, беше за други, а не за мене ... Пред Илинден, јас станав централна врска помеѓу војводите и реонските началници. Останав така и потоа во целиот наш Костурсски реон ...".

Наводи
------

1. ↑  Спомени и биографии на Илинденци. Избор, редакција и коментар Александар Крстевски-Кошка, Битола, 1993, стр.165
2. ↑  „Маслина Грнчарова". *Македонска нација*. Посетено на 2020-09-30.
Риолит
Риолитски каменолом
Риолит во Исланд.

**Риолит** — кисели магматски карпи со порфирска структура и масивна до флуидална текстура. Основната маса им е најчесто делумно стаклеста, но понекогаш може да биде и целосно амофна. Бојата на риолитите е главно светлосива. Кога риолитската лава многу брзо оцврснува, може да се оформи карпа наречена обсидијан. Оваа карпа има стаклест изглед со темна до црна боја, со школкаст прелом и многу остри рабови. При нагло ладење на риолитската лава богата со гасови и пареи, се создава многу порозна карпа која се нарекува лебденик. Оваа карпа е со меѓусебно неповрзани пори, така што има зафатнинска тежина, која е помала од водата (околу=γ 9.5 kN/m3), поради што лебди во неа. Во Македонија го има на Кожуф.

Состав
------

По минералошки состав се еквивалентни на гранитите, односно изградени се од санидин, плагиокласи, кварц, биотит, хорнбленда. Бојата на риолитите е главно светлосива, имаат најчесто делумно стаклеста основна маса и поситни фенокристали. Зависно од составот се јавуваат повеќе вариетети од кои најважни се: лебденик, обсидијан, перлит, пехштајн (вулкански стакла).

Распространетост
----------------

Во Македонија се слабо застапени. Застапени се главно во околината на Крива Паланка и Струмица.

Риолитот е пронајден на острови далеку од копно, но таквите океански појави се ретки

Наводи
------

1. 1 2  Јовановски, Милорад; Наум Гапковски, Игор Пешевски (2012). *Инженерска геологија*. Универзитет "Св.Кирил и Методиј", Градежен факултет - Скопје. ISBN 978-608-4510-13-0..
2. ↑  Геолошка терминологија и номенклатура IV петрологија, Београд, 1975
3. ↑  The Illustrated Encyclopedia of Rocks of the World by John Farndon, page 54.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Риолит" на Ризницата ? |

* University of North Dakota description of rhyolite
* Information from rocks-rock.com
***Индискиот шумар*** е рецензирано научно списание кое покрива истражувања во шумарството ..Тоа е едно од најстарите списанија за шумарство кои сè уште постојат во светот..Основана е во 1875 година и е објавена од Индискиот совет за шумарско истражување и образование .

Историја
--------

Индискиот шумар беше основан на конференцијата за шумарство одржана во Алахабад во јануари 1874 година. Списанието е основано од Сер Дитрих Брандис, со Вилијам Шлих како прв почесен уредник.

Исто така види
--------------

* Список на списанија за шумарство

Референци
---------

1. ↑  
Petru-Ioan Becheru (Aug 2012). „Revista pădurilor online". *Rev. pădur.* (Romanian). **127** (4): 46–53. ISSN 1583-7890. 16819. Архивирано од изворникот на 2012-12-09. Посетено на 2012-10-21.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Journal History". *indianforester.co.in*. Посетено на 2023-05-13.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* *The Indian forester*, January 1893 issue (online) at Archive.org
* *The Indian forester*, Vol XXIV, 1898
**Леонард Блумфилд**
**Леонард Блумфилд** е роден во 1 април 1887

 година. Тој студира на многу различни колеџи; дипломира на Харвард во 1906 година и потоа продолжува на универзитетот во Висконсин каде што ќе дипломира во 1908 година. Оттаму тој ги продолжува своите студии на универзитетот во Чикаго каде што подоцна дипломира. Поголемиот дел од своето време го поминува во споредување на германските јазици. На универзитетот во Охајо Блумфилд станува асистент професор по германски јазик. Со оваа титула се носи седум години, а потоа оди на универзитетот во Чикаго. Тука тој останува уште седум години (од 1921 до 1928) и е главниот професор по германски јазик.

По ова поголемиот дел од неговиот интерес е насочен кон опишување на јазиците и нивниот однос со науката. Додека го проучува овој аспект на јазикот, Блумфилд го пишува своето ремек дело „Јазик". Ова дело се занимава со стандардниот текст и има огромно влијание на други јазичари. До неодамна, повеќето американски јазичари се сметаа себеси, до некој степен, следбеници на Блумфилд, дури и оние кои воопшто не биле негови ученици, а поголемиот дел од нивната работа е оформена според неговите методи.

Блумфилд има шест важни изданија за време на неговиот живот кои оставаат белег на историјата на лингвистиката. Неговата прва книга е издадена во 1914 година, кога работи како асистент професор на универзитетот во Илиноис. Наречена е „Вовед во проучувањето на јазикот" и се занимава со севкупниот аспект на јазикот. Оваа книга е почетокот на неговата кариера како писател.

Во средината на неговата кариера како писател, во 1933 година, тој ја пишува книгата „Јазик" која станува книгата по која тој е познат. Од тука Блумфилд навлегува подлабоко во граматиката и во 1935 година ја пишува книгата „Нагласените самогласки во американскиот јазик". Последната книга од неговата кариера како писател ја пишува во времето кога се навраќа на научното проучување на јазикот. Таа се занимава со севкупниот аспект на јазикот и науката и не се здобива со многу популарност. Оваа книга е наречена „Јазичаричките аспекти на науката" (1939).

На крајот од неговата кариера како писател, Блумфилд пробува да пишува за други јазици како што се холандскиот и рускиот, но не успева да го постигне истото што го постигнува со другите книги. Сепак, Леонард Блумфилд не само што се смета за еден од најдобрите јазичари во неговото време, туку се смета и за еден од најдобрите јазичари во сите времиња.

Починал на 18 април 1949

 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 84830
* LCCN: n50013908
* ISNI: 0000 0001 1019 7386
* GND: 118659103
* SUDOC: 032444893
* BNF: cb123473845 (податоци)
* BIBSYS: 90189055
* NLA: 35019572
* NDL: 00520120
* NKC: ola2002153383
* BNE: XX1003588
* CiNii: DA01903898

 |

 |
**Хетски** или **нешли** е исчезнат јазик, некогаш зборуван од хетите во нивната Хетска Империја што се наоѓала во централна Мала Азија денес областа Анадолија во Турција. Јазикот бил зборуван од околу 1800 година п.н.е. па сè до 1100 година п.н.е. Тука мора да се напомене дека поврзани јазици со хетскиот јазик продолжиле да се зборуваат во Анадолија и северна Сирија за уште неколку стотина години сè до 700 година п.н.е. Последните записи на јазикот датираат од времето на падот на Хетската Империја.

Хетскиот јазик е еден од најстарите индоевропски јазици. Според одликите на јазикот во поглед на морфологијата и фонетиката некои јазичари сметаат дека јазикот не треба да се смета за индоевропски туку како сестринска фамилија на индоевропските јазици. Но денес сѐ уште се продолжува со теоријата на индоевропските јазици од 19 век.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Анадолски јазици |
| --- |
|  |
| хетски | хетски јазик | Хетски текст со клинесто писмо. |
|  |
| палајски | палајски јазик |
|  |
| лувиски | ликиски јазик  •  лувиски јазик  •  милиски јазик  •  кариски јазик  •  сидетски јазик  •  писидиски јазик |
|  |
| лидиски | лидиски јазик |
|  |
| *Сите јазици денес се изумрени.* |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85061276
* GND: 4120195-4
* BNF: cb11932024z (податоци)
* NDL: 00563291
* NKC: ph119165

 |

 |
**Тодор Ангеловски** (Лавци, Битолско, 4 јануари 1909

 - Лавци, Битолско, 23 јуни 1943

), меѓу народот познат како **Тошо Даскалот** *(псведоним Строгов)*, бил македонски комунист, учител, борец против фашистичкиот окупатор и еден од првите учесници во НОВ во Македонија. Загинал, односно се самоубил, во борба против бугарскиот окупатор кај селото Лавци, на 23 јуни 1943 година. Според други извори Архивирано на 22 септември 2020 г. тој е роден на 16 јули 1908 година.

Животопис
---------

Потекнува од селско занаетчиско семејство. Основното четиригодишно училиште го завршил во Лавци. Потоа се запишал во Државната мешовита реална гимназија во Битола, а во учебната 1925/26 година, во Учителската школа во Прилеп. Уште како ученик во Учителската школа, веќе се оформил како напреден младинец. По завршувањето на образованието учителствувал во Гњиланска околија (Србија), а потоа во Македонија во селата: Карбинци, Ѓавато (1936/37 година), Ротино и Цапари (1940/41 година). Член на КПЈ бил од 1939 година.

Во Народноослободителната борба се вклучил уште во 1941 година. Бил организатор и активен учесник во сите значајни настани од HOB во Битола и битолско од 1941 до јуни 1943 година. Имал голема заслуга за создавањето на битолските партизански одреди „Пелистер", „Даме Груев", „Јане Сандански" и „Гоце Делчев". Бил командант на здружениот одред „Даме Груев" во 1943 година, командант на здружените одреди „Даме Груев" и „Вичо", член на Окружниот оперативен штаб и командант на Штабот на Втората оперативна зона. За антифашистичката активност, Ангеловски од фашистичкиот окупаторски суд бил осуден на смрт во отсуство. Неговата глава била уценета со тогашни 200.000 лева.

Загинал на 23 јуни 1943 година. Опколен од бугарската војска и полиција, која ја запалила плевната во која се криел, за да не падне жив во рацете на окупаторите, се самоубил.

Поврзано
--------

* „Македонски дел од пеколот", филм од 1971 година, главен лик во филмот е Тодор Ангеловски.
* ЦОУ „Тодор Ангелевски" - Битола
* ПОУ „Тодор Ангелевски" - Горно Оризари

Наводи
------

1. ↑  „Значајни личности од Битола", Битола, 2007, 22-23 стр.
2. ↑  „АНГЕЛОВСКИ, Тодор Петрев". *Македонска Енциклопедија*. 2018-10-23.
3. 1 2 3  *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. 2000. стр. 28. ISBN 9989-624-46-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
4. 1 2  *Личности од Македонија*. Скопје: МИ-АН. 2002. стр. 20. ISBN 9989-613-28-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)

Надворешни врски
----------------

* На денешен ден загина Тошо Даскалот
* АНГЕЛОВСКИ, Тодор Петрев Архивирано на 22 септември 2020 г.
*Девојче со гулаб  
 (Dziewczyna z gołąbkiem)*,  
 (*Алегорија на изгубена невиност*), 1790
*Портрет на Игнаци Потоцки*, 1784
**Ана Рајецка** (полски: *Anna Rajecka*; 1762, Варшава - 1832, Париз), била полска сликарка на портрети и пастелист. Таа била позната и како „Мадам Голт де Сен Жермен".

Животопис
---------

Таа била ќерка на сликарот-портретист по име Јозеф Рајецки, била израсната како штитеничка на кралот Станислав Август Понијатовски од Полска.

Прво се верувало дека таа била негова вонбрачна ќерка, а подоцна и дека е негова љубовница.

Во 1783 година, таа била запишана под негово менторство во уметничкото училиште за жени во Лувр во Париз.

Студирала со Лудвик Марто и Марчело Бакиарели во Варшава; Жан-Батист Грез и евентуално Елисабет Виге Ле Брун во Париз.

Иако подоцна станала дел од кругот околу Жан-Луј Дејвид, таа веројатно не учела од него.

Целта на полскиот крал, за нејзиното образование, била таа да се врати во Полска и да стане професор по уметност, но таа одлучи да остане во Париз по нејзиниот брак со минијатуристот, Пјер-Мари Гол де Сен Жермен во 1788 година.

Таа стана првата полска женка со свои дела претставени во Салонот Париз во 1791 година и очигледно продолжила да добива поддршка од кралот сè до 1792.

Иако испратила многу слики назад во Варшава, Бакиарели сметал дека малку од тие дела се достојни да бидат дел од Кралската колекција.

Таа го насликала опкружувањето околу полскиот кралски двор а во Париз, добила бројни порачки од локалната аристократија.

Од Париз заминала за Клермон Феран и можеби се откажала од сликарството. Податоците за овој период од нејзиниот живот се ретки, но, по многу години, таа се вратила повторно во Париз, ослепела околу 1824 година.

Наводи
------

1. ↑  Anna Rajecka Polish | 1762 - 1832
2. ↑  „Anna Rajecka 1762 - 1832". Архивирано од изворникот на 2021-04-19. Посетено на 2021-04-19.
3. ↑  Anna Rajecka urodziła się prawdopodobnie w Warszawie
4. ↑  Anna Rajecka was one of the first women to become a recognized painter[*мртва врска*]

Надворешни врески
-----------------

* 

* Ана Рајецка на Ризницата ?
**Укинувањето на Прусија** се случило на 25 февруари 1947 година преку декрет на Сојузничкиот контролен совет, раководното тело на  Втората светска војна окупирана Германија и Австрија. Образложението било дека со отстранување на државата која била во центарот на германскиот милитаризам и реакцијата, ќе биде полесно да се зачува мирот и Германија да се развива демократски.

Прусија за време на Вајмарската РепубликаПрусија за време на Вајмарската Република
Прусија со векови била голема сила во северно-средна Европа, со седиште околу градовите Берлин и Кенигсберг, и станала особено важна во текот на 18 и 19 век. По победата во Австро-пруската војна, Прусија станала движечка сила во создавањето на Германската империја со исклучок на Австрија (Клајндојче Рајх), а во 1871 година кралот на Прусија станал германски император.

По Првата светска војна, новата Слободна држава Прусија претрпела најголем дел од територијалните загуби на Германија, но остана доминантна држава на Вајмарската Република. Дури и пред доаѓањето на Хитлер на власт, пруската влада беше ефективно укината со Preußenschlag од 1932 година. Унијата.

Прусија била официјално укината со Законот бр. 46, одобрен од сојузничките окупациски власти, во 1947 г..

Ова доведе до распуштање на Пруската академија за уметности во 1954 година. Во 1972 година, Пруската академија на науките била преименувана. Беше укината и заменета со Берлин-Бранденбуршката академија на науките и хуманистичките науки во 1992 година како дел од процесот на германско обединување.

Наводи
------

1. ↑  The End of Prussia
2. ↑  The kingdom from 1815 to 1918

Надворешни врски
----------------

* Text of the Document
* Text of the Document (на германски)
Ротквички.
**Ротквичката** или **’рдоквата** (*Raphanus sativus* var. *radicula*) е едногодишно растение од фамилијата зелкоцветни, нашироко одгледувано како коренеста зеленчукова култура. Потекнува од Средна Азија. Се одгледува како зеленчукова култура од пред околу 1000 години во Кина, Јапонија, Египет, Рим и Грција. Оформени се две групи на сорти - европска и кинеска.

Огледување на ротквица под пластеник
Ротквичката е ладноиздржливо и светлољубиво растение со кус вегетациски период. Коренот е ситен со овална, конусовидна или цилиндрична форма. Неговата боја варира од розова до црвена и виолетова или од комбинација од овие бои. Месото во свежа состојба е бело, сочно, кревко и густо. Кога е нападнато од црви се појавуваат вишново-црвени нишковидни дамки.

Ротквичките се богати со ензими, минерални соли и витамини. Содржат етерично масло кое ја засилува секрецијата на дигестивните жлезди. Се консумира во свежа состојба, при што најшироко се користи при подготовката на свежи зеленчукови салати. Не се погодни за топлинска обработка, бидејќи месото се претвора во каша и ги губи квалитетот на вкус.

Оваа култура успешно се одгледува како на отворено, така и во оранжериски услови. Во Македонија масовно се одгледува во доцна есен и рано напролет. Корењата се готови за откопување за околу 25-30 дена по никнувањето на растението.

Наводи
------

1. ↑  Дигитален речник на македонскиот јазик
|  |
| --- |
| Дел одсеријата |
| „Будизам" |
|  |
| Историја
* Хронологија
* Гаутама Буда

* Собори
 |
| * Дарма
* поими

* Четири благородни вистини

* Пет збирови
* непостојаност

* страдање
* несепство

* условен постанок

* среден пат
* ништожество
* карма

* преродба
* самсара
* космологија
 |
| Постапувања
* Три скапоцености

* добродетел
* совршенства
* медитација

* внимателност
* мудрост

* сомилост
 |
| Нирвана
* Четири фази
* архат

* буда
* бодисатва
 |
| Школи
* теравада
* палиски
* махајана

* хинајана
* кинески
* ваѓрајана

* тибетски
* навајана
 |
| * Икона за портал Портал: „Будизам"
 |
| * п
* р
* у
 |

**Јогачара** е идеалистичка школа на махајанскиот будизмот. Го отфрла целосниот реализам на будизмот тхеравада и практичниот реализам на школата мадјамика, со што претпочита посложена позиција во која реалноста осознаена од човекот не постои, туку само изгледа дека го прави тоа со доблеста на способноста на умот да осознава форми на континуитет и присутност.

Историја
--------

Јогакарата се појавила во Индија околу II век, а била претставена во Кина во VII век од страна на уанзанг. Била пренесена во Јапонија во средината на VII век како хосо.

Наводи
------

1. ↑  *Британика*
Човечка јајце-клетка. Zona pellucida се гледа како тенок безбоен појас опколен со клетките на corona radiata.
**Јајце-клетка** — женската гамета (женска полова клетка). Се среќава кај животните и кај семените растенија.

Кај конечната оформената јајце-клетка се разликуваат: јадро (кое сега се нарекува *Vesicula germinata*), клеточна мембрана (која се нарекува *Zona pellucida*) и јадренце (*Macula germinativa*). Околу јајце-клетката има слој од фоликуларни клетки, наречен *corona radiata*.

Диференцијацијата на женските гамети кај цицачите се одвива во специјални јајчни фоликули во јајчникот. Секој ваков фоликул се состои од само една јајце-клетка опкружена со голем број на фоликуларни клетки. Во текот на оогенезата, јајчните фоликули минуваат низ неколку развојни фази (или етапи): примарен фоликул, секундарен фоликул, терциерен фоликул, жолто тело и бело тело.

Постојат три основни типови на животински јајце-клетки, кои се разликуваат по количината на жолток (односно вителус) и начинот на неговата распореденост во цитоплазмата на јајце-клетката:

* *Изолециталните јајце-клетки* имаат малку жолток, дифузно распореден низ цитоплазмата.
* *Телолециталните јајце-клетки* имаат многу повеќе жолток кој е концентриран во еден регион од цитоплазмата (помал или поголем).
* *Центролециталните јајце-клетки* имаат релативно голема количина на жолток кој е распореден во централниот дел од цитоплазмата.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85096271
* GND: 4151658-8
* BNF: cb12471072p (податоци)
* NDL: 00569288
* NKC: ph135096

 |

 |
Статуа на Карура од VIII век од храмот Кофукуџи, Нара
**Карура** (јапонски: 迦楼羅) — божествено суштество со човечки труп и птичја глава во јапонската будистичка митологија. Името е транслитерација на името на хиндуистичкото птичјо божество Гаруда. Се вели дека Карура е огромна, дише оган, и се храни со змејови и змии, исто како што Гаруда се јавува како проклетството на Нага. Само змеј што поседува будистички талисман, или оној што се преобратил во будистичкото учење, може да избега неповреден од Карура. Се тврди дека нејзиното живеалиште ѝ е Шумисен или планината Меру.

Наводи
------

1. ↑  Shinchosha (1985). 新潮世界美術事典 [*Shincho Encyclopedia of World Art*]. Shinchosha. ISBN 4-10-730206-7.
2. ↑  Shinmura, Izuru (1976). 広辞苑 [*Kōjien*]. Iwanami.. Japanese dictionary, 2nd revised edition

Надворешни врски
----------------

* Карура на Ризницата ?
**Македонската еспорт федерација** (**МЕСФ**) — официјално административно и контролорно тело за еспорт во Македонија, кое ги раководи националните еспорт репрезентации, клубови, лиги и купови. Федерацијата е одговорна за организирање на домашни и меѓународни турнири во еспорт.

Структура
---------

Македонската еспорт федерација е федерација основана според законите во Македонија и според актите на европската и меѓународната федерација. Федерацијата била основана како единствено здружение на еспорт клубови, судии, контролории и тренери. Во федерацијата членуваат сите регистрирани еспорт клубови од Македонија.

Врховното тело на федерацијата е Собрание на МЕСФ и Управен одбор.

Официјални клубови
------------------

| Назив | Град |
| --- | --- |
| АРЕНА Еспорт (Arena Esports) | Скопје |
| БЛЕЈД Еспорт (BLADE Esports) | Скопје |
| Воид Еспорт (Void Esports) | Струга |
| КРАЈЗИС Еспорт (Crysis Esports) | Скопје |
| КОМПЕТИТИВ Еспорт (Trazed Gaming) | Тетово |
| ЛЕВЕЛ Еспорт (LEVEL Esports) | Струмица |

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница на МЕСФ
**Сперма** (грчки: σπέρμα, што значи "семе") — поим кој се однесува на машките полови клетки. Во типологијата на сексуалната репродукција, со поимите анисогамија (anisogamy) и оогамија (oogamy) е означена разликата во големината на гаметите, при што помалата се нарекува "машка" или сперматозоидна клетка.

Човечка сперма
--------------

Човечката сперматозоидна клетка е т.н. хаплоид (haploid), при што нејзините 23 хромозоми можат да се придружат на 23-те хромозоми на женската јајце-клетка и да формираат т.н. диплоид (diploid) клетка.

Сперматозоидните клетки не можат да се делат и имаат ограничен животен век, но по соединувањето со јајце-клетките, за време на оплодувањето, се создава зигот кој има потенцијал да се развие во нов организам.

Во последните неколку години научниците во светот ја истражуваат можноста за добивање сперматозоиди од ембрионалните матични клетки.

Сперма кај животните
--------------------

Сперматозоидите кај животните се произведени преку сперматогенеза во внатрешноста на машките гонади (тестиси) преку мејозна делба. Сперматозоидните клетки на цицачите можат да живеат до 3 дена внатре во женскиот репродуктивен систем.

Сперма кај растителни видови
----------------------------

Сперматозоидните клетки во алгите и кај многу растителни гаметофити се произведуваат во машките гаметангии - антеридии (antheridia) преку митозна делба. Кај цветните растенија, сперматозоидните јадра се наоѓаат во поленот.

Надворешни врски
----------------

* Научниците создадоа вештачка сперма Архивирано на 9 јули 2010 г.

Извори
------

1. ↑  „Сперматозоиди од матични клетки". Архивирано од изворникот на 2010-02-21. Посетено на 2009-11-15.
**Свети Никола и Свети Елевтериј Томанов** (грчки: *Άγιος Νικόλαος και Άγιος Ελευθέριος Άρχοντος Θωμανού*) — црква во градот Костур, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.

Местоположба
------------

Поглед на источниот ѕид
Црквата припаѓа на Елеуската парохија.

Историја
--------

Црквата е изградена во XVII век. Внатре е зачуван вреден живопис од 1637 година, дело на зографот Никола од Линотопи. Забележително, зачуван е потписот на уметникот: „ΧΕΙΡ ΔΕ ΙΠΑΡΧΗ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΚ ΧΩΡΑΣ ΛΙΝΟΤΟΠΙ".

Во 1924 г. црквата е прогласена споменик на културата.

Архитектура
-----------

Првичната форма на црквата била еднокорабна базилика со дрвен покрив и припрата на северниот ѕид. Сегашната форма е променета со изградбата на купола, а оригиналната градба е зачувана само на западниот и северниот ѕид.

* **Фрески од 1637 г.**
* Вовед на БогородицаВовед на Богородица
* Св. МинаСв. Мина
* Св. Архангел МихаилСв. Архангел Михаил
* Св. Константин и ЕленаСв. Константин и Елена

Наводи
------

1. 1 2 3  Δόικος, Νίκος & Γιάννης Σίσιου & Δημήτριος Τσουρτσούλας (1995). *Καστοριανά Μνημεία: Μακεδονική Κληρονομιά*. Χρωμογραφή. стр. 118.
2. ↑  „ΠΔ 3-11-1924 - ΦΕΚ 279/Α/6-11-1924". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2023-01-23.
**Windows 7** е четвртата последната верзија на оперативниот систем Microsoft Windows, најпопуларен производ на американската корпорација Microsoft и член на семејството Windows NT оперативни системи. Windows 7 е пуштен до произведувачите на хардвер и софтвер во САД и Канада на 22 јули 2009, со што беше објавен и конечниот датум (22 октомври 2009) за официјално пуштање во продажба на новиот оперативен систем. Исто така истиот датум се планира и за пуштање во продажба и на неговиот "колега" Windows Server 2008 R2 кој е наменет за опслужувачи.
Објавен е и конечниот датум (1 јули 2011) за пуштање во продажба и на последната верзија од Windows заснована од овој оперативен систем, право Windows Embedded POSReady 7. За разлика од својот претходник Windows Vista која внесе голем број на новости, Windows 7 има намера повеќе да се фокусира на компатибилноста, односно да биде компатибилен со што е можно повеќе хардвер и програми. Ново за овој оперативен систем е multi-touch технологијата, а исто така редизајнирана е и старт лентата. Windows 7 беше и останува оперативен систем за лични сметачи, лап-топи, таблет лични сметачи и медија центар компјутери, а беше заменет со Windows 8 во јануари 2013.

Особености
----------

Windows 7 вклучува голем број на нови функции како што се технологијата за допир и препознавање на ракопис, поддршка за препознавање на виртуелни тврди дискови, подобрени перформанси на повеќе јадрените обработувачи. Нова верзија на Media Center, нов калкулатор со нови и подобрени функции.
Многу нови нешта се додадени во контролниот панел. Windows Security Center е преименуван во Windows Action Center.
Старт лентата има претрпено најголеми визуелни измени.

Новата старт лента.
Исто така има нови верзии на Windows Media Player и тоа со верзија 12 и Interent Explorer со верзија 8. Исто така за разлика од Vista корисниците ќе можат да оневозможат голем број на функции од Windows-от, најзначајно е тоа што корисниците сега ќе можат да го оневозможат Interenet Explorer односно да го нема во нивниот систем. 
Windows 7 вклучува и 13 нови шеми на звуци и тоа: Afternoon, Calligraphy, Characters, Cityscape, Delta, Festival, Garden, Heritage, Landscape, Quirky, Raga, Savanna, и Sonata. 
Нова верзија на Windows Virtual PC е достапна и е достапен Windows XP модот, односно корисниците да можат да користат и Windows XP на истиот компјутер додека е вклучен самиот Windows 7.

Хардверски побарувања
---------------------


Минимални хардверски побарувања за Windows 7| Архитектура | **32-bit** | **64-bit** |
| Брзина на обработувачот | 1 GHz processor |
| Рам меморија | 1 GB рам меморија | 2 GB рам меморија |
| Графичка картичка | Поддршка за DirectX 9 со 128 мегабајти графичка меморија (за Windows Aero темата) |
| Слободно место на тврдиот диск | 16 гигабајти слободни место | 20 гигабајти слободни место |
| Оптички драјв | DVD драјв |

Надворешни врски
----------------

* Engineering Windows 7 (E7) MSDN Blog

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Windows 7" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 7663359-7
* BNF: cb16152935t (податоци)

 |

 |
А-90 Орлјонок
Екраноплан Тунгус
**Екраноплан** — превозно средство кое одржува висина многу близу до површината на земјата. При тоа му помага воздушната дупка со висок притисок создаден од аеродинамичко пресретнување меѓу крилата и површината на земјата. Оваа појава се нарекува екрански ефект. Екранопланот претставува нешто помеѓу авион и лебдилка (ховеркрафт). Интернационалната Организација за Морепловство го смета екранопланот за брод. Екранопланот го користи екранскиот ефект за летање, па неговата висина зависи од должината на неговите крилја. Екранопланот денес се користи и за цивилни и за воени операции.

Историја
--------

Екранопланот потекнува од Советскиот Сојуз. СССР ги дизајнирале овие возила во 60-тите години од минатиот век. СССР дизајнирале повеќе видови екраноплани. Тие се покажале успешни па нивното понатамошно производство било одобрено од Никита Хрушчов, водачот на СССР. Ова донело до развој на најбрзиот и најголемиот екраноплан изграден, т.н. „Касписко морско чудовиште". Кога сателитите на САД внимавале на Каспиското Море и го виделе екранопланот, биле изненадени од брзината и дизајнот на овие возила, бидејќи тие воопшто не знаеле за нив.

Руската програма за екраноплани продолжила со серијата А-90 Орлјонок, кој тежел 125 тона. А-90 биле користени од страна на Советската Морнарица од 1979 до 1992. Во 1987, нов вид на екраноплан „Лун" бил изграден. Тој служел како лансирач на ракети.

Овие возила развиени од СССР како многу брзи транспортни возила и ги пробувале на Каспиското Море и Црното Море. Имале способност да полетат со 544 тони товар. Тие биле одобрени од советскиот министер за одбрана Дмитри Устинов. Околу 120 екраноплани од класата А-90 требале да влезат во употреба во Морнарицата на СССР. Откако умрел Устинов во 1985, екранопланот бил изваден од употреба и само три биле направени од класата А-90.

„Касписко морско чудовиште" и „Лун"
-----------------------------------

Екранопланот „КМ" т.н. „Касписко морско чудовиште" е најголемиот изграден екраноплан. Тој бил подолг од 100 метри, тежел околу 540 тони кога бил натоварен и можел да патува побрзо од 400 километри на час, неколку метри над површината на земјата.

„Лун" бил сличен на „Касписко морско чудовиште". Тој бил побрз и можел да подигне повеќе товар. Можел да равие брзина до 550 км/ч и можел да се подигне се 1000 тони тежина. Тој не бил долго време во употреба, влегол во 1987 година, при крајот на СССР.

Поврзано
--------

* Екрански ефект
* Лебдилка

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Екраноплан" на Ризницата ? |

* ОАО «ЦКБ по СПК им. Р. Е. Алексеева» — Центральное конструкторское бюро по судам на подводных крыльях им. Р. Е. Алексеева
* The WIG page(англиски)
* Экраноплан «СКАТ» Архивирано на 21 јули 2013 г.
* Звезда и смерть Ростислава Алексеева
* Поезд-экраноплан (видео)
* ЗАО «АТТК» Проекты экранопланов Архивирано на 26 март 2010 г.
* Производителот екраноплана Тунгус
Тами Рахр, Кајуга уметник
**Кајуга** (кај. *Guyohkohnyo* или *народот од големото мочуриште*) е група на американски староседелци во Северна Америка. Тие се едни од петте народи на Ирокеската лига. Оригинална татковина им е регионот на Прстестите езера околу Кајуганското езеро во американската сојузна држава Њујорк, помеѓу нивните сродни народи Онондага и Сенека. Ги има нешто повеќе од 86.000.

Поврзано
--------

* Кајуга јазик

Надворешни врски
----------------

* Cayuga Nation Архивирано на 16 ноември 2006 г.
* How the Sullivan-Clinton Campaign Dispossessed the Cayuga

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Ирокеска конфедерација |
| --- |
|  |
| Народи | Сенека **·**  Кајузи **·**  Онондази **·**  Онајди **·**  Мохавци **·**  Тускарори | Знамето на ирокеската конфедерацијаЗнамето на ирокеската конфедерација |
|  |
| Теми | Економија **·**  Јазици **·**  Митологија **·**  Гајанашагова **·**  Миротворецот |

 |
Граѓанска лебдалка за превоз на луѓе и автомобили (*BHC SR-N4*)
**Лебдалка** (англиски: *hovercraft*) — возило што може да се движи на воздушно перниче со голема брзина над рамни површини како што се водни тела, мраз и мочуришта. Воздушното перниче е слој од воздух под постојан притисок под возилото. При движење, садот речиси не ја допира површината по која се движи. Отсуството на триење со површината ја намалува отпорноста на движење. Висината на воздушното перниче одредува колку големи пречки или бранови возилото може да движи. Садовите обично имаат неколку посебни мотори. Еден или повеќе мотори вбризгуваат воздух во перничето и го одржуваат потребниот притисок. Други мотори се користат за придвижување на возилото во саканата хоризонтална насока, туркајќи го воздухот наназад и придвижувајќи го садот напред. Некои модели на бродови користат еден мотор, делејќи го протокот на воздух на два. Денес суштествуваат лебдалки со зафатнина од над 150 тона.

Наводи
------

1. ↑  „What is a Hovercraft?". *www.twinkl.com*. Посетено на 2023-05-12.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Лебдилка" на Ризницата ? |

* Лебдилка на Curlie (англиски)
**Попара** -здробен сув леб попарен со врела вода, масло, млеко, чај и др.

Покрај во Македонија, попарата се среќава и во Бугарија, Србија, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Грција и Турција. Ретко се става на куќната трпеза – кога ќе остане доста сув леб и истата се смета за сиромашно јадење. 

Традиционално се подготвува од сув леб (од неколку дена) кој се потопува со некоја течност, најчесто топла, но може и ладна, на пример јогурт. Во зависност од вкусот попарата може да биде слатка или солена, па соодветно се додава џем, мед, шеќер или сирење, маст. Подготовката на ова јадење е многу брза и едноставна.

Сè повеќе се појавуваат рецепти кои ја видоизменуваат попарата вклучувајќи дополнителни состојки за истата да биде попривлечна.

Попара со сирење

Наводи
------

1. ↑  Попара  на Дигиталниот речник на македонскиот јазик
2. ↑  Пита-попара[*мртва врска*] на семрежното место на Моирецепти
***Floruit*** (скратено **fl.** или повремено **flor.** од латинскиот „**процветал**") — датум или раздобје во кое се знаело дека некое лице е живо или активно. На англиски, нескратениот збор може да се користи и како именка што означува време кога некој бил на врвот на својата активност, кога *цветал*.

Поимот често се користи во историјата на уметноста кога се датира со кариерата на уметникот. Во овој контекст се подразбира раздобјето на уметничка активност на поединецот.

Во некои случаи, може да се замени со зборовите „активен помеѓу [датум] и [датум]", во зависност од контекстот и ако просторот или стилот дозволува.

Наводи
------

1. 1 2   [2021-01-29 2021-01-29] Проверете ја вредноста `|archiveurl=` (help). Архивирано од изворникот на. Проверете ги датумските вредности во: `|archivedate=` (help); Отсутно или празно `|title=` (help)
2. ↑  Johnson, W. McAllister (1990), *Art History: Its Use and Abuse*, University of Toronto Press, стр. 307, ISBN 0-86516-423-1, Посетено на 1 June 2010