Хадсон Стак и Хари Карстенс — водачи на првото успешно искачување на Денали во 1913 г.
**Денали** (којуконски: *Denali* = „Висока"); до 2015 г. **Макинли** (англиски: *Mount McKinley*) — највисока планина во Северна Америка, чиј врв е на надморска височина од 6.168 м и има најголема самостојна висина (од основата до врвот) од сите планини што се издигаат исклучиво над морското ниво. Планината го зазема третото место по истакнатост во светот, по Монт Еверест и Аконкагва. Сместена е во Алјаскиот Венец, во внатрешноста на сојузната држава Алјаска и претстаува главна знаменитост на Националниот парк Денали. Називот „Макинли" го носела во чест на Вилијам Макинли — претседател на САД од 1897 до 1901 г.

Првиот Европеец што ја забележал планината е Џорџ Ванкувер во 1794 г. Во 1903 г. е направен првиот обид за нејзино искачување, но завршил неуспешно. Првото потврдено освојување го напаравиле Хадсон Стак, Хари Карстенс, Волтер Харпер и Роберт Тејтум во 1913 г.

Геологија и особености
----------------------

Планината е гранитен плутон која се издигнала поради тектонски притисок од Тихоокеанската и Северноамериканската Плоча, истовремено одронувајќи таложен материјал над и околу планината. Силите што ја создале планината предизвикале и многубројни силни земјотреси во Алјаска и на Алеутските Острови. Денес Тихоокеанската Плоча е сеизмички активна под планината.

Поглед на јужната страна на планината
Со висина од 6.168 м, Денали е највисока планина во Северна Америка и се издига 5.500 м. над основата, што значи дека е највисока во светот сметајќи од подножјето. Се издига од накосена рамница на надморска височина од 300-900 м, што значи дека висината ѝ се разликува во зависност од местото на набљудување (во опсег од 0-1000 м). (Од друга страна, Монт Еверест се издига од Тибетската Висорамнина, што значи дека почнува од многу повисоко — 4.200 м до 5.200 м, па затоа Монт Еверест е самостојно висок само 3.700 до 4.700 м. наспроти самостојните 5.500 м на Денали Сепак, Денали има само половина од самостојната висина на вулканот Мауна Кеја (10.020 м), но голем дел од планината е под вода.

### Врвови и ледници

Денали има два поважни врва: Јужниот (повисокиот) и Северниот, на н.в. од 5.934 м и топографска истакнатост од околу 387 м. Северниот понекогаш се смета за посебен, но ретко се искачува, освен од северниот приод.

По страните на планината се протегаат пет поголеми ледници: Питерс (северозападна страна), Малдроу (североисточна), Тралејка (источна), Рут (југоисточна) и Кахилтна (југозападна).

Искачување
----------

Планината денес редовно се искачува. Во 2003 г. до врвот успешно стигнале 58% од планинарите, со вкупно 100 жртви за период од еден век. Највеќето планинари се искачуваат преку Западниот Потпорник, пронајдена во 1951 г. од истражувачот Бредфорд Вошберн, по внимателни и опширни анализи на авионски снимки. Искачувањето трае 2-4 недели.

Околни планини
--------------

Источната страна на Денали гледана од Националниот парк Денали
Во околината на Денали се наоѓаат следниве планини:

* Форакер
* Силвертрон
* Хантер
* Хантингтон
* Дики
* Лосов Заб (Мусес Тут)

Поврзано
--------

* Логан (планина)
* Алјаски Венец
* Список на планини во САД
* Национален парк Денали

Наводи
------

1. ↑  Херц, Натаниел (11 септември 2013). „Со новиот премер, надморската височина на Макинли се намалува за 80 стапки (24,4 м)". *Anchorage Daily News*. Архивирано од изворникот на 2013-09-12. Посетено на 11 септември 2013. (англиски)
2. ↑  „Денали, Алјаска". Peakbagger.com. Посетено на 2010-02-01. (англиски)
3. ↑  „Senate Report 113-93 - Designation of Denali in the State of Alaska". U.S. Government Publishing Office. 2013-09-10. Посетено на 2015-08-31.
4. 1 2  Helman, Adam (2005). *The Finest Peaks: Prominence and Other Mountain Measures*. Trafford. стр. 9. ISBN 1412236649.
5. 1 2  Roberts, David (2007). „The Geography of Brad Washburn (1910-2007)". *National Geographic Adventure*. Посетено на 2013-03-04.
6. 1 2  Бриз, П. (мај 2003). „Гео-ЧПП бр. 1 — Општи геолошки особености" (PDF). Служба за национални паркови на САД. Посетено на 2013-03-17. (англиски)
7. ↑  Хенсон, Роџер А. „земјотресно и сеизмичко набљудување на Националниот парк Денали" (PDF). Служба за национални паркови на САД. стр. 23–25. Посетено на 2013-03-17. (англиски)
8. ↑  Кларк, Лисл (2000). „NOVA: Преживување на Денали — Мисија". *NOVA*. Public Broadcasting Corporation. Посетено на 2007-06-07.
9. ↑  *Mount Everest* (Map). 1:50.000. Картографија: Bradford Washburn. 1991. ISBN 3-85515-105-9. Изготвена за Научниот музеј во Бостон, Швајцарскиот фонд за алпски истражувања и Националното географско друштво
10. ↑  „Планини: Највисоки точки ан Земјата". National Geographic. Посетено на 2013-03-17. (англиски)
11. ↑  „Mount McKinley-North Peak, Alaska". Peakbagger.com. Посетено на 2013-03-18. (англиски)
12. ↑  „Национален парк Денали". AreaParks. Архивирано од изворникот на 2013-04-10. Посетено на 2013-03-18. (англиски)
13. ↑  „Национален парк Денали". PlanetWare. Посетено на 2013-03-18. (англиски)
14. ↑  Гликман, Џо (24 август 2003). „Човекот против Големата". *New York Times*. Посетено на 2010-09-25. (англиски)

* Beckey, Fred (1993). *Mount McKinley: Icy Crown of North America*. The Mountaineers Books. ISBN 0-89886-646-4.
* Coombs, Colby; Washburn, Bradford (1997). *Denali's West Buttress: A Climber's Guide to Mount McKinley's Classic Route*. Seattle: The Mountaineers Books. ISBN 978-0-89886-516-5. Посетено на 2013-02-16.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Денали" на Ризницата ? |

* Денали — SummitPost (англиски)
* Хронологија на искачувањата на Денали — Служба за национални паркови на САД (англиски) Архивирано на 16 јули 2007 на WebCite
* 

* *Искачувањето на Денали (Макинли)* на Проектот „Гутенберг"

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Седум врвови |
| --- |
|  |
| Азија | 
* Еверест (8.848 м)

 |
|  |
| Јужна Америка | 
* Аконкагва (6.962 м)

 |
|  |
| Северна Америка | 
* Денали (6.198 м)

 |
|  |
| Африка | 
* Килиманџаро (5.893 м)

 |
|  |
| Европа | 
* Елбрус (5.642 м) или Монблан (4.810 м)

 |
|  |
| Антарктик | 
* Винсон (4.892 м)

 |
|  |
| Океанија | 
* Пунчак Џаја (4.884 м) или Вилхелм (4.509 м)

 |
|  |
| Австралија | Кошќушко (2.228 м) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 241195889
* LCCN: sh85082617
* GND: 4408388-9
* NKC: ge407610

 |

 |