recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 492 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **492** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 492 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 512 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **512** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 512 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 514 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **514** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 514 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 495 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **495** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 495 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Погром** — масовно насилство врз малцински етнички, верски или општествени групи, најчесто иницирано или контролирано од власта или пак проследено со нејзина пасивност.

Историјат
---------

Изразот „погром" влегол во поширока употреба по немирите во Русија, во текот на 1881 и 1882 година, кога овој збор станал популарен во земјите од западната полутопка. Според Оксфордскиот речник на англискиот јазик, зборот „погром" за првпат бил употребен во лондонскиот весник „Тајмс", во бројот од 17 март 1882 година.

Иако зборот се употребува за насилство против која и да било група, често се користи за да ги означи облиците на насилство насочени кон Евреите, кои во повеќе наврати биле жртва на погроми. На пример, за време на Козачкото востание во Украина од 1648 година, Евреите биле посочени како агенти на полските феудалци; Во текот на 19 и XX век се случиле низа погроми во полските погранични области со Австрија, Германија и со Русија. Во јуни 1941 година, во местото Једвабне, во Полска, се случил погром во кој биле убиени меѓу 340 и 1.600 Евреи (според полските извори и според неофицијалните проценки, соодветно); последниот погром во Полска се случил во Келце, во 1946 година, кога во нападот на Центарот на еврејската заедница, инициран од полските комунистички вооружени сили, а спроведен од месното население, биле убиени меѓу 38 и 42 Евреи.

Наводи
------

1. 1 2  Тадеуш Слобоѓанек, „Нашиот клас". Скопје: Н.У. Театар за деца и младинци – Скопје, Младинска сцена.
Локација: Јеншепинг, Шведска.

Координати: 57°46′ на север и 14′08″ на исток.

Стадион Стадспарксвален
Сопственост: Општина Јеншепинг.

Капацитет: 7.300 гледачи.

Рекорд на посетеност: Фудбалски натпревар помеѓу фудбалските тимови на Јеншепин и Малме во 1950 година.

Димензии: должина 105 метри и ширина 65 метри.

Изградба: 1902 година.

Свечено отворање: 1902 година.

Историја

Стадспарксвален, локално понекогаш наречен Вален, е класичен спортски објект сместен во Јеншепинг, Шведска.

Стадспарксвален бил инаугуриран во 1902 година и се наоѓа во градскиот парк Јеншепинг, на врвот на планината сместена западно од градот. Функционира како домашен терен за фудбалскиот клуб Јеншепинг Седра ИФ. ИК Торд, исто така, ги играл своите домашни натпревари овде во текот на некои сезони. До 1981 година се користел и за атлетски настани. Јеншепинг Седра ИФ има одиграно 10 сезони во шведскиот Алсвенскан во Стадспарксвален. Женската фудбалска репрезентација на Шведска одиграла трипати на теренот, првпат во 1985 година против Белгија.

За време на 100-годишнината на Шведската спортска конфедерација во 2003 година, Стадспарксвален бил назначен како едно од 100-те спортски историски места во Шведска.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 523 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **523** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 523 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Координати: 31°45′4.20″N 35°11′26.22″E﻿ / ﻿31.7511667° СГШ; 35.1906167° ИГД﻿ / 31.7511667; 35.1906167

**Стадионот Теди** (хебрејски: אצטדיון טדי‎, *Itztadion Teddy*) е стадион кој се наоѓа во Ерусалим, Израел, поточно на Булевар 404. Наречен е по поранешниот градоначалник на Ерусалим Теди Колек (1911–2007), кој бил еден од главните потикнувачи за изградба на оваа арена.

Овој стадион моментално го користат фудбалските клубови од Ерусалим, Беитар Ерусалим и Хапоел Ерусалим.

Во прво време, стадионот имал сместивост од 12 000 гледачи, но со неговата реконструкција во 1997 година, сместивоста се зголемилa на 21 600 гледачи.
Локација: Ескилстуна, Шведска.

Стадион Тунавален
Координати: 59°22′ на север и 16′29″ на исток.

Сопственик: Општина Ескилстуна.

Капацитет: 7.800 гледачи.

Свечено отворање: 1924 година.

Реконструкција: 2002 година.

Корисници: Фудбалските клубови Ескилстуна Сити ФК, ИФК Ескилстуна, Ескилстуна Јунајтед ДФФ и АФЦ Ескилстуна од 1917 година.

Тунавален е стадион со повеќе намени во Ескилстуна, Шведска. Во моментов најчесто се користи за фудбалски натпревари.

Оригиналниот стадион бил едно од местата за Светското првенство во фудбал во 1958 година. Тоа било и место за повторување на шведското финале на бенди во 1954 година. Капацитетот бил 22.000 гледачи.

Во 2002 година била изградена нова арена. Ова е домашен терен за фудбалските тимови АФЦ Ескилстуна и Ескилстуна Сити.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 501 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **501** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 501 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Стадионот во 2009
**Стадионот Дан Палтинишану** (романски: *Stadionul Dan Păltinișanu*) бил повеќенаменски стадион во Темишвар, Романија. Тој беше вториот по големина стадион во Романија, со капацитет од 32.972 седишта. До неговото затворање во 2022 година, најчесто се користел за фудбалски натпревари од локалниот тим, SSU Politehnica Timișoara. Стадионот го добил името по фудбалерот Дан Палтинишану (1951–1995) кој играл 10 сезони во ФК Политехника Темишвар. Стадионот се урнал за изградба на нова арена со 30.000 седишта.

Историја
--------

Стадионот бил официјално отворен на 1 мај 1963 година, а потоа бил именуван на 1 мај. Изградбата на стадионот ја направиле работниците од градските фабрики. Неговата структура била слична на онаа што се користела за изградба на повеќето романски стадиони од тоа време, односно набиена земја. Ова конструктивно решение се покажало како крајно проблематично, бидејќи набивањето на земјата со текот на времето довело до влошување на стадионот. Оригиналниот капацитет бил 40.000 на клупи, но во 2005 година, кога беа поставени пластичните седишта, капацитетот бил намален на 32.972. Системот за рефлектор, со густина од 1.456 lx, бил отворен во 2003 година, на натпреварот против Петролул Плоешти. По две генерални реновирања, во 2002 и 2008 година, местото можело да биде домаќин на натпревари од Лигата на шампионите на УЕФА. Тоа бил објект со четири ѕвезди со сите капацитети потребни за тимот, интернет за прес-салата, 30 камери за видео надзор, електрично загреан терен, автоматизиран систем за наводнување и модерен резултат.

Закупец бил и романската фудбалска репрезентација. Првиот натпревар што го одиграла репрезентацијата на Дан Палтинишану во март 1983 година против Југославија. Оттогаш се одиграале уште шест натпревари, последниот во март 2010 година против Израел.

Конечно бил затворен на 25 февруари 2022 година, бидејќи повеќе не ги исполнувал стандардите за квалитет. Последниот настан на стадионот бил натпревар од Лига 2 помеѓу Поли Темишвар и Петролул Плоешти за време на кој рефлекторот двапати се затемнил и на тој начин градскиот тим загуби на „зелената маса".

Поврзано
--------

* Список на фудбалски стадиони во Романија
Палеогеографски глобус на норвешки јазик, направен за употреба на Википедија со софтверот PowerPoint.
**Стенскиот период** (од грчкиот στενός (stenós), што значи "тесен") е последниот геолошки период во мезопротерозоичната ера и траеел од 1200 година до 1000 година (пред милиони години). Наместо да се заснова на стратиграфија, овие датуми се дефинирани хронометриски. Името произлегува од тесни полиметаморфни појаси формирани во текот на овој период.

Претходна еектациски период и проследена со неопротерозоичната ера.

Supercontinent Rodinia собрани за време на Стенјан. Тоа ќе трае во периодот Тониан.

Овој период вклучува формирање на Keweenawan Rift на околу 1100 година.

Поврзано
--------

* Boring Billion — Предлошка:Template parameter value — Предлошка:Template parameter value
* Riphean (stage) — Предлошка:Template parameter value — Предлошка:Template parameter value

Белешки
-------

1. ↑  „Organic geochemical study of mineralization in the Keweenawan Nonesuch Formation at White Pine, Michigan" (PDF). University of Michigan. Посетено на 28 September 2011.

Наводи
------

* „Stenian Period". *GeoWhen Database*. Архивирано од изворникот на May 12, 2006. Посетено на January 5, 2006.
* James G. Ogg (2004). „Status on Divisions of the International Geologic Time Scale". *Lethaia*. **37** (2): 183–199. doi:10.1080/00241160410006492.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 509 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **509** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 509 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Стадион Ренато Дал'Ара** е повеќенаменски стадион во Болоња, Италија. На него својте домашни натпревари ги игра фудбалската екипа ФК Болоња 1909.

Стадионот е со сместивост од 38,279 седечки места. Изграден е во 1925 година, а официјално отворен две години подоцна. Името го добил по Ренато Дал'Ара, поранешниот претседател на Болоња во триесеттите години на 20 век. Последен пат стадионот бил реновиран во 2015 година.

Стадионот Ренато Дал'Ара бил домаќин и на натпревари на две светски првенства во 1934 и 1990 година.

Надворешни врски
----------------

* World Stadiums Article
* Stadium Guide Article
* Stadium Journey Article Архивирано на 13 април 2019 г.
**Стенфордска енциклопедија на филозофијата** (англиски: *Stanford Encyclopedia of Philosophy* или *SEP*) — слободна семрежна енциклопедија на филозофијата одржувана од Стенфордскиот универзитет од Стенфорд, Калифорнија, САД. Енциклопедијата најпрвин е создадена со државни пари од Националната субвенција за хуманитарни науки (*National Endowment for the Humanities, NEH*) и Националната научна фондација (*National Science Foundation, NSF*), но подоцна бил воведен долгорочен план за задржување на слободноста на енциклопедијата кој го поддржуваат многу универзитски библиотеки и библиотечни здруженија. Овие установи дорпинесуваат според планот осмислен од енциклопедијата во соработка со здружението Коалиција за академско издаваштво и извори (*Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition, SPARC*), Меѓународната коалиција на библиотечни здруженија (*International Coalition of Library Consortia, ICOLC*) и Мрежата на југоисточни библиотеки (*Southeastern Library Network, SOLINET*), со исто финансирање од NEH. Секоја статија е напишана и одржувана од експерт на тоа поле, како професори од над 65 академски установи ширум светот. Иако е онлајн, енциклопедијата се користи со традиционалниот приод на сите енциклопедии и академски списанија за да постигне квалитет по пат на:

* стручни автори одбрани од уредници или кои се компетентни (иако не задолжително стручни) на темите во енциклопедијата; и
* рецензии.

Авторите кои придонесуваат кон енциклопедијата му одобруваат на Стенфордскиот универзитет да ги издава нивните статии, но ги задржуваат авторските права на тие статии.

Енциклопедијата е создадена во 1995 г. од страна на Едвард Н. Залта, со цел за обезбедување на динамична енциклопедија која ќе ажурира редовно, и така нема да може да застари како печатените енциклопедии. Енциклопедијата дозволува конкурентни статии на една иста тема, за да може да ги прикаже различните ставови и несогласувања помеѓу научните работници.

Поврзано
--------

* „Семрежна енциклопедија на филозофијата"
* „Раутлеџова енциклопедија на филозофијата"
* „Кембрички филозофски речник"
* Список на семрежни енциклопедии

Наводи
------

1. ↑  За авторските права — Стенфордска енциклопедија на филозофијата (англиски)

Надворешни врски
----------------

* Стенфордска енциклопедија на филозофијата (англиски)
* Википедија:Споредба со Стенфордската енциклопедија на филозофијата (англиски)
**Спазам** — ненадејна присилна контракција на мускулите, групата на мускули или шупливи органи како што се срцето.

Спазмична мускулната контракција може да биде предизвикана од многу медицински состојби, вклучувајќи дистонија. Најчесто тоа е мускулен грч кој е придружена со болка. Мускулниот грч обично е безопасни и престанува по неколку минути. Тоа обично е предизвикано од јонска нерамнотежа или преоптоварување на мускулите.

Постојат и други причини за присилни мускулни контракции и некои од нив може да предизвикаат здравствени проблеми.

Опис и причинители
------------------

Разни видови на принудна мускулна активност може да биде наведена како "спазам".

Спазамот може да биде мускулната контракција предизвикана од ненормална нервна стимулација или од абнормална активност на самите мускулите.

Серија на спазми, или постојани грчеви се нарекуваат "спазмизам".

Спазамите може да доведат до повреда на мускулите или расцепувања во тетивите и лигаментите, ако силата на спазамот ја надминува затегнувачката цврстина на сврзното ткиво. Ова може да се случи кај силна спазам или кај ослабено сврзното ткиво.

Хипертоничен мускулен спазам е состојба на хроничен прекумерен мускулен тонус (односно, напнатост на мускулот во мирување). 

Поттип на спазамот е колика. Ова е епизодна болка предизвикана од спазам на мазните мускули во одреден орган (на пример, жолчниот канал). Болката кај коликата може да предизвика гадење или повраќање.

Наводи
------

1. ↑  *Dorland's Medical Dictionary*.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Миопатии (M60–M63) |
| --- |
|  |
| 
* Рабдомиолиза
* Мускулна атрофија
* Фибромијалгија
* Мускулен спазам

 |

 |
**Стенфорд Дор школата за одржливост** (англиски: *Stanford Doerr School of Sustainability*) е академска единица насочена кон изучување на климатските промени и одржливоста при Стенфордовиот универзитет во Стенфорд, Калифорнија, САД. Школата започна со работа на 1ви септември, 2022 година и претставува една од најголемите школи во САД поврзани со проучувањето на климатските промени.

Прв декан на школата е Арун Маџумдар. Нејзиното основање беше овозможено со донации од Џон и Ен Дор (според кои школата е именувана), Џери Јанг и Акико Јамазаки и Дејвид и Анџела Фило. Донацијата од Џон и Ен Дор во вредност од 1,1 милијарди американски долари е втората најголема донација кон академска институција во САД. Стенфорд Дор школата за одржливост има добиено и неколку донации од компании кои работат со фосилни горива што предизвика револт меѓу студентите и професорите.

Наводи
------


1. ↑  „Stanford Doerr School of Sustainability". *sustainability.stanford.edu* (англиски). Посетено на 2022-09-12.
2. 1 2 3  Gelles, David (2022-05-04). „Stanford Gets $1.1 Billion for New Climate School From John Doerr". *The New York Times* (англиски). ISSN 0362-4331. Посетено на 2022-09-12.
3. 1 2  University, Stanford (2022-09-01). „Opening day for the Stanford Doerr School of Sustainability". *Stanford News* (англиски). Посетено на 2022-09-12.
4. ↑  „Foundational Launch Partners | Stanford Doerr School of Sustainability". *sustainability.stanford.edu* (англиски). Посетено на 2022-09-12.
5. ↑  „Stanford community critiques Sustainability School's acceptance of fossil fuel funds, expresses optimism for opening". *The Stanford Daily* (англиски). 2022-05-31. Посетено на 2022-09-12.
6. ↑  Andreoni, Manuela (2022-05-24). „A feud over fossil fuel money". *The New York Times* (англиски). ISSN 0362-4331. Посетено на 2022-09-12.
Соџернер Трут
**Соџернер Трут** (англиски: *Sojourner Truth*; 1797 — 1883) — американска аболистка, говорник и борец за човековите права и женските човекови права. Нејзиното вистинско име било **Изабела Баумфри** или, според други извори, **Изабела Ван Вагенер**. Родена е во ропство околу 1797 година, но таа успеала да избега во Канада во 1827 година. Во 1828 година по судски пат успеала да добие старателство за нејзиниот син со што станала првата Афроамериканкa која добила парница против белци.

Во САД се враќа во 1829 година. Откако во државата Њујорк и било укинато ропството. Десет години работела како слугинка, а потоа се приклучила на Елајџи Пирсон во уличните проповеди.

Подоцна станала говорник за аболиција и движењето за правата на жените. Веројатно најпознатиот говор и бил „зарем јас*не сум жена?" "*Ain't I a Woman?",краток, но добар коментар изговорен во 1851 на Женскиот состанок во Акрон, Охајо.

Во Мичиген се вратила во 1867 година. Умрела во нејзиниот дом во Бетл Крик на 26.11.1883 година. Погребана е на гробиштата Оук Хил во Бетл Крик. Во 1983 година наведена е во Галеријата на славни жени во Мичиген (Michigan Women's Hall of Fame).

Во 1997 година, НАСА своето возило за мисија на Марс го нарекле Соџенер.
**„Свети, свети, среќна ѕвездо"** (кинески: 夏日福星) — хонгконшки филм од 1985 година во режија на Само Хун по сценариото на Бери Вон. Главните улоги ги играат: Само Хун, Џеки Чен, Јуен Бјао итн.

Синопсис
--------

Петмина хонгконшки полицајци, од кои еден го менува неговиот помлад брат, добиваат задача да заштитат една глумица. Таа има инфоромација за злосторничката организација која ѝ испраќа платени убијци. Двајца од полицајците се вселуваат во куќата на глумицата за да ги фатат злосторниците...

Наводи
------

1. ↑  HRT, Blistaj, blistaj sretna zvijezdo, hongkonški film (12) - Filmovi Jackieja Chana (пристпаено на 22.12.2021)
**Степенот во алкохолот** е мерка која покажува колку алкохол (етанол) содржи еден алкохолен пијалак. Терминот првично почна да се употребува во Велика Британија. Мерењето на алкохолниот состав и изјавата за овој состав на етикетите на алкохолниот пијалак е регулиран со закон во многу држави. Целта на регулирањето е да се обезбеди веродостојна информација за потрошувачите.

Историја
--------

Од XVIII век до 1 јануари 1980 година, Велика Британија ја мери содржината на алкохол со терминот *Степен на честокиот пијалак*, која беше дефинирана како жесток пијалак со гравитација од 12/13 на вода, или 923 кг/м3, што е еквивалентно на 57,15% ABV. Терминот потекнува од 18 век, кога исплатите на британските морнари вклучуваа количества на рум. За да се ​​осигураат дека румот не бил ублажен со вода, се докажуваше со додавање на барут во него, а потоа тестирање за да се види дали барутот ќе се запали. Ако не се запали, тогаш румот содржи премногу вода и се смета за "неквалитетен". Барутот нема да гори во рум кој содржи помалку од 57,15% ABV. Оттука, румот кој го содржи овој процент на алкохол е дефиниран како "100° (стостепен) доказ".

Поврзано
--------

* Алкохол
* Алкохолен пијалак
* Жесток пијалак
* Коктел
**Стендаловиот синдром** или **синдромот на** **Фиренца** е психосоматска состојба која претставува забрзано чукање на срцето, несвестица, збунетост, па дури и халуцинации, наводно се јавува кога поединците се изложени на предмети, уметнички дела или феномени со голема убавина.

Историја
--------

 Стендаловиот синдром бил именуван по Мари-Анри Бејле (1783–1842), попознат по неговото пенкало, Стендал.
Случката била така наречена по францускиот писател од 19 век, Стендал (псевдоним на Мари-Анри Бејле), кој го опишал неговото искуство со овој феномен за време на неговата посета на Фиренца во 1817 година во книгата: „*Неапол и Фиренца: Патувањето од Милано до Реџо*". Потоа ја посетил Базиликата Санта Кроче, каде што се погребани Николо Макијавели, Микеланџело и Галилео Галилеј, бил совладан од длабока емоција. Стендал напишал:

„Бев во еден занес, од идејата да бидам во Фиренца, близу великаните чии гробови ги имам видено. Апсорбиран во набљудувањето на возвишената убавина... ја достигнав точката каде што се среќаваат небесните сензации... сѐ зборуваше толку живописно со мојата душа. Ах, да можев само да заборавам. Имав силни отчукувања на срцето, што во Берлин ги викаат "нерви". Животот беше исцеден од мене. Одев со страв од паѓање".

Иако психолозите долго време расправале дали постои Стендаловиот синдром, очигледните ефекти врз некои лица се доволно сериозни за да се обезбеди лекарска помош. Персоналот во болницата Санта Марија Нуова во Фиренца е навикнат на туристи кои страдаат од вртоглавица или дезориентираност откако ја погледнале статуата на Давид, уметничките дела на галеријата Уфици и другите историски реликвии на тосканскиот град, Фиренца.

Иако има бројни извештаи за луѓе кои се онесвестувале додека се занимавале со фирентинска уметност, почнувајќи од раниот 19 век, синдромот бил именуван само во 1979 година, опишан од италијанската психијатарка д-р Грациела Магерини, која забележала повеќе од сто слични случаи меѓу туристите во Фиренца. Не постојат научни докази за дефинирање на Стендаловиот синдром како специфично психијатриско нарушување; сепак, постојат докази дека истите церебрални области вклучени во емоционални реакции се активираат за време на изложеноста на уметноста. Синдромот не е наведен како призната состојба во *Дијагностичкиот и статистичкиот прирачник за ментални нарушувања*.

Последниот извештај за Стендаловиот синдром беше во 2018 година, каде еден посетител на галеријата „Уфици" во Фиренца доживеа срцев удар додека се восхитуваше на „*Раѓањето на Венера*" на Сандро Ботичели.

Поврзано
--------

* Двојно виножито
* Ерусалимски синдром
* Листоманија
* Париски синдром
* *Стендаловиот синдром*, психолошки трилер филм на оваа тема

Користена литература
--------------------

1. 1 2  ако
2. ↑  ециф
3. ↑  но п
4. ↑  иско
5. ↑  аруш

Надворешни врски
----------------

* Дефиниција за шпион на зборови Архивирано на 10 август 2013 г.
* Graziella Magherini. *Стендалов синдром*. Firenze, Ponte Alle Grazie, 1989. (на италијански)
Карта на миграција на Словените и нивните соседи кон крајот на 8 век.
**Радимичи** (*Радзiмiчы* на белоруски, *Радимичи* на руски; *Радимичі* на украински) се источно словенско племе, кое ги населувало источните брегови на Днепар, долж реката Сож и нејзините притоки. Има многу малку информации за Радимичите. Историчарите знаат дека во средината на 9 век тие им плаќале данок на Хазарите. Во 885 година Радимичите биле освоени од Принц Олег и станале дел од Киевска Русија. 

За последен пат Радимичите се споменуваат во една хроника во 1169 година.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Спасо Перов Жежовски** ( 1914
 во Бањане, Скопско — 16 април 1945

 во Будровци, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Спомен-плоча од НОБ во Бањани, на која се наоѓа името на Спасо Жежовски

Животопис
---------

Потекнувал од бедно селско семејство. Основно училиште завршил во селото, а подоцна се занимавал со земјоделство и чување добиток. На 15 септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Во борбите против балистите во близина на своето родно место, се истакнал со учество во првите борбени редови. По ослободувањето на Македонија заминал за Косово, каде учествувал во ликвидирањето на балистичките банди. Во составот на XV македонски корпус заминал за Срем. Учествувал како пушкомитралезец во пробивот на Сремскиот фронт и се истакнал со својата храброст. Загинал на 16 април 1945 година, во првите борбени позиции кај Будровци. По војната неговите посмртни останки биле пренесени и погребани во неговото родно село.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 59. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Поврзано: Апостол Јаков

**Свети Јаков Нисивиски** е христијански светец и втор епископ на Нисибија .

Свети Јаков Нисивиски живеел како отшелник во лето на отворено поле, а зимно време во пештера. Според христијанското верување, еднаш отишол во градот Нисибија за да види како се распространува христијанската вера, каде по ова бил избран за епископ. Учествувал на Првиот вселенски собор и се противел на аријанството.

Кога Персијците го нападнале неговиот град, тој побарал од Бог да го сочува градот и верните во него така што ќе испрати муви и комарци врз Персијанците за да ги изгонат од нисибиските бедеми. Така, според преданието, Бог ја услишил молитвата на својот угодник и испратил многу муви и комарци врз Персијанците, спасувајќи го градот.

Свети Јаков Нисибиски починал во 350 година.

Наводи
------

1. ↑  Vailhé, Siméon. „Nisibis". *Original Catholic Encyclopedia*. El Cajon, California: Catholic Answers. Архивирано од изворникот на 2011-07-25. Посетено на 2010-12-10. The See of Nisibis was founded in 300 by Babu (d. 309). His successor, the celebrated St. James, defended the city by his prayers during the siege of Sapor II.
2. ↑  „Свети Јаков, епископ Нисибиски". Посетено на 5 јануари 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 89144498
* LCCN: n2006204043
* ISNI: 0000 0000 6246 3052
* GND: 1021403261
* SUDOC: 127202579
* BNF: cb10439217x (податоци)
* BNE: XX1668823

 |

 |
**Радибушка Река** или **Ранковачка Река** — река која извира од планината Герман. Реката претставува десна притока на Крива Река, во која се влева кај селото Ранковце.

По својот тек реката поминува и низ селото Радибуш, по кое и официјално го добила своето име, иако сретнува и под името Ранковачка Река, наречена по селото Ранковце, во кое се влева во Крива Река.

Тек
---

Реката извира во високите изворишни делови на планината Герман (на околу 1200 м н.в.), а потоа нагло се спушта кон подножјето на селото Радибуш на 600 метри.. Главното течение на реката настанува од составот на помалите Кривокаменска и Станчанска Река кај Радибуш по што таа го добива името Радибушка или Ранковечка Река. При големиот пад од изворишното подрачје до Радибуш, реката изградила брзаци, мали слапови и неколку водопади високи од 5 до 6 метри, сите со големи природни базени во подножјето. Поради својот кањонест и пошумен простор и ваквите природни базени, реката има голем туристички потенцијал, кој не е искористен.. Реката во својот тек поминува низ атарите на селата Радибуш и Ранковце, поради што ги носи имињата Радибушка или Ранковечка. Се влева во Крива Река од нејзината десна страна, веднаш под селото Ранковце.

Галерија
--------

* Глетка од реката пред влезот на селото РадибушГлетка од реката пред влезот на селото Радибуш
* Глетка од реката пред влезот на селото РадибушГлетка од реката пред влезот на селото Радибуш

Наводи
------

1. 1 2 3  Милевски, Ивица; Маркоски, Благоја; Димитровска, Олгица (2012). „Физичко-географски атрактивности во североисточниот дел на Република Македонија" (PDF). Скопје: Институт за географија, ПМФ. стр. 93. Архивирано од изворникот (PDF) на 2017-10-10. Посетено на 23 јануари 2016.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
2. ↑  Трифуноски, Јован (1976). *Кривопаланачка област* (српскохрватски). Загреб: ХАЗУ. стр. 297–298.

Надворешни врски
----------------

* Радибушка Река на Ризницата ?

Координати: 42°14′09″N 22°06′27″E﻿ / ﻿42.23583° СГШ; 22.10750° ИГД﻿ / 42.23583; 22.10750
**Строшки манастир** (се среќава и како **Стровјански манастир**) — манастир во средишниот дел на Македонија, на јужните падини на планината Даутица, во близина на селото Стровија.

Историја
--------

Манастирот започнал да се гради со осветувањето на темелите за изградба на манастирската црква од страна на протереј-ставрофор Борис Талесеки со благослов на Митрополит Преспанско-пелагониски г. Климент на 28 април 1968 година (Томина недела). Се претпоставува дека на местото на манастирот во минатото имало црква посветена на Света Недела за која нема податоци кога била урната, но веројатно во периодот непосредно по потпаѓањето под отоманска власт.

Градби
------

Во склоп на манастирот влегуваат една црква, параклис, конак и неколку помошни објекти.

### Црква „Света Недела"

Главна статија: Црква „Св. Недела" - Стровија
Црквата била осветена на 2 мај 1976 година од страна на пелагонискиот епископ Ангелариј. Се верува дека е изградена врз остатоци од стара манастирска црква која се наоѓала покрај брегот на Строшка Река, но од неа денес е изгубена секаква трага и единствено нешто коешто укажува на таквото верување е мала чешма со чудотворно дејство која е постветена на истата светица.

Галерија
--------

* Манастирската цркваМанастирската црква
* КонакотКонакот
* ПараклисотПараклисот
* Помошен објектПомошен објект
* Објекти во манастиротОбјекти во манастирот

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 18. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. 1 2  „Манастир „Света Недела", село Стровија". *OldPrilep*. 6 јуни 2012.

Надворешни врски
----------------

* Строшки манастир на Ризницата ?
**Раде Тома Петковиќ** ( 1924
 во Дренак, Кумановско — 23 септември 1944

 во Руѓинце, Кумановско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од земјоделско семејство. По завршувањето на основното училиште се занимавал со земјоделство. Како симпатизер на народноослободителното движење, материјално ги помагал партизанските единици. Во август 1944 година стапил во третата чета на третиот баталјон на Осмата прешевска бригада. Со бригадата тргнал на борбен марш кон Скопје. Патем учествувал во тешките борби против балистите кај Лојане и други места. На 23 септември 1944 година, по жестоката борба против балистите кај селото Рудинци (Руѓинце), бригадата конечно се пробила на Скопска Црна Гора. Но, во таа борба, Раде бил погоден од непријателски куршум и загинал. Бил закопан на позицијата каде што загинал.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 229. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 275 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **275** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 275 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Смртта на Јово Деспотовиќ** (српски: *Смрт Јова ДеспотовиҺа*) е српска епска (јуначка) песна.

Содржина
--------

Во својот дворец, во селото Купиново, во Срем, Јово Деспотовиќ е смртно болен и затоа го повикува својот слуга Милутин да оди во манастирот во Крушедол и да му ја каже вистината на брат му, владиката Максим. Потоа, слугата треба да замине во Беркасово, каде живее мајка му Анѓелија, но нејзе треба да ѝ рече дека Јово се подготвува да оди во војна преку морето и дека бара благослов од неа. Анѓелија бара од слугата да ја почека три дена за да подготви колачи и да ги подготви кошулите, но тој ѝ одговара дека Јово мора итно да замине и дека нема време за чекање. Кога се приближуваат до дворецот во Купиново, мајката Анѓелија ги гледа слугите како се шетаат гологлави, коњите слободно пасат по ливадата и никаде нема воени тапани и знамиња. Таа се сомнева дека нешто не е во ред, но слугата ја утешува, велејќи дека господарот Јово се одмара и дека ги пуштил коњите добро да се напасат зашто ги чека долг пат. Сепак, кога влегува во дворецот, мајката го здогледува синот на смртната постела, додека владиката му чита молитви. Тогаш, мајката го прашува синот Јово, кому ќе му ги остави Срем, дворецот, коњите и соколите, богатството и жената? Јово се враќа од мртвите и со мртовечки глас ѝ одговара дека Срем ќе си најде нов господар; дворецот, коњите и соколите му ги подарува на братот Вук Змејогнен (*Вук Змајогњен*); богатството ќе му припадне на мајка му, за да има од што да живее; а на жена си ѝ остава три товари богатство, иако таа често се жалела кај владиката Максим дека Јово шета низ Срем и љуби млади девојки. Откако го кажува сето тоа, Јово ја испушта душата.

Наводи
------

1. ↑  *Junačke narodne pesme*, Rad, Beograd, 1959, стр. 98-101.
2. ↑  Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 301-304.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 301 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **301** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 301 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Смртта на Марко Крале** (српски: *Смрт Марка Краљевиһа*) - српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од познатиот српски пејач на народни песни, Филип Вишњиќ.

Содржина
--------

Рано наутро, Крале Марко шета крај морето по планината Урвина, а Шарец се уморува и почнува да рони солзи. Тогаш, една самовила му кажува на Марко дека набргу ќе здогледа две елки и меѓу нив бунар, во бунарот ќе го види своето лице и ќе умре. Навистина се случува како што кажала самовилата и Марко сфаќа дека ќе умре. Затоа, за да не падне во рацете на Турците, тој го убива Шарец и го закопува, ги крши сабјата и копјето, боздоганот го фрла во морето, а потоа пишува писмо во кое наведува дека има три торби со богатство кои треба да се поделат на следниов начин: едниот дел да му се даде на оној кој ќе му го закопа телото, другиот дел го подарува на црквата, а третиот дел им го остава на сакатите и слепите. Потоа, Марко легнува крај бунарот и умира. Така, тој лежи една недела, а минувачите мислат дека спие и немаат храброст да го пробудат. Тогаш, крај бунарот поминува калуѓерот Васо од светогорскиот манастир Хиландар, заедно со својот ученик Исаија. Калуѓерот го забележува писмото што го оставил Марко и дознава дека е мртов, го зема неговото богатство, а телото му го закопува во црквата во Хиландар при што не остава никаков знак на гробот за никој да не му се одмаздува на мртвото тело на Марко.

Наводи
------

1. ↑  В.Ђ. „Поговор - О певачима", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 489.
2. ↑  Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 229-233.
**Селонски јазик** — исчезнат индоевропски јазик од балтичката подгрупа на јазици. Јазикот бил зборуван од источнобалтичките племиња Селонци, кои живееле сè до 15 век во Селонија а денес е територијата на југоисточна Латвија и североисточна Литванија. Јазикот и населението биле претопеди од околните народи од 13 до 15 век. Се тврди дека селонскиот јазик ги задржал старобалтичките фонеми исто како литванскиот јазик но некои букви биле слични и со денешните букви на латвискиот јазик.

Поврзано
--------

* Балтички јазици

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Балтички јазици |
| --- |
|  |
| Западнобалтички јазици | 
*галиндски* • 
*пруски* • 
*јатвиншки* • 
*скалвиски*
 |
|  |
| Источнобалтички јазици | 
*земгалски* • 
*курски* • 
*латгалски* • 
летонски • 
литвански • 
*самогитски* • 
*селонски*
 |

 |
Синти и Роми, 1941 година
**Синти** (исто така *Синта* или *Синте*) се *ромски* народ од Средна Европа. Биле традиционален народ кој често се селел, но денес само мал процент на Синтите живеат на таков начин. Во претходните времиња, тие често живееле во предградието на заедниците. Синтите од Средна Европа се тесно поврзани со групата позната како Мануче во Франција. Тие зборуваат на синтискоромски јазик различен од ромскиот јазик, под влијаније на германскиот јазик.

Име
---

Потеклото на името *Синти* е спорно.

Некои, вклучително и многумина Синти, веруваат дека потекнува од *Синди*, името на народот Синд (регион во Пакистан), засновано врз индикации дека ромските народи потекнувале во индискиот потконтинент. Покрај документираната лингвистичка поврзаност помеѓу ромскиот јазик и санскритскиот, неодамнешната студија на естонски и индиски истражувачи открила генетски сличности меѓу европските Роми и Индијците во нивниот примерок.

Други, вклучително и научникот Јарон Матрас, тврдат дека „Синти" е подоцнежен термин само во употреба на Синтите од 18 век и веројатно е од европско потекло.

Наводи
------

1. ↑  Martha Verdorfer: Sinti & Roma (германски)
2. ↑  Kochanowski, Jan (1968). Lisa Pasternak Slater (translator). „Black Gypsies, White Gypsies: The Gypsies Within the Perspective of Indo-European Migrations". *Diogenes*. **16** (63): 27–47. doi:10.1177/039219216801606302.
3. ↑  Nelson, Dean (3 December 2012). „European Roma descended from Indian 'untouchables', genetic study shows". *Telegraph.co.uk*. Посетено на 15 December 2017.
4. ↑  *Gypsies in Germany—German Gypsies? Identity and Politics of Sinti and Roma in German* (PDF). 2007. Архивирано од изворникот (PDF) на 2020-12-04. Посетено на 2020-04-12.

Библиографија
-------------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Синти" на Ризницата ? |

* Non-Jewish Victims of Persecution in Nazi Germany Архивирано на 23 октомври 2016 г. on the Yad Vashem website
* Wege nach Ravensbrück (Ravensbrück concentration camp: Memories of surviving female Sinti) (германски)
* F. N. Finck, Lehrbuch des Dialekts der deutschen Zigeuner (1903) on Internet Archive {{de
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 267 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **267** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 267 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Синодијан** — во кус период бил катепан на Италија во 1042 година (февруари–април). Тој бил назначен од Михаил V по смртта на царот Михаил IV. Тој веднаш побарал предавање на сите поранешни византиски градови во Апулија и започнал да собира армија за нивно заземање но бил отповикан во април 1042 година од страна на Царицата Зоја по смртта на Михаил V.

Извори
------

* Chalandon, Ferdinand. *Histoire de la domination normande en Italie et en Sicile*. Paris, 1907.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Претходник**Ексавгуст Војоан** | **Катепан на Италија**Feb. 1042 – Apr. 1042 | Наследник**Ѓорѓи Манијак** |



  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија статија личност од Византија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 273 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **273** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 273 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------