**Јужна Курландија** или **Јужно Курземе** (латвиски: *Dienvidkurzemes novads*) — општина во западна Латвија. Го опкружува градот Лиепаја, трет по големина во земјата. Основана е со административната реформа во 2021 г. Седиште е паланката Гробиња.

Географија
----------

Карта на Јужна Курландија со нејзините жупи.
Плажа и дини на ’ртот Бернати, најзападна точка на Латвија.
Предел во жупата Цирава.
Поранешната управа на Ајзпуте, денес ликовно училиште.
Јужна Курландија е најголемата општина во Латвија со површина од 3.591 км2. Сместена е во југозападниот дел на областа Курландија во западна Латвија, на брегот на Балтичкото Море. Се граничи со општините Вентспилс на север, Кулдига на североисток и Салдус на исток. Територијално го опкружува пристанишниот град Лиепаја на запад. На југ и југоисток се граничи со Клајпедскиот и Телшјајскиот округ во Литванија. Најзападната точка на латвија е ’ртот Бернати во жупата Ница јужно од Лиепаја.

Бреговата линија на општината Јужна Курландија е долга преку 100 км. Ерозијата на брегот северно од Лиепаја е забрзана од бранобраните на пристаништето кои го попречуваат преносот на песок во северен правец долж брегот. Брегот јужно од Лиепаја има песокливи плажи и дини, зад кои се наоѓаат лагуни и мочуришни низини. Најголеми лагуни се езерата Лиепаја и Тосмарес на општинската граница со Лиепаја, како и езерото Папе крај границата со Литванија. Возвишението Риетумкурса се издига источно од крајбрежната низина, при што највисока точка во општината е Криевукалнс (190 м) во жупанијата Ембуте.

Низ општината течат реки како Барта (која тече од Литванија и завршува во езерото Лиепаја), Дурбе и Тебра, кои се слеваат образувајќи ја реката Сака кај истоименото село. Сака се влева во Балтичкото Море кај Павилоста.

Природниот резерват Папе зафаќа површина од 10.853 ха и го опфаќа езерото Папе со околните предели. Го сочинува копнениот дел од Моклишниот комплекс Папе кој е рамсарско место, но и соседниот морски предел, со вкупна површина од 51.725 ха. Природниот парк Бернати ги опфаќа ’ртот Бернати и ридот Пусену, највисоката песочна дина во Латвија со 37 м. Во северниот дел на општината е Природниот резерват Грињу.

Историја
--------

Општината Јужна Курландија површински одговара на поранешниот округ Лиепаја (1991-2009). Со укинувањето на окрузите во 2009 г. овој округ е поделен на општините Ајзпуте, Дурбе, Гробиња, Ница, Павилоста, Приекуле, Руцава и Вајњоде. Во 2020 г. парламентот одобрил административна реформа со која бројот на општини се намалува од 119 на 42. Споменатите општини се споени, и така е создадена општината Јужна Курландија.

Административна поделба
-----------------------

Општината има 19 советници. Граѓанската заштита, образованието и комуналиите се заедничка надлежност на општината и градот Лиепаја.

Општината е поделена на 5 паланки и 26 жупи:

Паланки
* Ајзпуте
* Гробиња
* Дурбе
* Павилоста
* Приекуле

Жупи
* Ајзпуте
* Барта
* Бунка
* Вајњоде
* Вергале
* Вецпилс
* Вирга
* Гавиезе
* Грамзда
* Гробиња
* Дуналка
* Дуника
* Дурбе
* Ембуте
* Кажа
* Казданга
* Калвене
* Калети
* Меѕе
* Ница
* Отањќи
* Приекуле
* Руцава
* Сака
* Тадајќи
* Цирава

Население
---------

Во 2021 г. општината броела 33.364 жители. Ова претставува пад од 28 % во однос на 46.451 жители во 2000 г. и пад за 13 % во однос на 38.351 жители во 2011 г.

Општинското седиште Гробиња во 2021 г. имало 3.522 жители. Најголемо населено место е Ајзпуте, со проценето население од 4.036 жители за истата година.

Стопанство и инфраструктура
---------------------------

Позначајни гранки во Јужна Курландија се туризмот, земјоделството, шумарството и риболовот. Поважни сообраќајни врски се државниот пат A9 од Лиепаја за Рига и A11 од Лиепаја за граничниот премин кај Руцава. Во правец исток-запад низ општината се протега железничката линија Јелдава-Лиепаја. Во општината е сместен и Меѓународниот аеродром Лиепаја, во Цимдениеки веднаш источно од Лиепаја.

Наводи
------

1. 1 2  Līcīte, Madara (10 јуни 2020). „Saeima nobalso par novadu reformu: būs 42 vietvaras, valstspilsētas un nulles līmeņa pašvaldības". *LSM*. Посетено на 6 јуни 2021.
2. 1 2  „The highest hill summits in Latvia". *Official Statistics Portal*. Central Statistical Bureau of Latvia. 16 април 2021. Посетено на 8 јуни 2021.
3. 1 2  „IRS040. Provisional indcators characterising population in 42 local governments (after administrative-territorial reform in 2021) by Indicator, Territorial unit and Time period". *National Statistical System of Latvia*. Central Statistical Bureau of Latvia. 6 февруари 2021. Посетено на 8 јуни 2021.
4. 1 2 3  „Law on Administrative Territories and Populated Areas". *Likumi*. Latvijas Vēstnesis. 22 јуни 2020. Посетено на 6 јуни 2021.
5. ↑  „Atmodas iela 19". Aizpute Local History Museum. Посетено на 10 јуни 2021.
6. 1 2  Brinkhoff, Thomas (31 мај 2021). „Latvia: Administrative Division". *City Population*. Посетено на 6 јуни 2021.
7. ↑  Markots, Aivars (8 јуни 2020). „Latvijas galējie punkti". *Latvian National Encyclopedia*. National Library of Latvia. Посетено на 8 јуни 2021.
8. 1 2  „Nature Park "Bernāti"". Liepāja region tourism information office. Посетено на 6 јуни 2021.
9. 1 2  „Liepājas rajons". Liepāja District. Архивирано од изворникот на 14 април 2009.
10. ↑  Bird, Eric C. F. уред. (2010). „Latvia". *Encyclopedia of the World's Coastal Landforms*. Springer. ISBN 9781402086380. Посетено на 6 јуни 2021.
11. ↑  „Nature Park". *Pape Nature Park*. Посетено на 6 јуни 2021.
12. ↑  „Latvia". NorBalWet. Посетено на 6 јуни 2021.
13. ↑  „Pape Wetland Complex". *Ramsar Sites Information Service*. 27 март 2003. Посетено на 6 јуни 2021.
14. ↑  „New South Kurzeme region: From the bog border to the sea coast". *Baltics News*. 8 април 2021. Посетено на 6 јуни 2021.
15. 1 2  „From mid-2021 onward Latvia will have 42 municipalities". *Baltic News Network*. 11 јуни 2020. Посетено на 6 јуни 2021.
16. ↑  „IRD060. Population by sex in regions, cities, municipalities, towns and rural territories at the beginning of the year by Sex, Territorial unit, Indicator and Time period". *National Statistical System of Latvia*. Central Statistical Bureau of Latvia. 31 мај 2021. Посетено на 6 јуни 2021.

Надворешни врски
----------------

* Јужна Курландија на Ризницата ?
* Портал на Општина Јужна Курландија (латвиски) (англиски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Административна поделба на Латвија |
| --- |
|  |
| Општини | 
* Адажи
* Ајзкраукле
* Алуксне
* Аугшдаугава
* Балви
* Бауска
* Валка
* Валмиера
* Варакљани
* Вентспилс
* Гулбене
* Добеле
* Јекабпилс
* Јелгава
* Јужна Курландија
* Ќекава
* Краслава
* Кулдига
* Ливани
* Лимбажи
* Луѕа
* Мадона
* Марупе
* Огре
* Олајне
* Преиљи
* Резекне
* Ропажи
* Саласпилс
* Салдус
* Саулкрасти
* Сигулда
* Смилтене
* Талси
* Тукумс
* Цесис

 | Малиот грб на ЛатвијаМалиот грб на Латвија |
|  |
| Државни градови | 
* Вентспилс
* Даугавпилс
* Јелгава
* Јурмала
* Лиепаја
* Резекне
* Рига

 |
|  |
| Валмиера, Јекабпилс и Огре исто така се државни градови, но сепак се второстепени единици бидејќи се дел од општини. |

 |