**Тиквешките народни носии** се дел од материјалната култура на Тиквешани и претставуваат репрезентативен дел од народното уметничко творештво. Во оформувањето на народните носии од Тиквеш, освен културно-историските прилики и творечкиот дух на народот, големо значење имале и географско-природните карактеристики на тиквешкиот регион кои ги определувале условите на стопанството и културата на населението. 

Тиквешката женска и машка носија припаѓаат на средновардарскиот вариетет на народни носии кој е во состав во источномакедонскиот тип носии. Овие две носии се преоден тип и се надоврзуваат со носиите од Велешко и Гевгелиско. 

> *\*Забелешка: Во одредени предели (на пр. Неготинско), жените имаат облековни елементи слични, ако не исти со тие од мариовскиот крај*
> 
> 

Селани во носии од с. Ракле, Раец (почеток на ХХ век)

Женската носија
---------------

Тиквешката летна невестинска носија се состои од: кошула од бело ткаено памучно платно со декоративен вез „шуто лозена" и „крстои", ткаен волнен тесен појас украсен со прави напречни шарки, ткаена волнена бочва „скутале" (зорт бочва) украсена со каро шарки, ткаено памучно палто „саѓија", плетени волнени чорапи, плетени волнени подлактици и ткаена памучна крпа „турбан" за на глава. На градите невестата носи гердан-врвца со нанижени пари. Карактеристичен облековен елемент на летната невестинска носија е китениот фустан „вртешка" изработен со ткаење на шарена волнена преѓа. Зимски женски облековен елемент е горно палто „гунка" од ткаена волнена преѓа.

Машката носија
--------------

Германски војници и мажот во средина облечен во носија од село Мал Радобил, Раец (1917) Тиквешката машка летна носија се состои од: кошула од бело ткаено памучно платно, ткаен широк волнен појас „колан" украсен со прави и каро шарки, набрано здолниште фуста (фустан) од бело ткаено волнено платно, долни машки гаќи од бело ткаено памучно платно, плетени волнени чорапи и памучно палто „сагија". Карактеристичен облековен елемент на машката летна носија е ткаена волнена скутина украсена со прави хоризонтални шарки, која се носи само кога се работи во поле. Зимски машки облековен елемент е горно палто „антерија" од ткаена волнена преѓа со темен колорит.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  *Етнолошки предмети од Тиквешијата*. Кавадарци: РО Музеј-Галерија Кавадарци. 2005. стр. 18 и 19. ISBN 9989-2432-1-2.

Надворешни Врски
----------------

* Средновардарска носија

* Пример за сличноста на неготинската и мариовската носија прикажана во Музејот на град Неготино
* Сликата во врска со горе-наведениот пример
* Втор пример од Музеј на град Неготино на втората страница
* Русалии и жена во носии од с. Клисура, Демир-каписко (Музеј на виното - Демир Капија)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски народни носии |
| --- |
|  |
| Мијачко-дебарски носии | Мала и Долна Река • Мавровско Поле и Горна Река • Дебарско Поле • Голо Брдо • Дебарски Дримкол | Детал од народна носија |
|  |
| Брсјачки носии | Мариово • Малесија • Струшки Дримкол • Прилепско-Битолско Поле • Кичевија, Порече и Железник (Демир Хисар) • Горна Преспа • Горни битолски села • Бабуна (Азот, Клепа) |
|  |
| Јужномакедонски носии | Леринско Поле • Леринска Река • Костурско • Бојмија • Долна Преспа • Солунско Поле |
|  |
| Струмско-местански носии | Радовишко и Струмичко Поле • Банско • Драма |
|  |
| Шопски носии | Славиште (источен дел) • Дурачка Река • Пијанец • Радовишки Шоплук • Малешево |
|  |
| Горновардарски носии | Кумановско • Скопска Котлина (Скопска Блатија и Скопска Црна Гора) • Полог (Горни Полог, Долни Полог, села под Сува Гора) • Овче Поле |

 |