**Давид** (или **Довид**) **Бергелсон** (12 август 1884

 - 12 август 1952

) — советски писател со еврејско потекло. Роден во Украина, кратко време живее во Берлин, Германија. Се враќа во Советскиот Сојуз кога Адолф Хитлер доаѓа на власт во Нацистичка Германија. Погубен е во текот на антисемистичката борба на Јосиф Сталин против "безродните космополити".

**Давид** (или **Довид**) **Бергелсон** (1844 - !952)

Животопис
---------

Роден е во *штетлот* (мала еврејска населба) Окримово и за првпат се прославува како писател во текот на неуспешната Руска револуција од 1905. Голем дел од неговото рано творештво потсетува на Антон Чехов: приказни за "вечно исфрустрирани млади луѓе... неефективни интелектуалци...",  кои не можат да го поднесат провинцискиот *штетл* живот. Најпрво пишува на хебрејски и руски, но успехот доаѓа кога се навраќа на својот роден еврејски јазик; неговата прва успешна книга е *Arum Vokzal* (*На складиштето*), новела, издадена на негов личен трошок во 1909 година во Варшава.

Во 1917 година ја основа *авантгардната* *Jidishe Kultur Lige* (Еврејска културна лига) во Киев. Во пролетта 1921 година се доселува во Берлин, каде и најчесто го поминува времето во текот на постоењето на Вајмарската Република, иако често патува низ останатите земји во Европа и САД. Според Хоберман, тој е "најпознатиот (и секако најплатениот) руски еврејски писател во текот на 1920тите".

Во 1926 година го издава есејот "Трите центри" во кој ја разработува идејата дека Советскиот Сојуз (каде еврејскиот јазик и литература имаат финансиска поддршка од државата) веќе го надминал асимилационистот САД, како и Полска, и станал нов центар на еврејската култура. Пишува за комунистичкиот печат во Њујорк (*Morgn Frayhayt*) и Москва (*Emes*), а се населува во СССР во 1933 година, кога Националсоцијалистичка германска работничка партија доаѓа на власт во Германија.

Восхитен е од создавањето на Еврејската автономна област (главен град Биробиџан) и активно учествува во Еврејскиот антифашистички комитет во текот на Втората светска војна. Сепак, како и многу еврејски писатели, Бергелсон ќе биде цел на Сталинистичката антисемитистичка кампања против "безродните космополити". Уапсен во јануари 1949 година, тајно е осуден и стрелан на *Ноќта на убиените поети* на 12 август 1952 г. По смртта на Сталин, посмртно е рехабилитиран а неговите собрани дела се издадени во 1961 година.

Дела
----

Ова е само делумна список на делата на Бергелсон:

* *Arum Vokzal* (*На складиштето*, новела, 1909)
* *Заминување* (новела, 1913)
* *Nokh Alemen* (*Кога сѐ ќе се каже и направи* или *Крајот на сѐ*).
* *Божествена правда* (роман, 1925)
* *Три центри* (есеј, 1926)
* *Бурни денови* (раскази, 1928)
* *Baym Dnieper* (*На Дњепар*, роман, 1932)

Белешки
-------

* **^**  Хоберман, 34.
* **^**  Хоберман, 36.

| * п
* р
* у
Ноќ на убиените поети |
| --- |
| Ликвидирани уметници | Перец Маркиш **·**  Давид Бергелсон **·**  Ицик Фефер **·**  Лајб Квитко **·**  Давид Хофштајн | Менора |
| Поврзано | Антисемитизам  **·**  Евреи  **·**  Ј. В. Сталин |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 12447353
* LCCN: n82080244
* ISNI: 0000 0001 0870 8933
* GND: 104366575
* SELIBR: 40166
* SUDOC: 035395028
* BNF: cb13186520v (податоци)
* BIBSYS: 90669717
* NKC: js2010592202
* BNE: XX5384282
* CiNii: DA07456362

 |

 |