recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Деветнаесеттата македонска ударна бригада** (позната и како **Бригада „Гоце Делчев"**) била формирана на 8 октомври 1944 година во село Лаки, Виничко, на планината Плачковица. Била формирана од еден баталјон од борците на Македонската бригада „Гоце Делчев", делови на Тринаесеттата македонска бригада и новопристигнати борци. Била во составот на Педесеттата македонска дивизија на НОВЈ. Наскоро нараснала на 1.144 борци и старешини, на 13 ноември 1944 година, а потоа на 1.429 борци на 25 ноември 1944 година.

Команден состав
---------------

Командниот состав на бригадата го сочинувале:

* Благој Левков, командант

Политички комесар бил:

* Боро Симеонов
* Вукашин Шоќ

Борбени дејства
---------------

Во составот на бригадата делувале четири баталјони, еден придружен и еден извидувачки вод. Дејствувала на комуникациите Штип-Радовиш и Штип-Кочани, спречувајќи го повлекувањето на германските сили кои се повлекувале на север. Позначајни борби во рамките на овие операции се воделе кај село Тернаци и с. Кучино на 30 октомври 1944 година, и кај селото Калаузлија на 4 ноември 1944 година.

По ослободувањето на Штип, учествувала во борбите против балистите и во ослободувањето на Тетово на 19 ноември 1944 година. Со декемвриската реорганизација, бригадата била расформирана на 6 декември 1944 година, а главнината влегла во составот на Четиринаесеттата македонска младинска ударна бригада „Димитар Влахов".

Наводи
------

1. 1 2 3 4  д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945", Скопје, ИНИ, 1999 г. стр. 134-136

 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски бригади во Народноослободителната војска на Југославија |
| --- |
|  |
| **Главен штаб** |
|  |
| 
* Прва македонско-косовска
* Прва македонска
* Прва македонска автобригада
* Втора македонска
* Трета македонска
* Четврта македонска
* Четврта македонска албанска
* Петта македонска
* Шеста македонска
* Седма македонска
* Осма македонска
* Деветта македонска
* Десетта македонска
* Единаесетта македонска
* Дванаесетта македонска
* Тринаесетта македонска
* Бригада „Гоце Делчев"
* Четиринаесетта македонска
* Петнаесетта македонска
* Петнаесетта крушевска македонска
* Шеснаесетта македонска
* Седумнаесетта македонска
* Осумнаесетта македонска
* Деветнаесетта македонска
* Дваесетта македонска
* Дваесет и прва македонска
* Прва егејска

 | Петокрака ѕвезда со срп и чеканПетокрака ѕвезда со срп и чекан |

 |
**Еренфестова теорема** — теорема во физиката именувана според австрискиот теоретски физичар Паул Еренфест. Го поврзува временскиот извод на очекуваната вредност за квантномеханички оператор во однос на очекуваната вредност на комутаторот на тој оператор со помош на Хамилтоновиот оператор на системот и на овој начин во квантната механика, равенките на движење што се аналог на Њутнвите равенки важат за средните вредности на соодветните величини и овој резултат е познат како Еренфестова теорема.

Равенката на Еренфестовата теорема може да се запише како 

{\displaystyle {\frac {d}{dt}}\langle A\rangle ={\frac {1}{i\hbar }}\langle [A,H]\rangle +\left\langle {\frac {\partial A}{\partial t}}\right\rangle ~,}

каде *A* е некој квантномеханички оператор {\displaystyle \langle A\rangle } е очекуваната вредност.

Еренфестовата теорема е најочигледно присутна во Хајзенберговата претстава на квантната механика, каде ја претставува очекуваната вредност на Хајзенберговата равенка на движење.

Теоремата е во потесна врска со Лиувиловата теорема од Хамилтоновата механика, која ги вклучува и Поасоновите загради како замена за комутаторот. Дираковото практично правило го потврдува фактот во квантната механика дека присуството на комутатор е исто со тврдењето во класичната механика каде комутаторот е заменет со Поасонова заграда и е помножен со *iħ*. Ова овозможува очекуваните вредности на операторот да се поведуваат по соодветните класични равенки за движење.

Наводи
------

1. ↑  Ивановски, Ѓеорѓи (1999). *Квантна механика нерелативистичка теорија на една честичка*. универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје. стр. 51–52.
2. ↑  Смит, Хенрик (1991). *Вовед во квантна механика*. World Scientific Pub Co Inс. стр. 108–109. ISBN 978-9810204754. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)
**Кајсери**  (турски:: Kayseri) е град во централна Турција. Градот е и главен на покраината Кајсери. Според проценките од 2009 година во градот живеат околу 911.984 жители. Кајсери се наоѓа на надморска висина од 1.054 метри во подножјето на згаснатиот вулкан Ерџијес.

Историја
--------

Економија
---------

Демографија
-----------

Администрација и политика
-------------------------

Личности
--------

Кајсери е родно место на славниот архитект Мимар Синан.

Култура и спорт
---------------

Иселеништво
-----------

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Турција е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Координати: 38°44′N, 35°29′E


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 140168756
* LCCN: n81089610
* GND: 4136229-9

 |

 |
**„Запис на коњско ќебе"** (српски: *Сапис на коњском ћебету*) — расказ на српскиот писател Милорад Павиќ. Првобитно, расказот бил објавен во 1979 година, како дел од збирката „Руски 'рт".

Содржина
--------

Во 18 век, во Белград постоеле палати со посебни ходници во кои се движеле слугите, направени со цел тие да не ги вознемируваат оние кои живееле во палатите. Истовремено, со тоа се спречувал контактот меѓу жителите во палатите и нивните слуги, на кои им било строго забрането да зборуваат. Еден од слугите бил Павле Грубач, кој ја прекршил таа забрана. Тој им зборувал на луѓето кои биле присутни од другата страна на ѕидовите, во собите, иако не било познато што им кажувал. Меѓутоа, тој бил откриен и за казна заедно со жена му биле протерани од градот. Кога го напуштале Белград, Павле и жена му биле покриени со конњско ќебе на кое била опишана приказната поврзана со протерувањето на Адам и Ева од рајот; по протерувањето, тие заспале крај Дунав и направиле два града на спротивните брегови од реката, кои подоцна ги добиле имињата Белград и Земун.

Наводи
------

1. ↑  Milorad Pavić, *Ruski hrt i nove priče*. Beograd: Književne novine, 1986, стр. 161-164.
Клешта за оголување со винт за нагодување на пресекот на спроводната жица
**Клешта за оголување**, **бланкирка** или **клешта за бланкирање** – вид на клешта во електротехниката која служи за отстранување на изолацискиот материјал од изолирана спроводна жица, односно оголување на спроводната жица. На овој начин со оголениот дел од спроводникот се овозможува остварување на електричен контакт со друг електричен дел кој може да биде конектор или друга спроводна жица. 
Карактеристично за бланкирката е што истата е изработена да не го оштетува самиот спроводник, што особено доаѓа до израз кај спроводните жици со мали пресеци. Доколку тенка жица се оголува со несоодветна алатка (мотоцангла или сечица) често доаѓа до нејзино оштетување кое влијае на функционирањето.

Видови
------

Постојат повеќе видови на клешти за оголување – рачни, автоматски, ласерски. Честопати бланкирката се комбинира со други функционалности како што е сечење на спроводната жица или спојување на истата, но и со посебни намени како бланкирка за рамни (флет) кабли, за коаксијални кабли, итн.

### Рачни

Клештата за оголување е алатка слична на сечицата. Се разликува по тоа што има изрез со што се овозможува полесно отстранување на изолацијата без притоа да се пресече жицата. За да се пресече изолацијата, бланкирката се врти околу и истовремено се притиска. Со оглед дека изолацијата не е поврзана со спроводниот дел, потоа истата лесно може да се извади. Ова е најстариот вид на клешта за бланкирање.

Многу сличен на овој едноставен модел е моделот со повеќе изрези. Кај овој модел се избегнува потребата од вртење и само со избор на изрез соодветен на пресекот на спроводникот и притисок се отстранува изолацијата.

### Автоматски

Автоматските клешти за оголување се приспособени за одреден дијапазон на пресеци на жиците и само со притискање на рачките се отстранува изолацијата.
Со оваа алатка и неискусни ракувачи можат прецизно и брзо да вршат оголување и сечење на спроводни жици и кабли, но имаат и одредени недостатоци. Можат да се користат само во одреден дијапазон на пресеци на жиците. Ако жицата е тенка и нежна, истата може да биде прекината од влечната сила на клештата, а ако е голема не може да влезе во вилиците на клештата.

### Ласерски

Ласерската клешта за оголување е компјутерски контролирана машина која користи ласер за горење на изолацијата. Ласерските машини за бланкирање се користат за многу мали пресеци на жиците бидејќи не го оштетуваат спроводникот.

Галерија
--------

* Едноставна рачна клешта за оголувањеЕдноставна рачна клешта за оголување
* 
* Автоматска клешта за оголувањеАвтоматска клешта за оголување
*

Наводи
------

1. ↑  Логинг електроникс Клешти за бланкирање
**Интралично општење** претставува општење со самиот себеси. Тоа е душевен акт со кој човеко разговара со себеси. Оваа појава изгледа дека не е типична појава на општење, сепак е многу честа и содржи белези одлики на комуникациски процес. Се смета дека интраличното општење е основа за сите други општења меѓу луѓето. Ова општење се однесува на движењето на идеите во душевните процеси на поединецот што се одвиваат без физичко присуство на други лица. Тоа значи дека интраличното општење е ограничено на личноста, која во општењето со својата средина, пред да изнесе некој став, пред да донесе одлука и пред да преземе некоја постапка, во себе ги става во меѓусебно општење своите знаења, вредности, интереси, цели и сите други содржини на својата душевна структура.
**Запис со променлива каматна стапка** (англиски: *Floating rate note*, *FRN*) — среднорочна хартија од вредност со променлива купонска каматна стапка. Првите записи со променлива каматна стапка се појавиле во 1970 година, а во текот на 1970-тите, кога каматните стапки биле многу променливи, овие записи биле многу попривлечни за инвеститорите отколку еврообврзниците со фиксна каматна стапка. Меѓутоа, откако каматните стапки се намалиле во 1980-тите, популарноста за овие записи опаднала. Тогаш се појавиле записи со клаузула за максималната или минималната каматна стапка, како и записи кои на купувачот му даваат право да ги прима паричните приливи во друга валута наместо во валутата на која биле издадени записите.

Одлики
------

Вообичаено, овие хартии од вредност имаат рок на достасување од три до осум години, а нивната каматна стапка е врзана за некоја референтна каматна стапка, како ЛИБОР при што нивната каматна стапка се менува на секои три или шест месеци. Купонската каматна стапка е збир на референтната каматна стапка и одреден распон (маржа) кој зависи од кредитната способност на должникот (издавачот на записот). Често, издавањето на овие записи вклучува одредба за предвремено повлекување, односно му даваат можност на издавачот да ги откупи пред рокот на достасување. Приносите на овие записи се споредуваат со помош на т.н. дисконтна маржа (англиски: *discount margin*) која е показател за делотворниот распон во однос на ЛИБОР. На пример, ако P есегашната вредност на следниот купон, A е сегашната вредност на сите преостанати купони, Lq е тековната вредност на ЛИБОР за периодот од претходниот и следниот купон, Le е очекуваната вредност на ЛИБОР за преостанатото време до крајниот рок на достасување, QM е котираната маржа на записот, а N е бројот на временските периоди кои следат по следниот купон, тогаш дисконтната маржа (DM) може да се пресмета со помош на следнава формула:

P + A = [0,25(Lq + QM)] / [1 + (L + DM) D / 360] + {1 / [1 + (L + DM) D/ 360]} {Σ(t= 1...N) [0,25 (Le + QM) / [1 + (Le + DM) / 4]t = 100 / [1 + (Le + DM) / 4]N}

Наводи
------

1. ↑  Dileep Mehta and Hung-Gay Fung, *International Bank Management*. Blackwell Publishing, 2004, стр. 100.
2. ↑  Dileep Mehta and Hung-Gay Fung, *International Bank Management*. Blackwell Publishing, 2004, стр. 99-100.
**Запаи** (雑俳) ― облик на јапонска поезија со зачеток во хаикаито. Поврзано е со, но изделено е од, хаику и сенрју. Ли Гурга го дефинира запаито како облик на поезија која „ги вклучува сите видови на поеми од седумнаест слога кои немаат соодветна формални или технички особености на хаику." Друштвото Хаику на Америка го споменува запаито истовремено дефинирајќи слични облици низ нивните коментари кои подоцна биле побиени од Ричард Гилберт и Шинџуку Ролингстоун.

Наводи
------

1. ↑  Gurga, Lee. "Toward an Aesthetic for English Language Haiku" in *Modern Haiku* Vol. XXXI, No. 3 (Fall, 2000)
2. ↑  „HSA Definitions". Архивирано од изворникот на 2015-05-27. Посетено на 2022-05-28.
3. ↑  Simply Haiku, vol. 3, iss. 1
**Започна во Неапол** (англиски: *It started in Naples*) - американски филм од 1960 година, во режија на Мелвил Шејвелсон, според сценариото на Мајкл Пертви и Џек Дејвис. Главните улоги ги толкуваат: Софија Лорен, Клерк Гебл, Виторио де Сика, Марјето, Паоло Карлини и Џовани Филидоро. Филмот е снимен на изворни италијански локации (во Рим и на островот Капри). Во него, Софија Лорен ја пее познатата песна „Tu vuo' fa l'americano" на Ренато Карозоне, а во филмот глумат и познатиот американски глумец Клерк Гебл, кому ова му било претпоследна улога во кариерата, како и италијанскиот режисер Виторио де Сика.

Содржина
--------

Мајкл Хамилтон (го игра Гебл) е успешен правник од Филаделфија кој мора да отпатува во Неапол, зашто таму умрел брат му. Иако веќе ја има закажано својата венчавка, тој е решен најпрвин да ги среди работите околу преземањето на имотот на брат му и за таа цел го ангажира италијанскиот адвокат Витали (го игра де Сика). Во Италија, Мајкл не може да се навикне на лежерниот живот, а таму го чекаат и бројни изненадувања, зашто брат му има седумгодишен син кого го одгледува неговата тетка, заводливата Лучија (ја игра Лорен), која работи како танчерка во ноќен клуб...

Наводи
------

1. 1 2  „HRT (пристапено на 1.12.2017)". Архивирано од изворникот на 2017-11-28. Посетено на 2017-12-04.
**Деве Баир** е месност на која се наоѓа истоимениот главен и најголем граничен премин на македонско-бугарската граница, на оддалеченост од 22 километри од градот Крива Паланка. Местото се нарекува и Рамна Нива. Бугарскиот премин се нарекува Ѓуешево (*Гюешево*).

Етимологија на топонимот
------------------------

Деве Баир е турско име, со буквален превод „камилски рид". Името, местото го добило поради својот облик во вид на грпки од двогрба камила.

Галерија
--------

*

Надворешни врски
----------------

* Гранична полиција Архивирано на 15 декември 2007 г.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Превои во Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Барбарас
* Буково
* Бунец
* Голашец
* Групчин
* Деве Баир
* Ѓавато
* Јама
* Костурино
* Лесковица
* Лигураса
* Липова Ливада
* Момин Преслап
* Обел
* Обозна
* Палазлија и Преведена
* Плетвар
* Попова Шапка
* Пресека
* Преслап
* Присад
* Прострање
* Слива
* Смилат
* Стража
* Страцин
* Суви Лаки
* Трибор
* Турла
* Ќафасан
* Фурка
* Шкртец

 |  |

 |
**Девет** (англиски: *Nine*) е американски драма мјузикл – филм од 2009 год. Филмот е режиран и продуциран од веќе докажаниот мајстор за спој на музика и филм Роб Маршал, кој веќе доби доста признанија а и Оскар за најдобар филм за својот претходен мјузикл Чикаго. Сценариото е од Мајкл Толкин и Ентони Мингела и е заснован на книгата на Артур Копит според која беше направен и мјузикл на Бродвеј во 1982, а со тоа доби и Tony награда за најдобар мјузикл на годината. Но генерално, овој филм е римејк на италијанскиот филм 8½, кој беше режиран од Федерико Фелини.

Филмот својата американска премиера ја имаше на 18 декември 2009, во Њујорк и Лос Анџелес, додека пак својата светска премиера ќе ја има на 25 декември 2009.

Во главните улоги се појавуваат глумците наградени со Оскар, Даниел Деј-Луис, Џуди Денч, Никол Кидман, Марион Котијар, Пенелопе Круз, Софија Лорен, глумицата номинарана за Оскар, Кејт Хадсон и добитничката на Греми Награди, Ферџи.

Кратка содржина
---------------

Поминувајќи ги и педесеттите години од својот живот, филмскиот режисер Гидо Контини (Даниел Деј-Луис) е зафатен од средноживотната криза по што ја губи својата креативност и го носи кон различни комплицирани романтични врски. Обидувајќи се да го заврши својот последен филм, тој е присилен да биде опкружен во друштво на неколку жени од неговиот живот, вклучувајќи ја неговата жена, Луиза (Марион Котијар); неговата љубовница, Карла (Пенелопе Круз); неговата муза од филмот, Клаудија (Никол Кидман); неговиот советник и костимограф, Лили (Џуди Денч); Американската модна новинарка, Стефани (Кејт Хадсон); проститутка од неговата младост, Сараџина (Ферџи); и неговата мајка (Софија Лорен).

Улоги
-----

* Даниел Деј-Луис - Гидо Контини
* Марион Котијар - Луиза Контини
* Пенелопе Круз - Карла Албанесе
* Џуди Денч - Лили
* Софија Лорен - Мама
* Никол Кидман - Клаудија Џенсен
* Кејт Хадсон - Стефани Некрофурос
* Ферџи - Сараџина

Белешки
-------

1. ↑
2. ↑  Hernandez, Ernio (2008-01-23). „Work Resumes on Script for Rob Marshall's *Nine* Film". *Playbill News*. Playbill. Посетено на 2008-08-07.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место Архивирано на 29 октомври 2009 г.
* Семрежна филмска база на податоци
* Бокс Офис Мојо
**Илија Праматаров** (во Долно Драглишта, Пиринска Македонија —  1923

 Бугарија ) — македонски револуционер.

Животопис
---------

Во месецот јули, 1923 година бил убиен Илија Праматаров, кој бил против Тодор Александров и Александар Протогеров да бидат возбоновители на ВМРО.

Во месец октомври во истото село биле пронајдени тројца ликвидирани селани од четниците на Тодор Александров.

Наводи
------

1. 1 2 3  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 336.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Дистопија** (од грчки δυσ- и τόπος, алтернативно, **какотопија**  или **антиутопија**) — измислено општество кое е антитеза на утопијата. Обично се одликува со угнетувачка социјална контрола, како во авторитарните или тоталитарните влади.

Објаснувања
-----------

Некои академски кругови прават разлика помеѓу *антиутопија* и *дистопија*. Дистопијата е замислен свет во кој лошите страни на денешната цивилизација се доведени до максимум.

Дистопија во книжевноста
------------------------

Како и во Орвеловата *Осумдесет и четвртата* и во Хакслиевиот *Храбар нов свет*, дистопијата не претендира дека е добра, додека антиутопијата се претставува како утопија или е планирана како таква, но поради некоја причина утопискиот свет е уништен или искривен. Романот *Ние* е еден од првите дистописки романи во светската книжевност напишан во 1920 година и првпат објавен во 1924 година.

Поврзано
--------

* Утопија

Наводи
------

1. ↑  Какотопија (κακό, како = лошо) израз кој го користел Џереми Бентам во текот на 19 век во своите трудови (,  Архивирано на 26 март 2006 г.
2. ↑  Rüsen, Fehr & Rieger 2005. sfn error: no target: CITEREFRüsenFehrRieger2005 (help)
3. ↑  Клајн, Иван; Шипка, Милан (2006.). *Велики речник страних речи и израза*. Нови Сад: Прометеј. стр. 370. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
4. ↑  Разјашњавање техничких разлика између дистопије и антиутопије.
5. ↑  Замјатин, Јевгениј (1969.). *Ми : роман*. Београд: Просвета. стр. 5–11. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
6. ↑  Замјатин, Јевгениј; Лалић, Мира (1963). *Север : приповетке*. Београд: Нолит. стр. 9–24.
Координати: 52°14′50.47″N 41°34′46.11″E﻿ / ﻿52.2473528° СГШ; 41.5794750° ИГД﻿ / 52.2473528; 41.5794750

Предната фасада на куќата
Рахманинов во дворот на Ивановка врши коректура на неговиот Пијано концерт Бр. 3
**Ивановка** е куќа и имот близу Тамбов, Русија, летниковец на композиторот Сергеј Рахманинов во периодот помеѓу 1890 и 1917 г. (сè додека не се иселил од земјата). Куќата била дом на неговите аристократски роднини, семејството Сатини. Во оваа идилична атмосфера Рахманинов создал многу ремек-дела од раниот период на своето творештво. 

Од 1982 г. домот е музеј посветен на животот и делото на композиторот.

Надворешни врски
----------------

* За Рахманинов и Ивановка (англиски)
**Иванчо Ристов Андоноски** ( 1920
 во Лавчани, Кичевско —  1944
 во Сува Гора) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал во сиромашно семејство. Поради големата сиромаштија бил принуден да оди на печалба во Белград од каде се вратил веднаш по окупацијата. Бил прифатен од Партијата и се борел против собирањето спахилак, меѓутоа поради несогласување со семејството избегал во Мариово каде бил рударски работник. Работел некое време, а потоа стапил во редовите на Шестата бригада и учествувал во борбите за ослободување на Кичево. Загинал во есента 1944 година во борба со балистите на Сува Гора.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 38.
**Илија Петков Таневски** ( 1924
 во Оризари (Скопје) —  1945

 во Загреб, Хрватска) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Основно училиште завршил во селото. На 13 ноември 1944 година по ослободувањето на Скопје, стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Со неа заминал на Сремскиот фронт и учествувал во завршните операции за ослободување на неослободените делови на Југославија. По пробивот на Сремскиот фронт, храбро загинал во една битка против фашистичките сили пред Загреб, во почетокот на мај 1945 година.

Поврзано
--------

* Миле З. Таневски
* Елен П. Таневски

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 141. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
2. ↑  Стојановски - Цоњче, Бојко (1999). *Скопско црногорие: од Бразда до Брњарци - III Книга*. Скопје: "Гоце Делчев". стр. 35. ISBN 9989-35-022-1.
Серија гравури „Апокалипса" од Албрехт Дирер, 1496-1498
**Ивановото детство** (руски: *Иваново детство*) советски филм од 1962 година во режија на Андреј Тарковски (неговото прво остварување). Автори на сценариото се Владимир Богомолов и Михаил Папава, а главните улоги ги толкуваат: Николај Бурљаев, Валентин Зубков, Евгениј Зариков, Степан Крилов, Валентина Малјавина, Ирина Тарковска, Николај Гринко, Андреј Кончаловски итн. Филмот, кој е снимен во црно-бела техника е снимен според расказот „Иван" на Владимир Богомолов. Во 1962 година, филмот ја освоил наградата „Златен лав" на Венецијанскиот филмски фестивал.

Содржина
--------

Детството на Иван (го игра Бурљаев) е грубо прекинато од Втората светска војна. Неговите родители загинале, а тој не сака да оди во дом за сираци. Истовремено, Иван е обземен од омраза кон нацистичкиот окупатор и сака да даде свој придонес во борбата против него. Затоа, тој ѝ дава информации на Црвената армија за движењето на германската војска при што често го доведува во опасност својот живот. Еднаш, навечер, тој ја препливува реката и доаѓа со важни информации во редовите на Црвената армија. Таму го дочекува младиот офицер Галцев (го игра Зариков), кој не верува во зборовите на Иван, но за брзо време се уверува во бестрашноста на момчето.
  

Тој, офицерот Холин (го игра Зубков) и војникот Катасонов (го игра Крилов) се многу загрижени за животот на Иван, но тој не сака да го прифати предлогот да се запише во военото школо. Додека траат борбените дејства, Иван се сеќава на безгрижните денови пред војната, на игрите со другарчињата и на својата мајка (ја игра Тарковскаја). Пред почетокот на офанзивата, Холин и Галцев го пренесуваат Иван преку реката, на територијата што ја контролира окупаторот. По завршувањето на војната, Галцев ги прегледува документите што зад себе ги оставиле нацистите и дознава дека Иван бил обесен.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Ivan's Childhood (1962) - Awards (пристапено на 9.6.2015)
2. ↑  IMDb, Ivan's Childhood (1962) (пристапено на 9.6.2015)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 316752217
* LCCN: no2017034528
* GND: 7520055-7
* SUDOC: 177490225
* BIBSYS: 14020623
* NKC: unn2009493767

 |

 |
**Илија Крстов Русевски** ( 1912
 во Глуво, Скопско —  1946
 во Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од слабо-имотно семејство. Со голем труд ја обработувал не многу родната земја и така ја обезбедувал минималната егзистенција на семејството. Во септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Со неа учествувал во тешките борби против силните балистички сили на падините на Скопска Црна Гора. Во борбите против германските моторизирани колони во Качаничката Клисура, бил ранет во рамото. Тешките воени напори, како и последиците од ранувањето биле причина потешко да се разболи и да почине во 1946 година.

Поврзано
--------

* Александар М. Русевски
* Никудин П. Русевски
* Панко С. Русевски
* Атанас К. Русевски

Наводи
------

1. 1 2 3  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 125. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
2. 1 2  Стојановски - Цоњче, Бојко (1999). *Скопско црногорие: од Бразда до Брњарци - III Книга*. Скопје: "Гоце Делчев". стр. 48. ISBN 9989-35-022-1.
**Илија Трајанов Секулоски** ( 1920
во Долно Добреноец, Кичевско —  1944

во Лисичани, Кичевско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Бидејќи немал можност да се школува, се занимавал со земјоделие. Како младинец се приклучил во воспитните групи во селото, а со доаѓањето на Кичевско-мавровскиот партизански одред во нивното село, Илија стапил во Одредот. Учествувал во повеќе акции на Одредот, а со формирање на Првата македонско-косовска бригада станал нејзин борец. Со бригадата заминал за Егејска Македонија во познатиот Февруарски поход. По борбите кај Богомила, со отцепениот дел од Бригадата, со групата на Тихомир Шарески, тргнал на пат за Копачка и Дебрца, но останал покосен од *белата смрт* на гребенот над селото Лисичани, Кичевско во февруари 1944 година.

Поврзано
--------

* Живко Секулоски
* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 108.
**Заеднички технички документ** (**CTD**, од англиски: *Common Technical Document*) претставува збир на спецификации кои се однесуваат на информациите потребни да се предадат кај надлежните органи при процесот за добивање на одобрение за ставање на лекот во промет. Тој претставува меѓународно договорен формат за подготовка на барањето за ставање на лек во промет, потребно да се достави до регионалните регулаторни власти во земјите-учеснички. Бил развиен од страна на Европската медицинска агенција (EMA, Европа), Управата за храна и лекови (FDA, САД) и Министерството за здравство, труд и благосостојба (Јапонија).

Заедничкот технички документ е поделен на пет модули:

1. Административни и информации поврзани со пропишувањето
2. Преглед и резиме на модулите од 3 до 5
3. Квалитет (фармацевтска документација)
4. Извештај од претклиничките испитувања (Фармакологија/Токсикологија)
5. Извештај од клиничките испитувања – ефикасност и безбедност

Надворешни врски
----------------

* ICH
* Common Technical Document
**Илија Николовски** (роден на 6 јули 1948

 година во село Панчарево, Беровско) — македонски генерал-мајор на АРМ, во пензија. претседател на вонпарламентарната Партија на обединети пензионери и граѓани на РМ, претседател на воените ветерани и резервисти.

Животопис
---------

Основно и средно училиште завршил во Берово, а Воена академија на ЈНА во Белград и во Сараево. Командирската должност ја започнал како потпоручник – командир на вод, а подоцна бил командир на чета и командант на баталјон. Во ЈНА ги завршил Командно-штабната академија и школата за народна одбрана. Бил воен претставник во Амбасадата на Македонија во Бугарија и воен претставник на АРМ во Брисел. Бил командант на бригада и командант на корпус. Во 2003 година се пензионирал.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Николовски*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 777–778. Text "series
" ignored (help)
Конечен исод од „Филидоровиот мат": 1.Dg8+ Txg8 2.Sf7#
**Задушен мат** — шаховски поим, кој означува мат зададен од страна на коњ, при што матираниот крал не е овозможен да отстапи поради тоа што е опколен (или задушен) од сопствените фигури.

Матот обично се задава на аголот од таблата, бидејќи таму кралот може да биде задушен со помалку фигури. Најчест облик во којшто се јавува задушениот мат е оној прикажан на дијаграмот десно. Коњот на f7 му задава мат на кралот на h8, кој е оневозможен да го избегне шахот заради топот на g8 и пешаците на g7 и h7. Слично, белиот крал исто така може да биде матиран на полето h1 од страна на црн коњ на f2. Соодветни матови на полињата а8 и а се поретки, бидејќи кратката рокада е почеста затоа што безбедно го сместува кралот поблиску до аголот отколку што тоа го нуди големата рокада.

Вовед
-----

За да може задушениот мат да се појави во партија, обично е потребно да се жртвува материјал со цел да се овозможи фигурите да го задушат кралот, бидејќи не е веројатно дека шахистот доброволно ќе го опколи својот крал со фигури во позиција во којашто е можно да се зададе задушен мат.

Поврзано
--------

* Мат
**Зазен** (кинески: зуо-чан) е седечка медитација која се користи во зен-будизмот.

Се изведува во одредена седечка положба, со рамномерен ритам на дишење и во опуштена и неактивна состојба на духот. Умот едноставно се задржува во сегашниот момент, буден и свесен. Телото се држи исправено, со прекрстени нозе, задржан здив, додека умот е слободен од какви било придружувања, желби, поими и судови. Целта на зазенот е да достигне саториј.

Доген го свел будизмот на практикување на зенот или „седечка медитација", каде што свесниот тек на содржината на  умот се посматра без запирање на кој било поединечен предмет, сè додека не се смири и не се собере, не доживувајќи веќе никакво вплетување. Во оваа состојба е можно да се доживее пробудување.

Наводи
------

1. 1 2  Kembridžova ilustrovana istorija religije (pp. 94-97), Stylos, Novi Sad. 2006. ISBN 978-86-7473-281-6.
2. ↑  Kembridžova ilustrovana istorija religije (pp. 98-105), Stylos, Novi Sad. 2006. ISBN 978-86-7473-281-6.

Надворешни врски
----------------

* Instructions for Zen Meditation Архивирано на 18 октомври 2010 г.
* Zazen instruction Архивирано на 17 септември 2012 г. by Shohaku Okumura
* How to Sit Zazen Архивирано на 16 март 2015 г.
**Кифхојзер** (германски: *Kyffhäuser*) — ридски масив, кој се наоѓа на границата на германската покраина Тирингија со Саксонија-Анхалт. Се наоѓа на јужниот дел од Харц. Масивот има должина од 19 и ширина од 7 км. Ја достигнува највисоката точка на Кулпенберг (473,4 м), кој се наоѓа во Тирингија. Кифхојзер е значаен за германската традиционална митологија како место за одморање на царот Фридрих Барбароса, кој се удавил на 10 јуни 1190 г. во реката Ѓоксу близу Силифке во текот на Третата крстоносна војна.

Името Кифхојзер веројатно потекнува од *cuffese* што означува глава или врв. Населбата Тиледа на северните падини веќе била спомната на почетокот на IX век од *Breviarium Lulli* како *Dullide*, имот на опатијата Херсфелд. Царскиот имот кај Тиледа е потврден со венчавката на зарицата Феофану во 972 г. Првиот замок на ридот над населбата бил поставен од светиот римски цар Хајнрих IV во текот на неговиот конфликт со Саксонците. Неговиот син Хајнрих V ги наследил кавгите и замокот конечно бил поседуван од саксонкиот војвода (подоцна цар) Лотар Суплинбуршки во 1119 г. Самиот Лотар ја започнал обновата и *Reichsburg Kyffhausen* бил завршен под власта на царот Фридрих Барбароса.

Според легендата, Барбароса всушност не е умрен, туку спие во скриена комора под ридовите Кифхојзер, седејќи на камена маса. Неговата брада, наводно расте толку долго со векови, што расте низ масата. Како сличната легенда за Кралот Артур, Барбароса наводна чека момент за неговата земја, кога повторно ќе се појави на ридот. Присуството на габраните околу врвот на Кифхојзер се вели дека е знак за продолжување на присуството на Барбароса.

Денес, ридовите се туристичка атракција, на кои е обновен средновековниот замок од XI век. На самата планина се наоѓа Кифхојзерскиот споменик, изграден во 1896 г. кој ги прикажува царевите Вилхелм I и Фридрих Барбароса.

Поврзано
--------

* Тиледа
* Фридрих Барбароса
* Отон II

Наводи
------

1. ↑  Кратографски служби на Сојузната управа за заштита на природата, Германија
2. ↑  Sven Frotscher: *Der Kyffhäuser - Natur, Geschichte, Architektur, Denkmale Europas*. Artern 1996, ISBN 3-00-000509-9

Надворешни врски
----------------

* Кифхојзер на Ризницата ?
* Портал на Кифхојзер (германски)
* Управа на Природен парк „Кифхојзер" (германски)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Тирингија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 236347483
* LCCN: sh92005610
* GND: 4033894-0
* NKC: ge406879

 |

 |
**Округ Ерусалим** (хебрејски: מחוז ירושלים; арапски: منطقة القدس) — еден од шестте окрузи во Израел. Административен центар на округот е градот Ерусалим. Округот има површина од 652 км2, а население од 910,300 жители. 67.8% од населението се Евреи и 30.6% Арапи. 21% од Арапите во Израел живеат во овој округ, кој ги опфаќа и Западен Ерусалим и Источен Ерусалим.

Мнозинството Арапи во округот се Палестинци, кои имаат право на државјанство во Израел. Нееврејското население е составено од 28.3% Муслимани, 1.8% Христијани и 1.4% други.

Населени места
--------------

| градови | локални совети | регионални совети |
| --- | --- | --- |
| * Ерусалим
* Бејт Шемеш
 | * Абу Гош
* Мевасерет Цион
* Кирјат Јеарим
 | * Метах Јехуда
 |

Поврзано
--------

* Израел
* Окрузи во Израел
* Градови во Израел

Наводи
------

Координати: 31°45′N 35°00′E﻿ / ﻿31.750° СГШ; 35.000° ИГД﻿ / 31.750; 35.000

1. ↑  The Future of the Global Muslim Population
2. ↑  „Localities and Population, by District, Sub-District, Religion and Population Group" (PDF). *Statistical Abstract of Israel*. Israel Central Bureau of Statistics. 2006. Архивирано од изворникот (PDF) на 2013-10-25. Посетено на 2014-07-10.

 *Оваа статија поврзана со Израел е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Окрузи во Израел |
| --- |
|  |
| 
* Ерусалим
* Јудеја и Самарија
* Јужен
* Северен
* Тел Авив
* Хаифа
* Централен

 | Израел |

 |
**Зелтен** е традиционален италијански овошен колач кој се подготвува за време на Божиќ. Се прави со 'ржано брашно, пченично брашно, сушено и зашеќерено овошје, кора од портокал и разни зачини. Неговото име потекнува од зборот *selten* што значи „ретко", бидејќи обично се подготвува само еднаш годишно.

Галерија
--------

* Зелтен во облик на срце Зелтен во облик на срце
* Зелтен со свеќа Зелтен со свеќа
* Декориран зелтен Декориран зелтен

Наводи
------

1. ↑  „Zelten: the recipe for the typical Italian cake from Alto Adige". *Cookist.com* (англиски).
2. ↑  „Zelten | Traditional Cake From Trentino-South Tyrol | TasteAtlas". *www.tasteatlas.com*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Италија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Дарко Димитриевски** (роден на 16 мај 1993

) — македонски ракометар кој игра за екипата на Хапоел Ашдод, Израел. Димитриевски е млад македонски ракометар кој потекнува од Велес. Своите ракометни почетоци ги имал на 8 годишна возраст во својот роден град. Досега Димитриевски има играно за неколку македонски клуба, Борец, МРК Вардар, Вардар Про и за Куманово. Во интернационалните води запливува на 18 годишна возраст со потпишување на договор со катарскиот клуб Катар Спорт. Успешната интернационална кариера продолжува да ја гради во Пуерто Сагунто, па Адемар Леон во Шпанија. Во 2015 година потпишува за унгарски Чургу, но година подоцна решава да се врати во родната земја и потпишува за РК Металург, па ГРК Борец, за повторно да се врати во РК Металург во сезона 2017/ 2018.

На почетокот на 2018 година заминува од РК Металург и става потпис на договорот со Хапоел Ашдод, еден од водечките клубови во израелското првенство. Моментално е дел и од македонската ракометна репрезентација.

Професионална кариера
---------------------

Во својата кариера, Дарко Димитриевски има настапувано за повеќе клубови и тоа:

* Македонија РК Борец (2006 - 2008)
* Македонија МРК Вардар Скопје (2008 - 2010)
* Македонија РК Вардар (2010 - 2011)
* Македонија Куманово (2011 - 2012)
* Катар Катар Спорт (2012 - 2013)
* Шпанија Пуерто Сагунто (2013 - 2014)
* Шпанија Адемар Леон (2014 - 2015)
* Унгарија Чургу (2015 - 2016)
* Македонија РК Металург (2016)
* Македонија ГРК Борец (2016 - 2017)
* Македонија РК Металург (2017)
* Израел HC Hapoel Ashdod (2017-

Надворешни врски
----------------

* Дарко Димитриевски - ЕХФ профил
* Старт на израелска авантура Архивирано на 21 јуни 2018 г.
* Ракометна федерација на Македонија
**Интифада** (арапски: востание) обично се употребува за двете востанија на Палестинците против израелската окупација на нивните територии.

Прва интифада
-------------

Првата интифада започна во 1987 година, почна да згаснува во 1991 година и е прекината во 1993 година по потпишувањето на Договорот од Осло и воспоставувањето на Палестинската самоуправа.

По израелско-арапските војни, палестинските територии останаа окупирани подрачја под израелска воена управа. Сè поголемото населување на израелски доселеници и сè полошата положба на Палестинците во бегалските кампови создадоа многу напната атмофера. При едни демонстрации на Палестинците на 6 декември 1987 година израелската војскта уби еден Палестинец, што предизвика голем револт помеѓу Палестинците. Тие почнуваат да формираат вооружени единици и да влегуваат во судири со Израелците. Израелската војска, исклучително добро вооружена, возвраќа на палестинските напади, често со употреба на прекумерна сила. При тоа и двете страни вршат напади и врз цивилно население.

Бројот на жртвите од Првата интифада е: 1.162 Палестинци и 160 Израелци.

Втора интифада
--------------

Како Втора интифада (или Ал Акса Интифада) се означува израелско-палестинскиот судир што започна во септември 2000 година откако Ариел Шарон, тогашен водач на опозициската партија Ликуд, влезе во просторот на ерусалимските џамии, каде до 1 век постоел еврејски храм. Тоа Палестинците го сметаа за тешка провокација и набрзо потоа избувнаа жестоки судири.

Оваа интифада е сè уште во тек и е покрвава од претходната. До 2004 година убиени се 3.223 Палестинци и 950 Израелци.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4665528-1
* NKC: ph121161

 |

 |
**Кичевска каза** била помала административна единица во Отоманското Царство. Била дел од Битолскиот санџак и Битолскиот вилает. Центарот на казата бил во Кичево. Се состоела од Горно Кичево, Долно Кичево, Горна Копачка, Долна Копачка, Рабетин Кол и Поречка Нахија (Горно и Долно Порече). Во состав на казата имало вкупно 117 села и градот Кичево. На почетокот на 20 век населението било мешано во верска, етничка и национална смисла. Од муслимани во казата живееле Албанци, Македонци и Роми, а христијаните биле поделени на патријаршисти и егзархисти. Албанците и Македонците муслимани живееле во западниот дел на казата.

Население
---------

Според податоците на Васил К’нчов од 1900 година, во Кичевската каза живееле **39 590** жители, од кои:

| народ | вкупен број | % од вкупното население |
| --- | --- | --- |
| Македонци / хрис. | **25.476** | 64,34 |
| Македонци / мусл. | 7.660 | 19,34 |
| Албанци | 6.190 | 15,63 |
| Роми | 264 | 0,66 |
| **Вкупно** | **39.590** | 100 % |

| религија | вкупен број | % од вкупното население |
| --- | --- | --- |
| христијани | 25.476 | 64,34 |
| муслимани | 14.114 | 35,65 |
| **Вкупно** | **39.590** | 100 % |

Наводи
------

1. ↑  Promacedonia.org
2. ↑  La Macédoine et sa population chrétienne, avec deux cartes ethnogtaphiques
31°52′0″N 35°13′0″E﻿ / ﻿31.86667° СГШ; 35.21667° ИГД﻿ / 31.86667; 35.21667Координати: 31°52′0″N 35°13′0″E﻿ / ﻿31.86667° СГШ; 35.21667° ИГД﻿ / 31.86667; 35.21667

Ерусалимски аеродром (1969)
Скица на аеродромот
**Ерусалимски меѓународен аеродром** (**Ерусалимски аеродром** или **Каландија**) — мал аеродром кој се наоѓа меѓу Ерусалим и Рамалах. Овој аеродром за првпат е пуштен во употреба во 1920 година, и тој е првиот аеродром во Палестина. Овој аеродром е затворен за цивилен сообраќај од започнувањето на Втората интифада во 2001 година.

Од 1920 до 1930 година, Каландија е единствениот аеродром во Палестина. Тој се користел од страна на британските воени авторитети и видни гости кои патувале кон Ерусалим. Во 1931 година, владата започнала со присилна експропријација на земјиште од блиското еврејско село Атарот за да го прошири аеродромот, во целиот процес дошло до уривање на домови и голем број на овоштарници биле ископачени. Во 1936 година, аеродромот бил отворен и за редовни летови. Подоцна во 1948 година селото Атарот било освоено од страна на војската на Јордан и Арапската лига при Арапско-израелски конфликт (1948).

Од 1948 до Шестдневната војна, во јуни 1967 година, аеродромот бил под јорданска контрола, со ознака  *OJJR*. По шестдневната војна, Ерусалимскиот аеродром бил придодаден кон општинската област на градот Ерусалим и ја добил ознаката  *LLJR*

Галерија
--------

* Аtarot гробишта во близина на "Ерусалим аеродром"Аtarot гробишта во близина на "Ерусалим аеродром"
* Податотека:Atarot International..jpg
* 
*

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ерусалим (аеродром)" на Ризницата ? |

Наводи
------

* Jerusalem Airport in lowshot website
Местоположба на Земјата на Принцезата Елизабета (црвено) во рамките на Австралиската Антарктичка Територија.
**Земја на Принцезата Елизабета** (англиски: *Princess Elizabeth Land*) — отсечок на Антарктикот помеѓу 73° ИГД и ’ртот Пенк (87°43' ИГД). На овој дел полага право Австралија како дел од нејзината Австралиска Антарктичка Територија, иако не ужива голема признаеност.

Географија
----------

Земјата е сместена помеѓу 64°56' ЈГШ и 90°00' ЈГШ и помеѓу 73°35' ИГД и 87°43' ИГД. Поделена е на два дела:

* Брег на Ингрид Кристенсен, 73°35' ИГД to 81°24' ИГД
* Брег на Леополд и Астрид, 81°24' ИГД to 87°43' ИГД

На запад се граничи со Ејмериевиот Леден Гребен, Мак. Робертсоновата Земја, а на исток со Земјата на Вилхелм II.

Истражување
-----------

Земјата на Принцезата Елизабета е откриена на 9 февруари 1931 г. од Британската австралиска и новозеландска антарктичка истражувачка експедиција (BANZARE) (1929–31) под водство на Даглас Мосон. Мосон ја нарекол во чест на принцезата Елизабета, внука на тогашниот крал Џорџ V и подоцна кралица Елизабета II. Ова е една од двете области наречени по неа. Другата е Земјата на Кралицата Елизабета сместена од другата страна на континентот, во Британската Антарктичка Територија и именувана во 2012 г. по повод дијамантскиот јубилеј на кралицата.

Иако Австралија полага право на целата Земја на Принцезата Елизабета, тука се сместени руски поларни станици како „Восток" (најстуденото место на Земјата) и „Мирни".

Поврзано
--------

* Земја на Кралицата Елизабета
* Кралица Елизабета (архипелаг)

Надворешни врски
----------------

* Земја на Принцезата Елизабета на Ризницата ?
* Австралиски антарктички географски лексикон: Карти на Австралиската Антарктичка Територија (англиски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Територијални претензии врз Антарктикот |
| --- |
|  |
| Денешни | 
* Аделина Земја (Фр.)
* Австралиска Антарктичка Територија
	+ Вилкс
	+ Вилхелм II
	+ Ендерби
	+ Кемп
	+ Кралица Марија
	+ Мак. Робертсон
	+ Оутс
	+ Принцеза Елизабета
	+ Џорџ V
* Аргентински Антарктик
* Британска Антарктичка Територија
	+ Кралица Елизабета
* Кралица Мод (Нор.)
* Остров Петар I (Нор.)
* Росова Зависност (НЗ)
* Чилеанска Антарктичка Територија

 |  |
|  |
| Поранешни | 
* Јамато Јукихара (Јап.)
* Нова Швабија (Гер.)

 |
|  |
| Ничии | 
* Земја на Мери Берд

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 1112148574381624430007

 |

 |

Координати: 80°00′S 78°00′E﻿ / ﻿80.000° ЈГШ; 78.000° ИГД﻿ / -80.000; 78.000
**Долапот** е вграден орман, шкаф за сместување облека, садови и други предмети.

Долапот е составен дел на ентериерот во народната македонска куќа, кој се потпира на ѕид од страна или е вграден во ѕидот. Изграден е од дрвена конструкција, со геометриски украсена челна површина на вратата. Долапот е со помали димензии за разлика од мусандрата. Во долапот се чуваат работи за секојдневна употреба, украсни предмети, а кај поголемите и дел од покуќнината. Долапот се наоѓа во куќата односно одајата, чардакот, иконарникот и други простории. Долапот има една или две врати. Вратата се отвора во хоризонтален правец. Внатрешноста на долапот е обложена со фин премаз од кал или малтер. Кај долапите со поголема висина се поставува дрвена полица на средината. Задниот дел на долапот, вграден во ѕид, може да биде обложен со штици.
Илустрација на интерфаза
Фотографија од јадро на клетка (HT1080) во интерфаза (најверојатно G1)
**Интерфаза** е процес на подготовка на телесните и половите клетки за делба. Процесот се состои од три потпериоди, а тоа се :

* *Предсинтетски период или G1*, во кој се одвива создавање на RNA, на белковини и масти.
* *Синтески период (Ѕ - период) на интерфаза*, тогаш се врши структурна репликација на DNA.
* *Постсинтетски период или G2* , во овој период се содаваат белковини и АТР.

Особини
-------

Приближно 95% од клеточниот циклус и припаѓа на интерфазата. За време на интерфаза, хромозомите се декондензирани и распоредени низ јадрото, така што тоа изгледа морфолошки униформно. Меѓутоа, на молекуларно ниво, интерфазата е периодот во кој се одвиваат последователно клеточниот раст и репликацијата на ДНК, со што клетката се подготвува за делба.

Клетката расте со постојан степен во текот на интерфазата, при што повеќето клетки во делба се дуплираат во големина меѓу една митоза и друга. За споредба, ДНК се синтетизира само во еден дел од интерфазата. Времетраењето на синтезата на ДНК го дели циклусот на еукариотските клетки на четири дискретни фази. *М* фазата од циклусот соодветствува на митозата, по која најчесто следува цитокинезата. По оваа следува G1 фазата, која соодветствува со времето меѓу митозата и започнувањето на репликацијата на ДНК. За време на G1, клетката е метаболички активна и постојано расте, но не ја реплицира својата ДНК. По G1 следи *S* фазата (фаза на синтеза), во која се одвива репликација на ДНК. Крајот на синтезата на ДНК е пропратен G2 фаза, за време на која продолжува клеточниот раст и се синтетизираат белковини како подготовка за митоза.

Времетраењето на овие фази е различно кај различни видови клетки. За типична брзо пролиферирачка човечка клетка чиј циклус трае 24 часа, G1 фазата може да трае околу 11 часа, *S* околу 8 часа, G2 околу 4 часа и *М* околу 1 час. Меѓутоа, други типови на клетки може да се делат многу побрзо. Пупечките квасци, на пример, може да напредуваат низ сите четири степени на клеточниот циклус за само околу 90 минути. Дури и пократки клеточни циклуси (од 30 или помалку минути) се случуваат кај раните ембрионални клетки кратко по оплодувањето на јајце-клетката. Но, во овој случај клетката не расте. Наместо тоа, овие рани ембрионални клетки се делат брзо на помали клетки. Не постои G1 или G2 фаза, а репликацијата на ДНК се случува мошне брзо, која тогаш се состои од многу кратки Ѕ фази кои алтернираат со М фазите.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |