|  |
| --- |
|  **Свети Димитрија** |
|  |
| 
Непознат светец над врата на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Повардарска |
| **Архијерејско намесништво** | Велешко |
| **Парохија** | Изворска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°30′58″N 21°39′47″E﻿ / ﻿41.51611° СГШ; 21.66306° ИГД﻿ / 41.51611; 21.66306Координати: 41°30′58″N 21°39′47″E﻿ / ﻿41.51611° СГШ; 21.66306° ИГД﻿ / 41.51611; 21.66306 |
| **Место** | Поменово |
|  **Општина** | Чашка |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Димитрија Солунски |
|  **Изградба** | XVII век |
|
| Архитектонски опис |
| **Стил** | поствизантики |
|

**Св. Атанасиј** — православна црква во велешкото село Поменово, Општина Чашка. Му припаѓа на Велешкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.

Архитектура
-----------

Храмот е правоаголна еднокорабна градба со полукружна апсида на исток и трем на запад. Изградена е од дробен камен, а покривот изворно бил направен од камени плочки. Сводот во наосот е срушен, а црквата е покриена со плочи од вештачки материјал. Влезот е од западната страна, над кој има ниша со претстава на покровителот Свети Димитрија Солунски на коњ како прободува војник.

Живопис
-------

Во нишата на источната фасада над олтарната апсида има остатоци од првобитниот живопис од XVII век. Претставен е светец, облечен во светлокафеав химатион. Светецот е на средна возраст со кратка бела коса и брада, и во левата рака држи затворен свиток. Според типолшките особености, можно е да се работи за Апостол Петар. Сочувана е и оригиналната камена чесна трпеза, сместена во тремот.

Според натписот над западниот влез во наосот, фреските од наосот и олтарот се одново пресликани во 1852 г. На источнот ѕид во олтарната апсида, во првото подрачје, е Архиерејската литургија, од северната страна се насликани Свети Јован Златоуст и Свети Григориј Богослов, а од југ Свети Василиј Велики и Свети Атанасиј. Во конхата на апсидата е допојасната претстава на Богородица со Христос во конусовиден медалјон на градите. Во проскомидијалната ниша е насликан Свети Стефан. Од двете страни на апсидата е претставено Благовештението. Над Богородица е пророкот Давид, а над Архангел Гаврил е пророкот Соломон. Меѓу пророците е претставата на Светото Тројство. На јужниот ѕид во олтарот е насликан Свети Никола, а во првото подрачје над него е Рождеството Христово. Во наосот, на јужниот ѕид, следат од исток кон запад во првото подрачје, под прозорецот, Свети Илија како храни гавран во пештера, Вознесението Илиево, Светите врачи Кузман и Дамјан и Свети Трифун. Во второто подрачје е Крштението Господово, Влегувањето во Ерусалим и Тајната вечера. На западниот ѕид, јужнјо од влезот, е претставен Архангел Михаил како му ја вади душата на богатиот, над влезот е натписот, а северно од него се светите Константин и Елена. Над првото подрачје е Успението Богородично, а во горниот дел е Вознесението Богородично *in corpore*. На северниот ѕид, во првото подрачје, се насликани светите маченички Петка и Недела, проследени од Свети Меркуриј, Свети Василиј Велики, Свети Јован Златоуст, Свети Григориј Богослов, а во олтарот е Видението на Свети Петар Александриски. Во второто подрачје на северната стена од запад кон исток се насликани обесениот Јуда, Христос пред Пилат, Распетието Христово, Оплакувањето Христово и во олтарот Мироносците на Христовиот гроб и Воскресението Христово.

Од живописот од XIX век на иконостасот се зачувани Архангел Гаврил на проскомидијалната врата, царските двери со Благовештението по средината и пророците Соломон и Давид во горното подрачје, и архијереите Свети Василиј Велики и Свети Јован Златоуст под Архангел Гаврил и Свети Спиридон и Свети Григориј под Богородица. Од престолните икони сочувани се „Исус Христос", „Свети Харалампиј", „Свети Димитрија на коњ го убива војникот" и „Света Недела" со приметно натсликување. Другите два реда икони од иконостасот не се во црквата.

Поврзано
--------

* Повардарска епархија
* Велешко архијерејско намесништво

Наводи
------

1. 1 2 3  Николовски, Дарко (2017). „Прилог кон проучувањата на поствизантиската уметност во Општина Чашка, Велешко" (PDF). *Патримониум*. Скопје: КАЛАМУС. **Χ** (15): 279.
2. ↑  Николовски, Дарко (2017). „Прилог кон проучувањата на поствизантиската уметност во Општина Чашка, Велешко" (PDF). *Патримониум*. Скопје: КАЛАМУС. **Χ** (15): 280.
3. ↑  Николовски, Дарко (2017). „Прилог кон проучувањата на поствизантиската уметност во Општина Чашка, Велешко" (PDF). *Патримониум*. Скопје: КАЛАМУС. **Χ** (15): 281.