recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Провен** (француски: Provins) ― комуна (општина) во департманот Сена и Марна во регионот Ил де Франс во северосредишна Франција.

Провен, гратче на средновековни саеми, станало светско наследство на УНЕСКО во 2001 година.

Администрација
--------------

Со 11.844 жители (2017), Провен не е најголемата паланка во округот Провен, но е седиштето (потпрефектура). Најголемиот град е Монтеро-Фолт-Јон (20,206 жители).

Округот има 176 општини и 188.637 жители (2017). Кантонот Провен има 81 општина и 57.947 жители.

Историја
--------

Постојат знаци на човечка окупација во областа уште во времето на старото камено време.

### Римско време

Прове бил на крстопат на два големи регионални коридори во Римска Галија: еден од Соасон до Троје и еден кон Санс на југ.

### Средновековно време

Како доказ за зголемената важност, до 9 век, Провен ковал своја монета, провенски дениер (denier provinois), а Карло Велики ги испратил своите missi dominici (дворски инспектори) во градот. Под заштита на грофовите од Шампањ, бил домаќин на еден од најголемите шампањски панаѓури, земјоделски и трговски панаѓур клучен за средновековната економија. Кралот Филип IV го посетил Провен неколку пати кон крајот на 13 век, уништувајќи го градот со строги даноци што го завршиле неговиот период на процут и ги натерал жителите да побегнат. Градот бил опколен многу пати и често била менуван во 14-16 век.

Во еден од најпознатите настани во провенската историја, неодамна крунисаниот крал Шарл VII присуствувал на мисата во црквата „Св. Киријак", заедно со неговиот кралски двор и светицата Јованка Орлеанка на 3 август 1429.

### Современо време

Германците го зазеле градот во 1870 година за време на Француско-пруската војна, и едвај се избориле во 1914 година за време на Првата светска војна.

Знаменитости
------------

Градските ѕидини и кули.
Црквата „Св. Киријак".

Значајни луѓе
-------------

Провен е родно место на:

* Мари Жил Сезар Савињи (1777-1851), зоолог
* Едмонд Нокард (1850-1903), ветеринар и микробиолог
* Морис Хајо (1862-1945), виолинист
* Доминик А (роден 1968 година), текстописец и пејач
* Давид Монкутие (роден 1975 година), пензиониран друмски велосипедист

Провинс е родното живеалиште на:

* Кристијан Жакоб (роден 1959 година), земјоделец и политичар

Градови близнаци
----------------

Провен е збратимен со:

* Бендорф, Германија
* Пингјао, НР Кина

Наводи
------

1. 1 2 3  Téléchargement du fichier d'ensemble des populations légales en 2017, INSEE
2. ↑  „Arrondissement de Provins (773)". INSEE. Посетено на 7 септември 2021.
3. ↑  Jean Mesqui (1979). *Provins: la fortification d'une ville au Moyen Age*. ISBN 9782600046121.
4. ↑  Opoix, Christophe. *Histoire et description de Provins*.

Надворешни врски
----------------

* Мрежна страница на градскиот совет (на француски)
* Шампањ и Бри во средновековната историја на Навара
* provins.net (на француски)
* provins.org (на англиски)
* provins-medieval.com (на француски)
* Фотографии од Прове (на англиски)
* 1999 Користење на земјиште, од IAURIF (Институт за урбанистичко планирање и развој на регионот Париз-Ил де Франс) (на англиски)
* Амелер Дубоа и соработници, архитекти на полициската станица Провен (на француски)
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1319** (**MCCCXIX**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1319 година од новата ера, 319. од вториот милениум, 19. од XIV век и последна од 1310-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6827 и 6828 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6069 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5079 и 5080 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2072.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1319 година се протега во 3955 и 3956, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4015 и 4016 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1862. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 718 и 719 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

Јован II Добриот
* 16 април — Јован II, француски крал од династијата Валоа.

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1319 на Ризницата ?
**Норботен** (шведски: *Norrbotten* = „Северна Ботнија") — покраина (*landskap*) во најсеверниот дел на Шведска. Се граничи со Вестерботен на југ, Лапонија на запад и Финска на исток.

Управа
------

Традиционалните покраини во Шведска немаат административна и политичка улога, туку претставуваат само културно-историски целини. Меѓутоа во овој случај округот е постар од покраината. Со создавањето на Големото Кнежевство Финска како дел од Русија, се јавило потреба од формирање на нов округ. Така, во 1810 е создаден округот Норботен, сочинет од северните делови на Лапонија и Вестерботен. Со текот на времето северен Вестерботен прераснал во посебна покраина.

Историја
--------

Во средниот век Норботен се сметал за „ничија земја" поради големите пространства и слабата населеност (релативно мал број на Лапонци, Квени и племенски народи сродни на Финците). Шведските кралеви правеле напори да ја колонизираат и христијанизираат областа, но ова потрајало доста долго време. Дури и денес локалните малцинства ја имаат задржано својата култура и обичаи.

Историски, под „северна Шведска" се подразбирале покраините Вестерботен и Лапонија.

Грбот ги симболизира четирите големи реки во Норботен што се Одлеваат во Ботнискиот Залив: Турне, Каликс, Луле и Пите.

Летата се необично топли за една ваква северна област, дотолку што во покраината е забележана највисоката температура во целиот Норланд (+37 °C).

Население
---------

Норботен има 192.542 жители кои живеат на површина од 26.671 км2, што значи густината изнесува 7,2 жители на [[км2]].

Култура
-------

Покраината има над 8.000 археолошки наоѓалишта. Се говорат повеќе јазици: шведски, мејанкиели, фински и лапонски. Некои говорници на мејанкиели постепено почнале да сметаат дека припаѓаат на народот Квени, кои се доселиле во подрачјето многу порано од шведските доселеници.

Црковното село Гамелстад близу Лулео е прогласено за светско наследство на УНЕСКО.

Наводи
------

1. 1 2  Население на Норботен на 31 декември 2009 - Централна статистичка служба (шведски)

Надворешни врски
----------------

* Говорите на норботенското наречје (шведски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Краишта и покраини во Шведска |
| --- |
|  |
| Јеталанд | 
* Блекинге
* Бохуслен
* Вестерјетланд
* Готланд
* Далсланд
* Еланд
* Естерјетланд
* Сканија
* Смоланд
* Халанд

 | Мал штит на грбот на ШведскаМал штит на грбот на Шведска |
|  |
| Свеаланд | 
* Вермланд
* Вестманланд
* Даларна
* Нерке
* Седерманланд
* Упланд

 |
|  |
| Норланд | 
* Вестерботен
* Јемтланд
* Јестрикланд
* Лапонија
* Меделпад
* Норботен
* Онгерманланд
* Хелсингланд
* Херједален

 |

 |

Координати: 67°00′N 20°00′E﻿ / ﻿67.000° СГШ; 20.000° ИГД﻿ / 67.000; 20.000
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1350** (**MCCCL**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1350 година од новата ера, 350. од вториот милениум, 50. од XIV век и прва од 1350-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6858 и 6859 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6100 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5110 и 5111 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2103.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1350 година се протега во 3986 и 3987, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4046 и 4047 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1893. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 750 и 751 исламска година.

Настани
-------

Јован II Добриот
* 26 септември — Јован II бил крунисан во крал на Франција.
* На власт во Тавантинсују доаѓа шестиот Сапа Инка, Инка Рока, кој е и основач на династијата Ханан.

Родени
------

*

Починале
--------

* 22 август - Филип VI, првиот француски крал од династијата Валоа.

Надворешни врски
----------------

* 1350 на Ризницата ?
Меѓународниот парк Долна долина на Одра е природен резерват кој се протега во Германија и Полска. Се протега на западните брегови на реката Одра во рамките на округот Укермарк во германската сојузна покраина Бранденбург, како и стрмните источни брегови во Грифинскиот и Полицкиот округ во Западнопоморското Војводство понасевер.

Германскиот дел од областа е **Националниот парк Долна долина на Одра** (*Nationalpark Unteres Odertal*). Постои информативен центар во Кривен, градска единица во Швет. Полскиот дел од областа е „Пејзажен парк Долна долина на Одра" (*Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry*).

Областа зафаќа 165 км2 (Германија 105 км2, Полска 60 км2); заедно со блиските природни резервати во Германија и Полска, вкупната област е 1.172 км2. Со одлука на германско-полскиот Совет за животна средина во 1992 министрите за животна средина на Германија, Полска и Бранденбург, како и војводата на Шчеќин го создале Меѓународниот парк Долна долина на Одра.

Поглед од Крајник Долни на полската страна од границата
На рамниот западен брег на Одра постојат неколку насипи, кои имаат за цел контролирање на нивото на водата и заштитуваат од поплави кои обично се можни во текот на зимата и пролетта. Водата тече слободно низ широките подрачја за поплавување до април, кога повторно се затвораат браните, а преостанатата вода се исушува.

Фауна
-----

Постои специјална заштитна област за птици. Овие површини се живеалишта на птиците црн штрк, водно шаварче и косац. Постојат и животни како видри и дабари.

Флора
-----

Постојат растенија како субмедитеранскиот даб.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012) Important Bird Areas factsheet: Lower Oder valley. Downloaded from  on 27/11/2012

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Национален парк Долна долина на Одра" на Ризницата ? |

* Официјална страница на паркот
* Туристичко биро (германски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Национални паркови на Германија |
| --- |
|  |
| Северна Германија | 
* Ваденско Море - Долна Саксонија
* Ваденско Море - Хамбург
* Ваденско Море - Шлезвиг-Холштајн
* Западнопомерански лагуни
* Јазмунд
* Мириц

 | Знаме на Германија |
|  |
| Средна Германија | 
* Ајфел
* Долна долина на Одра
* Келервалд-Едерзе
* Саксонска Швајцарија
* Хајних
* Харц

 |
|  |
| Јужна Германија | 
* Баварска Шума
* Берхтесгаден

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 263470334
* LCCN: n98041079
* GND: 4731986-0
* NKC: ge1002575

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Германија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Васил Димовски** професионално познат како **Страјк** е македонски рап артист, диџеј и графити артист, член на рап групите Легијата и СТР2, како и соло изведувач. Страјк е активен на музичката сцена од 1997 како еден од основачите на Легијата, и еден од првите артисти кои сорабутаваа со Шурикен Рекордс. Неговата музика е препознатлива по нејзиниот андерграунд уличен стил во која тој често обработува сурови теми за уличниот живот во Скопје.

Кариера
-------

Страјк ја започна својата музичка кариера во 1997 година како еден од основачите на рап групата Легијата, и еден од првите артисти што соработуваа со продукциската куќа Шурикен Рекордс, каде се појавува на првото издание – „SK Street Beatz". Во 2001 заедно со Блажеј ја формираат групата СТР2 – насловена по графитите на Страјк, кратенка за "Стриктно Тврди Рими/Сон-Темнина/Реалност". Нивниот албум „Не заборавај" беше издаден во јули 2007. Во 2002 тој настапува како диџеј на Да Џака Накот, со што покрај графитите и рапувањето ја опфаќа и третата гранка на хип-хопот – диџејството, а следната година започнува активна соработка со Диџеј Гоце САФ. Неговиот прв соло студиски албум „Кутија" издаден во 2011 доби позитивни оценки од музичката критика и хип-хоп публиката воопшто, а во 2015 го продолжи овој успех и со вториот албум „Земен рај" продуциран од Диџеј Гоце. Во 2018, Страјк го имаше својот прв соло концерт кој се одржа на 2 декември 2018 во Младинскиот Културен Центар (МКЦ) во Скопје како дел од 20-тото издание на музичкиот фестивал Таксират. Во 2019, Страјк го издаде својот трет соло албум Низ мојот живот.

Дискографија
------------

### Соло албуми

* 2011 - Кутија
* 2015 - Земен рај
* 2019 - Низ мојот живот

### СТР2 албуми

* 2008 - Не заборавај

### Легијата албуми

* 2002 - SK Street Bitz
* 2008 - Лош ден за империјата
* 2010 - Деценија
* 2016 - Легијата на Проколнатите

Наводи
------

1. 1 2  „Страјк го промовира третиот соло албум „Низ мојот живот"". popup.mk. Посетено на 8 мај 2022.[*мртва врска*]
2. 1 2  „СТРАЈК за првпат со самостоен концерт". novatv.mk. 19 ноември 2018. Посетено на 8 мај 2022.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1326** (**MCCCXXVI**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1326 година од новата ера, 326. од вториот милениум, 26. од XIV век и седма од 1320-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6834 и 6835 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6076 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5086 и 5087 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2079.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1326 година се протега во 3962 и 3963, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4022 и 4023 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1869. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 726 и 727 исламска година.

Настани
-------

Замокот Бурса
* Опсада на Бурса се случила помеѓу силите на Османлиите и Византија. Османлиите го презеле градот.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1326 на Ризницата ?
**Вјестоничка венера** или **Венера од Долни Вјестонице** (чешки: *Věstonická Venuše*) — статуетка од типот „палеолитска Венера" пронајдена на палеолитското наоѓалиште Долни Вјестонице, јужно од Брно во Моравија, Чешка, на подножјето на ридот Дјевин. Изработена е околу 29.000–25.000 г. пр. н. е. (граветска култура) и претставува најстара досега пронајдена керамичка ракотворба, заедно со неколку други најдени во околината.

Опис
----

Статуетката е висока 111 и 43 мм кај колковите глина, изработена од глина печена на релативно ниска температура.

Ја следи општата морфологија на останатите палеолитски Венери: особено големи гради, стомак и колкови како симбол на плодноста, релативно мала глава и малку детаљи на остатокот од телото.

Палеолитската населба Долни Вјестонице во Моравија почнала систематски да се истражува во 1924 г. по идеја на Карел Абсолон. Покрај статуетката, на наоѓалиштето се пронајдени глинени животни (мечка, лав, мамут, коњ, лисица, носорог и був) и преку 2.000 топчиња од печена глина.

Самата Венера е пронајдена на 13 јули 1925 г. во слој од пепел, скрешена на два дела. Порано стоела изложена во Моравскиот музеј во Брно, но денес се чува во заштитени услови и ретко е достапна за јавноста, обично како дел од патувачки изложби низ земјата. Стручните лица повремено ја испитуваат, со цел да дознаат повеќе за луѓето што ја создале. Во 2004 г. е направена томографска снимка, на која е утрден отпечаток на дете од на возраст од 7 до 15 години, кое ја држело во раце пред да биде ставена на печење.

Галерија
--------

* Предна странаПредна страна
* Задна странаЗадна страна
* Лева странаЛева страна
* Десна странаДесна страна

Поврзано
--------

* Вилендорфска Венера
* Холефелшка Венера
* Адам од Говрлево

Наводи
------

1. ↑  Králík, Miroslav; Novotný, Vladimír; Oliva, Martin (2002), „Fingerprint on the Venus of Dolní Věstonice I", *Anthropologie*, Моравски музеј, Брно, **40/2**: 107–113, ISSN 0323-1119, Посетено на 2007-03-24

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Вјестоничка Венера" на Ризницата ? |

* Преглед на Вјестончката венера Архивирано на 16 мај 2011 г.
* Подробни податоци и хронологија
* Јужноморавски венери
**Сиера Мадре дел Сур** — планински венец во јужниот дел на Мексико, кој се протега на 1.000 километри од јужниот дел на Мичоакан источно преку Гереро, до провлакот Тевантепек во источна Оахака.

Географија
----------

Сиера Мадре дел Сур се приклучува на Трансверзалата Еје Волканико (Трансмексикански вулкански појас) од централно Мексико во северна Оахака, но е одделена од овој опсег на запад со долината на Рио Балсас и нејзината притока Рио Тепалкатепец.

Највисоката точка на планините е Серо Нубе, 3.720 метри, во јужниот дел на Оахака, и само еден голем автопат го преминува опсегот помеѓу Акапулко и Мексико Сити.

Иако се одделени од главниот дел на Сиера Мадре дел Сур со длабокиот кањон на долниот дел на Рио Балсас, планините на јужниот дел на Мичоакан околу Колкоман обично се сметаат за дел од Сиера Мадре дел Сур.

Екологија
---------

Опсегот е забележан по многу високиот биоразновидност и големиот број ендемски видови.

Екорегионот на борови и дабови шуми Сиера Мадре дел Сур ги зафаќа повисоките опсези на опсегот. Овие шуми се дел од ланецот мезоамерикански борови дабови шуми кои се протегаат од Југозападен Соединетите Држави до Костарика долж американската Кордилера.

Пониските височини на опсегот се опфатени со тропски суви шуми, екорегиони во тропските и суптропските суви широколисни шуми Биом. Сувите шуми во Халиско го заземаат западниот крај на падината на тихоокеанскиот венец. Јужните тихоокеански суви шуми зафаќаат поголем дел од тихоокеанската падина на опсегот, од Мичоакан на запад преку Гереро и Оахака. Во сливот на реката Балсас, северно од Сиера, се наоѓаат сувите шуми на Балсас.

Градот Зумпанго дел Рио во Сиера Мадре дел Сур.

Наводи
------

1. ↑  „Sierra Madre del Sur". *Peakbagger.com*. Посетено на 17 March 2013.
2. ↑  Lee Stacy (October 2002). *Mexico and the United States*. Marshall Cavendish. стр. 754. ISBN 978-0-7614-7402-9.

Надворешни врски
----------------

* „Sierra Madre del Sur pine-oak forests". *Земски екорегиони*. Светски фонд за природа (WWF). (англиски)
* Светски фонд за природа (2001). „Sierra Madre del Sur pine-oak forests". *Профил на екорегионот во WildWorld*. Национално географско друштво. Архивирано од изворникот на 2010-03-08. (англиски)
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1323** (**MCCCXXIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1323 година од новата ера, 323. од вториот милениум, 23. од XIV век и четвртта од 1320-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6831 и 6832 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6073 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5083 и 5084 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2076.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1323 година се протега во 3959 и 3960, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4019 и 4020 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1866. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 722 и 723 исламска година.

Настани
-------

Свети Тома Аквински
* Папата Јован XXII го канонизирал Тома Аквински како светец.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1323 на Ризницата ?
**Големото Војводство Олденбург** ( германски: *Großherzogtum Oldenburg* ) (исто така познат како **Холштајн-Олденбург** ) било големо војводство во рамките на Германскиот Сојуз, Северногермански Сојуз и Германско Царство, кое се состоело од три широко раздвоени територии: Олденбург, Еутин и Биркенфелд. Таа се рангирала на десетина меѓу германските држави и имаше еден глас во Бундесратот и тројца членови во Рајхстагот. 

Нејзиното владејачко семејство, Домот на Олденбург, исто така, дошол да владее во Данска, Норвешка, Шведска, Грција и Русија.  Наследниците на помладата линија на грчката гранка се, преку принцот Филип, војводата од Единбург, во линија на наследување на престолите на Обединетото Кралство и другите Комонвелтски кралеви по кралицата Елизабета II.

Како заеднички за германските куќи, владејачката гранка на Олденбург, која владеела како војводите, а подоцна и Големите војводи, го држела поглаварството со примогенирање на целата куќа на Холштајн-Олденбург со сите свои кадетски гранки.

Историја
--------

Првиот познат број на Олденбург бил Елимар I ( гп 1108). Потомците на Елимар се појавиле како вазали, иако понекогаш бунтовни, на војводите од Саксонија ; но тие го достигнаа достоинството на кнезовите на империјата кога императорот Фридрих I го распарчи Саксонското војводство во 1180 година. Во тоа време, округот Делменхорст бил дел од доминациите на броевите на Олденбург, но потоа во неколку наврати бил одвоени од да формираат апанажа за помлади гранки на семејството. Ова е случајот помеѓу 1262 и 1447, помеѓу 1463 и 1547 година, и помеѓу 1577 и 1617 година.

Галерија
--------

* Замокот Олденбург Замокот Олденбург
* Замок Еутин Замок Еутин
* Хералдички штит на Големите војводи Хералдички штит на Големите војводи

Поврзано
--------

* Грофот, војводите и големите војводи на Олденбург

Извори
------

1. ↑  Chisholm 1911, стр. 71. sfn error: no target: CITEREFChisholm1911 (help)
2. 1 2  Chisholm 1911, стр. 72. sfn error: no target: CITEREFChisholm1911 (help)
Дагоми - речни и селски куќи
**Дагомис** (Кубанскаја)  е планинска река сместена во регионот на Големото Сочи и се влева во Црното Море.

Одлики
------

 Пешачки мост преку реката против позадината на планината Успенски
Започнува во центарот на селото Дагомис, на сливот на двете реки: Западна Дагомис и Источна Дагомис, 800 метри од брегот на Црното Море.

Преку реката е изграден пешачки мост, со повеќе од 100 години историја. Како и железнички мост, недалеку од вливот на реката во морето. Биле изградени два патни моста преку реките Западен Дагомис и Источен Дагомис, кои ги поврзуваат деловите од автопатот М 27 Џубга - Туапсе - Сочи - Адлер. На двата извори има и неколку пешачки мостови.

Вкупната сливна површина на реката е 103 км². Потрошувачката на вода во лето е - 2,06 м³ /с.

Стари фотографии од реката Дагомис
----------------------------------

 Дагомис - панорама на долината на сливот на реката Дагомис во морето, составена од две стари фотографии на С. М. Прокудин-Горски, направени помеѓу 1905 и 1915 година.
На почетокот на 20 век, познатиот руски фотограф, еден од пронаоѓачите на фотографијата во боја, С. М. Прокудин-Горски, за прв пат ја фотографирал долината на реката Дагомис. Фотографиите датираат помеѓу 1905 и 1915 година. Моментално се наоѓа во Библиотеката на Конгресот на САД.

Податоци од воден регистар
--------------------------

Според податоците на државниот регистар за води на Русија и геоинформацискиот систем за зонирање на водостопанство на територијата на Руската Федерација, изготвен од Федералната агенција за водни ресурси:

* Басен област - Кубан
* Речен слив - Реки на сливот на Црното Море
* Дел за управување со водите - Реки на сливот на Црното Море од западната граница на сливот на реката Шепси до реката Псоу
* Шифра на водно тело - 06030000312109100000639
* Шифра за хидролошки знаења (ГИ) - 109100063
* Број на волумен на ГИ - 09
* Број на ГИ - 1

Наводи
------

1. 1 2  „Государственный водный реестр РФ: Дагомыс (Кубанская)". Архивирано од изворникот на 2012-07-16.

Надворешни врски
----------------

* Фотографија на реката Дагомис од колекцијата на С. М. Прокудин-Горски, 1905-1915 година, Конгресна библиотека

Поврзано
--------
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1332** (**MCCCXXXII**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1332 година од новата ера, 332. од вториот милениум, 32. од XIV век и трета од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6840 и 6841 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6082 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5092 и 5093 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2085.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1332 година се протега во 3968 и 3969, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4028 и 4029 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1875. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 732 и 733 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

Јован V Палеолог
* 18 јуни – Јован V Палеолог, цар на Византија (п. 1391 г.)

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1332 на Ризницата ?
Долината на реката Шахе
**Шахе** е река во областа Лазаревски во градот Сочи, Краснодарска територија, Русија. Вториот најдолг во градот по Мзимта. Должината на реката е 59 км, површината на одводниот слив е 553 км² .

Опис
----

Се влева во Црното Море на територијата на микрообласта Головинка. Други населби сместени по нејзиното течение се Шаке, Ахинтам, Мали Кичмаи, Бољшој Кичмаи, Отрадное, Карциз Прво, Солохаул, Бзогу, Бабук-Аул. Вселенска туристичка рута бр. 30 минува покрај реката. Проток на вода: 6,5 м³/s (минимум), 28 м³/с (просечен), 421 м³/с (максимум).

Историја за реката
------------------

Позната уште од доцната антика како реката Ахеунта, по која минувала границата помеѓу племињата Зих и Саниг .

водопади
--------

На една од притоките на Шаке - реката Џегош има „ 33 водопади ".

Главни притоки
--------------

Лево
Вајт, Бзич, Бзогу.

Права
Кут, Буши, Бојук, Ажу, Болшаја Бзнич, Малаја Бзнич, Псиј, Кичмај, Ацепс, Џегош.

Податоци од воден регистар
--------------------------

Според податоците на државниот воден регистар на Русија и геоинформацискиот систем за зонирање на водостопанство на територијата на Руската Федерација, изготвен од Федералната агенција за водни ресурси:

* Басен област - Кубан
* Речен слив - Реки на сливот на Црното Море
* Дел за управување со водите - Реки на сливот на Црното Море од западната граница на сливот на реката Шепси до реката Псоу
* Шифра на водно тело - 06030000312109100000554

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* „Реки и Озёра Большого Сочи". *www.nayuge.ru* (руски). Архивирано од изворникот на 2020-08-03. Посетено на 2019-09-03. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
**Warner Bros. Entertainment, Inc.** (позната и како **Warner Bros. Pictures**, или едноставно **Warner Bros.** (транскрипција: *Ворнер брос*), скратената форма од поранешното официјално име кое понекогаш уште се користи, деловно општо име: **Warner Brothers**) — една од најголемите продукциони компании за филмска и телевизиска забава.

Таа е подружник на Time Warner, со седиште во Бурбенк, Калифорнија и Њујорк. Warner Bros. има неколку подружници, вклучувајќи ги Warner Bros. Studios, Warner Bros. Pictures, Warner Bros. Interactive Entertainment, Warner Bros. Television, Warner Bros. Animation, Warner Home Video, New Line Cinema, TheWB.com и DC Comics. Warner е во сопствеништво на половина од The CW Television Network.

Основана во 1918 од еврејски имигранти од Полска, Warner Bros. е третото најстаро американско филмско студио кое сè уште работи, шп Paramount Pictures, основано во 1912 како Famous Players и Universal Studios, исто така основано во 1912. Некои од најславните филмски ѕвезди биле или се дел од ова студио, вклучувајќи ги Бети Дејвис, Џејмс Кегни, Хемфри Богарт, Дорис Деј, и од неодамна, Клинт Иствуд.

Наводи
------

1. ↑  „Time Warner Inc. Reports Results for 2007 Full Year and Fourth Quarter". Архивирано од изворникот на 2008-02-17. Посетено на 2008-12-07.
2. ↑  „Turner, Warner Brothers to launch channel in India". Business Standard (online). 6 March 2009. Посетено на 5 март 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за претпријатија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Warner Bros." на Ризницата ? |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 17 век | 18 век | 19 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1725** (**MDCCXXV**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1725 година од новата ера, 725. од вториот милениум, 25. од XVIII век и шеста од 1720-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7233 и 7234 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6475 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5485 и 5486 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2478.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1725 година се протега во 4361 и 4362, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4421 и 4422 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2268. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1137 и 1138 исламска година.

Настани
-------

* Издадени се виолинските концерти насловени како *Четири годишни времиња* од Антонио Вивалди

Родени
------

Автопортрет на Грез
* 21 август - Жан Батист Грез — фрацуски класицистички сликар

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1725 на Ризницата ?
**Прилепското Кралство** било средновековна држава во западна Македонија, со седиште во Прилеп. Владетели биле кралевите Волкашин и Крале Марко.

Кралството во времето на Волкашин
---------------------------------

Подемот и растот на угледот и моќта на браќата Волкашин и Углеша се случил набргу по смртта на српскиот цар Стефан Душан. По Душан на чело на српската држава дошол неговиот син цар Урош V. Својата држава, Волкашин ја воспоставил до крајот на 1365 година. Тој се потпрел на Охридската архиепископија, а пеќскиот патријарх го лишил од јурисдикција врз Скопската и Призренската митрополија. Волкашин подигнал многу цркви и манастири, меѓу кои посебно претставителен е манастирот „Св. Димитрија" во близина на Скопје. Волкашин владеел до 1371 година кога во Битката кај Марица против Османлиите бил убиен заедно со неговиот брат Углеша.

Кралството во времето на Крал Марко
-----------------------------------

Воената кампања за освојување на територијата под владение на Крал Марко од страна на Османлиите започнала во 1385 година, под водство на румелискиот беглербег Тимурташ-паша. Тој, откако собрал голема војска се упатил кон Прилеп и Битола. Пробивот најверојатно се одвивал преку вазалната територија на Константин Драгаш. Најпрвин, бил нападнат и заземен Прилеп, кој се предал без борба. Потоа, била нападната и Битола, која за разлика од Прилеп давала силен отпор. По извесно време и Битола била освоена и подложена на силна пљачка поради непослушноста за мирно предавање. Со освојувањето на овие градови, Крал Марко станал вазал на султанот сè до неговата смрт во Битката кај Ровине во 1395 година.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Османлиско-македонски војни и востанија |
| --- |
|  |
| Маричка битка - Сер - Југозападна Македонија - Скопје - Сервија  - Ајдутство - Охридско (1560-1595) - Дебарско (1560-1609)- Мариовско-прилепска буна - Велешко (1598) -  Ѓавото (1639) - Мариовска буна  - Карпош (1689) - Бунтот од 1705 - Битолско (1794) - Негушко востание - Халкидичко востание - Разловечко востание - Кумановско востание - Кресненско востание  - Демихисарски заговор - Мелничко востание - Мисијата на Атанас Јанков - Тушимско востание - Горноџумајско востание - Илинденско востание  - Борба за Македонија - Младотурска револуција |

 |

Надворешни врски
----------------

* Султанот Бајазит I го потчинува Прилепското Кралство на Викиизвор.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија историјата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1337** (**MCCCXXXVII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1337 година од новата ера, 337. од вториот милениум, 37. од XIV век и осма од 1330-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6845 и 6846 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6087 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5097 и 5098 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2090.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1337 година се протега во 3973 и 3974, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4033 и 4034 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1880. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 737 и 738 исламска година.

Настани
-------

Стогодишната војна
* Започнува Стогодишната војна меѓу Франција и Англија.

Родени
------

* 7 јуни - Вилем III (холандски гроф)

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1337 на Ризницата ?
**Кралството Навара** (шпански: *Reino de Navarra*, баскиски: *Nafarroako Erresuma*, француски: *Royaume de Navarre*) — кралство на Пиринејскиот Полуостров кое првобитно се нарекувало **Кралство Памплона**. Кралството ги опфаќало териториите на двете страни од Пиринеите по брегот на Атлантикот.

Кралството било формирано кога локалниот Баскиски водач Ињиго Ариста бил избран или прогласен за крал на Памплона, веројатно во 824 година, и предводел бунт против регионалните власти на Франките.

Во средниот век, кралството повеќепати војувало со соседните Арагон, Кастиља и Франција. Навара имала стратешка важност како патен премин помеѓу Франција и Пиринејскиот Полуостров. Поради војни, бракови и наследства со соседните земји, круната често преоѓала на Арагон, Кастиља или Франција.

Во 1513 година јужниот дел на Кралството Навара бил преземен од Кралството Кастиља, и така станало дел од обединетото Кралство Шпанија. Денес овој дел од кралството Навара е всушност територијата на областа Баскија во Шпанија.

Северниот дел на кралството останал независен, но се здружил со Франција преку личен сојуз кога во 1589 година кралот Анри III од Навара го наследил францускиот престол како Анри IV од Франција. Анри IV бил првиот крал од династијата на Бурбоните во Франција. Неговиот син, Луј XIII во 1620 година го споил кралството Навара со кралството Франција, но бурбонските кралеви ја задржале титулата „крал на Франција и на Навара" сѐ до последниот од династијата, кралот Шарл X во 1830 година.

Кралството Навара било приврзано со католицизмот, имало сопствени институции сѐ до крајот на 19 век, вклучувајќи парламент, врховен суд, кралски совет и др. Шпанскиот монарх бил претставен од поткрал.
Неофицијално знаме на „Денот на планетата Земја"
**Ден на планетата Земја** — празник на единствениот дом на сите живи суштества. Се одбележува ширум светот на 22 април. Овој ден за првпат е одбележан во САД, во 1970 година, кога се одржани најголемите еколошки демонстрации во историјата. Датумот е прифатен како Ден на планета Земја на Конференцијата на Обединетите нации за животна средина во 1992 година во Рио дe Жанеиро.

Меѓународниот ден на планетата Земја се одбележува ширум светот со разни манифестации и акции, со цел да се сврти вниманието на јавноста за значењето на зачувувањето на животната средина.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ден на планетата Земја" на Ризницата ? |

* Официјална страница

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија екологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |