recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Грасилијано Рамос** (португалски: *Graciliano Ramos*) 1892 - 1953 
**Грасилијано Рамос** (португалски: *Graciliano Ramos*) (27 октомври 1892, Квебрангуло, Бразил - 20 март 1953, Рио де Жанеиро, Бразил) - бразилски писател.

Животопис
---------

Рамос работел како новинар, така што бил во тек со општествено-политичките промени во Бразил. Поради несогласувањата со власта, во 1936 година бил уапсен при што поминал една година в затвор, под обвинение дека е комунист. Во 1945 година, тој навистина станал член на Комунистичката партија на Бразил.

Творештво
---------

Грасилијано Рамос е класик на бразилската книжевност, иако неговот дело е скромно според обемот и се состои од: четири романи, неколку збирки раскази, спомени од затворот и патеписни белешки од Чехословачка и од СССР. Од неговите романи, особено се истакнува „Суви животи" (1938), којшто настанал врз основа на расказот „Балеја" кој ги воодушевил неговите пријатели и тие го поттикнале да го прошири во роман. Во него, Рамос ги опишува страдањата на бразилскиот човек од севеористочниот дел на земјата, кој постојано е на ударот на сушите и на поплавите. Според романот „Суви животи" бил снимен и филм. Други негови попознати дела се: романот „Каетес" (1933), романот „Сан Бернардо" (1934), романот „Достага" (1936), збирката раскази „Несоница" (1945), „Спомени од затворот" (1954) и „Патување по Чехословачка и СССР" (1954).

Наводи
------

1. 1 2  *Антoлогија на бразилскиот расказ*, Три, Скопје, 2012, стр. 287-288.
Манастир Саиднеја
**Сириско христијанство** — културно-лингвистичка посебна заедница во склоп на Источното Христијанство. Неговите корени се наоѓаат во Блискиот Исток.

Историја
--------

Сириското христијанско наследство е пренесено преку сирискиот јазик, дијалект на арамејскиот. И за разлика од грчката христијанска култура, сириската култура е контемплација, меѓу другото, на ран јудаизам и месопотамска култура, маргинализирани и прогонувани од Римското Царство. Со Антиохија како политичка престолнина, после нејзината елинизација улогата на културни центри ја презеле месопотамските градови Едеса, Нисибис и Ктесифон.

Цркви на сириската традиција
----------------------------
Брита Олсдотер
**Брита Олсдотер** (родена 1719) била една стара Швеѓанка која, според легендата, го спасила градот Линшепинг од палење од страна на Русите за време на Големата северна војна.

Во 1719 година, во последните години од војната, Шведска била нападната од руската армија која запалила неколку градови и ограбила села покрај бреговите. Се одржуваат многу приказни кои опишуваат како некои од селата, црквите и фармите биле спасени со индивидуални дела и лична храброст.

За време на рускиот грабеж од 1719-1721 година, руската војска го запалила Норшепинг, а потоа тргнала на југ кон Линшепинг за да го запали и тој град. На пат кон Линшепинг, руската војска сретнала една старица и очигледно застанала да ја праша нешто. Таа импровизирала приказна и им кажала дека курир пристигнал во Линшепинг со порака дека британската флота дошла да ја спаси Шведска и дека шведската армија од 20.000 војници е на пат. Ова ја натерало руската војска да се врати назад и да се воздржи од напад на градот. Како резултат на тоа, градот Линшепинг, кој всушност бил без никаква заштита, бил спасен од изгорување.

Имало многу такви локални легенди. На пример, за сопругата на викарот, Марија Факсел, се вели дека ги вооружувала своите слугинки во Вермланд, бранејќи ја својата парохија од напад од Норвешка. Но, Брита Олсдотер била, од сите, личноста која се вели дека го спасила најголемото место од напад.

Надворешни врси
---------------

* Рунеберг
Сара Мохамад (2015)
**Сара Мохамад** (родена 1967 година) е шведска активистка за човекови права и фармацевт, родена во Ирак, Курди. Таа побарала азил во Шведска како бегалска квота во 1993 година, откако побегнала од нејзиниот детски брак еден ден пред свадбата. Нејзиниот брат и се заканувал дека ќе пука во неа, држејќи ѝ пушка калашников на главата. Откако Фадиме Шахиндал била убиена во Упсала во 2002 година, Мохамад го основал Гапф (Glöm Aldrig Pela och Fadime или Никогаш не заборавајте Пела и Фадиме), организација која се бори против убиството за чест .

Во 1984 година, кога имала 17 години, била малтретирана и и се заканувал нејзиниот брат кога одбила да склучи детски брак. Како резултат на тоа, таа морала да побегне од своето семејство. Нејзините сопствени искуства придонеле за нејзината непрестајна борба против насилството и угнетувањето поврзани со честа, и во Курдистан и во Шведска. Во 2001 година, таа го основа ГАПФ за да се бори против насилството поврзано со чест. Блиската соработка на GAPF со шведските власти и со администрацијата на Естерјетланд, од 2005 година, ги зајакна напорите да се спречи насилството поврзано со чест, принудните бракови и осакатувањето на женските гениталии. Во март 2017 година, Факултетот за медицина и здравствени науки на Универзитетот Линшепинг и додели почесен докторат за нејзината „бестрашна посветеност за правата на девојчињата и младите жени", како и за нејзината борба да спречи осакатување на женските гениталии .

И покрај нејзините напори, Мохамад не верува дека ситуацијата во Шведска се подобрува. „Настаните што го привлекуваат вниманието на властите се само врвот на ледениот брег: добиваме многу поцелосна слика во GAPF. Девојките и жените се предмет на зголемени ограничувања и испитувања.. . Малите девојчиња во градинка се принудени да носат шамии за да ја покријат косата: тие стануваат сексуални објекти дури и кога се многу мали."

Наводи
------

1. ↑  Batha, Emma (24 October 2018). „Child bride refugees spur Sweden to tighten marriage law". Reuters. Посетено на 15 March 2020.
2. ↑  Smith, Saphora (17 November 2018). „Sweden may become latest country to annul child marriages". NBC News.
3. ↑  „Honor-related crime could become a specific offence". Radio Sweden. 18 July 2019. Посетено на 15 March 2020.
4. ↑  „Sara Mohammad" (Swedish). Sveriges Radio. 22 July 2016. Посетено на 16 March 2020.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
5. 1 2  „Fight against honour-related violence brings honorary doctorate". Linköping University. 23 March 2017. Посетено на 16 March 2020.
Патека на Виа Пранестина од Рим на карта на антички Латиум .
 Роман Понте ди Нона
 Понте амато
Виа Пранестина во близина на Понте Амато
**Виа Пранестина** (современ италијански: **Via Prenestina** ) бил антички римски пат во централна Италија .

Првично наречен **Виа Габијана**, од Габи, античкиот град на Стариот Латиум до кој се наоѓал, добил ново име што било проширено до Праенесте (денешна Палестрина). Еднаш покрај Праенште, патот продолжил кон Апенините и изворот на реката Анио .

На деветтата милја, патот поминува низ провалија покрај добро сочуваната и висока Понте ди Нона, со седум сводови, најдобриот антички мост во соседството на Рим. Линијата на патот е, со оглед на тешкотијата на земјата надвор од Габи, многу права. На половина пат помеѓу Габи и Праенште се наоѓал добро сочуваниот мост со едно заоблено лачење, Понте Амато. Линијата на патот е, со оглед на тешкотијата на земјата надвор од Габи, многу права. На потегот надвор од Габи се користи само како патека и добро сочуван. На половина пат помеѓу Габи и Праенште се наоѓа добро сочуваниот мост со едно заоблено лачење, познат како Понте Амато.

Наводи
------

1. ↑   Една или повеќе речениците пред наводов вклучуват текст од дело кое сега е во јавна сопственост: Ashby, Thomas (1911). „Praenestina, Via". Во Chisholm, Hugh (уред.). *Encyclopædia Britannica*. **22** (11. изд.). Cambridge University Press. стр. 244.CS1-одржување: ref=harv (link)
**Јевле** е град во Шведска, поточно град кој се наоѓа во средишниот дел на државата. Градот се наоѓа во рамките на Јевлеборшкиот округ, а воедно градот е и седиште и најголем град во округот. Јевле е истовремено и седиште на истоимената Општина Јевле.

Јевле е познат и како најсат град во историската покраина Норланд („Северна земја"), кој градските права ги добил во 1446 година.

Природни услови
---------------

Градот Јевле се наоѓа во средишниот дел на Шведска и Скандинавскиот Полуостров. Од главниот град на државата, Стокхолм, градот е оддалечен 175км северно.

**Релјеф**: Јевле се формирал во областа Гестрик во рамките на историската покраина Норланд. Подрачјето на градот е претежно рамничарско до бреговито, а надморската височина се движи од 0 до 30м.

**Клима**: Климата во Јевле е претежно континентална.

**Води**: Јевле се формирал на брегот на Ботнискиот Залив, на Балтичко Море, на местото каде реката Јевлеон се влева во морето. Реката го дели градот на северен и јужен дел. При влевањето на реката во морето се формирало и големо пристаниште.

Историја
--------

Подрачјето Јевле било населено уште во времето на раниот среден век. Поради значајното населување на северот на денешна Шведска, населбата во 1446 година ги добила градските права.

Со векови градот бил мал, со црква, властелински двор и градската куќа. По големите пожари од 1776 година и 1869 година градот е обновен на современ начин, со правилна, ортогонална улична мрежа.

Во втората половина на 19 век, со доаѓањето на индустријата и железницата, Јевле доживува преокрет. Ова довело до добра благостостојба, која трае и ден денес.

Население
---------

Јевле денес е град со средна големина според шведските услови. Градот има околу 71.000 жители (податок од 2010 година), а градското подрачје, т.е. истоимената општина има околу 96.000 жители (податок од 2010 година). Последните децении бројот на населението константно расте.

До средината на XX век Јевле бил населен со исклучително етнички Швеѓани, а со подоцнежните доселувања во Шведска, населението на градот станало шарено.

Стопанство
----------

Денес Јевле е современ индустриски град со посебна развиена индустрија (посебно она поврзана со преработка на дрво). Во градот се наоѓа и доста познато претпријатие за производство на кафе „Јевалија". Последните неколку децении посебно се развиваат трговијата, услугите и туризмот.

Јевле е и универзитетски град со околу 12.500 студенти.

Галерија
--------

* Градската куќа на ЈевлеГрадската куќа на Јевле
* Река Јевлеон  при течението низ градотРека Јевлеон при течението низ градот
* Градска соборна цркваГрадска соборна црква
* Концертна сала во Јевле Концертна сала во Јевле

Извори
------

* Средиштен статистички центар на Шведска - податоци за општините и населените места

Надворешни врски
----------------

* www.gavle.se Официјално мрежно место на градот Јевле

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Јевле" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 244522941
* LCCN: n81061694
* GND: 4019073-0
* NKC: ge1046869

 |

 |
Чувашки бројки .
**Чувашките броеви** се древен нумерички систем од старотурското писмо што го користеле Чувашите. (Модерните чувашки користат хинду-арапски бројки.)Чувашкиот (Чӑвашла, транслитериран како Căvašla или Çovaşla) припаѓа на семејството на турски јазици. Се зборува во Чувашката Република, во Руската Федерација, тој е единствениот преживеан член на огурската гранка на турските јазици, бугарскиот и хазарскиот јазик се изумрени. Чувашкиот јазик брои околу 1 милион говорители. Тој е првенствено пишуван со кирилица, но овде го користиме и системот за транслитерација CăvashLat, кој се користи на интернет заедно со кирилицата.

Тие бројки потекнуваат од *нумерирањето со прсти*. Тие изгледаат како римски бројки, но поголемите бројки остануваат на десната страна. Беше можно да се издлабат тие бројки на дрво. Во некои случаи бројките биле зачувани до почетокот на 20 век.

| Бројна | Чувашки број |
| --- | --- |
| 1 | Јас |
| 5 | / |
| 10 | X |
| 50 | </img> |
| 100 | 🐠 |
| 500 | 🐠 |
| 1000 | ✳ |

Примери
-------

| хинду-арапски | чувашки |
| --- | --- |
| 2 | II |
| 4 | IIII |
| 6 | јас/ |
| 19 | III/X |
| 32 | IIXXX |
| 47 | II/XXXX |

Наводи
------

1. ↑  сентября», Федотова Людмила Аркадьевна, Флегентова Апполинария Алексеевна, Издательский дом «Первое. „Интегрированный урок на тему "Чувашские числовые знаки". 5-й класс". *festival.1september.ru*. Посетено на 2016-06-17.
2. ↑  Nikiforova, Ludmila. „Chuvashskaya pismennost". Архивирано од изворникот на 2016-08-28.
Франко Пепе
**Франко Пепе** е италијански готвач специјализиран за пица.

Биографија
----------

Таткото и дедото на Пепе, земјоделци на пченица, правеле леб и пица во ресторанот Остерија Пицерија Пепе. Пепе бил роден годината откако татко му ја отворил својата пицерија, каде мајка му работела на каса. Неговиот татко ги охрабрил него и неговите браќа и сестри да студираат и да не се занимаваат со пица, па еден од неговите браќа студирал сметководство, другиот архитектура, а Пепе физичко образование.

Кариера
-------

Таткото на Пепе починал во 1996 година, а тој и неговите браќа чувствувале одговорност да го продолжат бизнисот на нивниот татко. Пепе на крајот сакал да ги промени рецептите и методите на нивниот татко, а неговите браќа не сакале, па Пепе го напуштил бизнисот за да започне свој во близина. Врската била нарушена.

Пицеријата на Пепе е во Кајацо во Кампанија, околу еден час од Неапол. Неговите први пици биле пица фрит, но клиентите сметале дека пржената пица е премногу тешка. Работел на истенчување на тестото и почнал да го произведува она што го нарекол конето, пржено подуено тесто со три агли кои го исекол на два помали рога и го украсил со свежи билки кои станале популарни.

Методи
------

Пепе се фокусирал на локалните производи и на тестото. Користел метод на бавна ферментација, но не го ладел тестото. На крајот станал познат надвор од Кајацо. Џонатан Голд го посетил и напишал статија во *„Храна и вино"* во која пицата на Пепе ја нарекол „веројатно најдобрата пица на светот". Користел три различни брашна за да произведе кора лесна за џвакање.

Прием
-----

Фејт Вилингер, авторката на *„Јадење во Италија* ", ја нарекла пицата на Пепе омилена во Италија, велејќи дека тој е „единствениот пицајоло во Италија, ако не и во светот, кој го прави целото тесто со рака". Ненси Силвертон коментирала дека за Пепе пицата е „многу повеќе од сос од домати и топено сирење". Џонатан Голд напишал дека неговата пица можеби е најдобрата на светот.

Пепе добил две награди како Кавалиер. Бил прикажан во документарната серија *„Масата на готвачот"*. Во 2018 година, неговата пица била рангирана од Мишелин како најдобра во светот.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  „Chef's Table: Pizza". *Netflix* (англиски). Посетено на 2023-01-27.
2. 1 2 3 4 5 6  Gold, Jonathan. „This Might Be the Greatest Pizza in the World". *Food & Wine* (англиски). Посетено на 2023-01-28.
3. ↑  „A pizza pilgrimage to Campania". *Jordan News* (англиски). 2023-01-26. Посетено на 2023-01-28.
4. 1 2 3  „Flour power: Franco Pepe's go-slow pizza touted as world's best". *vancouversun* (англиски). Посетено на 2023-01-28.
5. ↑  „5 Questions with Franco Pepe About the Best Pizza in the World". *MICHELIN Guide* (англиски). Посетено на 2023-01-28.

Понатамошно читање
------------------

* „Slow Food hero Franco Pepe is turning to tech to save pizza's future". *Los Angeles Times* (англиски). 2023-01-05. Посетено на 2023-01-28.
**Катарина Тајкон-Лангхамер** (шведски: *Katarina Taikon-Langhammer*, 29 јули 1932 – 30 декември 1995) била шведска писателска, глумица и активистка од ромско потекло. Таа била сестра на Роза Тајкон.

Животопис
---------

За време на детството на Тајкон, Ромите сè уште живееле во логори во Шведска и морале често да се селат, што им го отежнувало на децата да добијат какво било училишно образование. Тајкон не научила да чита и пишува сè додека не била тинејџерка.

Таикон го посветила својот живот на подобрување на условите за Ромите во Шведска и низ целиот свет. Преку нејзината неуморна работа, дебатирање, пишување и разговор со шведските власти, на Ромките им било дадено истото право на домување и образование како и сите други Швеѓани. Во 1953 година завршила забраната за доселувањето на Ромите од 1914 година. Ова довело до тоа другите Роми да побараат засолниште во Шведска, а населението, на почетокот помалку од илјада луѓе, се зголемило.

Тајкон се обидувала да ги убеди шведските власти дека овие луѓе се всушност политички бегалци, бидејќи биле угнетувани во нивните земји. После плодните напори да и помогне на група од 47 француски Роми да добијат азил во Шведска, таа одлучила да ја смени својата стратегија. Единствениот начин да се стави крај на предрасудите кон нејзиниот народ е да им се обрати на младите, сфатила таа, па започнала да ја пишува својата популарна серија детски книги за сопственото детство.

Катарина Тајкон починала од оштетување на мозокот откако паднала во кома. Таа била именувана како „Шведскиот Мартин Лутер Кинг".

Филмографија
------------

* 2015 - *Taikon*
* 1956 - *Sceningång*
* 1953 - *Åsa-Nisse på semester*
* 1953 - *Marianne*
* 1951 - *Tull-Bom*
* 1950 - *Motorkavaljerer*
* 1949 - *Singoalla*
* 1948 - *Uppbrott*

Наводи
------

1. ↑  *Taikon*, документарец од 2015 година од Гелерт Тамас и Ловен Мохтади.

Надворешни врски
----------------

* Катарина Тајкон на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Сестрите Тајкон на Чешкото ромско радио
* Роса Тајкон за Ромоте и нејзината сестра
* Познато Роми Архивирано на 26 март 2016 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 114460956
* LCCN: n80017585
* ISNI: 0000 0000 8411 6166
* GND: 120983354
* SELIBR: 201968
* SUDOC: 154454907
* BNF: cb126636483 (податоци)
* BIBSYS: 90058140
* NKC: jn20000605261
* CiNii: DA09228664

 |

 |
Три жени од Харлем, околу. 1925 година
**Харлемската ренесанса** е движење кое траело од 1918 година до средината на 1930-тите. Харлемската ренесанса е името дадено на културната, општествената и уметничката експлозија што се случи во Харлем, и се смета за преродбата на Афроамериканската уметност.

Наводи
------

1. ↑  George Hutchinson, "Harlem Renaissance", Encyclopædia Britannica.

Поврзано
--------

* Зора Нил Харстон

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85058929
* GND: 4159116-1
* NKC: ph820573

 |

 |
**Дизајнот со четири групи на Соломон** е метод на истражување развиен од Ричард Соломон во 1949 година  Понекогаш се користел во општествените науки, психологијата и медицината. Може да се користи доколку постои загриженост дека третманот може да биде сензибилизиран со пред-тестот. Покрај вообичаените две групи (третман и контрола), има и втор пар на групи кои не добиваат евалуација пред интервенцијата. Структурата на судењето е прикажана во табелата :

Четирите групи во дизајнот на Соломон| Група | Претходна интервенција | Интервенција | Пост-интервенција |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Тест | Третман | Тест |
| 2 | Тест | Контрола | Тест |
| 3 | Нема тест | Третман | Тест |
| 4 | Нема тест | Контрола | Тест |

Првите две групи го добиваат тестот за евалуација пред и по студијата, како во вообичаеното испитување во две групи. Вторите групи ја добиваат евалуацијата дури по студијата.

Ефективноста на третманот може да се оцени со споредби помеѓу групите 1 и 3 и помеѓу групите 2 и 4.[]</link>. Дополнително, ефектот од евалуацијата пред третманот може да се пресмета со споредување на контролната група која ја примила евалуацијата пред третманот со оние кои не ја добиле (група 2 и 4).

Различни статистички третмани за дизајнот на четири групи на Соломон биле изнесени, вклучувајќи ги и Stouffer's Z и Монте Карло .

Дизајнот на четири групи на Соломон е тип на експеримент каде учесниците по случаен избор се доделуваат во 1 од 4 групи кои се разликуваат во тоа дали учесниците го примаат третманот или не, и дали исходот од интерес се мери еднаш или двапати во секоја група.

Четирите групи во овој дизајн се (види слика подолу):

Група за третман со мерења пред интервенцијата и пост-интервенцијата (познато како пред-тест и пост-тест)

Контролна група со предтест и посттест мерења

Група за третман со само посттест мерење

Контролна група со само посттест мерење

Целта е да се процени ефикасноста на третманот (или интервенцијата).

Наводи
------

1. ↑  Navarro, Mario; Siegel, Jason T. (2018). „Solomon Four-Group Design". SAGE Publications. Посетено на 22 November 2019. The Solomon four-group design, developed by Richard Solomon in 1949, was devised to overcome the problem of pretest sensitization.
2. ↑  Introduction to Research in Education by Donald Ary, Lucy Jacobs, Christine Sorensen
3. ↑  Sawilowsky, Shlomo S.; Markman, Barry S. (1988). „Another Look At The Power Of Meta-Analysis In The Solomon Four-Group Design" (PDF). Education Resources Information Center. Посетено на 22 November 2019. This paper demonstrates that a meta-analysis technique applied to the Solomon Four-Group Design (SFGD) can fail to find significance even though an earlier 'weaker' test may have found significance.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
4. ↑  Sawilowsky, Shlomo S.; Kelley, D. Lynn; Blair, R. Clifford; Markman, Barry S. (1994). „Meta-Analysis and the Solomon Four-Group Design". *The Journal of Experimental Education*. JSTOR. **62** (4): 361–376. doi:10.1080/00220973.1994.9944140. JSTOR 20152427. The present study is a Monte Carlo demonstration.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
**Ивон Агнета Рајдинг** (родена на 14 декември 1962 година, во Ескилстуна, Седерманланд ) е шведска танчерка, модел, ТВ водителка и кралица на убавината која била крунисана за Мис Универзум 1984 година на 9 јули 1984 година. Таа е третата Швеѓанка во историјата која ја освоила титулата, а и најновата.

Раниот живот
------------

Родена е на Агнета и Стен Ryding, пред да биде крунисана за Мис на Шведска и со учество на натпревар за Мис на Универзумот, Ryding била шведскиот национален Луција невестата, поранешен фудбалер во средниот ред и медицинска сестра.

По Мис Универзум
----------------

По годината како Мис Универзум, Рајдинг работела во модната индустрија, а исто така работела и некои работи на налог. Во 1988 година нејзината носталгија добила предност и таа се вратила во Шведска. Во 1989 година го претставила шведскиот натпревар Мелодифестивален. Во 1997 година, таа ја лансирала својата линија за нега на кожа првично наречена Y. Ryding. Таа била почесен гостин на натпреварот за Мис Универзум 2006 година, одржан во Лос Анџелес, Соединетите Американски Држави .

Таа е разведена од шведскиот глумец Кјел Бергквист, кого го запознала во Монако во 1986 година. Двојката има две ќерки. Во 2007 година, Рајдинг се натпреварувала против единаесет други шведски познати личности на телевизискиот танц натпревар Let's Dance, и била елиминиран на 23 февруари.

Таа учествувала на Farmen VIP 2018 кој се емитува на ТВ4 .

Поврзано
--------

* Мис Шведска

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална почетна страница на Ивон Рајдинг
* Галерија Мис Универзум 1984 година
* 
* 
* 

| Награди и достигнувања |
| --- |
| Претходник**Нов Зеланд Lorraine Downes** | **Miss Universe**1984 | Наследник**Порторико Deborah Carthy-Deu** |
|
| Претходник**Viveka Miriam Jung** | **Fröken Sverige**1984 | Наследник**Carina Marklund** |



1. ↑  Oscar Julander (2007-02-23). „Dancing with the Stars" (Swedish). Expressen. Архивирано од изворникот на 2007-02-26. Посетено на 2007-02-24.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
**Макс Хајнл** (германски: *Max Hainle*, Дортмунд, 23 февруари 1882 - 19 април 1924 ) бил германски пливач и ватерполист.

Кариера
-------

Тај започнал со пливање во 1884-1900 за *Шаттгартскиот аматерски пливачки клуб* .

На Олимписките игри во 1900 година во Париз 200 метри во тим освоил златен медал. Со него биле Ернст Хопенберг, Јулиј Фреј, Макс Шејн и Херберт фон Петерсдорф. Тој исто така се натпреварувал и на пливачкиот настан за 1000 метри слободно и заврши на четвртото место.

Макс Ханл исто така бил член на тимот на германскиот ватерполо, но тој останал тука без медал. Во германското првенство во 1898 година и 1900 година, тој бил шампион на 1.500 метри слободен стил. Во 1902 година Тој учествувал на Европското првенство во вода што скокна од одборот и го освои второто место.

Надворешни врски
----------------

* Профилот на базата на податоци
* Профил на Олимпијадата Спорт Архивирано на 21 септември 2011 г.
**„Национална класа до 785 ccm"** — југословенски филм од 1979 година, во режија на Горан Марковиќ. Главните улоги ги играат: Драган Николиќ, Богдан Диклиќ, Горица Поповиќ, Раде Марковиќ, Александар Берчек, Оливера Марковиќ, Воја Брајовиќ, Бора Тодоровиќ, Ирфан Менсур, Миќа Томиќ итн. „Национална класа" е вториот филм на Марковиќ, истакнат претставник на т.н. прашка школа во југословенската кинематографија. Главниот лик во филмот е типичен претставник на карактеризациските стремежи на прашката школа во тематизирањето на современата урбана младина: тој е динамичен, независен индивидуалец кој не се вклопува во општествената средина, но неповратно е заробен во малограѓанските окови. Насловната песна за филмот ја пее Дадо Топиќ, а другите песни ги пеат Оливер Драгојевиќ, Слаѓана Милошевиќ, Оливер Мандиќ и браќата Вранешевиќ.

Синопсис
--------

Бранимир Брене Митровиќ, познат како Флојд (го игра Николиќ), е млад човек од предградието на Белград, кој со својата „Застава 750" се натпреварува во трките со автомобили во националната класа. Истовремено, тој има бројни љубовни врски, иако е во врска со девојката Шилја (ја игра Поповиќ). Пред последната трка во сезоната се наоѓа на второто место и мора да победи за да биде шампион. Меѓутоа, тој добива повик да се оди на отслужување на воениот рок. За да избегне обврската, Флојд се обидува да се запише на факултет, при што запознава една убава девојка. Истовремено, еден негов пријател (го игра Брајовиќ) го запознава со младото момче Миле (го игра Диклиќ) кој има болни бубрези. Притоа, Миле се согласува да оди на медицинскиот преглед наместо Флод, со цел тој да ја избегне војничката обврска. Меѓутоа, на прегледот се утврдува дека Миле во меѓувреме оздравел, така што Флојд мора да се јави во касарната. Истовремено, Шилја му кажува дека е бремена, па нејзините родители и родителите на Флојд набрзина им организираат свадба при што Миле прифаќа да му биде кум на Флојд. Ден пред свадбата, Флојд победува, но судијата ја поништува трката. Потоа, веднаш по свадбата, Флојд се качува во возот на пат за касарната, а единствено Миле доаѓа да го испрати на станицата.

Наводи
------

1. ↑  РТС (пристапено на 10.1.2019)
2. ↑  ] Nacionalna klasa do 785 ccm, srpski film (Goran Marković, 1978.) - 70 godina Pula Film Festivala (пристапено на 8.7.2023)]
3. ↑  РТС (пристапено на 10.1.2019)
Ла Бела Ингеборг
**Ла Бела Ингеборг** (**Валборг Елизабет Грунинг**, но честопати нарекувана како **Бојан**), (Јевле 3 април 1890-24 декември 1970) била шведска циркуска принцеза, претставена како „Чудото дете".

Ингеборг е родена во сиромаштија и донесена на посвојување на четиригодишна возраст од циркуските уметници Јулија Андерсон и Кнут Линдберг. На 15-годишна возраст, таа се омажила за циркуски кловн, **Чарлс Базола**. Тие патувале низ целиот свет настапувајќи со циркусот Фортуна и Базола.

Откако Ингеборг родила ќерка, Хелен Базола, парот се преселил назад во Јевле. Ингеборг доставувала весници за живот пред да почине во 1970година. Погребана била на гробиштата во Јевле, во гроб со други уметници од циркусот.

Наводи
------

1. ↑  Lite historia ikring cirkus Архивирано на 8 ноември 2005 г.
2. ↑  Manegen – Ateljé och cirkusutställning Архивирано на 12 август 2010 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Свјатослав Всеволодович Киевски** или **Свјатослав III** (1151-1202) бил руски средновековен владетел, киевски кнез од 1180 година.

Животопис
---------

Свјатослав бил брат на черниговскиот кнез Јарослав (умрел во 1198 г.), како и братучед на кнезовите Игор и Всеволод Свјатославич. Тој делумно ги обединил руските кнезови и во 1184 година ги победил Половците, кога го заробил нивниот хан Кобјак, заедно со други нивни водачи и со вкупно 7.000 Половци. Меѓутоа, следната година, кнезовите Игор и Всеволод презеле поход против Половците при што претрпеле пораз, со што им овозможиле на Половците повторно да навлезат во руските земји, по што повторно се разгориле кавгите меѓу руските кнезови. Свјатослав се споменува во поемата „Слово за походот Игорев", каде е наречен „татко" на руската земја, како најстар меѓу родот на Олеговичите. Во неговиот дворец имало голема сала (наречена „гридница") во која се приредувале гозби, а подоцна служела и како место во кое ги затворале заробениците. Така, ханот Кобјак и другите половецки ханови, заробени во 1184 година, биле чувани во гридницата. Неговото кнежевство се простирало од Карпатите до утоката на Дунав во Црно Море.

Наводи
------

1. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 61.
2. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 58-59.
3. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 64.

Наводи
------
Фани Фалкнер во главната улога во „*Сваневит*" во театарот Интима во 1909 година.
**Фани Јохана Марија Фалкнер** (1890 година во Карлшамн - 1963 година во Копенхаген) ― шведска глумица и минијатурист.

Фолкнер пораснала во Стокхолм, каде студирала на Техничкото училиште во Стокхолм. Во 1907 година, таа отишла во Копенхаген за да студира сликарство. По враќањето во Стокхолм, таа ја запознала Манда Бјерлинг, која и организирала мали улоги во *Интимниот театар* во Стриндберг. Таа го привлече вниманието на Стриндберг, кој сметал дека е нејзината улогата на *Елеонора* во претставата „*Велигден"*.

Таа сепак не го ја добила улогата , но контактот меѓу Фалкнер и Стриндберг резултирала во изнајмување на својот дел од станот на неговите родители на Дротнингатан, *Сина кула*. Фолкнер беше ангажирана во Интимниот театар неколку години, преселувајќи се во Копенхаген кога се појавијле гласини за брак меѓу неа и Стриндберг. Како уметник, таа ги цртала програмските корици за *влечките на „Абу Касем"* Стриндберговите и „*Големиот автопат"* (1908–09).

Таа била ќерка на Франс Нилсон Фалкнер и Ана Мета Хансен и братучетка на уметничката Таге Фалкнер.

Надворешни врски
----------------

* Фани Фалкнер на Шведскиот женски животописен речник
Arnold Jackson
Бригадир-генерал **Арнолд Наџент Строуд Строуд-Џексон** (5 април 1891 - 13 ноември 1972) бил британски атлетичар, офицер и баристер. Џексон победил во трката на 1500m на Летните олимписки игри - 1912 одржани во Стокхолм. Таа трка се смета дека е една од најголемите на сите времиња. Во неа Џексон од кој не се очекувало многу ги победил фаворизираните тројца американски атлетичари со што го освоил златниот медал. САД останале без златото и покрај тоа што имале дури 7 натпреварувачи во финалето.

Арнолдд Џексон учествувал и имал големи заслуги во Првата светска војна, па станал најмладиот британски бригадир-генерал.

Арнолд Џексон бил вториот од осумте наградени со Орден за посебни заслуги.
**Франц Јозеф Ауман**  (исто така *Ауман*, *Аумон*; 24 февруари 1728, Траизмауер – 30 март 1797, Санкт Флоријан) , бил австриски композитор.

Пред проблемите со гласот, тој пеел во истиот виенски хор како Михаел Хајдн и Јохан Георг Албрехтсбергер. Со оглед на ова дел од неговата музика погрешно му се припишува на Хајдн. а неговата „Миса Профана", му се припишува на Волфганг Амадеус Моцарт.

Ауман бил ракоположен за свештеник во Августинскиот ред во Св. Флоријан во 1757 година, во суштина останал таму до крајот на својот живот. Тој напиша многу хорски дела.

Музиката на Ауман била значаен дел од репертоарот во Сент Флоријан во 19 век, а Антон Брукнер го искористил овој ресурс за неговите студии за контрапункт.

Опусот на Ауман вклучува и инструментална музика, како што се некои од најраните гудачки квинтет.

Дела, изданија и снимки
-----------------------

Снимки
* Гунар Лецбор, *Франц Џозеф Ауман - Реквием*, Св. Florianer Sängerknaben, Ars Antiqua Австрија. Pan Classics PC 10234, 2008 година (со „Ecce quomodo moritur justus" на Оман, „Tenebrae factae sunt" и „Te Deum")

### Литература

* Johannes Hollnsteiner: Aumann, Franz S.. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 456. Dostupné online
* Uwe Harten, *Anton Bruckner.* *Ein Handbuch*. Residenz Verlag, Salzburg, 1996. ISBN 3-7017-1030-9.

Наводи
------

1. ↑  Franz Joseph Aumann
Паво Нурми
**Паво Јоханес Нурми** (13 јуни 1897 - 2 октомври 1973) бил фински атлетичар. Се родил во Турку, Финска.

Нурми е дел од финскиот атлетски состав во друштво со Ханес Колехмаинен , Виле Ритола и други коишто доминирале во атлетиката во 20-тите години на XX век. Негова специјалност биле средните и долгите патеки однсоно неговата доминација започнувала од тркита на 1500m, па сè до трката долга 20 km.

Паво Нурми освоил 12 медали на Олимписките игри од кои 9 златни и 3 сребрени на Летните олимписки игри 1920, 1924 и 1928 година. Во 1932 година, тој бил подготвен за настап на Летните олимписки игри во Лос Анџелес, но бил оневозможен да учествува, бидејќи станал професионалец.

Олимписки достигнувања
----------------------

### Летни олимписки игри - 1920, Антверпен

На Летните олимписки игри - 1920 во Антверпен, Паво нурми освоил 3 златни медали и еден сребрен. Светот се запознал со неговиот лик, стил и неговата големина. Нурми освоил злато на трките на 8000m крос кантри, 8000m крос кантри во тимска конкуренција и на 10000m. Единствениот сребрен медал го освоил во трката на 5000m.

### Летни олимписки игри - 1924, Париз

Во 1924, „градот на светлината" му ја осветлил спортската кариера на Нурми којшто на Олимписките игри освоил 5 медали и сите биле златни. Златата ги освоил во трките на 1500m, 3000m во тимска конкуренција, 5000m (среброто од игрите 4 години пред тоа го претворил во злато), 5000m крос кантри и 5000m крос кантри во тимска конкуренција.

### Летни олимписки игри - 1928, Амстердам

„Летечкиот Финец" продолжил да лета на атлетските патеки и на Летните олимписки игри - 1928 одржани во Амстердам. Тој освоил еден златен и 2 бронзени медали. Се позлатил во неговата препознатлива дисциплина, трката на 10000m, а сребра освоил во трката на 5000m и во трката на 3000m со пречки.

### Летни олимписки игри - 1932, Лос Анџелес?

На Паво Нурми не му било дозволено да учествува на Летните олимписки игри - 1932 одржани во Лос Анџелес поради тоа што станал професионалец.

Лични рекорди
-------------

Сите лични рекорди на Паво Нурми биле светски рекорди во негово време.

| Трка | Резултат | Година |
| --- | --- | --- |
| 1500m | 3:52,6 | 1924 |
| 2000m | 5:24,6 | 1927 |
| 3000m | 8:20,4 | 1926 |
| 5000m | 14:28,2 | 1924 |
| 10000m | 30:06,2 | 1924 |
| 15000m | 46:49,6 | 1928 |
| 20000m | 1:04:38,4 | 1930 |
| 1h | 19 km 210m | 1928 |
| 1 милја | 4:10,4 | 1923 |
| 2 милји | 8:59,6 | 1931 |
| 3 милји | 14:11,2 | 1923 |
| 4 милји | 19:15,4 | 1924 |
| 5 милји | 24:06,2 | 1924 |
| 6 милји | 29:36,4 | 1930 |
| штафета 4 x 1500m | 16:11,4 | 1926 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 10657664
* LCCN: n90648571
* ISNI: 0000 0000 3997 9739
* GND: 119512645
* SUDOC: 145200205
* BNF: cb16630979d (податоци)

 |

 |
Легаловиот мат

**Легаловиот мат** е начинот на кој Легал де Кермер ја завршил својата партија против Сен Брие, одиграна во 1750 во Париз (некои податоци велат дека партијата била одиграна во 1787).

**Легал де Кермер-Сен Брие**

**1.е4 е5 2.Lc4 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 Lg4 5.Sxe5!! Lxd1??**. Со овој потег, црниот и покрај освојувањето на белата дама, форсирано прима мат. Единствени решенија на ова место се: 5...Sxe5 или 5...е5 со отстранување на опасноста од заканата на белиот. По ова, Легал ја завршува работата до крај, во висок стил. Следува **6.Lxf7+ Ke7 7. Sd5++**.

Поврзано
--------

* Мат (шах)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со шахот е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Кристина Нилсон од Надар
**Кристина Нилсон, Грофица де Каза Миранда**, (20 август 1843

 – 20 ноември 1921

) била шведски оперски сопран. Таа поседувала техника на бел канто и важела за соперник на најпознатата дива во ерата на Викторија, Аделина Пати. Нилсон станала член на Кралската шведска музичка академија во 1869 година.

Животопис
---------

Автографирана фотографија.
Кристина Нилсон е родена како **Кристина Јонасдотер** на фарма во близина Вексје, Смоланд, во семејство на селаните Јонас Нилсон и Кајса-Стина Монсдотер. Уште од нејзините најрани години, таа покажувала вокален талент. Таа се научила да свири на виолина и флејта и пеела на панаѓурите на селаните во Шведска со нејзиниот брат. Била откриена од страна на истакнат државен службеник кога на 14-годишна возраст настапувала на пазар во Јунгби. Наскоро станал нејзин покровител, овозможувајќи и да има вокални часови. Две години била ученик на Франц Бервалд .

*„Пандора"* од Александар Кабанел, 1873 година. Нилсон била моделот за оваа слика.
Во 1860 година, таа одржала концерти во Стокхолм и Упсала. По четиригодишно студирање во Париз, таа го имала своето оперско деби во 1864 година како Виолета во операта „ *Травијата* "на *Џузепе Верди* во Театарот Лирика, Париз. По овој успех, таа пеела во најголемите оперски куќи во Лондон, Санкт Петербург, Виена и Њујорк. Таа исто така се појавила во инаугуративната изведба во операта Метрополитен на 22 октомври 1883 година во Фауст на *Гуно*. Во септември 1885 година размислувала да се повлече од центарот на вниманието и одржала проштален концерт од балконот на Гранд хотел во Стокхолм. Околу 50 000 луѓе се собрале да го слушнат светски познатиот сопран. Одеднаш се проширила гласина дека скелето на блиската зграда паѓа, а во толпата се раширила паника. Во хаосот што следел, загинале 19 лица, а мртвите тела и сите повредени биле донесени во холот на хотелот, каде ги пречекала ужаснатата Нилсон. Стокхолмската полиција била критикувана за начинот на кој го водела настанот, а Нилсон никогаш не ја преболела несреќата. Таа направила нескромни донации за семејствата на жртвите.

Кристина Нилсон се омажила во Вестминстерската опатија со францускиот банкар Огуст Руза, кој подоцна починал во 1882 година. Во 1887 година се омажила за Анхел Рамон Марија Валехо и Миранда, грофот Де Каза Миранда, кој починал во 1902 година. Во преписка, Нилсон често го потпишувала своето име како *Кристин*, а во текот на последниот дел од нејзиниот живот била општо позната како грофицата *де Каза Миранда* .

Починала во Вешје, Шведска, во 1921 година. За разлика од Пати, таа никогаш не направила грамофонски записи од нејзиниот глас.

Наводи
------

1. 1 2 3  Emens, Helen Byington (1896). „Women as Vocalists". Во King, William C. (уред.). *The World's Progress as Wrought by Men and Women in Art, Literature, Education, Philanthropy, Reform, Inventions, Business and Professional Life*. Springfield, Massachusetts: King-Riehardson Publishing Co. стр. 476–478. Посетено на 4 May 2015.
**Владимир Александрович Фок** (22 декември 1898) бил Советски физичар, кој се занимавал со квантна механика и квантна електродинамика.

Животопис
---------

Тој е роден во Ст. Петерсбург, Русија. Во 1922 тој дипломирал во Петроград Универзитет и потоа продолжил постдипломски студии таму.Станал професор во 1932. Во 1919-1923 и 1928-1941 соработувал со Државниот оптички институт Вавилов, во 1924-1936 година со Ленинградскиот институт за физика и технологија, во 1934-1941 и 1944-1953 година со физичкиот институт Лебедев.

**Научна работа**
-----------------

Неговиот примарен научен придонес лежи во развојот на квантната физика и теоријата на гравитација, иако тој, исто така, значително придонесе за полето на механиката, теоретската оптика, физиката на континуираните медиуми. Во 1926 година тој ја добил равенката Клајн-Гордон. Тој го дал своето име во просторот Фокс, претставата Фокк и Фокк, и го развил методот Хартри-Фок во 1930 година. Тој го направил многу последователни научни придонеси, во текот на целиот свој живот. Фок разви електромагнетни методи за геофизички истражувања во книгата Теоријата на проучувањето на отпорноста на карпите со методот каротажа (1933); методите се нарекуваат добро влегување во модерната литература. Фок направи значаен придонес во теоријата на општа теорија на релативноста, посебно за многуте проблеми со телото. Фок на научни основи го критикуваше и генералниот принцип на релативноста на Ајнштајн, бидејќи е лишен од физичката супстанција и принципот на еквивалентност, толкуван како еквивалентност на гравитацијата и забрзувањето, бидејќи има само локална валидност. Во Ленинград, Фок создаде научно училиште во теоретската физика и го зголеми физичкото образование во СССР преку своите книги. Тој го напишал првиот учебник за квантната механика Основи на квантната механика (1931, 1978) и многу влијателна монографија Теорија на просторот, времето и гравитацијата (1955). Историчарите на науката, како што е Лорен Греам, го гледаат Фок како претставник и поборник на Ајнштајновата теорија на релативноста во советскиот свет. Во време кога повеќето марксистички филозофи се спротивставија на теоријата на релативитетот, Фок нагласи материјалистичко разбирање на релативноста што философски се совпадна со марксизмот. Бил полноправен член (академик) на Академијата на науките на СССР (1939) и член на Меѓународната академија за квантна молекуларна наука.

**Наводи**
----------

Греам, Л. (1982). "Прифаќање на идеите на Ајнштајн: Два примери од спротивставени политички култури". Во Холтон, Г. и Елкана, Ј. (Едс.) Алберт Ајнштајн: Историски и културни перспективи. Принстон, НЈ.
**Јозеф фон Фраунхофнер** (1787-1826) — германски физичар и пронаоѓач на оптички иструменти.

Тој е најпознат по проучувањето на темните линии во спектарот на Сонцето. Овие линии денес се познати како Фраунхоферови линии. Тие соодветствуваат на брановите должини на светлината, што ја апсорбираат хемиските елементи во надворешните делови на Сончевата атмосфера. Набљудувањата на Фраунхофнер подоцна биле исползувани за да се одреди составот на Сонцето и другите ѕвезди.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ГерманијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Германија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 74611469
* LCCN: n80145895
* ISNI: 0000 0000 6655 295X
* GND: 116746599
* SUDOC: 066925967
* BNF: cb13746702p (податоци)
* BIBSYS: 1008054
* NLA: 35749517
* NKC: mzk2003202325

 |

 |
**Роман Мстиславич** (умрел на 19 јули 1205) бил руски средновековен владетел, владимирско-волински и галицки кнез.

Животопис
---------

Кнезот Роман му бил правнук на Владимир Мономах. За време на своето владеење често војувал против соседните земји, но, исто така, одржувал врски со многу држави. Нему му се припишува изреката: „Ако не ги издавиш пчелите, мед не ќе јадеш." Војската му била опремена со „латинско" оружје и со „шлемови латински". Успеал кон своето Волинско кнежевство да го присоедини Галицкото кнежевство. За него се зборува погално во Ипатиевскиот летопис, каде се опишува дека ги напаѓал неверниците како лав, дека бил лут како рис, како орел ги прелетувал непријателските земји, итн. Познато е дека Роман бил многу суров кон литванскиет заробеници: ги впрегнал како добиток и со нив орал. Оттука, постои стара руска пословица, која вели: „Романе, Романе, лошо чиниш, со Литовци ораш!" Во западноевропските хроники, кнезот Роман е опишан како „крал на цела Русија". Папата Инокентиј III му понудил да го круниса за крал, но Роман го одбил предлогот, зашто не сакал да ја признае власта на папата. Кнезот Роман загинал во походот против Полјаците, на 19 јули 1205 година.

Наводи
------

1. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 64-65.
**Арсениј Јовков** (25 март 1884 — 14 септември 1924) — македонски револуционер, киносценарист и публицист.

Животопис
---------

Роден е во селото Селци, Струшко, на 25 март 1884 година. Тој е син на Атанас (Танасков) Јовков кој долги години се бори против месните бегови, а негов вујко е писателот Војдан Чернодрински. Се образува и завршил гимназија во Битола. Уште како ученик во Битолската гимназија, некаде околу 1900 г. почнува да пишува поезија, речиси истовремено со својот соселанец, Војдан Чернодрински.

Филмот „Македонија во слики"
Во пресрет на Илинденското востание, во престрелка со Турците, загинал таткото на Арсениј. Сè уште средношколец, Арсениј се враќа во Дебарско и влегува во Македонската револуционерна организација. Во 1903 година учествува во Илинденското востание како секретар на војводата Тасе Христов. Се бори во Дебарца и Кара Осман, а по загинувањето на неговиот брат Нико Јовков, Арсениј станува војвода на неговата чета. По востанието емигрирал во Бугарија.

Јовков е првиот македонски филмски сценарист, според чие сценарио е снимен документарниот филм „Македонија во слики" во 1923 година. Автор е и на сценариото за играниот филм „Илинден".

Убиен е во познатите септемвриски Горноџумајски атентати.

Надворешни врски
----------------

* Кратка биографија[*мртва врска*]
* Биографија
* Македонија во слики (1923) на YouTube

Извори
------

1. ↑  [*мртва врска*]
2. ↑  „Вечер" бр. 14283, 24.12.2009: „Арсениј Јовков е најавтентичниот литературен глас на Илинден"
3. ↑  „„Македонско сонце" број 248: „Делото на Арсени - „евангелско четиво" за секој Македонец"". Архивирано од изворникот на 2009-12-07. Посетено на 2009-12-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Синиша Станковиќ
**Синиша Станковиќ** (Зајечар, 26 март 1892 - Белград, 24 февруари 1974) бил српски биолог, член на Српската академија на науките и уметностите и основач на Институтот за екологија и биогеографија на Српската академија на науките и уметностите, директор на Биолошкиот институт на Србија.

Животопис
---------

Студирал природни науки на универзитетите во Белград и Гренобл. Бил предавач во неколку биолошки дисциплини на Универзитетот во Белград, каде што бил избран за редовен предавач во 1934 година.

Синиша Станковиќ бил член на САНУ и дописен член на Академијата во Нанси и Академијата Масарик во Прага. Бил претседател на академскиот совет на ФНРЈ.

За дописен член на САНУ, тој бил избран во 1934 година, а за редовен член во 1946 година. Тој бил член на Комисијата за реконструкција на Универзитетот од 1944 година.

Додека Србија била окупирана во Втората светска војна, тој бил член на Главниот комитет за национално ослободување. Тој поминал голем дел од војната во концентрационен логор во Бањица, од каде што избегал и илегално живеел во окупираниот Белград до крајот на војната.

По ослободувањето, тој бил претседател на Народноослободителниот фронт на Белград, АСНОС, а од 1944 до 1953 година бил претседател на Президиумот на Националното Собрание на Србија.

Во повоениот период тој ја претставувал Југославија на меѓународни состаноци и работел на обновување на научната дејност.

Синиша Станковиќ бил еден од основачите на еколошката насока во биологијата.

Тој исто така ги проучувал живите суштества во езерата, но и во другите слатки води, како и проблемите со биогеографијата.

Неговите најважни дела се темелеле на проучувањето на животот во Охридското Езеро.

Според него, именуван е еден вид лажни скорпии, редок вид што живее само во Србија. Според него бил именуван Институтот за биолошки истражувања "Синиша Станковиќ".

Дела
----

Синиша Станковиќ напишал голем број научни трудови и универзитетски учебници. Од поголемите дела ги објавил:

* „Животен простор" - дело во кое ги критикува расизмот и нацизмот
* „Рамката на животот" - популарна екологија
* „Охридското Езеро и неговиот жив свет" - монографија

Надворешни врски
----------------

* Биографија на мрежното место на САНУ[*мртва врска*]
* Институт за биолошка истраживања "Синиша Станковић"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 308290098
* LCCN: n85817699
* ISNI: 0000 0000 3916 0598
* GND: 1222056402
* SUDOC: 137938314

 |

 |
Оружјето на Овен Тудор
**Овен Тјудор** ( 1400
 - 2 февруари 1461

) бил англиски војник и член на кралскиот двор во Англија.

Тој служел во дворот на Катерина Валоа, вдовицата на кралот Хенри V, а набргу станал и нејзин љубовник. Се верува дека во 1428 година тие тајно се венчале. Како и да било, тие имале повеќе деца. Едмунд Тјудор станал татко на идниот крал Хенри VII, каде била основана дијастија Тјудор.

Овен бил погубен на 2 февруари 1461 година по поразот на неговата армија.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 45551625
* LCCN: n78000853
* ISNI: 0000 0000 2497 2569
* GND: 1150673923

 |

 |