Споменик на стреланите скопјани на 13 ноември, 1944 година.
**Масакр во Скопје** ― масакр извршен на 13 ноември 1943 година кај Камениот мост во Скопје, од страна на германскиот фашистички окупатор. Во масакрот настрадале 9 цивилни лица.

Настан
------

Реконструираниот споменик на деветтемина стрелани.
Напладне на 13 ноември, Третата и Дванаесеттата македонска бригада на Четириесет и втората дивизија, завладеале со поголем дел од градот на десниот брег на реката Вардар и ги завзеле повеќето мостови. Останале уште да се ликвидираат последните упоришта на германскиот окупатор како што биле училиштето „Гоце Делчев", Радио-Скопје, Женската гимназија и главната пошта. Кога го преминале Камениот мост кон левиот брег на Вардар, затекнале морничава глетка покрај самиот мост, каде виделе деветмина граѓани на Скопје како лежат во сопствената крв. Според сознанијата на бригадата, овие цивили биле најпрво заробени некое време, а при повлекувањето од градот на германскиот окупатор, тие набрзина ги стрелале и се упатиле во бегство. Дел од партизаните организирале акција да ги стигнат и ликвидираат германците кои го сториле овој злостор, а друг дел останал да им оддаде последна почит на овие деветмина скопјани.

Дел од борците, меѓу стреланите го препознале белокосиот театарски артист Перо Јовановиќ, кој важел за мирен човек полн со почит кон секого, но и верен кон својот град Скопје.

Жртви
-----

Стрелани деветмина цивили и невини луѓе на Kамениот мост, биле сите мажи и тоа:

* Драган Јакимов
* Јордан Јакимов
* Дончо Андонов
* Перо Јовановиќ
* Пантелеј Давчев
* Перо Червеников
* Светислав Ѓуриќ
* Фоки Владимиров и
* Христо Kараџа

Тие биле последните невооружени, недолжни граѓани, жртви на фашистичкиот окупатор.

Наводи
------

1. 1 2  „Незаборав за стреланите скопјани". *24 Инфо* (англиски). 2018-11-13. Посетено на 2022-07-16.
2. ↑  „Урнат споменикот на стреланите скопјани до Kамениот мост". *zase.mk*. Посетено на 2022-07-16.
3. 1 2  Котевски, Методија (1969). *Скопската бригада*. Белград, Србија: Народна армија. стр. 126–128.
4. ↑  Вечер. „Сеќавање на храброста и пожртвуваноста на борците кои не дозволија окупаторот да го урне Камениот мост и да ја минира браната Матка | Вечер ...1963 | Vecer MK". Посетено на 2022-07-16.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Масакри во Македонија |
| --- |
|  |
| На територија наР. Македонија | Битола (1903) •  Рашанец (1903) •  Кокошиње (1904) •  Долгаец (1915) •  Дервишка Нива (1916) •  Кадрифаково (1923) •  Гарван (1923) •  Битола (1940) • Пуста Кула (1942) •  Дабница (1942) •  Богомила (1942) •  Долно Јаболчиште (1942) •  Ваташа (1943) •  Никифорово (1943) • Леуново (1943) • Беличица (1944) •  Барбарас (1944) •  Маврово (1944) • Радолишта (1944) • Штип (1944) • Прждево (1944) • Бесвица (1944) • Скопје (1944) • Прилеп (1945) •  Велес (1945) •  Куманово (1945) •  Ресен (1945) •  Струмица (1951) •  Вејце (2001) •  Карпалак (2001) •  Љуботен (2001) •  Смилковско Езеро (2012) |
|  |
| На територија наЕгејска Македонија | Солун (369) •   Загоричани (1903) •  Зеленич (1904) •  Загоричани (1905) • Д’мбени (1942) • Масакр во Гуменџе (1944) •  Масакр во Баово (1944) • Германско-грчка офанзива на Каракамен (1944) • Горно Врбени (1947) • Масакр во Горно Врбени (1947) • Масакр во Герман (1948) • Загоричани (1949) •  Б’мбоки (1949) |
|  |
| На територија наПиринска Македонија | Љубовка (1906) • Неврокоп (1922) • Мехомиско (1923) • Кремен • Градево (1925) • Дабница (1925) |

 |