1867 година. Процес на влажна плоча со колодион. *ГЕРОНА .* *- Пуенте де Изабел II*. Министерство за образование, култура и спорт (Шпанија) .
Колодиумската фотографија, мокра **колодиумска фотографија**, влажна плоча, амбротипија, сите овие називи се користат паралелно за еден е ран фотографски процес. колодиумскиот процес, главно синоним за „процесот на влажна плоча со колодиум", бара фотографскиот материјал да биде обложен, сензибилизиран, изложен и развиен во опсег од околу петнаесет минути, за што е потребна пренослива темна соба за употреба на терен. Колодиумот обично се користи во влажна форма, но може да се користи и во сува форма, по цена на значително зголемено време на експозиција. Второто ја прави сувата форма несоодветна за вообичаеното портретно фотографирање на повеќето професионални фотографи од 19 век. Затоа, употребата на сувата форма беше претежно ограничена на фотографирање на пејзаж и други специјални апликации каде времетраењето на експозицијата можело да е толерантно.

Историја
--------

 Овој портрет кој почнува да се распаѓа на сува плоча на Теодор Рузвелт е сличен на слика на влажна плоча, но има значителни разлики.
Процесот бил теоретизиран во 1850 година од Густав Ле Греј, но пронајдокот му се припишува на Фредерик Скот Арчер во 1851 година. Во текот на следните децении, многу фотографи и експериментатори го рафинираа или менуваа процесот. До крајот на 1860-тите, тој речиси целосно го замени првонајавениот фотографски процес, дагеротипијата .

Во текот на 1880-тите, процесот во голема мера беше заменет со суви желатински плочи — стаклени плочи со фотографска емулзија од сребрени халиди суспендирани во желатин. Сувата желатинска емулзија не само што беше поудобна, туку можеше да се направи и многу почувствителна, со што значително го намалува времето на изложување.

Еден варијанта на процесот, кога се работи на алуминиумска плоча, е во ограничена употреба за секојдневни портрети од страна на некои патувачки фотографи и фотографи од забавните паркови дури во 1930-тите, а процесот на колодиум со влажна плоча сè уште се користеел во индустријата за печатење во 1960-тите за работа со линии и тонови. главно печатен материјал со црн тип на бела позадина бидејќи во големи количини беше многу поевтин од желатинскиот филм.[]

21ви век
--------

Процесот на колодиум на влажна плоча доживеа оживување како историска техника во дваесет и првиот век. Процесот станува повторно популарен во 21виот век, кога фотогафите се заситени од „совршеноста" на дигиталните фотографии, и нивната нематеријалност. Уметничките фотографи го користат процесот особено нагласувајќи ја и неговата рачна изработка, уникатност, едиственост за прикажување во галерии и лична работа. Постојат неколку производители на опрема за репродукција, а многу уметници работат со колодион низ целиот свет. Процесот се изучува на работилници ширум светот и се печатат неколку работни книги и прирачници. Модерни колодиони уметници вклучуваат Сали Ман, Бен Каучи, Borut Peterlin [sl], Џон Кофер, Џони Стернбах, Дејвид Емит Адамс, Марк Остерман, Франција Скали Остерман, Крег Марфи, Џек Дабагијан, Линдзи Рос, Сем Дол, Мег Тарнер, и Пол Д'Орлеанс / Сузан Меклафлин  Џејмс Вокер и Лутер Герлах. Во Македонија, прв, и засега единствен фотограф кој работи на оваа техника, кога и да е, е Сашо Алушевски.

Колодиумска фотографија се изучуваше и на првото издание на меѓународниот фестивал на алтернативна фотографија- Зрно, (2022) кој се одржа на Матка покрај Скопје.

Предности
---------

Преносливо фотографско студио во Ирска од 19 век. Процесот на влажен колодион понекогаш предизвикуваше преносливи темни соби, бидејќи требаше да се развијат фотографски слики додека плочата беше сè уште влажна.
Animation illustrating the detail found in a wet-collodion photograph taken in Hill End in 1872.
Процесот на колодион произведе негативна слика на проѕирна потпора (стакло). Ова беше подобрување во однос на процесот на калотип, откриен од Хенри Фокс Талбот, кој се потпираше на хартиени негативи, и дагеротипот, кој создаде единствена позитивна слика и не можеше да се реплицира. Процесот на колодион, на тој начин ги комбинираше посакуваните квалитети на процесот на калотип (што му овозможува на фотографот да направи теоретски неограничен број отпечатоци од еден негатив) и дагеротипот (создавање острина и јасност што не може да се постигне со хартиени негативи). Колодионското печатење обично се вршеше на белкова хартија .

Бидејќи колодионот е леплив и проѕирен медиум и може да се натопи во раствор од сребро нитрат додека е влажен, тој е идеален за обложување стабилни површини како стакло или метал за фотографирање. Кога металната плоча е обложена со колодион, наполнета со сребро нитрат, изложена и развиена, таа произведува директна позитивна слика на плочата, иако странично обратна (лево и десно би се обратиле, како во огледало). Кога е обложена на стакло, сликата станува негативна и може лесно да се репродуцира на фотографска хартија. Ова беше огромна предност во однос на дагеротипот, кој не беше директно репродуциран. Влажните плочи/колодион се исто така релативно евтин процес во споредба со неговиот претходник и не бара опрема за полирање или екстремно токсични кутии за испарување потребни за дагеротипот. Со стаклото како медиум, цената по слика беше исто така многу помала од специјалните бакарни плочи обложени со сребро и потрајни од хартиените негативи. Процесот беше исто така многу брз во тоа време, барајќи само неколку секунди за изложување на слика на дневна светлина, наместо 30 секунди или повеќе за други форми на фотографија достапни во средината на 1800-тите.

Недостатоци
-----------

Процесот на влажен колодиум има голем недостаток. Целиот процес, од почеток на нанесување на емулзија до развивањето, мора да се направи пред да се исуши плочата. Ова му даде на фотографот не повеќе од околу 10-15 минути да заврши сè. Ова го направи незгоден за користење на терен, бидејќи бара фотографирање или мобилна лабораторија/темна соба.

Како и со сите претходни фотографски процеси, процесот на влажен колодион е чувствителен само на сина и ултравиолетова светлина. Топлите бои се појавуваат темни, ладните бои подеднакво светли. Небото со облаци е доста тешко да се прикаже, бидејќи спектарот на бели облаци содржи приближно сино колку и небото. Лимоните и доматите изгледаат сјајно црно, а сино-белата покривка за маса изгледа обична бела. Викторијанските гледачи кои на фотографиите со колодион изгледаат како да се во жалост можеби носеле светло жолта или розова боја.

Користете
---------

Северен Сиднеј и пристаништето во Сиднеј, од К Бејлис Б Холтерман, 1875 година, колосален колодионски негативен стаклена плоча
И покрај неговите недостатоци, колодионот со влажна плоча стана енормно популарен. Се користеше за портрети, пејзажни работи, архитектонска фотографија и уметничка фотографија.  Најголемите негативи од колодионска стаклена плоча произведени во деветнаесеттиот век биле направени во Сиднеј, Австралија, во 1875 година. Тие беа направени од професионалниот фотограф Чарлс Бејлис со помош на богатиот аматер фотограф Бернхард Ото Холтерман, кој исто така го финансираше проектот.

Бејлис и Холтерман произведоа четири познати стаклени негативи од кои сите беа земени од наменската камера на Холтерман во кулата на неговата палата во Северен Сиднеј. Двајца беа со димензии 160 x 96,5 см (5,1 стапки x 3,08 стапки) и формираа панорама на пристаништето во Сиднеј од островот Гарден до Милеровата точка. Другите две беа со димензии 136 x 95 cm (4,4 x 3,1 стапки) и беа од островот Харбор и Гарден и Лонгноуз Поинт. Три од четирите сега се чуваат во Државната библиотека на Нов Јужен Велс .

Процесот на влажна плоча се користи од голем број уметници и експериментатори кои ги претпочитаат неговите естетски квалитети од оние на помодерниот процес на желатин сребро.  Светскиот ден на влажната чинија се одржува секоја година во мај за современите практичари.

Побарајте процес на сув колодион
--------------------------------

Екстремната непријатност за изложување на влажен колодион на терен доведе до многу обиди да се развие процес на *сув* колодион, кој можеше да биде изложен и развиен некое време по обложувањето. Беа испробани голем број методи, иако ниеден никогаш не беше откриен како вистински практичен и конзистентен во работењето. Познати научници како Џозеф Сајдботам, Ричард Кенет, мајор Расел и Фредерик Чарлс Лутер Ратен се обиделе, но никогаш не дошле до добри резултати.[]

Вообичаено, методите вклучуваа премачкување или мешање на колодионот со супстанца што го спречуваше брзото сушење. Сè додека колодионот остана барем делумно влажен, тој задржа дел од својата чувствителност. Вообичаените процеси вклучуваат хемикалии како што се глицерин, магнезиум нитрат, танинска киселина и белка. Други вклучуваат поневеројатни супстанции, како што се чај, кафе, мед, пиво и навидум бескрајни комбинации од нив. 

Многу методи работеа до одреден степен; тие дозволија плочата да биде изложена неколку часа, па дури и денови по обложувањето. Сите тие го поседуваа главниот недостаток, тоа што ја направија плочата исклучително бавна. Сликата може да бара од три до десет пати повеќе изложеност на сува чинија отколку на влажна чинија.

Колодиумска емулзија
--------------------

 Британскиот ветеран од Наполеонската војна со неговата сопруга, околу 1860 година, рачно обоен амбротип со помош на изветвен позитивен процес на колодион.
Во 1864 година, В.Б. Болтон и Би Џеј Сејс објавија идеја за процес кој ќе ја револуционизира фотографијата. Тие предложија чувствителните сребрени соли да се формираат во течен колодион, наместо да се таложат, in-situ, на површината на плочата. Плоча чувствителна на светлина потоа може да се подготви со едноставно протекување на оваа емулзија низ површината на стаклена плоча; не беше потребна бања со сребро нитрат.

Оваа идеја набрзо беше реализирана. Прво, беше развиена емулзија за печатење со употреба на сребро хлорид. Овие емулзии беа бавни и не можеа да се развијат, па најчесто се користеа за позитивно печатење. Набргу подоцна, беа произведени емулзии на сребро јодид и сребробромид. Овие се покажаа значително побрзи, а сликата можеше да се покаже со развојот.

Емулзиите имаа и предност што можеа да се *перат*. Во процесот на влажен колодион, сребрениот нитрат реагирал со халидна сол; калиум јодид, на пример. Ова резултираше со реакција на двојна замена. Сребрените и јодните јони во растворот реагирале, формирајќи сребрен јодид на колодионската фолија. Меѓутоа, во исто време, формиран е и калиум нитрат, од јоните на калиум во јодидот и нитратните јони во среброто. Оваа сол не можеше да се отстрани во влажниот процес. Меѓутоа, со процесот на емулзија, може да се измие по создавањето на емулзијата.

Брзината на процесот на емулзија беше незабележителна. Не беше толку брз како обичниот влажен процес, но не беше ни приближно бавен како процесите на сува плоча. Неговата главна предност беше што секоја чинија се однесуваше на ист начин. Недоследностите во обичниот процес беа ретки.

### Панотип

*Панотипот* (од латински pannus = ткаенина) е директен позитив кој, како и типот tintype, користи колодионска емулзија од недоволно изложена слика која се пренесува на темна површина, така што проѕирните (неизложени) области изгледаат црни и се појавува слабо преципитирано сребро (нагласи). посветла во рефлектираната светлина, на истиот принцип како дагеротипот и амбротипот. Измислен е во 1852 година од францускиот фотограф Жан Никола Трушелу, ученик на Луј Дагер и интинрантен дагеротип. Слични слики на црн восочен лен беа прикажани во Француската академија на науките од Wulff & Co. во 1853 година.

Беа испробани различни подлоги вклучувајќи дрво, а австралиските фотографи Алфред Р. Фентон  и Фредерик Х. Колдри патентираа верзија на црна кожа во 1857 година за да создадат нераскинлива фотографија што може да се испрати по пошта. Различни практичари формулирале, а некои патентирале свои рецепти со цел добра адхезија, но недостаток на користењето на таквите потпори било тоа што свиткувањето на површината предизвикало пукање и лупење на емулзијата, така што неколку историски примери преживеале. Процесот продолжи да се користи до 1880-тите, но постепено се менуваше со поиздржливиот тип од 1860-тите.

Пример за подготовка на колодионска емулзија
--------------------------------------------

Подолу е пример за подготовка на колодионска емулзија, од крајот на 19 век. Јазикот е адаптиран да биде помодерен, а мерните единици се претворени во метрички.

1. 4.9 грама пироксилин се раствораат во 81,3 ml алкохол, 148 ml етер .
2. 13 грама цинк бромид се раствораат во 29,6 ml алкохол. Се додаваат четири или пет капки азотна киселина. Ова се додава на половина од колодионот направен погоре.
3. 21.4 грама сребро нитрат се раствораат во 7,4 ml вода. Се додаваат 29,6 мл алкохол. Ова потоа се истура во другата половина од колодионот; бромизираниот колодион падна, полека, додека се мешаше.
4. Резултатот е емулзија од сребробромид. Се остава да созрее 10 до 20 часа додека не добие кремаста конзистенција. Потоа може да се користи или да се измие, како што е наведено подолу.
5. За миење, емулзијата се истура во чинија и растворувачите се испаруваат додека колодионот не стане желатински. Потоа се мие со вода, а потоа се мие со алкохол. По миењето повторно се раствора во мешавина од етер и алкохол и потоа е подготвен за употреба.

Емулзиите создадени на овој начин можеа да се користат влажни, но тие често беа обложени на плочата и конзервирани на сличен начин како и сувиот процес. Колодионските емулзиски плочи беа развиени во алкален развивач, не за разлика од оние што се вообичаени денес. Следува пример формула.

Дел А: Пирогална киселина 96 g, алкохол 1 oz.
Дел Б: Калиум бромид 12 g, дестилирана вода 30 ml
Дел Ц: Амониум карбонат 80 g вода 30 ml
Кога е потребно за употреба, измешајте 0,37 ml A, 2,72 ml B и 10,9 ml C. Истурете го ова преку плочата додека не се развие. Ако се користи сува чинија, прво измијте го конзервансот во проточна вода.

Поврзано
--------

* Отпечаток на албуми
* Амбротип
* Август Семендингер
* Калотип
* Колодион
* Дагеротип
* Камера за влажна плоча Excelsior
* Тип на боја

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* ГЛЕДАЈ: Куќа на Џорџ Истман „Колодионски процес – фотографски процеси"
* Музејот Гети: Процесот на влажен колодион Архивирано на 19 октомври 2014 г.
* Чекор по чекор фотографирање со влажна плоча
* Колодион: Лист со податоци за безбедност на материјалот
* Соединение W лист со податоци Архивирано на 31 јули 2019 г.
* Светски ден на влажната чинија
* Започнување со фотографирање со коладион со влажна плоча
* Процес на стара фотографија: Колодионска влажна плоча Архивирано на 4 октомври 2019 г.

1. ↑  Towler, John (1864). *The Silver Sunbeam*. New York: Joseph H. Ladd. ISBN 0-87100-005-9. Посетено на 14 September 2018.
2. ↑  *Brummm Magazine*, Issue #2, 2016
3. ↑  "Ben Cauchi," The Arts Foundation (New Zealand). Retrieved 13 February 2019.
4. ↑  Surf Site Tin Type, 2015, Damiani Editore, Milan
5. ↑
6. ↑  „Process/Artist Statement". *Meg Turner*. Посетено на August 29, 2019.
7. ↑  „MotoTintype | HOME". *mototintype.com*. Архивирано од изворникот на 2019-08-29. Посетено на August 29, 2019.
8. ↑  'The Alchemists', *1903 Magazine*, Issue 1, 2016
9. ↑  Art Photography (2010-07-07). „Collodion photography: self-portrait in cyanide". Telegraph.co.uk. Посетено на 2013-03-14.
10. ↑  HOLTERMAN'S PHOTOGRAPHS. (1875, November 9). Evening News (Sydney, NSW: 1869 - 1931), p. 2. Retrieved November 4, 2018
11. ↑  The mansion is now part of the Sydney Church of England Grammar School (commonly known as Shore or Shore School)
12. ↑  BERNARD OTTO HOLTERMAN. (1875, December 11). Illustrated Sydney News and New South Wales Agriculturalist and Grazier (NSW : 1872 - 1881), p. 3
13. ↑  „Home - World Wet Plate Collodion Day". *World Wet Plate Collodion Day* (англиски). Посетено на 2016-03-23.
14. 1 2 3  Eder, Josef Maria, Epstean, Edward (1945). *History of Photography*. ISBN 978-0-231-88370-2. OCLC 1104874591.
15. ↑  „Alfred R. Fenton :: biography at :: at Design and Art Australia Online". *www.daao.org.au*. Посетено на 2021-10-25.
16. ↑  „Miscellaneous News". *The Age*. 6 November 1857. стр. 6.