Амидна функционална група. Кога азотниот атом е поврзан со два атома на водород се добива аминогрупа, а доколку тој е поврзан со алкил или арил групи, тоа е супституирана аминогрупа.
**Амидите** се органски соединенија кои во својата молекула имаат азот како хетероатом. Кај овие соединенија, азотот е дел од NH2 група или супституирана NH2 група која е поврзана со карбонилен јаглероден атом, а со тоа и со карбонилна група (CO група). Освен што е поврзана со аминогрупа, карбонилната група кај амидите е поврзана и со радикал.

Атомот на азот е петвалентен, што значи дека тој може да образува вкупно пет хемиски врски со други атоми. Кај амидите, тој е поврзан со еден атом на карбонилниот јаглерод, а останатите две врски на атомот на азот можат да бидат со водородни атоми, алкил или арил групи. Другите два валентни електрона од азотот се слободен електронски пар и кај амидите тие не учествуваат во образување на хемиски врски. Амидите се класифицираат врз основа на бројот на јаглеродните групи поврзани со атомот на азот:

Класификација на амидите.

Структура на амидите
--------------------

Структурите на амидите се слични на оние на другите карбонилни соединенија: три атоми поврзани со јаглерод се наоѓаат во истата рамнина. Атомот на азот на еден амид има слободен пар на електрони што се делокализирани со π-електроните од карбонилната група. Така, еден амид, како формамид, има две резонантни структури:

Амидни резонантни структури.
Затоа врската меѓу јаглеродот и азотот е меѓу единечна и двојна врска. Делумниот карактер на двојна врска на врската C-N на амидите ја ограничува ротацијата околу врската C-N.

Именување на амидите
--------------------

Вообичаените имиња на амидите се формираат со додавање на наставката *-амид* на соодветната киселина. Кога на атомот на азот има супституент, се додава претставката *N-* проследен со името на групата поврзана за азотот. Супституентите на ацил групата се означуваат со грчки букви α, β, γ, δ итн. како во вообичаените имиња на карбоксилните киселини.

Во МСЧПХ системот (IUPAC), најдолгата низа што содржи амидна група е основа. На соодветниот алкан се додава наставката *-амид*. Супституентите на азотот се означуваат со истиот метод како во вообичаениот систем на именување. Меѓутоа, се користат броеви за супституентите на основната низа.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Соединенија на азотот |
| --- |
|  |
| Хидриди | 
* NH3
* NH4+
* NH2−
* N3−
* NH2OH
* N2H4
* HN3
* N3−
* *NH5* (?)

 |
|  |
| Органски | 
* NR3
* >C=NR
* -CONR2
* -CN
* HCN
* CN−
* (CN)2
* H2NCN
* CH2N2
* -NO
* -NO2

 |
|  |
| Оксиди | 
* N2O
* NO
* (NO)2
* NO2
* (NO2)2
* NO3
* N2O3
* N2O5
* H4N2O4
* H2N2O2
* N2O22−
* HNO2
* NO2−
* HNO3
* NO3−
* HONO2
* ONOO−
* HONO3
* O2NOO−
* NO43−
* HNO
* NO+
* NO2+

 |
|  |
| Халиди | 
* NF
* NF2
* NF3
* *NF5* (?)
* NCl3
* NBr3
* NI3
* FN3
* ClN3
* BrN3
* IN3
* NH2F
* N2F2
* NH2Cl
* NHCl2

 |
|  |
| Оксидациони состојби | **−3**, −2, −1, 0, +1, +2, **+3**, +4, 
**+5** (мошне кисел оксид) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85004464
* GND: 4279702-0
* BNF: cb12269638j (податоци)
* NKC: ph238361

 |

 |