**Гунхилдр Свеинсдотир** или **Гунхилдр Харалдсдотир,** ***Гуда*** или ***Гида*** (традиционално починала во Gudhem, Вестерјетланд, Шведска, c. 1060) била , според традиционалниот поглед, кралица на кралот Анунд Јаков на Шведска и на царот Sveinn II од Данска. Сепак, изворите се толку нејасни што неколку современи историчари тврдат дека всушност постоеле две кралици со тоа име, соодветно на Шведска и на Данска. Понекогаш ја нарекуваат *Гуде* или *Гириџе*, но тоа е веројатно поради збунетоста со нејзината ќерка Гида, која е позната и под името на нејзината мајка Гунхилдр.

Позадина
--------

Според *Хеимскрингла* (околу 1230) на Снори Стурлусон и *сагата Книтлинга* (1250-ти), таа била дете на норвешкиот јарл Свеин Хаконсон и Холмфрид, ќерка (или сестра) на кралот Олоф Скоткоунг и сестра (или внука) на кралот Емунд. Стариот на Шведска. Сестрата на Ганхилдр, Сигрид била омажена за величеството Аслак Ерлингсон

Кралицата на Шведска
--------------------

Свејн Хаконсон држел дел од Норвешка како феуд под водство на Олоф Скоткоунг. Во 1015 година бил поразен од барателот Олаф Харалдсон (Светецот Олаф) и бил принуден да побегне во Шведска со своето семејство. Од скоро современата хроника на Адам од Бремен, познато е дека Гунхилдр се омажила со синот и наследникот на Олоф Скоткоунг, кралот Анунд Јакоб (1022-околу 1050 г.) на непознат датум. Информациите се наоѓаат во *школон* кој вели: „Гунхилдр, вдовицата на Анунд, не е истата личност како Гида, која Тора ја убила". *Шолионот се* однесува на пасус од главниот текст на Адам кој ја опишува Ганхилдр како живеел во Шведска во в. 1056 година, по завршувањето на нејзиниот брак со Свеин II од Данска. Врз основа на оваа *школа*, во постарото пишување на историјата било вообичаено да се идентификуваат шведската и данската кралица Гунхилдр една со друга. Ова го негира историчарот Стур Болин, кој, базирајќи се на внимателното читање на текстот на Адам, ги смета за две различни поединци, од кои данската кралица била ќерка на Свеин Хаконсон. Двајца подоцнежни научници, Торе Ниберг и Карл Халенкреуц, сугерирале дека Ганхилдр можеби всушност бил во брак и со Анунд Јакоб и со Свејн II.

Современите извори не спомнуваат деца на Ганхилдр и Анунд Џејкоб. Меѓутоа, подоцнежниот дански хроничар Саксо Граматикус и исландските анали велат дека „шведскиот крал", по импликација Анунд Јакоб, имал ќерка по име Гида, понекогаш наречена и Гуда или Гунхилдр. Можно е Гида да била ќерка на Анунд од друга жена, а Ганхилдр била нејзината маќеа. Сепак, Саксо и исландските анали се доцни извори, а информациите за потеклото на Гида на крајот може да се вратат на погрешно толкување на текстот на Адам од Бремен. Гида, според Адам, била омажена со данскиот крал Свеин II, кој поминал извесно време на шведскиот двор за време на неговиот политички егзил од Данска, околу 1047 година. Меѓутоа, таа наскоро умрела во 1048/49 година, наводно отруена од наложницата на Свеин Тора.

Кралицата на Данска
-------------------

Кралот Анунд Јаков починал во в. 1050. Ако двете Гунхилрд биле навистина една и иста личност, кралицата Dowager отишла во Данска и се омажила за вдовецот на нејзината (маќеа) ќерка, нејзиниот поранешен зет, кралот Sveinn Estridsson од Данска. Според *Annales Lundensis* бракот бил склучен во 1052 година. Да го цитираме Адам од Бремен: „Кога работите му тргнаа добро, тој набрзо го заборави небесниот цар и донесе за жена роднина од Шведска. Архиепископот [на Хамбург-Бремен] бил многу незадоволен од ова."  Двојката имала син наречен Свеин, но бракот не траел долго; црквата сметала дека бракот е незаконски затоа што биле премногу блиски поврзани – или затоа што биле братучеди, или затоа што Свејн била во брак со нејзината ќерка – и им се заканувале со изопштување доколку не се разделат. Отпрвин, Свејн бил бесен и се заканувал дека ќе ја опустоши Хамбуршката архиепископија, но Архиепископот продолжил да бара. Кога конечно папата Лав IX испратил писмено барање, Свејн нашол причина да попушти и ѝ дал на својата кралица писмо за развод. Гунхилд била принудена да се врати во Шведска, во в. 1051/52. Ганхилдр и бракот на нејзината ќерка со Свеин, исто така, се помешани еден со друг во подоцнежната историографија.

Подоцнежниот живот
------------------

По нејзиниот неволен развод, Ганхилдр се вратила на своите имоти во Шведска, можеби во Вестерјетланд. Адам од Бремен ја нарекува *Санктисима* и ја опишува нејзината гостопримливост кон мисионерскиот епископ Адалвард, кој бил отфрлен од нешто од кралот Емунд Стариот. Адам раскажува дека Адалвард бил придружуван до резиденцијата на кралицата преку планински терен од кралскиот роднина Стенкил, веројатно од долината Маларен до Вестергетланд. Своето време го посветила на „гостопримството и другите побожни работи".

Ништо повеќе не е познато за Ганхилдр од современи извори. Според неверодостојната хроника на Јоханес Магнус од 16 век, таа ги поминала преостанатите денови во благочестиво покајание за своите гревови и религиозни дела. Во хрониката пишува дека основала студио за изработка на текстил и навики за свештеничка употреба. Нејзиното најпознато дело била хорска наметка што ја направила за катедралата во Роскилде. Според Јоханес Магнус, таа го основала манастирот во опатијата Гудем во средината на 11 век. Меѓутоа, во реалноста, овој манастир е основан точно сто години подоцна (во 1152 година). Легендата за манастирот можеби настанала затоа што таа и нејзините жени живееле изолиран религиозен живот правејќи црковни облеки на нејзините имоти, од кои еден можел да биде Гудем. Традицијата вели дека таа умрела во Гудхем, каде што „покажала толку многу доблест" за време на неуспехот и била погребана под надгробна плоча во облик на нејзина сличност.

Годините на нејзиното раѓање и смрт не се познати, но таа го преживеала својот прв сопруг (р.н. 1050 г.) и живеела за време на владеењето на шведскиот крал Емунд Стариот (владеење околу 1050-околу 1060 г.). Затоа, таа починала околу 1060 година или подоцна.

Наводи
------

 

1. ↑  Hans Gillingstam, "Gunhild", *Svenskt biografiskt lexikon*
2. ↑  Sven Axelson (1955), *Sverige i utländsk annalistik 900-1400*. Stockholm: Appelbergs, p. 34, 55.
3. ↑  Snorre Sturluson (1993), *Nordiska kungasagor. III. Magnus den gode till Magnus Erlingsson*. Stockholm: Fabel, p. 100 (Harald Sigurdssons saga, Chapter 41); Knýtlinga saga, Chapter 23 .
4. ↑  Adam av Bremen (1984), *Historien om Hamburgstiftet och dess biskopar*. Stockholm: Proprius, p. 189 (Book III, Scholion 66).
5. 1 2  Adam av Bremen (1984), p. 140 (Book III, Chapter 15).
6. ↑  Sture Bolin (1932), "Kring Mäster Adams text", *Scandia* 4, p. 230-8.
7. ↑  Adam av Bremen (1984), p. 189.
8. ↑  Saxo Grammaticus, *Gesta danorum* ; Sven Axelson (1955), p. 34, 55-6.
9. ↑  Adam av Bremen (1984), p. 192 (Book III, Scholion 72).
10. ↑  Sven Axelson (1955), p. 55.
11. 1 2  Adam av Bremen (1984), p. 137 (Book III, Chapter 12).
12. ↑  Knýtlinga saga, Chapter 23
13. ↑  Sven Axelson (1955), p. 55-6.
14. ↑  Johannes Magnus (1620), *Swea och Götha Crönika*. Stockholm: Ignatium Meurer, p. 515.
15. ↑  Markus Hagberg (ed.) (2009), *Gudhems kloster*. Skara stiftshistoriska sällskaps skriftserie, 44. Skara: Skara stiftshistoriska sällskap.