recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Тара** (српски: *Тара*) — планина во западна Србија, дел Динаридите, на висина од 1.000 до 1.500 метри надморска височина. Падините ѝ е прекриени со густи шуми, бројни високи ледини и ливади, стрмни спили, длабоки клисури издлабени од реката Дрина и многу карстни и варовнички карпи. Голем дел од планината е опфатен од истоимениот национален парк и ужива популарност како туристички центар. Највисок врв е Збориште (1.544 м).

Национален парк
---------------

Поглед на националниот парк Тара
Националниот парк „Тара" е отворен во 1981 г. и ги опфаќа планините Тара и Звиезда, кај големиот свиок на реката Дрина. Зафаќа околу 220 км2 на надморска височина од 250 до 1.500 метри. Управата се наоѓа во Баина Башта.

Паркот има низа планински врвови и стрмните живописни клисури помеѓу нив. Од нив, најзабележителна е онаа на Дрина со нагол спуст од 1.000 до 250 метри и широк поглед на западна Србија и соседна Босна. Својствени за подрачјето се и карстни пештери, дупки, извори и видиковци.

Три четвртини од паркот е покриен со шуми — некои од нив меѓу најдобро зачуваните во Европа. Има ретки ендемски видови од терцијарот како омориката (*Picea omorika*), која е заштитена во својата природна средина во мал дел од паркот поради реткоста и научниот интерес. На Тара има многу видови диви животни, вклучувајќи ги кафеавата мечка, дивокозата, срната, рисот, видрата, волкот и други. Застапени се повеќе од 100 видови птици кои живеат на падините на редовна или повремена основа. Некои од нив се златинот орел, белоглавиот мршојадец, сивиот сокол, бувот, малиот тетреб и други.

Туризам
-------

Главните туристички места на Тара се Калуѓерске Баре близу Баина Башта на север и Митровац на југ. Поголеми хотели во Калуѓерске Баре се „Бели Бор" и „Оморика", а во Митровац е сместено истоименото детско одморалиште.

До националниот парк се доаѓа непосредно од патот Баина Башта - Калуѓерске Баре, од Перуќац преку Баина Башта (крај патот Перуќац - Митровац) и од Кремна, преку патот Кремна - Калуѓерска Баре. Клисурата на Дрина се разгледува со чамец.

Мештаните прават волнени ракотвоорби, разни млечни производи, сливова и смеркова ракија и боров мед.

Поврзано
--------

* Тара (река)
* Златибор
* Ужице
* Мокра Гора
* Динариди

Наводи
------

1. ↑  „Тара".

* *Дивата страна на Србија – Планината Тара*, Balkan Insight, 2008-10-20, Посетено на 2013-02-11
* *Тара*, Општина Баина Башта, Посетено на 2010-08-25 (српски)
* *Тара – Елегантна и непредвидлива*, Време, 2012-08-23, Архивирано од изворникот на 2020-05-08, Посетено на 2015-04-04 (српски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Тара (планина)" на Ризницата ? |

* Национален парк Тара (српски)
* Портал на планината Тара (српски)
* Тара - проект „Откријте ги Динаридите"[*мртва врска*] (македонски)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Национални паркови во Србија |
| --- |
|  |
| 
* Ѓердап
* Копаоник
* Тара
* Фрушка Гора
* Шара

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 315160553
* GND: 7687028-5

 |

 |
**Жеден** — средновисок планински масив во северозападна Македонија.

Местоположба и одлики
---------------------

Поглед кон планината Жеден од Матка, над манастирот Свети Никола Шишевски
Планината се протега помеѓу Скопската Котлина на исток и Полошката Котлина на запад. На север и североисток е одделена со лак на реката Вардар од ограноците на Шар Планина и Скопска Црна Гора; од југоисток со Бојанско и Копаничко Поле – делови на Скопската Котлина, а од југ е преграбенската долина Тетовска Суводолица. Планината Жеден се протега во правец југозапад–североисток и зазема вкупна површина од 109 км2. Билото е заоблено и од него се издигаат неколку врвови меѓу кои највисок е Водени Камен (1.264 м).

На Жеден има многу планинсκи чај што љуѓето од селата оκолу Жеден го наρеκуват „Жеденсκи чај".

Планината нема многу дрва и нема вода κаκо што κажува и името на планината Жеден - „без вода".

Планината Жеден има две пештери Дона Дуκа и Бојансκа Пештера.

Планината има фауна κаκо што се: зајаκ, волк и дρуги животни.

Искачување
----------

Планината може да се исκачува многу полесно од другите планини во западна Маκедонија за 1-2 часа до Водени Κамен (Голем Жеден).

Врвови
------

Поглед кон планината Жеден од патот помеѓу селата Кучково и Радуша
Планината Жеден има 4 врвови: Водени Κамен (1.264 метρи), Врвот на Жеден (1.225 метρи), Висоκа (1.209) и Ушајна (1.118).

Голем Жеден е во северниот дел на планината и може да се исκачува од селата Ρашче и од Ρадуша, има планинсκа κлима со многу снег во зима.
Врвот на Жеден е во средишниот дел на планината Жеден и може да се исκачува од Κопаница и од Κопанце, има κонтинентална κлима со многу вρнежи од дожд и многу снег во зима.

Висоκа е вρв на југ на планината Жеден и може да се исκачува од Бојане, има континенталена κлима со повеќе вρнежи од дожд и снег во зима.

Ушајна е на југ на планината Жеден и може да се исκачува од Бојане, има медитерансκа κлима до κонтинентална κлима со помалκу врнежи од двата други врвови на Жеден.

Геологија
---------

Геолошкиот состав е претставен со масивни мермеризирани варовници кои лежат преку кристалести шкрилци.

Вода
----

Како што укажува самото име, Жеден е безводна планина, но во подножјето има неколку извори. Најзначаен меѓу нив е изворот Рашче со истек од 6 м3/с, од кој градот Скопје се снабдува со вода.

Поврзано
--------

* Дона Дука — пештера на планината
* Јасен (резерват)

Наводи
------

1. ↑  „Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата (биолошка и пределска разновидност)" (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. 2016. стр. 119. Посетено на 16 јануари 2024.
2. ↑  Географско друштво на СР македонија (1989). *Географски разгледи* (27-30. изд.). Скопје: Друштво.
3. ↑  *Д. Манаковиќ, „Годишен зборник на Филозофскиот факултет", кн. 10, Скопје, 1957*

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Жеден" на Ризницата ? |

* „Планината Жеден да стане парк на природата". *skopjeinfo.mk*. 12 септември 2013.[*мртва врска*]
**Волтер Липман** (23 септември 1889

 - 14 декември 1974

), е американски новинар и писател, со голем авторитет за надворешно-политички прашања. До 1966 година бил уредник и воведничар на весникот „Њујорк хералд трибјун". Двапати бил добитник на Пулицеровата награда.

Оставил длабоки траги во модерната политичка историја на САД. Липман не ја создаваше политиката на САД, ниту беше одговорен за неа, но со своите толкувања, поддршки и негирања, значително влијаеше врз насоката во која одеше Америка.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 14844144
* LCCN: n80019504
* ISNI: 0000 0001 2099 2674
* GND: 118780131
* SELIBR: 294619
* SUDOC: 027485080
* BNF: cb12339158b (податоци)
* BIBSYS: 90180302
* MusicBrainz: 4c0ba148-4ee1-4d90-b284-ef93a45908f3
* NLA: 35662837
* NDL: 00447807
* NKC: skuk0000805
* BNE: XX1000770
* CiNii: DA0129037X

 |

 |
**Орфанска тврдина** (грчки: *Κάστρο Ορφανίου*) — средновековна и османлиска одбранбена тврдина јужно од селото Орфано во Правишко, Егејска Македонија.

Од антиката до крајот на византискиот период Амфипол останал управен и трговски центар на поширокото подрачје на устието на реката Струма, иако важноста веќе му опаѓала. По османлиското освојување трговскиот центар на подрачјето постепено се префрлил во Мармари, а воената управа изгледа била во Орфан. Тука е подигната мала тврдина за контрола на делтата на Струма, најдоцна во XVIII век. Можно е да е изградена многу порано. Тврдината е добро зачувана.

Наводи
------

1. 1 2  „Παλιόκαστρο Κάριανης". Ελληνικά Κάστρα. Посетено на 16 август 2022.
**Вељан Р. Неделкоски** ( 1926
 во Рамне, Порече — 7 ноември 1944

 во Охрид) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

Животопис
---------

Бил роден во 1926 година во селото Рамне кај Македонски Брод. По занимање бил земјоделец. Доброволно пристапува кон НОБ, како дел од 15-та Поречка бригада. Загинува во борбите за ослободување на Охрид, на 7 ноември 1944 година.

Наводи
------

1. 1 2  *Порече низ историјата*, Милан Ристески, НИО „Студентски збор", Скопје, 1982, стр.213



|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
***Правилата на Џордан:*** Внатрешната приказна за турбулентната сезона со Мајкл Џордан и Чикаго Булс е книга од 1991 година на Сем Смит, која ја прикажува шампионската сезона на Чикаго Булс 1990-1991 година. Книгата го зема своето име од стратегиите „ Јордан правила" што ги користеле Детроит Пистонс во тоа време за да ја ограничи ефикасноста на Мајкл Џордан.

Позадина
--------

Кога Смит првично ја предложил идејата за пишување книга за сезоната на Чикаго Булс на потенцијалните издавачи, немало интерес за тоа. Смит вели дека добил „90% писма за отфрлање" поради идејата дека иако Џордан бил одличен играч, тој не освоил ништо важно и дека Булс се неважни. По повеќе неуспешни обиди да ја продаде книгата сам, тој потоа најмил агент и успеал да најде издавач за да се објави книгата на Смит.

Прием
-----

Книгата била објавена на 13 ноември 1991 година и станала бестселер *на Њујорк Тајмс*,  продадена во околу 200.000 примероци до 1995 година.

Книгата генерира контроверзии поради понекогаш непривлечниот приказ на Мајкл Џордан и дискусиите за внатрешните борби во тимот. Меѓу другото, тој тврди дека Џордан еднаш го удрил Вил Пердју  и намерно му фрлал тешки пасови на Бил Картрајт за да ги открие недостатоците на Картрајт. Играчите на Булс во голема мера ја критикувале книгата по нејзиното објавување. Џордан рекол: „Ќе се смеам на тоа и ќе продолжам да се движам. Ние како тим знаеме кои се вистините". Неговата соиграчка Стејси Кинг забележа: „Мислам дека ова ќе биде една од најдобрите измислени приказни од Мајка Гуска. Болно е".

Бранејќи се себеси, Смит напишал: „Оваа книга е за кошарката и за она што се случува во тимот и лигата и тоа го привлекува вниманието на милиони. Тоа е обид да им се дозволи на луѓето да погледнат зад тие затворени завеси на спортот. И да најдат што? секојдневни емоции обидувајќи се да ги завршат своите високо видливи работи колку што можат и да се соочат со пречките на нивните врски и со нивната многу профитабилна, многу јавна професија".

Во 1995 година, Смит напишал уште една книга за Џордан и биковите, наречена *Второ доаѓање: Чудната одисеја на Мајкл Џордан - Од дворот до домашната чинија и повторно назад*.

Наводи
------

1. ↑  Steve Gietschier, "Smith delivers in taking the Bulls by the horns," *The Sporting News*, December 30, 1991, p. 47.
2. ↑  Kennedy, Alex. „Sam Smith on Michael Jordan: 'Many players suffered under his wrath'". *Hoopshype*. Посетено на 5 May 2020.
3. 1 2  Mike Mulligan, "Players find book laugh-a-Bull," *Chicago Sun-Times*, November 15, 1991, p. 84.
4. ↑  Best sellers: January 26, 1992, *New York Times*, January 26, 1992. Retrieved on September 28, 2011.
5. ↑  Judy Hevrdejs and Mike Conklin, "Publisher hoping for a repeat with new Jordan book," *Chicago Tribune*. June 8, 1995, p. 30.
6. ↑  Walter LaFeber, *Michael Jordan and the New Global Capitalism*, Norton, 2002, p. 87.
7. ↑  Sam Smith, "And now, a word from the author," *Chicago Tribune*, November 20, 1991, Sports, p. 1.
8. ↑  Allen Barra, "Missing Mr. Jordan: Two Journalists Search for Chicago's Elusive Superstar," *Chicago Tribune*, November 19, 1995, Books, p. 5.
**Максимин Трак** (латински:*Gaius Iulius Verus Maximinus Thrax* или *Iulius Verus Maximinus Thrax*) бил римски цар. Роден е во 173 година. Попознат е и како *Гај Јулиј Вер Максимин*. Со Римското Царство управувал од 235 година до 238 година. Негов наследник е Гордијан I. Тој е првиот варварин кој станал римски цар, како и првиот цар кој никогаш не го видол Рим. Тој е еден од трите т.н. воени цари од 3 век.

  

* п
* р
* у
Римски цареви

**Принципат 27 п.н.е. — 235:**  
Август • Тибериј • Калигула • Клавдиј -{I}- • Нерон • Галба • Отон • Вителиј • Веспазијан • Тит • Домицијан • Нерва • Трајан • Адријан • Антонин Пиј • Марко Аврелиј • Лукиј Вер • Комод • Пертинакс • Дидиј Јулијан • Септимиј Север • Каракала • Макрин • Елагабал • Александар Север

  

**Криза од III век 235 - 284:**  
Максимин Трак • Гордијан I • Гордијан II • Пупијан  • Балбин• Гордијан III • Филип Арапски • Дециј Трајан • Требонијан Гал cо Хостилијан и Волусијан• Емилијан • Валеријан • Галиен • Клавдиј II • Квинтил • Аврелијан • Такит • Флоријан • Проб • Кар • Нумеријан • Карин

  

**Доминат 284 - 395:**  
Диоклецијан • Максимијан • Констанциј I Хлор • Галериј • Север II • Максенциј • Максимин II Даја • Лициниј • Константин I Велики • Константин II  • Констанс I • Констанциј II • Јулијан Отпадник • Јовијан • Валентинијан I • Валенс • Грацијан • Валентинијан II • Теодосиј I

  

**Западно царство (395 - 476):**  
Хонориј • Констанциј III • Јован • Валентинијан III • Петрониј Максим • Авит • Мајоријан • Либиј Север • Антемиј • Олибриј • Глицериј • Јулиј Непот • Ромул Августул

  

**Источно (Византиско) царство (395 - 1453):**  
Аркадиј • Теодосиј II • Маркијан • Лав I • Лав II • Зенон • Василиск • Анастасиј I • Јустин I • Јустинијан I • Јустин II • Тибериј II • Маврикиј • Фока • Ираклиј I • Константин III • Ираклиј II • Констанс II • Константин IV • Јустинијан II • Леонтиј • Тибериј III • Филипик • Анастасиј II • Теодосиј III • Лав III • Константин V • Лав IV • Константин VI • Ирина • Никифор I • Ставрикиј • Михаил I • Лав V • Михаил II • Теофил • Михаил III • Василиј I • Лав VI • Константин VII  • Роман I • Роман II • Никифор II • Јован I • Василиј II • Константин VIII • Роман III • Михаил IV • Михаил V • Константин IX • Зоја • Теодора • Михаил VI • Исак I • Константин X • Роман IV • Михаил VII • Никифор III • Алексиј I • Јован II • Мануил I • Алексиј II • Андроник I • Исак II • Алексиј III • Алексиј IV • Алексиј V • Константин XI • Теодор I • Јован III • Теодор II • Јован IV • Михаил VIII • Андроник II • Андроник III • Јован V • Јован VI • Андроник IV • Јован VII • Мануил II • Јован VIII • Константин XI


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 72703271
* LCCN: n80150062
* ISNI: 0000 0000 8152 9563
* GND: 118579452
* SUDOC: 033159572
* BNF: cb12405455q (податоци)
* BIBSYS: 90311729
* NKC: xx0235968
* BNE: XX827023

 |

 |
**Гингер** (германски: Gienger) ― гимнастичка вештина која се изведува на нерамни шипки за жени и вратило за мажи. Името го добила по германскиот гимнастичар Еберхард Гингер. Потегот на ослободување изгледа како распоред со половина вртен „прелет" над шипката за да се фати истата шипка. Нејзината наведување при Кодексот за бодување е 3.405 и е елемент Д.

Вештината обично започнува со држење за раце проследено со замав наназад и ослободување по 3/4 од вртењето околу шипката. Вештината започнува како споро салто со гимнастичарот кој завршува 1/2 пресврт (180°) пред да се врати на истата лента што била пуштена. Гингер може да се направи или со шилеста (традиционална) или истегнат обли на телото. Варијација на гингерот е деф (бодување 3.605), кој е елемент со оцена Г и е идентичен со гингерот, освен што наместо 1/2 пресврт (180°), гимнастичарот изведува 1 1/2 пресврти (540°) пред повторно да се фати на шипката.

Гингеровите салта се технички слични на Делчевите салта, при што вториот започнува со вртење од 1/2 пред да го започне арапскиот потег (кој, исто така, обично е навлезен, наместо на шипка или растегнување).

Некои од гимнастичарите кои го изведуваат Гингер се Настија Љукин, Еуџенија Попа и Шон Џонсон.

Наводи
------

1. ↑  „2013 Code Of Points Women'S Artistic Gymnastics" (PDF). FIG. Архивирано од изворникот (PDF) на 2015-07-12. Посетено на 9 јануари 2024.
Historic site in ЕлбасанПредлошка:SHORTDESC:Historic site in Елбасан
**Црквата Света Богородица** (албански: *Kisha e Shën Mërisë* </link>) е источна православна црква и манастир во Елбасан, Албанија. Стана културен споменик на Албанија во 1963 година 

Градбата на црквата започнала во 1483 година во влашкото маало, но завршила речиси еден век подоцна: првата богослужба црквата ја имала дури во 1556 година. Изграден е целосно во камен на сосема специфичен начин, со камења издлабени во облик на крст, што може да се види и денес.  Црквата е живописана од Онуфри, а обновена од Давид Селеница. Во 18 век целосно изгорела во пожар, па повторно бил изграден во почетокот на 19 век.  Некои од најпознатите проповедници во црквата биле Фан Ноли и Висарион Џувани. 

Во 1990-тите црквата станала седиште на поделената фракција на Православната автокефална црква на Албанија. 

Во 2008 година албанската влада ја финансираше реконструкцијата на црквата.

Наводи
------

1. ↑  „Religious buildings with the "Culture Monument" status". Republic of Albania National Committee for Cult. Архивирано од изворникот на July 6, 2011. Посетено на October 28, 2010.
2. 1 2 3  Kisha e Shën Marisë: ndërtimi dhe rindërtimi dibran 28 October2008
3. ↑  AT NIKOLLE MARKU, GARDIAN I SHQIPTARIZMES from Prof. Eqrem Zenelaj
4. ↑  Kisha rebele e Elbasanit, rikthim në identitet 2008-10-19 Архивирано на 1 април 2012 г.
Предлошка:Religious Cultural Monuments in Elbasan CountyПредлошка:ElbasanПредлошка:Byzantine architecture in Albania41°06′56″ N; 20°04′49″ E﻿ / ﻿41.1155° СГШ; 20.0804° ИГД﻿ / 41.1155; 20.0804
**Буштрање** е село во Србија во општина Прешево во Пчињскиот округ. Се наоѓа во Прешевската долина веднаш до границата меѓу Србија и Македонија, каде гравитира длабоко кон кумановско-липковскиот регион. Месната заедница на селото се наоѓа во општина Прешево, на левата страна од главниот автопат на 5 км од градот. Во селото постои и селска амбуланта. Канцеларија на месна заедница не постои, додека терени за спорт и рекреација постојат.

Потребно е асфалтирање на патната мрежа во селото. Електрификацијата е на многу ниско ниво, додека уличното осветлување е многу слабо. Водоснабдувањето е на многу лошо ниво, се користат поединечни бунари. Направена е три километарска атмосферска канализација.

Постојат 50 телефонски приклучоци. Исто така во селото има и вештачко езеро чијшто потенцијал не е искористен на прав начин (постои иницијатива за мини централа и користување на езерото за наводнување на земјиштето во месната заедница). Во селото нема никакви полјоделски активности.

Според пописот од 2002. селото имало 872 жители (според пописот од 1991 селото имало 905 жители).

Демографија
-----------

Во Буштрање живеат 535 полнолетни жители, а просечната старост изнесува 31,3 години (29,6 кај мажите и 32,9 кај жените). Во селото има 201 домаќинство, а просечниот број на членови по домаќинство е 4,34.

Ова село е главно населено со Албанци (според пописот од 2002), а во последните три пописи е забележан пад во бројот на жители. Токму и затоа голем дел од населението (203) оди на привремена работа во странство.

Српското население во селото го слават Св Ѓорѓи, Митровден, Св. Архангел, Св. Никола и Св. Андрија. Населението е староседелско и доселено во првата половина на 18. век од Црна Гора, кон средината на 19. век од околината на Бујановац и подоцна од Горна Пчиња.

| Етнички состав според пописот од 2002 во Србија |
| --- |
|
| Албанци |    | 682 | 78,21% |
| Срби |    | 186 | 21,33% |
| други |    | 2 | 0,22% |

| Етнички состав според пописот од 1961 во Србија |
| --- |
|
| Албанци |    | 424 | % |
| Срби |    | 455 | % |

Статистички податоци
--------------------

| Година | Жители |
| --- | --- |
| 1948 | 804 |
| 1953 | 853 |
| 1961 | 899 |
| 1971 | 1022 |
| 1981 | 988 |
| 1991 | 905 (872) |
| 2003 | 1073 (872) |

Наводи
------

1. ↑  Књига 1, *Становништво, национална или етничка припадност, подаци по насељима*, Републички завод за статистику, Београд, февруари 2003, -{ISBN 86-84433-00-9}-

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Прешево |
| --- |
|  |
| 
* Алиѓерце
* Берчевац
* Бујиќ
* Букаревац
* Буковац
* Буштрање
* Гаре
* Големи Дол
* Горња Шушаја
* Госпоѓинце
* Депце
* Доња Шушаја
* Жујинце
* Илинце
* Курбалија
* Љаник
* Маѓаре
* Миратовац
* Норча
* Ораовица
* Печено
* **Прешево**
* Рајинце
* Ранатовце
* Рељан
* Свињиште
* Сефер
* Славујевац
* Станевце
* Стрезовце
* Трнава
* Цакановац
* Церевајка
* Црнотинце
* Чукарка

 |  |

 |
Оваа статија се однесува на градот во Бугарија.  За селото со истото име, погл. Првомај (село).  

**Првомај** (бугарски: *Първомай*) — град во Јужна Бугарија, административен центар на општината Првомај во Пловдивската Област. Има население од околу 13.180 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа во Горнотракиската Низина на десниот брег на реката Марица. Првомај се наоѓа на 45 километри источно од регионалниот центар Пловдив и на 192 километри од главниот град Софија.

Историја
--------

Најстарото документирано спомнување на градот датира од 1576 година. Тој бил впишан во регистарот на Џелепкешаните, подготвен од Џафер, кадијата на Пазарџик.

Првото училиште било изградено во 1836 година. Прв учител бил свештеникот Никола, кој освен што ги подучувал учениците, во училиштето вршел и богослужби и црковни церемонии — свадби, крштевки, погреби. Во 1849 година бил изграден и олтар, објектот бил официјално признат и осветен како црковен храм — црквата „Свети Димитар", која е зачувана до денес.

Во 1873 година официјално била отворена железничката линија од Трново-Сејмен до Белово. Таа дала поттик за развојот на населбата.

На 18 јануари 1894 година е роден престолонаследникот кнезот Борис Трновски. На иницијатива на месните раководители е одлучено името на градот да се промени од турското **Хаџи Елес** во бугарското **Борисовград**. Идејата била поддржана по бурен митинг и молебен. Иницијативата била прифатена од централната власт и била одобрена со декрет на бугарскиот кнез Фердинанд I. Населбата се викала Борисовград до 1945 година. По воспоставувањето на комунистичкиот режим во Бугарија, на 1 мај 1945 година, на посебен митинг градот бил преименуван во **Првомај**. Идејата ја дал д-р Георги Славчев. На 5 мај 1945 година бил издаден Указ бр. 9159 за преименување на градот. По 1989 година два обиди за враќање на старото име на градот пропаднале поради силниот отпор на локалните комунисти и нивните сојузници.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место на Општина Првомај
Ланселот поминува преку мостот со меч (просветлување во ракопис изработен за Жак д'Армањак, војводата од Немур, во работилницата на Еврар д'Еспинкес, о. 1475 година)Ланселот поминува преку мостот со меч (илуминација во ракопис изработен за Жак д'Армањак, војводата од Немур, во работилницата на Еврар д'Еспинкес, о. 1475 година)
***Ланселот или витезот од кочијата*** (француски: *Lancelot, le Chevalier de la Charrette*) — поема на Кретјен де Троа, напишана на старофранцуски. Непознато е кога е напишана поемата, но се смета дека најверојатно била составена помеѓу 1175 и 1181 (веројатно во 1177). Истовремено или кратко по пишувањето на *Иван или витезот со лавот*, (фр. *Le Chevalier de Lion*), двете поеми сочинуваат една цела приказна. Станува збор за приказна за за легендата на Кралот Артур и првата приказна во која Ланселот се појавува како битен лик.

Поемата раскажува за грабнувањето на Кралицата Гиневра и е првиот текст кој зборува за љубовната врска помеѓу Ланселот и Гиневра. Малку се знае за животот на Кретјен де Троа, но сепак може да се каже дека неговите романи/поеми имаат големо влијание врз Артуровата легенда и воопшто француската, но и англиската книжевност. Кретјен е првиот кој пишува за идејата за дворска љубов, потеклото на Ланселот и неговата афера со Гиневра. Се верува дека Кретјен не ја завршил поемата сам.

Наводи
------

1. ↑  Uitti, Karl D. (1995). *Chrétien de Troyes Revisited*. New York, New York: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-4307-3.
**Академик** е личност која работи како истражувач, на универзитет или слична научна институција. Академик влече корени од грчкиот збор ακαδημία (акадимиа), или во превод академија. Во различни делови од светот титулата академик има различни значења и примени. Така на пример во Обединетото Кралство оваа титула е во блиска врска со титулите: Професор, Предавач и Читач. За разлика од ова во многу Европски земји па и во Македонија, титулата Академик е врвна титула за еден научен работник, и се доделува само на заслужни професионалци со добро искуство и импресивни резултати во нивната работа. Титулата во Македонија ја доделува Македонската Академија на Науки и Уметности, и само член на МАНУ може да биде Академик (Не вбројувајќи државјани на Македонија кои го добиле овој статус на некоја од странските Академии). Македонија има вкупно 41 редовен член и 33 со статус на членови надвор од работниот состав, додека писателот и дипломат Коле Чашуле важи за единствен почесен член на МАНУ. Најстар академик е Петар Хр. Илиевски (1920), а најмлад Катица Ќулавкова (1951).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00562207

 |

 |
Поглед на изворите
 
 Горело водопади
**Термалните извори Терме ди Сатурнија** се група извори сместени во општината Манчиано во Италија, на само неколку километри од селото Сатурнија. Термалните извори кои ги полнат бањите, се наоѓаат во југоисточната долина, и покриваат огромна територија што се протега од планината Амијата и ридовите на реките Фиора и Албења до Марема гросетана во Розел (Терме ди Розел) и Таламоне (Терме дел „Оса).

Топоним
-------

Според една легенда, која датира од Етрурците и Римјаните, се верувало дека Терме ди Сатурнија биле формирани од громови, фрлени од Јупитер. Во еден момент настанала насилна кавга меѓу двете митолошки божества, и завртките фрлени кон Сатурн го промашиле, при што биле формирани термалните извори.

Термални води
-------------

Сулфурната изворска вода достигнува температура од околу 37,5°C. Главните термални водопади се водопадите Воденици, сместени на старата воденица, како и водопадите на Горело.

Силата и брзината на изворот е околу 800 литри во секунда, што гарантира оптимална замена на водата. Хемискиот состав на водџата е сулфур, јаглерод, сулфат, бикарбонат-алкален, земја, со присуство на гас водород сулфид и јаглерод диоксид. Минералите растворени во водата изнесуваат 2,79 грама на литар.

Наводи
------

1. ↑

Библиографија
-------------

* Алдо Мацолаи. *Гида дела Марема.* *Перкорси тра арте е натура*. Фиренца, Ле Летер, 1997 година.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Терме ди Сатурнија" на Ризницата ? |

* Тоскански топли извори на Сатурнија
* Официјална страница на Терме ди Сатурнија
* Туризам во Терме ди Сатурнија Архивирано на 2 ноември 2012 г.
* Блог за патување туризам во Терме ди Сатурнија Архивирано на 21 мај 2018 г.
* Гулаб во Тоскана - откривање на Тоскана: Сатурнија

42°39′29.21″N 11°30′58.35″E﻿ / ﻿42.6581139° СГШ; 11.5162083° ИГД﻿ / 42.6581139; 11.5162083

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 159274767

 |

 |
**Кар** бил римски цар. Познат и како *Марко Аврелиј Кар*. Со Римското Царство управувал од 282 до 283 година. Бил наследен од страна на Нумеријан и Карин.

  

* п
* р
* у
Римски цареви

**Принципат 27 п.н.е. — 235:**  
Август • Тибериј • Калигула • Клавдиј -{I}- • Нерон • Галба • Отон • Вителиј • Веспазијан • Тит • Домицијан • Нерва • Трајан • Адријан • Антонин Пиј • Марко Аврелиј • Лукиј Вер • Комод • Пертинакс • Дидиј Јулијан • Септимиј Север • Каракала • Макрин • Елагабал • Александар Север

  

**Криза од III век 235 - 284:**  
Максимин Трак • Гордијан I • Гордијан II • Пупијан  • Балбин• Гордијан III • Филип Арапски • Дециј Трајан • Требонијан Гал cо Хостилијан и Волусијан• Емилијан • Валеријан • Галиен • Клавдиј II • Квинтил • Аврелијан • Такит • Флоријан • Проб • Кар • Нумеријан • Карин

  

**Доминат 284 - 395:**  
Диоклецијан • Максимијан • Констанциј I Хлор • Галериј • Север II • Максенциј • Максимин II Даја • Лициниј • Константин I Велики • Константин II  • Констанс I • Констанциј II • Јулијан Отпадник • Јовијан • Валентинијан I • Валенс • Грацијан • Валентинијан II • Теодосиј I

  

**Западно царство (395 - 476):**  
Хонориј • Констанциј III • Јован • Валентинијан III • Петрониј Максим • Авит • Мајоријан • Либиј Север • Антемиј • Олибриј • Глицериј • Јулиј Непот • Ромул Августул

  

**Источно (Византиско) царство (395 - 1453):**  
Аркадиј • Теодосиј II • Маркијан • Лав I • Лав II • Зенон • Василиск • Анастасиј I • Јустин I • Јустинијан I • Јустин II • Тибериј II • Маврикиј • Фока • Ираклиј I • Константин III • Ираклиј II • Констанс II • Константин IV • Јустинијан II • Леонтиј • Тибериј III • Филипик • Анастасиј II • Теодосиј III • Лав III • Константин V • Лав IV • Константин VI • Ирина • Никифор I • Ставрикиј • Михаил I • Лав V • Михаил II • Теофил • Михаил III • Василиј I • Лав VI • Константин VII  • Роман I • Роман II • Никифор II • Јован I • Василиј II • Константин VIII • Роман III • Михаил IV • Михаил V • Константин IX • Зоја • Теодора • Михаил VI • Исак I • Константин X • Роман IV • Михаил VII • Никифор III • Алексиј I • Јован II • Мануил I • Алексиј II • Андроник I • Исак II • Алексиј III • Алексиј IV • Алексиј V • Константин XI • Теодор I • Јован III • Теодор II • Јован IV • Михаил VIII • Андроник II • Андроник III • Јован V • Јован VI • Андроник IV • Јован VII • Мануил II • Јован VIII • Константин XI


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 307463196
* LCCN: no2014032180
* GND: 105105687X
* BNF: cb16490844c (податоци)

 |

 |
**Акцентски стих** е тип на стих чијашто градба е заснована на ритмичко менување на одреден број акценти со променлив број ненагласени слогови помеѓу нив. Се нарекува и "тонски стих".

Мерење на акцентски стих
------------------------

Мерењето на акцентскиот стих се заснова на "акцентските групи" кое создава неодреден број на ненагласени слогови (обично не повеќе од 4) собрани околу еден нагласен слог; таа група обично одоговара на фонетско-синтаксичка единица (зборови или фрази со единствен акцент). Според некои истражувачи во изговорот на акцентскиот стих сите групи се со еднаква должина, без разлика на бројот на слоговит во секоја поединечно, па затоа акцентската група е слична на музички такт.

Појава и развој на акцентски стих
---------------------------------

Појавата на акцентскиот стих се случува по пропаѓањето на Римското Царство кога во книжевноста влегуваат т.н варварски јазици на германските и словенските народи. Во средниот век пак, во новонастанатата поезија на романските народи преовладува силабичката верификација, која е заснована на константниот број слогови во стихот, а во германската поезија во истиот век (старогерманската и староанглиската) владее исклучиво акцентскиот стих. Тој стих има четири нагласени слога со неодреден број ненагласени, поделен е на два еднакви полустиха со по 2 акцента, константна е неговата црта-алитерација, па се нарекува и алитеративен стих.

Во подоцната германска и англиска поезија акцентскиот стих се комбинира со силабичкиот принцип, но има и случаи во англиската поезија во 14 век кога се користи и чист акцентски стих (Лангланд), а обиди за таква обнова имало и подоцна. Меѓутоа, теоретичарите на средниот век и ренесансата не биле свесни за длабоките промени во версификацијата, и во своите описи на метарот упорно се држеле до терминот-квантитативна верификација. Од тука настанале недоразбирања и конфликти кои до ден денес не се секаде разрешени, посебно таков случај е со англиската и американската книжевност. На пример во угледната Премингерова Encyclopedia of Poetry and Poeticts (1965) се сретнува во делот "Метер" тврдење дека англиската поезија во најголем дел е акцентска иако премногу лесно може да се докаже дека таа поезија од Чосер до појавата на слободниот стих е силабичко тонска (акцентско-силабичка).

Наводи
------

1. ↑  Cuddon, John Anthony (1998). *A Dictionary of Literary Terms and Literary Theory*. Wiley. стр. 7. ISBN 9780631202714.
| **Врачанска област**Област Враца |
| --- |
| Карта на Бугарија, Врачанска област е означена |
|  |
| **мапа** |
| **Админ. центар**: | Враца |
| **Површина**: | 3 621 км2 |
| **Население**: | 235 189 |
| **Број на општини**: | 10 |
| **Регистарска ознака**: | BР |
| **Областен Управител**: | Антонио Георгиев |
| **информација** |

**Врачанска област** е една од 28-те области на Бугарија. Наоѓа се во северозападниот дел на земјата. Опфаќа површина од 3 619,7 км2 и има население 170 367 луѓе (2016).

Список на населените места во Врачанска област
----------------------------------------------

*Градовите се со удебелен фонт.*

### Општина Борован

Борован,
Добролево,
Малорад,
Нивјанин,
Сираково

### Општина Бјала Слатина

Алтимир,
Буковец,
Б'рдарски Геран,
Бркачево,
**Бјала Слатина**,
Врањак,
Врбица,
Габаре,
Галиче,
Драшан,
Комарево,
Попица,
Соколаре,
Тлачене,
Трнава,
Трнак

### Општина Враца

Баница,
Бели Извор,
Веслец,
Вировско,
Власатица,
**Враца**,
Голјамо Пештене,
Горно Пештене,
Девене,
Згориград,
Костелево
Лиљаче,
Љутаџик,
Мало Пештене,
Мраморен,
Нефела,
Оходен,
Паволче,
Тишевица,
Три Кладенци,
Челопек,
Чирен

### Општина Козлодуј

Бутан,
Гложене,
**Козлодуј**,
Крива Бара,
Х'рлец

### Општина Криводол

Баурене,
Ботуња,
Галатин,
Главаци,
Големо Бабино,
Градешница,
Добруша,
Краводер,
**Криводол**,
Лесура,
Осен,
Пудрија,
Ракево,
Уровене,
Фурен

### Општина Мездра

Боденец,
Брусен,
В'рбешница,
Горна Бешовица,
Горна Кремена,
Долна Кремена,
Д'рманци,
Елисејна,
Зверино,
Злидол,
Игнатица,
Кален,
Крапец,
Крета,
Лик,
Љутиброд,
Љутидол,
**Мездра**,
Моравица,
Оселна,
Ослен Криводол,
Очиндол,
Реб'рково,
Руска Бела,
Старо Село,
Типченица,
Цаконица,
Царевец

### Општина Мизија

Војводово,
Крушовица,
Липница,
**Мизија**,
Сараево,
Софрониево

### Општина Орјахово

Галово,
Горни Вадин,
Долни Вадин,
Лесковец,
**Орјахово**,
Остров,
Селановци

### Општина Роман

Долна Бешовица,
Камено поле,
Караш,
Кунино,
Курново,
Марково Равниште,
Радовене,
**Роман**,
Сињо Брдо,
Средни Р'т,
Стојановци,
Струпец,
Хубавене

### Општина Хајредин

Ботево,
Брзина,
Манастириште,
Михајлово,
Рогозен,
Хајредин

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Врачанската област Архивирано на 23 јануари 2009 г.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Области во Бугарија |
| --- |
|  |
| 
* Благоевград 1
* Бургас
* Варна
* Велико Трново
* Видин
* Враца
* Габрово
* Добрич
* Јамбол
* Крџали
* Ќустендил
* Ловеч
* Монтана
* Пазарџик
* Перник
* Плевен
* Пловдив
* Разград
* Русе
* Силистра
* Сливен
* Смољан
* Град Софија
* Софија
* Стара Загора
* Трговиште
* Хасково
* Шумен

 | Бугарија |
|  |
| 1 областа ја опфаќа цела Пиринска Македонија со исклучок на с. Бараково, кое денес е во областа Ќустендил. |

 |

1. ↑  (на англиски) Bulgarian National Statistical Institute - provinces and municipalities in 2016
textМузеј за етнографија во Измир (İzmir Etnografya Müzesi), Измир, Турција, од дворот
**Етнографија** *(Грчки* ἔθνοςethnos *= народ и* γράφεινgraphein *= пишување)* — изучувањето или опис на однесувањето на еден народ, специфична култура или група.

Често се вели: доколку сакате да сфатите што е тоа антропологија, тогаш гледајте што прават антрополозите. Пред сè, антрополозите се занимаваат со етнографија. За културниот или за социјалниот антрополог, етнографијата е исто што и лабораториското истражување за биологот, архивското за историчарот, или анкетите за социологот. Етнографијата уште често се нарекува и „истражување низ активно учество", бидејќи се заснова на наизглед едноставната идеја дека доколку сакате да сфатите каква намера имаат луѓето, најдобро би било да ги набљудувате, на тој начин што ќе се дружите со нив подолго време. Поради тоа, антрополозите по традиција, настојуваат да поминат подолг временски период, понекогаш и по цела година без прекин, во заедницата која ја проучуваат и да живеат исто како што живеат и членовите на заедницата. Впрочем, тој пристап ја одредил антропологијата и ја одделил од останатите општествени науки. Навистина, антрополозите во никој случај не ги отфрлаат методите кои се типични за другите науки, како што се употребата на анкета или собирање квантитативни податоци. Но, антрополозите веќе подолго време сметаат дека таквиот пристап при изучувањето на човекот би довел до нецелосно, па дури и до погрешно сфаќање, посебно кога се работи за припадници на непознати заедници.

Надворешни врски
----------------

* Genzuk, Michael (2003) A Synthesis of Ethnographic Research Архивирано на 13 февруари 2007 г.
* Division of Anthropology, American Museum of Natural History - Over 160,000 objects from Pacific, North American, African, Asian ethnographic collections with images and detailed description, linked to the original catalogue pages, field notebooks, and photographs are available online.
* Ethnography.com A community based Ethnography website for academic and professional ethnographers and interested parties
* Digital Ethnography A published article in a Chicago newspaper discussing KSU Professor Michael Wesch's term Digital Ethnography
* University of Pennsylvania's "What is Ethnography?" Архивирано на 7 јуни 2008 г. Penn's Public Interest Anthropology Web Site
* American Ethnography -- Definitions: What is Ethnography? A collection of quotes about ethnography (Malinowski, Lévi-Strauss, Geertz, ...)
**Јоан Хармосин** (Охрид, 1829 – Пловдив, 1890) – музички и книжевен деец, автор на црковни напеви и псалтикиски зборници. 

*Пасхалија*, 1869
Основно училиште завршил во родниот град, а средно во Битола и во Цариград. Како студент на Филозофскиот факултет во Атина, се прочул со својата музикалност и убав глас. Истовремено биле забележани и неговите литературни творби на грчки јазик. Издал комедија во стихови (1859), а заедно со Григор Прличев го редактирал списанието „Сфингс". По враќањето во татковината, живеел во манастирот „Св. Јован Бигорски" и во „Св. Пречиста".

Од неговите зборници со црковни творби, најзначајна е книгата „Пасхалија" (1860), печатена во печатницата „Македонија" во Цариград. Зборникот се состои од: велигденски напеви на црковнословенски јазик (преведени од него од грчки јазик), творби од постари певци во Македонија, и осум лични творби на авторот. За својот најуспешен напев од овие творби, Хармосин вели: „Во Достојно ест се слуша месниот напев на горна Македонија, саканата татковина наша." Еден од првите преродбенски дејци што дале голем придонес за обновувањето на нашата писмена музичка традиција.
**Гољамо Белово** (бугарски: *Голямо Белово*, до 1945 г. *Голѣмо Бѣлово*) — село во Јужна Бугарија, се наоѓа во Општина Белово во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 424 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Селото се наоѓа во планинска област помеѓу бугарските планини Рила и Родопи Реката Јаденица, минувајќи низ центарот на селото, ја дели Рила од Родопите. Реката Марица го дели селото по должина.

Гољамо Белово се наоѓа на 3,5 км от општинскиот центар Белово и на 32 км западно од регионалниот центар Пазарџик.

Историја
--------

Во близина на денешното село се наоѓал разурнатиот доцноантички и средновековен утврден град **Левке**, кој бил сместен на површина од 80 декари на врвот „Свети Спас". Денес најзачуваниот објект е базиликата која била катедрала на Левкиската епархија.  Во средниот век, околу ранохристијанскиот храм, се појавил манастир, кој бил уништен од Турците во 17 век за време на исламизацијата на Бугарите од Чепинското корито. Тогаш била урната и базиликата.Местото и денес е почитувано, па затоа до базиликата е изградена црква, која иако е доста далеку од околните села, е многу посетена.

Црквата „Св. Георги" во селото Гољамо Белово е најстарата црква во Пазарџичкиот регион. Била изградена во периодот 1806-1813 година, а била сликана во 1844 година од Петраки Костович од Самоков. Исклучително дело на преродбеното копаничарство е иконостасот — бил изработен од мајстори од банско-разлошката копаничарска школа. Дел од иконите од царскиот ред на иконостасот ги насликал Христо Димитров (татко на Захари Зограф).

Во 1874 година во селото револуционерот Тодор Каблешков го основал читалиштето „Искра". После изградбата на железничката пруга Цариград - Белово многу жители на селото Гољамо Белово, кои поради брзиот раст на индустријата околу железничката станица, се преселиле таму зашто нашле подобри услови за живот .

При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, 6 жители на Гољамо Белово доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.
2. ↑  „Епархия" (бугарски). Пловдивска митрополия. Посетено на 11 февруари 2018.
3. ↑  Мутафчиев, Петър (1973). *Избрани произведения, том II*. София: Наука и изкуство. стр. 228.
4. ↑  Велев, Ганчо. „За титлите на архиереите без епархии в Българската църква". Посетено на 3 јуни 2017. Занемарен непознатиот параметар `|data=` (се препорачува `|date=`) (help)
5. ↑  Беловската базилика, Официален сайт „Свети места".
6. ↑   Македоно-одринското опълчение 1912 - 1913 г.: Личен състав по документи на Дирекция „Централен военен архив". София, Главно управление на архивите, Дирекция „Централен военен архив" В. Търново, Архивни справочници № 9, 2006. ISBN 954-9800-52-0. с. 837.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Општина Белово
| **Монтанска област**  Област Монтана  |
| --- |
| Карта на Бугарија, Монтанска област е означена |
|  |
| **мапа** |
| **Админ. центар**: | Монтана |
| **Површина**: | 3 635 км2 |
| **Население**: | 179 741 |
| **Број на општини**: | 11 |
| **Регистарска ознака**: | М |
| **Областен Управител**: | Тодор Врбанов |
| **информација** |

**Монтанска област** е една од 28-те области на Бугарија. Се наоѓа во северозападниот дел на земјата во историската област Мизија. Опфаќа површина од 3 635,5 км2 и има население од 179 741 луѓе.

Список на населените места во Монтанска област
----------------------------------------------

*Градовите се со масни букви.* 

### Општина Берковица

Баљувица,
**Берковица**,
Бистрилица,
Бокиловци,
Боровци,
Брзија,
Гаганица,
Замфирово,
Комарево,
Костенци,
Котеновци,
Лесковец,
Мездреја,
Песочница,
Прличево,
Рашовица,
Слатина,
Цветкова Бара,
Черешовица,
Јагодово

### Општина Бојчиновци

Бели Брег,
Бели Брод,
**Бојчиновци**,
Владимирово,
Громшин,
Ерден,
Кобиљак,
Лехчево,
Мадан,
Мрчево,
Охрид,
Палилула,
Портитовци

### Општина Брусарци

**Брусарци**,
Буковец,
Василовци,
Дондуково,
Д'бова Махала,
Киселево,
Књажева Махала,
Крива Бара,
Одоровци,
Смирненски

### Општина В’лчедрм

Ботево,
Б’зовец,
**В’лчедрм**,
Септемвријци,
Горни Циб’р,
Долни Циб’р,
Златија,
Игнатово,
Мокреш,
Разград,
Черни Врх

### Општина Вршец

**Вршец**,
Горна Бела Речка,
Горно Озирово,
Долна Бела Речка,
Долно Озирово,
Драганица,
Спанчевци,
Стојаново,
Черкаски

### Општина Георги Дамјаново

Видлица,
Гаврил Геново,
Георги Дамјаново,
Главановци,
Говежда,
Дива Слатина,
Д’лги Дел,
Еловица
Камена Рикса,
Копиловци,
Мељане,
Помеждин,
Чемиш

### Општина Јакимово

Долно Церовене,
Д’лгоделци,
Комоштица,
Јакимово

### Општина Лом

Добри Дол,
Долно Линево,
Замфир,
Ковачица,
**Лом**,
Орсоја,
Сливата,
Сталијска Махала,
Станево,
Трајково

### Општина Медковец

Аспарухово,
Медковец,
Пишурка,
Расово,
Сливовик

### Општина Монтана

Безденица,
Белотинци,
Долно Белотинци,
Благово,
Виниште,
Вирове,
Војници,
Габровница,
Горна Вереница,
Горно Церовене,
Доктор Јосифово,
Долна Вереница,
Долна Рикса,
Клисурица,
Крапчене,
Липен,
**Монтана**,
Николово,
Славотин,
Смољановци,
Стубел,
Студено Буче,
Сумер,
Трифоново

### Општина Чипровци

Белимел,
Горна Ковачица,
Горна Лука,
Железна,
Мартиново,
Митровци,
Превала,
Равна,
Чељустница,
**Чипровци**

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Монтанска област Архивирано на 18 август 2010 г.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Области во Бугарија |
| --- |
|  |
| 
* Благоевград 1
* Бургас
* Варна
* Велико Трново
* Видин
* Враца
* Габрово
* Добрич
* Јамбол
* Крџали
* Ќустендил
* Ловеч
* Монтана
* Пазарџик
* Перник
* Плевен
* Пловдив
* Разград
* Русе
* Силистра
* Сливен
* Смољан
* Град Софија
* Софија
* Стара Загора
* Трговиште
* Хасково
* Шумен

 | Бугарија |
|  |
| 1 областа ја опфаќа цела Пиринска Македонија со исклучок на с. Бараково, кое денес е во областа Ќустендил. |

 |
| Дел од **темата** |
| --- |
| Историја на Шпанија |
|  |
| Античка историја
* Рана историја
* Иберија
* Хиспанија
 |
| Среден век
* Визиготи и Визиготско кралство
* Свеви и Кралство Галисија
* Спанија
* ел-Андалус
* Реконквиста
 |
| Кралство Шпанија
* Хабсбуршка Шпанија
* Просветителство во Шпанија
 |
| Република
* Прва Шпанска република
* Реставрација
* Втора Шпанска република
* Шпанска граѓанска војна
 |
| Модерна Шпанија
* Франкова Шпанија
* Прва светска војна
* Втора светска војна
* Демократска Шпанија
* Шпанија
 |
| * п
* р
* у
 |

**Втората Шпанска република** (1931-1939) (шпански: *Segunda República Española*) е вториот случај од историјата на Шпанија кога формата на државно управување се променила по избори. Првиот таков случај бил во периодот од 1873 до 1874 година, кога опстојувала Првата Шпанска република.

Формирање на Републиката
------------------------

Алегорија на Шпанската Република, на која се прикажани републиканска симболика како што се фригиската капа и мотото *Libertad, Igualdad, Fraternidad*
Втората Шпанска република била основана на 14 април 1931 година по поразот на Алфонсо XIII од Шпанија на локалните избори и неговата абдикација. По прогонот на кралот била формирана привремена влада на чело со Нисето Алкала Самора и истата се задржила до 9 декември 1931 година кога бил донесен новиот Устав. Со Шпанија во тој период раководела републиканско-социјалистичката партија на Мануел Асанар.

Прв претседател (1931-1936) на оваа република станал Нисето Алкала Самора. Баскија и Каталонија ја објавиле својата независност, но истата не ја добиле. На изборите во 1933 година, на власт дошол радикалот Алехандро Лерукс, но во парламентот имал поддршка од страна на ИКНД, десничарска партија раководена од страна на Хосе Марија Хил Роблес. Кога во власта влегле трите министри од ИКНД на 1 октомври 1934 година, во Астурија и Каталонија избувнале востанија на социјалистите и анархистите.

Создавањето на народен фронт им овозможило на левицата на изборите од 16 февруари 1936 година да ја зазеде власта. Така, вториот претседател на републиката станал Мануел Асанар.

Граѓанската војна
-----------------

Но, републиката била вовлечена во голема криза кога генералот Франсиско Франко извршил воен преврат со кое го означил почетокот на Шпанската граѓанска војна. Републиканските сили успеале да се задржат на власт до 1 април 1939 година, кога генералот Франко успеал да го заземе Мадрид со помош на т.н. *Петта колона*.

Наводи
------

1. ↑  Payne, Stanley G. (1993). *Spain's First Democracy: The Second Republic, 1931–1936*. University of Wisconsin Press. стр. 62–63. ISBN 9780299136741. Посетено на 2 October 2013 – преку Google Books.