recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Различни форми на емулгаторот лецитин
**Прехранбени адитиви** се супстанции кои се додаваат во храната за да се зачува или да се подобри нејзиниот вкус, изглед или други квалитативни особини. Некои адитиви се користат со векови; на пр. конзервирање на храната (со оцет). Со напредокот на обработката на храната, се воведени голем број на адитиви, како од природно така и од синтетско потекло.

Категории
---------

Прехранбените адитиви може да се поделат на неколку групи, иако некогаш постои преклопување бидејќи некои адитиви имаат повеќе ефекти.

Средства за конзервирањеГо спречуваат или забавуваат растот на бактерии, габи и други микроорганизми што предизвикуваат расипување на храната.
Вештачки засладувачиСоединенија со сладок вкус коишто се додаваат поради ниската калориска вредност и немаат штетно дејство кај дијабетичари.
БоиСе додаваат во храната за да ја заменат бојата која се губи за време на преработката на храната или да ја направат храната попривлечна.
**Основно училиште „Единство"** (службено: **Подрачно основно општинско училиште „Единство" - Лакавица**; скратено: **ПООУ „Единство"**) — подрачно основно училиште во гостиварското село Лакавица, составен дел на истоименото училиште од градот Гостивар.

Местоположба
------------

Училиштето се наоѓа во самиот средишен дел на селото, сместена веднаш до регионалниот пат 2231.

Настава
-------

Во училиштето наставата се изведува на албански наставен јазик.

Галерија
--------

* Игралиште во дворотИгралиште во дворот

Наводи
------

1. ↑  „Регистар на основни училишта". *data.gov.mk*. Посетено на 30.01.2021. Проверете ги датумските вредности во: `|access-date=` (help)
2. ↑  „Основни училишта". *Општина Гостивар*. Посетено на 3 март 2023.

Координати: 41°44′55″N 20°55′25″E﻿ / ﻿41.74861° СГШ; 20.92361° ИГД﻿ / 41.74861; 20.92361
**Основно училиште „Кочо Рацин"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Кочо Рацин" - Секулица**; скратено: **ПООУ „Кочо Рацин"**) — подрачно основно училиште во селото Секулица, претставува единка на училиштето истоименото училиште од градот Кратово.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски поет Кочо Рацин.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Секулица, на една ливада во ова село од многу разбиен тип.

Градба
------

Објектот е во добра состојба и истиот е обновен.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до деветто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Галерија
--------

* ВлезотВлезот
* Поглед на зградатаПоглед на зградата
* ИгралиштетоИгралиштето

Наводи
------

1. ↑  „Документи". *ООУ „Кочо Рацин" Кратово*. Посетено на 2022-09-27.

Координати: 42°2′46″N 22°3′31″E﻿ / ﻿42.04611° СГШ; 22.05861° ИГД﻿ / 42.04611; 22.05861
За други значења на поимот, погл. Прешлен (појаснување).
Вратни (цервикални) прешлени кај човекот.
**Прешлен** или **пршлен** (лат. *vertebra*) — градбена единка на ’рбетниот столб. Тие се многубројни коскени елементи кои се сместени во медијалната рамнина, под кожата на грбот. Ембрионално, тие потекнуваат од хордата (на латински *chorda dorsalis*).

Општа градба на прешлените
--------------------------

Секој прешлен се состои од *тело* (*corpus vertebrae*), *лак* (*arcus vertebrae*), *странични израстоци* (*processus laterales vertebrae*), *зглобни израстоци* (*processus articulares vertebrae*) и *бодлест израсток* (*processus spinosus vertebrae*).

Видови на прешлени
------------------

* вратни (*Vertebrae cervicales*)
* градни (*Vertebrae thoracales*)
* карлични (*Vertebrae lumbales*)
* крсни (*Vertebrae sacrales*)
* опашни (*Vertebrae coccygeales*)

Број на прешлени кај различни животни
-------------------------------------

| Вид | Број на прешлени |
| --- | --- |
| вратни | градни | карлични | крсни | опашни | вкупен број |
| Човек | 7 | 12 | 5 | 5 | 3-5 | 32-34 |
| Коњ | 7 | 18 | 6 | 5 | 15-21 | 51-57 |
| Говедо | 7 | 13 | 6 | 5 | 18-21 | 49-52 |
| Овца | 7 | 13 | 6-7 | 4 | 16-18 | 46-49 |
| Свиња | 7 | 14-15 | 6-7 | 4 | 20-23 | 51-56 |
| Куче | 7 | 13 | 7 | 3 | 20-23 | 50-53 |
| Мачка | 7 | 13 | 7 | 3 | 22-23 | 52-53 |
| Зајак | 7 | 12 | 7 | 4 | 16 |  46 |
| Морско прасе | 7 | 13-14 | 6 | 2-3 | 4-6 | 32-36 |
| Видра | 7 | 14 | 6 | 3 | 18 | 48 |
| Жирафа | 7 | 14 | 6 | 3 | 11 | 41 |
|
**Основно училиште „Кочо Рацин"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Кочо Рацин" - Туралево**; скратено: **ПООУ „Кочо Рацин"**) — подрачно основно училиште во селото Туралево, претставува единка на училиштето истоименото училиште од градот Кратово.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски поет Кочо Рацин.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Туралево, сместено на самиот влез во селото.

Градба
------

Објектот е во добра состојба и истиот е обновен.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Наводи
------

1. ↑  „Лична карта". *ООУ „Кочо Рацин" Кратово* (англиски). Посетено на 2019-03-09.[*мртва врска*]

Координати: 42°4′52″N 22°7′36″E﻿ / ﻿42.08111° СГШ; 22.12667° ИГД﻿ / 42.08111; 22.12667
Рој Блек
**Герхард Хелерих** (25 јануари 1943 - 9 октомври 1991), професионално познат како **Рој Блек**, бил германски пејач и глумец, кој се појавил во неколку музички комедии и глумел во телевизиската серија „Ај*н Шлос ам Вертерзее" од 1989 година.*

Животопис
---------

Роден во Бобинген, Баварија Швабија, Германија, Блек учел во гимназијата во Аугсбург и на 20 годишна возраст ја основал рок групата „Рој Блек и неговите канони". Неговото сценско име потекло од неговата црна коса и неговиот идол, Рој Орбисон. Починал кога имал 48 години поради срцева слабост. Издигнат е мал споменик на негово име во Велден ам Вортерзее, Австрија.

Надворешни врски
----------------

* Roy Black на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Основно училиште „Кирил и Методиј"** (официјално: **Подрачно основно училиште „Кирил и Методиј" - Дулица**; скратено: **ПОУ „Кирил и Методиј"**) — подрачно основно училиште во селото Дулица, составен дел на истоименото училиште во Македонска Каменица.

Училиштето е именувано по сесловенските просветители Свети Кирил и Методиј.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во Парапушево маало.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува на македонски наставен јазик.

Галерија
--------

* Поглед на училиштетоПоглед на училиштето
* Дворот на училиштетоДворот на училиштето

Поврзано
--------

* ОУ „Кирил и Методиј" - Македонска Каменица
* ПУ „Кирил и Методиј" - Моштица
* ПУ „Кирил и Методиј" - Саса
* ПУ „Кирил и Методиј" - Цера

Координати: 41°59′23.7″N 22°34′11.7″E﻿ / ﻿41.989917° СГШ; 22.569917° ИГД﻿ / 41.989917; 22.569917
**Раде од Сокол и Ашин-бег** (српски: *Раде од Сокола и Ашин-бег*) - српска епска (ајдучка) песна.

Содржина
--------

Во планината се собрани тројца побратими: Раде од Сокол, Сава од Посавина и Павле од Срем. Бидејќи се приближува зимата, тие се договараат каде ќе се повлечат до доаѓањето на пролетта. Павле вели дека ќе се засолни во Ириг, а Сава ќе се сокрие кај татко му. Раде вели дека ќе зимува кај неговиот побратим Ашин-бег, како што правел претходниет девет години. Тој им закажува средба на истото место, на Ѓурѓовден при што, ако некој не се појави за 15 дена, тогаш другите треба да го побараат. Потоа, тројцата другари се разделуваат, а Раде заминува во градот Сокол, во кулата на Ашин-бег, каде срдечно го пречекуваат бегот и неговата жена, а Раде, пак, богато ги наградува. За кратко време Раде заспива, а жената го наговара бегот да го убие својот побратим. Тогаш, Ашин-бег го убива ајдукот и му го фрла телото од кулата да го јадат орли и гаврани. Следната пролет, ајдуците доаѓаат на договреното место и 15 дена чекаат да се појави Раде, а потоа одат во Сокол во потрага по него. Кога ги здогледува ајдуците, Ашин-бег сака да побегне, но Павле го заробува и го прашува каде е Раде. Ашин-бег одговара дека Раде умрел, а тој им го поделил неговото богатство на просјаците. Но, кога ајдуците ја здогледале крвавата Радева облека, го исекле бегот на парчиња и му ја растуриле кулата.

Осврт кон песната
-----------------

Во песната се споменува стариот град Сокол, кој се наоѓал во долината на Дрина, но ниту еден од ликовите во песната не е познат во историјата.

Наводи
------

1. ↑  *Хајдуци*. Београд: Народна књига, 1965, стр. 69-74.
2. ↑  *Хајдуци*. Београд: Народна књига, 1965, стр. 150.
Поглед кон Селфос
**Селфос** (исландски: *Selfoss*) — град во југозападниот дел на Исланд, односно спаѓа во Јужниот регион, брои околу 6.500 жители и е деветти град по големина во Исланд. Градот е поврзан со копнен, воден и воздушен сообраќај. Рејкјавик и Селфос, заедно со уште неколку градови се сметаат за најважни индустриски, стопански и културни центри на државата.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Исланд е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 126823750
* LCCN: n94092112
* GND: 4604214-3

 |

 |
**Основно училиште „Крсте Петков Мисирков"** (официјално: **Подрачно основно училиште „Крсте Петков Мисирков" - Коџалија**; скратено: **ПОУ „Крсте Петков Мисирков"**) — подрачно основно училиште во селото Коџалија, составен дел на истоименото училиште во Радовиш.

Училиштето е именувано по македонскиот јазичар Крсте Петков Мисирков.

Местоположба
------------

Училиштето се наоѓа во крајниот јужен дел од селото и до него води исклучување на левата страна од патот непосредно пред влезот во селото.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на турски наставен јазик.

Галерија
--------

* Игралиште во дворот на училиштетоИгралиште во дворот на училиштето

Наводи
------

1. ↑  „ООУ Крсте Петков Мисирков — Радовиш Архивирано на 13 јануари 2022 г.". *Општина Радовиш*.

Координати: 41°41′10.6″N 22°25′26.2″E﻿ / ﻿41.686278° СГШ; 22.423944° ИГД﻿ / 41.686278; 22.423944
**Пикардија** (француски: *Picardie*, француски изговор: [pikaʁdi]) е еден од поранешните региони на Франција, сместен во северниот дел на земјата.

Историја
--------

Историската провинција Пикардија се протегала северно од Ноајон до Кале, низ целиот департман Сона и северно од департманот Ена. Провинцијата Артоа (областа Арас) ја делела Пикардија од Француска Фландрија.

Денес, современиот регион Пикардија не го вклучува брегот од Берк до Кале, преку Булоња (Булоне), кој денес е во регионот Север-Па де Кале, но ги вклучува краевите (*pays*) Бовези, Валоа, Ноајон, Лан, Соасоне, Омоа на југ од департманите Ен и Оаза.

Географија
----------

Пејзаж во Пикардија
Пикардија се протега од долгите песочни брегови на устието на Сома на запад до пространите шуми и пасишта на исток и надолу кон замоците на Шантији или Пјерфон близу до париското подрачје и на југ сè до виноградите на границата со Шампања (*Champagne picarde*).
Регионот се состои од 4 департмани:

Култура
-------

Пикардското културно наследство вклучува некои од најубавите готски цркви (Катедралите во Амјен и Буве), изразена локална гастрономија (*ficelle picarde*, *flamiche aux poireaux*, *tarte au maroilles*), пиво и традиционални игри и спортови како *longue paume* (претходникот на тенисот), како и *пикардските танци*.

Демографија
-----------

Според пописите помеѓу 1990 и 1999, населението на Оаза се зголемувало за 0,61% годишно (речиси двојно побрзо од Франција во целина) додека департманот Ена бележи намалување на населението додека пак во Сома сосем малку било во пораст (за 0,16% годишно). Денес, 41,3% од популацијата на Пикардија живее во департманот Оаза.

Администрација
--------------

Претседател на Регионалниот совет е Клод Геверк, припадник на социјалистите кој е на истата функција од 2004. 
Од 2008, градоначалник на градот Амјен, главен град на регионот, е социјалистот Жил Демеји.

Поголеми градови
----------------

Опатијта во Оаза
* Абевил
* Амјен
* Бове
* Компиењ
* Креј
* Лан
* Сен Квентен
* Соасон

Поврзано
--------

* Пикардски јазик

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Официјална страна на регионот Архивирано на 23 февруари 2011 г. (француски)
* Пикардија, краток водич за регионот и неговите знаменитости (англиски)
* Фотографии од Пикардија Архивирано на 27 мај 2007 г. (англиски)
* Слики од Јужна Пикардија (англиски)

Координати: 49°30′N 2°50′E﻿ / ﻿49.500° СГШ; 2.833° ИГД﻿ / 49.500; 2.833

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 148467145
* LCCN: n80075199
* GND: 4076132-0
* SUDOC: 026398265
* BNF: cb11932963b (податоци)
* NKC: ge130415

 |

 |
**Основно училиште „Исмаил Ќемали"** (официјално: **Подрачно основно училиште „Исмаил Ќемали" - Гостиражни**; скратено: **ПОУ „Исмаил Ќемали"**) — подрачно основно училиште во селото Гостиражни, составен дел на истоименото училиште во селото Црнилиште.

Училиштето е именувано по албанскиот политичар и дипломат Исмаил Ќемали.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во јужниот дел од селото, непосредно од левата страна на патот кој води до Гостирашкиот манастир.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува на македонски и албански наставен јазик.

Наводи
------

1. 1 2  „Образование". македонски: Општина Долнени. Посетено на 31 јануари 2020.

Координати: 41°33′07.9″N 21°25′51.9″E﻿ / ﻿41.552194° СГШ; 21.431083° ИГД﻿ / 41.552194; 21.431083
**СКОПСКО Темно** се произведува по оригинален рецепт на пивските мајстори во Пивара Скопје. Тоа претставува совршен микс на квалитетни природни состојки: темен јачменов слад, хмељ, квасец и вода; најсовремена технологија и големо искуство, знаење, љубов и страст кон пивото.

Покрај темната махагони боја, која произлегува од двојно печениот јачменов слад, новата бренд екстензија на СКОПСКО поседува и други уникатни одлики, како што е богатата и цврста пена која овозможува задржување на неговата свежина и богат вкус со заокружен благо горчлив финиш, со што потсетува на најпознатите баварски пива, без притоа да загуби од својата автентичност.

СКОПСКО Темно е единственото темно пиво произведено во Македонија кое се лансираше во 2014 година. И оваа бренд екстензија на СКОПСКО ги постави стандардите за развојот на овој сегмент на домашниот пазар.

Наводи
------

1. ↑  „Брендови". *ПОЛНА ЧАША*. Посетено на 2018-07-19.
**Подрачно училиште „Зоре Николоски"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Зоре Николоски" - Староец**; скратено: **ПООУ „Зоре Николоски"**) — подрачно основно училиште во селото Староец. Училиштето се наоѓа над селото, спроти главната селска црква во Староец.

Местоположба
------------

Новиот објект на училиштето се наоѓа над селото во непосредна близина на црквата „Св. Јован Крстител" во селото.

Историја
--------

Наставата најпрвин се одржувала во стар објект, кој бил заменет со новоизградена зграда на училиштето во 2009 година од страна на Министерството за образование и наука.

Настава
-------

Во училиштето наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Вкупно има 5 ученици од прво до деветто одделение, кои се распоредени во 1 комбинирана паралелка.

Наводи
------

1. ↑  „ОУ „Јунус Емре" - с. Лисичани, Пласница". *feniks.net.mk*. Архивирано од изворникот на 2020-11-29. Посетено на 2020-12-22.
2. ↑  „ЛИЧНА КАРТА". *ОУ,,МИРЧЕ АЦЕВ,,-ЛИСИЧАНИ*. Посетено на 2020-12-22.

Координати: 41°27′33.58″N 21°00′03.79″E﻿ / ﻿41.4593278° СГШ; 21.0010528° ИГД﻿ / 41.4593278; 21.0010528
**Основно училиште „Кочо Рацин"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Кочо Рацин" - Шлегово**; скратено: **ПООУ „Кочо Рацин"**) — подрачно основно училиште во селото Шлегово, претставува единка на училиштето истоименото училиште од градот Кратово.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски поет Кочо Рацин.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Шлегово, сместено во средишниот дел.

Градба
------

Објектот е во добра состојба.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Наводи
------

1. ↑  „Лична карта". *ООУ „Кочо Рацин" Кратово* (англиски). Посетено на 2019-03-09.[*мртва врска*]

Координати: 42°3′56″N 22°9′45″E﻿ / ﻿42.06556° СГШ; 22.16250° ИГД﻿ / 42.06556; 22.16250
**Основно училиште „Дедо Иљо Малешевски"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Дедо Иљо Малешевски" - Владимирово**; скратено: **ПООУ „Дедо Иљо Малешевски"**) — подрачно основно училиште во селото Владимирово, составен дел на истоименото училиште од градот Берово.

Училиштето е именувано по војводата Дедо Иљо Малешевски.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Владимирово, непосредно до главната селска црква „Св. Спас".

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Наводи
------

1. ↑  „ОУ „Дедо Иљо Малешевски"". македонски: Општина Берово. Посетено на 9 март 2017.

Координати: 41°42′39″N 22°47′35″E﻿ / ﻿41.71083° СГШ; 22.79306° ИГД﻿ / 41.71083; 22.79306
Сино знаме, 2007
Сино знаме, 2007
**Плажа со сино знаме** е морска или езерска/речна рекреациска плажа која што ги исполнува строгите услови за време на целата претходна капачка сезона. Статусот на сино знаме се применува исто така и на марини.

Статусот на сино знаме е доделен на плажи во повеќе од триесет држави во Европа, Јужна Африка, Нов Зеланд, Канада и Карибите, засновајќи се на стандарди и критериуми кои ги определува и раководи независна непрофитна организација, кампањата на фондацијата за образование за околината (англиски јазик: *Foundation for Environmental Education*).

За да се исполнат критериумите потребни за добивање на статус на сино знаме, потребно е исполнување на стандарди за квалитет на водата, безбедност, обезбедување на услуги како и општо управување на околината. Чистото и безбедно капење е овозможено во околина без кучиња.

Во Европа, стандардите за квалитет на водата се определуваат од страна на *директивата за капачки води на ЕК*.

Правото на истакнување на сино знаме на плажа или рекреативна водна површина е силен показател на високи стандарди на околината и е многу ценето и наградувано од страна на локалните власти и рекреативните центри на вода.

Во 2008, Шпанија имала 455 плажи со сино знаме, Грција била на второ место со 430, а Турција трета со 258. Грција има најмногу сини знамиња во Средоземното Море.

Надворешни врски
----------------

* Кампања на сино знаме
* Сини знамиња по држава Архивирано на 29 мај 2008 г.
* Blue Flag in Greece Архивирано на 29 април 2009 г. (список на 430 плажи) Архивирано на 8 април 2009 г. (грчки)
* Сини знамиња во Италија Архивирано на 14 февруари 2008 г. (214 плажи) (италијански)
* Сини знамиња во Шпанија Архивирано на 27 мај 2009 г. (447 плажи) (англиски)
* Сини знамиња во Ирска Архивирано на 27 јуни 2009 г. (80 капачки зони, 3 марини - 2007) (англиски)
* Список на награди на сино знаме во Англија и Велс; Кликнете на "Blue Flag" (англиски)
* Список на плажи со сино знаме во Шкотска Архивирано на 29 септември 2007 г. (англиски)
* Критериуми за плажи Архивирано на 28 април 2009 г. (англиски)
**Пико Дос Маринс** е планински врв во **Бразил,** помеѓу градовите Пикети и Крузеиро, во државата Сао Паоло. Врвот стои само на 1 kiloметар (0.62 ми) јужно од државната граница Минас Гераис, но се наоѓа целосно на територијата на Сао Паоло. Таа е дел од краткото движење на југозападниот дел од планините Мантикеира, и има издигнување на 2420 метри**.**

Највисоката лажна точка
-----------------------

Долги години, Пико дос Маринс погрешно се сметала за највисока точка во државата Сао Паоло. Оваа информација можела да се најде во многу официјални публикации и учебници. Подоцна било откриено дека неколку врвови на исток Сера Фина под-опсег на планините Мантикеира биле многу повисоки. Највисокиот врв на Серра Фина, Педра да Мина, на границата Минас Жераис, сега е признат како највисока точка на државата, на 2798 метри. Пико дос Трес Естадос ("Трите-Гранични Врвови"), на граничните три точки на Сао Паоло, Минас Жераи и Рио де Жанеиро држави, и исто така е многу повисок од 2665 метри.

Пико дос Маринс сè уште честопати погрешно се споменува како највисока планина целосно во рамките на државата Сао Паоло (т.е. не се дели со Минас Жераис или Рио де Жанеиро), но најмалку две планини Сера Фина се повисоки и се наоѓаат целосно во Сао Паоло : Пико де Кабека де Туро, југозападно од Пико дос Трс Есдадос и веројатен вистински носител на титулата, токму 2600 метри и Моро до Тартаругао, југозападно од Педра да Мина , на 2595 метри. Опсегот на Сера Финаe сèуштe слабо испитан и не може да се најдат други високи врвови.

Сепак, Пико дос Маринс е највисока точка на нејзиниот дел од опсегот и важен агол, бидејќи нејзиниот оддел од главниот гребен на гребенот Мантикера овозможува лесно да се види и препознае од огромното проширување на густо населената и високо индустријализирана долината на реката Париба до Сул на југ.

Искачување
----------

Планината била за првпат искачена во 1911 година.[]

Топографија
-----------

Главната основа на Маринскиот Масив се состои од три остри карпести врвови, над 2.000 метри надморска височина и се состои од стотици метри карпести карпи. И покрај тоа што е највисок од трите, Пико дос Маринс е најмногу достапен за планинарите, благодарение на неговото помалку вертикално северно лице. Длабоките долини, пресечени со кањони и тесна вегетација, предизвикуваат сосема да биде потешко да се искачи. Север на југ, врвовите се викаат Марини, Марија и Маријана.[]

Белешки
-------

1. ↑  The Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE)'s 2014 *Statistical Yearbook* ,actually lists Pico da Cabeça de Touro as being in the state of Rio de Janeiro, but the latitude and longitude coordinates supplied in the same publication (22°25'07" S, 44°48'04" W) place the peak within São Paulo territory, as do several mountaineer reports, which place it in a location consistent with those coordinates.

Наводи
------

1. 1 2  „Pico do Marins" (португалски). Архивирано од изворникот на 2012-02-08. Посетено на 2017-10-02.
2. 1 2  Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE) (2014). *2014 Statistical Yearbook of Brazil* (португалски). **74**. Rio de Janeiro: Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE). стр. 33. ISSN 0100-1299.
Упростен приказ на хелиумски атом, кој има пречник од 62 пикометри
**Пикометар** (симб. **pm**, **пм**) — единица за должина во метричкиот систем еднаква на еден билионити дел (1⁄1.000.000.000.000) од метарот. Може да се претстави во научен запис како 1×10−12 м или како 1 E−12 м во инженерски запис. Попрост начин на претставување е 1 м / 1.000.000.000.000.

Еден пикометар е еднаков на една милионитина од микрометарот (микрон) и порано се нарекувал **микромикрон**, стигма или **бикрон** со симбол **µµ**. Сто пикометри сочинуваат еден ангстрем.

Примена
-------

Пикометарот е мошне мала единица и се користи исклучиво во честичната физика, квантната физика, хемијата и акустиката. Атомите имаат пречник помеѓу 62 и 520 пм, а типичната должина на единечна јаглеродно-јаглеродна врска изнесува 154 пм. Големината на помали честички како делови од атомот, хадроните итн. се изразуваат во помали мерки, сè до горната граница на точкестите фермиони.

Во 2034 г. се предвидува да се пушти сондата Ласерскоинтерферометарска вселенска антена (LISA) со цел неспоредно да го утврди присуството на гравитациски бранови. Релативното поместување на брановите ќе се мери со разделна моќ од 20 пикометри, на растојание од 5 милиони километри, давајќи чувствителност од 1 на 1020.

Поврзано
--------

* Ангстрем

Наводи
------

1. ↑  „Atomic radius". *WebElements: the periodic table on the web*.
2. ↑  Deza, Elena; Deza, Michel Marie (2006). *Dictionary of Distances*. Elsevier. ISBN 0-444-52087-2.
3. ↑  How Many? A Dictionary of Units of Measurement; Russ Rowlett and the University of North Carolina at Chapel Hill;  Архивирано на 20 декември 2016 г.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
SI-единици за должина |
| --- |
|  |
| од помали кон поголеми; најзастапените се ***истакнати***. |
|  |
| 
* квектометар (квм=10−30 м)
* ронтометар (рм)
* јоктометар (јм)
* зептометар (зм)
* атометар (зм)
* фемтометар/ферми (фм)
* пикометар (пм)
* ***нанометар*** (**нм**=10−9 м)
* ***микрометар***/micron (**μм**=10−6 м)
* ***милиметар*** (**мм**={\displaystyle {\tfrac {1}{1000}}} м)
* ***сантиметар*** (**см**={\displaystyle {\tfrac {1}{100}}} м)
* дециметар (дм={\displaystyle {\tfrac {1}{10}}} м)
* ***метар*** (**м**)
* декаметар (дам=10 м)
* хектометар (хм=100 м)
* ***километар*** (**км**=1000 м)
* мегаметар (Мм=106 м)
* гигаметар (Гм)
* тераметар (Тм)
* петаметар (Пм)
* ексаметар (Ем)
* зетаметар (Зм)
* јотаметар (Јм)
* ронаметар (Рм)
* кветаметар (Квм=1030 м)

 |

 |
Ричард од Јорк Талбот Шрусбери книга
**Ричард**  (21 септември 1411

 - 30 декември 1460

) бил трет војвода од Јорк, четврти гроф од Кембриџ, шести гроф од Марч и седми ерл од Алстер. Ричард бил правнук на англискиот крал Едвард III.

Тој по таа линија наследил големи имоти, служејќи во Франција и Англија. Неговите конфликти со сопругата на Хенри VI, Маргарет, довеле со политички пресврт во Англија во 15 век, започнувајќи ја т.н. Војна на розите.

Ричард на крајот се обидел да се тврди на престолот, но е одвраќаше, иако тоа беше договорено дека ќе стане цар на смртта на Хенри. Во рок од неколку недели за обезбедување на овој договор, тој умрел во битка. Во 1453 година, Хенри психички се разболел. По ова, земјата била управувана од страна на Ричард, војводата од Јорк, кој бил избран за лорд. По оздравувањето на кралот, тој се вратил на неговото место, но т.н. Војна на розите продолжила помеѓу династиите Ланкастер и Јорк.

Ричард на крајот се обидел да се утврди на престолот, но во тоа не успеал, туку било договорено дека ќе стане крал по смртта на Хенри. По неколку денови од тој договор, Ричард умрел во една битка.

Иако никогаш Ричард не станал крал, тој бил татко на Едвард IV и Ричард III.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 25990278
* LCCN: n83230199
* ISNI: 0000 0001 0128 2765
* GND: 12301266X
* SUDOC: 029580358
* BNF: cb12117611t (податоци)

 |

 |
**Покраината Пиза** (италијански: *provincia di Pisa*) е покраина во регионот Тоскана - централна Италија. Главен град е Пиза. Има површина од 2448 квадратни километри и вкупно население од 421.642 жители (во 2014 г.). Се наоѓа на второ место според број на жители и на петто место по површина меѓу покраините во Тоскана. Поделена е на 37 *општини*.

Нејзината историја датира од времето на Етрурците и Феникијците, а покраината поседувала голема моќ и влијание на Медитеранот во 12 и 13 век. Пиза, главниот град на покраината, е познат по својата крива кула и други историски знаменитости кои ги привлекуваат туристите.

Историја
--------

Оваа област има долга поморска историја уште од времето на Етрурците, Феникијците и Галите. За време на Римското Царство, водела поморски битки против Лигурите, Галите и Картагинците, во 180 п.н.е. станувала римска колонија, а за време на Јулиј Цезар стекнувала колонијална независност. По падот на Римското Царство, Пиза успешно се спротивставувала на сараценските пирати поради комплексниот речен систем кој го поседувала. Во 871 година, пизанските трупи помогнале во одбраната на Салерно од Маврите.

Во 11 век, Пиза станала република, а зенитот го достигнала во 12 и 13 век кога западниот Медитеран бил под контрола на нејзината морнарица. Како поморска република, моќта ѝ се протегала многу подалеку од италијанскиот полуостров. Прво била сојузник, а потоа ривал на Република Џенова, по што претрпела пораз во битката кај Мелорија во 1284 година. Како резултат на тоа, почнала да слабнее и во 1406 година била припоена кон Фиренца и во 16 век станала дел од Големото Војводство Тоскана. Во 20 век, Пиза прилично настрадала од сојузничките бомбардирања и нацистичките репресалии.

Наводи
------

1. ↑  „Provincia di Pisa" (италијански). Stat AdminStat.
2. ↑  „Statistiche". Upinet. Архивирано од изворникот на 7 August 2007. Посетено на 26 September 2014.
3. 1 2  „Fotografie storia dei comuni e frazioni Provincia di Pisa" (италијански). amapisa.it. Архивирано од изворникот на 27 September 2014. Посетено на 27 September 2014.

Надворешни врски
----------------

* Почетна страница на провинцијата (на италијански)
* Маршрути во Пиза - не само градот на кривата кула

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Тоскана Тоскана |
| --- |
|  |
| Покраини | 
* Арецо
* Гросето
* Ливорно
* Лука
* Маса и Карара
* Пиза
* Пистоја
* Прато
* Сиена
* Фиренца

 |  |
|  |
| Историја | 
* Етрурија
* Тосканска марка
* Големо војводство Тоскана
* Кралство Етрурија

 |
|  |
| Култура | 
* Тосканско наречје

 |

 |
**Скопско радлер** — македонско пиво, претставено во 2012 година од страна на Пивара Скопје како бренд екстензија на скопско. Скопско радлер е мешавина на најквалитетното пиво кај нас и сок од лимон кој ја гаси жедта и делува неверојатно освежувачки. Создаден е за активни млади луѓе кои се во потрага по совршено освежување.

Како пиво со 2% алкохол и совршена комбинација на состојки, Скопско радлер ја стекна својата популарност веднаш по појавувањето во продажба, особено кај младите луѓе што се во потрага по совршено, двојно освежување (сок од лимон и пиво). Ова пиво е присутно на нашиот пазар во текот на летната сезона како една од најдобрите опции за освежување.

Со лансирањето на скопско радлер, Пивара Скопје е доследна секогаш да нуди иновативни производи со беспрекорен вкус и квалитет. Создавањето на скопско радлер го отвори патот кон една нова категорија на пазарот на пиво, категорија со потенцијал да придонесе кон растот на целокупниот пивски пазар. Скопско радлер е првото пиво од овој вид произведено дома, во Македонија.

Поврзано
--------

* Пиво
* Радлер
* Лимонада
* Лимета

Наводи
------

1. ↑  „ПОЛНА ЧАША". *ПОЛНА ЧАША* (англиски). Посетено на 2018-07-16.
2. ↑  „Брендови". *ПОЛНА ЧАША*. Посетено на 2018-07-16.
**„Рашомон"** (јапонски: 羅生門) - расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава од 1915 година.

Содржина
--------

Слугата на еден самурај, кој штотуку е отпуштен од службата, се засолнува од поројниот дожд во запуштената порта Рашомон во Кјото. Притоа, тој размислува на кој начин ќе преживее: дали да се занимава со чесна работа или да стане крадец? Барајќи место за да преноќи, тој се качува во кулата и таму здогледува старица која ја кубе косата од главата на некоја мртва жена. Згрозен од глетката, тој ја напаѓа старицата, а таа се брани со ставот дека сè е дозволено во борбата да се преживее. Тогаш, тој ја ограбува старицата и ја напушта кулата со нејзиниот фустан.

Наводи
------

1. ↑  „Rašomon", во: Riunosuke Akutagava, *Rašomon*. Beograd: Plavi krug; Zemun: Neven, 2003, стр. 113-120.
Париските плажи во 2009 година.
Париските плажи во 2013 година.
**Париските плажи** („Paris-Plages"; до 2006 година Paris-Plage во еднина) ― план што го води канцеларијата на градоначалникот на Париз и создава привремени вештачки плажи секое лето по должината на реката Сена во центарот на Париз, и, оттогаш 2007 година, покрај Басен де ла Вилет, североисточно од Париз. Секој јули и август, патиштата на брегот на Сена се затворени и организираат разни активности, вклучувајќи песочни плажи и палми.

Историја
--------

Жителите на француските градови традиционално бегаат на море или село во текот на летото, особено во август. Париз е избегнат, бидејќи времето е непријатно топло и влажно, а во центарот има многу туристи. Како и да е, секое лето многу жители се должни да останат во градот, без разлика дали сакаат. Шемата Париски плажи била поттикната во 2002 година од страна на Бертран Деланое, новоизбраниот градоначалник на Социјалистичката партија, како рај за ослободување од бедата на оние што се собрале во непријатниот град.

Првично имало единствена плажа на Риве Дроат. Во 2006 година, втората плажа била додадена на Рив Гош и името на шемата се сменила од еднина во множина. За разлика од многу плажи во Франција, топлес сончање не е дозволено. Пливањето во Сена исто така не е дозволено, од безбедносни причини.

Шемата се покажала како голем успех; бројот на посетители растел секоја година и достигнал четири милиони во 2007 година. Секоја сезона, биле додавани нови особености. Тие вклучуваат траект поврзувајќи ги двата брега на реката, пловечки базен и уште една област на плажа во Ла Вилет, во североисточниот агол на градот.

Плажите биле изградени бесплатно од LafargeHolcim од 2002 до 2017 година, кога градот Париз го прекинал нивниот договор како одмазда за предлогот на LafargeHolcim за изградба на ѕид на границата Мексико -Соединетите Држави, ветен од претседателот Доналд Трамп.

Спор за именување со Ле Туке
----------------------------

Името Париски плажи (Париз-плаж) било заштитено со трговска марка во 2002 година. Во август 2006 година, канцеларијата на градоначалникот ја тужела општината Ле Туке-Париз-Плаж за непочитување на трговската марка користејќи ја фразата "Париз-Плаж" во својот туристички маркетинг. Ова било поздравено со скептицизам, бидејќи името на комуната датира од 1912 година, врз основа на претходната народна употреба. Случајот бил отфрлен во 2008 година.

Наводи
------

1. ↑  De Paris-Plage en Paris-Plages, la mairie de Paris a perdu sa bataille contre Le Touquet 31 јули 2021.
2. ↑  Paris Plage [{{{1}}} Архивирано] на {{{2}}}. — Great Public Spaces
3. ↑  Baghdijan, Alice; Nussbaum, Ania (March 29, 2017). „Paris Boycotts LafargeHolcim in Protest Over Trump's Mexico Wall". *Bloomberg*. Посетено на May 4, 2017.
4. ↑  Appellation - Bataille autour de "Paris-Plage"
5. ↑  Le Touquet-Paris-Plage et Paris-Plage : vers la paix des braves (27 јануари 2008)

Надворешни врски
----------------

* Париски плажи на Ризницата ?
**Слика вреди илјада зборови** е идеом, се однесува на можноста со една слика да се објаснат сложени и комплицирани, па дури и нејасни поими, или дека слика на субјектот го пренесува нејзиното значење/срж поефикасно отколку што тоа можат да го сторат описните зборови. Исто така може да карактеризира еден од најважните цели визуализација, односно, овозможува брзо да се апсорбираат големи количини податоци.

Историја
--------

Термин: "Користи слика. Таа вреди илјада зборови." се појавува во 1911 година во статија во весникот Тес Фландерс, каде што е цитиран уредникот во расправа за новинарството и публицитетот.

Сличен исказ „Еден поглед, вреди илјада зборови" се појавил и во 1913 година во оглас во весникот за Пикуа куќа на автомобили во Пикуа, Охајо.

Интересно е дека употреба на овој идиом се припишува бна различни личности: како на пример Фред Р. Барнарда во огласи за трговското списание Printers' Ink, кое промовира употреба на слики во рекламите кои се појавиле на станиците трамвај на 8 децембри 1921 година, потоа с врзува за објава од 10 март 1927 година, каде фразата "Слика вреди десет илјади зборови", е означена како кинеска поговорка. Почетната Книга Поговорки, максими, и познати фрази кои ги цитира Барнард кој вели дека „ги нарекол кинески за луѓето да ги сфатат сериозно". Наскоро потоа фразата станува популарана благодарение на доведување во врска со Конфуциј. 

Цитатот некаде се сретнува и припишан наНаполеон Бонапарта, кој во една пригода рекол "Добра скица е подобра од илјада зборови" или "Добра скица е подобра од долги говори".

Наводи
------
**Рицарите на Свети Тома** биле англиски витешки ред, кој бил основан од страна на *Питер од Роше*, епископ од Винчестер. Овој орден бил формиран во 1227 година во време на третата крстоносна војна. Според папата Григориј IX, овој витешки ред бил формиран благодарение на каноните во Болницата Св. Тома во Акра. Овој орден дал придонес во одбраната на Јафа и Сидон.

 *Оваа статија поврзана со Крстоносните војни е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

**Крстоносни редови**

  Темплари † Јовановци   
<Ред на Свети Лазар Ерусалимски   
Редот на Монжуа  † Тевтонски ред   
Рицари на Свети Тома
**Рај**  (португалски јазик: *Paraiso*) е бразилска теленовела. Серијата е римејк на истоимената новела од Бенедито Руј Барбоса, која беше премиерно прикажувана во 1982 година. Во новата верзија адаптацијата ја извршува неговата ќерка, Едмара Барбоса.

Дејство
-------

При едно патување во Баиа, Елеутерио купува оттаму интересен спомен: ѓавол скриен во жирафа. Кога неговата сопруга ќе почине при породувањето, селото ќе го обвини тој ѓавол за несреќата и нему ќе му го припише татковството на бебето.

Времето минува и детето расте. Младиот Жозе Елеутерио, попознат како Зека насекаде го нарекуваат „син на ѓаволот". Зека е храбар авантурист, израснат по улици. Тој ја предизвикува смртта скротувајќи диви бикови и секаде каде што оди предизвикува воздишки кај девојките.
Зека оди во Рио де Жанеиро и останува таму осум години на студии. Но титулата него не го интересира: се враќа на имотот на татка си. При едно диво јавање се среќава со слатката МаријаРита. Нивниот поглед беше доволен за да се роди нова љубовна приказна.
Сосема спротивно на Зека, Марија Рита цел живот го поминала во манастир. Нејзината мајка е многу побожна поради што Марија Рита сите ја сметаат за „светица". Но Марија Рита не го сака тоа и средбата со Зека само ќе го потврди тоа.

Ова е неверојатната љубовна приказна помеѓу „синот на ѓаволот" Зе Елеутерио и „светицата" Марија Рита" во малиот град Рај.

Улоги
-----

| Глумци | Ликови |
| --- | --- |
| Ериберто Леао | Жозе Елеутерио (Зека) |
| Наталија Дил | Марија Рита |
| Мауро Мендонса | Антеро Годои |
| Касиа Кис | Маријана Годои |
| Ванеса Џакомо | Роса |
| Александре Неро | Теренсио |
| Сораја Равенле | Хосефа |
| Каду Молитерно | Бертони |

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место Архивирано на 14 јули 2014 г.
**Нумерус** — математичко списание за учениците од основното образование во Македонија. Списанието постои уште од 1975 година. Сопственик на списанието е *СММ* (*Сојузот на математичарите на Македонија*). Главен и одговорен уредник на списанието е д-р Никита Шекутковски. Уредувачкиот одбор го сочинуваат д-р Алекса Малчески, д-р Љупчо Настовски, Игор Димовски, Зоран Трифунов, Петре Крстевски, Златко Петковски заедно со соработниците д-р Весна Манова Ераковиќ, д-р Татјана Атанасова Пачемска и м-р Ирена Стојковска.

Поврзано
--------

* Сигма - македонско математичко списание за учениците од средното образование

Наводи
------

1. ↑  *Нумерус*
2. ↑  *Уредувачи на Нумерус*
3. ↑  *Сигма*

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница на Сојузот на математичари на Македонија
* Нумерус, бр. 2/2010[*мртва врска*]
Во нордиската митологија, **Сварталфхајм** (старонордиски: *Svartálfaheimr*) е светот на темните (црни) џуџиња-виленици наречени сварталфови. Често, дел од нив се претставени како натприродни темни суштества од машки или женски пол, како контраст на светлите самовили.

Двата поими се среќаваат во Помладата еда („Прозна еда"), напишана во XIII век од страна на Снори Стурлусон. Во првата книга од Еда, Гилфагининг, во глава 33, востоличениот Хај раскажува за врзаниот волк Фенрир. Фенрир постојано растел, што во еден момент боговите започнале да се загрижуваат. Богот Один го пратил гласникот на богот Фрејр, Скирнир, долу во светот на црните виленици (џуџиња), каде едно од џуџињата направило оков од шест волшебни состојки, со чија помош волкот Фенрир бил окован. 

Во глава 35 од книгата Скалдскапармал, се вели дека полубогот Локи, еднаш ја скратил златната сјајна коса на божицата Сиф, жената на богот Тор. Откако Тор разбрал за ова, имал намера да ја искрши секоја коска од телото на Локи, но овој му се колне дека со помош на црните џуџиња ќе направи косата на Сиф повторно да порасне. Локи наоѓа група црни џуџиња, синовите на Ивалди (ковачот кој го исковал Мјолнир, чеканот на Тор), кој не само што ја враќа златната коса на Сиф, туку на боговите им подарува и многу други значајни предмети.
|  |
| --- |
| Дел од серијата за |
| Зороастризмот |
| Симбол на Зороастризмот - Фаравахар.*Фаравахар*, се верува дека е приказ на *фраваши* |
| 
основно |
| * Ахура Мазда
* Зороастер
* Аша
* Вавилонија
 |
| 
ангели и демони |
| * Амеша Спента · Јазата
* Ахура · Даева
* Ариман
 |
| 
текст и верување |
| * Авеста
* Гати · Јасна
* Венидад · Висперад
* Јашт · Хорде Авеста
* Абзор
* Ахуна Ваирја
* Огнен храм
 |
| 
записи и легенди |
| * Денкард · Бундахишн
* Книга на Арда Вираф
* Џамасп Намаг
* Приказна за Санџан
 |
| 
историја и култура |
| * Зурванизам
* Календар · Фестивали
* Венчавање
* Фрашокерети
 |
| 
следбеници |
| * Зороастизам во Иран
* Список
* Зороастрици
* Прогон на Зороастриците
 |
| * п
* р
* у
 |

**Рашну** е авестиски назив за зороастриското *јазата* на правдата. Заедно со Митра и Сраоша, Рашну е еден од тројцата судии кои ги судат душите после смртта. Стандардниот назив за Рашну е „праведниот".

Во текстовите
-------------

Во зороастриските текстови од 11 и 12 век, Рашну (персиски: *Rashn*) се идентификува како помошник на Амеша Спента. Исто така, Рашну е опишан како основата на вистината (*аша*) која ги спречува *даевите* да го уништат материјалниот свет. 

Осумнаесеттиот ден од секој месец, според зороастрискиот календар е посветен на Рашну. Еден од текстовите вели дека на 18-тиот ден „животот е радост".

Наводи
------
**Раѓањето на трагедијата** (германски: *Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik*) - книга на германскиот филозоф Фридрих Ниче од 1872 година.

Првото издание на „Раѓањето на трагедијата"

Содржина
--------

Осврт кон делото
----------------

Ниче го објаснува своето дело „Раѓањето на трагедијата" во својата книга „Ecce Homo" во која тврди дека праведниот однос кон делото бара нешто од него да биде заборавено. Всушност, според него, ова дело најмногу ја фасцинирало јавноста токму со она што во него е погрешно и дека тоа е виновно за високото мислење на културната вредност на вагнеровското движење. Според Ниче, вистинскиот наслов на делото би бил „Грчката култура и песимизмот", зашто тоа докажува дека преку трагедијата Грците расчистиле со песимизмот. Исто така, Ниче тврди дека „Раѓањето на трагедијата" е многу несовремено дело, политички индиферентно, негерманско, дека мириса хегеловски, а во некои формули е извалкано од парфемот на Шопенхауер. Тоа било зачнато за време на Битката кај Верт, т.е. за тие проблеми размислувал пред ѕидините на Мец, додека ги негувал болните. Според Ниче, ова дело носи две новини: разбирањето на дионизискиот феномен, како корен на сите грчки уметности и разбирањето на сократизмот како орудие на грчкото распаѓање. Книгата ги негира сите естетички вредности, истакнувајќи го дионизискиот симбол како крајна граница на афирмацијата. Притоа, Ниче тврди дека токму оние морални вредности што се оспорени од христијанството се од бескрајно повисок ред. Врз таа основа, Ниче се прогласува себе за прв трагичен филозоф, како спротивност на песимистичкиот филозоф.

Наводи
------

1. ↑  Фридрих Ниче, *Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си*. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 83-90.
**Симеон Ивановиќ Горди** (на руски *Симеон Иванович Гордый*) бил кнез на Московското Кнежевство и голем кнез на Владимирско-суздаљското Кнежевство од 1340 до 1353. Тој е првиот син и наследник на Иван Калита. Бил оженет со Марија, ќерка на големиот кнез Александар Тверски.

Симеон Гордиот ја централизирал власта и го засилил своето влијание врз кнезовите во идната Русија. За разлика од мирољубивата политика на својот татко искажана преку органичување на својата територија од проширувње, Симеон веднаш откако дошол на власт започнал војна против Новгород. Бидејќи бил сојузник со Златната орда, Симеон ја централизирал својата власт и го зголемил влијанието си меѓу останатите руски кнезови. По десет години го нападнал Смоленск. Овој напад не му се допаднал на Литванското војводство, гледајќи во Москва идна голема опасност. Во 1341 водел војна со градот Торжок, по која дополнително ја засилил власта си во Новгород.

Починал во 1353 година во времето на Црната смрт заедно со своите два сина. Тој е погребан во Архангелската катедрала во Московски кремљ.

|  |
| --- |
| Руски владетели |
| Руски кнезови и цареви (1283–1547) | Даниел Московски • Јуриј III • Иван I • Симеон • Иван II • Димитриј Донски • Василиј I • Василиј II • Иван III • Василиј III • Иван IV • Фјодор I • Борис Годунов • Фјодор II • Лажен Димитриј I • Василиј IV • Михаил Романов • Алексеј I • Фјодор III • Иван V • Петар I |  |
| Императори на Русија (1721–1917) | Петар I • Катерина I • Петар II • Ана Ивановна • Иван VI • Елисавета Петровна • Петар III • Катерина II • Павле I • Александар I • Николај I • Александар II • Александар III • Николај II |  |
| Лидери на Советскиот Сојуз (1917–1991) | Владимир Ленин • Јосиф Сталин • Георгиј Маленков • Никита Хрушчов • Леонид Брежнев • Јуриј Андропов • Константин Черненко • Михаил Горбачов |  |
| Претседатели на Русија (1991–) | Борис Елцин • Владимир Путин  • Димитриј Медведев • Владимир Путин |  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 73129935
* LCCN: n96116999

 |

 |
Пневмстска таблица, „Циклопедија" (1728)
**Пневматика** (од старогрчки: πνευματικός *пнеуматикос* = ветерен) — употребата на **гас под притисок** за работа во науката и технологијата.

Прва документација за науката наоѓаме кај Херон Александриски во 60 н.е. иако за ова поле се знаело и пред тоа.

Употреба
--------

Пневматиката се применува за решавање на најзазлични проблематики. Во заботехничките апарати, пневматските бушалки се полесни, побрзи и поедноставни од електричните бушалки со исто ниво на моќ (бидејќи изворот насила - компресорот е засебен од бушалката и ја врти бургијата со огромен број на вртежи во минута). Пневматскиот пренос се користи во многу индустриски гранки за прашоци и зрна. Пневматските цевки можат да носат предмети на големи далечини. Пневматичките направи се користат и каде електромоторот не може да се користи од безбедносни причини, како длабоко по рудниците каде има експлозивен прав или гасови.

Примери за пневматски направи:

* Пневматска бушалка за патно градежништво
* Пневматски прекинувач
* Пневматски придвижувач
* Компресор
* Вакуум-пумпа
* Баростатни системи во употреба кај неврогастроентерологијата како и за струјни испитувања
* Каблоканализирање - начин на инсталација на кабли во цевки
* Пневматска пошта
* Воздушна кочница на автобуси, возови и камиони

Споредба со хидрауликата
------------------------

И пневматиката и хидраулкиката се примени на моќта на гасот/течноста. Пневматиката користи воздух, кој е компресивен, додека хидрауликата користи релативно некомпресивни течни медиуми како масло или вода. Индустриските пневматски апарати користат притисок од 500 до 700 килопаскали. Хидрауличните апарати користат пририсок од 7 to 35 MPa, но специјализирани апарати користат и над 70 MPa.

### Предности на пневматиката

* Работниот медиум е многу лесен и така цевките не се тешки.

* Бидејќи работниот медиум е (главно) само воздух, обично нема потреба за повратна линија за тој медиум, а протекувањата се чисти.

### Предностите на хидрауликата

* Поголема густина на енергија заради многу повисокиот притисок.

* Хидрауличките течности неможат да се компримираат, што значи минимум пружински ефект. Кога текот на хидрауличната течност се сопира, и најмалото придвижување на товарот го испушта притисокот на него; кај компримираниот воздух нема потреба од исцедување за пуштање на притисок врз товарот.

* На влезната порта на товарот не се јавува кондензација.

Поврзано
--------

* Пневдраулика