***Рапсодија во сино*** (англиски: ***Rhapsody in blue***) — најпознатото дело на американскиот композитор Џорџ Гершвин.

Создавање на делото
-------------------

По успешниот концерт на кој ја спои класичната и џез музиката, американскиот оркестарски диригент Пол Вајтман сакал да одржи концерт на кој ќе се изведува само џез. На крајот на 1923 година, Вајтмен побарал од младиот, 25-годишен Џорџ Гершвин да напише џез-концерт за пијано и оркестар. Гершвин се согласил, но не почнал веднаш да работи бидејќи во тоа време пишувал музика и за мјузикли на Бродвеј.

На 4 јануари 1924 година, Гершвин прочитал во весник дека неговиот концерт за пијано и оркестар требало да биде изведен на 12 февруари 1924 година. Своето дело почнал да го пишува на 7 јануари, а го завршил веќе на 4 февруари.

Иако Вајтмен побарал од Гершвин да напише концерт, Гершвин се одлучил за рапсодија. Вдахновениоето го добил додека патувал со воз до Бостон.

### Име

Штотуку ја напишал, Гершвин ја нарекол рапсодијата *Американска рапсодија*, но по посетата на изложбата на Џејмс Вистлер, **Ајра Гершвин**, братот на Џорџ Гершвин, го предложил името ***Рапсодија во сино***. Причината за промената на името била затоа што сликите на Вистлер имале наслови како што се *Аранжман за сиво и црно* или *Ноктурно во црно и златно*.

Премиера
--------

*Рапсодија во сино* првично била напишана за две пијана, но аранжерот Пол Вајтман направил оркестрација на делото трипати: во 1924, 1926 и 1946 година.

*Рапсодијата* била премиерно изведена на 12 февруари 1924 година во Њујорк на концертот на П. Вајтмен наречен *Експеримент во модерната музика*. Концертот траел многу долго, а композициите наликувале една на друга, па на публиката почнало да ѝ биде досадно. Сепак, здодевноста ја скршил глисандото на кларинетот кој ја започнал *Рапсодија во сино*. Интересно е што кларинетистот на Вајтмен на една од пробите свирел глисандо на овој начин, како на шега, но тоа му се допаднало на Гершвин и му рекол на кларинетистот оттогаш да свири секогаш така.

Гершвин ги напишал деловите за соло пијано дури по премиерата. Имено, на самата премиера тој се импровизирал, а на партитурите пишувало *Чекај на знак*!

Сржта и поентата на *Рапсодија во сино*
---------------------------------------

*Рапсодија во сино* е, всушност, коментар за расно поделеното општество во САД на почетокот на 20 век.

Њујорк тогаш бил во големи културни превирања, со голем број доселеници од земјите на Источна и Јужна Европа. Во Њујорк, се среќавале и се мешале со црнците од американскиот рурален југ. Гершвин ги користел музичките јазици што ги знаел најдобро - посегнал по европскиот класичен репертоар, еврејската песна, елементите на еврејскиот фолклор, за популарната песна на Алејата Тин Пан, музиката што преовладувала во Америка на крајот на 19 и почетокот на 20 век, благодарение на група талентирани њујоршки композитори и писатели, и најважните - џезот и блузот, музиката на американските црнци. Резултатот бил вистинско музичко ремек-дело, исто толку богато и разновидно како и самиот американски народ.

Музичка анализа
---------------

*Рапсодија во сино* е модерно осмислена рапсодија со три поголеми целини, од кои едната е со бавно темпо. Поради обликот на симфониска песна, ова дело укажало на можноста за многу висококвалитетно спојување на европската музика и афроамериканскиот џез.

Самиот Гершвин рекол дека ја замислил *Рапсодија* како калеидоскоп на Америка, нејзината голема и брза преобразба, националниот полет, блузот и неговите велеградски лудости.

Наводи
------

1. ↑  1924 Copyright Filing. sfn error: no target: CITEREF1924\_Copyright\_Filing (help)

Надворешни врски
----------------

* Рапсодија во сино
* Рапсодија во сино опфаќа многу повеќе бои[*мртва врска*] [мртва врска]