**Црноглавото муварче** (науч. *Ficedula hypoleuca*) е мала врапчевидна птица од семејството на муварчињата. Таа е една од четирите црно-бели вида муварчиња. Се размножува низ цела Европа и западна Азија. Таа е птица преселница која зимува претежно во западна Африка. Оваа птица ја има во Македонија.

Таксономија
-----------

Постоела расправија за поделување на видот во два подвида, *hypoleuca* и *speculigera*, но, поделбата е одбиена зашто *speculigera* е поблиска до видот *iberia*.Подвидови се: *Ficedula hypoleuca hypoleuca*, *Ficedula hypoleuca iberiae*, и *Ficedula hypoleuca sibirica*.

Латинскиот збор *ficedula* значи „мала ситнојадна птица". Терминот *hypoleuca* доаѓа од латинските *hupo* - бело и *lukos* - одоздола.

Опис
----

Возрасна женка во Шведска
 *Ficedula hypoleuca* 
Црноглавото муварче е долго 12-13.5 см.. Мажјакот во сезона на парење е претежно црн одозгора и бел одоздола, со голема бела дамка на крилјата, бели агли по страните на опашката и мала бела дамка на челото. Кај мажјаците вон сезоната на парење, женките и младенчињата црното е заменето со бледо кафеаво и може да се измешаат со другите муварчиња.
Клунот му е црн, широк и заострен на врвот, типичен за птиците кои ловат инсекти во лет. Освен со инсектите, овие птици јадат гасеници кои ги наоѓаат под кората на дабовите, како и бобинки. Оваа птица порано доаѓа напролет од другите преселници и нејзиното ритмично и мелодично пеење е карактеристично во дабовите шуми во пролет.

Пеење на црноглавото муварче
Ова е птица на отворените шуми, паркови и градини која претпочита дабови дрвја. Гради отворено гнездо во дупките на дрвјата и се населува во куќички за птици со преден отвор. Несат 4-10 јајца.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Црноглавото муварче има многу широка распростарнетост и голема популација, па на Црвената листа е во категоријата на вид со најмала загриженост. Видот населува различни земји во Европа, многу е честа на копното, со типична животна средина во отворените шуми, и парковите и градините во градовите. Во 2005 година популацијата изнесувала од 3 до 7 милиони парови.

Поведение
---------

### Исхрана

Основната храна на црноглавото муварче се инсектите. Всушност, и името им доаѓа од нивната способност да ги ловат летечките инсекти, но, исто така, се хранат со инсекти од земја, дрво и гранки. Всушност, истражувањата покажуваат дека тие најголемиот дел од хранењето го прават на земја. Јадат мравки, пчели, бубачки, пајаци, пеперуги, молци, муви итн.

### Размножување

Црноглавите муварчиња практикуваат два системи на парење, моногамен и полигиничен. При вториот систем, мажјакот ја напушта првата територија откако женката ќе ги снесе јајцата и создава своја втора територија на оддалеченост од 200 до 3.500 метри. По спарувањето со втората женка, мажјакот се враќа кај првата помагајќи ѝ при исхраната, нејзината и на пилињата. Понекогаш мажјаците се грижат за двете женки и нивните легла, ако територијата е блиску. Мажјаците кои се успешни во полигинијата се типично поголеми, постари, поискусни и стигнуваат порано од преселбата на територијата за размножување.

Некои женки ја прифаќаат полигинијата, други, не. Тие инсистираат на моногамија. Во полигиничната врска, примарните женки имаат поуспешни легла и не страдаат многу, зашто мажјакот се враќа да помогне, додека секундарната женка има и помало легло и помала успешност во одгледувањето на пилињата. Таа има 60% помалку наследници од примарната.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Ficedula hypoleuca*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. ↑  „European pied flycatcher (Ficedula hypoleuca)". Avibase.bsc-eoc.org. Посетено на 19 December 2012.
3. ↑  Parkin, David T. (2003). „Birding and DNA: species for the new millennium". *Bird Study*. **50** (3): 223–242. doi:10.1080/00063650309461316.
4. ↑  Lundberg, Arne (2010). *The Pied Flycatcher*. A&C Black. стр. 55–59. ISBN 1408137801.
5. ↑  von Haartman, L. (1954). „Der Traeurfliegenschnaaper". *Die Nahrungsbiologic*. **83** (1): 1–96.
6. ↑  Silverin, B.; G. Andersson (1984). „Food composition of adult and nestling Pied Flycatchers, Ficedula hypoleuca, during the breeding period (in Swedish with English summary)". *Var Fagelvarld*. **43** (3): 517–524.
7. ↑  Silverin, Bengt (1980). „Effects of long-acting testosterone treatment on freeliving pied flycatchers, Ficedula hypoleuca, during the breeding period". *Animal Behaviour*. **28** (3): 906–912.
8. ↑  Alatalo, Rauno V.; Carlson, Allan; Lundberg, Arne; Ulfstrand, Staffan (1981). „The Conflict Between Male Polygamy and Female Monogamy: The Case of the Pied Flycatcher *Ficedula hypoleuca*". *The American Naturalist*. **117** (5): 738–753. doi:10.1086/283756.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
9. ↑  Lundberg, Arne; Rauno V. Alatalo, Allan Carlson, Staffan Ulfstrand (1981). „Biometry, habitat distribution and breeding success in the pied flycatcher ficedula hypoleuca". *Ornis Scandinavica*. **12** (1): 68–79.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)

Надворешни врски
----------------

* Ageing and sexing (PDF; 5.7 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 12 ноември 2013 г.
* Avibase Архивирано на 13 септември 2019 г.
* Oiseaux Images.
* RSPB Website Description
* Song of a Pied Flycatcher - a British Library sound recording

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Црноглаво муварче" на Ризницата ? |