recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Блајхероде** (германски: *Bleicherode*) — мал град во округот Нордхаузен, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Се наоѓа на реката Випер, 17 километри југозападно од окружниот град Нордхаузен.

Географија
----------

### Местоположба

Местото се наоѓа помеѓу масивите Харц и Хајнлајте и е опкружен од ридовите Блајхередер. Низ самиот град тече Блајхе, притока на Боде.

### Градски единици

Покрај самото градско јадро на Блајхероде, во градското подрачје влегуваат и местата: Блидунген, Еленде, Ецелсроде, Фридрикстал, Грацунген, Хајнроде, Хинштајн, Киндероде, Клајнбодунген, Кенигстал, Краја, Мителдорф, Мербах, Нора, Обердорф, Обергебра, Пустлебен, Вернроде, Випердорф, Волерслебен и Волкрамсхаузен.

Припојувања
-----------

На 22 јануари 1994 година кон градот била припоена Еленде, додека на 1 декември 2007 година, поранешната општина Обергебра. На 1 јануари 2019 година кон градот биле припоени општините Ецелсроде, Фридрикстал, Хајнроде, Клајнбодунген, Краја, Нора, Випердорф и Волкрамсхаузен кон новиот град Блајхероде. Сите овие општини претходно припаѓале на распуштената општинска заедница Хајнлајте.

Политика
--------

### Градски совет

Бројот на членови во градскиот совет на Блајхероде по новоосновањето на самиот град бил зголемен од 21 на 34 лица. На изборите одржани на 26 мај 2019 година биле избрани следниве членови:

|  |  |
| --- | --- |
| Партија / Листа | Места |
| CDU | 10 |
| Левица | 5 |
| WG-H/W | 4 |
| AfD | 4 |
| SPD | 4 |
| FDP | 3 |
| FFW-FW | 2 |
| F-CDU | 1 |
| RWK | 1 |

### Градоначалник

Градоначаланикот Франк Роштек (CDU) бил повторно избран на општинските избори во 2019 година.

### Збратимени градови

Блајхероде е збратимен со следниве градови:

* Германија Нидерцир, Германија
* Франција Вјо-Конде, Франција
* Полска Орнета, Полска
* Бугарија Стрелча, Бугарија
* Литванија Кретинга, Литванија

Познати личности
----------------

* Август Хајнрих Петерман — картограф

Галерија
--------

* Градското собраниеГрадското собрание
* Железничката станицаЖелезничката станица
* Градската цркваГрадската црква

Наводи
------

1. ↑   „Население по општини, надлежни општини и општински заедници во Тирингија". *Статистичка служба на Тирингија*. јуни 2021. (германски)
2. ↑  Thüringer Landesamt für Statistik
3. ↑  Thüringer Gesetz- und Verordnungsblatt Nr. 14/2018 S. 795 ff. aufgerufen am 26. Januar 2019
4. ↑  „Kommunalwahl 2019/Bürgermeisterwahlen". mdr.de. Посетено на 2019-05-28.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Блајхероде" на Ризницата ? |

* Официјална страница (германски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Нордхаузен |
| --- |
|  |
| 
* Блајхероде
* Вертер
* Герсбах
* Грослора
* Елрих
* Золштет
* Кемштет
* Клајнфура
* Липрехтероде
* Нидергебра
* **Нордхаузен**
* Урбах
* Харцтор
* Херинген
* Хоенштајн

 | Грб |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 126857021
* LCCN: n2001051309
* GND: 4304603-4

 |

 |
**Токиска декларација** е збир на меѓународни упатства за лекарите во врска со тортура и друфи сурови, нечовечки или понижувачки постапувања или казнувања во однос на притвор и затвор, што била усвоена во октомври 1975 година за време на 29-то генерално собрание на Светското медицинско здружение, а подоцна уредно ажурирана од страна на WMA во Франција, мај 2005 и 2006 година. Декларацијата прогласува дека тортурата е „спротивно на законите на човештвото",  и антиетички на „повисоката намена" на лекарот, а тоа е „да се ублажи неволјата на неговото или нејзиното суштество".  Во политиката се наведува дека лекарите треба да одбијат да учествуваат, да проследуваат или да даваат дозвола за тортура, деградација или сурово постапување со затворениците или притворениците. Според политиката, еден затвореник кој одбива да јаде, не треба да се храни вештачки против неговата волја, под услов да се оцени дека е рационален.

Наводи
------

1. ↑  World Medical Association, *Declaration of Tokyo.* Preamble.
2. ↑  World Medical Association, *Declaration of Tokyo.* Section 5.
**Блатната тринга** (науч. *Tringa stagnatilis*) е мала крајбрежна птица од семејството на мочварките (науч. *Scolopacidae*), родот на трингите (науч. *Tringa*), која се размножува на отворени тревнати површини, во степите и тајгите од источна Европа до централна Азија. Се среќава и во Македонија.

Опис
----

Блатната тринга наликува на малата елегантна златнонога тринга, има долг прав клун и многу долги жолтеникави нозе. Во сезона на парење има сивкавокафени перја на грбот кои се посветли преку зима, а стомакот е светол со кафеникави точки на градите и вратот. Долга е 22 до 26 см има распон на крилјата 55 – 59 см и тежи од 45 до 120 г.

Блатната тринга е птица преселница, повеќето од нив зимуваат во Африка и Индија, а помалку во југоисточна Азија и Австралија. Претпочитаат слатководни езера и мочуришта и може да се видат сами или во помали јата. 
Се хранат со инсекти кои ги наоѓаат во калта или со други мали безрбетници.
Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици се однесува и на блатната тринга.

*Tringa stagnatilis*

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Tringa stagnatilis*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. ↑  „Marsh Sandpiper". Oiseaux-birds.com. Посетено на 2011-10-19.

* Hayman, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): *Shorebirds: an identification guide to the waders of the world*. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8
* Pereira, Sérgio Luiz & Baker, Alan J. (2005): Multiple Gene Evidence for Parallel Evolution and Retention of Ancestral Morphological States in the Shanks (Charadriiformes: Scolopacidae). *Condor* **107**(3): 514–526. DOI: 10.1650/0010-5422(2005)107[0514:MGEFPE]2.0.CO;2 HTML abstract

Надворешни врски
----------------

* Marsh Sandpiper videos, photos & sounds Архивирано на 7 јуни 2013 г. on the Internet Bird Collection
* Marsh Sandpiper - Species text in The Atlas of Southern African Birds.
* Avibase[*мртва врска*]
Токсикологија 
**Токсикологија** (од грчките зборови *τοξικός — токсикос* „отровно" и *logos* — наука) — гранка на биологијата и медицината која се занимава со проучување на негативните ефекти на супстанците врз живите организми. Таа е наука за симптомите, механизмите, третирањето и откривање на труењата, посебно труењата кај луѓето.

Историја
--------

Диоскорид, на дворот на римскиот цар Нерон околу 50 година од н.е. ги направил првите обиди за класификација на растенијата во зависност од нивните токсични и терапевтски ефекти.

Наводи
------

1. ↑  Hodgson, Ernest (2010). *A Textbook of Modern Toxicology*. John Wiley and Sons. стр. 10. ISBN 0-470-46206-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија науката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4060538-3
* NDL: 00561653
* NKC: ph116469

 |

 |
Бадиково лепче со македонско трпезно вино
Бадиково лепче во Македонија
**Бадникарски леб** е посебен вид на обреден колач кои православните верници го месат за божиќните празници. Припремата за обредните лебови можат да имаат разни обичајни правила и обреди. Вообичаено е во замешеното тесто да се стави паричка, а спрема локалните обичаи и некои други ситни предмети. Тие имаат одредена магиска улога и претставуваат еден вид жртвен обичај која се однесува на поголема плодност, бериќет, како и здравје на домашните и стоката. Како по народните верувања божиќните обредни лебови поседуваат и плодоносна моќ, која се однесува за полињата, овоштарниците и лозјата.

Подготовка
----------

Обредните лебови го подготувуваат домаќинот или домаќинката на Бадник или рано наутро на Божиќ. Се меси по правило од пченично, но и од друго брашно.

Наводи
------

1. ↑  Драгослав Антонијевић, Алексиначко Поморавље, СЕЗБ, Живот и обичаји народни, књига 35. Београд, 1971. 171.
2. ↑  Плотникова, А. А. (2001). „Чесница". Во Светлана Михайловна Толстая и Љубинко Раденковић (уред.). *Словенска митологија: енциклопедијски речник*. Београд: Zepter Book World. стр. 577–78.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Бадникарски леб" на Ризницата ? |

* Srpski muzej hleba – Jeremija
**Прва косовско-метохиска ударна бригада** — бригада на НОБ во Македонија, а подоцна и со дејствија во Косово и Метохија. Бригата е основана на 24 јуни 1944 година во селот Збажди, Струшко.

Основање
--------

Оваа бригада е основана како директен резултат на обидите за реорганизација на македонските воени единици на НОБ. Бригата е основана по директна наредба на Светозар Вукмановиќ - Темпо. Бригадата е основана во село Збажди, Струшко. До 8 јули оваа бригада броела 260 борци.

Структура
---------

Во составот на бригадата влегле Првиот и Вториот косовско-метохиски баталјон, една словенечка чета и околу 50 црвеноармејци од составот на Првата македонско-косовска ударна бригада. Бригата била под директна команда на Генералштабот на НОВ.

Од 24 јуни 1944 командант на бригадата бил Петар Брајовиќ - Ѓуро, а од 16 септември командант бил Зуфер Мусиќ, кој пак бил заменик-командант од 24 јуни 1944 до негото поставување на командант.

Политички комесар на бригадата бил Митар Радусиновиќ, кој бил назначен на таа функција на 24 јуни, а негов заменик бил Савка Ковачевиќ. Началник на штабот бил Павле Брајовиќ, а член на штабот бил Вуко Турковиќ.

Дејствија
---------

Првично бригадата била под директна команда на ГШ на НОВ, а подоцна била под команда на Покраинскиот штаб на Косово и Метохија. На крај била под команда на 52 дивизија на НОВЈ.

Бригадата учествувала во борбите за Дебар на 9 јули 1944, борбите за Пешкопеја во Албанија на 9 август, Македонски Брод на 6 септември, борбите за ослободување на Косово и Метохија. На 3 октомври 1944 била ставена под команда на покраинскиот штаб на Космет.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945", Скопје, ИНИ, 1999 г. стр. ​82-84

Поврзано
--------

* НОВ

 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски бригади во Народноослободителната војска на Југославија |
| --- |
|  |
| **Главен штаб** |
|  |
| 
* Прва македонско-косовска
* Прва македонска
* Прва македонска автобригада
* Втора македонска
* Трета македонска
* Четврта македонска
* Четврта македонска албанска
* Петта македонска
* Шеста македонска
* Седма македонска
* Осма македонска
* Деветта македонска
* Десетта македонска
* Единаесетта македонска
* Дванаесетта македонска
* Тринаесетта македонска
* Бригада „Гоце Делчев"
* Четиринаесетта македонска
* Петнаесетта македонска
* Петнаесетта крушевска македонска
* Шеснаесетта македонска
* Седумнаесетта македонска
* Осумнаесетта македонска
* Деветнаесетта македонска
* Дваесетта македонска
* Дваесет и прва македонска
* Прва егејска

 | Петокрака ѕвезда со срп и чеканПетокрака ѕвезда со срп и чекан |

 |
*Limicola falcinellus falcinellus*
**Блатниот свиркач** или **плоскоклуна пескарка** (науч. *Limicola falcinellus*) — мала крајбрежна птица. Се среќава и во Македонија.

Опис
----

Блатниот свиркач е мала птица, сосема малку помала од обичниот свиркач, но со подолг и поправ клун и покуси нозе. Возрасните птици во сезоната на парење имаат украсен грб со темносиви пердуви и бели долни делови со црнкасти белези на градите. Има светла круна и линија кај окото. 
Во зима, тие се светлосиви одозгора и бели одоздола.

Распространетост и поведение
----------------------------

Блатниот свиркач е типична птица преселница, поминувајќи го периодот на неразмножување во областа од источна Африка, преку јужна и југоисточна Азија до Австралија. Формира големи јата и со други птици, особено со обичниот свиркач. 
Оваа птица се размножува во влажните мочуришта на арктичка северна Европа и Сибир. Кога се додворува мажјакот изведува разни летови. Гнездото го сместуваат на земја и несат 4 јајца.
Се хранат пасејќи во меката кал на брегот претежно со инсекти и безрбетници.
Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни птици се однесува и на блатниот свиркач.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Limicola falcinellus*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.

* Thomas, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. *BMC Evol. Biol.* **4**: 28. doi:10.1186/1471-2148-4-28 PMID 15329156 PDF fulltext Архивирано на 11 април 2016 г. Supplementary Material

Надворешни врски
----------------

* Oiseaux Photos
**Берлштет** (германски: *Berlstedt*) — поранешна општинска заедница во округот Вајмар, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Берлштет. Била распуштена на 31 декември 2013, кога била споена со општинската заедница Бутелштет за да ја создадат новата општинска заедница Нордкрајс Вајмар.

Општинската заедница Берлштет се состоела од следниве општини:

1. Балштет
2. Берлштет
3. Етерсбург
4. Краутхајм
5. Нојмарк
6. Рамсла
7. Шверштет
8. Фипахеделхаузен

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во округот Вајмар е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Координати: 51°03′40″ N; 11°14′38″ E﻿ / ﻿51.061° СГШ; 11.244° ИГД﻿ / 51.061; 11.244

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 156930918
* GND: 10117964-9

 |

 |
Карта на регионите во Босна.
**Семберија** (српскохрватски: Семберија, Semberija) е географска област во североисточна Босна и Херцеговина. Регионот воглавно е во склоп на Република Српска и најзначаен град во регионот е Бијељина. Регионот се наоѓа меѓу реките Сава и Дрина и планината Мајевица. Името е од унгарско потекло. Денес во областа живеат околу 200.000 жители.

Општини
-------

Во Семберија се наоѓаат следниве општини:

* Бијељина (Република Српска) со околу 150,000 жители
* Углевик (Република Српска) со околу 25,000 жители
* Лопаре (Република Српска) со околу 20,000 жители

Надворешни врски
----------------

* Семберија Бијељина Архивирано на 8 август 2007 г.
* Семберија Фолк Фест[*мртва врска*]

Координати: 44°48′03″N 19°12′49″E﻿ / ﻿44.80083° СГШ; 19.21361° ИГД﻿ / 44.80083; 19.21361

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Региони во Босна и Херцеговина |
| --- |
|  |
| 
* Босна
	+ Босанска Краина
	+ Семберија
* Херцеговина
* Подриње
* Посавина
* Романија

 |  |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Босна и Херцеговина е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Слободанка Алексова** – македонска политичарка која е потпретседателка на Унијата на Жени на ВМРО-ДПМНЕ. Истовремено има професионална кариера и е дел од менаџмент на меѓународна компанија.

Алексовска во текот на професионалното и политичкото искуство има значаен придонес за намалување на невработеноста и учество на жените на пазарот на труд, како и јакнење на економската позиција на жените.

Алексовска е доктор по правни науки на Apollos University USA, а политичкото ускуство го стекнала од млада, преку УМС на ВМРО-ДПМНЕ. Претседателка била и на Републичката Комисија за труд и социјална Комисија 2018-2019 г. Како и член на Global Women Leaders платформата.

Наводи
------

1. ↑  User, Super. „Д-р Слободанка Алексовска". *VMRO-DPMNE*. Архивирано од изворникот на 2020-07-11. Посетено на 2020-07-10.
|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

**Беркли колеџот за музика** (англиски: *Berklee College of Music*) е независна музичка школа во Бостон, Масачусетс (САД) со многу познат факултетски кадар, дипломирани студенти, и уметнички гости. Се смета за една од најпрестижните школи за модерна музика во САД и во светот. Во него се запишани приближно 3,800 студенти и има околу 430 професори и универзитетски кадар - ова го прави најголема приватна музичка школа во САД. Колеџот запишува 26 % странци и 25 % женски студенти. Беркли нуди целосно акредитирана четиригодишна диплома. Цената за една година студии изнесува приближно 20,350 американски долари. Претседател на Беркли е Роџер Браун.

Беркли е создаден од Лоренс Берк во 1945 како "Шилингер музичка куќа", од почит спрема Џозеф Шилингер. Лоренс Берк го променил името на школата во "Беркли колеџ за музика" според својот син Ли Берк, во 1954, и под тоа име во 1973 школата била официјално регистрирана. При неговото формирање, колеџот задоволил огромна академска потреба, бидејќи не постоела друга школа за модерна музика. Денеска, Беркли се обидува да ја редефинира својата улога и да ја задржи високата репутација, и заради тоа донел нова развојна политика до 2015 година.

Беркли колеџот за музика не треба да се меша со подеднакво реномираниот универзитет на Калифорнија, Беркли.
**Карл Балтазар вон Дахлајм** (1669-1756) бил германско-шведски воен офицер, роден во Саксонија како Балтазар Талхајм, кој се истакнал во служба на Шведска за време на Големата северна војна.

Раниот живот
------------

По краткото образование, Дахлајм станал платеник како тинејџер, учествувал во битката кај Виена во 1683 година, а подоцна и во Англиската славна револуција од 1688 година под Вилијам III од Оринџ.

Голема северна војна
--------------------

Во времето на избувнувањето на Големата северна војна, Дахлајм се приклучил на шведскиот полк и се истакнал како воен инженер за време на походот на Карл XII во Полска по битката кај Нарва. Во битката кај Полтава во 1709 година, Дахлајм бил ранет, но успеал да го следи Карл XII до Бендер, каде што поминал повеќе од четири години. Во 1711 година бил облагороден и го добил името вон Дахлајм.

По заминувањето од Бендер, Дахлајм бил унапреден во чин полковник и учествувал во борбите околу тврдината Штралзунд. Повторно бил тешко ранет, заробен и поминал две години оздравувајќи во заробеништво во Берлин. Во 1718 година, тој бил ослободен и назначен за генерал-мајстор во војската на Карл XII во Бохуслен во подготовката на втората кампања на кралот против Норвешка.

Во 1719 година, Дахлајм го постигнал своето најпознато воено достигнување, како организатор и водач на одбраната на Багенштакет од напаѓачките сили рускиот. Со оскудни ресурси, успешно го одрбранил протокот во текот на битката кај Стакет, и покрај тоа што повторно бил тешко ранет.

Подоцнежниот живот
------------------

По битката на Стеке, кариерата на Дахлајм тргнала на полошо, и тој бил отпуштен под лоши услови во 1722 година, на 52-годишна возраст. Во 1723 година тој го купил имотот Валентуна, каде што живеел под скудни околности, заработувајки главно од земјоделството. Во 1748 година тој станал првиот добитник на Орденот на мечот, но не можел да го носи одликувањето бидејќи го заложил својот најдобар капут.

Споменици кои ги потврдуваат достигнувањата на Дахлајм и други постојат во Багенштакет и Стромштад.
Дел од насловната на весникот
**Република** бил прв независен македонски дневен информативен весник што се појавил на 2 август 1991 година, спроти Денот на осамостојувањето на Македонија. Основачи на весникот биле: Јордан Плевнеш, Гоце Трајковски (директор на НИО „Република") и Неан Кристоф Нотиас (директор на Еуропрес инвестисман, Париз). Редовното излегување продолжило во октомври за да згасне во почетокот на 1992 година, по отпечатените 147 броја. Се печати како неделник, од 25 декември 1992 година. Главен и одговорен уредник е Владо Мокров, потоа Ненад Баткоски.

Наводи
------

1. ↑  Мокров, Боро; Томе Груевски (1993). *Преглед на македонскиот печат (1885-1992)*. Скопје: Студентски збор.
**Балкански смок** (науч. *Hierophis gemonensis*, порано: Coluber gemonensis) — вид змија од семејството на смокови (*Colubridae*).

Живеалиште
----------

Овој смок се среќава во Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина, Грција, Италија, Кипар, Словенија, Србија, Хрватска и Црна Гора.

Природно живее во честак, на пасишта, во насади и селски бавчи.

Дистрибутивниот ареал на видот е ограничен на источниот крајбрежен појас на Јадранско Море. На планината Галичица, видот продрел најисточно и најдлабоко на копното, во рамките на целиот негов дистрибутивен ареал. Балканскиот смок се среќава на суви каменести места, отворени шумски подрачја, подрачја со жбунеста вегетација, покрај патишта. Оваа змија е дневен и терестричен вид, иако понегокаш се качува по грмушки. Жестоко каса кога ќе се фати со рака. На територијата на Национален парк Галичица, балканскиот смок е неодамна регистриран во дабовиот појас во близина на Отешево и Лескоец, од авторот на овој извештај (непублицирани податоци). Во рамките на теренските истражувања, присуството на балканскиот смок е потврдено на истите локалитети.

Заштитен статус
---------------

Балканскиот смок некогаш бил многу распространет, но денес му се заканува губиток на живеалиштето.

Од Европските документи видот е заштитен согласно Бернска Конвенција (BERN): Конвенција за заштита на европскиот див свет и природните живеалишта. Апендикс II: Строго заштитени фаунистички видови.

Поврзано
--------

* Список на змии во Македонија

Наводи
------

1. ↑  Петковски, С; В. Сидоровска и Г. Џукиќ (2000). „Биодиверзитетот на фауната на змиите (*Reptilia: Serpentes*) во Македонија" (PDF). *Екол. Зашт. Живот. Сред*. Скопје. **7** (1–2): 41–54.[*мртва врска*]
2. ↑  НП Галичица
3. ↑  НП Галичица

* Лимберакис, П. и Ајтиќ, Р. 2005. Балкански смок (*Hierophis gemonensis*)[*мртва врска*]. Список на видови под закана во 2006 г. — Меѓународен сојуз за заштита на природата (англиски) посет. 28 јули 2007 г

Надворешни врски
----------------

* Балкански смок (*Hierophis gemonensis*) — Енциклопедија на живиот свет (македонски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Змии во Македонија |
| --- |
|  |
| Отровници(*Viperidae*) | 
* остроглава шарка (*Vipera ursinii)*
* поскок (*Vipera ammodytes*)
* шарка (*Vipera berus*)

 |
|  |
| Слепи змии(*Typhlopidae*) | 
* црвовидна змија (*Typhlops vermicularis*)

 |
|  |
| Смокови(*Colubridae*) | 
* балкански смок (*Coluber gemonensis*)
* белоушка (*Natrix natrix*)
* длабочелен смок (*Malpolon monspessulanus*)
* ждрепка (*Elaphe quatuorlineata*)
* жолт смок (*Dolichophis caspius*)
* леопардов смок (*Zamenis situla*)
* мачешка змија (*Telescopus fallax*)
* планински смок (*Coronella austriaca*)
* рибарка (*Natrix tesellata*)
* тенок стрелец (*Platyceps najadum*)
* шумски смок (*Zamenis longissimus*)

 |
|  |
| Удави(*Boidae*) | 
* степски удав (*Eryx jaculus*)

 |

 |
**Република Ноли** (италијански: *Repubblica di Noli*) — италијанска поморска република со центар на градот Ноли, во Лигурија, која постоела од 1192 до 1797 година. За да се заштити од можни напади и инвазии на Савона и Маркизат Финале, Републиката влегла во сојуз во 1202 година со Република Џенова во еден вид протекторат, всушност, документите од тоа време покажуваат дека односот бил еднаков, а не на потчинување. Благодарение на овој сојуз, важноста на Републиката пораснала до таа мера што во 1239 година таму била основана епархија од страна на папата Григориј IX.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
 Приморски републики |
| --- |
|  |
| 
* Амалфи
* Анкона
* Венеција
* Гаета
* Дубровник
* Ноли
* Пиза
* Џенова

 |

 |
**Балтазар, случајно** (француски: *Au hasard Balthazar*) - француски филм од 1966 година, во режија на Робер Бресон, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Ан Вјаземски, Волтер Грин, Франсоа Лафарж, Жан-Клод Жилбер, Филип Аслан и Пјер Клосовски. Филмот има освоено седум награди, меѓу кои и четири на Венецијанскиот филмски фестивал.

Синопсис
--------

Во едно мало француско погранично место се раѓа магаренце кое го вдомуваат децата Жак (го игра Грин) и неговата сестра, заедно со девојчето Мари (ја игра Вјаземски) - првата љубов на Жак. Децата го нарекуваат магарето Балтазар, но по завршувањето на летниот одмор, тие си одат дома така што за магарето повеќе нема кој да се грижи. Годините минуваат, Балтазар израснува во возрасно магаре кое го користат за тешка земјоделска работа. Еден ден, Мари го убедува нејзиниот татко (го игра Аслан) да го купат магарето и таа повторно почнува да се грижи за него. Меѓутоа, набргу, Мари се вљубува во локалниот насилник Жерар (го игра Лафарж) кој постојано го измачува Балтазар. По некое време, семејството на Жерар станува нов сопственик на Балтазар, кој служи за разнесување леб, но Жерар продолжува со лошиот однос кон него. Кога Балтазар се разболува, Жерар сака да го убие, но магарето го зема скитникот Арнолд (го игра Жилбер) и набргу Балтазар закрепнува. Еден ден, Балтазар успева да побегне и завршува во еден циркус, но кога Арнолд се појавува на претставата, Балтазар побеснува и пак завршува во рацете на Арнолд. Набргу, Арнолд наследува големо богатство и организира голема забава, но веднаш потоа умира и бидејќи нема наследници, Балтазар го продаваат на локалниот трговец (го игра Клосовски). Една ноќ, кај трговецот доаѓа Мари, која го напуштила своето момче. Кога родителите Мари доаѓаат кај него, трговецот им го предава магарето. Мари ја посетува Жак, кој сака да се ожени со неа, но таа сака најпрвин да расчисти со Жерар. Меѓутоа, Жерар и неговата банда ја соблекуваат Мари, ја претепуваат и ја оставаат гола во една напуштена куќа. Таткото и Жак ја наоѓаат, а набргу нејзиниот татко се разболува и умира. Кога Жак сака да ја види Мари, нејзината мајка му кажува дека таа побегнала. Жерар го позајмува Балтазар од мајката на Мари и го користи за шверц преку границата. Во планината, неговата група ја пресретнува полицијата која почнува да пука кон нив, а Жерар и другарите бегаат, оставајќи го Балтазар. Утредента, ранетиот Балтазар го опкружува стадо овци, а тој умира.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Au Hasard Balthazar (1966)Award (пристапено на 11.6.2020)
2. ↑  IMDb, Au Hasard Balthazar (1966) (пристапено на 11.6.2020)
**Римската аристократија** ја сочинувале Римјаните коишто биле поимотни, со поголемо обработливо земјиште и чие богатство било многу поголемо од останатите Римјани. За време на кралството тоа биле само Патрициите, но подоцна и многу Плебејци се збогатиле,но сепак тие и понатаму немале права во римското кралство по што дошло до судир помеѓу Патрициите и Плебејците што предизвикало промена на државното уредување на римската империја од кралство во република.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Првата битка кај Марна** (француски: *Première bataille de la Marne*) — битка од Првата светска војна која се одвила во периодот од 6 до 10 септември 1914 година. Битката резултирала со победа на Сојузниците против германските армии на запад. Битката претставувала кулминација на германскиот напредок во Франција и нејзиниот стремеж за освојување на градот Париз. Сојузничките сили составени од шест француски бригади и Британскиот експедиционален корпус по должината на реката Марна ја принудиле Царската германска армија да се повлече од северозапад, што довело до Првата битка кај реката Ена итн. Трката до морето. И покрај тоа што Сојузниците победиле во битката, сепак истата довела и до четиригодишен ќор-сокак на Западниот фронт.

Битката на Марна претставува главната пресвртница на Првата светска војна. До крајот на август 1914 година, целата сојузничка војска на Западниот фронт била принудена да се повлече кон Париз. Во меѓувреме двете главни германски армии продолжиле со своите напредоци низ Франција. Во овој период се сметало дека Париз ќе биде освоен доколку Французите и Британците се повлечат и бидат поразени на реката Марна. Битката била првиот голем судир на Западниот фронт и една од најважните настани во текот на војната. Германското повлекување придонело да Германија го напушти Шлифеновиот план по кое станало јасно дека Германија нема да има шанса до брза победа. Нејзината војска била оставена да се бори на два фронта.

Наводи
------

1. ↑  „Battle of the Marne: 6-10 September 1914". BBC History. 2014. Посетено на 12 January 2018.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Прва битка кај Марна" на Ризницата ? |

* Balderston, J. L. (1919). *The Genius of the Marne: A Play in Three Scenes*. New York: N. L. Brown. OCLC 562161101. Посетено на 27 March 2014.
* Carré, Henri (1921). *La véritable histoire des taxis de la Marne*. Paris: Librairie Chapelot. Посетено на 23 August 2014.
* Parmely, C. (1914-05-15). „August 1914 – The 1st Battle of Marne". Cnparm.home.texas.net. Архивирано од изворникот на 2011-09-28. Посетено на 2013-08-27.
* Unikoski, A. (2003-08-09). „The War in the Air – Observation and Reconnaissance". *First World War.com*. Посетено на 2009-04-15.

Поврзано
--------

* Втора битка на Марна
**Сармата** е едно од најпознатите македонски традиционални јадења. Може да се подготви со зелка пресна или кисела, со лозов лист или листови од штавеј. Зборот „сарма" има потекло од турскиот јазик и означува *„да се свитка"*.

Сарма со зелка
--------------

Ако е зелката сторена се одбираат убавите листови, а ако е пресна прво се обарува. Процедурата е лесна и едноставна. Од главицата зелка се чисти кочанот **срцевината** и во вдлабнатината што ќе се направи се става сол по можност јадра и лимонтус. Се става зелката во лонец и се полни со вода да ја прекрие целосно. Се покрива со капак и се остава на тивко да врие најмалку 30 минути. Во меѓувреме се проверува дали е доволно солена и кисела течноста и по потреба се дополнува со сол и лимонтус. Се остава да се олади и се вадат листовите и се сечат **кројат** за виткање сарми.

Две глави кромид сиитно се сецкаат и се пржат во малку масло. Пред да почне да се вцрвенува кромидот се додава половина кило мелено месо кое најдобро е да биде 70% телешко и 30% свинско. Се пржи околу десетина минути додека месото не ја изгуби црвената боја и постојано се меша за да кромидот и месото добро се измешаат. Потоа во тавата се додава една шоља ориз и се пржи уште 5-6 минути.
Смесата се зачинува со бибер, сол и малку буковец по желба.

Виткање на сармите.

Листовите зелка се приготвуваат така што им се одстранува тврдиот дел.
На еден лист се ставаат по две супени лажици од меленото месо и се виткаат сармите.
Потоа сармите се редат во тенџере во кое на дното има ставено еден или два листа од зелката.
Тенџерето се налива со вода додека сармите не се потопат со вода.
Се вари еден час на тивок оган.

Сармите потоа можат да се потпечат во рерна или да се сервираат веднаш после варењето.

Галерија
--------

* Сарма од блитваСарма од блитва
* Сарма од кисела зелкаСарма од кисела зелка
* Сарма од штавелСарма од штавел

Наводи
------

1. ↑  A.D. Alderson and Fahir İz, *The Concise Oxford Turkish Dictionary*, Oxford, 1959

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Споредба на рептилски луѓе
**Рептоиди** , уште познати и како **рептилоиди** или **змејоиди** се влекачки хуманоиди кои играат важна улога во научна фантастика, како и во Уфологија и теоријата на заговор. Идетаа за Рептилоиди на Земјата ја популаризирал Дејвид Ајк, теоретичар на заговор кој кажува дека влекачките луѓе го контролираат нашиот свет така што што во човечката форма го контролираат нашето општество.

Дејвид Ајк
----------

Спрема описите на на британскиот писател Дејвид Ајк, рептилоидите се високи помеѓу 1,5 и 3,7 метари. Наводно пијат крв, немаат форма, се кријат во подземни бази, и планираат заговор против луѓето. Тој тврди дека повеќе светските водачи всушност се рептилоиди, увклучувајќи и Џорџ В. , и кралицата Елизабета II.

Наводи
------

1. ↑  Judith Joyce (2010). "also+known+as"&hl=en&ei=9PMiTY\_pIYTJnAf134inDg&sa=X&oi=book\_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDEQ6 *The Weiser Field Guide to the Paranormal Abductions, Apparitions, ESP*. Weiser. Посетено на 2 јануари 2011.
2. ↑  Lewis, Tyson; Richard Kahn (Wntr 2005). „The Reptoid Hypothesis: Utopian and Dystopian Representational Motifs in David Icke's Alien Conspiracy Theory". *Utopian Studies*. **16** (1): 45–75. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
3. ↑  Frel, Jan (1 септември 2010). „Inside the Great Reptilian Conspiracy: From Queen Elizabeth to Barack Obama -- They Live!". Alternet. Архивирано од изворникот на 2018-06-12. Посетено на 1 септември 2010.
4. ↑  Kristen Inbody (26 декември 2010.). „Fact or fiction? Tribune sets out to debunk 10 rural legends". Great Falls Tribune. Посетено на 4 јануари 2011.. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=, |date=` (help)
Месечевата пирамида, Теотивакан, пример за огромна скалеста пирамида
Изградбата на **скалести прамиди** е дел од неколку древни култури. Овие пирамиди и од неколку слоја или скали, направени од камен. Разните пирамиди произлегле независно една од друга бидејќи немало врски помеѓу цивилизациите кои ги граделе.

Стар Египет
-----------

Џосеровата пирамида во Сахара
Првите египетски пирамиди биле скалести пирамиди. За време на Третата династија (XXVII век п.н.е.), архитектот Имхотеп ја изградил првата пирамида во египет, наречена Џосерова пирамида, со тоа што градел шест последователно помали мастаби (постар облик на гробница) една врз друга. Подоцнежните фараони, меѓу кои Сехемхет и Хаба, изградиле слични градби.

Меѓутоа веќе за време на Четвртата династија почнале да се градат правилни пирамиди. Првата пирамида со рамни страни (во Мејдум), најпрвин била скалеста пирамида на фараонот Хуни. Подоцнежните паметници на Снофру, Свитканата пирамида и Црвената пирамида кај Дашур, биле првите правилни пирамиди изградени од нула, и со оваа иновација скалестите пирамиди престанале да постојат во Египет.

Предколумбовска Америка
-----------------------

Најпродуктивни градители на скалести пирамиди биле предколумбовските цивилизации. Рушевините од скалестите пирамиди ги наоѓаме ширум мајанските градови на Јукатан, како и кај ацтечката, толтечката и инка архитектурата. Во многу случаи биле градени последователни нивоа врз постоечки градби, и со тоа пирамидите се ширеле на цикличка база. Ова важи за Големата Чолулска пирамида и Големата Теночтитланска пирамида.

Поврзано
--------

* Зигурат
* Египетски пирамиди
* Средноамерикански пирамиди
* Гвимарски пирамиди
Саркофаг пред Музеј на Град Скопје
Саркофаг на Гоце Делчев, двор на црквата Св. Спас, Скопје
**Саркофаг** е камена гробница за погребување на кофчег или тело на починат. Зборот σαρκοφαγος (старогрчки *саркс* = месо; *фагос* = оној којшто јаде) или „месо-јадец".

Во 5 век п.н.е. грчкиот историчар Херодот погрешно верувал, дека саркофазите се изработени од посебна врста на камен, која може да го изеде месото од лешот внатре во саркофагот.

Капакот на саркофагот најчесто е во две форми; рамен и двоводен а страниците се исклесани – украсени со релјеф од животот на покојникот или митолошки сцени.

Зборот *саркофаг* во поново време обично се користи да се опише големата бетонска структура вбризгана околу остатоците на атомската централа Чернобил за изолирање на радиоактивното зрачење кон околината.

Поврзано
--------

* Александарски саркофаг
* Ковчег
* Гробница
* Гроб
**Атанас Великов Атанасов-Божанин** (Тачо), (Петрич 1921 - Петрич, 1975) беше македонски борец, учесник во партизанското антифашистичко движење во Пиринска, во Егејска и во Вардарска Македонија. Бил партизан од јануари 1944 година во ЕЛАС, потоа во Петричкиот партизански одред „Антон Попов", а накрај заменик командант на бригада во НОВ. Со наредба на ГШ на НОВ и ПОМ од 17 септември 1944 година во близина на селото Митрашинци - Беровско, на планината Плачковица е формирана 50та Македонско Народно Ослободителна Дивизија на НОВЈ во чиј состав влегле 4та, 13та и 14та МНОУБ. На истиот ден е формирана и 14та Македонска народноослободителна ударна бригада „Димитар Влахов", а во неа на позиција заменик командант од 23 април 1945 до крајот на војната, бил токму Атанас Атанасов.

Учествувал на сите три заседанија на АСНОМ. На Второто заседание ги пренел желбите на македонскиот народ од Пиринскиот дел на Македонија за обединување во една македонска национална држава. 1949 година е уапсен од „Државна безбедност" во Петрич по што поради своите македонски национални определби, е обвинет дека бил агент на УДБА и агитирал за присоединувањето на Пиринска Македонија кон СР Македонија, односно кон тогашната федерација на СФРЈ. Тој бил затворен и осуден од бугарските власти за време на Резолуцијата на Информбирото.

Наводи
------

1. 1 2  Списък на арестувани агенти на УДБ от Пиринския край след реализацията на разработка „Изменник" на ДС с кратка справка за извършваната от тях агентурна дейност и получените за нея възнаграждения, Горна Джумая, 14 януари 1949г, - ЦДА, ф.1б, оп.7, а.е.1560, л.5-10
2. ↑  проф.д-р Марјан Димитријевски (декември 2011). „ТЕМЕЛИТЕ НА МАКЕДОНСКАТА ВОЈСКА ОД НОАВМ" (PDF). *Офицер*: 9. Архивирано од изворникот (PDF) на 2013-12-27. Посетено на 2021-03-04. Недостасува `|author1=` (help)
3. 1 2  *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. 2000. стр. 50. ISBN 9989-624-46-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
4. 1 2  *Личности од Македонија*. Скопје: МИ-АН. 2002. стр. 32. ISBN 9989-613-28-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Република на пиратите** е номенклатура за базата или тврдината раководена од пиратите во Насау на островот Њу Провиденс, на Бахамите, во текот на околу единаесет години од 1706 до 1718 г. Иако не е република во формална смисла, таа била регулирана со свој неформален 'Кодекс на однесување'. Активностите на пиратите предизвикале хаос со трговијата и превозот во Запдна Индија, додека гувернерот Вудес Роџерс стигна во Насау во 1718 г. и ја обнови Британската контрола.

Историја
--------

Ерата на пиратите на Бахамите започнала во 1696, кога пиратот Хенри Евери го донел неговиот брод *Фенси* во Насау харбор натоварен со плен опљачкан од трговски бродови на Индиската Империја. Евери го подмитил гувернерот Николас Трот со злато и сребро, и со самиот брод *Фенси*, сè уште полн со 50 тони слонова коска и 100 барели барут. Со ова, Насау е претворен во база каде што пиратите можеле да работат безбедно, иако некои гувернери се обидувале да се спротивстават на пиратите. Гувернерите биле главни според законот, сепак пиратите станале помоќни.

Ерата на вистинската пиратска контрола се случила кога француско-шпанска флота го нападнала Насау во 1703 и повторно во 1706 година. Островот го напуштиле голем број од жителите, а англиските власти си заминале. Тогаш Насау го презеле англиските пирати. Пиратите нападнале француски и шпански бродови, додека француските и шпанските сили го изгореле Насау неколкупати. Пиратите во Насау ја оформиле својата република и воспоставиле своја власт. До 1713 била завршена Шпанската војна, но многу од британските гусари или не чуле за тоа, или нејќеле да го прифатат тоа.
Повишувачка и со опаѓачка тонска хроматска скала  Игра 
Шема на интервали во C-голема скала  Игра 
Во музичката теорија, **скала** е кој било збир на музички ноти кои се подредени по фундаментална честота или според тонот. Скалата која е наредена со зголемување на тонот, е растечка, а наредена со намалување на тонот, е опаѓачка скала. Некои скали содржат различни тонови, кога се покачува и се намалува тонот, на пример, со мелодичен размер.

Често, особено во контекст на вообичаена пракса, повеќето или сите мелодии и хармонии на музичко дело се изградени со користење на белешки на една скала, која може да биде погодно претставена со стандарден клуч за потпишување.

Поради принципот на еквивалентност на октава, скалата генерално се смета за една октава, со повисоки или пониски октави, при што едноставно се повторува моделот. Музичка скала претставуваа поделба на октава во одреден број на чекори, односно чекор може да биде препознатливо растојание (или интервал) помеѓу две последователни белешки од скалата. Сепак, не се потребни чекори на скалата за да бидат еднакви во кој било размер и, особено, како што тоа го покажаа со микротонската музика, не постои ограничување за тоа колку белешки може да се додаваат во секој даден музички интервал.

Мерка на ширината на секоја скала обезбедува метод за класификација на музичките скали. На пример, во хроматска скала секој чекор претставува пола интервал, додека големи размери е дефинирано од страна на интервалот Т–Т–С–Т–Т–Т–S, каде што Т се однесува на целиот тон (интервал од две полу интервали), и S се однесува на полу интервал. Врз основа на нивните интервал модели, музичките скали се ставаат во категории, вклучувајќи диотонска, хроматска, големи, мали, и други.

Наводи
------

1. ↑  Benward, Bruce and Saker, Marilyn Nadine (2003). *Music: In Theory and Practice*, seventh edition: vol. 1, p. 25. Boston: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-294262-0.
2. ↑  Hewitt, Michael (2013). *Musical Scales of the World*, pp. 2–3. The Note Tree. ISBN 978-0-9575470-0-1.
**Саруанскиот** е афроазиски јазик, од групата на чадски јазици, од подгрупата на источночадски јазици.

Преглед
-------

Според податоците од 1997 година јазикот го зборувале само 2.000 жители. Јазикот се зборува(л) во департманот Луг, помеѓу Бусо и Милту во Шари-Багирми во Чад. Нема забележано дека јазикот има дијалекти. Јазикот има лексичка сличност од 42% со гаданшкиот и 27% со милтуанскиот јазик. Саруанците почнале да зборуваат на багирмиски со тек на времето.

Наводи
------

1. ↑  Саруански јазик на „Етнолог"

Надворешни врски
----------------

* Саруански јазик на „Етнолог"

|  |  |
| --- | --- |
| ɣ |  
*Оваа статија поврзана со афроазиските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |
**Скамандар** (полски: *Skamander*) - полска поетска група активна во периодот меѓу двете светски војни. Оваа група ја сочинувале: Јулијан Тувим, Јан Лехоњ, Антони Слонимски, Јарослав Ивашкјевич и Казимјеж Вјежињски. 

Оваа група се појавила во Варшава во 1919 година, а името „Скамандар" е преземено од истоименото списание. На почетокот, припадниците на „Скамандар" биле блиски до футуристите. Така, во тоа време, критичарите го нарекувале Тувим „маг на футуристите", а и тој самиот во една песна тврди дека е првиот полски футурист. Исто така, во првиот број на списанието „Скамандар", Ивашкјевич тврдел дека тие го создале вистинскиот полски футуризам. Во секој случај, футуризмот во Полска траел многу кратко: некои од неговите припадници ѝ се приклучиле на групата „Скамандар", други се поврзале со краковската авангарда, а некои морале да емигрираат. Меѓу двете светски војни, „Скамандар" била најсилната и највлијателната поетска група во Полска. Иако објавувале во истото книжевно списание, тие ја отфрлале секоја програма, објавувајќи дека „програмите секогаш се гледање наназад". Како свој претходник го сметале Леополд Стаф, а Карол Виктор Завоѓински бил нивниот главен теоретичар. Нивниот главен придонес кон поeзијата се состои во оживувањето на техниката на стихот, во враќањето на поезијата на животот (т.н. „витализам") и во раскинувањето со празниот естетизам на модерната. Пеејќи за обичниот човек и за секојдневните животни појави, тие ја приближиле поезијата кон пошироката публика.

Наводи
------

1. ↑  Petar Vujičić, „Predgovor", во: *Savremena poljska poezija*. Beograd: Nolit, 1964, стр. 7-9.
**Атанас Мучев** (10 мај 1917 – 4 јули 1962) — македонски сликар.

Животопис
---------

Атанас Мучев е роден во село Иловица, Струмичко, од татко Гоце и мајка Ружа. Потекнува од трговско семејство, кое живеело во село Морарци, Кукушко. Селото било запалено во јули 1913 година, а имотот присвоен од Грците. Фамилијата се иселува во Дупница. По краткиот престој тие се преселуваат во Иловица – Струмичко. Рано останал без родители, на една година ја губи мајката, а на шест години и таткото. За него се грижат четирите сестри: Звезда, Ленка, Стојна и Слава. Во родното село Иловица, го завршува основното образование. Неговиот учител Беќир Томовиќ го засакал заради неговиот талент за цртање и подоцна му овозможува да го продолжи школувањето во Штип. За завршено четврто одделение оценет е со многу добар успех.

Атанас Мучев (6-ти од лево) со група ученици на изложбата организирана по повод Видовден во Штип, 1940.
Во Штип се запушува во „Државната реална гимназија", што ја завршил во 1933-1934 година со одличен успех. Се запознава со фамилијата на Љупчо Донски. Во штипската гимназија цртање предавал Богдан Бакиќ – академски сликар од Ваљево, кој ќе одигра пресудна улога за сликарската и педагошката определба на Атанас Мучев. Во 1934-1935 се запишува на Кралската уметничка школа во Белград, што ја завршува 1937-1938 година. Условите во кои се школувал биле многу тешки и често го доведувале во состојба на очај. Се занимавал со разни тешки работи, меѓу другото растовара јаглен на железничката станица итн. Станува симпатизер, а подоцна и член на Комунистичката партија. Доаѓал неколку пати во Струмица за да ги избегне прогоните на полицијата.

Есента 1939 е назначен за хонорарен наставник во штипската Државна реална гимназија, со решение на Просветното одделение при Кралската банска управа на Вардарска бановина, каде останува до 30.10.1940 година, кога оди во војска. Воениот рок го служи во Шабац до 06.04.1941 година каде го затекнува почетокот на војната. Бил кратко време заробеник од 06.04 до 01.05.1941 година.

Потоа, се вратил во Струмица. Со општа наредба на Министерството за народна просвета на Бугарија, е назначен за наставник во штипската гимназија, каде работел од 01.05.1941 до 09.09.1944 година. Станал и активен член на КПЈ.
Од 1959 работел во основното училиште „Сандо Масев" во Струмица до неговата смрт на 4 јули 1962 година.
**Скакулците** (научно: подред ***Caelifera***) се група инсекти од редот правокрилци. Како и со повеќето инсектски таксони, точниот број на видови не е познат, но досега се откриени и опишани околу 10 000 видови на скакулци.

Општи одлики
------------

Големината на телото на скакулците се движи меѓу 7 и 75 mm, додека видот *Tropidacris cristata* може да биде и до 120 mm долг и да достигне распон на крилата до 230 mm. Речиси сите скакулци се растенојади, и тоа најмногу се исхрануваат со тревести растенија. Малиот бодликав терорист (*Tetrigoidea*) се фокусирал најмногу на алги и мовови.

Како и штурците, скакулците поседуваат нозе за скокање, при што задните нозе претрпеле значителна измена и прилагодба за тоа. Поради ова, двете овие групи порано биле обединети во еден ред - *Saltatoria*. Меѓутоа, точните односи меѓу овие две групи сè уште не се јасни.

Други одлики на скакулците се познатите кратки антени, кои се разликуваат од тие на штурците. Поседуваат сложени очи и усни делови за џвакање и гризење. Особено е развиен првиот торакален сегмент. Предните крила на животното се тесни и зацврснати и ги препокриваат поголемите задни крила при одмарање. Задните крила може да се живописно сино или црвено обоени кај некои видови. Јајцата најчесто се закопуваат во почвата, при што женката ги полага со своите силни генитални боцки. Слушните органи на скакулците се наоѓаат по страните од првиот абдоменален сегмент.

Производство на звук
--------------------

Мнозинството од видовите на скакулци се тивки и за време на парењето даваат визуелни сигнали, како обоените задни нозе, антени или крила. Некои видови се способни да произведат звук, особено оние од фамилијата *Gomphocerinae*. Врз основа на овие "песни", лесно можат да се разликуваат различните видови. Звукот најчесто се добива со удирање на задните нозе или со помош на мандибулите (како кај *Calliptamus italicus*). Пеењето на машките е главно наменето за препознавање на партнерот.

Скакулците како мотив во уметноста и во популарната култура
-----------------------------------------------------------

* „Скакулецот и полжавот" — кус расказ за деца на ангискиот писател Доналд Басет од 1967 година.
* „Скакулец" — песна на македонскиот поет Блаже Конески.
* „Години што ги изедоа скакулците" (српски: *Године које су пијели скакавци*) - трилогија на српскиот писател Борислав Пекиќ.

Наводи
------

1. ↑  Доналд Бисет, *Разговори со еден тигар*. Култура, Македонска книга, Мисла, Наша книга и Детска радост, Скопје, 1993, стр. 24-25.
2. ↑  Блаже Конески, *Црн овен*. Скопје: Арс Ламина - публикации, 2021, стр. 17.
3. ↑  „Beleška o piscu", во: Borislav Pekić, *Sentimentalna povest Britanskog carstva* (drugo izdanje). Novi Sad: Solaris, 2006, str. 329-330.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00560561

 |

 |