**Козлеци** (науч. *Araceae*) е фамилија на монокотилни цветни растенија чии цветови се поредени во еден вид на соцветие наречено *спадикс*. Спадиксот е составен од бројни ситни цветови поредени на една месеста оска. Тој најчесто е придружен, а понекогаш и затворен со *спата*, која претставува листовиден прицветен лист. Фамилијата брои 107 родови во кои се распоредени повеќе од 3700 видови. Арумовата фамилија е најраспространета во тропските региони од Новиот Свет, но помал број претставници се среќаваат и во тропските региони од Стариот Свет, како и во северните умерени региони. Според неодамнешните генетски проучувања од страна на APG се покажа дека видовите од фамилијата Водни леќи (*Lemnaceae*) исто така припаѓаат во арумовата фамилија. 

*Alocasia macrorrhiza* (Адам и Ева) е популарно украсно растение.
*Anthurium* и *Zantedeschia* се два добро познати видови од оваа фамилија, како што се и *Colocasia esculenta* и *Xanthosoma roseum* (слоново уво). Меѓу најголемите соцветија во светот е она на арумовото растение *Amorphophallus titanum* (џиновски арум). Во оваа фамилија припаѓаат голем број на украсни растенија: *Dieffenbachia*, *Aglaonema*, *Caladium*, *Nephthys* и *Epipremnum*, *Allocasia* и други. Во родот *Cryptocoryne* се вклучени многу познати аквариумски растенија. Плодовите на тарото и *Monstera deliciosa* се користат како храна. *Philodendron* е важно растение во екосистемите на дождовните шуми и често се користи како украсно растение. Во оваа фамилија спаѓа и најмалото цветно растение - волфијата.

Опис
----

Видовите од арумовата фамилија најчесто се ризоматични или грутчести и често содржат кристали од калциум оксалат или рафиди. Листовите можат да варираат од вид до вид. Соцветието се состои од спадикс, кој речиси секогаш е опколен со изменет лист наречен спата. Кај еднодомните козлеци (кои имаат одделни машки и женски цветови, но тие се наоѓаат на едно растение или единка) спадиксот обично е граден така што женските цветови се наоѓаат во долниот дел од растението, додека машките кон врвот. Кај хермафродитните цветови, устенцето (стигмата) овенува кога ќе созрее поленот, спречувајќи притоа самооплодуавње. Постојат и некои дводомни видови.

Многу растенија во оваа фамилија се термогени (произведуваат топлина). Нивните цветови достигнуваат и до 45 степени Целзиусови дури и кога температурата на околната средина е многу пониска. Една од можните причини за оваа појава е привлекување на инсекти за опрашување. Друга причина е спречување на ткивно уништување во ладните региони. Некои примери на термогени козлеци се:  *Symplocarpus foetidus*, *Amorphophallus titanum* (џиновски арум), *Amorphophallus paeoniifolius* (слонова нога), *Helicodiceros muscivorus* и *Sauromatum venosum* (вуду лилјан). Цветовите од видовите како џиновски арум и *Helicodiceros muscivorus* даваат многу непријатен мирис кој потсетува на пцовисано животно. Ова е важно, бидејќи на овој начин се привлекуваат мувите за да го опрашат растението. Топлината која ја произведува растението помага за интензивирање на овој мирис.

Систематика и филогенија
------------------------

*Dieffenbachia seguine* (дифенбахија) е често украсно собно растение.
*Monstera deliciosa* е позната и како собен филодендрон, иако не спаѓа во родот *Philodendron*.
*Philodendron bipinattifidum* е вистински филодендрон, односно припаѓа на родот *Philodendron*.
Џиновскиот арум е растение со најголемо соцветие. Меѓутоа, цветовите имаат мирис на пцовисано животно, со цел привлекување на опрашувачи (муви).
*Wolffia arrhiza* (Волфија) е најмалото цветно растение.
Фамилијата се дели на седум потсемејства, од кои најбогато со родови и видови е *Aroideae*. Најпримитивни потсемејства се *Gymnostachydoideae* и *Orontioideae*. Морфолошки најоддалечено семејство е *Lemnoideae*.

|  |  |
| --- | --- |
| потсемејство -{Aroideae* *Aglaodorum* Schott
* *Aglaonema* Schott
* *Alocasia* (Schott) G. Don, nom. cons.}-, **Адам и Ева**
* -{*Amorphophallus* Blume ex Decne. nom. cons.
* *Ambrosina* Bassi
* *Anchomanes* Schott
* *Anubias* Schott
* *Aridarum* Ridl.
* *Ariopsis* Nimmo
* *Arisaema* Mart.
* *Arisarum* Mill.
* *Arophyton* Jum.
* *Arum* L.}-, **козлец**
* -{*Asterostigma* Fisch. & C. A. Mey.
* *Biarum* Schott, nom. cons.
* *Bognera* Mayo & Nicolson
* *Bucephalandra* Schott
* *Caladium* Vent.
* *Callopsis* Engl.
* *Carlephyton* Jum.
* *Cercestis* Schott
* *Chlorospatha* Engl.
* *Colletogyne* Buchet
* *Colocasia* Schott, nom. cons.
* *Cryptocoryne* Fisch. ex Wydler
* *Culcasia* P. Beauv. nom. cons.
* *Dieffenbachia* Schott,}- **дифенбахија**
* -{*Dracunculus* Mill.
* *Eminium* (Blume) Schott
* *Filarum* Nicolson
* *Furtadoa* M. Hotta
* *Gearum* N. E. Br.
* *Gonatopus* Hook. f. ex Engl.
* *Gorgonidium* Schott
* *Hapaline* Schott, nom. cons.
* *Helicodiceros* Schott, nom. cons.
* *Heteroaridarum* M. Hotta
* *Homalomena* Schott
* *Hottarum* Bogner & Nicolson
* *Jasarum* G. S. Bunting
* *Lagenandra* Dalzell
* *Lazarum* A. Hay
* *Mangonia* Schott
* *Montrichardia* Crueg. nom. cons.
* *Nephthytis* Schott
* *Peltandra* Raf. nom. cons.
* *Philodendron* Schott, nom. cons.}- **филодендрон**
* -{*Phymatarum* M. Hotta
* *Pinellia* Ten. nom. cons.
* *Piptospatha* N. E. Br.
* *Pistia* L.}-, **водна салата**
* -{*Protarum* Engl.
* *Pseudodracontium* N. E. Br.
* *Pseudohydrosme* Engl.
* *Remusatia* Schott
* *Sauromatum* Schott
* *Scaphispatha* Brongn. ex Schott
* *Schismatoglottis* Zoll. & Moritzi
* *Spathantheum* Schott
* *Spathicarpa* Hook.
* *Steudnera* K. Koch
* *Stylochaeton* Lepr.
* *Synandrospadix* Engl.
* *Syngonium* Schott
* *Taccarum* Brongn. ex Schott
* *Theriophonum* Blume
* *Typhonium* Schott
* *Typhonodorum* Schott
* *Ulearum* Engl.
* *Xanthosoma* Schott
* *Zamioculcas* Schott
* *Zantedeschia* Spreng. nom. cons.
* *Zomicarpa* Schott
* *Zomicarpella* N. E. Br.}-
 | потсемејство -{Calloideae* *Calla* L.}-, **кала**

потсемејство -{Gymnostachydoideae* *Gymnostachys* R. Br.}-

потсемејство -{Lasioideae* *Anaphyllopsis* A. Hay
* *Anaphyllum* Schott
* *Cyrtosperma* Griff.
* *Dracontioides* Engl.
* *Dracontium* L.
* *Lasia* Lour.
* *Lasimorpha* Schott
* *Podolasia* N. E. Br.
* *Pycnospatha* Thorel ex Gagnep.
* *Urospatha* Schott}-

потсемејство -{Lemnoideae* *Landoltia*
* *Lemna*,}- **водна леќа**
* -{*Spirodela*
* *Wolffia*
* *Wolffiella*}-

потсемејство -{Orontioideae* *Lysichiton* Schott
* *Orontium* L.
* *Symplocarpus* Salisb. ex W. P. C.}-

потсемејство -{Pothoideae}-
трибус -{Potheae* *Anthurium* Schott
* *Pedicellarum* M. Hotta
* *Pothoidium* Schott
* *Pothos* L.}-

племе -{Monstereae* *Alloschemone* Schott
* *Amydrium* Schott
* *Anadendrum* Schott
* *Epipremnum* Schott
* *Heteropsis* Kunth
* *Holochlamys* Engl.
* *Monstera* Adans.}-, **монстера**
* -{*Rhaphidophora* Hassk.
* *Rhodospatha* Poepp.
* *Scindapsus* Schott
* *Spathiphyllum* Schott
* *Stenospermation* Schott}-
 |