**Северна Нигерија** (Хауса: *Аревацин Наџерија*) беше Британски протекторат кој траеше од 1900 до 1914 година и го покриваше северниот дел на она што е сега  Нигерија.
Протекторатот се протегаше на 660,000 square kilometres (255,000 ми) и ги вклучуваше емиратите на Калифатот Сокото и делови од поранешната Империја Борну, освоени во 1902 година. Првиот висок комесар од протекторатот бил Фредерик Лугард, кој го потиснал ропството и племенските напади и создал систем на администрација изграден околу домородните власти.

Протекторатот беше згаснат на 1 јануари 1914 година, кога неговата област беше обединета со Протекторатот на Јужна Нигерија и Колонијата Лагос, станувајќи северна провинција на Колонијата и протекторатот на Нигерија.

Фондација
---------

Карта на северниот и Јужен протекторат на Нигерија од 1914 година, од John Bartholomew & Co.
Конференцијата во Берлин од 1884 и 1885 година ја обезбеди областа која ќе стане протекторат на Северна Нигерија на Британците. Кралската Нигерска компанија беше формирана во 1886 година со Џорџ Таубман Голди како заменик-гувернер.

Компанијата се пресели во земјата и преговараше за трговски договори и политички договори, понекогаш присилни, со неколку локални поглавари. Во 1897 година, Фредерик Лугард беше назначен за шеф на Западноафриканските гранични сили кои беа задолжени да го запрат отпорот Фулани и можните француски упади во северозападната област.

На 1 јануари 1900 година, повелбата на Кралската компанија Нигер беше отповикана и британската влада ја презеде контролата, на церемонија каде што Лугард ја прочита прогласот. Нигерија до круната|датум=8 февруари 1900 г. за 99 години во замена за отстапување на територијата на британската влада. Лорд Лугард беше назначен за висок комесар на новосоздадениот протекторат на Северна Нигерија. Локоја бил главен град од 1900 година, но Зунгеру станал седиште на протекторатот во 1902 година, бидејќи бил најсеверниот град достапен со речен транспорт..

Воена кампања
-------------

Воените операции започнаа во 1902 година и продолжија околу пет години спорадични борби. Остатоците од Империјата Борну биле освоени во 1902 година и Калифатот Сокото и биле поразени во Битката кај Кано. Борбите продолжија во 1904 година во Баса. Во 1906 година, избувна бунтот на Махди надвор од градот Сокото во селото Сатиру. Елементите на Кралските западноафрикански гранични сили беа испратени за да го потиснат бунтот; откако слушнал вести за тоа што се случило, Мухамаду Атахиру II испратил мешана сила од 300 коњаници и пешадија од Сокото предводени од Малам Иса да им се придружат. Комбинираните сили успешно го потиснаа бунтот, кој го означи последниот голем пример на вооружен отпор кон британската власт во регионот.

Администрација
--------------

Британската администрација започна со Фредерик Лугард како прв висок комесар. Во 1907 година, Лугард ја напушти Нигерија во Хонг Конг и Перси Жируар стана нов висок комесар. Жиру имаше долга историја на изградба на железници во Канада и Африка и беше задолжен за значителна изградба на железница во Протекторатот. Во 1909 година, Хенри Хескет Бел, гувернер на Протекторатот на Уганда беше назначен за висок комесар. Во 1912 година, се проценува дека областа на Северна Нигерија била приближно 660,000 square kilometres (255,000 ми) и имаше население од околу 10 милиони луѓе. Чарлс Линдзи Темпл стана в.д.

Една дефинирачка карактеристика на администрацијата во протекторатот на Северна Нигерија беше вклучувањето на началниците и емирите како „домородни власти" кои се вклопуваат во британската администрација. Оданочувањето се покажа многу тешко во протекторатот за првите години од британското владеење. Обидите на Лугард да воведе даноци со анкети беа спречени од Емиратите, потребата да се воведе контроверзност со монетите и обидите за оданочување на трговијата беа спротивставени од моќните трговци. Ова создаде значителен дефицит во буџетот на протекторатот и јавните работи проектите требаше да се платат со грантови од Британската империја. Како резултат на тоа, Британците често имаа значителен недостиг на британски персонал пред 1907 година. Овие прагматични грижи резултираа со инкорпорирање на традиционалните власти во британската структура.

Овие исти финансиски и административни предизвици резултираа со дискусии водени од Лугард за обединување на Колонијата Лагос, Протекторатот на Јужна Нигерија и Северна Нигерија. Нееднаквостите меѓу протекторатите требаше да се коригираат со создавање централна администрација во Лагос, при што приходите од царина од југ ќе плаќаат за проектите на север. во 1914 година и имал двајца поручници гувернери со еден одговорен за областа на јужната провинција и друг одговорен за северната провинција. Администрацијата на север остана во голема мера одвоена и ја вклучи и продлабочи употребата на родните власти. Утврдено е дека овие поделби опстојуваат во многу аспекти до денес..

Наводи
------

1. ↑  Nigeria as a colony
2. ↑  Nigeria as a colony
3. ↑  Nigeria as a colony

Надворешни врски
----------------

* The British Empire – Northern Nigeria