**Болеслав III** (ок. 965 - 1037), наречен **Црвениот** (чешки: *Boleslav III. Ryšavý*; *Ришави*; заради црвената коса) или **Слепиот**, припадник на династијата Пшемисловци, ― чешки/бохемиски кнез од 999 до 1002 година и накратко повторно во текот на 1003 година. Тој бил „најлошиот од сите луѓе што некогаш седеле на чешкиот престол". За време на неговото хаотично владеење, Чешка/Бохемија станала пион во долгата германско-полска војна помеѓу кралот Хенри II и кнезот Болеслав I Храбриот, од Полска.

Живот
-----

Најстариот син на кнезот Болеслав II Побожниот, веројатно со неговата прва сопруга Адива, тој го наследил чешкиот престол по смртта на неговиот татко во 999 година. Болеслав III се покажал како слаб владетел и наскоро влегол во жесток судир за наследство со неговите помлади браќа Јаромир и Олджих. И двајцата биле протерани на баварскиот двор на Хенри II во Регенсбург, заедно со нивната мајка дареницата кнезиња Ема.

До 1002 година, бунт организиран од благородници на ривалскиот клан Вршовци (заедно со зетот на Болеслав) го принудиле да избега во Германија, каде што го примил Хенри I Австриски. На почетокот, Хенри I наредил апсење на неговиот гостин заради старо дело, но наскоро му простил и му ветил поддршка. Во меѓувреме, полскиот кнез Болеслав I го постави сродникот на Болеслав, Владивој, на бохемискиот престол. Владивој, очигледно, бил алкохоличар и починал за една година. По смртта на Владивој во 1003 година, чешките благородници ги поканиле Јаромир и Олджих назад од егзил. За возврат, обајцата подоцна го презеле престолот во Прага.

На 9 февруари 1003 година, Болеслав Црвениот бил вратен на власт со вооружена поддршка од кнезот Болеслав Полски. Браќата на Болеслав, Јаромир и Олджих, повторно побегнале во Германија и се ставиле под заштита на Хенри II. Но, Болеслав наскоро ја поткопал сопствената положба со наредба за масакр врз благородниците на кланот Вршовци кај Вишехрад. Според хроничарот Тиетмар Мерсебуршки, Болеслав го убил својот зет до смрт со свој меч.

Благородниците кои го преживеале масакрот тајно испраќале гласници до Болеслав Храбриот Полски и го молеле да ги спаси. Полскиот кнез доброволно се согласил и го поканил својот чешки имењак да го посети кај неговиот замок (веројатно во Краков). Таму, Болеслав Црвениот бил заробен, заслепен и затворен. Никогаш не се вратил во Бохемија, веројатно умирал во заробеништво триесетина години подоцна. Болеслав Храбриот го презел кнежевствениот престол за себе, ја нападнал Бохемија во 1003 година и ја зазел Прага без сериозно спротивставување; тој владеел како кнез Болеслав IV нешто повеќе од една година. Потоа тој се откажал од власта за кнежевството Бохемија и бил заменет со Јаромир, кој со поддршка на Хенри II, влегол низ портите на Прага и во 1004 година го добил Бохемиското кнежевство како посед од рацете на германскиот крал.

Поврзано
--------

* Тиетмар Мерсебуршки. *Хроника*. Neu übertragen und erläutet von W. Trillmich, B. 1957 година.
* Косма Прашки. *Летопис на Бохемијци*.

Наводи
------

1. ↑

 

|  |
| --- |
| Болеслав III (Чешка) **Пшемисловци****Роден(а):** ок. 965  **Починал(а):** 1037 |
| Претходник**Болеслав II** | **Кнез на Чешка**999–1002 | Наследник**Владивој** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Владетели на Чешка |
| --- |
|  |
| Пшемисловци | 

|  |  |
| --- | --- |
| ~ 870–1198 (кнезови) | 
* Борживој I
* Спитихњев I
* Вратислав I
* Вацлав I
* Болеслав I
* Болеслав II
* Болеслав III
* Владивој
* Болеслав I Храбриот1
* Јаромир
* Олджих
* Бретислав I
* Спитихњев II
* Вратислав II (I)2
* Конрад I
* Бретислав II
* Боривој II
* Сватоплук
* Владислав I
* Собеслав I
* Владислав II (I)2
* Беджих
* Собеслав II
* Конрад II
* Вацлав II
* Отокар I
* Бретислав III
* Владислав III

 |
|  |
| 1198–1306 (кралеви) | 
* Отокар I
* Вацлав I
* Отокар II
* Вацлав II
* Вацлав III

 |

 | Грб на кралевите на Чешка |
|  |
| Нединастички | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1306–1310 | 
* Хајнрих Корушки
* Рудолф I

 |

 |
|  |
| Луксембурговци | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1310–1437 | 
* Јован Луксембуршки
* Карло IV (I)
* Вацлав IV
* Жугмунд

 |

 |
|  |
| Хабсбурговци | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1437–1457 | 
* Алберт
* меѓувластие
* Ладислав Посмртниот

 |

 |
|  |
| Нединастички | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1457–1471 | 
* Георги Подјебрадски
* Матеја Корвин3

 |

 |
|  |
| Јагелонци | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1471–1526 | 
* Владислав II Јагелонски
* Лудвиг Јагелонски

 |

 |
|  |
| Хабсбурговци | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1526–1780 | 
* Фердинанд I
* Максимилијан
* Рудолф II
* Матеја
* Фердинанд II
* Фридрих I4
* Фердинанд III
* Леополд I
* Јосиф I
* Карло II
* Карло Алберт (II)3, 5
* Марија Терезија

 |

 |
|  |
| Лоренска династија | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1780–1918 | 
* Јосиф II
* Леополд II
* Франц I (II)
* Фердинанд V
* Франц Јосиф
* Карло I (III)

 |

 |
|  |
| 
* 1 Кнез на Полска од династијата Пјастовци
* 2 Во текот на владеењето добил ненаследна кралска титула
* 3 Противкрал
* 4 Изборен кнез на Пфалц од династијата Вителсбаховци
* 5 Изборен кнез на Баварија од династијата Вителсбаховци

 |

 |