**Црквите и манастирите во Гоа** претставуваат збир на верски споменици сместени во Гоа Вела (или Стара Гоа ), во државата Гоа, Индија, кои беа прогласени за светско наследство  во 1986 година од УНЕСКО .

Гоа порано беше главен град на португалска Индија и Азија и претставуваше центар за евангелизација од шеснаесеттиот век. Причините  за вклучувањето на верските споменици во Гоа во списокот на светско наследство се: 1) влијанието на спомениците во ширењето на западните уметнички форми - мануелинските стилови, маниристички и барокни - низ Азија секаде каде што беа основани католичките мисии; 2) вредноста на спомениците на Гоа како исклучителен пример што ја илустрира работата на евангелизацијата и 3) специфичната вредност на присуството во базиликата Бом Исус на гробот на Франциско Ксавиер, што илустрира голем светски настан: влијанието на католичката религија во Азија во модерната ера.

Историја
--------

Градот Гоа е основан во XV век од страна на муслиманскиот султанат Биџапур како пристаниште на бреговите на реката Мандови. Градот бил преземен во 1510 година од страна на Афонсо де Албукерке со помош на гоанскиот хинду војвода Тимоја, останувајќи постојано под португалска власт до дваесеттиот век. Забележано е дека градот имал над 200.000 жители на својот врв и бил познат по титулата „Рим на истокот", особено по неговите прекрасни и бројни католички верски објекти.

Црквата Росарио е изградена во стилот на доцниот Манулин, и е најстарата во Гоа.
Сао Франциско Ксавиер, *Апостоло до Ориенте* .
Првите преобратени во христијанството во Гоа биле домородните Гоанки кои се омажиле за Португалци кои пристигнале со Афонсо де Албакерки за време на португалското освојување на Гоа во 1510 година. Во средината на 16 век, градот Гоа бил центар на христијанизацијата на исток. Језуити, Францисканци, Доминиканци и други католички религиозни редови се населиле во Гоа од шеснаесеттиот век. Тие го користеле градот како нивна база за ширење на католицизмот во Индија. Шеснаесеттиот и седумнаесеттиот век биле златното доба на Гоа, која водела процут на трговијата и почнала да има административни привилегии слични на оние во Лисабон.

Во првите два века од португалското присуство биле подигнати повеќето цркви и манастири кои сè уште го населуваат градот, привлекувајќи го восхитот на патниците кои минуваат низ Гоа. Овие споменици ја рефлектираат културната размена и наследството на Португалците: додека архитектонските форми го следат европскиот канон, внатрешната декорација на олтари, жртвеници, слики и мебел го одразуваат трудот, работата на локалните уметници. Ова беше овозможено со присуството на домашни уметници и работници од Гоа, поради што не беше неопходно да се увезуваат европски уметници или африкански робовладетел труд (за разлика од современиот колонијален Бразил).

Од крајот на XVII век, трговската конкуренција со Холанѓаните и Британците доведла до економски пад на градот Гоа. Неколку епидемии го опустошиле градот и реката Мандови станала неадекватна за помодерните бродови. Вицекралот се преселил во Пангим (Нова Гоа) во 1759 година, а Вела Гоа официјално го изгубила статусот на главен град во 1843 година.

Република Индија ја нападна и анектираше Гоа во 1961 година, и на тој начин стави крај на повеќе од 451-годишното континуирано португалско владеење. Сепак, културното влијание продолжува до ден-денес и тоа е очигледно во верските споменици на Гоа, прогласени за светско наследство од УНЕСКО во 1986 година.

Споменици
---------

### Игреја де Носа Сенхора до Росарио

Црквата на Пресвета Богородица од Росарио, изградена во 1543 година, е најстарата од црквите на Старата Гоа која сè уште постои. Во почетокот била парохиска црква, а потоа соборна. Однадвор, црквата изгледа како мала тврдина; влезниот трем опкружен со мали цилиндрични кули со куполи е типичен за доцноготската и мануелинската Португалија, особено во регионот Алентехо. Внатре, ги истакнува мануелинските сводови на капелите. Во канцеларот, покрај олтарниот дел посветен на Пресвета Богородица од Росарио, на ѕидот има врежан кенотаф од алабастер во персиски или индиски стил, со натпис: „Aqui jaz Dona Catarina, mulher de Garcia de Sa, a qual pede a quem isto ler que peça misericórida a Deus para sua alma"  („Тука лежи Дона Катарина, сопругата на Гарсија де Са, бара од оние што го читаат ова да побараат милост од Бога за душата". ) Под подот долу е гробот на Гарсија де Са (починал во 1549 година), наследникот на Жоао де Кастро како гувернер на Индија.

### Сé Катедрала во Гоа

Гоа била издигната во седиште на епископија во 1534 година од страна на папата Павле III, а високата катедрална црква посветена на Катерина од Александрија била изградена во првите децении од колонизацијата. Оваа мала црква, била повторно изградена од 1562 година, време на управата на вицекралот Дом Франциско Кутињо. Изградбата била исклучително бавна, бидејќи во 1619 година била завршена само телото на црквата, а фасадата што недостасувала била завршена во 1631 година 

Седиштето во Гоа е најголемата зграда изградена од Португалците во Азија, долга 91 метар и неверојатно широка, што веројатно придонело за бавното темпо на работите. Црквата има три кораби со еднаква висина, во форма на сала-црква, како и другите португалски катедрали на времето како Седиштата на Миранда до Дуро (започната во 1552 година), Леирија (започната во 1559 година) и Порталегре (започната во 1556 година). Тешката фасада со три портали, има една кула: десната била уништена за време на бура во 1766 година. Црковните кораби се засводени и одделени со два реда столбови. Внатрешната декорација се издвојува со величествениот жртвеник на олтарот во позлата.

### Базилика Бом Исус

Базиликата Бом Исус е почитувана католичка локација и ги зачувува посмртните останки на Свети Франциско Ксавиер (Сао Франциско Ксавиер)
Друштвото на Исус пристигнало во Гоа во 1542 година, а негов најважен претставник во овие рани денови беше Франциско Ксавиер, кој се сметаше за апостол на Истокот за неговата работа во евангелизацијата на Азија. Некаде по нивното пристигнување, Језуитите создале центар за религиозно образование, Колеџот Свети Павле или колеџот Сао Роке, кој имал огромна библиотека и печат, но овој комплекс бил уништен во 1830 година  Големиот језуитски споменик што преживеа е базиликата Бом Исус, започната во 1594 година и осветена во 1605 година, за која работеа Гоанскиот инженер Јулиус Симон и езуитскиот Португалец Домингос Фернандес. Следејќи го моделот  на португалските језуитски цркви како Црквата на Светиот Дух во Евора и црквата Свети Роке во Лисабон, Бом Исус е еднокорабен храм; ова е покриено со закривена дрвена облога и нема странична капела освен две капели во делот трансепто. Фасадата на црквата, дело на Домингос Фернандес, е во маниристички стил и има три портали и три ката преградени за корнизи; На фасадата има големо тело театрално украсено со фронтон со картуш со рацете на Друштвото на Исус и опкружено со свитоци.

Најголемото богатство во внатрешноста на црквата е трансептната капела каде што од 1655 година лежат посмртните останки на Франциско Ксавиер, во сребрена урна фино изработена од локални уметници. Урната се наоѓа во мавзолеј,изведен од фирентинскиот уметник Џовани Батиста Фоџини во 1697 година. Овој споменик во италијански мермер, беше понуден од големиот војвода од Тоскана, Козимо III од Медичи, а поставен од специјално испратениот уметник Пласидо Франческо Рампони, кој пристигнал во Гоа во 1698 година за таа цел. Главната капела има златен олтар, кој датира од околу 1699, посветена на малиот Исус со ликот на Игнатиј од Лојола, основачот на Редот.

Базиликата Бом Исус во Гоа беше рангирана во 2009 година како едно од седумте чуда со португалско потекло во светот.

 Главен олтар на црквата Свети Фрањо од Асизи
### Црквата Свети Фрањо од Асизи

Францисканскиот ред бил првиот што се населил во Гоа, добивајќи во 1517 година дозвола од кралот Мануел I да изгради манастир. Раната црква била завршена во 1521 година, но била целосно обновена од 1661 година. Притоа, на маниристичката фасада на новата црква била зачувана и изградена врата во мануелински стил. Фасадата е тесна и висока, со две кули од октагонален пресек. Напред има голем гранитен крст.

Внатрешноста има единечен засводен кораб со странични капели и трансепт, покриени со штуко и слики. На подот на црквата, како и другите цркви во Гоа, има многу гробови со натписи и палта. Главната капела има неколку слики за животот на свети Фрањо од Асизи и голем позлатен олтар датира од околу 1670 година  со слика на Исус на крстот прегрнат со едната рака Френсис Ксавиер. Зад олтарот, видлив преку неговиот отвор, има врежан шатор, поддржан од статуи на четворицата евангелисти, кој се користел за прикажување на Светата Тајна и цибориумот.

### Капелата на Санта Катарина

Капелата на Санта Катарина
Во 1510 година, Афонсо де Албукерке го освоил градот Гоа. На вратата на муслиманскиот ѕид во Гоа, каде што Португалците нападнале, била изградена капела. Оваа капела се наоѓала во близина на местото на Кралската болница, која стоела северно од манастирот Свети Фрањо во близина на Арсенал. Тоа е околу 100 метри западно од црквата Свети Фрањо Асишки. Во 1534 година, капелата добила статус на катедрала од папата Павле III и потоа била повторно изградена; во издлабен камен натписот додаден за време на обновата наведува дека Афонсо де Албакерки всушност влегол во градот на ова место, и затоа се верува дека капелата стои на она што порано била главната порта на муслиманскиот град, тогаш познат како Ела.

Станува збор за објект со правоаголен план со еднокораб, со четириаголна глава. Обликот е едноставен, а фасадата со три тела одделени со пиластри. Централното тело има аксијален пристаништен директно надвратен камен со триаголен фронтон на врвот со прозорец опкружен со две камбанарија со квадратен пресек и покривен двокрилен покрив. Внатрешноста на црквата е еднокорабна, со предградие од камен, со тавански цилиндричен када, исто така во камен.

### Урнатини на црквата Свети Августин

Урнатини на камбанаријата на црквата Свети Августин
Августинците исто така пристигнале во Гоа во шеснаесеттиот век, основајќи манастир и црковна зграда од 1597 година. Во моментов и двете се во урнатини; сводот на црквата се урнал во 1842 година, а фасадите паднале во 1936 година. Од остатоците од црквата, највпечатлив е дел од кула која сè уште стои. Познато е дека првобитната фасада била опколена со две огромни кули од пет ката, а домашната страна била еднокорабна со странични капели и трансепт.

### Црква на Божествената Промисла (Сао Каетано или Свети Кајетан)

Црквата на Божествената Промисла (Свети Каџетан)
Во 1639 година, верниците од Театин стигнале до Гоа за да основаат манастир. Тие се изградени на Св Сајетан црква од 1665 година, посветена на Св. Сајетан и на Пресвета Богородица на Провиденс, дизајниран од страна на италијанските архитекти Карло Ferrarini и Франческо Марија Milazzo со план во форма на грчкиот крст. Фасадата ја имитира фасадата дизајнирана од Карло Мадерно за базиликата Свети Петар во Рим. Крунисана е со огромна хемисферична купола, по моделот на римската базилика Свети Петар. Меѓутоа, наместо две куполи изложени се две четириаголни кули. Црквата прикажува извонредни примери на архитектурата на Коринт.

Четири базалтни статуи на Св. Дом на молитва" (оцртано преку порталот).

Зачувување и зачувување
-----------------------

Бирото на УНЕСКО беше информирано дека Центарот за светско наследство презеде мисија во Гоа во јануари 1999 година за да развие предлог проект заснован на соработка помеѓу локалните власти на Стара Гоа (Индија), Гимараеш (Португалија) и Брајтон и Хов (Велика Британија) за поднесување до Програмата на *Европската Унија Азија Урбс .* За време на оваа мисија, беше забележано дека иако се прави важен напор за зачувување на поединечните споменици, целокупната локација не е кохезивна, и визуелно и просторно. Проширувањето на патиштата, занемарувањето на археолошките урнатини и новата просторна организација и уредување ги затворија поединечните споменици во градинарски плоштади кои немаат никаква врска со историската урбана форма, со што локалитетот стана збирка споменици што го поткопува интегритетот на локацијата како поранешен пристаништен град.

Централната влада на Индија, по консултации со црквата Стара Гоа (католичка епархија), државата Гоа и локално со седиште експерти на Фундасао Ориент (португалска институција), меѓу другите институции и невладини организации, и во тесна соработка со локалниот огранок на Археолошкиот институт на Индија, подготви предлог-проект за урбана конзервација и зачувување. Споменатиот предлог сега чека одобрување од централната индиска влада пред да се достави до донаторите. Последователните дискусии со *португалскиот генерален директор за национални споменици и згради (DGEMN)* резултираа со посветеност на соработка помеѓу централната влада (Индија) и DGEMN за да се изврши попис на локацијата како прв чекор во елаборирањето на покохерентно управување со конзервацијата план.

Поврзано
--------

* Список на теми за Португалската империја на исток

Галерија
--------

* Фасада на црквата Свети Франциско Асишки (Igreja de São Francisco de Assis), црква која најдобро го означува мешањето на португалско-мануелинскиот стил во подоцнежниот тоскански стилФасада на црквата Свети Франциско Асишки (Igreja de São Francisco de Assis), црква која најдобро го означува мешањето на португалско-мануелинскиот стил во подоцнежниот тоскански стил
* За разлика од едноставната надворешна фасада, внатрешноста на црквата Свети Фрањо е раскошно украсена во барокен стил користејќи коринтски влијанијаЗа разлика од едноставната надворешна фасада, внатрешноста на црквата Свети Фрањо е раскошно украсена во барокен стил користејќи коринтски влијанија
* Тосканската катедрала Санта Катарина (Света Катерина) долга преку 76 метри и 55 метри е најголемата црква во АзијаТосканската катедрала Санта Катарина (Света Катерина) долга преку 76 метри и 55 метри е најголемата црква во Азија
* Внатрешноста на катедралата Санта Катарина (Света Катерина).Внатрешноста на катедралата Санта Катарина (Света Катерина).
* Главен олтар (наос) на базиликата Бом Исус, познат низ римокатоличкиот свет по ковчегот на Свети Францис Ксавиер сместен во наос (не се гледа на сликата) покрај главниот олтарГлавен олтар (наос) на базиликата Бом Исус, познат низ римокатоличкиот свет по ковчегот на Свети Францис Ксавиер сместен во наос (не се гледа на сликата) покрај главниот олтар
* Сребрениот ковчег на Свети Францис Ксавиер во базиликата Бом Исус има триесет и две епизоди од неговиот живот прикажани на сите четири страни од сребрените чинииСребрениот ковчег на Свети Францис Ксавиер во базиликата Бом Исус има триесет и две епизоди од неговиот живот прикажани на сите четири страни од сребрените чинии
* Кулата Свети Августин, висока 46 метри (Torre de São Augustine) се наоѓа на врвот Монте Санто (Светиот рид) и била дел од манастирот од Августинскиот ред.Кулата Свети Августин, висока 46 метри (Torre de São Augustine) се наоѓа на врвот Монте Санто (Светиот рид) и била дел од манастирот од Августинскиот ред.
* Капелата Санта Катарина изградена од Афонсо де Албакерки во 1510 година за да го одбележи неговиот триумфален влез на Денот на Света КатеринаКапелата Санта Катарина изградена од Афонсо де Албакерки во 1510 година за да го одбележи неговиот триумфален влез на Денот на Света Катерина
* Црквата на Божествената Промисла (Igreja da Divina Providência) покрај манастирот Свети Кајетан (Convento de São Caetano) е направена по моделот на почетната базилика Свети Петар и има две кули, како и коринтски столбови и пиластри кои поддржуваат фронтон, во кои се чуваат статуи на апостолите.Црквата на Божествената Промисла (Igreja da Divina Providência) покрај манастирот Свети Кајетан (Convento de São Caetano) е направена по моделот на почетната базилика Свети Петар и има две кули, како и коринтски столбови и пиластри кои поддржуваат фронтон, во кои се чуваат статуи на апостолите.
* Завршено во 1589 година под способен надзор на Бр. Домингос Фернандес, Каса Професа или „Професионална куќа" според језуитскиот закон е онаа што е наменета за вршење на министерствата на Друштвото на Исус во Гоа.Завршено во 1589 година под способен надзор на Бр. Домингос Фернандес, Каса Професа или „Професионална куќа" според језуитскиот закон е онаа што е наменета за вршење на министерствата на Друштвото на Исус во Гоа.
* Околните области се преполни со вековни крстови, од кои сите се почитуваат во Гоа и денесОколните области се преполни со вековни крстови, од кои сите се почитуваат во Гоа и денес
* Португалските топови служат како потсетник на славните денови на трговскиот центар ГоаПортугалските топови служат како потсетник на славните денови на трговскиот центар Гоа
* Далечен поглед на Старата Гоа денес со величествени цркви и катедрали кои се издигнуваат над бујните зелени површини што ги опкружуваатДалечен поглед на Старата Гоа денес со величествени цркви и катедрали кои се издигнуваат над бујните зелени површини што ги опкружуваат
* Помал страничен олтар, заедничка одлика што ги краси повеќето цркви во ГоаПомал страничен олтар, заедничка одлика што ги краси повеќето цркви во Гоа
* Урнатините на религиозните простори на поранешниот град служат како богатство за патниците да размислуваат за размерите на некогаш моќниот град за кој се грижеаУрнатините на религиозните простори на поранешниот град служат како богатство за патниците да размислуваат за размерите на некогаш моќниот град за кој се грижеа
* [en→mk]Interior of the Royal Chapel of St. Anthony (Capela Real de Santo António)[en→mk]Interior of the Royal Chapel of St. Anthony (Capela Real de Santo António)

Наводи
------


1. 1 2  Centre, UNESCO World Heritage. „Churches and Convents of Goa". *UNESCO World Heritage Centre*. Посетено на 26 December 2019.
2. ↑  Crowley, Roger (2015). *Conquerors: How Portugal Forged the First Global Empire*. London: Faber & Faber.
3. ↑  
de Mendonça, Délio (2002). *Conversions and citizenry: Goa under Portugal 1510–1610*. New Delhi: Concept Publishing Company. стр. 67.
4. 1 2  Fernandes, Agnelo. *Goa in the international trade (16th-17th centuries)*. in *Essays in Goan history*. Concept Publishing Company, 1989 ISBN 817022263X
5. 1 2  „Página do IGESPAR sobre as Igrejas de Goa". Посетено на 26 December 2019.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  de Avezedo, Carlos. *The Churches of Goa*. Journal of the Society of Architectural Historians. XV, 3. 19. 1956.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Manoel José Gabriel Saldanha. *História de Goa: (política e arqueológica)*. Asian Educational Services, 1990. ISBN 812060590X
8. ↑  „Garcia de Sá - Portugal, Dicionário Histórico". *www.arqnet.pt*. Посетено на 26 December 2019.
9. 1 2 3  Nunes Pereira, Nuno. Goan and Christian architecture of the 16th century. in Goa and Portugal: their cultural links. Concept Publishing Company, 1997 ISBN 8170226597
10. 1 2 3  Dias, Pedro. *A construção da casa professa da Companhia de Jesus em Goa*. in *Carlos Alberto Ferreira de Almeida: in memoriam*. Faculdade de Letras da Universidade do Porto.
11. 1 2 3  „543 Jose Pereira, Goan architecture". Посетено на 26 December 2019.
12. 1 2 3 4  Património de Influência Portuguesa por António Nunes Pereira
13. 1 2  [] []
14. ↑  Centre, UNESCO World Heritage. „UNESCO World Heritage Center - State of Conservation (SOC 1999) Churches and Convents of Goa (India)". *whc.unesco.org* (англиски). Посетено на 2017-03-15.