{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Pelobates|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Pelobates syriacus***, **источна лопатка** или **сириска лопатка**, е вид жаба од фамилијата Pelobatidae, роден во една област која се протега од Источна Европа до Западна Азија.

Опис
----

Источната лопатка е полна жаба со голема глава и со череп со рамен врв, големи, испакнати очи и вертикални зеници слични на шлиц. Може да порасне во должина од околу 9 сантиметри. Кожата е мазна со расејување на помали брадавици. Мажјакот има голема жлезда на задниот дел од неговите предни нозе, која му се зголемува во сезоната на парење. Предното стапало има четири прсти, а задното стапало има пет со длабоко вовлечена мрежа меѓу нив. Задните нозе се пократки и на задниот дел на секое задно стапало има жолтеникава коскена испакнатост, внатрешна метатарзална туберкула или лопатка, што му го дава името на ова животно. Бојата на жабата е доста често променлива, грбот често е бледо сив со големи, зеленикави дамки со неправилна форма, а стомакот е бледо сив. Источната лопатина може да се разликува од западната лопатина (*Pelobates cultripes*) по бојата на лопатата која е црна кај второто, и од обичната лопатина (*Pelobates fuscus*) по тоа што главата не е купола.

Дистрибуција и живеалиште
-------------------------

Источната лопатка е родена во Ерменија, Азербејџан, Бугарија, Грузија, Грција, Иран, Израел, Либан, Македонија, Романија, Руската Федерација, Србија, Сирија и Турција. Тоа е доста честа појава во Иран, но е невообичаена во поголемиот дел од нејзиниот опсег. Се смета дека е исчезнат во Јордан, а неговиот статус е нејасен во Албанија, Ирак, Молдавија и Украина. Живее во некои светли шуми, грмушки и полупустински области, лоши предели, обработливи полиња и дини. Претпочита лабава почва каде што таа може да ги користи своите лопати за да може да ја ископа дупката во која живее, но исто така се наоѓа во карпести области и глинени почви со камче. Опсегот на источна лопатка е ограничен со просечна годишна температура и врнежи од дожд (видот не живее во области со недоволна летна температура и во области со високо ниво на врнежи), но северната граница на дистрибуција може дополнително да зависи од дистрибуцијата на обична лопатина. Бидејќи видот има неколку големи полноглавци, дистрибуцијата е дополнително ограничена со присуство на доволно големи, но безрибни езерца.

Глас
----

Источниот лопатар има карактеристичен повик, кој најобично се испушта од под вода и многу често продолжува цела ноќ. Тоа е брз, стакато „часовник...часовник...часовник" кој се слуша од некаде.

Биологија
---------

Жаба мрест (јајца) на источниот лопатар, базен Реховот Вернал, Израел
Одблизу на неколку дена стар жаби мрест (јајца) на источниот базен Реховот Вернал, Израел
Источната лопатка е ноќна лопатка и се враќа во истото дувло секоја вечер кога таа ќе заврши со потрагата по мекотели, пајаци, инсекти и други мали членконоги. Освен што копа сопствена дупка, понекогаш користи дупка за глодач или пукнатина под карпа. Во моменти кога температурата на воздухот е многу топла, таа се повлекува во најдлабокиот дел од нејзината дупка и може да се смири во средината на летото. Во овие моменти, жабите што живеат во влажната почва на речните брегови може да поминат подобро од оние што се на други места, а во време на суша, може да има висока стапка на смртност кај жабите.

Во зима хибернира меѓу корените на дрвјата или под карпите, понекогаш неколку жаби се гушкаат заедно. Одгледувањето се одвива од февруари до мај во зависност од локацијата. Ровови и стагнантни базени се омилени локации за амплексус. Неколку илјади јајца се поставени во широки ленти од желатинозен материјал, кои може да бидат 2 сантиметри дебел и 1 метар долго. Полноглавците излегуваат по три дена, јадат алги и вода плевел и растат три или четири месеци пред да се преобразат во малолетни жаби. Многуте од нив се закопуваат во калта на работ на езерата за да презимуваат, но некои може да презимуваат како полноглавци.

Статус
------

Источниот лопатар најмногу се смета за „најмалку загрижен" од Црвената листа на загрозени видови на IUCN. Главната закана со која најмногу се соочуваат е губењето на живеалиштата поради промените во користењето на земјиштето и одводнувањето на областите во кои се размножува. Има широка дистрибуција и се верува дека има голема популација, така што, иако неговиот опсег е прилично фрагментиран, се смета дека опаѓа доволно бавно за да не треба да биде наведен во позагрозена категорија. Сепак, некои од неговите посебни популации се подложни на локално исчезнување поради неповолните услови, особено во сушните области.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Aram Agasyan, Boris Tuniyev, Jelka Crnobrnja Isailovic, Petros Lymberakis, Claes Andrén, Dan Cogalniceanu, John Wilkinson, Natalia Ananjeva, Nazan Üzüm, Nikolai Orlov, Richard Podloucky, Sako Tuniyev, Uğur Kaya (2009). „*Pelobates syriacus*". *Црвен список на загрозени видови*. **2009**: e.T58053A11723660. doi:10.2305/IUCN.UK.2009.RLTS.T58053A11723660.en. Посетено на 20 November 2021.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
2. 1 2 3  Arnold, Nicholas; Ovenden, Denys (2002). *Reptiles and Amphibians of Britain and Europe*. London: Harper Collins Publishers Ltd. стр. 70.
3. 1 2 3 4 5  *Pelobates syriacus* AmphibiaWeb.
4. 1 2  Tarkhnishvili, D; Serbinova, I; Gavashelishvili, A (2009). „Modelling the range of Syrian spadefoot toad (*Pelobates syriacus*) with combination of GIS-based approaches". *Amphibia-Reptilia*. **30** (3): 401–412. doi:10.1163/156853809788795137.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q1187199
* BOLD: 271962
* EoL: 1048335
* Fauna Europaea: 177894
* GBIF: 2430566
* iNaturalist: 25313
* IRMNG: 10237256
* ITIS: 664731
* МСЗП: 58053
* NCBI: 233776
* uBio: 4804831

 |

 |