Бентосни безрбетници од Росовото Море: школки, рилчест црв и морски змиулки.
*Thelenota ananas*, морска краставица од типот иглокожи, е безрбетно животно.
*Helix aspersa*: европски белодробен полжав, пример за безрбетно животно.
**Безрбетници** (латински: *Invertebrata*) — голема група на еукариоти во која припаѓаат животните без ‘рбетен столб. Тука се вклучени најголемиот број од сите видови на животни - според некои автори, на безрбетниците им припаѓаат 96,3% од целото животинско царство, наспроти 4% кои им припаѓаат на животните со ‘рбетен столб (*Vertebrata*). Безрбетниците се побројни и од сите останати царства (*Archaea*, *Monera*, *Protista*, *Fungi* и *Plantae*) заедно.

Терминот *безрбетници* не е валиден од таксономски аспект, додека терминот *‘рбетници* е таксон (поттип) во типот на хордовите животни (*Chordata*). Хордата е еволутивен претходник на ‘рбетниот столб и се јавува само во ларвениот стадиум кај примитивните поттипови од типот *Chordata* (*Tunicata* и *Acrania*), како и во ембрионалниот развиток на ‘рбетниците (вклучувајќи го и човекот). Поради ова, животните од овие два поттипа (*Tunicata* и *Acrania*) некаде се сметаат за безрбетници. Поделбата на животните на безрбетници и ‘рбетници во зоологијата е направена од практични причини - за полесно изучување.

Еволуција и поделба на безрбетните животни
------------------------------------------

Според традиционалната поделба на царството *Animalia*, праживотните (*Protozoa*) се сметаат за безрбетни животни. Но, во современите класификациски системи праживотните се дел од царството *Protista*. Ваквата прераспределба е направена, пред се, врз основа на структурата на јадрата кај животните и праживотните. Кај првите, јадрото е од везикуларен тип, додека кај вторите тоа е составено од големо јадро (макронуклеус) и мало јадро (микронуклеус), кои имаат сосема поинакви биохемиски одлики. Како безрбетни животни порано се сметаа и некои видови на алги, како еуглената, волвоксот и некои претставници од групата на огнени алги (*Dinophyta*). Денес и тие се вбројуваат како дел од *Protista*, бидејќи градбата на нивните клетки е многу поблиска до онаа на растенијата отколку на животните.

Сепак, животните еволуирале од праживотните (одредени динофлагелати), и затоа името на овој таксон е соодветно. Првите животни се оние од безрбетните типови *Porifera* и *Cnidaria*. Кај сунѓерите сè уште се огледува консолидацијата на едноклеточните динофлагелати во многуклеточен организам (клеточен степен на телесна организација) и затоа се означени како *Parazoa*, односно бесткивни животни, додека кај жаркарите веќе почнува потесното поврзување на клетките во ткива (*Eumetazoa* или ткивни животни).

### Типови на безрбетни животни

Постојат околу 35-40 видови на животински типови во зависност од авторот на систематиката. Некои најпознати безрбетни типови на животни се:

* Сунѓери - *Porifera*
* Жаркари - *Cnidaria*
* Сплескани црви - *Platyhelminthes*
* Цевчести црви - *Nematoda*
* Мекотели - *Mollusca*
* Прстенести црви - *Annelida*
* Членконоги - *Arthropoda*
* Иглокожи - *Echinodermata*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85067691
* GND: 4066359-0
* BNF: cb11932138x (податоци)
* NDL: 00567926
* NKC: ph114139

 |

 |