**Јадрениот мир** ― теорија на меѓународните односи која тврдел дека присуството на јадрено оружје во некои околности може да го намали ризикот од ескалација на кризата, бидејќи страните ќе се обидат да избегнат ситуации кои би можеле да доведат до употреба на јадрено оружје. Затоа, поборниците на теоријата за јадрен мир веруваат дека контролираното ширење на јадреното оружје може да биде корисно за глобалната стабилност. Критичарите тврдат дека јадреното ширење ги зголемува шансите за јадрена војна преку намерна или ненамерна употреба на јадрено оружје, како и веројатноста јадрениот материјал да падне во рацете на насилните недржавни чинители.

Главната дебата за ова прашање се водела помеѓу Кенет Волц, основачот на неореалистичката теорија во меѓународните односи, и Скот Сејган, водечки поборник на организациските теории во меѓународната политика. Валц воглавно тврдел дека „повеќе може да биде подобро" и тврдел дека новите јадрени држави ќе ги користат своите стекнати јадрени способности како јадрено одвраќање и на тој начин ќе го зачуваат мирот. Сејган тврдел дека „повеќе ќе биде полошо" бидејќи на новите јадрени држави често им недостасуваат соодветни организациски контроли врз нивните нови оружја, што предизвикува висок ризик од намерна или случајна јадрена војна или од кражба на јадрен материјал од терористи за да извршат јадрен тероризам.

Аргумент
--------

Јадрениот мир резултира ако трошоците за војна се неприфатливо високи за двете страни. Во двостран судир во кој и двете страни имаат способност за втор удар, одбраната станува невозможна и затоа самата перспектива за борба против војната, наместо можноста за нејзино губење, е таа што предизвикува воздржаност.

Во услови на заемно обезбедено уништување, има цивилни „заложници" на двете страни, што ја олеснува соработката делувајќи како неформален механизам за спроведување на договорите меѓу државите. Постојат економски еквиваленти на такви неформални механизми што се користат за да се постигне веродостојна посветеност; на пример, корпорациите користат „заложници" во облик на почетни трошоци за поставување кои делуваат како колатерал за да ги одвратат подружниците и франшизите од мамење.

Јадреното оружје, исто така, може да ја намали зависноста на државата од сојузниците за безбедност, со што ќе ги спречи сојузниците да се вовлекуваат меѓусебно во војни; познат како верижни банди, често се вели дека е една од главните причини за Првата светска војна.

Бидејќи смртта на цивилите е суштински дел од заемно обезбеденото уништување, нормативна последица на јадреното оружје е тоа што војната ја губи својата историска функција како симбол на слава и мерка на националната сила.

Како метод за спречување на дестабилизирачка трка во вооружување, концептот на минимално одвраќање претставува еден начин за решавање на безбедносната дилема и избегнување на трка во вооружување.

Студијата објавена во *Дневник за решавање на судири* во 2009 година количински ја проценило хипотезата за јадрен мир и нашла поддршка за постоењето на парадоксот на стабилност-нестабилност. Студијата утврдила дека јадреното оружје промовира стратешка стабилност и спречува војни од големи размери, но истовремено дозволува повеќе судири со низок интензитет. Ако постои јадрен монопол меѓу две држави, а една држава има јадрено оружје, а нејзиниот противник нема, постои поголема шанса за војна. Спротивно на тоа, ако постои взаемна сопственост на јадрено оружје со двете држави кои поседуваат јадрено оружје, шансите за војна нагло паѓаат.

Критики
-------

Критичарите тврдат дека војната може да се случи дури и во услови на заемно обезбедено уништување.

Чинителите не се секогаш рационални, бидејќи бирократската постапка и внатрешните интриги може да предизвикаат несовесни исходи. Поврзано и зајакнување на таа точка е дека секогаш постои елемент на неизвесност. Човек не може секогаш да ги контролира чувствата, подредените и опремата, особено кога има ограничени информации и се соочува со високи влогови и брзи распореди. Има несакани последици, несакана ескалација, несовесност, погрешно согледување и безбедносна дилема.

Друга причина е тоа што одвраќањето има вродена нестабилност. Како што рече Кенет Болдинг: „Ако одвраќањето беше навистина стабилно... ќе престане да одвраќа". Доколку носителите на одлуки биле совршено свесни, никогаш не би наредиле употреба на јадрено оружје во големи размери, а кредибилитетот на јадрената закана би бил низок.

Сепак, таа привидна критика за совршена свесност се спротивставува и е во согласност со сегашната политика на одвраќање. Во *Основи на одвраќање по Студената војна*, авторите детално објаснуваат експлицитно застапување на двосмисленоста во однос на „она што е дозволено" за другите нации и нејзиното одобрување на „несовесноста" или, поточно, перцепцијата на истата како важна алатка во одвраќањето и надворешната политика. Документот тврдел дека капацитетот на Соединетите Држави, во примената на одвраќање, би бил повреден со прикажување на американските лидери како целосно рационални и ладни глави:

>  Фактот дека некои елементи може да изгледаат како потенцијално „надвор од контрола" може да биде корисен за создавање и зајакнување на стравови и сомнежи во главите на носителите на одлуки на противникот. Ова суштинско чувство на страв е работната сила на одвраќање. Дека САД можат да станат ирационални и одмаздољубиви доколку се нападнат нивните витални интереси, треба да биде дел од националната личност што ја проектираме на сите противници.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Некои коментатори кои го критикуваат концептот на јадрен мир дополнително го изнесуваат аргументот дека недржавните актери и непријателските држави би можеле да снабдуваат јадрено оружје на терористичките организации и така да го поткопаат конвенционалното одвраќање, а со тоа и јадрениот мир, особено со постоењето на меѓународни терористички мрежи кои бараат пристап до јадрени извори.

Сепак, Роберт Галучи, претседателот на Фондацијата „Џон Д. и Кетрин Т.", кој се насочува не само на потенцијалните јадрени терористи, туку и на оние држави кои можат намерно да префрлат или ненамерно да доведат јадрено оружје и материјали до нив. Со закана за одмазда против тие држави, „Соединетите Држави можеби ќе можат да го одвратат она што физички не можат да го спречат."

Греам Алисон направил сличен случај и тврдел дека клучот за проширено одвраќање е да се изнајдат начини за следење на јадрениот материјал до земјата што го фалсификувала фисилниот материјал: „По детонирањето на јадрената бомба, јадрените форензички полицајци ќе собираат примероци од остатоци и ќе ги испратат до лабораторија за радиолошка анализа. Со идентификување на уникатните атрибути на фисилниот материјал, вклучувајќи ги неговите нечистотии и загадувачи, може да се следи патот назад до неговото потекло." Процесот е аналоген на идентификацијата на криминалецот со отпечатоци од прсти: „Целта би била двојна: прво, да се одвратат водачите на јадрените држави од продажба на оружје на терористите, барајќи ги одговорни за каква било употреба на сопственото оружје; второ, да им се даде на лидерите секој поттик. цврсто да го обезбедат нивното јадрено оружје и материјали".

Поврзано
--------

* Рамнотежа на теророт
* Теорија на одвраќање
* Долг мир
* Минимално одвраќање
* Минимална веродостојна одвраќање
* Взаемно сигурно уништување
* Дебата за јадрено оружје
* Мир преку сила
* Пакс Атомика

Наводи
------

1. ↑   Evaluating the Nuclear Peace Hypothesis A Quantitative Approach.
2. ↑  Gallucci, Robert (September 2006). „Averting Nuclear Catastrophe: Contemplating Extreme Responses to U.S. Vulnerability". *Annals of the American Academy of Political and Social Science*. **607**: 51–58. doi:10.1177/0002716206290457.
3. 1 2  Allison, Graham (13 март 2009). „How to Keep the Bomb From Terrorists". *Newsweek*. Архивирано од изворникот на 13 мај 2013. Посетено на 11 август 2022.