|  |
| --- |
| Оваа статија е дел од темата |
| Политиката наМакедонија |
|  |
| Устав
* Човекови права
 |
| Законодавна власт
* Собрание
	+ Претседател: Талат Џафери
 |
| Извршна власт
* Претседател
	+ Стево Пендаровски
* Влада
	+ Премиер: Димитар Ковачевски
 |
| Судска власт
* Уставен суд
* Врховен суд
* Судски совет
* Виш управен суд
* Управен суд
* Апелациони судови
* Основни судови со основна надлежност
* Основни судови со проширена надлежност
* Јавно обвинителство
* Јавно правобранителство
* Народен правобранител
 |
| Избори
* Политички партии
* Скорешни избори
	+ Парламентарни: 2024  •  2020  •  2016
	+ Претседателски: 2024  •  2019  •  2014
	+ Локални: 2021  •  2017  •  2013
* Референдуми: 1991 •  2004 •  2018
 |
| Административна поделба
* Општини
* Град Скопје
 |
| Меѓународни односи
* Пристапување кон ЕУ
* Пристапување кон НАТО
* Спор околу името
 |
| 
* Други земји
* Атлас

Икона за портал Портал: „Политика"
 |
| * п
* р
* у
 |

**Македонски претседателски избори (2024)** — седми по ред претседателски избори во Македонија. Претседателските избори се најавени за на 24 април, среда (прв круг) и 8 мај, среда (втор круг) 2024 година заедно со парламентарните избори. Гласачите ќе избираат претседател со мандат од пет години. Актуелниот претседател Стево Пендаровски, поддржан од СДСМ, се кандидирал за реизбор. Неговиот противкандидат на претходните избори во 2019 година, професорката Гордана Силјановска-Давкова, повторно се кандидирала за позицијата претседател. Ова ќе биде првиот претседателски реванш во македонската историја, а Стево Пендаровски ќе стане прв кој се кандидрал за претседател на три последователни изборни циклуси (изборите во 2014 и 2019). Заедно со претседателските избори во 2009 година, на овие избори ќе има најголем број на кандидати во првиот круг, вкупно седум.

ЕУ интеграциите, надворешната политика, Францускиот предлог и уставните измени, владеењето на правото, одбраната и безбедноста на државата, како и изборот на претседател да се одвива во Собранието се очекува да бидат водечки теми во кампањата.

Изборен систем
--------------

Според македонските закони, кандидатот за претседател можел да победи во прв круг доколку освоел над 50% од гласовите на сите регистрирани гласачи во избирачкиот список. Доколку ова не се случи, се одржува втор круг на избори, во кој се натпреваруваат двата кандидати со најмногу гласови од првиот круг. Одзивот во вториот круг треба да биде над 40% за гласањето да се смета за важечко. 

Доколку и во вториот круг на гласање ниту еден од кандидатите не го добил потребното мнозинство гласови, се повторува целата изборна постапка. 

Според Уставот, претседателскиот кандидат треба да има над 40 години и да биде жител на државата најмалку 10 од последните 15 години. Еден мандат на претседателот трае 5 години, а најмногу еден претседател може да биде на должноста два мандати.

Кандидати
---------

Кандидат за претседател на Републиката можат да предложат најмалку 10.000 избирачи или најмалку 30 пратеници.

ВМРО-ДПМНЕ на партиската конвенција во Скопје за свој претседателски кандидат ја избрале професорката Гордана Силјановска-Давкова. Таа ја добила довербата на 444 од присутните 448 делегати, друг кандидат немало. Силјановска-Давкова била кандидат на ВМРО-ДПМНЕ и на претходните избори во 2019 година. СДСМ на свој конгрес ја потврдиле кандидатурата за втор мандат за претседател на Стево Пендаровски.

### Кандидати во прв круг

| Кандидат, години, политичка партија | Поддржан од | Бр. | Политички позиции | Објавена кандидатура | Начин на кандидатура |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Стево Пендаровски (61)
Независен |  | Stevo Pendarovski |  | СДСМ | **1** | * Советник за национална безбедност (2001–2004)
* Претседател на Државната изборна комисија (2004–2005)
* Советник за национална безбедност и надворешна политика (2005–2009)
* Пратеник во Собранието на РМ (2016–2019)
* Претседател на РМ (2019–2024)
 | 28 февруари | 10.000 потписи |
|  | ЛДП |
|  | ДОМ |
|  | НСДП |
|  | ПДТ |
|  | ВМРО-НП |
|  | ПОПГМ |
|  | СРМ |
| Гордана Силјановска-Давкова (70)
Независен |  |  |  | ВМРО-ДПМНЕ | **2** | * Член на Уставна комисија на Собранието на РМ (1990–1992)
* Министер без ресор (1992–1994)
* Пратеничка во Собранието на РМ (2020–2024)
 | 22 февруари | 30 пратеници |
|  | СПМ |
| Стевчо Јакимовски (63)
ГРОМ |  | Stevco Jakimovski |  | ГРОМ | **3** | * Градоначалник на Општина Карпош (2000–2003)
* Министер за економија (2004–2004)
* Министер за труд и социјална политика (2004–2006)
* Градоначалник на Општина Карпош (2009–2017; 2021–денес)
 | 21 февруари | 10.000 потписи |
|  | Интегра |
| Бујар Османи (44)
ДУИ |  | Bujar Osmani |  | ДУИ | **4** | * Министер за здравство (2008–2011)
* Вицепремиер задолжен за европски прашања (2017–2020)
* Министер за надворешни работи (2020–2024)
 | 22 февруари | 10.000 потписи |
| Билјана Ванковска (64)
Независен |  | BiljanaVankovskalevica |  | Левица | **5** | * *Нема (професорка на Филозофскиот факултет во Скопје)*
 | 7 февруари | 10.000 потписи |
| Арбен Таравари (51)
Алијанса за Албанците |  | Arben Taravari |  | АА | **6** | * Министер за здравство (2017–2017)
* Градоначалник на Општина Гостивар (2017–денес)
 | 15 февруари | 10.000 потписи |
|  | Беса |
|  | Алтернатива |
|  | Демократско движење |
| Максим Димитриевски (48)
ЗНАМ |  | Максим Димитриевски |  | ЗНАМ | **7** | * Претседател на совет на Општина Куманово (2012–2016)
* Пратеник во Собранието на РМ (2016–2017)
* Градоначалник на Општина Куманово (2017–денес)
 | 22 февруари | 10.000 потписи |

### Кандидати кои не успеале да ги соберат потребните потписи

| Кандидат | Партија/Коалиција | Објавена кандидатура | Собрани потписи |
| --- | --- | --- | --- |
| Вело Марковски |  | Независен | 19 октомври 2023 | 1.668 |
| Господин Попоски |  | Независен | 15 февруари | 147 |
| Ѓорѓи Манасков |  | Независен | 16 февруари | 496 |
| Мерсиха Смаиловиќ |  | Бошњачки демократски сојуз | 21 февруари | 3.246 |
| Зорица Цветковска |  | Десна | 24 февруари | 293 |
| Гоце Ристов |  | Независен | 4 март 2024 | 6 |
| Драган Николовски |  | Независен | 6 март 2024 | 8 |

### Кандидати кои се повлекле од претседателската трка

| Кандидат | Партија/Коалиција | Објавена кандидатура | Повлечена кандидатура | Собрани потписи |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Томе Николоски |  | Независен | 22 февруари | 23 февруари | 0 |

Кампања
-------

### Партиски слогани

| Кандидат | Слоган |
| --- | --- |
|  | Стево Пендаровски | „Нашиот претседател" |
|  | Гордана Силјановска-Давкова | „Македонија повторно горда" |
|  | Стевчо Јакимовски | „Храбро за Македонија" |
|  | Бујар Османи | „Искуство, искреност, посветеност" |
|  | Билјана Ванковска | „Го враќаме достоинството на нацијата" |
|  | Арбен Таравари | „Промената е важна" |
|  | Максим Димитриевски | „Максимум за Македонија" |

### Дебати

| Претседателски избори (2024) |
| --- |
| Датум | Организатор | Канал | Видео запис |     П  Присутен    O  Поканет, но отсутен   НП  Непоканет  |
| Пендаровски | Силјановска-Давкова | Јакимовски | Османи | Ванковска | Таравари | Димитриевски |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 април | Клик плус | ТВ 21 | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **П** | **НП** |

### Интервјуа и емисии

| Претседателски избори (2024) |
| --- |
| Датум | Организатор | Канал | Видео запис |     П  Присутен    O  Поканет, но отсутен   НП  Непоканет  |
| Пендаровски | Силјановска-Давкова | Јакимовски | Османи | Ванковска | Таравари | Димитриевски |
|  |  |  |  |  |  |  |
| 4 април | МИА | МИА | врска | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 5 април | МИА | МИА | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 6 април | МИА | МИА | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 6 април | МИА | МИА | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** |
| 8 април | МИА | МИА | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** |
| 8 април | Ја сакам Македонија | Сител | врска | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** |
| 8 април | Клик плус | ТВ 21 | врска | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 8 април | Аргумент плус | Телевизија 24 | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 8 април | Топ тема | Телма | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** |
| 8 април | 360 степени | МРТ | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** |
| 8 април | 360 степени | МРТ | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 9 април | МИА | МИА | врска | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 9 април | Топ тема | Телма | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** |
| 10 април | Топ тема | Телма | врска | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 10 април | Ја сакам Македонија | Сител | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 10 април | Зум анализа | Телевизија M | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 10 април | Клик плус | ТВ 21 | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 11 април | Топ тема | Телма | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** |
| 11 април | Само интервју | Канал 5 | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** |
| 11 април | Алсат | Алсат | врска | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 11 април | Аргумент плус | Телевизија 24 | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** |
| 12 април | Инфомакс | Инфомакс | врска | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 15 април | 360 степени | МРТ | врска | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** |
| 15 април | Аргумент плус | Телевизија 24 | врска | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |
| 15 април | 360 степени | МРТ | врска | **НП** | **НП** | **П** | **НП** | **НП** | **НП** | **НП** |

### Митинзи и средби со граѓани

Актуелниот претседател Стево Пендаровски и професорката Гордана Силјановска-Давкова своите програми ги претставувале на поголеми митинзи и средби со граѓани во големите градови и центри на општини, додека другите кандидати тоа го правеле на помали настани и средби, учествувале на отворени дискусии, конвенции и семинари, и оддржувале голем број на прес-конференции. Кандидатите од албанската националност своите средби ги воделе исклучиво во општините и населени места со значително албанско население.

| Кандидат | Стево Пендаровски | Гордана Силјановска-Давкова | Стевчо Јакимовски | Бујар Османи |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Датум | Локација | Локација | Локација | Локација |
| 4 април | Кривогаштани, Крушево, Прилеп | Скопје | Тетово | Липково |
| 5 април | Пробиштип, Штип | Вевчани, Струга, Ресен | Гостивар, Кичево | Студеничани, Шуто Оризари |
| 6 април | Македонски Брод, Кичево | Демир Капија, Неготино, Кавадарци | Крушево | Брвеница, Боговиње, Гостивар |
| 7 април | Белчишта, Вевчани, Струга, Охрид | Зрновци, Виница, Кочани | Ѓорче Петров | Скопје, Теарце, Шемшево |
| 8 април | Кисела Вода, Аеродром | Новаци, Демир Хисар, Битола | Кичево | Шуто Оризари |
| 9 април | Македонска Каменица, Пехчево, Берово, Делчево | Теарце, Јегуновце, Брвеница, Ѓорче Петров, Куманово | Неготино, Кавадарци, Прилеп | Чаир |
| 10 април | Демир Капија, Градско, Росоман, Неготино, Кавадарци | Василево, Босилово, Радовиш, Струмица | — | — |
| 11 април | Дојран, Богданци, Валандово, Гевгелија | Долнени, Македонски Брод, Кичево | — | Радовиш, Штип |
| 12 април | Илинден, Петровец, Карпош, Центар | Дебар, Гостивар, Тетово | Карпош | Скопје |
| 13 април | Желино, Јегуновце, Теарце, Брвеница, Тетово | Зелениково, Бутел, Карпош | Крива Паланка | Охрид |
| 14 април | Старо Нагоричане, Кратово, Ранковце, Крива Паланка, Куманово | Петровец, Центар, Кисела Вода | Прилеп | Долнени, Крушево |
| 15 април | Сарај, Чаир, Ѓорче Петров, Гази Баба | Кривогаштани, Крушево, Прилеп | — |  |
| 16 април | Чашка, Свети Николе, Велес | Дојран, Валандово, Гевгелија | Скопје |  |
| 17 април |  | Чашка, Свети Николе, Велес |  |  |
| 18 април |  | Охрид |  |  |
| 19 април |  | Ранковце, Кратово, Крива Паланка |  |  |
| 20 април |  | Македонска Каменица, Пехчево, Берово, Делчево |  |  |
| 21 април |  | Сарај, Чаир, Аеродром, Гази Баба |  |  |
| 22 април |  | Лозово, Карбинци, Пробиштип, Штип |  |  |
| 23 април | Изборен молк |
| 24 април | Изборен ден (прв круг) |

| Кандидат | Билјана Ванковска | Арбен Таравари | Максим Димитриевски |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Датум | Локација | Локација | Локација |
| 4 април | Струмица | Дебар | Крушево |
| 5 април | Штип | Берово, Делчево, Македонска Каменица, Виница, Кочани |
| 6 април | Прилеп, Демир Хисар | Скопје, Куманово | Валандово, Богданци, Дојран, Гевгелија |
| 7 април | Волково, Тетово | Тетово, Попова шапка | Вевчани, Струга, Охрид |
| 8 април | Богданци, Гевгелија | Тетово | Охрид, Дебрца, Велмеј, Лешани |
| 9 април | Гази Баба | Скопје | Јегуновце, Брвеница, Теарце, Тетово |
| 10 април | Карпош, Лисиче | — | Лозово, Свети Николе, Штип |
| 11 април | Гази Баба, Куманово | Чаир | — |
| 12 април | — | Чаир, Тетово | Демир Капија, Неготино, Росоман, Кавадарци |
| 13 април | Струга, Охрид | Сарај, Куманово | Кичево, Демир Хисар, Кривогаштани, Прилеп |
| 14 април | Кавадарци |  | Скопје |
| 15 април | Центар, Кисела Вода |  | Скопје, Гостивар |
| 16 април | Виница, Кочани |  | Скопје |
| 17 април |  |  |  |
| 18 април |  |  |  |
| 19 април |  |  |  |
| 20 април |  |  |  |

Претседателска програма
-----------------------

### Стево Пендаровски

Програмата на кандидатот Пендаровски била составена од пет клучни столба, односно Глас на граѓаните – заштитник на правата и слободите; Промотор на младите ранливите и маргинализираните заедници; Заштитник на демократијата и соработката меѓу заедниците во македонското општество; Борба за правна држава ослободена од кнаџите на организираниот криминал и корупција; Европска интеграција како двигател на целосната трансформација.

#### Поддржувачи

Пендаровски бил поддржан од својата матична партија СДСМ, министрите, пратениците и градоначалниците од СДСМ како и поранешните премиери на Македонија од редовите на СДСМ, Зоран Заев и Владо Бучковски, но не и основачот на СДСМ и поранешен претседател на Република Македонија, Бранко Црвенковски, кој останал неутрален. Пендаровски бил поддржан и од партиите кои биле дел од коалицијата предводена од СДСМ, како ЛДП, НСДП, ВМРО-НП, ПДТ, СРМ, ДОМ, ПОПГМ, ПДПР, ССМ и други.

Пендаровски не ја добил поддршката од политичката партија ДУИ во првиот круг, кого го поддржале во изборите во 2019 година и биле дел од владата предводена од СДСМ.

### Гордана Силјановска-Давкова

Гордана Силјановска-Давкова својата кампања ја водела под мотото „да ја направиме Македонија повторно горда", па и програмата се насочила кон таа тематика. Силјановска-Давкова својата програма ја поделила на неколку подтеми, а најмногу внимание посветила на владеење на правото, надворешната политика и односи со соседните држави, дипломатијата, безбедноста и одбраната на државата, животната средина, дијаспората и културата.

Во делот за владеење на правото, професорката предложила враќање на практиката на отворени канцеларии и директен контакт со граѓаните, вклучително и можност за поднесување на граѓански иницијативи и петиции. Повеќе обраќања пред пратениците, со цел градење на национален консензус за важни прашања. Предложила употреба на вето за подобрување на квалитетот на законите, не како израз на претседателска сила, туку за заштита на Уставот и правата на граѓаните. Ја истакнала важноста на консултации и сигурни гаранции пред давање на мандат за формирање на влада, како и конструктивни односи со владата и реакција во случај на кршење на Уставот.

Силјановска-Давкова најавила создавање на експертски тим за обезбедување на транспарентност и отчетност во преговорите со Европската Унија, како и барање за влез во единствениот пазар. Покрај тоа се залага за иницирање постапки за пристап до европските фондови и усогласување со стандардите на Организацијата за економска соработка и развој. Во однос на европската интеграција ја нагласува потребата за заштита на македонскиот идентитет и интегритет, како и за спроведување на промени според копенхагенските критериуми, без измени на Уставот.

Во однос на безбедноста, се залагала за проактивната улога на Советот за безбедност, потребата за центар за извонредност за жени, мир и безбедност, како и соработка со НАТО за промоција на улогата на жените во безбедносните и одбранбените системи, прецизирање на условите за промоција во АРМ и обезбедување на тренинзи за реинтеграција на војниците во цивилната служба, како и поставувањето на воени аташе во македонските дипломатско-конзуларни претставништва.

Во однос на дипломатијата, Силјановска-Давкова најавила целосна професионализација на дипломатската служба, како и влез на македонските дипломати во меѓународните организации, потоа разработка на централен конзуларен центар за координирање на конзуларните активности и заштита на интересите на македонските граѓани низ светот и кампања за лобирање за непостојан член во Советот за безбедност.

Силјановска-Давкова најавила на подобрување на односот кон ромската заедница и лицата со попреченост, воведување на позиција во Кабинетот – советник за млади, формирање Форум за млади под покровителство на претседателот и формирање на меѓународна школа за лидери.

Во однос на дијаспората, Гордана најавила формирање на национален совет за соработка со дијаспората, македонски бизнис хаб, како и годишна меѓународна конференција и инвестициски форум.

#### Поддржувачи

Голем број на функционери, сите пратеници и градоначалници од редовите на ВМРО-ДПМНЕ веднаш ја поддржале кандидатурата на Силјановска-Давкова, додека поранешниот премиер и лидер на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, како и четвртиот претседател на Македонија, кој бил поддржан од страна на ВМРО-ДПМНЕ, Ѓорге Иванов, останале неутрални. Од друга страна пак, првиот лидер и основач на ВМРО-ДПМНЕ, Љупчо Георгиевски му дал поддршка на Стево Пендаровски.

Голем број на помали политички партии како Социјалистичка партија на Македонија, ДПСМ, ДНЕТ, ПОДЕМ, Нова либерална партија, Демократски сојуз, Глас за Македонија, МААК, СНСМ, ДСР, Роми обединети од Македонија и други, кои биле во коалиција со ВМРО-ДПМНЕ, дале поддршка на професорката Гордана Силјановска-Давкова.

Силјановска-Давкова била поддржана и од голем број пратеници и функционери од десничарско ориентирани партии во Европа, членови на Европската народна партија, како Маргарета Седерфелт, пратеник на шведскиот Риксдаг, која учествувала на некои од митинзите организирани од ВМРО-ДПМНЕ.

### Стевчо Јакимовски

Како претседател на Република Македонија, Јакимовски би инсистирал на јакнење на позициите на државата во НАТО и почит кон македонските граѓани од страна на НАТО, како и стратешките партнери САД и ЕУ.

Јакимовски јасно би ставил до знаење дека за влезот во Европската унија би биле подготвени да чекаме најкасно до 2030 година, би ги направиле сите реформи кои се потребни, а доколку по 2030 година не би биле примени во ЕУ, не би се откажале од европскиот пат, но би барале сопствен пат за развој на Републиката, а пред сѐ за носење на инвестиции и за отворање на работни места.

Тој исто така би се залагал за јакнење на економската дипломатија, а во исто време би инсистирал Македонија да подготви проекти за најмалку 50 милијарди евра со коишто би се побарале директни странски инвестиции и нашите компании би се подготвиле да учестуваат во обновата на Украина.

#### Поддржувачи

Стевчо Јакимовски како кандидат на ГРОМ, покрај од својата партија бил поддржан и од партиите Интегра и ПЦЕР со кој бил заедно во коалицијата „Храбро за Македонија".

### Бујар Османи

Кандидатот на Европскиот фронт, Бујар Османи се залагал за еднаква држава за сите, каде што и покрај ограничената моќ, како иден претседател би станес авторитет кој би ги обединил различните политички и етнички наративи и активен адвокат на правата на граѓаните, во борба против било која форма на дискриминација.

Османи се залагал изборот на претседател да се одвива во Собранието со двојно мнозинство, за партнерство и стратешки дијалог со САД, формирање на меѓународен одбор со САД, ЕУ и НАТО за сертифицирање на сите носители на јавни функции, зајакнување на Армијата согласно стандардите на НАТО, соодветното меѓународно етаблирање преку надворешната политика, задржувањето на младите, образованието и иновациите и зелената агенда.

#### Поддржувачи

Бујар Османи како член на ДУИ бил поддржан од коалицијата „Европски Фронт" предводена од ДУИ, која ги вклучувала и партиите Алијанса за Албанците (фракцијата на Зијадин Села), ДПА, ЕДП, НД, ДПТ, Унија на Ромите и БДС.

### Билјана Ванковска

Најважните насоки во кои Ванковска би била ангажирана за време на вршењето на претседателската функција би биле: иницијативата за создавање *Македонска платформа* за обединување околу националните интереси, иницијатива за донесување на граѓански устав заснован на принципите на социјална правда, за ставање на крај на бинационалната држава и процсот на федерализација како и раскинувања на Преспанскиот договор и договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија.

Во однос на надворешната политика, Ванковска била главен поборник за напуштање на членството во НАТО и преиспитување на политиката на асоцијација во ЕУ по секоја цена и прогласување воена неутралност и одржување на сопствен систем за самоодбрана согласно со повелбата на ОН. Од друга страна била главен застапник за приближување до земјите на БРИКС заради поголема економска соработка, барање на посматрачки статус во Движењето на неврзаните, поголема економска агилност во рамки на иницијативата Појас и пат, како и вклучување во глобалните еколошки иницијативи за заштита на животот на планетата.

Ванковска имала и иницијатива за поголемо вклучување на дијаспората во реализација на националните проекти за економски и технолошки развој како и мерки за јакнење на соработката со македонското и другите малцинства во соседните држави.

Како нов проект, Ванковска се залагала за доделување на посебни награди и признанија за најдобрите во повеќе области и категории на годишно ниво (најдобри студенти, научници, иноватори, земјоделци, уметници, спортисти), доделување на признанија на професионални групи и организации, како и посебно признание за борбата против корупцијата.

#### Поддржувачи

Профсорката Билјана Ванковска како независен кандидат била поддржана од политичката партија Левица. Ванковска добила поддршка и од ирските европратеници Клер Дејли и Мик Волас.

### Арбен Таравари

Изборната програма на Таравари се темелела на четири главни столба: интеграција со Европската Унија, безбедност, владеење на правото и консезуалната демократија.

Надборешната политика би се засновала на европски и прозападни вредности и стремеж кон зачленување на Македонија во Европската Унија најкасно до 2030 година. Таравари се залагал за излегување од иницијативата Отворен Балкан, а бил застапник на имплементација на Преспанскиот договор и договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија.

Таравари се залагал за обезбедување на стабилен буџет за одбрана на ниво од 2% од БДП, како и развој на нови капацитети и модернизација на силите во согласност со критериумите на НАТО. Бил застапник за зголемување на придонесот на Македонија во мировните мисии и операции на ЕУ во светот, јакнење на улогата на земјата во регионалните безбедносни структури, како и ставање на крај на енергетската зависност од Русија.

Како претседател на државата, Таравари би се борел против корупцијата на политичкиот систем, би превзел конкретни чекори за враќање на довербата на граѓаните во правосудниот систем и би ја заштитил консензуалната демократија, слободата на изразување и владеењето на правото во сите ситуации.

#### Поддржувачи

Арбен Таравари бил поддржан од коалицијата „Влен", која била составена од партиите Беса, Алтернатива и Демократско Движење како и фракцијата на Арбен Таравари од Алијанса за Албанците. Таравари добил поддршка и од премиерот на Косово, Албин Курти и неговата партија Движење за самоопределување, кои активно се вклучиле во кампањата на Таравари.

### Максим Димитриевски

Димитриевски поддршката и довербата од граѓаните ја побарал со својата програма наречена Манифест за Македонија. Во неа биле наведени пет стратешки начела и на пет, приоритети во првите 200 дена од преземањето на претседателската функција.

Начело број 1 – Единствени во надворешната политика, зајакнување на улогата на претседателот во надворешните односи, влез во ЕУ само со заштита и почитување на националните интереси, развивање на односи со сите соседни држави и со државите од регионот, засновани на спроведување на договорите на база на реципроцитет и интензивирање и зајакнување на улогата на Македонија на глобалната сцена.

Начело број 2 – Глас на разумот и обединувањето, поттикнување и одржување редовен, конструктивен и аргументиран дијалог со политичките субјекти за да постигнеме разбирање и согласност за клучните цели на државата – во надворешната и внатрешната политика, развој на меѓуетничките односи и реален соживот во Македонија и залагање за солидарно општество,со почитување на слободите и правата, без дискриминација, со развиена демократија и владеење на правото.

Начело број 3 – Поцврсти во одбраната и безбедноста, зајакнување на капацитетите на македонската армија и вложување напори за да се валоризира членството во НАТО.

Начело број 4 – Силни институции за заштита на граѓанинот и државата.

Начело број 5 – Вклученост и одговорност, транспарентност и јавност на своето дејствување како Претседател на Републиката, како и отчетност и одговорност на носителите на јавните функции, како основа за искоренувањето на корупцијата.

#### Поддржувачи

Максим Димитриевски како лидер и основач на партијата ЗНАМ, најголемата поддршка ја добил од својата партија.

Анкети на јавното мислење
-------------------------

### Прв круг

| Анкета | Период | Големина на
примерок | Stevo Pendarovski | Stevo Pendarovski | Stevco Jakimovski | Bujar Osmani | BiljanaVankovskalevica | Arben Taravari | Максим Димитриевски | Водство |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Пендаровски | Силјановска-Давкова | Јакимовски | **Османи** | Ванковска | Таравари | Димитриевски |
| СДСМ | ВМРО-ДПМНЕ | ГРОМ | ДУИ | Левица | АА | ЗНАМ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| МКД.мк | 15–24 март 2024 | 1200 | 19.8 | **36.5** | 1.5 | 14.3 | 4.9 | 10.5 | 12.1 | 16.7 |
| CRPC | 4–7 март 2024 | 1085 | 29.3 | **35.5** | 2.0 | 9.6 | 4.3 | 14.3 | 5.1 | 6.2 |
| IPIS | 20 февруари 2024 | 1212 | 22.3 | **39.2** | – | 12.2 | 6.4 | 13.4 | 5.8 | 16.9 |
| Претседателски избори | 21 април 2019 | — | **44.8** | 44.2 | – | – | – | 11.1 | – | 0.6 |

### Втор круг

| Анкета | Период | Големина на
примерок | Stevo Pendarovski | Stevo Pendarovski | Водство |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Пендаровски | Силјановска-Давкова |
| СДСМ | ВМРО-ДПМНЕ |
|  |  |
| МКД.мк | 15–24 март 2024 | 1200 | 44.2 | **55.8** | 11.6 |
| Претседателски избори | 5 мај 2019 | — | **53.6** | 46.4 | 7.2 |

Резултати
---------

| Кандидат | Прв круг | Втор круг |
| --- | --- | --- |
| Бр. на гласови | % | Бр. на гласови | % |
|  | Стево Пендаровски |  |  |  |  |
|  | Гордана Силјановска-Давкова |  |  |  |  |
|  | Стевчо Јакимовски |  |  |  |  |
|  | Бујар Османи |  |  |  |  |
|  | Билјана Ванковска |  |  |  |  |
|  | Арбен Таравари |  |  |  |  |
|  | Максим Димитриевски |  |  |  |  |
| **Вкупно** |  |  |  |  |
|  |
| Важечки гласови |  |  |  |  |
| Неважечки гласови |  |  |  |  |
| **Вкупно** |  | **100** |  | **100** |
| Излезност |  |  |  |  |
| Регистрирани гласачи |  |  |  |  |
| Извор |

Поврзано
--------

* Претседател на Македонија

Белешки
-------

1. ↑  Член на ВМРО-ДПМНЕ кој се кандидирал без поддршка од неговата партија
2. ↑  Член на ВМРО-ДПМНЕ кој се кандидирал без поддршка од неговата партија
3. ↑  Анкетата била спроведена пред некој од кандидатите да се квалификува да биде на гласачкото ливче
4. ↑  Различен кандидат (Блерим Река), поддржан од сите партии од коалицијата ВЛЕН, освен од Демократско движење, која не постоела во 2019 година

Наводи
------

1. ↑  „На 8 мај ќе се гласа на двојни избори – падна договор на лидерската". *Радио Слободна Европа*. 2023-12-04. Посетено на 2024-02-07.
2. ↑  *Телма*. 21 февруари 2024. Отсутно или празно `|title=` (help)
3. ↑  *Телма*. 21 февруари 2024. Отсутно или празно `|title=` (help)
4. ↑  „Стевчо Јакимовски, кандидат за претседател на ГРОМ". *Телевизија 24*. 21 февруари 2024.
5. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)
6. ↑  „Левица ја одбра професорката Билјана Ванковска за кандидат за претседател". *Телевизија 24*. 7 февруари 2024.
7. ↑  „ЕСП ѝ фрла ракавица на ДУИ". *Дојче Веле*. 15 февруари 2024.
8. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)
9. ↑  katerina (2024-02-22). „Известување за собирање на потписи за кандидати за Претседател на Република Северна Македонија". *Државна Изборна Комисија*. Посетено на 2024-03-01.
10. ↑  „Вело Марковски најави независен настап на претседателските избори, но вели оти очекува поддршка од ВМРО-ДПМНЕ". *360 степени*. 19 октомври 2023.
11. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)
12. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)
13. ↑  „Прв пат во историјата Бошњаците ќе имаат свој кандидат за претседател на Македонија – Мерсиха Смаиловиќ". *ТВ 21*. 21 февруари 2024.
14. ↑  . Отсутно или празно `|title=` (help)
15. ↑  Макфакс, А. П. / (2024-02-24). „Над 1000 потписи имаат Османи, Ванковска и Димитриевски, ДИК од утре еднаш дневно ќе известува за собраните потписи". *МАКФАКС*. Посетено на 2024-03-01.
16. ↑  „Томе Николовски Facebook".
17. ↑  „Томе Николовски Facebook".
18. 1 2 3  *🇲🇰 Како претседател на Република Македонија ќе инсистирам на јакнење на нашите позиции во НАТО и почит кон македонските граѓани од страна на НАТО,... | By Stevco JakimovskiFacebook*, Посетено на 2024-04-08
19. ↑  „Бујар Османи вели дека ќе се залага за еднаква држава за сите". *Радио Лидер*. Посетено на 2024-04-08.
20. ↑  „10-заложби на Бујар Османи – ги претстави пред лидерите на Европскиот фронт". *mk.tv21.tv* (англиски). 2024-03-31. Посетено на 2024-04-08.
21. 1 2 3 4  „ИЗБОРНА ПРОГРАМА 2024".
22. 1 2 3 4  „Арбен Таравари Програма" (PDF).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонија Избори и референдуми во Македонија |
| --- |
|  |
| Претседателски избори | 
* 1994
* 1999
* 2004
* 2009
* 2014
* 2019
* 2024

 |
|  |
| Парламентарни избори | 
* 1990
* 1994
* 1998
* 2002
* 2006
* 2008
* 2011
* 2014
* 2016
* 2020
* 2024

 |
|  |
| Локални избори | 
* 1996
* 2000
* 2005
* 2009
* 2013
* 2017
* 2021

 |
|  |
| Референдуми | 
* 1991
* 2004
* 2018

 |
|  |
| Референдуми на локално ниво | 
* 2015 (Општина Центар)
* 2017 (Општина Гевгелија)
* 2017 (Општина Богданци)
* 2017 (Општина Дојран)
* 2017 (Општина Валандово)
* 2017 (Општина Босилово)
* 2017 (Општина Ново Село)
* 2020 (Општина Дојран)

 |

 |