Севернофризиските Острови со хализите (темнозелено)
**Халиг** (мн. *хализи*; германски: *Halligen*) — десет мали германски острови без заштитни брани во Ваденското Море, дел од Севернофризиските Острови, близу брегот на Шлезвиг-Холштајн, сместени низ округот Северна Фризија.

Името потекнува од келтскиот збор „хал" (*hal*) што значи „сол", одредница за ниските предели во областа, кои често се поплавувани од солената вода при плимите. Поголем број на хализи постоеле во средниот век, отколку во XXI век. Постоењето на хализите е последица на честите поплави и слабата крајбрежна заштита. Поплавите биле повообичани во средниот век и крајбрежната заштита била далеку послаба. На картите може да се види дека овој дел од Северното Море постои благодарение на сожалување на морето.

Областа на хализите околу 1650 година на карта од Јоханер Мајер
Хализите имаат области од 7 до 956 хектари и често се поранешни делови на копното, одвоено потоа од плимни бури и ерозија. Некои се делови на некогашни поголеми острови потопени од истите сили. Понекогаш, благодарение на седиментната база, островите се издигнувале и создавале еден поголем. Лангенес вклучува поранешен остров со истото име и два други кои биле наречени Нордмарш и Бутвел.

Градбите се изградени на повисоки вештачки ридови наречени *Warften* на германски јазик за заштита од плимните бури. Некои хализи исто така имаат пловечки брани.

На хализите не живеат многу луѓе. Нивните приходи главно доаѓаат од туризмот, крајбрежната заштита и земјоделството. Оваа последна дејност вклучува сточарство во плодните, често поплавувани, солени ливади.

Хализите се дел од Националниот парк Ваденско Море. Дел од нив, како Нордштрандишмор, Греде, Оланд, Лангенес и Хоге се опкружени од заштитното подрачје, но не се вклучени во него. Помалите хализи, како Хабел, Зидфал, Зидерог и Нордерог, како и Хамбургер Халиг се делови на националниот парк. Прошетки на калливите рамнини и информации може да се добијат од туристичките канцеларии.

На запад, германските хализи се заштитени од отвореното море преку Севернофризиските Гребенски Острови.

Островот Манде во данскиот дел на архипелагот е исто така технички дел од хализите, иако е далеку од останатите десет, кои се приближно еден до друг. До Манде може да се стигне од копното при ниска плима.

Список на хализи
----------------

Областа на хализите околу 1850 година
Моментално постојат десет хализи (*halligen*) во Германија. Следниов список не ги вклучува поранешните хализи, кои или исчезнале или биле споени со моменталните хализи или со копното:

* Лангенес — 956 ha, 16 *Warften*, околу 110 жители. Теснолиниска железница до Оланд (преку насип).
* Хоге — 574 ha, 10 *Warften*, околу 120 жители.
* Греде — 277 ha, 2 *Warften*, 11 жители.
* Нордштрандишмор — 175 ha, 4 *Warften*, 18 жители. Теснолиниска железничка врска со копното.
* Оланд — 96 ha, 1 *Warft*, околу 30 жители. Теснолиниска железничка врска со копното и Лангенес.
* Зидерог — 60 ha, 1 *Warft*, 2 жители.
* Зидфал — 50 ha, 1 *Warft*, птичји резерват.
* Хамбургер Халиг — 50 ha, 2 *Warften*, ненаселен, посетуван лете, споен со копното преку насип долг 4 километри и полдер.
* Нордерог — 9 ha, нема *Warften*, птичји резерват.
* Хабел — 3,6 ha, 1 *Warft*, ненаселен, птичји резерват.

На данската страна постојат три хализи, моментални или минати:

* Манде
* Лангли
* Јордзанд (исчезнат, останат само песочен брег)

Полуостровот и поранешниот остров Гросер Вердер на Цингст на брегот на Балтичкото Море, именуван е како „Балтички Халиг" (*Ostsee-Hallig*) поради неговата далечна местоположба и постоење.

Поврзано
--------

* Список на острови во Германија
* Список на острови во Данска

Надворешни врски
----------------

* Johann C. Biernatzki (1856). *The Hallig: or, The sheepfold in the waters. A tale of humble life on the coast of Schleswig*. Boston: Gould and Lincoln.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Фризиски Острови |
| --- |
|  |
| Западнофризиски Острови(Холандија) | 

|  |
| --- |
| 
* Нордерхакс
* Тексел
* Влиланд
* Рихел
* Тесхелинг
* Гринд
* Амеланд
* Риф
* Енгелсманплат
* Схирмониког
* Симонсзанд
* Ротемерплат
* Ротумерог
* Заудердаунтјес

 |
|  |
| Поранешни острови | 
* Виринген
* Моникенлангеног
* Босх

 |

 | Хелголанд |
|  |
| Источнофризиски Острови(Германија) | 

|  |
| --- |
| 
* Боркум
* Литје Херн
* Кахелотплате
* Мемерт
* Јист
* Нордернај
* Балтрум
* Лангеог
* Шпикерог
* Вангероге
* Минзенер-Олдог
* Мелум

 |
|  |
| Поранешни острови | 
* Бујзе

 |

 |
|  |
| Хелголандски Залив(Германија) | 
* Ланглитјен I и II
* Гросер Кнехтзанд
* Хелголанд
	+ Дине
* Нојверк
* Шархерн
* Нигехерн
* Тришен
* Тертиус
* Блауорт

 |
|  |
| Севернофризиски Острови(Германија) | 

|  |
| --- |
| 
* Гребенски Острови
* Пелворм
* Амрум
* Фер
* Зилт
	+ Утхерн

 |
|  |
| Хализи | 
* Греде
* Хабел
* Хамбургер Халиг
* Хоге
* Лангенес
* Нордерог
* Нордштрандишмор
* Оланд
* Зидерог
* Зидфал

 |
|  |
| Поранешни острови | 
* Хајнсхалиг
* Нордштранд
* Штранд

 |

 |
|  |
| Дански Ваденски Острови(Данска) | 

|  |
| --- |
| 
* Реме
* Коресанд
* Фане

 |
|  |
| Хализи | 
* Лангли
* Манде

 |
|  |
| Поранешни острови | 
* Јордсанд

 |

 |

 |

Координати: 54°34′N 8°39′E﻿ / ﻿54.567° СГШ; 8.650° ИГД﻿ / 54.567; 8.650

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 183144783070093379906
* GND: 4023049-1
* BNF: cb119839101 (податоци)

 |

 |