|  |
| --- |
|  **Свети Ѓорѓи** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Кумановско-осоговска |
| **Архијерејско намесништво** | Кумановско-кратовско |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 42°05′44.0″N 21°57′37.2″E﻿ / ﻿42.095556° СГШ; 21.960333° ИГД﻿ / 42.095556; 21.960333Координати: 42°05′44.0″N 21°57′37.2″E﻿ / ﻿42.095556° СГШ; 21.960333° ИГД﻿ / 42.095556; 21.960333 |
| **Место** | Коњух |
|  **Општина** | Кратово |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Ѓорѓи |
|  **Изградба** | XIV или XVI век |
|
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | еднокорабна црква |
|

**Свети Ѓорѓи** (можен првобитен патрон **Св. Никола** или **Свети Архангел**) — многу стара средновековна црква која се наоѓа во селото Коњух, во рамки на археолошкото наоѓалиште Големо Градиште. Околку црквата денес се наоѓаат селски гробишта.

Местоположба
------------

Во подножјето на наоѓалиштето Големо Градиште, исто така, има остатоци од базиликална градба и една гробишна црква од XIV век, подигнати врз темели на постар црковен објект. Тоа е малата црква Свети Ѓорѓи која од неодамна е покриена со нов покрив, а во чија внатрешност кај олтарот има остатоци од живопис. На 300 метри југозападно од наоѓалиштето и околу 400 m западно од остатоците на кружната црква - ротонда, во рамките на постоечките гробиштата на селото Коњух, стои без покрив црквата позната како Свети Ѓорѓи. Зградата и гробиштата се изолирани од околните полиња со клисурите и до нив може лесно да се пристапи само од југоисточната страна. Црквата Свети Ѓорѓи се наоѓа на неколку метри источно од длабок дол низ која теч мал поток кој тече кон северен правец во Крива Река. Во долот во близина на црквата избива извор.

Градба
------

Свети Ѓорѓи е еднобродна градба на црква со испакната источна апсида. Должината изнесува околу 7 m, а широчината 4,5 метри. Таа била изградена во дел од голем камени блокови, веројатно изваден од урнатините на античкиот град (Транупара); мали камења, тули и плочки, фрагменти, и малтер се пополни во празни места помеѓу блокови. Фрагмент на римски гроб е вграден на надворешната страна на јужниот ѕид. Во внатрешноста се видливи дрвени греди, кои ја засилувале градбата. Употреба на помали камења и различната градежна техника, особено во близина на врвот на ѕидовите, укажува на интервенции, а можеби и нов покрив во некое време. Остатоците од покривот укажуваат дека и тој, исто така бил од камен. Група на декоративна керамика сè уште е зачувана низ источниот ѕид над апсидата. Три украсни ѕидани нишки ја разбиваат едноличноста на изгледот на надворешната страна на северниот ѕид. Тесен отвор за прозорец постои на релативно ниско ниво во апсидата и очигледено вториот прозорец се наоѓал на јужниот ѕид. Само влезот е поставен на западниот ѕид. Датумот кога покрив се урнал не е познат, но тоа му претходело на посетата Радојчиќ во 1938 година Двете вертикални плочи на олтарната преграда останале на самото место, како што е и основата на олтарот во подрачје зад олтарот. Сериозно оштетени остатоци од фрески сè уште се видливи на ѕидот на исток. Црквата е прогласена за "споменик на културата" е ставена под законска заштита во 1954 година под името Св Ѓорѓи. Сепак, ниту оригиналниот светец на кој е посветена ниту датумот на изградба се познати; предложените датуми се од XIV до XVI век. Радојчиќ, во своето истражување на наоѓалиштето, на кратко ја опишал и запишал за оваа црква, со план и фотографија и ја идентификувал како црква на Светиот Архангел. Тој како доказ за ова идентификување ја наведува на фреската во сводот над влезот, сега исчезната без трага; но тој, всушност, тврдел напроти претходна идентификација на црквата како Свети Никола.

Галерија
--------

* Поглед на црквата од северозападПоглед на црквата од северозапад
* Поглед на црквата од истокПоглед на црквата од исток
* Поглед на црквата од југПоглед на црквата од југ
* Остаток од камени засводени ѕидини крај влезотОстаток од камени засводени ѕидини крај влезот
* Внатрешноста на цркватаВнатрешноста на црквата
* Предмети во внатрешноста на цркватаПредмети во внатрешноста на црквата

Живопис
* Остатоци од живописОстатоци од живопис
* Остатоци од живописОстатоци од живопис
* Остатоци од живописОстатоци од живопис
* Остатоци од живописОстатоци од живопис

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Snively, Carolyn S (2002). „Archaeological Investigation at Konjuh, Republic of Macedonia, in 2000" (PDF). *Dumbarton Oaks Papers* (англиски). Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection (52): 297–306. Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-09-29. Посетено на 2016-11-11.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Кратово |
| --- |
|  |
|  | Црква „Св. Ѓорѓи" (Коњух)  •  Симиќева кула (Кратово)  •  Саат-кула (Кратово)  •  Хаџи-Костова кула (Кратово)  •  Крстева кула (Кратово)  •  Еминбегова кула (Кратово)  • Златкова кула (Кратово)  •  Куќа на ул. „Коце Харалампиев" бр. 1, ул. „Јосиф Даскалов" бр. 58 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Христијан Тодоровски – Карпош" бр. 1 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 56 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 59 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 61 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 66 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 80 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Планинска" бр. 17 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Глигор Пазавански" бр. 17 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Глигор Пазавански" бр. 22 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Гоце Делчев" (или „Ѓуро Салај") бр. 4 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Цветко Танев" (Кратово)  •  Грофчански мост (Кратово)  •  Чаршиски мост (Кратово)  •  Јокширски мост (Кратово)  •  Радин мост (Кратово)  •  Горен мост (Кратово)  •  Аргулички мост (Кратово)  •  Ајдучка чаршија (Кратово)  •  Стар ан (Кратово)  •  Црква „Св. Јован Крстител" (Кратово)  •  Соколова куќа (Кратово)  •  Камени споменици околу гробјанската црква „Свети Никола" (Шлегово)  •  Црква „Св. Никола" (Шопско Рударе) |  |

 |