**Симитли** (бугарски: *Симитли*) — град во северозападна Пиринска Македонија, денес во Благоевградската област, Бугарија. Сместен е недалеку од Горна Џумаја (Благоевград) и претставува седиште на Општина Симитли.

Географија
----------

Градот се наоѓа на 14 км јужно од Горна Џумаја и 48 км северно од Свети Врач (Сандански). Сместено е во Симитлиската Котлина, на падините на планините Рила, Пирин и Влаина. Реката Струма го дели на два дела — самиот град Симитли и населбата (поранешно село) Ораново, каде во Струма се влева притоката Градевска Река. На исток се западните ограоци на Рила и Пирин, а на запад е Влаина. На 25 км од градот, на Влаина се издига впечатливата карпеста образба Коматински Карпи (Коматински Скали).

Историја
--------

Симитли е старо село и седиште на повеќе села од истоимената котлина. Неговиот развој низ минатото се должи на присуството на дваесет минерални извори со температура од 56 до 60 °C и вкупен истек од 720 л/мин. Во минатото водата се користела за домашни потреби, но во 1930-тите е изградена бања, а потоа е спроводи за загревање на стакленици. Друг поважен чинител за развојот на местото е неговата клучната местоположба меѓу долоните на реките Струма и Места.

Селото првпат се споменува во XV век како *Бања*, a во XVI век веќе е наречено *Симитлу*. Според едни, името на градот произлегува од белото лепче симит, а според други произлегува од средишната местоположба на местото, т.е. од *симен*, што значи *средиште*.

Во XIX век Симитли било село со мешано население во состав на Горноџумајската каза.

Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за Симитли:

>  Симитлија, на југ од Џумаја 4 часа пат пд десниот брег на Струма, на рамница. Низ селото минува пат од Џумаја за Мелник-Сер-Солун. Во Симитлија расте најдобриот тутун во целата околија, каков што се добива само во Железница. Во селото има неколку анови. Има 230 куќи, сите Помаци.
> 
> 
> Ураново, село оддалечено 4 часа од градот. Селаните се земјоделци; прават убаво вино и пипер. Црква, во која се чита на словенски. 200 бугарски куќи.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Кон 1900 г. според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика") селото *Симитлиј* има вкупно 820 жители, од кои 780 биле Помаци, а 40 биле Роми.

Црквата „Рождество на пресв. Богородица" во Симитли.
За време на Првата балканска војна кај селото се одиграла битка помеѓу VII пешадиска рилска дивизија и отоманската војска. По Втората балканска војна целото муслиманско население е иселено, а во 1916 г. селото било во рушевини. На нивно место се доселиле бегалци од другите краишта на Македонија, како и жители од околните села Сухострел, Докатичево, Тросково, Градево и др. Во минатото Симитли извезувал дрвена граѓа од планините Рила и Пирин. Во 1934 г. Симитли и Ораново заедно имале околу 2.200 жители, во 1946 г. населението пораснало на 2.918, во 1992 тоа изнесувало 7.466, а во 1997 броело 7.684 жители.

Црквата „Рождество на пресв. Богородица" е изградена во 1923 г.

В 1943 г. името Симитли е сменето во **Изворите**, но во 1945 г. е повратено. Во 1964 г. Симитли е прогласено за град. Во следната 1965 г. кон градот е припоено селото Ораново, а во 1969 г. Симитли станало град.

Стопанство
----------

Важен чинител во развојот на Симитли е крстопатната положба, каде магистралата Софија-Горна Џумаја-Солун-Атина се пресекува со стариот пат од Малашево-Сухострел-Разлог за Неврокоп (Гоце Делчев).

Во Симитли се ископува јаглен, и тоа од коповите „Ораново" крај градот и „Пирин" во Брежани, од кој по жичница јагленот се доставува до железничката станица во градот. Има дрвопреработувачко претпријатие во кое се изработуваат најразлични производи и конструкции од зимзелени и листопадни дрва. Дрвената граѓа се добива од месните насади, но и се носи од Разлог, Кресна, Катунци и други места. Во земјата се присутни и ретки метали. Во градот работат и мали претпријатија за трикотажа, огледала, санки и др.

Во околината на градот се присутни металопреработувачката дејност (с. Черниче) и производството на обувки (с. Крупник). Овие села доживеале таков раст што денес се речиси споени со Симитли. Тука е развниена тутунската индустрија, овоштарството (праски, сливи, јаболка), зеленчукарството и лозарството. Се развива и сточарството, со нагласок на млечните производи.

Редовни настани
---------------

* 8 септември (Мала Богородица) — традицонален собир
* јануари — џаламарски (кукерски) фестивал.

Занимливости
------------

По градот е наречен ’ртот Симитли на островот Рагед на Антарктикот.

Култура
-------

Во градот работат две играорни друштва – „Веселие" и ансамблот при читалиштето „Св. Климент Охридски".

Извори
------

* Симитлия - от древността до наши дни. Експедиция. Конференция. Главен редактор: Алексиев, Кирил. Благоевград, 2016, 106 стр. Архивирано на 23 ноември 2018 г.

Наводи
------

1. 1 2 3  Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите се изјаснувале како Македонци.
2. ↑  Стрезов, Георги. Два санджака от Източна Македония. Периодично списание на Българското книжовно дружество в Средец, кн. XXXVII и XXXVIII, 1891, стр. 20.
3. ↑  Стрезов, Георги. Два санджака от Източна Македония. Периодично списание на Българското книжовно дружество в Средец, кн. XXXVII и XXXVIII, 1891, стр. 22.
4. ↑  Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика", София, 1900, стр.192.
5. ↑  Гаджанов, Димитър Г. Мюсюлманското население в Новоосвободените земи, в: Научна експедиция в Македония и Поморавието 1916, Военноиздателски комплекс „Св. Георги Победоносец", Университетско издателство „Св. Климент Охридски", София, 1993, стр. 244.
6. ↑  „Туризъм". Община Симитли. Посетено на 2015-12-20.
7. 1 2  Мичев, Николай, Петър Коледаров (1989). *Речник на селищата и селищните имена в България 1878 – 1987*. София: Наука и изкуство. стр. 243.
8. ↑  Мичев, Николай, Петър Коледаров (1989). *Речник на селищата и селищните имена в България 1878 – 1987*. София: Наука и изкуство. стр. 202.
9. ↑  SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Simitli Point.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Симитли" на Ризницата ? |

* Портал на Општина Симитли

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови во Бугарија со над 20.000 жители |
| --- |
|  |
| 1.000.000+ | 
* Софија

 |
|  |
| 300.000+ | 
* Варна
* Пловдив

 |
|  |
| 200.000+ | 
* Бургас

 |
|  |
| 100.000+ | 
* Плевен
* Русе
* Стара Загора

 |
|  |
| 50,000+ | 
* Асеновград
* Благоевград
* Велико Трново
* Враца
* Габрово
* Добрич
* Јамбол
* Пазарџик
* Перник
* Сливен
* Хасково
* Шумен

 |
|  |
| 20.000+ | 
* Ајтос
* Ботевград
* Велинград
* Видин
* Горна Орјаховица
* Димитровград
* Дупница
* Казанлак
* Карлово
* Крџали
* Ловеч
* Лом
* Монтана
* Нова Загора
* Петрич
* Разград
* Самоков
* Сандански
* Свиштов
* Севлиево
* Силистра
* Смољан
* Трговиште
* Тројан
* Ќустендил

 |
|  |
| 1.000+ | 
* Брезово
* Главиница
* Димово
* Плачковци
* Момчилград

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Симитли |
| --- |
|  |
| 
* Брестово
* Горно Осеново
* Градево
* Докатичево
* Долна Сушица (Полена)
* Долно Осеново
* Железница
* Крупник
* Мечкул
* Полето
* Ракитна
* Сенокос
* **Симитли**
* Србиново (Брежани)
* Сухострел
* Сушица
* Тросково
* Черниче

 |
|  |
| *во загради се дадени денешните имиња на местата сменети од бугарската држава* |

 |

Координати: 41°53′N 23°7′E﻿ / ﻿41.883° СГШ; 23.117° ИГД﻿ / 41.883; 23.117