recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Парохиска црква со црквиште
**Црквиште** — оградено земјиште околу црква; црковен двор. Додека црквиштата можат да бидат која било површина на земјиште на црковна територија, историски, тие често се користеле како гробишта (места за погребување).

Црквиштата како места за погребување
------------------------------------

Откако парохијата воспоставила центар на христијански духовен живот, присуство на гробишта, како и кршталник, станала белег на парохиски статус. Во текот на средновековието, религиозните редови изградиле и гробишта околу нивните цркви. Така, најчестата употреба на црквиштата била како осветен закоп познат како гробишта. Гробиштата обично биле основани во исто време со изградбата на соодветно место за поклонение (кое може да потекнува од VI до XIX век) и често биле користени од оние семејства што не можеле да си дозволат да бидат погребани внатре или под самото место за поклонение. Меѓутоа, многу црквишта во Северозападна Франција и Обединетото Кралство можеби потекнуваат пред основањето на денешната христијанска црква. На пример, фортингалската тиса е древно дрво (Taxus baccata) во црквиштето на Фортингал, село во Пертшир, Шкотска. Некои луѓе мислат дека неговото присуство претполага дека таму имало дејност дури и пред да дојде христијанството во областа, но тешко е да се знае со сигурност бидејќи тисите се незгодни да се датираат точно.

Од XVIII до XIX век, Европа видела помалку црквишта користени како погребни места бидејќи немало доволно простор за нови гробови. Многу земји во Европа донеле закони да престанат да ги закопуваат луѓето во црквиштата поради здравствени причини. Им требало простор за патишта, па зеле делови од црквишта. Ова значело губење на старите гробови и надгробници. Понекогаш ги преместувале гробовите и надгробниците. Друг пат, се ослободиле од надгробниците за да го направат просторот да изгледа како парк или да го олеснат косењето на тревата. Во еден случај во Соединетите Држави, надгробници од црквиште во Питсбург биле користени за изградба на дел од црква педесет години по последниот погреб. Подоцна, црквиштето станало паркиралиште. Било заборавено сѐ додека државата не го купила земјиштето за магистралата 279 и нашла 727 гроба.

Екологија
---------

Црквиштата често остануваат исти долги години, што ги прави посебни места за растенијата и животните што се таму долго време.

Библиографија
-------------

* Greenoak, Francesca (ноември 1985). *God's Acre: the flowers and animals of the parish churchyard*. E. P. Dutton. ISBN 978-0525243151.

Наводи
------

1. ↑  „црквиште" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „црквиште" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „New burial site for 727 souls will be blessed". Архивирано од изворникот на 2013-12-11. Посетено на 2024-03-09.
4. ↑  *How natural is a nature reserve? An ideological study of British nature conservation landscapes*, Cooper NS, Biodiversity and Conservation, 9, 2000, 1131-1152

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Црквиште" на Ризницата ? |
Насловна страница (1830)
***Крањска пчела*** (словенечки: *Krajnska čbelica*) — првиот алманах на поезија на словенечки јазик.

Првиот том бил објавен на 30 април 1830 година, а следните во 1831, 1832, 1834 и 1848 година. 
Негов уредник бил Миха Кастелич, додека истакнати автори кои соработувале и објавувале во него биле: Франце Прешерен, Матија Шоп и Андреј Смоле.

Алманахот бил наменет за ширење на националното учувство и образованието на мајчин јазик кај словенците.

Државниот режим во Австриската империја не дозволувал политички активности на националните движења. Тој бил потолерантен кон националната културна програма, со што се обидувал да постигне политичка неутрализација. Во такви околности, се појавил план за создавање на збирка на словенечки литературни текстови , наменета за национално освестување и образование. Првиот ваков обид, научното списание „Славиња", било забрането од државната цензура.

Создавачите на „Крањнската Пчела" имале повеќе среќа, бидејќи поезијата не изгледала толку опасна за режимот како научните написи. Првите четири тома, всушност, немале сериозни проблеми со цензурата.

Јадрото на првото издание го претставувале: Франце Прешерен, Јакоб Зупан, Јуриј Космач и Миха Кастелич.

На 8 јануари 1830 година, Кастелич побарал од гувернерот на Љубjана да го испечати првиот том. Барањето било разгледано на состанок на 14 јануари 1830 година и било утврдено дека треба да биде испратено до судската полиција и канцеларијата за цензура. Писмото за препорака било напишано следниот ден, но авторите Крањнската Пчела го испратиле дури петнаесет дена подоцна. На 21 јануари, Матија Чоп, испратил писмо до цензоро Јернеј Копитар.Копитар дозволил печатење, кое завршило на 30 април 1830 година. Првиот том бил објавен во 600 примероци и предизвикал интерес кај словенечките интелектуалци, што била и целта. Првиот том е отпечатен во Бохоричица.

Крањнска Пчела успеала да го распространи словенечкиот јазик меѓу населението, истиснувајќи го германскиот кој бил во званична и државна употреба. По објавувањето на последниот том, во Словенија веќе имало повеќе публикации со разновидна содржина на словенечки јазик, поезија, вести и друго, па затоа понатамошни изданија не биле потребни.

Наводи
------

1. ↑  Krajnska čbelica
2. ↑  Na Gorenjskem v deželi Kranjski (96)
3. ↑  Krajnska čbelica. Zheterte bukvize
4. ↑  Krajnska čbelica

Надворешни врски
----------------

* Krajnska čbelica, 2, 1831  Архивирано на 14 декември 2009 г.
* Krajnska čbelica, 3, 1832  Архивирано на 14 декември 2009 г.
* Krajnska čbelica, 4, 1833  Архивирано на 14 декември 2009 г.
* Krajnska čbelica, 5, 1848  Архивирано на 14 декември 2009 г.
**„Порти на ноќта"** (Француски: *Les portes de la nuit*) е француски игран филм во режија на Марсел Карн (Marcel Carn). Главните улоги ги играат: Пјер Брасер (Pierre Brasseur), Серж Реџани (Serge Reggiani), Ив Монтан (Yves Montand) и Натали Натје (Nathalie Nattier). Филмот е снимен во 1946 година, а трае 106 минути.

Содржина
--------

По Втората светска војна, зимата 1945 година, во Париз, Жан Диего (Jean Diego) среќава соборец од Движењето на отпорот за кој мисли дека загинал. Истата вечер, во едн кафеана тој го среќава скитникот кого го викаат "Судбина" (*Destin*), кој на луѓето им ја претскажува судбината, иако тие не му веруваат.Скитникот му предвидува дека наскоро ќе ја запознае жената на својот живот. Диего не му верува и мисли дека тој се шегува, но во тој момент низ прозорецот здогледува една убава жена. Жената се вика Малу (Malou), која е омажена за богатиот Жорж (Georges), кој живее во Лондон. Малу се вратила во маалото во кое пораснала и му кажува на Жорж дека повеќе не го сака. Таа го посетува татко ѝ кому му остава одредена сума пари, а потоа, кога оди да прошета низ дворот на нивната куќа, таму случајно го среќава Диего и тие веднаш се вљубуваат. Тогаш се појавува и Ги (Guy), братот на Малу, во кого Диего го препознава предавникот кој за време на војната ги предавал членовите на Движењето на отпорот. Диего го напаѓа Ги, но го пушта да си оди, благодарение на молбата на Малу. Во меѓувреме, Жорж ја бара Малу и го среќава Ги, кој му кажува каде да ја побара при што му дава пиштол. Кога Жорж ќе ги сретне Малу и Диего на улица, таа повторно му кажува дека не сака повеќе да живее со него. Во налет на бес, тој пука во неа и смртно ја ранува. Жорж и Диего ја носат Малу во болница, но таа умира за време на операцијата. Ги, разочаран поради тоа што е откриен, се самоубива така што се фрла пред воз.

Наводи
------

1. 1 2  *Антена*, бр. 806, 6.12.2013, стр. 12.
Ланселот и Гиневра
**Ланселот** (англиски: *англ. Lancelot of the Lake*, француски: *Lancelot du Lac*) — според легендата, најпознатиот, првиот од витезите на Тркалезната маса во дворот на кралот Артур. Во книжевноста тој е опишан како еден од најхрабрите, најблагородните, убавите и верните витези, кој му помогнал на Артур да извојува победи во многу битки. Тој е познат по прекарот Ланселот од Езерото бидејќи, според келтската митологија, како дете бил крстен од езерската самовила во волшебните води на езерото.

Сер Ланселот ги отфрла сите убавици бидејќи е вљубен во кралицата, сопругата на кралот Артур, Гиневра. Кога Артур дознава, сака да ја осуди кралицата на смрт, но Ланселот ја спасува убивајќи ги браќата на Гавејн - Агравејн, Герет Бомејн, Гахерис и уште 37 витези. По смртта на Артур, Гиневра станала калуѓерка, а Ланселот станал пустиник.

Наводи
------

1. ↑  „Sir Lancelot (Sir Launcelot) - Knight Facts & Information". *Arthurian Legend* (англиски). Посетено на 2024-03-25.
2. ↑  „Lancelot - The Legend of King Arthur". *www.heroofcamelot.com*. Посетено на 2024-03-25.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ланселот" на Ризницата ? |

* Lancelot digital exposition
* An English translation of the Prose *Lancelot*
* Ланселот
**Витаминот В12** (**кобаламин**, **цијанокобаламин**) e витамин што e растворлив во вода и е многу важен за метаболитичките процеси. Името витамин В12 во принцип се користи за група слични атоми што содржат кобалт.

По хемиската структура овој витамин е еден од најсложените витамини. Основата на овој витамин ја сочинува јадрото корина и затоа целиот овој збир на соединенија се нарекува кориноиди. Јадрото го сочинуваат четири редуцирани пиролни прстени кои се меѓусебно поврзани, додека кобалтот го сочинува средиштето на молекулата и со цврста ковалентна врска е врзан за четирите кислородни атоми. Присуството е многу важно за биолошката активност. Соединението содржи и нуклеоидни остатоци како (бази, шеќери, фосфати). Во зависност од групата која е комплексно врзана за кобалтот се разликуваат многу деривати (цијанокобаламин, хидроксикобаламин, метилкобаламин). Неговата стуктура е утврдена со методата рендгеноструктурна анализа од страна на Роберт Вудборт и Алберт Ешенмозер.

Витаминот В12 не го синтетизираат животните и растенијата, a го синтетизираат некои видиви на бактерии, како на пример микрофлората на преживарите која го синтетизира во неопходни количини. За човекот основни извори на витаминот В12 се производите од животинско потекло, морските плодови, додека месото е сиромашен извор на овој витамин. Овој витамин брзо се разградува на светло па затоа неопходно е е да се чува на темни места. Има значаен антитумуристичен ефект и може да биде добар извор на енерија не замо за човековото тело туку и за неговиот нервен систем. Го одржува нервниот систем, ја подобрува концентрацијата, памтењето и рамнотежата. Препорачани дневни количини на овој витамин за добра здравствена форма се 2 μg / ден. Недостатокот од овој витамин може да доведе до анемија и до некои невролошки болести.

Надворешни врски
----------------

* „Сè што треба да знаете за витаминот Б12!", Д-р Митов

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биохемијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00566071

 |

 |
Вселенската станица Скајлаб
**Скајлаб** (англиски: *Skylab*) била американска вселенска станица. Лансирана била на 14 мај 1973 од Вселенскиот центар Кенеди. На станицата се наоѓала лабораторија за изучување на микрогравитацијата и се извршени неколку Сончеви експерименти, меѓу кои и анализи на меките икс-зраци од Сонцето со бранова должина од 6-49 ангстреми. Скајлаб влегол во атмосферата и согорел над Австралија на 11 јули 1979 година. Во текот на 5-те години функционирање, три екипажи ја посетиле вселенската станица Скајлаб.

Наводи
------

* Richard A. Matzner, *Dictionary of Geophysics, Astrophysics, and Astronomy*. CRC Press, 2001.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Вселенски станици |
| --- |
|  |
| Сегашни | 
* Меѓународна вселенска станица (МВС)
* Тјенгунг (ТВС)

 |
|  |
| Поранешни | 
* Скајлаб
* Мир

 |

 |
**„Фати ме ако можеш"** (англиски: *Catch Me If You Can*) е американски филм од 2002 година, во режија на Стивен Спилберг (Steven Spielberg). Автор на сценариото е Џеф Нејтансон (Jeff Nathanson), а главните улоги ги толкуваат: Леонардо Ди Каприо (Leonardo DiCaprio), Том Хенкс (Tom Hanks), Кристофер Вокен (Christopher Walken), Ејми Адамс (Amy Adams), Натали Беј (Nathalie Baye), Џејмс Бролин (James Brolin) и Мартин Шин (Martin Sheen). Автор на музиката за филмот е познатиот Џон Вилијамс (John Williams). Филмот е снимен според вистинска приказна, опишувајќи го животот на еден од најголемите измамници на сите времиња, Френк Абегнејл, кој на возраст меѓу 16 и 19 години живеел бурен живот. .

 Стивен Спилберг

Содржина
--------

Френк Абегнејл (го игра Ди Каприо) е тинејџер чиј татко (го глуми Вокен) има проблеми со даночните органи, така што мора да се преселат од пространата куќа во мал стан. Истовремено, тој е сведок дека неговата мајка има врска со друг маж. Гледајќи ги финансиските проблеми на својот татко, Френк се впушта во серија измами, мислејќи дека така ќе собере доволно пари за да го спаси семејството кое се распаѓа пред неговите очи. Затоа, тој се преправа дека е пилот и започнува да фалсификува чекови, а кога полицијата му влегува во трагата, тој се преправа во лекар, а потоа и во адвокат. На денот на неговата свадба, во куќата на неговата невеста упаѓа полицијата, но Френк во последен миг успева да побегне. Сепак, најпосле, тој е уапсен на југот на Франција (во родното место на мајка му) и детективот (го глуми Хенкс) со авион го носи во САД. Додека слетува авионот, Френк успева да побегне и оди во куќата каде што живее неговата мајка, која има нов маж и девојче. Френк сфаќа дека нема надеж да го обедини неговото семејство и се предава. Откако е затворен, еден ден, тој му помага на детективот да фати еден фалсификатор на чекови и оттогаш, тој работи за полицијата.

Наводи
------

1. ↑  Uhvati me ako možeš, američki film (2002.) (пристапено на 24.3.2024)
2. ↑  „Потера по најголемиот измамник во светот", *Антена*, број 845, 5.9.2014, стр. 3.
3. ↑  „Фати ме ако можеш", *Антена*, број 876, 10.4.2015, стр. 15.
4. ↑  „Биографска приказна за генијалниот измамник-тинејџер", *Антена*, број 872, 13.3.2015, стр. 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 202976346
* LCCN: no2003009205
* GND: 4818806-2

 |

 |
Координати: 31°46′37″ N; 35°14′04″ E﻿ / ﻿31.77698° СГШ; 35.23447° ИГД﻿ / 31.77698; 35.23447

Дел од западниот тунелски ѕид
**Западниот тунелски ѕид** (хеб.) е подземен тунел кој се простира на Западниот Ѕид по неговата целла должина. Тунелот се наоѓа во Стариот Град на Ерусалим во Израел.

Историја
--------

По завршувањето на Шестдневната војна, Министерството за религиозни работи на Израел започнало со испитување на Ѕидот на плачот и околината околу неа. Раскопувањата траеле околу дваесет години и откриле многу нови факти за историјата и географијата на Стариот Град во Ерусалим. Било утврдено дека тунелот има должина од 500 метри. Според ископувањата, во тунелот биле пронајдени археолошки предмети уште од времето на Ирод I Велики, дел од реконструкцијата на Западниот ѕид од времето на династијата Емевија.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Западен тунелски ѕид (Ерусалим)" на Ризницата ? |

* Information from the Kotel site in English Архивирано на 3 септември 2006 г.
* Jeremy Langford's glass sculptures in "The Chain of Generations Center" in the Western Wall Tunnels Архивирано на 20 јуни 2006 г.
* Read the iTour Jerusalem review of the Western Wall Tunnel Архивирано на 24 март 2012 г.
* Ivanovsky E. Van Zaiden A. Vaknin Y. Abksis E. (2007). Conservation of the western ritual bath (miqve) in the Western Wall tunnel Conservation Department - Israel Antiquities Authority.

 *Оваа статија поврзана со историјата на Израел е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија географијата на Израел е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**„Набави си муда: 9 и 1 / 2 бајки за секс"** (англиски: *Grow a pair: 9 1/2 fairy tales about sex*) — збирка раскази на британската писателка Џоана Волш од 2015 година.

Содржина
--------

Книгата ги содржи следниве раскази:

* Девојката и грмушката со пениси
* Трите големи курови
* Вештерката
* Келнерот и перачката
* Принцезата и пенисот
* Во друг дел од шумата
* Едноставниот Ханс
* Најголемиот љубовник во светот
* Записник од состанокот меѓу госпоѓата Дарси Хурлбат, Хортенсија Шејкли, Рејмонд Матс и доктор Максмен, вклучувајќи го и повикот по Скајп до госпоѓата Густи Словак
* Набави си муда
* Поговор: ... Во лисица

За делото
---------

Модерните бајки на Волш се сличуваат во светот на чудесните еротски можности, каде желбата е водечка енергија, а срамот е непозната емоција. Во неверојатно смешните, апсурдни и понекогаш мрачни бајки, сè е исполнето со магијата на сексот. Сепак, под надреалната површина на книгата, во нејзиното пулсирачко срце, лежи остроумно истражување на бројните пермутации и комплексности на желбата. Збирката добила бројни позитивни критики. Така, писателката Дубравка Угрешиќ ја оценила со зборовите: „Оваа исклучителна, лесна, смешна книгичка е одлично четиво!"; а Марина Ворнер во „Гардијан" ја оценила како „надреална, непристојна и безобразно инвентивна".

Изданија на македонски јазик
----------------------------

Збирката е објавена на македонски јазик во 2019 година како 134. книга во едицијата „Магма" на издавачката куќа „Темплум". Преводот го извршила Ивана Галапчева, а авторка на илустрациите е Симона Манчева. Книгата, со обем од 67 страници и со димензии од 17 сантиметри, била испечатена во печатницата „Алма" во тираж од 100 примероци. Таа е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски", Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-487118-7.

Наводи
------

1. ↑  Џоана Волш, *Набави си муда: 9 и 1 / 2 бајки за секс*. Скопје: Темплум, 2019.
2. ↑  Џоана Волш, *Набави си муда: 9 и 1 / 2 бајки за секс*. Скопје: Темплум, 2019, стр. 67.
3. ↑  Џоана Волш, *Набави си муда: 9 и 1 / 2 бајки за секс*. Скопје: Темплум, 2019, стр. 2.
Скица на Храмот на Соломон
**Соломоновиот храм** (хебр. בית המקדש), исто така познат и како **Првиот храм**, е според Танах, првиот еврејски храм во Ерусалим. Самиот храм ја изразува најголемата фокусна точка на јудаизмот. Храмот бил завршен во текот на 10 век п.н.е. и подоцна бил разрушен од страна на вавилонците во 586 п.н.е. Потоа, храмот повторно бил изграден кој денес е познат како Вториот храм.

Подготовка
----------

Пред својата смрт, цар Давид, татко на Соломон, собрал големо количество на материјал за градбата на храмот и исто така ја закупил и земјата на која требало да се гради.
Во Библијата се разкажува за Соломон, цар на тогашното единствено Израелско царство, како во почетокот на своето царување подготвувал материјали за градбата на храмот кој го нарачал неговиот татко. Според легендата, Соломон склучил дури и договор со тирскиот цар Хирам I за добавување на потребните материјали и тоа по пат на море од Јафа до Ерусалим. Исто така Соломон во тоа време ја изградил и водоводната мрежа во градот. Сето тоа според митот е поврзано со постоењето на масонството уште од најрано време.

Градба
------

Според митот, подготовката и започнувањето на изградбата на храмот траела дури три години. Веќе на почетокот на четвртата година од царувањето на Соломон, се започнало со изградбата на храмот и тоа под раководство на феникијците. Од тука е сосема јасно дека самиот храм бил изграден и во феникиски дух. Давид на својот син му оставил доволно злато и сребро со кои да се изгради храмот. Според Библијата станува збор за 100 000 таланти (3000 тона) злато и 1 000 000 таланти (30 000 тона) сребро. Библијатаразкажува за тоа колку голем број работници и занаетчии е било потребно за да се изгради храмот. Некои од нив не се биле Евреи, туку робови.
Огромни камења, доставени од кариерите под градот биле постепено поставени врз масивните ѕидови, едни врз сè додека целиот објект не биде завршен. Се кажува дека зградате била со димензии: должина 27 метри, ширина 9 метри, висина14 метри.

Завршување
----------

Така, по единаесет години од царувањето на Соломон, за седум години градење, храмот бил авршен. По единаесет месеци храмот бил осветен.

Пљачки и разрушувања на храмот
------------------------------

Според Библијата, Храмот на Соломон бил пљачкан неколкупати во текот на времето:

* Од египетскиот фараон Сисак (Шишак)
* Од јудејскиот цар Јоас
* Од јудејскиот цар Ахаз
* Од јудејскиот цар Езекија,
* Од цар Навуходоносор II, кој прво го ограбил а потоа го разрушил
**Џавит Асани** (албански: *Xhavit Hasani*; Танушевци, Скопско, 10 мај 1957

) — македонски политичар и поранешен член на ОНА.

Во редовите на ОВК на приклучил во 1999 година кога имал организирано илегален канал за префрлање на доброволци на Косово преку реонот на село Танушевци. Исто така, во исто време имал и своја единица на припадници на ОВК. По завршувањето на војната во Косово, се занимавал со шверц на акцизни стоки и оружје за потребите на ОВПМБ..

Во текот на конфликтот во Македонија, Асани бил локален командант за регионот Танушевци-Дебалде-Витина, водач на групата „*Шипоња*". Под негова команда во околината на Каменица се вршела обука на 140-160 лица за вооружени акции во јужна Србија и Македонија. На 16 февруари 2001 командувал на самиот почеток на борбите во Р Македонија со АРМ во с.Танушевци, по откривањето на репортерот Снежана Лупевска од А1 телевизија за постоење на војни формации во Танушевци, и нејзиното заробување и ослободување по обавениот телефонскиот разговор лично со Асани.

Учествувал во случајот Љуботен.

На 24 јули 2001 година бил ставен на македонската црна список на граѓани, а на 27 јули е ставен ѝ на списокот на американскиот претседател Џорџ Буш. Осуден на 13 години затвор од скопскиот основен суд.

Наводи
------

1. ↑  „Бела Книга- Теророзмот на т.н. Ослободителна национална армија", Министерство за Внатрешни работи, стр. 83
2. ↑  „македонска црна листа". Архивирано од изворникот на 2011-08-22. Посетено на 2010-12-25.
3. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2012-03-16. Посетено на 2011-02-16.
Атанас Крлевски писателАтанас Крлевски
**Атанас Крлевски** ( 30 јули 1956 година) македонски писател,сатиричар,афористичар. Тој е првиот македонски писател кој ја напишал првата хаику стихозбирка за деца „Смајли во снегот". Тој објавува во многу младински и студентски весници и списанија, како и во списанија за литература, хумор и сатира во Р Македонија.

#### Животопис

Атанас Крлевски е роден 1956 година во Ташкент, денешен Узбекистан. Во 1959 година се доселува и живее во Велес каде завршува основно образование во ООУ „Васил Главинов" и средно образование во Гимназија „Кочо Рацин". Школувањето го продолжува на Електротехничкиот факултет во Скопје каде се стекнува со звање инженер по електорника и телекомуникации.

#### Творештво

Со поетско творештво се занимава од првите школски години, а со сатира од 1977 год. Во сатирата е пред се афористичар, иако во помал обем пишува и сатирични текстови, хуморески, епиграми. Негови афоризми се објавени и се објавуваат на радио и телевезиски емисии, во списанија и по социјалните мрежи, портали и сл.

Активен член е на Клубот на писатели „Коста Солев Рацин" во Велес.

Застапен е во повеќе антологии на македонскиот, балканскиот и европскиот афоризам и во зборници, алманаси, заеднички збирки и антологии на сатира и поезија. Преведуван на некои балкански јазици, руски и англиски. Наградуван на повеќето македонски сатирични конкурси, фестивали и манифестации и добитник на наградата 9-ноември, на општина Велес за посебен придонес во сатирата и нејзина афирмација и афирмација на градот во земјата и странство. Во 2023 год. ја добива литературната награда „Коле Неделковски". Како поет учествува и на многу поетски манифестации, на Детски Рацинови средби и фестивали во Македонија.

Автор е на десет книги афоризми:

* „Крлевизми" (2009год.),:
* „Окрлавени мисли" (2011год.),
* „Крлук" (2014 год.),
* „Цветен пазар" ( 2015год. ),
* „Изгоревме под сенка" ( 2017год.),
* „Умот на крлашка" (2018год.),
* „Одлетани од крлетка" (2018год.),
* „Мисли без крлушки" (2019год.),
* „Крилести крлевизми" (2019 год.)
* „Крлевизми - избрани афоризми" (2020 год.)
* „На прв поглед" ( 2018 год. ),
* „Мигум" ( 2023 год. )
* хаику стихозбирка за деца „Смајли во снегот" ( 2023 год. )

### Наводи

### Надворешни врски

1. ↑  „Книга афоризми за жената од Атанас Крлевски". *kanal5.com.mk*. Посетено на 2024-01-18.
2. ↑  Makedonika. „Атанас Крлевски КРЛУК (афоризми)". *Македоника Литера* (англиски). Посетено на 2024-01-18.
**Минимакс** — средноевропски кабелски и сателитски детски канал. Достапен е во Србија, Унгарија, Чешка, Словачка, Босна и Херцеговина, Романија, Македонија, Молдавија, Словенија и Црна Гора со аудио на српски, унгарски, чешки, словенечки и романски. *Минимакс* на 27 март 2013 година го променил своето лого во 3Д.

Во Србија Минимакс првобитно се емитовувал од 6 часот наутро до 8 навечер, а после тоа одела содржина на каналот Cinemania plus. Во декембри 2017 година објавено е дека од 1 јануари 2018 година Минимакс ќе премине во 24-часовна шема на емитување.

Од 28 август до 18 декември 2018 година каналот Минимакс, како и останатите канали од AMS групата, не се емитувал на платформите на кабелските оператори СББ, Тотал ТВ и Телемакс.

Историја
--------

Телевизијата започнала со емитување во 1999 година во Унгарија. Таа моментално е достапна на подрачјето на Унгарија и Романија од 2001 година, во Чешка и Словачка од 2003 година, во Србија од 2008 година и на територијата на Полска од 1999 до 2004 година. Во Украина од април 2007 година ја дели платформата со Анимаксом (Аниме) после осум часот. ТВ Канали кои (до 2018) го делеле каналот со Минимакс се: MusicBox (Музички спотови) GameOne (Видео Игри) iTV (Видео игри) и Cherry Music (Музички спотови).

Српска варијанта
----------------

Српската варијанта се емитува од 2008 година на територијата на Србија, Босна и Херцеговина, Македонија и Црна Гора, во потполност синхронизирана на српски јазик. Синхронизацијата за овој канал ја продуцирале српските студија Суперсоник и Студио, унгарското студио Сабвеј, како и македонското студио Кларион. Исто така се емитувани и синхронизации продуцирани од страна на студијата Лаудворкс, Блу хаус, Идеограм, Призор и Маркони, како и детските телевизии Хепи. На 1 јануари 2018 година каналот преминал на 24-часовна шема на емитување. Од 28 август до 18 декември 2018 година каналот Минимакс, како и останатите канали од Еј-Ем-Си групата, не се емитувале на платформите на кабелските оператори на СББ, Тотал ТВ и Телемакс.

Наводи
------

1. ↑  „Минимакс Србија, званична фејсбук страница". *Фејсбук*.
2. ↑  „Минимакс ће почети 24-часовну шему". *Mts*. Архивирано од изворникот на 2018-07-01.

Надворешни врски
----------------

* „Официјално мрежно место ма Минимакс". *Минимакс*. (српски)
Илустрација на Дезаргова теорема, важен резултат во Евклидова и проективна геометрија
**Геометријата** (старогрчки: γεωμετρία; гео = Земја, метрија = мерење) е дел од математиката концентриран на прашања поврзани со големината, формите и релативната позиција на фигурите во просторот. Геометријата е една од настарите науки. Основите на практичното знаење за должина, површина и волумен се познати уште од третиот век п.н.е. кога геометријата добила аксиоматичка форма од страна на Евклид со што се нарекла Евклидова геометрија која била стандард за многу векови подоцна.

Историски развој
----------------

Почетоците на геометријата датираат во старите цивилизации во Месопотамија и во Египет. Така, фараонот Сезоотрис ја разделил обработливата земја на населението, кое плаќало данок според големината на доделената земја. Меѓутоа, бидејќи Нил одвреме-навреме го поплавувал околното земјиште, по барање на сопствениците на оштетените парцели, фараонот испраќал земјомери за да измерат колкав дел од земјиштето е уништено. Според пишувањето на Херодот, така настанале првите зачетоци на геометријата во Египет, која подоцна се проширила во Стара Грција. Всушност, оттаму потекнува името „геометрија" кое е изведено од грчките зборови за земја (геа) и за мерење (метрео). Според тоа, зборот „геометрија" буквално преведен значи „мерење на земјата".

Наводи
------

1. ↑  Боривоје Миладиновиќ, Трајче Ѓорѓијевски и Никола Петрески, *Математика за II година гимназиско образование*. Скопје: Алби, 2009, стр. 116.

Поврзано
--------

* Агол

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Полиња на математиката |
| --- |
|  |
| 
Логика **·** 
Теорија на множествата **·** 
Комбинаторика **·** 
Алгебра (елементарна – линеарна – апстрактна) **·** 
Теорија на броевите **·** 
Анализа/Виша анализа **·** 
Геометрија **·** 
Топологија **·** 
Диференцијални равенки/Динамички системи **·** 
Математичка физика **·** 
Нумеричка анализа **·** 
Сметање **·** 
Теорија на информацијата **·** 
Веројатност **·** 
Статистика **·** 
Оптимизација **·** 
Теорија на игрите
 |
|  |
| **Категорија**  **·**  Портал „Математика"  **·**  Теми |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на математиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85054133
* GND: 4020236-7
* BNF: cb119315301 (податоци)
* NDL: 00565738
* NKC: ph114624

 |

 |
**Зелено** — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција.

Географија и местоположба
-------------------------

Историја
--------

### Во Отоманското Царство

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Зелено се води како чисто грчко село во Гребенската каза на Серфиџенскиот санџак со 16 куќи.

Економија
---------

Демографија
-----------

Општествени установи
--------------------

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

Редовни настани
---------------

Личности
--------

Култура и спорт
---------------

Иселеништво
-----------

Надворешни врски
----------------

1. ↑  Михајловски, Роберт, уред. (2017). *Етнографска карта на Битолскиот вилает* (PDF). Каламус. стр. 72.
**Гомнушка** (*Alburnoides bipunctatus*) (*Вардарка*, *Шљунец*) е риба во фамилијата Cyprinidae. Оваа риба ги населува реките со мирни води. Се храни со умрени инсекти ларви на инсекти и диатоми. Се размножува во периодот април - јуни.

Опис и распространетост
-----------------------

Телото на вардарката е странично сплескано, има мала глава и релативно крупни очи. Грбната страна и е окер-кафеава, а стомачната сиво-белузлава. Како што кажува и самото име, долж страничната линија се протегаат два реда темни точки, еден над, а еден под страничната линија. Оваа линија може да биде и слабо изразена или испрекината но, претставува одлика по која најлесно се препознава. Основата на градните, стомачните и аналната прека често пати знае да биде обоена во портоколовоцрвена боја. Раширена е низ западна Европа и Црноморскиот слив. Во Република Македонија живее во сите три слива.

Основни биолошки одлики
-----------------------

Се мрести во пролет, од почетокот на мај до крајот на јуни, порционо, во повеќе наврати. Икрата ја полага на каменита и песковита подлога. Вардарката припаѓа на ситните видови риби, просечна големина и е околу 6 - 8 см. Максимална големина достигнува до 12 см. и тежина до 30 грама. Живее подеднакво и во проточни и во стагнантни екосистеми богати со кислород. Се задржува на места со интензивна аерација. Живее групирана во помали и поголеми јата. Се храни со храна од анимално потекло, лови ларви и адултни стадиуми од водни инсекти. Често зема и инсекти кои паѓаат на вода. Мошне е динамична, доста агресивна и алчна, па честопати пречи при риболовот на поатрактивни и покрупни видови риби бидејќи ја однесува или оштетува мамката од јадицата.

Значење
-------

Иако, најчесто не е цел на повеќето рекреативни риболовци многу често се лови. Агресивна е и многу лесно се лови. Особено ја ловат децата и почетниците во рекреативниот риболов. Месото на вардарката е вкусно и нема ситни коски, се јаде цела.

Може да се најде во Авганистан, Австрија, Азербејџан, Белорусија, Белгија, Бугарија, Ерменија, Естонија, Грузија, Германија, Иран, Латвија, Литванија, Молдавија, Македонија, Полска, Романија, Русија, Словачка, Турција, Украина, Узбекистан, Унгарија, Франција, Холандија, Чешка, Швајцарија.

Во Македонија го населува долниот тек на реката Треска.

Риба Гомнушка, го населува долниот тек на реката Треска.

Надворешни врски
----------------

* Фрез, Рене и Поли, Даниел, уред. (2012). "*Alburnoides bipunctatus*" — FishBase. април 2012 г.
* World Conservation Monitoring Centre. Alburnoides bipunctatus[*мртва врска*].
* World Conservation Monitoring Centre. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

Наводи
------

1. ↑  „Alburnoides bipunctatus", *eunis.eea.europa.eu*, European Environment Agency, Vernacular names
2. 1 2 3  Службен весник на Р Македонија бр.145 2011 година
**Цветанка Трпкова** (1939 - 1989) — македонска писателка.

Животопис
---------

Цветанка Трпкова работела во Радио Скопје, каде рецитирала поезија и говорела во радио-драми, монодрами и хумористични серии. Таа била позната по рецитирањето на поезијата на повеќе македонски поети, особено на Блаже Конески во чија чест го напишала рециталот „Соѕвездието на Конески", како заеднички проект со композиторот Љубомир Бранѓолица, а кој го изведувала низ целата Југославија. За својата работа, во едно интервју, таа изјавила: „Па јас сум само еден обичен радио-асртист. Да бидеш радио-артист значи сè да дофатиш со гласот: и изразот, и говорот, и гестот... со инструментот на гласот да се извлече музиката на јазикот. Има поезија (како) напишана за мене. Во неа сум во сопствената кожа... Додека ја говорам, верувам дека сега јас ја измислувам..." Трпкова загинала во сообраќајна несреќа во 1989 година. Во спомен на неа е посветена стихозбирката „Златоврв" на Блаже Конески.

Творештво
---------

Својата прва песна, „Сон", Трпкова ја објавила на 14-годишна возраст, во првиот број на списанието „Стремеж" во 1953 година. Во 1979 година ја објавила збирката раскази „Бележани со некој пален знак", а во 1984 година објавила уште една збирка раскази, „Големото чистење". Во 1979 година, таа ја напишала и ја режирала драмата „Светол миг во коридорот" во која, исто така, и глумела. Оваа драма била изведувана во неколку европски земји. Најпосле, во 1985 година се појавила и нејзината радио-драма „Големото чистење".

Наводи
------

1. ↑  Кирил и Синоличка Трпкови, „Везилката на македонскиот поетски збор", во: Цветанка Трпкова, *Раздавање на душата*. Скопје: Темплум, 2023, стр. 111-113.
2. ↑  Кирил и Синоличка Трпкови, „Везилката на македонскиот поетски збор", во: Цветанка Трпкова, *Раздавање на душата*. Скопје: Темплум, 2023, стр. 113-114.
**Радуништа** (грчки: *Κρυόβρυση*, *Криовриси*, до 1927 *Ραδούνιστα*, *Радуниста*) — кајларско село во Егејска Македонија, Република Грција.

Географија и местоположба
-------------------------

Сместено е на надморска височина од 700 метри, меѓу селата Дебрец и Салпово, на 10 километри југозападно од Кајлар. Сместено е во подножјето на планината Мурик. Административно се наоѓа во составот на Општината С'лпово.

Историја
--------

Едни од најстарите пишани податоци за селото Радуништа се среќаваат во турските пописни дефтери од XV век, односно од опширниот пописен дефтер број 16 за Леринската нахија од 1481 година каде за селото е забележано дека имало 45 христијански македонски семејства кои произведувале пченица до 31 товар, јачмен до 4 товари, 'рж до 10 товари, граор, зелки, ореви, се обработувале лозја, се чувале свињи за што селото остварувало свкупен приход од 2373 акчиња. До 1924 година селото било населено исклучително со Македонци, а како такво К’нчов го споменува со 91 жител, а Милоевиќ со 6 македонски куќи. По 1923 година година тука биле населени 121 бегалец, така што населбата станала мешана.

Стопанство
----------

Населението произведува жито, тутун и други земјоделски производи.

Население
---------

Според пописот во 1920 година селото Радуништа имало 66 жители, а по населувањето на бегалци во 1928 година, бројот пораснал на 200 жители.

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

| Година | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 285 | 236 | 217 | 168 | 248 | 204 | 191 |  |  |

**Извор за 1940-1991 г.**: Т. Симовски, *Населените места во Егејска Македонија*

Наводи
------

1. 1 2 3  Симовски Христов, Тодор (1998). *Населените места во Егејска Македонија*. **1**. Скопје: Здружение на децата бегалци од егејскиот дел на Македонија. стр. 300. ISBN 9989-9819-4-9.
2. ↑  Соколоски, Методија (1973). *Турски документи за историјата на македонскиот народ*. **II**. Скопје: Архив на Македонија. стр. 388–389.
3. ↑  Симовски, Тодор (1998). „VII". *Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански одлики*. **дел**. Скопје: Институт за национална историја. стр. 300.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во општината Еордеја |
| --- |
|  |
| ОЕ Влашка Блаца | 
* Влашка Блаца

 |
|  |
| ОЕ Кајлари | 
* Арбино
* Биралци
* Бошовци
* Дорутово
* Кајлари
* Коман
* Конуј
* Котлари
* Липинци
* Ракита
* Чор

 |
|  |
| ОЕ Каракамен | 
* Инско
* Катраница
* Крмишта
* Учини

 |
|  |
| ОЕ Мурик | 
* Дебрец
* Емборе
* Ланга
* Паљор
* Радуништа
* С’лпово

 |
|  |
| ОЕ Света Петка | 
* Војводина
* Козлуќој
* Ранци
* Трепишта

 |
|  |
| **Раселени**: Требино |

 |
*За други значења на поимот **Дримкол**, видете на појаснителната страница*
**Културно уметничкото друштво "Дримкол"**од Вевчани во своето долгогодишно постоење има оставено свој белег во македонската културна историја.

Формирано е во 1979 година како здружение на граѓани во кое здружение се здружуваат љубовта, желбата и ентузијазмот кон фолклорот на многу млади луѓе во Вевчани.

Од тогаш до денес активно и успешно работи на негување, развивање и презентирање на сценско уметничките дејности, со посебен акцент и внимание кон фолклорната дејност. Како национално богатство на Р Македонија ова културно уметничко друштво се афирмира себеси,и ја афирмира нашата држава онака како што се очекува,квалитетно и достоинствено, а како доказ се освоени дипломи, награди и признанија на домашни и сртански фестивали.

Богатата изворна Вевчанска носија,изворните инструменти, изворните кореографии од Вевчанското поднебје го прават ова друштво едно и единствено, различно од сите други во Македонија. Но покрај изворниот фолклор, на репертоарот на ова друштво се наоѓаат и кореогравски обработки од сите играорни подрачја на нашата држава (источно, западно, централно, јужно), а за нивна презентација ова друштво располага и со соодветна носија од горе споменатите региони.

Квалитетното сериозно и "професионално работење на КУД "Дримкол", предизвикува големо внимание кај младите во Вевчани, ја зголемува желбата и љубовта кон уметноста кај нив овозможува постојано да расте бројот на членови, а тој број денес изнесува 135 активни членови на возраст од 7 до 35 години.

Покрај редовно учество на домашните фолклорни фестивали: Балкански фестивал -Охрид; Илинденски денови -Битола; Оро без граници - Скопје; КУД "Дримкол"има учествувано и на фолклорни фестивали во странство и тоа:

Хрватска - 1979,1980,1982,1987 година; Србија и Црна Гора - 1981, 1997, 2000, 2001, 2002, 2003 година; Германија - 1990 год; Полска - 1993, 1995 год; Турција - 1994, 1997, 1998 год; Бугарија - 1992, 1997 год; Египет- 2002 год; Сардинија-Италија - 2003 г.

Во склоп на КУД "Дримкол" Вевчани работи и аматерската театарска група Патувачкиот театар "Поклонисе и падни" лој обработува и поставува на сцена драмски текстови врз основа на Вевчанскиот немирен дух, а со тоа ја продолжува театарската традиција во Вевчани која датира од 1936 г.

КУД "Дримкол"како висококвалитетна културна институција во Вевчани, дава огромен придонес за развој на македонската култура и традиција.
**Лав Ѓакон** (грчки: *Λέων ο Διάκονος*; роден ок. 950) бил византиски историчар и хроничар.

Бил роден околу 950 во Калое во Мала Азија, и се образувал во Константинопол, каде што станал ѓакон во императорската палата. Додека бил во Константинопол напишал историја која го покрива владеењето на Роман II, Никифор II, Јован Цимискиј, и раниот период на владеењето на Василиј II. Честопати неговите набљудувања се засновани како очевидец на настаните. 

Лав е особено познат по неговиот опис на Светослав I, кој извршил инвазија на Бугарија во 969 и се борел против византиските војски преку нејзината територија.
**Лариса Павливана Борушенко-Моро** (родена на 18 јуни 1944 година Катовице, Полска) е позната украинска пијанистка. Таа живее во Бразил

Нејзиниот татко бил Павло Борушенко, кој бил роден во градот Бариш .

Од 1969 година е доцент по музика на Конзерваториумот „Велас Артес". Таа се натпреварувала во Сао Паоло, Рио де Жанеиро. Таа е солист на Симфонискиот оркестар на Федералниот универзитет во Парана, оркестарот Антиква де Куритиба.

Таа одржала самостојни концерти во Бразил (од 1964 година), САД (од 1968 година), Канада (од 1987 година) и во Германија (од 1993 година).

Наводи
------

1. ↑  Железняк, М. Г. *Борушенко Лариса Павлівна* (Ukrainian). **3**. Інститут енциклопедичних досліджень НАН України. ISBN 978-966-02-2074-4.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  Pawliczko, Ann Lencyk (1994). *Ukraine and Ukrainians Throughout the World: A Demographic and Sociological Guide to the Homeland and Its Diaspora* (англиски). Shevchenko Scientific Society. ISBN 978-0-8020-0595-3.
**Киро Андонов** (Конопиште, Кавадаречко, 15 декември 1938

 - Неготино, 26 јули 1996

) — македонски публицист-историограф.

Животопис
---------

Андонов е роден на 15 декември 1938 година во кавадаречкото село Конопиште. Основно образование го завршил во Горна Бошава, а учителската школа во Скопје, каде што во истиот град дипломирал на Филозофски факултет на група југословенски книжевности. Учителствувал по една учебна година во селата Винце, кумановско и во Горна Бошава. Од 1966 година бил редовен професор во УЦСО ,,Јосип Броз Тито" - Неготино.

Библиографија
-------------

Заедно со Пане Емшов ги издал книгите: Неготински легенди, Неготино во пламен (1912-1913), Илинденски светлини на Неготино, Тиквешки кажувања (1912-1918) и За Алатана сто алтани - за Бисера грст бисери (збирка на народни песни на Македонците муслимани од Тиквешијата).
Од областа на роднокрајната историографија ги печати следните наслови: Пешо Самарџиев-Тиквешки Војвода, Владимир Арсовски-шпански борец, Благој Јанушев, Населби (заедно со Васил Јовановски) и Манчо Малиминов. Додека со тематика од народното творештво од Тиквешијата ги издал книгите: Судбини и населби, Вишешница, Легенди, Роднокрајни кажувања, Тиквешки пословици, Славеј чешма, Богатиново Кладенче, Тиквешки народни песни, Тиквешки народни приказни, Вишина Чешма, Бигорни години, Народни умотворби, Златната чешма, Наши легенди, Момина чука, Народни кажувања и др.
Книгите ,,Неготиноски народни приказни" и ,,Златогривото коњче" од проф. Киро Андонов претставуваат еден вид зборници од народното творештво на Тиквешијата, во кои се поместени голем број приказни, пословици, песни и гатанки. За театарската дејност во Неготино ја посветил брошурата ,,Театарот во Неготино". И имал издадено само една збирка со песни и раскази под наслов ,,Птици без јато".

Има и два неиздадени наслови.

За богатото Книжевно творештво има добиено Осмоноемвриска награда на Општина Неготино. Починал на 26 јули 1996 година во Неготино.

Награди и признанија
--------------------

Киро Андонов е добитник на неколку награди и признанија, меѓу кои: Благодарница за соработка во нагреден конкурс ,,Икарово перце 76" на 21.05.1976 година, од Воздухопловен сојуз на Р Македонија; Диплома за придонес на Културно просветно поле, на 21.05.1977 година, од Културно-просветната заедница на Општина Неготино; Награда ,,8 ноември", во 1983 година, од Општина Неготино.

Наводи
------

1. ↑  *ЈАДЕВМЕ ТРЕВА ЗА ДА ПРЕЖИВЕЕМЕ ВО ЗАРОБЕНИЧКИОТ ЛОГОР*[*мртва врска*]
leftrightleftright
Периодот во грчката култура од 70-тите години на V век п.н.е. до крајот на IV век п.н.е. е познат како **класичен период**. Тоа е време на силен процут на сите видови уметност, пред сè на архитектурата и скулптурата, кој ќе започне на грчко тло со обновата на атинскиот акропол по Грчко-персиските војни, но многу бргу ќе се прошири насекаде низ Средоземјето. Доаѓа до економско, политичко и воено јакнење на Кралството на Античките Македонци, чиишто владетели, а најмногу Филип II и неговиот син Александар III ќе ја преобразат Македонија во светски најмоќна држава. Иако територијата на Р. Македонија во ова време се наоѓала на маргините на овие големи збиднувања, не останала заобиколена од нив.

Над остатоците од старите железнодобски населби изникнуваат вистински градови - Добер, Идомене, Гортинија, Вилазора, Аталанта и др. Архитектонските остатоци откриени во наоѓалиштето Вардарски Рид кај Гевгелија потврдуваат дека градителските искуства од **класичниот период** започнале да се шират и кон север, додека големата гробница кај селото Бразда, близу Скопје, е можеби најдобриот доказ за многу брзото прифаќање на искуствата на градителството од класичниот период кај нас.

Раскошните гробни прилози од некрополите на античките градови кај Демир Капија и Исар-Марвинци сведочат за зголемената економска моќ на месното население, но и за добрите трговски контакти со најголемите уметнички центри на тоа време. Бронзените садови, белите лекити и хидријата сликана во црвенофигурален стил од Меидиас, од Демир Капија спаѓаат во редот на врвните тореутски и керамички производи, а бројните примероци раскошен накит од повеќе локалитети од Македонија само ја дополнуваат сликата дека во класичниот период на територијата на Р.Македонија живеело урбанизирано население со високи уметнички критериуми.

Библиографија:

* В. Битракова-Грозданова, Религија и уметност во антиката во Македонија , Скопје, 1999.
* В. Битракова-Грозданова, Споменици од хеленистичкиот преиод во СР Македонија , Скопје, 1987.
* I. Mikulcic, Pelagonija utvrdena svetlosti arheoloskih nalaza, Beograd, 1966
* В. Соколовска, Археолошка карта на Р Македонија I, Рана антика, 80-85.
* В. Соколовска, Исар-Марвинци и Повардарието во античко време, Скопје, 1986.