recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*За други значења, погл. **Ундина (појаснување)***
Корица на „Ундина"
**Ундина** — новела (краток роман) на Фридрих де ла Мот Фуке која ја обработува приказната за водната нимфа Ундина, за витезот Хулдебранд во обид да добие душа. Новелата е пример на рана германска романтика и е преведенa на неколку светски јазици. Послужила како инспирација за две опери во романтизмот, компонирани од страна на Ернст Теодор Амадеус Хофман и Алберт Лорцинг.

Изданието е илустрирано од Артур Ракман.

Надворешни врски
----------------

* „Ундина"- Целосен текст на Проект Гутенберг

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4245734-8
* BNF: cb12468527q (податоци)

 |

 |
**Талентираниот господин Рипли** (англиски: *Talented Mr. Ripley*) е американски филм од 1999 година, во режија на Ентони Мингела. Главните улоги ги толкуваат: Мет Дејмон, Гвинет Палтроу, Џад Ло, Кејт Бланшет и Филип Сејмур Хофман.

Содржина
--------

Дики Гринлиф (го игра Ло) живее со својата девојка марџ Шервуд (ја игра Палтроу) лесен, удобен живот во идиличен, сончев предел во Италија во 1950-тите. Но, токму за таков живот копнее Том Рипли (го игра Дејмон). Кога таткото на Дики (кој е богат бродоградител) ќе го замоли Том да го врати неговиот син назад во САД, тој им се придружува во Италија, но притоа има таен план како да го присвои нивниот живот. За таа цел, тој се служи со лаги и фалсификати.

Наводи
------

1. ↑  „Талентираниот господин Рипли", *Антена*, број 877, 17.4.2015, стр. 15.
2. ↑  „Талентираниот г-дин Рипли", *Антена*, број 872, 13.3.2015, стр. 16.
**Меѓународниот фестивал на книги кои се јадат**, или уште какошто е познат **Денот на книги кои се јадат**, се одржува секоја година на или околу први април. Глобалниот настан се прославува секоја година од почетокот на вториот милениум од нашата ера, на различни локации низ целиот свет. Творбите обично пред да се козумираат се фотографираат и се поставуваат на мрежното место www.books2eat.com, како би биле споделени со целата светска популација и зачувани како нематеријално културно наследство. Редовни придонесувачи се разни групи од Австралија, Бразил, Индија, Италија, Јапонија, Луксембург, Мексико, Мароко, Монако, Русија, Холандија и Хонгконг. Настанот е поттикнат од Џудит А. Хофберг и Беатрис Корон во 2000 година.

Корицата на "La Physiologie du Goût" ("Психологија на вкусот") од францускиот гастроном Жан Антелм Брилат-Саварин (1755-1826) со потрет на авторот.

Наводи
------

1. 1 2 3  „WRITE BITE". *The Week*. Malayala Manorama Publications Kochi, Kerala. March 21, 2010. Посетено на 18 March 2010.
2. ↑  „Book2eat gallery". Colophon Page. Посетено на 18 March 2010.

Надворешни врски
----------------

* The International Edible Book Festival

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Универзитет Американ Колеџ Скопје** (скр. **UACS**) — приватен универзитет основан во 2005 година. Седиштето е во Скопје, Македонија. Просториите на UACS опфаќаат 4.000 м2.

Факултети
---------

* Факултет за бизнис администрација
* Факултет за политички науки
* Факултет за правни науки
* Факултет за компјутерски науки и информатичка технологија
* Факултет за архитектура и дизајн
* Факултет за странски јазици

Библиотека
----------

Библиотеката на UACS има 1500 наслови или 6500 книги.

Од 2008 година, библиотеката на УАКС започнала со издаваштво. Првата книга што е издадена е *Основи на статистика* од Евица Делова, а после тоа библиотеката на УАКС продолжила со издавање на други книги: *Макроекономија* од Томе Неновски, *Децентрализација на власта во Република Македонија* од Зоран Шапуриќ, *Кон универзиите од третата генерација* од Ханс Визема, *Животна средина и одржлив развој* од Зоран Шапуриќ и други. Покрај овие книги, библиотеката има објавено голем број скрипти (23) и осум книги во електронска форма, според правилата утврдени од домашната библиотека (НУБ) во Македонија, кои исто така се содржани во Правилата за објавување на UACS.

Студентски совет
----------------

Студентскиот совет помага да се споделат идеите, интересите и грижите на студентите со професорите и ректорот. Исто така им помага на студентите да соберат средства за училишни проекти.

Користена литература
--------------------

1. ↑  „Запишани студенти на високите стручни школи и факултетите во Република Северна Македонија во академската 2018/2019 година" (PDF). *stat.gov.mk*. Државен завод за статистика. Посетено на 30 ноември 2019.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
**Хиралност** – во физиката и математиката особина на систем која не е еднаква со својот лик во огледало. Трансформација на симетрија која ги поврзува овие два системи е парност. Пример на хирален систем се лева и десна дланка.

Поформално, хиралност е особина на даден систем која одредува дали тој систем се трансформира по десна или лева репрезентација на Поенкареова група. Хиралност преку репрезентација на Поенкареова група е дефинирана само во релативистичката физика кога честичките се движат со брзини споредливи со брзината на светлината. 

Пример на хирална молекула кај која левата и десната реализација на молекулата немаат еднакви хемиски особини.
Во хемијата, хиралноста е директно поврзана со оптичката активност на молекулите и јоните.

Хелицитет
---------

Кај безмасените честички поимите хелицитет и хиралност се поклопуваат, затоа што кај безмасените честички насоката на спинот е иста, без разлика каде се наоѓа посматрачот. Кај честичките кои имаат маса, поимите хелицитет и хиралност се разликуваат и не е можно да се воспостави директна поврзаност.

Поврзано
--------

* Поенкареова група
* Хелицитет
* Хиралност (хемија)

Наводи
------
**Томислав Тодоровски**, книжевен историчар, универзитетски професор, роден е на 9 февруари 1937 година, во Куманово.

Библиографија
-------------

Основно, гимназиско и факултетско образование завршил воСкопје. По завршување на факултетот работел како професир по мајлин јазик во повеќе гимназии.

Во 1971 година станал асистент по предметот Нова хрватска книжевност на тогапниот Филозофски фајуктет, сегашен: Универзитетот Св. Кирил и Методиј на Филолошкиот факултет Блаже Конески во Скопје.

Магистрирал на истиот факултет на тема: Изучување на Рациновата оиезија во средните училишта на СРМ" во 1975 година и докторирал на тема: „Кузман Шапкаров, живот и дело", во 1980 година.

Бил редовен професор, декан и претседател на Советот на Факултетот, раководител на Семинарот за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје, член на Сенатот на Универзитетит и др. Негов интерес се книжевните процеси, авторите и делата од македонскиот ⅩⅠⅩ и ⅩⅩ в.

Почесен член е на Друштво на писатели на Македонија.

Дела
----

* Спомените на Исаија Мажовски, 1972 година;

* Кочо Рацин во средното училиште, 1976 година;

* Кузман Шапкарев, Избор, 1982 година;

* Кузман А. Шапкарев, Записи, 1990 година;

* Никола Киров Мајски, Драми, 1991 година;

* Енциклопедиските прирачници Македонија – настани, личности и дела, 1999 и 2000 година;

* Согледби, 2005 година.

Наводи
------

1. ↑  Македонски писатели, ДПМ, Скопје, 2004.
Chemical compound

**Хипофлуорната киселина**, хемиската формула H O F, е единствената позната окси киселина на флуор и единствената позната оксокиселина во која главниот атом добива електрони од кислородот за да создаде негативна оксидациска состојба. Состојбата на оксидација на кислородот во хипофлуоритите е 0. Исто така, таа е единствената хипохалозна киселина која може да се изолира како цврста супстанца. HOF е посредник во оксидацијата на водата со флуор, кој произведува водород флуорид, кислород дифлуорид, водороден пероксид, озон и кислород. HOF е експлозивен на собна температура, и тој формира HF и O 2 :

2 HOF → 2 HF + O 2 
Тој бил изолиран во чиста форма со поминување на гасот F2 преку мраз на -40 °C, собирајќи го HOF гасот и кондензирајќи го:

F 2 + H 2 O → HOF + HF
Соединението се одликува во цврста фаза со рендгенска кристалографија  како свиткана молекула со агол од 101°. Должините на врската O-F и O-H се 144,2 и 96,4 пикометри, соодветно. Цврстата рамка се состои од синџири со врски O–H···O. Структурата е анализирана и во гасната фаза, состојба во која аголот на врската H–O–F е малку потесен (97,2°).

Меѓу работниците во хемијата на тиофен, растворот на хипофлуорна киселина во ацетонитрил (генериран *на самото место* со поминување на гасовит флуор низ ацетонитрил кој има вода во него) е познат како Розен-ов реагенс.

Хипофлуорити
------------

Хипофлуоритите се формално деривати на OF -, при што е конјугирана база на хипофлуорна киселина. Еден пример е трифлуорометил хипофлуорит (CF 3 OF).

Поврзано
--------

* Хипохлорна киселина, поврзано соединение кое е технолошки поважно, но не е добиено во чиста форма.

Поврзано
--------

1. 1 2  W. Poll; G. Pawelke; D. Mootz; E. H. Appelman (1988). „The Crystal Structure of Hypofluorous Acid : Chain Formation by O-H · · · O Hydrogen Bonds". *Angew. Chem. Int. Ed. Engl.* **27** (3): 392–3. doi:10.1002/anie.198803921.
2. ↑  For Rozen's original popularizations, see:
Универзитет Галатасарај
**Галатасарајскиот универзитет** или **Универзитет Галатасарај** (турски: *Galatasaray Üniversitesi*)) е државен универзитет кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Универзитетот бил основан во 1992 година во присуство на претседателот на Франција, Франсоа Митеран и претседателот на Турција, Тургут Озал. Универзитетот е еден од најважните членови на Галатасарајската заедница, во кои членуваат и Галатасарај Лисеси и Спортскиот клуб Галатасарај. 

Галатасарајскиот универзитет е единствениот франкофонски универзитет во Турција. Се состои од пет факултети на којшто се изучуваат економските науки, правните, комуникациските, природните и технолошките науки. Освен тоа, во склопот на универзитетот има и две институции на кој се изучуваат општествените и применети науки. Вкупно, на универзитетот има 200 професори и 2.500 студенти.

Како член на Европската програма за размена на студенти, универзитетот располага со околу 50 т.н. европски студенти. Во меѓувреме, 100 студенти секоја година од универзитетот патуваат во Франција во рамките на оваа програма. Курсевите на универзитетот се одвиваат на три јазици: турски, француски и англиски. Освен фрнцускиот, кој е главен странски јазик, може да се изучува и англискиот јазик. 

Универзитетот се наоѓа во Ортаќој, во рамките на Бешикташ на европската страна на Истанбул. Зградата во која се одвива наставата првично била палата, изградена во 1871 година на бреговите. Универзитетот на еден начин е традиционален наследник на Галатасарајското училиште, кое било основано во 1481 година, како едно од најстарите во тогашната Османлиско Царство.

Поврзано
--------

* Галатасарај Лисеси
* Спортски клуб Галатасарај

Надворешни врски
----------------

* Универзитет Галатасарај
* International Law and Diplomacy Club Архивирано на 10 јуни 2017 г.
* *Euroforum 2009* Архивирано на 5 мај 2009 г.
* Универзитетот на Wikimapia

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Универзитети во Истанбул |
| --- |
|  |
| Државни | 
 Универзитет Богазичи **·**  Универзитет Галатасарај **·**  Истанбулски технички универзитет **·**  Истанбулски универзитет **·**  Универзитет Мармара **·**  Универзитет Мимар Синан **·**  Технички универзитет Јилдиз  |
|  |
| Приватни | 
 Универзитет Бакчешехир **·**  Универзитет Бајкент **·**  Универзитет Догуш **·**  Универзитет Фатих **·**  Универзитет Халич **·**  Универзитет Ишик **·**  Истанбулски Ајдински универзитет **·**  Универзитет Билги **·**  Istanbul Commerce University **·**  Универзитет Култур **·**  Универзитет Кадир Хас **·**  Универзитет Коч **·**  Универзитет Малтепе **·**  Универзитет Окан **·**  Универзитет Озјегин **·**  Универзитет Шабанџи **·**  Универзитет Једитепе  |
|  |
| Воени | 
 Air Force Academy **·**  Naval Academy  |

 |

Координати: 41°02′44.70″N 29°01′13.80″E﻿ / ﻿41.0457500° СГШ; 29.0205000° ИГД﻿ / 41.0457500; 29.0205000
**Томе Бојков Мацкинов** ( 1925
 во Љубанци, Скопско —  1944

 во Чучер, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од земјоделско семејство. Завршил основно училиште. Материјално ги помагал партизанските единици, кои дејствувале во неговиот крај. Во септември 1944 година, стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, која се прославила во борбите против балистите и Германците во Скопска Црна Гора. Учествувал во сите борби против балистите. Честопати се наоѓал во заседи против германските моторизирани колони во Качаничката Клисура. Загинал во почетокот на ноември 1944 година, кај Чучерски Рид. Бил пренесен и закопан на скопските гробишта.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 214. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Томаш Артур Маковски** (полски: *Tomasz Artur Makowski*; р. 1970) — директор на Националната библиотека на Полска, претседател на Националниот совет за библиотеки и на Националната комисија за библиотечни колекции и на Комитетот за дигитализација при Министерството за култура и национално наследство.

Животопис
---------

Маковски работи во Националната библиотека од 1994 година. Пред да стане генерален директор во 2007 година бил заменик генерален директор и директор за истражување. Томаш Маковски е член на одборот на голем број организации и институции во Полска и во странство, вклучувајќи го и Националниот комитет за меморија на светот на УНЕСКО, одборот за архиви под директор на Државниот архив, програмскиот одбор на Институтот за книги, програмата на Институтот Шопен, Националниот музеј во Краков, Музеј на литературата и Музејот Лазенки Кролевскје.

Во 2005 година ја создал првата монографска изложба за библиотеката Замојски. Тој е асистент професор на Универзитетот Кардинал Стефан Вишински во Варшава. Автор е на три книги и голем број написи. Тој специјализира во историјата на библиотеките и ракописните студии.

Надворешни врски
----------------

* Томаш Маковски на Ризницата ?
* Томаш Маковски Архивирано на 11 август 2017 г. (англиски) - биографија на страницата на Институтот Фредерик Шопен
* Биографија Архивирано на 25 септември 2007 г. (полски)

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  America, Polish Institute of Arts and Sciences in (2007). *The Polish review*. Polish Institute of Arts and Sciences in America. стр. 227. Посетено на 21 June 2011.
| Вредност на *R* | Единица мерка  (V·P·T−1·n−1) |
| --- | --- |
| 8.314472 | J·K−1·mol−1 |
| 0.0820574587 | L·atm·K−1·mol−1 |
| 8.20574587 × 10−5 | м3·atm·K−1·mol−1 |
| 8.314472 | cм3·MPa·K−1·mol−1 |
| 8.314472 | L·kPa·K−1·mol−1 |
| 8.314472 | м3·Pa·K−1·mol−1 |
| 62.3637 | L·mmHg·K−1·mol−1 |
|
| 83.14472 | L·mbar·K−1·mol−1 |
| 1.987 | cal·K−1·mol−1 |
|

**Универзалната гасна константа** ({\displaystyle R}) е физичка константа која ја претставува работата што ја врши 1 mol на идеален гас при изобарно (при постојан притисок) зголемување на неговата температура за 1 К степен (види Клапејрон-Менделеева равенка). Врската меѓу универзалната гасна константа и Болцмановата константа {\displaystyle k\_{B}} е

{\displaystyle \,R=k\_{B}\cdot N\_{A}},
каде {\displaystyle N\_{A}} e Авогадровиот број. Вредноста и е:

{\displaystyle \,R=8{,}314472\ \mathrm {J\ mol^{-1}\ K^{-1}} }
Вредноста на универзалната гасна константа е првично емпириски определена, како коефициент на пропорционалност во равенката за состојбата на идеалниот гас. Константата се нарекува универзална бидејќи е иста за сите идеални гасови.

Поврзано
--------

* Болцманова константа
* Авогадров број
* Клапејрон-Менделеева равенка
**Томе Божинов Трпковски** ( 1900
 во Скопје —  1944

 во Скопска Црна Гора, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа изучил чевларски занает. Во 1944 година, кога цела Македонија била опфатена од сенародното народноослободително движење му се приклучил со цел да даде скромен придонес. Во октомври 1944 година, стапил во редовите на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, во чии редови се борел против Германците и балистите на падините на Скопска Црна Гора. Во борбите се истакнал како храбар борец. Во почетокот на ноември 1944 година загинал, во една борба против балистичките банди. Најпрво бил тешко ранет, а потоа целиот избоден со ножеви.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 276. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Под **средновековна книжевна школа** се подразбира пообемна и подолготрајна книжевна дејност со заеднички јазични и правописни особености на одредена територија. Средновековниот период во Македонија се одликува со дејноста на две книжевни школи: Охридската и Кратовската. Ракописите од Охридската и од Кратовската школа се совпаѓаат едни со други според повеќе правописни и јазични особености, и ја претставуваат македонската варијанта на црковнословенскиот јазик.

Охридската книжевна школа
-------------------------

Codex Assemanianus
*Главна статија: Охридска книжевна школа*
Најстарата средновековна македонска книжевна школа е **Охридската книжевна школа**, формирана во 886 година од Климент Охридски, а од 893 година му се придружил и Наум Охридски. Остатоците од оваа школа не се зачувани, но се лоцира во охридската месност Имарет. Како обележје на оваа школа е што ја зачувала кирилометодиевската глаголска традиција. Во Охридската школа кирилицата ќе почне да се применува дури по XII век.

Во рамките на оваа школа се подготвувал образовен кадар кој бил испраќан во учителска, проповедничка и свештеничка дејност во сите делови на Западна Македонија, во денешна Албанија и во другите делови на средновековна Бугарија.

Во најстарите зачувани ракописи се вбројуваат глаголските ракописи како: Асеманово евангелие, Синајски псалтир, Синајски еухологиј. Од понов период се ракописите со кирилско писмо како што се: Добромирово евангелие, Битолски триод, Охридски апостол, Болоњски псалтир.

По смртта на свети Климент и свети Наум книжевната школа ја продолжиле нивните ученици. Тие главно се занимавале со препишување на творбите на светите учители.

Кратовска книжевна школа
------------------------

Фрагмент од Лесновскиот паренезис
*Главна статија: Кратовска книжевна школа*
Во рамките на **Кратовската книжевна школа**, како книжевни центри се среќаваат македонските манастири Свети Прохор Пчињски, Свети Јоаким Осоговски и Свети Гаврил Лесновски. Во овие манастири поактивно писмената и книжевната традиција ќе започне меѓу XII и XIV век, а се разбира и до XIX век.

Како македонски дејци, припадници на оваа школа се јавуваат Димитар Кратовски кој е активен во XV век и Јован Кратовски кој својата дејност ја обавувал во XVI век. Од оваа школа потекнуваат ракописите како: Вранешничкиот апостол, Лесновски паренезис, Струмичкиот апостол, Хлудовиот триод, Радомирово евангелие, Карпинското евангелие и други.

Наводи
------

1. ↑  Група автори: „Македонски јазик и литература", Просветно дело, 2006 г. стр. 30.
Фламен Лувр Ма 431Фламен Лувр Ма 431
**Фецијал** (латински: *Fetial*) — вид свештеник во Стариот Рим, кои носеле одлука дали треба да се започне војна или не. Ако одлучеле дека треба да се води војна, тогаш четворица фецијали, предводени од најстариот свештеник (латински: *pater patratus*), оделе кај непријателот за да побараат соодветно задоволување при што се служеле со вообичаени изрази и формули. По 33 дена, ако одговорот не ги задоволел, и откако римскиот сенат и народот ќе даделе одобрение, врховниот свештеник ја објавувал војната така што фрлал копје на непријателската територија. Подоцна, поради големото пространство на Римското Царство, тоа не било можно, така што овој ритуал го изгубил значењето.

Наводи
------

1. ↑  A. V. „Objašnjenja", во: Apulej, *Zlatni magarac*, Dereta, Beograd, 2011, стр. 226.
Хипоцентарот се наоѓа директно под епицентарот на земјотресот (исто така наречен *жариште).*
**Хипоцентар** — местото во Земјината кора од каде настанал земјотресот. Тоа е точката од каде почнуваат да се шират земјотресните бранови во вид на концентрични кругови. Положбата на хипоцентарот се определува врз основа на записите на сеизмичките бранови во повеќе точки на Земјината површина.

Според длабочината на која се наоѓаат, хипоцентрите ги делиме на плитки (до 70 км), средни (70-300 км) и длабоки (300-730 км).

Примарна намена на сеизмометрите е да определат локацијата на хипоцентарот на земјотресот, а потоа да се определи интензитетот (моментната магнитуда) врз основа прецизно регистрирано место. Сеизмометрите распоредени во одредена област можат да се искористат за прецизно определувањe, во три димензии, на изворот на земјотресот, користејќи го времето потребно сеизмичките бранови да стасаат од хипоцентарот до сеизмометрите.

Наводи
------

1. ↑  „Earthquake Glossary - hypocenter". United States Geological Survey. Архивирано од изворникот 2010-03-15. Посетено на 2013-05-16.
**Томислав Ивановски** (роден на 9 октомври 1947

 година во Скопје) — македонски новинар.

Животопис
---------

Томислав Ивановски е роден на 9 октомври 1947

 година во Скопје. Завршил право, и како равник од 1971 година ги поминал сите новинарски скалила во НИП „Нова Македонија". Така бил дописник од Софија (1985/89), помошник-главен уредник и шеф на Дневната редакција, коментатор за балканските состојби. Ивановски е основач, директор и главен уредник на популарното Радио НОМА, главен уредник на политичкиот неделник „Пулс" (до 1998). Во следните четири години главен и одговорен уредник на приватниот магазин „Старт", основач и главен уредник на „Глобал" – прво гласило на македонски и на албански јазик. Од крајот на 2002 г. живее во Лондон и е дописник на МИА и на „Утрински весник".

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Ивановски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 589. Text "series
" ignored (help)
**Фибоначиева низа** е математичка низа на броеви која се применува во многу физички, хемиски и биолошки појави. Името го добила по италијанскиот математичар Леонардо Фибоначи. Оваа низа претставува низа на броеви во која збирот на двата претходни броеви ја дава вредноста на наредниот број (т.е член на низата). Низата почнува со 0 и 1.

{\displaystyle f\_{0}=0}  
{\displaystyle f\_{1}=f\_{1}}

{\displaystyle f\_{n}=f\_{n-1}+f\_{n-2},\;\;n\geq 2}
То ест : 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, ...

Поврзано
--------

* Златен пресек

Надворешни врски
----------------

* Видеопрезентација на за Фибоначиевата низа златниот пресек - ОУ „Живко Брајковски", Скопје (македонски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00923391

 |

 |
**Томасо Барбиери** (роден на 26 август 2002 година) е италијански професионален фудбалер кој игра како десен бек за клубот од Серија А, Јувентус.

Клупска кариера
---------------

На 11 септември 2020 година, Барбиери му се приклучи на тимот од Серија Ц, Јувентус У23, резервниот тим на Јувентус, на петгодишен договор. На 28 септември, Барбиери го направил своето деби за Јувентус У23 во победата од 2–1 против Про Сесто.

Наводи
------

1. ↑  „Barbieri approda alla Juventus: è ufficiale". *Goal.com*. 11 September 2020. Посетено на 11 September 2020.
2. ↑  Baridon, Marco (2020-09-28). „Juventus U23-Pro Sesto 2-1: esordio vincente per Zauli al Moccagatta". *Juventus News 24* (италијански). Посетено на 2021-07-15.
Бугарскиот окупатор ги товари македонските евреи во вагоните на бугарската државна железница (БДЖ).
**Споменикот на депортираните Евреи** — споменик издигнат во чест на депортираните Евреи од Штип за време на Втората светска војна. Подигнат е во 1985 гододина и е дело на уметникот Методи Андонов. Споменикот го симболизира животниот пат на Евреите. Според авторот „линијата на животот" е прекината на 11 март 1943 година кога 551 лица биле депортирани од Штип и убиени во концентрациониот логор Треблинка. Споменикот се наоѓа до зградата на Заводот и Музеј - Штип.

На 1 март 2013 година споменикот бил цел на вандалски чин, при половина од железната менора во горниот дел бил искршен.

Наводи
------

1. ↑  „Споменик на Евреите". Општина Штип. 2005. Посетено на 2011-07-03.
2. ↑  „Оштетен споменикот на Евреите во Штип". Курир. 2 март 2013. Архивирано од изворникот на 2013-03-04. Посетено на 2013-03-02.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Споменик на депортираните Евреи (Штип)" на Ризницата ? |
Координати: 31°46′29.97″N 35°10′40.86″E﻿ / ﻿31.7749917° СГШ; 35.1780167° ИГД﻿ / 31.7749917; 35.1780167

**Споменик на жртвите од терористички напади во Израел** (אנדרטת חללי פעולות האיבה, *Andartat Halalei Pe'ulot HaEiva*) е споменик на сите жртви на тероризмот во Израел од 1851 година до денес. Споменикот се наоѓа во Херцелска Гора во Ерусалим и ги вклучува имињата на еврејските и не-еврејските луѓе кои биле убиени во терористички дејства.

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
*

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Споменик на жртвите од терористички напади во Израел" на Ризницата ? |

* The Monument for Victims of Hostile Acts: Honor Inscribed In Stone Архивирано на 16 декември 2013 г..
Реката Тибар во Рим
**Тибар** (ита. Tevere), трета по должина река во Италија со 406 км, по По и Адиџе, тече низ Рим во правец од планината Фумајоло до Тиренското Море, во кое се влева во два слива: еден низ предградијето Остија на југ, а вториот низ Фијумиџино на север. Сливот на Тибар е околу 18.000 км2.

Име
---

Името *Тибар* веројатно е од пре-латинско потекло, како и римскиот назив Tibur (денес Тиволи). Според митските приказни, кралот Тиберние, деветти од легендарните кралеви на Алба лонга, се удавил во реката Албула, која потоа била преименувана во Тибат. Овој мит можеби може да го објасни сеќавањето на раниот пред-индоевропски назив на реката, 'бела' од седименти.

Историја
--------

Градот Рим бил основан на брегот на Тибер околу 25 км од морето во Остија. Според легендите, браќата близнаци Ромул и Рем биле оставени на брегот на Тибар, каде ги спасила волчица.

Реката ја означува границата меѓу земјата на етрурците на запад, сабините на исток и латините на југ. Бенито Мусолини, роден во Ромања, ја прилагодил границата меѓу Тосканија и Емилија-Ромања, така што изворот на Тибар лежи во Ромања. Мусолини поставил римски столб на местото каде извира реката, со изгравирано  QUI NASCE IL TEVERE SACRO AI DESTINI DI ROMA ("Овде е роден Тибар, свет за судбината на Рим").

Тибар бил од круцијална важност за Римската трговија, бидејќи бродовите можеле да стигнат до 100 км низводно; постојат докази дека бил користен за пренос на жито од Val Teverina уште во 5-от век п.н.е. Подоцна бил користен за превоз на камен, дрво и прехранбени производи до Рим.

За време на пунските војни од 3-от век п.н.е. пристаништето во Остија станало клучна поморска база. Подоцна станало најбитното пристаниште на Рим, каде се увезувало жито, маслиново масло и вино од Римските колонии во Средоземјето. Пристаништа биле градени и по брегот во самиот Рим. Римјаните ја поврзале реката со канализацискиот систем (*Cloaca Maxima*) со подземна мрежа на тунели и други канали, за да донесат вода до средината на градот.

Големата седиментација на реката го отежнало одржувањето на Остија, па императорите Клаудиус и Трајан направиле ново пристаниште во Fiumicino во првиот век. Тие изградиле нов пат, *via Portuensis* за да го поврзат Рим со Fiumicino. Двете пристаништа биле подоцна напуштени.

Тибар бил познат по своите изливи и поплави - Campus Martius редовно се потопувала до длабочина од неколку метри.

Препливајќи го Тибар
--------------------

Бидејќи реката е поврзана со Рим, терминот „пливајќи го Тибар" станал протестантски назив за премин кон Римски Католицизам.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 316430945
* LCCN: sh85135212
* GND: 4119609-0
* BNF: cb138842244 (податоци)
* NKC: ge1041806

 |

 |
**Тиберије Киријас** (роден во  1908
 година во село Трново, Битолско - починал во  1987
 година во Љубљана) — македонски научен работник од областа на сеизмологијата.

Животопис
---------

Киријас дипломирал на Техничкиот факултет во Белград во 1934 година. Од мај 1963 година стаанал вонреден професор на Техничкиот факултетво Скопје, кога бил избран и за декан на овој факултет. Од 1965 година станал директор на Институтот за сеизмологија, земјотресно инженерство и урбанистичко планирање на Универзитетот во Скопје. 

Бил член на Сојузниот совет за координација на научните дејности, потпретседател на Управниот одбор на Сојузот на југословенските лаборатории, претседател на Советот за урбанизам на Градското собрание на Скопје. Бил претседател на Научниот совет при ИЗИИС. Има објавено голем број научни трудови од разни области: сеизмичко реонирање и микрореонирање; сеизмички ризик; економски истражувања и планирање во сеизмички подрачја; изработка и усовршување на техничка регулатива, стандарди и упатства за планирање, проектирање и градење во сеизмички подрачја; ис-тражување на ефектите на дејството на силни земјотреси и методи за санација и обнова.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Киријас*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 691. Text "series
" ignored (help)
Фризиски скети (~710–735)
**Фризиско Кралство** (фризиски: *Fryske Ryk*) или **Голема Фризија** (латински: *Magna Frisia*) — некогашна држава која се протегала на териториите на денешни Холандија и северна Германија, или поточно на територијата на Фризија. Државата е основана во 600 г. и се распаднала по Битката за Боарн во 734 г. кога државата била поразена и освоена од царството на Франките.

Преселнички период
------------------

За време на преселничкиот период, Фризите се населиле на северните и западните делови на денешна Холандија и Германија. Фризите биле посветени на боречките способности и биле склони кон чести војни, но немале голема моќ. Во втората поливина на 7 век Фризиското Кралство ја достигнала својата најголема моќ и географско проширување.

Војни
-----

Главна статија: Фризиско-франкиски војни
Фризите имале доста војни преку кои ја достигнале својата најголема моќ. Војската била предводена од водачот на државата, за кој пак има повеќе различни верзии за неговата титула. Според едни извори водачот на Фризите се нарекувал војвода, а според други крал. Како и да е, денес се зачувани записи само за тројца фризиски кралеви: Алдгисл, Радбод и Попо.

После освојувањето на Франките
------------------------------

После Битката на Боатн во 734 г, Франките ја анексирале територијата на Фризите. Територијата источно од Лауерс била освоена во 785 г, кога Карло Велики го поразил Виндукинд. Територијата на Фризија се сметала за еден вид округ во царството на Франките. За време на Карло Велики била создадена и книгата Законик на Фризите (*Lex Frisionum*), кој бил испишан на латински јазик.

Поврзано
--------

* Фредегар
* Фризиски јазици
* Фризија
* Фризиски Острови
* Фризи
* Царство на Франките

Наводи
------

1. ↑  De eerste koningen van Nederland, стр. 22, Aspekt útjouwerij, стр. 205. ISBN 978-90-5911-323-7
2. ↑  Halbertsma, H. (1982), *Frieslands Oudheid* (pdf-file) Архивирано на 1 октомври 2013 г. стр. 792.
3. ↑  Van Es, W.A. en Hessing, W.A.M. (1994), *Romeinen, Friezen en Franken, in het hart van Nederland*, page 90.
4. ↑  Homan 1957, стр. 205.

* Забелешка: површината од 50.000 км² во инфокутијата е по Битката за Келн.
**Театарот Талија** е еден од трите покраински поседувани театри во Хамбург, Германија. Бил основан во 1843 од Шарл Морис Шварценбергер, а бил именуван по музата Талија. Денес е дом на еден од најпознатите ансамбли во Германија и изведува околу девет нови претстави секоја сезона. Сегашен менаџер на театарот е Улрих Куон.

Покрај неговата главна зграда, која се наоѓа во улицата *Raboisen* во квартот *Хамбург-Алтштат* близу Биненалстер во центарот на Хамбург, театарот управува и помала сцена, користена за експериментални претстави, **Thalia in der Gaußstraße**, која се наоѓа во квартот Отензен, во Алтона.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Театар Талија (Хамбург)" на Ризницата ? |

* Театар Талија

Координати: 53°33′10″N 9°59′49″E﻿ / ﻿53.55278° СГШ; 9.99694° ИГД﻿ / 53.55278; 9.99694


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија околу зграда или градба во Хамбург е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Споменикот на слободата** (турски: *Hürriyet Anıtı* или *Abide-i Hürriyet*), е споменик којшто се наоѓа во областа Шишли, Истанбул, Турција. Споменикот бил изграден во чест на војниците кои загинале во бунтот против радикалната власт на исламската Османлиско Царство и уставните реформи по 1839 година познати како Танзимат. Споменикот бил дизајниран од страна на османлискиот архитект Музафер Бег, кој победил на архитектонскиот конкурс. Основата на споменикот, којшто бил изграден во периодот од 1909-1911 година е во форма на триаголник.

41°04′05″ N; 28°58′55″ E﻿ / ﻿41.06814° СГШ; 28.982041° ИГД﻿ / 41.06814; 28.982041Координати: 41°04′05″ N; 28°58′55″ E﻿ / ﻿41.06814° СГШ; 28.982041° ИГД﻿ / 41.06814; 28.982041.

Наводи
------

1. ↑  „Wikimapia". Посетено на 2007-05-04.
Овој трепкалки споредувач во Ловеловата опсерваторија бил користен при откривањето на Плутон во 1930 година.
**Трепкачкиот споредувач** ― апарат за гледање кој порано го користеле астрономите за да ги пронајдат разликите помеѓу две фотографии од ноќното небо. Овозможува брзо префрлување од гледање на една фотографија на гледање на друга, „трепкање" напред-назад помеѓу двете слики направени од иста област на небото во различно време. Ова му овозможува на корисникот полесно да ги забележи објектите на ноќното небо кои ја промениле положбата. Понекогаш бил познат и како **трепкачки микроскоп**. Тој бил измислен во 1904 година од физичарот Карл Пулфрих во Carl Zeiss AG тогаш именуван како Фондација „Карл-Цајс".

На фотографиите направени со разлика од неколку дена, објектите кои брзо се движат, како што се астероидите и кометите, би се издвоиле, бидејќи изгледале како да скокаат напред-назад помеѓу две положби, додека сите далечни ѕвезди остануваат неподвижни. Фотографиите направени на подолги интервали може да се користат за откривање ѕвезди со големо правилно движење или променливи ѕвезди или за разликување двојни ѕвезди од двоѕвезди.

Најзабележителниот објект што може да се најде со оваа техника е Плутон, откриен од Клајд Томбо во 1930 година.

Проекцискиот трепкачки споредувач (PROBLICOM), измислен од аматерскиот астроном Бен Мајер, е евтина верзија на професионалната алатка. Се состои од два лизгачки проектори со вртечки диск за затнување што наизменично ги блокира сликите од проекторите. Оваа алатка им овозможила на аматерските астрономи да придонесат во некои фази на сериозно истражување.

Современи замени
----------------

Во современите времиња, уредите поврзани со полнење (CCD-а) во голема мера ги замениле фотографските плочи, бидејќи астрономските слики се чуваат дигитално на сметачите. Техниката на трепкање може лесно да се изведе на сметачки екран наместо со физички апарат на трепкачки споредувач како порано.

Техниката на трепкање денес помалку се користи, бидејќи алгоритмите за диференцијација на слики забележуваат предмети што се движат поефикасно отколку човечките очи. За да се измери прецизната положба на познат објект чија насока и брзина на движење се познати, се користи софтверска техника „track and stack". Повеќе слики се надредени така што подвижниот предмет е наместен на своето место; подвижниот објект потоа се издвојува како точка меѓу ѕвездените траги. Ова е особено ефикасно во случаи кога движечкиот предмет е многу слаб и ако наметнувањето на повеќе слики од него овозможува подобро да се види.

Поврзано
--------

* Хинманов собирач
* Визуелна споредба

Наводи
------

1. ↑  Zeiss inventions  Архивирано на 30 јуни 2016 г.
2. ↑  Blink Comparator on PC  Архивирано на 25 март 2020 г.
**Томас Совунми** (роден на 25 јули 1978 година во Лагос , Нигерија ) — унгарски меѓународен фудбалер .

Животопис
---------

Совунми е роден во Нигерија, неговата мајка е унгарка ,а татко му бил Нигериец и ги поминал првите девет години од својот живот во африканската држава. Почнал да игра фудбал на возраст од 13 години и започнал професионална фудбалска кариера со Дунафер .

Совунми заминал за Вашаш Будимпешта во 1998 година, но се вратил во својот прв клуб во 2001 година. Тој го направил своето прво појавување за Унгарија во август 1999 година, во 1 – 1 нерешено против Молдавија. Совунми бил првата црномуреста личност која играла за Унгарија во фудбалот. Тој преминал кратко време во Франција со AC Ајачо, но се врати во Унгарија со Ференцварош во 2003 година. Тој потпишал со ФК Словацко во 2005 година. На крајот тој бил ослободен од својата приврзаност кон чешката екипа по интервенцијата на полицијата и ФИФА .

Совунми потпишал за шкотскиот клуб Хибернијан на 6 февруари 2007, откако го импресионирал менаџерот Џон Колинс. Совунми бил ослободен од Хиберијан во јуни, а Совунми повторно потпиша за Вашаш Будимпешта во септември 2007 година.

Наводи
------

1. ↑  „Sowunmi: Panther tried to pounce for me". *Edinburgh Evening News*. Johnston Publishing. Посетено на 2007-04-12.
2. ↑  Toma, Razvan (6 May 2011). „Colourful Pioneers". *www.rsssf.com*. Посетено на 24 December 2013.

Надворешни врски
----------------

* Томас Совунми на Soccerbase
* Томас Совунми на National-Football-Teams.com
Споменикот на башкирските жени. Мала Малишевка. Во регионот Самара. 
**Споменик на башкирските жени** во регионот Самара е споменик посветен на башкирските жени, во селото Мала Малишевка.

Историја
--------

Натпис на споменикот
Мала Малишевка е село кое постои од доцниот 17 век. Името го добило по презимето Малишев. Според легендата, жена била водач на Башкирите, и нејзиниот одред загинал на ова место во борба со Козаците од Самара. Споменикот во чест на оваа и други храбри жени бил подигнат во Мала Малишевка.

Наводи
------

1. ↑  Башкирка

Надворешни врски
----------------

Видео на YouTube Споменикот во Мала Малишевка
Мостот од источната страна на езерото Венерн до ТорсоМостот од источната страна на езерото Венерн до Торсе 
**Торсе** (*островот на Тор*) е најголемиот остров на езерото Венерн, област 62.03 км2. Торсе се наоѓа во општина Мариестад. Торсе порано се состоел од два острови (Торс и Фогело), но околу 1930 година водата помеѓу нив била испумпувана, а поранешното морско дно сега се користи за одгледување култури.

Торсе има околу 550 семејства кои живеат во текот на целата година, и околу трипати повеќе во лето. Во 1994 година, мостот „Торсеброн" бил отворен помеѓу копното и островот. Долг е околу 900 метри.

Поради големината на езерото Венерн, островот има повеќе поморска клима (со поблаги зими) и повеќе сончеви часови во споредба со копното.

Наводи
------

1. ↑  Mats Wahlberg, red (2003). Svenskt ortnamnslexikon. Uppsala: Institutet för språk och folkminnen. Libris 8998039. ISBN 91-7229-020-X
2. ↑  SMHI. „Sveriges landskapsklimat [climate of the Swedish landscapes]" (PDF). *SMHI*.

Поврзано
--------

* Географија на Шведска

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Шведска е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Свети Пантелејмон** (грчки: *Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος*) — црква во селото Канџа, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува парохиски храм.

Историја
--------

Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во 1932 г. За време на германската окупација во Втората светска војна храмот е опустошуван на три наврати. Обновена е во 1972 г. Значително настрадала во земјотресот од 1978 г. потоа е повторно изградена.

Во парходхијата влегуваат и храмовите „Св. Богородица Вратарница", „Св. Бессребреници" и „Св. Рафаил, Никола и Ирина".

Поврзано
--------

* Серско-нигритска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3  „Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος". Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Посетено на 18 септември 2019.
Томахавка од XIX век
**Томахавка** или **томахавк** — ладно оружје, вид мала секира што е карактеристична и користена од северноамериканските Индијанци. Се користи во блиска борба и како фрлачко оружје. Рачката е долга околу 50 до 60 см и е од дрво, додека масата на сечилото е 250 — 500 грама, а може да биде во различни облици и големини. Многу томахавки биле комбинирани со луле за пушење. Во почетокот остриот дел бил од камен, а подоцна од бакар и железо.

Наводи
------

1. ↑  Haskew, Mike (2003-09-01). „Pipe Hawks". *Blade Magazine*. **30** (9): 26–34.
2. ↑  „томахавка" — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------

 Дела поврзани со Томахавка на Викиизвор

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85135913
* GND: 4845488-6

 |

 |
**Свети Атанасиј** (грчки: *Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Αλιστράτης*) — црква во селото Алистратик, Зихненско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата претставува трикорабна базилика со двоводен покрив и понов нартекс. Точната година на изградба не е позната, но по архитектонските особености се датира во XIX век. Над главниот влез од надворешната страна има натпис кој вели дека новиот кат е изграден во 1893 г. и го дава името на дарителот. На исток излегува само средишната ниша на апсидата на жртвеникот. Женската црква го опфаќа западниот дел на храмот. Иконостасот е од XIX век и не е резбан. Од истиот период се иконите, царските двери, амвонот, киворот на чесната трпеза и големите резбани проскинитари. Во северозападниот агол на црквата има крстилница. На северозапад од црквата има монументална камена камбанарија.

„Св. Атанасиј" била катедрала на Драмско-филипско-зихненската митрополија од 1753 г. па сè до потпаѓањето на Егејска Македонија под грчка власт во 1912 г. кога седиштето е преместено во Драма.

Поврзано
--------

* Зихненско-неврокопска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Ιερός Ναός Αγ. Αθανασίου Αλιστράτης". Corect. Архивирано од изворникот на 2014-10-17. Посетено на 17 октомври 2014.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Атанасиј" - Алистратик на Ризницата ?
Симболот на Прво Земјата!: Француски клуч и чекан од камен.
**Фронт за ослободување на Земјата** - меѓународно движење кое е составено од автономни групи кои спроведуваат директни акции во склоп со принципите на делувањето на ЕЛФ.
Движењето го презема начинот на дејствување на „Фронтот за ослободување на животните" по принцип на ќелии (помали групи составени од еден или повеќе членови), со што ја осигуруваат нивната анонимност на активистите од другите ќелии. Идентитетот на активистите е непознат, не само за јавноста туку и за активистите од другите ќелии. Таков децентрализиран начин на делување и потполна анонимност им помага на активистите да избегнат евентуални казнени последици и им овозможува непречено спроведување на акциите.
ФОН е создаден во 2003 година како Европски Универзитет - Република Македонија. Од 2006, универзитетот егзистира под брендот ФОН-Универзитет. Универзитетот е комплетна институција која оди во чекор со современите светски образовни трендови и своето име го гради врз цврстите темели на најквалитетниот стручен кадар од државата и надвор, притоа користејќи ги сите модерни средства и методи за едукација.

Факултети
---------

Во моментов ФОН-Универзитетот има акредитирано 10 факултети:

* Факултет за правни науки
* Факултет за политички науки
* Факултет за применети странски јазици
* Факултет за детективи и безбедност
* Факултет за економски науки
* Факултет за животна средина
* Факултет за информациски и комуникациски науки
* Факултет за спорт и спортски менаџмент
* Факултет за арт и дизајн
* Филозофски факултет

Студии
------

Универзитетот нуди до-дипломски, пост дипломски студии и докторски студии на сите од акредитираните факултети. Студирањето на ФОН се врши по Болоњскиот процес, со примена на европскиот систем за префрлање на кредити.
***Срцето на ангелот*** е документарен филм снимен од режисерот / продуцент Моли Динин во 1989 година, пред реновирањето во 1992 година на тогаш 100-годишната станица на метро Анхел во лондонското метро.  Првпат беше прикажан во *серијалот 40 минути на* BBC2 на 23 ноември 1989 година.

Филмот опфаќа 48 часа во секојдневниот живот на луѓето кои работат во станицата, вклучувајќи ги и надзорникот на метро во Лондон, Реј Стокер, продавачот на билети Дерек Перкинс, групите жени наречени „флафери" кои чистат човечка коса надвор од шините за да ги избегнат опасност од пожар и банди на мажи кои работат со пиксови во скоро црни услови за да реновираат делови од патеката навреме за следниот ден.

На овој документарец му беше доделена Документарната награда од Кралското телевизиско друштво, и е вклучен во првиот том од *Колекцијата Моли Динин*, издаден од Британскиот филмски институт во 2011 година.

 2. "40 Minutes 'Heart of the Angel'" Предлошка:UK-documentary-film-stub



1. ↑  „Molly Dineen: Six Months Lost on the London Underground". *Capturing Reality: The Art of Documentary*. National Film Board of Canada. Архивирано од изворникот на 3 July 2009. Посетено на 2009-09-03.
Дијаграм што илустрира почеток на неоплазми, имено миома на матката
**Туморот** претставува патолошка појава кој настанува како резултат на неконтролирана делба и развиток на клетките на домаќинот,кои се исхрануваат со крвта на домаќинот (човекот),а притоа добиваат свои специфичности,различни од тие претходно.

Значи дека туморот претставува една абнормална маса во организмот настаната поради одредени причини.

**Терминот неоплазма**
----------------------

Зборот "неоплазма" претставува новосоздадена творба во организмот,која настанала поради различни надворешни или внатрешни фактори односно причинители.

Зборот "неоплазма" може да се дефинира и како абнормална маса на клетки настаната поради нивен абнормален раст и развој.

**Поделба на неоплазми**
------------------------

Туморите се делат на две групи:доброќудни и злоќудни.Разликата меѓу овие два вида на тумори е тоа што доброќудните растат и се развиваат ограничено од околното ткиво,односно тие имаат своја капсула (јасно ограничени),растат бавно,ретко се рецидивираат,нема создавање на метастази и секундарни тумори,додека злоќудните тумори растат брзо и се враснуваат во ткивата,испуштаат метастази и поради тоа настануваат и секундарни тумори и најчесто доаѓа до нивно рецидивирање.

### Доброќудни и злоќудни неоплазми

| Доброќудни неоплазми | Вид на ткиво | Злоќудни неоплазми |
| --- | --- | --- |
| Mixoma | *Слузно ткиво* | Mixosarcoima |
| Osteoma | *Коскено ткиво* | Osteosarcoma |
| Chondroma | *'Рскавично ткиво* | Chondrosarcoma |
| Fibroma | *Фиброзно ткиво* | Fibrosarcoma |
| Leiomyoma | *Maзни мускули* | Leiomyosarcoma |
| Rabdomyoma | *Набраздени мускули* | Rabdomyosarcoma |
| Haemangioma | *Крвни садови* | Haemangiosarcoma |
| Lymphangioma | *Лимфни садови* | Lymphangiosarcoma |
| / | *РЕС* | Lymphoma malignum |
| / | *РЕС* | Leucosis |
| Neurinoma | *Периферни нерви* | Neurinosarcoma |
| Meningioma | *Мозочни обвивки* | Meningioma malignum |
| Papilloma | *Покривен епител* | Carcinoma |
| Adenoma | *Жлезден епител* | Adenocarcinoma |
| Melanoma benignum | *Пигментни клетки* | Melanoma malignum |
| Teratoma | *Тумори од повеќе ткива* | Teratoma malignum |

**Микроскопска структура на тумори**

Секој тумор е изграден од строма (мрежа од врзувачко ткиво и крвни садови) и паренхим (клетки на туморот).

Паренхимот му дава специфични особини на туморот,кој се формира со размножување на клетките од каде може да се утврди и потеклото на туморот,но кај злоќудните тумори тоа е тешко да се утврди.

**Метастазирање**

Метастазирањето претставува настанување на секундарни тумори,односно настанување на тумор во пооддалечните места во организмот.

Карциномите почесто се метастазираат по лимфен пат,додека саркомите по крвен пат.

Новосоздадените секундарни тумори се со исти особини како и примарниот тумор.

Пример:од органите во абдоменот,клетките на туморот преку порталната вена може да создадат секундарен тумор во црниот дроб.

*

Наводи
------

### Наслов

Патологија