**Каахуману** (родена 17 март 1768 – 5 јуни 1832 година) ("пердувеста мантија") била главна сопруга и дејствуваше како регент на Кралството на Хаваи како Кухина Нуи. Таа била омилена сопруга на Кралот Камехамеха први и исто така на повеќето политички моќни, и продолжи да наметнува значителна моќ како ко-владетел во британија за време на владеењето на неговите први два наследника.

Животопис
---------

Каахуману е родена во пештера наречена Пуу Кауики во Хана на Хавајскиот Остров на Мауи. Таа е родена на 17 март 1768. Ова Каахуману Општество го одбележува роденденот на својот имењак на 17 март. Нејзиниот татко бил Кееаумоку Папаиахиахи, бегалецот али (нобл) од островот Хаваи, и нејзината мајка бил Намаханаикалелеокалани, сопруга на нејзиниот полубрат на покојниот крал на Мауи, Камехамеха Нуи. Од нејзината мајка, таа беше поврзана со многу кралеви на Мауи. Од нејзиниот татко, таа била трет братучед на Камехамеха рви, сите имајќи заеднички предок, Принцезата Каланикаеулелеиави на островот Хаваи. Таа го добила името по соперникот на татко и, Кахекилинуиахуману поради тоа што негонејзиниот татко бегал во тоа време.

Меѓу нејзините браќа и сестри се Гувернерот Џон Адамс Куакини на островот Хаваи, Кралицата Калакуа Кахеихеималие, и Гувернерот Џорџ Кееаумоку втори на Мауи. Нејзиниот татко станал советник и пријател наа Камехамеха први, за на крајот да стане кралски гувернер на Мауи. Тој ја организирал венчавката на Каахуману да се омажи за него кога таа имала 13 години. Камехамеха имал голем број жени, но Каахуману ќе му стане омилена и ќе го охрабри во неговата војна да ги обедини островите.

Кралица владетел
----------------

Каахуману била најомилена на Камехамеха и негова најмоќна жена. За време на нејзината смрт на 5 мај 1819 година, Каахуману најавила дека кралот посакал таа да владее над царството на Хаваи со неговиот 22-годишен син Лихолихо, кој го зеде името на Камехамеха втори. Збирот на советници се согласил и го создал група на Кухина Нуи во нејзина чест, сличен на ко-владетел или денешен премиерот. Нејзината база на моќ се зголемила и таа владеела како Кралицата владетел за време на владеењето на Камехамеха втори и Кауикеаоули, кој го презел престолот како Камехамеха трети.

Островот Кауаи и негоивот предметен остров Нихау никогаш не биле присилно освоени од Камехамеха. По неколку години отпор, се договориле да се предадат без крвопролевање во лицето на армада на Камехамеха. Во 1810 година кралот на островот, Каумуали, станал кнез на Камехамеха. Кога Камехамеха први умрел Камехамеха втори и Кахуману стравуваа дека Кауаи ќе се отцепи од царството. За да се зачува унија ги киднапираа Каумуали на 9 октомври 1821 година и Кахуману се венчала со него со сила. По смртта на Каумуали во 1824 година, и бунтот од страна на синот на Каумуали (Хумехуме) кој бил убиен, се омажила за другиот син Кеалиахонуи.

Прифаќање на христијанството
----------------------------

Во април 1824 година, Кахуману јавно го призна нејзиното рифаќање на протестантското христијанство и ги охрабри нејзините поддржувачи да се крстат во верата. Истата година, таа го претстави Хаваи со својот прв кодифициран корпус закони, по моделот на христијанската етика и вредности, Десетте заповеди. Кахуману била крстена 5 декември, 1825 година на местото каде што стои црквата на Каваиахао до денес. Таа го добила името "Елизабет".

Мисионери ја убедиле Кахуману дека Римокатоличката црква, која била основана на катедралата на Пресвета Богородица на мирот во Хонолулу, треба да се отстрани од нацијата на островот. На 7 јули, 1827 година, таа им нареди на првите католички мисионери да ја напуштат. Во 1830 година, Кахуману го потпиша законот со кој ги забранува католичките учења и се заканиува дека ќе го депортираат тој што ќе го прекрши законот.

Во 1832 година, Кахуману го посети островот Мауи, и дојде до местото каде што е сега црквата на Кахуману. Кога го виде ова, кралицата Кахуману побара од Конгрегационалисти мисија за името на постојана црковна структура по неа. Меѓутоа, ова барање не беше извршено до 1876 кога Едвард Бејли ја изградил четвртата и сегашната структура на местото, именувано по кралицата.

Воспоставување на американските односи
--------------------------------------

Кахуману и Кралот Камехамеха III основал првиот договор меѓу Кралството на Хаваи и САД во 1826 година, во рамките на администрацијата на претседателот Џон Квинси Адамс. Договорот ја презеде одговорноста во име на хавајското население со долгови на американските трговци и ја плати сметката од 150.000 $ во вредност од сандалово дрво; ова ја доби поддршката на шефови кои должат пари на трговците. Во истиот документ, исто така договор за слободна трговија, обезбедување на Американците имаат право да влезат во сите пристаништа на Хаваи да прават бизнис. Американците исто така им беше овозможено право да тужат во хавајски судови и да бидат заштитени од страна на Хавајски закони.