recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Филип Стевановиќ** (роден на 25 септември 2002 година) е српски професионален фудбалер кој игра како лево крило за клубот од Ередивизие Херенфен како позајмен од Манчестер Сити.

Клупска кариера
---------------

Роден во Ариље, првите фудбалски чекори ги направи во локалниот клуб Враниќ. Подоцна се приклучил на младинскиот систем на Партизан откако бил скаутиран од Душан Трбојевиќ.

На 9 декември 2018 година, Стевановиќ го направил своето официјално сениорско деби за Партизан во победата со 3–0 на гости во лигата над Рад, влегувајќи како замена во 82. минута за Ѓорѓе Ивановиќ. Тој забележа уште три лигашки настапи во преостанатиот дел од сезоната.

На 1 август 2019 година, Стевановиќ го постигнал својот прв гол за Партизан откако дошол од клупата во реваншот од второто квалификациско коло на УЕФА Лига Европа 2019–20, победа од 3–0 на домашен терен против велшкиот „Кеј Номадс" на Кона. Така тој стана нивниот најмлад стрелец во натпреварувањата на УЕФА и вториот најмлад во клупската историја, со 16 години и 311 дена. Три дена подоцна, Стевановиќ го постигнал својот прв лигашки гол за Партизан, отворајќи го резултатот во евентуалната домашна победа од 4-0 над Мачва Шабац. Последователно, тој придонесе со заби во победата од 3-0 на домашен терен против Рад на 18 август.

Во октомври 2020 година беше објавено дека Стевановиќ се согласил да му се приклучи на Манчестер Сити следниот јануари.

Репрезентативна кариера
-----------------------

Стевановиќ го направи своето деби за фудбалската репрезентација на Србија до 19 години во квалификациите за Европското првенство на УЕФА до 19 години 2020 година.

Наводи
------

1. ↑  „Dijamantu Partizana uzor je Nole: Imam slične ciljeve" (Serbian). mondo.rs. 30 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-02-12. Посетено на 18 August 2019.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „Novi biser prvog tima!" (Serbian). partizan.rs. 9 December 2018. Посетено на 9 December 2018.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
3. ↑  „Filip Stevanović – prvi gol u dresu Partizana" (Serbian). partizan.rs. 2 August 2019. Посетено на 18 August 2019.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
4. ↑  „TINEJDŽER KOGA ĆE ZAPAMTITI EVROPA Filip Stevanović drugi najmlađi strelac u ISTORIJI Partizana /VIDEO/" (Serbian). blic.rs. 1 August 2019. Посетено на 18 August 2019.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
5. ↑  „Maloletni Stevanović vozio "valjak" bez vozačke dozvole [VIDEO]" (Serbian). sportskacentrala.com. 4 August 2019. Архивирано од изворникот на 2019-12-15. Посетено на 18 August 2019.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
6. ↑  „Stevanović blistao, Partizan lako do bodova sa Radom" (Serbian). b92.net. 18 August 2019. Посетено на 18 August 2019.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
7. ↑  „Manchester City: Filip Stevanovic to join club in January say Partizan Belgrade". BBC. 31 October 2020. Посетено на 27 January 2021.

Надворешни врски
----------------

* Filip Stevanović at WorldFootball.net
* Филип Стевановиќ – Профил на сајтот на УЕФА
Кулан со неговите делови
**Кулан** била посткласична римска опсадна машина, кој го добил името по начинот на кој таа удира, кој е сличен на ударите на куланот (диво магаре). Машината е вид на катапулт кој користи вртлив притисок од извртена ортома, за зачувување на енергија за ударот.

Куланот се состоел од рамка која лежела на земја за чиј преден крај вила поврзана вертиканла рамка од полно дрво; низ оваа рамка одела осовина, која имала една цврста препрека. На крајот на препреката иамло чатал кој го исфрлал проектилот.

Во акција рамката се туркала наназад, напнувајќи ги ортомите или сличните пружини со мотовило, и потоа наеднаш се отпуштала. Препреката така удирала во запиралката на вертикалната рамка, и проектилот од крајот на препреката бил исфрлан.

Куланите во Римското Царство се користеле за опсади на тврдини и населби. Кај нив често се употребувале огромни камења кои се облевале со запалива материја и се палеле пред исфрлање.

Во средниот век (запишано околу 1200) се користела помалку моќна варијанта на куланот која користела прицврстен сад наместо чатал. Ова служело за исфрлање на многу проектили со мала големина, наместо еден голем. Оваа машина исто така се нарекува *мангонел*, иако истото име се користи и за неколку разни опсадни машини.

Надворешни врски
----------------

* Mangonel.com. Китови, планови, книги и повеќе (англиски)
* Анализа на куланот (англиски)
* Анимација на кулан Архивирано на 18 декември 2007 г. (англиски)


  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за стариот Рим е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со оружје е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |
**Коце Трпчевски** ( 1918
 во Беловиште (Тетовско) —  1944

 во Беловиште (Тетовско)) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил основно училиште. Со оглед на тоа што имал неплодна земја, заминал на печалба. Крстосувал во разни краишта на земјата, во потрага за корка леб. Летото 1944 година, учествувал во подготовките за борба против бугарскиот фашистички окупатор. Во таа насока активно настојувал да ја прошири базата на партизаните во неговото село. Бил неуморен во свикување состаноци со селаните, жените и младинците, како ѝ еден од организаторите за редовно носење храна и други материјали за одредот. Станал член на првиот Народноослободителен одбор во селото. Во април 1944 година, бил провален и затворен од бугарскиот фашистички окупатор, а потоа близу селото бил и убиен од страна на бугарскиот окупатор.

Поврзано
--------

Стрелани во втората провала (април, 1944 година) од страна на бугарската полиција биле ѝ:

* Трипун Димитровски
* Петар Богоевски
* Трајко Кочовски
* Трајан Милошевски
* Среќко Богоевски
* Саве Серафимовски
* Милан Стаматовски

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 151. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Сеќавање на моите тажни курви** (шпански: *Memorias de mis putas tristes)* е роман од Габриел Гарсија Маркез.

Книгата е издадена на шпански јазик во 2004 година. Изданието на македонски беше издадено во 2009, со превод од страна на Мирјана Велкова.

### Содржина

Старец наоѓа љубов на крајот на својот живот кога единствено ја очекува смртта. Ова е приказна за љубовна и сексуална врска помеѓу остарен новинар и девојче од работничка класа кое ја продава својата невиност за да му помогне на своето семејство. Новелата е за спомените и солидарноста, но исто така и за среќата во детството и откривањето на првата љубов.

### Цитати

„Во моите деведесетти години одлучив да си подарам себеси љубовна ноќ со млада девица."

„Ова беше нешто сосема ново за мене. Јас ја игнорирав уметноста на заведување и секогаш случајно ги одбирав моите невести за една ноќ. Повеќе според нивната цена отколку нивната привлечност и водевме љубов без љубов, повеќето време полу облечени и секогаш во темнина за да можеме да се замислиме себеси подобри отколку што сме..."

„Таа ноќ го открив неверојатното задоволство од набљудување на тело на заспана жена без поттик од желба или пречки од скромност."

„Триумф на животот е тоа што старите луѓе ги губат нивните сеќавања на несуштинските нешта. Ние не се трошиме со времето, времето е алатка која го отстранува нашиот одвишок, како длето кое отстранува мермерни струготини за да го открие уметничкото дело."

„Јас никогаш не сум отишол во кревет со жена за која не сум платил... До времето кога имав педесет години постоеја 514 жени со кои сум бил барем еднаш... Мојот јавен живот, од друга страна, беше сосема неинтересен. Двајцата родители починати, ерген без иднина, просечен новинар... и омилен кај карикатуристите поради мојата особена грдотија."

### Печатени изданија

* ISBN 1-4000-9580-8: Vintage; Шпански оригинал, мека обвивка
* ISBN 1-4000-4460-X: Knopf; превод Англиски, САД тврда обвивка
* ISBN 0-224-07764-3: Jonathan Cape; превод Англиски, Велика Британија тврда обвивка
* ISBN 80-207-1187-2: Odeon, превод Чешки, тврда обвивка
* ISBN 5-98358-161-9: Online; превод Руски, мека обвивка

Наводи
------

1. ↑  Memories of My Melancholy Whores by Gabriel García Márquez
2. ↑  Memories of My Melancholy Whores

### Надворешни врски

* Критика на Complete Review
* Критика на The New Yorker
* Страница Архивирано на 9 февруари 2009 г. на Metacritic.com
* Страница на Fantastic Fiction
* Резиме во весник „Вест" Архивирано на 26 септември 2007 г.
*Ова е статија за планината во областа Козјачија во Северна Македонија. За планината во областа Мариово во Јужна Македонија, видете Козјак (Мариово). За други значења на поимот „Козјак", видете на појаснителната страница.*

**Козјак** е средновисока планина во североисточниот дел на Македонија, долж границата со Република Србија.

Геологија и хидрологија
-----------------------

Поглед на Мокро Езеро, природно езеро од вулканско потекло на планината Козјак
Козјак се издига помеѓу долината на реката Пчиња на север и запад, Крива Река на југ и нејзините притоки: Мала Река и Бистрица на исток. Планинското било, кое е долго околу 15 км, има лачно протегање така што од првичен правец запад-исток, постепено скршнува кон југ. Во најголем дел, Козјак е составен од стари прекамбриумски и палеозојски кристалести карпи и тоа: гнајсеви, микашисти и шкрилци. Јужниот дел од планината пак е изграден од вулкански карпи, претежно андезити. Во релјефен поглед претставува планина од громаден тип, ограничена со раседи. Повисоките делови претставуваат стари зарамнини со височина од 800-1000 м. Врвовите се ниски и заоблени. Највисок врв е Перен со 1326 м. Под влијание на човечкиот фактор, најголем дел од планината е оголен, поради што се застапени силни ерозивни процеси. Затоа најголем дел од водотеците на планината Козјак имаат пороен карактер и преку лето се без вода. Силните ерозивни процеси, оголеноста и безводноста се причина Козјак да е речиси целосно раселен простор. Во јужниот дел на планината Козјак, кој е изграден од вулкански карпи, на главното зарамнето планинско било, се наоѓа и природното езеро од вулканско потекло, Мокро Езеро.

Наводи
------

1. ↑  *Географско друштво на СР Македонија (1989). Географски разгледи (27-30 издание). Скопје: Друштво*.
Советска марка од 1964 година со ИвановскиСоветска марка од 1964 година со Ивановски
**Дмитриј Јосифович Ивановски** (руски: *Дми́трий Ио́сифович Ивано́вский*; 28 октомври 1864 - 20 јуни 1920) бил руски ботаничар, откривач на вируси (1892) и еден од основачите на вирусологијата.

Животопис
---------

Ивановски студирал на универзитетот во Санкт Петербург со Андреј Фамтин во 1887 година, кога бил испратен во Украина и Бесарабија, за да истражи болест на тутунот, предизвикувајќи голема штета на плантажите сместени таму во тоа време. Три години подоцна, тој бил назначен да истражи слична болест на тутунови растенија, овој пат  во регионот на Крим. Тој открил дека и двата инциденти на болеста биле предизвикани од екстремно минозапитни инфективни агенси, способни за пробивање порцелански филтри за коморите, нешто што бактериите никогаш не можеле да ги направат. Тој ги опишал своите истражувања  (1892) и дисертација (1902). Потоа работел во Варшава и Ростов-на-Дон.

Во 1898 година, холандскиот микробиолог Мартинус Бејеринк самостојно ги повторил експериментите на Ивановски и се убедил дека филтрираниот раствор содржи нова форма на инфективен агенс, кој го нарекол вирус. Тој потоа го потврдил роритетот на Ивановски за откривањето.

Белешки
-------

1. ↑  Lustig, A.; Levine, A. J. (August 1992). „One hundred years of virology". *Journal of Virology*. **66** (8): 4629–31. PMC 241285. PMID 1629947.
2. ↑  Bos, L. (1995). „The Embryonic Beginning of Virology: Unbiased Thinking and Dogmatic Stagnation". *Archives of Virology*. **140**: 613–619. doi:10.1007/bf01718437. ISSN 0304-8608.
3. ↑  Zaitlin, Milton (1998). „The Discovery of the Causal Agent of the Tobacco Mosaic Disease" (PDF). Во Kung, S. D.; Yang, S. F. (уред.). *Discoveries in Plant Biology*. Hong Kong: World Publishing Co. стр. 105–110. ISBN 978-981-02-1313-8. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-02-04. Посетено на 2018-09-08.
4. ↑  Sebastion, Anton (2001). *A dictionary of the history of science*. Google Books Excerpt: Informa Health Care. стр. 267. ISBN 9781850704188. Посетено на 2008-10-24.

Надворешни врски
----------------

* „Вируси и прокариотскиот свет". Посетено на 2008-04-19.
**Нимба**, исто така се познати како *гвинејски ’рбет*, е планински масив што се протега меѓу три држави во Западна Африка, Либерија, Гвинеја и Брегот на Слоновата Коска. Највисокиот врв е Нимба, висок е 1.752 метри (највисок врв на Гвинеја и Брегот на Слоновата Коска), а најголемите населби се Јекепа во западниот дел на Либерија и Бозе во Гвинеја. Под густите шуми на падините на планината Нимба има сауни богати со флора и фауна.

Покрај делата кои ги има во Либерија, планината Нимба е строг природен резерват, прекуграничен национален парк во Гвинеја и Брегот на Слоновата Коска, и има предлог да се приклучи кон Либерија.

Националниот парк Нимба има површина од околу 180 км² и е запишан во 1981 година на списокот на УНЕСКО за светско наследство и биосферен резерват како еден од големите скривалишта на дивиот свет, меѓу кои и некои се загрозени.

Поради концесијата за искористување на железната руда во заштитеното подрачје и големиот прилив на бегалци во гвинејскиот дел на паркот, Строгиот природен резерват на планината Нимба е во 1992 година е на списокот на загрозени локалитети на светското наследство.

Наводи
------

1. ↑  „Mount Nimba Strict Nature Reserve". UNESCO. Посетено на 16 март 2011.

Надворешни врски
----------------

* TLC Африка Архивирано на 6 јуни 2012 г.
**36-тата одаја на Шаолин** (кинески: 少林三十六房, *Ша̀о Ли́н сāн ше́ љу̀ фа́нг*, англ. *The 36th Chamber of Shaolin*), познат и како *Мајстор-убиец* и *Мајсторот-убиец од Шаолин* — кунг-фу филм во продукција на Браќата Шо, режиран од Љу Ѓаљанг, чија главна улога ја толкува Гордон Љу. Се смета за најлегендарниот и најдобриот кунг-фу филм на сите времиња.

Приказната во филмот е измислена, но заснована на живото и делото на Сан Те, легендарен ученик на боречки вештини кој вежбал под раководство на војсководецот Чи Шан, толкуван од Гордон Љу, посвоен брат на режисерот.

„36-тата одаја на Шаолин" надекаде се смета за најдобриот кунг-фу филм на сите времиња и клучен момент во кариерата на режисерот и глумецот. По овој филм следел продолжетокот под наслов *Враќање во 36-тата одаја*, кој бил покомичен, со Гордон Љу како главен лик и спореден глумец кој ја толкувал улогата на Сан Те, како и *Учениците од 36-тата одаја*.

Дејствие
--------

Младиот ученик е поведен од неговиот наставник-активист во локалниот бунт против манџурска власт. Властите го задушуваат бунтот и го ликвидираат училиштето, со тоа што ги убиваат и нивните пријатели и семејства. The young man seeks vengeance. Повреден од нападот на манџурските активисти, главнот лик бега во Шаолинскиот храм и бара да го научат кунг-фу. Отпрвин будистичките монаси го одбиваат како , но главниот игуменот се смилостивува, па го задржува момчето. Една година подоцна, младичот започнува со боречките вежби во 35-те одаи на храмот и напредува подобро од било кој друг ученик.

Меѓутоа, како што се наближува крајот на учењето, храмот го „истерува" како маска за да може да му помогне на народот против угнетувачите. Така младичот се враќа во неговото родно место, и му помага на народот со тоа што ги учи боречки вештини. Пред завршетокот на политичката револуција која тој ја поттикнува, принуден е да се бори против неговиот соперник - функционер. На крај тој победува и се враќа во шаолинскиот храм, каде отвора нова, 36-та одаја, во која обичниот народ може да учи кунг-фу без да треба да стане монах.

Дистрибуција
------------

Филмот добил ДВД издание во азиската издавачка куќа на Вајнштајн Компани, Драгон Династи на 19 јуни 2007. ДВД-то содржи коментари од РЗА и филмскиот критичар Анди Клајн, како и интервју со Гордон Љу.

Прием
-----

„36-тата одаја на Шаолин" нашироко се смета за најдобриот кунг-фу филм во историјата и за високовлијателно дело во својот жанр.

Наводи
------

1. 1 2  Pollard, Mark (2007-06-26). „Movie Reviews: *36th Chamber of Shaolin*". Kung Fu Cinema. Архивирано од изворникот на 2012-12-10. Посетено на 2008-07-18.
2. 1 2  Neveu, Janick (2003-08-27). „*36th Chamber of Shaolin* Review". Kung Fu Cult Cinema. Архивирано од изворникот на 2008-05-14. Посетено на 2008-07-18.
3. 1 2  Sanjuro (2003). „Reviews: *The 36th Chamber of Shaolin*". LoveHKFilm.com.
Борисов камен во близина на катедралата Св. Софија, Полоцк, Белорусија
Борисов камен во Друја
**Борисови камења** (белоруски: *Барысавы камяні*, руски: *Борисовы камни*), познати и како **Двински камења** (руски: *Двинские камни*) – седум средновековни артефакти крај брегот на Западна Двина меѓу Полоцк и Дриса, Белорусија. Веројатно дека тие постојат во областа пред христијанството, но биле запишани во 12 век со текст и слика на Христос. Најголемиот од камењата има обем од 17 метра.

Историја
--------

Иако овие обележја биле опишани во 16 век од Маќеј Стријковки, прв кој го свртел научното внимание на нив бил грофот Егор Канкрин во 1818 година. Канкрин открил дека на стената во близина на Орша било напишано:„Во оваа 1171 година, на 7. ден од март, завршен е овој крст. Господе, помогни му на твојот слуга Василиј, чие друго име е Рогволод, син Борисов."

Подоцна, биле пронајдени и неколку други камења со Борисовото име. Во 1930-тите, два од нив биле разнесени од комунистичките власти како верски објекти и нивните останки биле искористени за калдрмисување на патот меѓу Минск и Москва. Друг бил фрлен во реката, каде лежел до неговото откривање во 1988 година. Кога бил направен обид да се врати, каменот се распаднал на три дела. Три други камења биле преместени за да бидат изложени во близина на катедралата Св. Софија во Полоцк, во Музејот на камења во Минск и во Коломенско во близина на Москва.

Опис
----

Двете имиња за камењата малку заведуваат: само четири од нив се наоѓаат долж бреговите на Двина, а еден од камењата воопшто не го спомнува Борис. Она што ги обединува е нивната програмска илустрација: „Во сите случаи, централното парче е огромен крст на кој се наоѓаат скратените елементи на конвенционалната грчка легенда која ја објавува победата на Исус". Општо е прифатено дека Борис, спомнат во натписите, бил Рогволод Всеславич (крстено име „Борис"), син на Всеслав, иако е веројатно дека таквите камења биле почитувани од страна на паганските Словени долго пред земјата да е христијанизира.

Наводи
------

1. 1 2  Franklin 74-75.

### Литература

* Franklin, Simon (2002). *Writing, society and culture in early Rus, c. 950-1300*. Cambridge UP. ISBN 978-0-521-81381-5.

Надворешни врски
----------------

* (руски) Article by Konstanty Tyszkiewicz
* (руски) Photographs

Координати: 55°29′08″N 28°45′29″E﻿ / ﻿55.48556° СГШ; 28.75806° ИГД﻿ / 55.48556; 28.75806
**Вилијам Парон** (италијански: *William Parron*, 1460 - околу 1500) e италијански астролог, кој работел за Англискиот крал Хенри VII, од 1498 до 1503 година. Автор е на алманаси и претскажувања, тој исто така во 1499 година го создал делото *De astrorum v Fatali*, приватно печатено претскажување за кралот Хенри, и се занимавал со истражни работи за животот на Перкин Варбек.

Неговото дело е печатено од страна на Винкин де Ворде и Ричард Пинсон; неговиот алманах се верува дека е првиот кој е испечатен на англиски јазик. Оној за 1500 година е сè уште зачуван. Неговото предвидување дека кралицата на Хенри ќе доживее старост од 80 години не се остварило кога таа починала млада, по што го напуштил дворот.

Белешки
-------

1. ↑  Dates from Jonathan Hughes, *Arthurian Myths and Alchemy* p.307.
2. ↑  Ann Wroe, *Perkin: A Story of Deception* (2003) p.435.
3. ↑  Wroe, p.356
4. ↑  Staff. „Skyscript: The Rise and Fall of the Astrological Almanac by Derek Parker". www.skyscript.co.uk. Посетено на 2009-08-20.
5. ↑  Staff. „katherine kerr of the Hermitage, her website". webcentre.co.nz. Архивирано од изворникот на 2006-12-29. Посетено на 2009-08-21.
6. ↑  Staff. „Electronic Resources: Early English Books Online". sunzi1.lib.hku.hk. Посетено на 2009-08-21.
7. ↑  Carey, Hilary (2012). „Henry VII's Book of Astrology and the Tudor Renaissance". *Renaissance Quarterly*. **65** (3): 661–710. doi:10.1086/668299. Посетено на 8 November 2019.

Наводи
------

* Armstrong (C. A. J.), *An Italian astrologer at the court of Henry VII*, in Jacob (E.F.), Italian Renaissance Studies. A Tribute to the late C. M. Ady, London, 1960, 433-454.
Бронкс на картата на Њујорк обоен во жолто
**Бронкс** (англиски: *The Bronx*) е една од петте области на Њујорк и е дел од **округот Бронкс** (англиски: *Bronx County*)
Името „Бронкс" потекнува од Швеѓанецот Џонас Бронк, кој ја основал првата населба во областа како дел од колонијата на Нова Холандија во 1639 година. Родниот Ленапе бил раселен по 1643 година од европските доселеници. Во XIX и XX век, Бронкс примил многу имигрантски и мигрантски групи бидејќи се трансформирал во урбана заедница, прво од разни европски земји (особено Ирска, Германија, Италија и Источна Европа), а подоцна и од карипскиот регион (особено Порторико, Хаити, Јамајка и Доминиканска Република), како и афроамерикански мигранти од јужните Соединети држави. Овој културен микс го направил Бронкс извор на латинска музика, хип-хоп и рок.
Бронкс ја содржи 15. конгресна област која е најсиромашната во САД. Меѓутоа, постојат квартови со повисок приход, како и населби со среден приход, како што се: Ривердејл, Филдстон, Спујтен Дјувил, Шујлервил, Пелхам Беј, Пелхам Гарденс, Морис Парк и Кантри Клуб. Делови од Бронкс забележале намалување на населението и на квалитетот на животот кон крајот на 1960-ти, 1970-ти и 1980-ти години, кои кулминираа со бран подметнување пожар. Особено Јужен Бронкс доживеал сериозно урбано распаѓање. Општината доживела извесен повторен развој во 1990-ти години, што претходело на поновиот период на гентрификација.

Историја
--------

Колонизацијата на Европејците во Бронкс започнала во 1639 година, кога Бронкс првично бил дел од округот Вестчестер, но бил доделен на округот Њујорк во два главни дела (Западен Бронкс во 1874 година и Источен Бронкс, 1895 година) пред да стане **округ Бронкс**. Пред тоа, областа била дел од индиската територија Ленапе .

Стадионот во Бронкс

Демографија
-----------

Според пописот од 2010 година, во округот имало население од 1.385.108 жители, што е за 52.458 (3,9%) повеќе од населението во 2000 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Група | 2000 година | 2010 година |
| Белци | 193.651 (14,5%) | 151.209 (10,9%) |
| Афроамериканци | 475.007 (35,6%) | 505.200 (36,5%) |
| Азијци | 40.120 (3,0%) | 49.609 (3,6%) |
| Хиспанци | 644.705 (48,4%) | 741.413 (53,5%) |
| Вкупно | 1.332.650 | 1.385.108 |

Бронкс во популарната култура
-----------------------------

* „Јужен Бронкс" (*South Bronx*) - песна на американската рап-група „Буги Даун продакшнс" (*Boogie Down Productions*) од 1987 година.
* „Бронксово навивање" (англиски: *Bronx Cheer*) - песна на американската рок-група „Меркјури Рев" (*Mercury Rev*) од 1993 година.

Наводи
------

1. ↑  „New York Trend Report 1: State and Counties". Архивирано од изворникот на 23. 04. 2012. Посетено на 12. 12. 2012.. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=, |archive-date=` (help)
2. ↑  YouTube, Boogie Down Productions- South Bronx (пристапено на 4.4.2018)
3. ↑  Discogs, Mercury Rev ‎– Boces (пристапено на 20.1.2021)
Знамето на Новите Хебриди
**Нови Хебриди** (англиски: *New Hebrides*, француски: *Nouvelles-Hebrides*) е поранешното име на островска група во јужниот Тихи Океан, денес позната под името Вануату.

Капетанот Џејмс Кук им го даде името на островите, иако пред него имаа пристигнато португалски и француски истражувачи. Со оваа територија заеднички владееле Велика Британија и Франција во периодот 1906-1980 фо форма на кондоминиум. Со стекнувањето на независноста во 1980 година, новата држава го променила колонијалното име и оттогаш се нарекува Вануату.

Џејмс Кук ги посети островите во 1774 година и ги запиша на неговата мапа, а Французите дојдоа овде во XVIII век. Британските и француските сопственици на плантажи имаа посед на голем дел од земјата до крајот на XIX век. Во 1906 година, двете колонијални сили се договориле заеднички да ја контролираат земјата. Месните жители имале можност преку бирање од која страна ќе бидат судени во случај на парница, според британски или француски закони.

Оваа ситуација се задржува до 1980 година, кога Вануату стекнува независност после Кокосовата војна. Колонијалното време сѐ уште има влијание на Вануату. Се зборува и француски и англиски јазик и постојат два образовни системи.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа поврзани со Вануату статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 145018975
* LCCN: n81093172
* ISNI: 0000 0000 9793 5689
* GND: 61014-8
* SUDOC: 02721527X
* BNF: cb11930583c (податоци)
* NDL: 00628891

 |

 |
**Константин Драгаш** — крупен феудалец од 14 век и деспот на Велбужд (Ќустендил). Во неговата држава влегувале и големи територии од источна Македонија. Владеел од пропаѓањето на српското царство, до смртта која го затекнала во Битката кај Ровине во која се борел како турски вазал (1378-1395). Татко му Дејан бил угеден велмож во српскиот двор.

Живот
-----

Државите во централен Балкан, вклучувајќи ја државата на браќата Дејанови од 1373–1395
Севастократорот Дејан управувал со кумановскиот регион за време на владеењето на царот **Душан Силни**. Мајката на Константин,
Теодора Немањиќ била полусестра со царот. Во 1365 година постариот брат **Јован Драгаш**, ги управувал градовите Штип и Струмица.
Јован бил назначен за деспот од страна на **Стефан V Урош**, како и Душан истото што го сторил со неговиот татко. Отоманските извори 
известуваат дека во 1373 година, го принудиле Јован од "горниот тек на реката Струма" да ја признае врховната власт на султанот.
Константин му помагал на Јован во воспоставување контрола врз областите од деспотството. Кога Јован починал (1378/79)тој го наследил престолот. 
Ковал пари, како и неговиот брат претходно. Фамилијата Драгаш била позната по донирање на пари на манастирите кои се наоѓале 
на нивни поседи, и на Света Гора.
На 10 февруари 1392, неговата ќерка Елена се омажи со **Мануел II Палеолог**, а следниот ден, тие беа крунисани за цар и царица од цариградскиот патријарх.
Иако после Битката кај Марица, браќата Дејанови биле приморани да им плаќаат данок на туците Османлии, тие одржувале контакти 
со соседните христијански владетели, вклучувајќи ја Византија. Во 1395 година, заедно со неговиот сојузник Крале Марко, Константин
Драгаш бил убиен борејќи се за својот господар, османлискиот султан **Бајазит I**, против влашкиот војвода Мирча кај Ровине, во близина
на Крајова. Османлиите го именуваа главниот град на деспотството како Ќустендил, според името на дотогашниот владетел.

Семејство
---------

Манастир Поганово, основан од Константин Дејанов
Константин Драгаш бил двапати женет. Името на првата жена е непознато, но можно да е Тамара, ќерката на бугарскиот цар **Јован Александар**,
која се омажила за "некој" деспот Константин. Драгаш бил оженет и вторпат со Евдокија од Требизонд, ќерка на императорот Алексис од Требизонд
и Теодора Кантакузина. Од првата жена Константин Драгаш имал најмалку една ќерка и најверојатно,и син.

* Елена Драгаш која се омажила за византискиот цар Мануел II Палеолог и умрела на 13 мај 1450. Од нивните многу деца двајца станале

императори, меѓу кои и последниот Константин XI кој на своето презиме Палеолог, си го ставил и Драгаш.

* Јаков( муслимански *Јакуп*)- возможно е да го наследил татко му на кратко време како деспот на Велбужд.

Наследство
----------

Константин Драгаш е опеан како во српската, така и во македонската епска поезија. Преданијата од североисточниот дел на Македонија го
сметаат Константин за домороден владетел.

Наводи
------

1. ↑  David Michael Metcalf, "Coinage in South Eastern Europe, 820-1396", Royal Numismatic Society, 1979, p. 322
Гранд Рапидс
**Гранд Рапидс** е град во американската држава Мичиген. Овој град според статистиките во 2007 година, има 197 800 жители, што го прави најголем град во Мичиген после Детроит, и 112-ти град по број на жители во САД.

Збратимени градови
------------------

Гранд Рапидс има шеcт братски градови:

* Тирана, Албанија
* Јапонија Омихачиман, Јапонија
* Полска Белско-Била, Полска
* Италија Перуџа, Италија
* Гана Га, Гана
* Мексико Сапопан, Мексико

*Панорама во 2008*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 150697307
* LCCN: n79133151
* ISNI: 0000 0001 1954 9333
* GND: 4274722-3
* BNF: cb123566870 (податоци)
* NKC: ge907654

 |

 |
Золтан Маѓар
**Золтан Маѓар** (унгарски: *Zoltán Magyar*, роден на 13 декември 1953 година) — унгарски гимнастичар, кој има освоено две олимписки, три светски, три европски и две титули на Светското првенство. По него се именувани две движења во гимнастичката дисциплина коњ: „маѓарско вретење", или вртење на телото во спротивна насока од нозете, и „патување Маѓар", или попречно кружење по коњот.

Тој го освоил олимпиското злато во 1976 и 1980 година, злато на светското првенство во 1974, 1978 и 1979, злато на првенства во Европа во 1973, 1975 и 1977 година, и на Светското првенство во 1975 и 1978 година. Неговата најголема победа се случи на Светското првенство 1978, кое го освои со 0,375 бода. За неговите достигнувања тој беше прогласен за унгарски спортист на годината во 1974, 1978 и 1980 година.

Во финалето на сите олимписки игри во Олимпијадата, тој го освои 29 место во 1972 година, деветтото во 1976 и деветтото во 1980 година. На светското првенство, тој беше 15 во 1974, 12 во 1978 и 18 во 1979 година.

Маѓар се пензионираше по Олимпијадата во 1980 година. Од неговото заминување од гимнастиката, тој се фокусираше на неговата животна цел, ветеринарството. Тој во моментов работи во ветеринарна болница и сè уште живее во Будимпешта.

Во мај 2012 година, Маѓар беше примен во Меѓународната сала на славните за гимнастика.

Наводи
------

1. ↑  „Zoltán Magyar Biography and Olympic Results". Sports Reference. Архивирано од изворникот на 2012-04-20. Посетено на 20 May 2012.
2. ↑  „Olympic Games Medallists – Gymnastics on". Gbrathletics.com.
3. ↑  „List of Gymnastics World Champions on the homepage of the 2007 World Championships". Usa-gymnastics.org. Архивирано од изворникот на 2008-03-26. Посетено на 2019-02-01.
4. ↑  Ralph Hickok (18 February 2009). „World Gymnastics Championships on". Hickoksports.com. Архивирано од изворникот на 2012-02-10. Посетено на 2019-02-01.
5. ↑  „List of medallists of the European Championships of Gymnastics Men Pommel Horse". Sports123.com.
6. ↑  „Torna: Magyar Zoltán a Halhatalanok Csarnokában" (унгарски). Nemzeti Sport. 16 May 2012. Посетено на 20 May 2012.

Надворешни врски
----------------

* Легенди за гимнастика Архивирано на 26 јули 2011 г.
* Zoltán Magyar on the 1976 Olympics на YouTube
* Zoltán Magyar on the 1978 World Championship на YouTube
* Золтан Маѓар на почетната страница на унгарскиот олимписки комитет
**Алберт** (англиски: *Lake Albert*) — едно од Големите езера на Африка. Се наоѓа на границата помеѓу ДР Конго и Уганда.

Езерото е долго околу 145 км, широко е 46 км и има површина од 5,600 км2 што го прави ова седмо езеро по големина. Макималната длабочина изнесува 58 м, а просечната 25 метри. Се наоѓа на надморска височина од 615 метри. Должината на бреговата линија е 508 км. Има облик на неправилен трапез, јасно издолжен од југозапад до североисток.

Езеро е дел сложениот систем во горниот Нил. Негов главен извор е реката Викториин Нил која доаѓа од езерото Викторија на југоисток, и реката Семлики која доаѓа од Едвардовото Езеро на југозапад. Неговиот одлив од северозападниот крај на езерото е Алберт Нил кој се вика и Бел Нил каде што влегува во Судан. Благодарејќи на притоките, од кои една извира од езерото Викторија, а другата од Едвардовото Езеро, површината на сливот е голема. Тоа овозможува обилно хранење од вода, правичен воден баланс и обилновлевање на северниот крај. Само на север, езерото е широко отворено.

Јужно од езерото, на нешто повеќе од пола растојание од езерото Едвард, се издига високиот врв Рузвензори, којшто достигнува висина од 5,119 метри.

Прв Европеец кој го отркил езерото е Самуел Вајт Бејкер на 14 март 1864 година. Името го добило по тогаш неодамна починатиот Принц Алберт, маж на Кралицата Викторија, како едно од трите езера (Рудолф, Алберт и Едвард) во источна Африка кои носат имиња на принцеви, така што популарно се викаат Езерата на Принцовите.

Поврзано
--------

* Викториин Нил

Наводи
------

1. 1 2  „The Nile". Архивирано од изворникот на 2007-10-06. Посетено на 2011-07-12.
2. 1 2 3  „Lake Albert | AGLI". *www.africangreatlakesinform.org*. Посетено на 2022-02-01.
3. ↑  „Lake Albert | Lake Albert | World Lake Database - ILEC". *wldb.ilec.or.jp*. Посетено на 2022-02-01.
4. ↑  Dorothy Middleton (2004). „Baker [*née* von Sass], Florence Barbara Maria, Lady Baker (1841–1916)". *Оксфордски речник на национални биографии* (online. изд.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/42346.CS1-одржување: ref=harv (link) (бара Претплата или членство во британска јавна библиотека .)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Алберт (езеро)" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 247775159
* LCCN: sh98003054
* GND: 4298619-9

 |

 |
Вртење на метална лента на струг
**Металoобработка** — технолошки процес на работа со метали за создавање на поединечни делови, склопови, или големи структури. Терминот опфаќа широк спектар на работа од големи бродови и мостови до прецизни делови на мотори и нежен накит. Затоа, таа вклучува соодветен широк спектар на вештини, процеси и алатки.

Металугријата е наука, уметност, хоби, индустрија и трговија. Нејзините историски корени опфаќаат култури, цивилизации, и милениуми. Металообработувањето еволуирало од откривањето на топење разни руди, произведувајќи ковлив и обликлив метал корисен за алати и украси. Модерните процеси на обработка на метали, иако разновидни и специјализирани, може да се категоризираат како процеси на обликување, сечење или спојување. Производството на машини денес вклучува голем број на машински алати способни за создавање на прецизни и употребливи делови.

Наводи
------

1. ↑  Metal sculptures
2. ↑  „Steampunk Metal Sculptures". Архивирано од изворникот на 2015-07-07. Посетено на 2012-08-30.

Надворешни врски
----------------

* Металообработка на Ризницата
* Schneider, George. "Chapter 1: Cutting Tool Materials," *American Machinist*, October, 2009
* Schneider, George. "Cutting Tool Applications: Chapter 2 Metal Removal Methods," *American Machinist*, November, 2009
* Videos about metalworking published by Institut für den Wissenschaftlichen Film. Available in the AV-Portal of the German National Library of Science and Technology.
Плоштадот Магнолија со статуата на Филип Втори Македонски
Фонтаната со Ѕвездата од Кутлеш на плоштадот Магнолија
**Плоштад Магнолија** е плоштад во Битола, сместен во близина на Саат кулата, веднаш до Широк сокак и спротивно од црквата Свети Димитрија. Околу плоштадот има стари куќи од македонската архитектура и архитектурата од времето на Османлиското Царство кои се под наем од неколку компании, фирми и кафе барови. Битола, кој беше голем културен центар во Османлиското Царство има многу интересни градби од Турците од кои многу се на Широк сокак и плоштадот Магнолија. Исто така има уметничка галерија наречена „Магаза" и новоизградената „Стаклена зграда".

Битола во соработка со Владата на Република Македонија го изгради споменикот на Филип Втори кој е 8,5 метри висок и е околу фонтаната со Ѕвездата од Кутлеш каде има и клупи за седење.

За време на Нова година, на плоштадот Магнолија се одржува и главната прослава со познати пејачи и музичари од македонската сцена.

Наводи
------

1. ↑   The history of Bitola (**MKD**)
2. ↑   Архивирано на 14 септември 2012 г. Statue of Philip II of Macedonia in Bitola's city square (**MKD**)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Плоштад Магнолија" на Ризницата ? |
Горното Езеро и останатите Големи Езера.
**Горното Езеро** или **Супериор** (анг. *Lake Superior*), кое се граничи со Онтарио и Минесота на север и Висконсин и Мичиген на југ, е најголемо од северноамериканските Големите Езера. Тоа е второ по големина езеро во светот, како и најголемото слатководно езеро по површина во светот.

Бајкалското Езеро во Сибир е подлабоко од Горното Езеро, како и езерото Тангањика. Каспиското Езеро, иако е многу поголемо од Горното Езеро и по површина и по длабочина, е солено; иако тоа е денес изолирано, во минатото било поврзано со Средоземното Море преку Црното Море.

Горното Езеро (48°00’N, 88°00’W) има површина од 82,100 км2, што значи дека е поголемо од Јужна Каролина. Има максимална должина од 563 km и максимална ширина од 257 км. Неговата просечна длабочина е 149 m со максимална длабочина до 406 m. Горното Езеро содржи 12.100 км3 вода. Во ова езеро има доволно вода за да се покрие целата копнена маса на Северна и Јужна Америка, со висина од 30 cm. Бреговата линија на езерото се протега на околу 4385 км (вклучувајќи ги и островите). Надморската висина на езерото е 183 m над морското ниво.

Копното околу езерото е богато со минерали. Најчесто ископувани се бакарот, железото, среброто, златото и никелот. Многу градови се или сегашни или поранешни рударски области, или, пак, преработувачки центри и места за извоз на минералите. Ретко населената околина околу Горното Езеро со нејзините ридести брегови и дивина привлекуваат туристи и авантуристи, правејќи го туризмот голема модерна индустрија.

Горното Езеро е важен воден пат за железна руда и е дел од Водниот пат на Големите Езера.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 244089340
* LCCN: sh85130609
* GND: 4075549-6
* NKC: ge690368

 |

 |



1. 1 2  „EPA; Great Lakes; Physical Facts". *web.archive.org*. 2010-10-29. Архивирано од изворникот на 2010-10-29. Посетено на 2022-01-31.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
2. ↑  „Lake Superior Facts". *law2.umkc.edu*. Посетено на 2022-01-31.
3. ↑  US Department of Commerce, NOAA. „About Our Great Lakes : Lake by Lake Profiles". *www.glerl.noaa.gov* (англиски). Посетено на 2022-01-31.
Координати: 32°53′55″N 85°24′2″W﻿ / ﻿32.89861° СГШ; 85.40056° ЗГД﻿ / 32.89861; -85.40056На функцијата {{#coordinates:}} ѝ се дадени неважечки аргументи

Локација на Лафајет во округот Чејмберс, Алабама.
**Лафајет** (англиски: *La Fayette*) е град во Алабама, САД, административен центар на округот Чејмберс. Населението во градот изнесува 3,234 жители (2000).

Историја
--------

Во 1832 година е формиран новиот округ Чејмберс. Предложено е административното седиште да биде што е можно поблиску до центарот на округот. Во октомври 1833 година земјиштата за новиот град се продавале на различни тендери. Градот прво бил именуван како Чејмберсвил, но до регистрирањето на градот на 7 јануари 1835 година, името е променето на Лафајет.

Во градот се снимени сцени од филмот *"Мисисипи во пламен"*. Лафајет е родно место на светскиот шампион во бокс Џо Луис.

Наводи
------

1. ↑  Грег Шмит. *LaFayette* Архивирано на 29 ноември 2014 г.. "Енциклопедија на Алабама".

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за САД е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Поглед кон споменикот
**Споменик на Тешкото** — бронзена скулптура на едно од најпознатите македонски народни ора - тешкото, сместена во самиот центар на Скопје. Се наоѓа во зеленилото во непосредна близина наСпомен-домот на Мајка Тереза на улица Македонија. Автор на ова дело е вајарот Златан Трајков. Оваа скулптура е дел од проектот на Министерството за култура за поставување 35 скулптури во центарот на Скопје. Скулптурата била свечено откриена во август 2009 година.

Галерија
--------

* ДетаљДетаљ
* ДетаљДетаљ
* ДетаљДетаљ

Поврзано
--------

* Тешкото
* Тешкото (песна)

Наводи
------

1. ↑  „ИЗБРАНИ 40 РЕШЕНИЈА ОД КОНКУРСОТ НА МИНИСТЕРСТВОТО ЗА КУЛТУРА". Премин. Посетено на 2011-07-26.
2. ↑  „Нови скулптури чекаат официјална презентација". Утрински Весник. 7 август 2009. Посетено на 2011-07-26.[*мртва врска*]

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Споменик на Тешкото (Скопје)" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија споменик во Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Темпи, Аризона
Темпи околу 1870 година
**Темпи** (англиски: *Tempe*) — град во северната држава Аризона. САД. Според пописот во 2006 има 169 712 жители.

### Географска положба

Градот Темпи е сместен западно од Финикс, јужно од Скотсдејл, северно од Чандлер и источно од Меса.

Историја
--------

Американските Индијанци од племето Хохокам биле староседелци на подрачјето на денешен Темпи, каде што граделе пат по којшто носеле вода за земјоделските насади. Првите населби на ова племе биле напуштени на крајот на 1400 година.

Образование
-----------

Во Темпи е сместен Универзитетот на Аризона

### Збратимени градови

Градот Темпи е збратимен со следните градови, наведени по временски редослед на збратимување:

* Македонија Скопје, Македонија (1971)
* Германија Регенсбург, Германија (1976)
* Нов Зеланд Долен Хат, Нов Зеланд (1981)
* Кина Џенгѓанг, Кина (1989)
* Мали Тимбукту, Мали (1991)
* Франција Болие на Море, Франција (1997)
* Ирска Карлоу, Ирска (1998)
* Еквадор Куенка, Еквадор (2008)
* Перу Куско, Перу (2012)
* Индија Агра, Индија (2015)
* Шведска Тролхетан, Шведска (2016)

Надворешни врски
----------------

* Градски портал на Темпи
* Збратимени градови на Темпи — официјална

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 136663409
* LCCN: n79034874
* GND: 4296723-5
* SUDOC: 204237769
* NKC: xx0055388

 |

 |
Географски координати :
Холандија е кралство кое се наоѓа во Западна Европа.

Граници
-------

Вкупната површина на земјата изнесува 41.526 км2, и според тоа се наоѓа на 135-то место по големина во светот. Земјата граничи со Северното Море на север и запад, со Белгија на југ и со Германија на исток.

Главниот град Амстердам е најголемиот во државата со околу 1.500.000 жители.

Население
---------

Според пописот, вкупното население во Холандија е околу 16.500.156 жители. Густината на населеноста е 396/km2 жители на квадратен километар.

Клима
-----

Холандија е една од најнископоставените земји во светот. Околу поливина од нејзината територија се наоѓа под еден метар надморска висина. На нејзинат територија се наоѓаат четирите делти на нејзините најголеми реки: Рајна, Вал, Меза. Холандија е на трето место на најгусто населените земји во светот. Највисокиот дел на Холандија е ридот Фалсерберг, висок само 322,7 м.

Холандија има морска клима со благи зими и умерени лета. Климата е под влијание на Северното Море кое цела година ја регулира. На север температурата е цела година малку пониска од температурата на југ. Крајбрежните, југозападните, западните и северните провинции имаат во есенските и зимските месеци поблага клима отколку источните и североисточните покраини. Во лето се источниот дел од брабант и северниот дел од Лимбург од прилика најтоплите предели. Просечно најстудениот месец во повеќето предели е јануари, а најтоплиот месец е Јули. Во последниве години се зголеми просечната температура во Холандија.

Најсончевите делови во Холандија се западниот дел од Зеланд, и северозападниот дел од јужна Холандија. Со исклучок на островот тексел со 1.600-1.700 сончеви часови. Во просек врне 790 мм дожд во годината.

Поврзано
--------

* Демографија на Холандија

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Географија на Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Ватикан
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 
* Европска Унија

 |

 |
Палење на олимпискиот пламен на игрите во Берлин 1936.
**Олимпискиот пламен** е еден од најпознатите олимписки знаци. Симбол на вечниот оган, односно пламен, потекнува од Старогрчката митологија во која е познатата приказна за Прометеј кој му го украл огнот на богот Зевс, па потоа им го подарил на луѓето. Тој мотив грците го искористиле па за време на древните Олимписки игри секогаш го одржувале вечниот оган.

На модерните олимписки игри пламенот за првпат бил запален на IX Олимписки игри во Амстердам во 1928, а начинот за штафетното пренесување на факел бил воведен во склоп на подготовките и отворањето на XI Олимписки игри во Берлин, во 1936 година.

Во истата година факелот за 8 дена помина од Олимпија до Берлин од 3422 километри а факелот го носеле 3422 тркачи. Карл Дим ја смислил идејата Олимпискиот пламен да се донесе од Олимпија до Берлин со штафета.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Олимписките игри
**Бела Хамваш** (унгарски: *Hamvas Béla*, Прешов (денес во Словачка ), 23 март 1897 - Будимпешта, 7 ноември 1968) — унгарски писател и есеист. Делата на Хамваш биле објавувани по неговата смрт и сите ракописи сè уште не се достапни.

Животопис
---------

Тој израснал во Братислава како дете на протестантски свештеник. Неговиот татко се занимавал со пишување и предавање на унгарската и германската литература. Во 1915 година Бела се запишал во кадетска школа, а наскоро потоа како војник учествувал во Првата светска војна на украинскиот и италијанскиот фронт, каде двапати бил ранет, доживеал нервен слом и одбил да прими одликувања.

По војната, семејството се преселило во Будимпешта, каде што Хамваш студирал германски и унгарски од 1919 до 1923 година. Отпрвин работел во новинарството како есеист и преведувач. Во периодиката објавува дела, а во 1927 година бил вработен како библиотекар, сè до почетокот на Втората светска војна. За време на војната, тој бил мобилизиран трипати, a во 1942 година тој бил на рускиот фронт. За време на опсадата на Будимпешта во 1945 година дезертирал, а граната го уништува неговиот стан и сите ракописи и книги собирани со години. Имал голем број книги од различни области на човечкото знаење: филозофија, природни и општествени науки, теорија на уметност, психологија, како и од проектот „Сто книги" на светската литература. Покрај текстовите објавени во периодиката и книгата „Невидливи настани" објавена во 1943 година, единствен случајно зачуван ракопис од овој прв период на работата на Хамвас е капиталното дело *Scientia sacra*.

По војната, во 1948 година. заедно со неговата сопруга Каталин Кемен ја објавува книгата *Револуција во уметноста, апстракцијата и надреализмот во Унгарија,* а наскоро поради ставовите кои не се вклопувале во моделот на Лукач за комунистичкиот културен ентузијазам, го губи местото библиотекар, влегол на црната листа, со што бил спречен да објавува книги и да најде пристојна работа.

Значајни дела
-------------

* *Scientia sacra, духовното наследство на човештвото* (1988)
* *Патам I-III* (1992 - 93)
* *Карневал* (1985)
* *Во одреден поглед* (1991)
* *Имено* (1991)

Наводи
------

1. ↑  Катарина Вуковиќ (2018): Кој е Бела Хамваш? Архивирано на 2 декември 2018 г.
2. ↑  Дела на Хамваш

Надворешни врски
----------------

* Официјална презентација