recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Абу Бакр Ас-Сидик (Абдала ибн Аби Кухафа)** (арапски: أبو بكر الصديق или عبد الله بن أبي قحافة; транслитерација: *Абу Бакр Ас-Сидик* или *Абдула бин Аби Кухафа*, турски: *Ебу Бекир*, околу 573 — 23 август 634) — очув на Мухамед, негов најдобар другар и советник, кој ги наследил политичките и административни функции на пророкот, а со тоа иницирајќи го создавањето на функцијата калифат. Тој исто така бил прв претворач на исламот. Мухамед го одликувал со титулата Сидик, верност на неговата моќ да размислува за вистината. По смртта на Мухамед, тој станал првиот муслимански владетел (632-634), а Сунитите го сметаат сметаат за прв *рашидун* („праведен халиф"). Во шиитскиот ислам, тој се смета за узурпатор и политички опортунист. Неговиот калифат траел две години и три месеци, време за кое за тоа време ја консолидирал муслиманската држава. По смртта на Мухамед, некои племиња се побуниле, па за возврат тој се борел против неверството во исламот, за да се воспостави исламската власт во цела Арабија. Тој исто така освоил териториите од Сирија и Ирак. Абу Бакр е познат и по собирањето на стохови од Куранот и ставајќи ги во последната книга. Многу хафизи (лица коишто го знаат Куранот на памет) умреле во наведените војни претходните војни, па тој бил загрижен за зачувување на Куранот. Тој, исто така, овозможил Куранот да се преведе во различни верзии од арапсикиот јазик.

Поврзано
--------

* Портал: Ислам

* Рашидунски халифат
* Мухамед
* Калу
* Умар
* Утман
* Али
* Сахаба

Наводи
------

1. 1 2  , from Encyclopædia Britannica
2. ↑  Chambers Biographical Dictionary, p. 5. ISBN 0-550-18022-2
3. ↑  History of Arabs By Philips K. Hitti
4. ↑  History of the islamic peoples by Brockelman
5. ↑  sources

	* „The Rightly-Guided Caliphs". *University of Southern California*. Архивирано од изворникот на 2007-10-10. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „The Islamic World to 1600". *University of Calgary*. Архивирано од изворникот на 2006-08-15. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „The Caliphate". *Washington State University*. Архивирано од изворникот на 2008-03-11. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „Abu Bakr". *Princeton University*. Архивирано од изворникот на 2011-05-14. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „Abu Bakr". *Columbia Encyclopedia, Sixth Edition 2006*. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „Abu Bakr". *Encyclopædia Britannica*. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „Religion & Ethics - Islam". *BBC*. Посетено на 12 јануари 2007.
	* „Through a Glass Darkly: On the Misunderstanding of Islam and America and 9/11". *University of Pennsylvania*. Архивирано од изворникот на 2010-06-02. Посетено на 12 јануари 2007.
6. ↑  „Abu Bakr al-Siddiq". Архивирано од изворникот на 2018-09-15. Посетено на 2009-10-10.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 97606468
* LCCN: n50036870
* ISNI: 0000 0000 7861 7829
* GND: 118859323
* SUDOC: 07814664X
* BNF: cb15598577g (податоци)
* BIBSYS: 97013967
* NLA: 36043810
* CiNii: DA15318036

 |

 |
Данте и Вергилиј разговараат со Кавалканте де Кавалкантије, татко Гвидо, во сцена од Дантеовиот пекол 
**Гвидо Кавалканти** (јазик италијански|Guido Cavalcanti}}, 1259- август 1300.) Бил италијански поет и [[трубадур] ] од Фиренца. Бил најдобар пријател на Данте Алигиери и влијаел на неговиот начин на размислување. Кавалканте е еден од најзначајните поети на епохата [[Сладок нов стил|слаткио нов стил и се смета за прв голем поет во италијанската литература.

*Rime*, 1813

Животопис
---------

Кавалканти е роден во аристократско семејство гвелфа. Неговиот татко бил Кавалканте де Кавалканти. Во 1267 година, Гвидо се оженил со Беатриче, ќерка на фиренски гибелин Фарината де Уберти.

Во 1284 година станал член на советот на Република Фиренца, заедно со Брунето Латини и Дино Компањи. Кога граѓаните на Фиренца станале уморни од судирот на гибелини и гвелфи, ги протерале од градот. Меѓу нив бил и Гвидо Кавалканти. Тој бил протеран на 24 јуни 1300 година и отишол во Сарцана. Во август истата година му било дозволено да се врати во Фиренца, но починал на 29 август, најверојатно од маларија.

Дела
----

Гвидо Кавалканти пишувал сонети и балади. Денес се познати само неговите 52 песни.. Најдобри дела му се канцоната Дамата ме прашува ( *Donna mi prga* ), баладата Ве прашувам вас, кои зборувате за страдања (*I' prego voi che di dolor parlate*) и сонетот Мојата душа е немирна немирна (*L’anima mia vilment’ è sbigotita*).

Наводи
------

1. ↑  Guido Cavalcanti, Encyclopaedia Britannica.
2. ↑  Ruud, Jay (2008). *Critical Companion to Dante*. Infobase Publishing. стр. 417–. ISBN 978-1-4381-0841-4.
3. ↑  Guido Cavalcanti, Letteratura italiana.
4. ↑  Cavalcanti Guido, Treccani, la cultura italiana.
5. ↑  Lambdin, Laura C.; Lambdin, Robert T. (3 април 2013). *Encyclopedia of Medieval Literature*. Routledge. стр. 83–. ISBN 978-1-136-59425-0.
Черемисовски водопади. Водопад „Љубов" и бања „Љубов". Клисура Кок-Асан Белогорска, Украина, Крим.
**Черемисовски водопади** е серија на водопади сместени во клисурата Кок-Асан, регионот Белогорск на Крим. Водопадите се формирани од малата планинска река Кучук-Карасу. Како и повеќето планински реки на Крим, таа се суши во лето, но обилните врнежи можат брзо да го наполнат и да ја претворат во бурен поток.

Поголемиот дел од патот до клисурата не е за екскурзија, но генерално, клисурата Кок-Асан е прилично живописна туристичка рута. Во горниот дел на клисурата има голем број на каскади и бањи со вода во боја на смарагд. Тие завршуваат со голема и многу убава каскада. Понатаму, туристичката патека често преминува од еден до друг брег и води до водопадот „Љубов". Овде, два млазови вода кои паѓаат од мала висина ја формираат бањата „Љубов". Во близина се наоѓа ефемерниот водопад Косичка, кој паѓа во тенки потоци од висока полица. Овој водопад е највисок, но еден од првите што пресушува. По нив следат водопадите „Младост" и „Здравје".

Понатаму, реката тече низ клисурата, формирајќи уште неколку каскади и бањи и ги носи своите води до селото Поворотноје (Ајланма). Затоа, веројатно би било поправилно водопадите да се наречат „Поворотненски", но заради похармонично име тие се нарекуваат со името на блиското село Черемисовка (Копирлика).

Навводи
-------

Надворешни врски
----------------

* „Черемисовские водопады" (руски). Совет министров Республики Крым. Посетено на 2016-03-08.
|  |
| --- |
|  **Свети апостоли Петар и Павле** |
|  |
| 
Црквата „Свети апостоли Петар и Павле" во Пакошево |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Скопска |
| Местоположба |
|  |
| **Место** | Пакошево |
|  **Општина** | Зелениково |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Петар, Свети Павле |
|  **Изградба** | 1982-1985 година |
|
| Архитектонски опис |
|

**Свети Апостоли Петар и Павле** — македонски православен храм кој се наоѓа во селото Пакошево, недалеку од Зелениково во околината на градот Скопје. Храмот се наоѓа на самиот крај, јужно од селото, крај патот кој води кон Ново Село. Црквата е изградена во периодот од 1982 до 1985 година. На карпестиот рид на црквата е поставен и метален крст. Патрониот празник на црквата е слава на селото, кога се прави собор и се дели ручек во трпезаријата која се наоѓа веднаш до црквата. Во кругот на црквата се наоѓаат и селските гробишта.
**Кахина** била берберска кралица, верски и воен водач која го предводела домородниот отпор против арапската исламска експанзија во северозападниот дел на Африка, регионот тогаш познат како Нумидиа. Родена е во почетокот на 7 век и починала кон крајот на 7 век во денешен Алжир. Се смета дека е од мешано потекло: берберски Евреин и византиски христијанин.

Нејзиното лично име е една од варијантите: Даја, Дехија, Дихја, Дахја или Дамја (со арапски правопис тешко е да се направи разлика помеѓу овие варијанти). Нејзината титулата според извори на арапски јазик е ал-Кахина (свештеничката пророк). Ова беше прекарот користен од страна на нејзините муслимански противници поради нејзината наводна способност да ја предвиди иднината.

Според една легенда таа во својата младост го ослободила нејзиниот народ од тиранин, со тоа што се согласила да се омажи за него, а потоа го убила на првата брачна ноќ.

Кахина изучувала орнитологија која ги преобликувала науката и учењето во Северна Африка. Денес, многу ја возвишуваат поради нејзините откритија и независност.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  Pedro Chalmeta, *Invasión e islamización: la sumisión de Hispania y la formación de al-Andalus*  (Jaen, 2003), p. 93.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 76181831
* LCCN: nr92033192
* ISNI: 0000 0000 5013 0015
* GND: 122131061

 |

 |
**Жофроа де Шарне** (околу 1251 - 18 март 1314) бил прецептор на Нормандија на темпларите. Тој бил жив запален, заедно со Жак де Молеј на 18 март 1314, на островот Ил де ла Сите, на реката Сена, во Париз. Шарне бил примен во редот на околу 17 години од страна на Амури де ла Рок, прецептор на Франција, во Етампс. На церемонијата бил присутен и Жан ле Франсес, прецептор на Педенак.

Годфроа де Шарне бил спален, заедно со Жак де Молеј во 1314, по признавањето на својата невиност и невиноста на темпларите. Се смета дека неговите последни зборови биле следниве:

> „Ќе го следам мојот мајстор  
> 
> 
> 
>  Го убивте како маченик  
> 
>  Го направивте тоа и не знаевте  
> 
>  Дека денес сака Господ  
> 
> 
> 
>  И јас да умрам за редот како и тој."  
>  
> 
> 

Внукот на Жофроа де Шарне бил Жофроа де Шарни, чијашто вдовица, прва го изложила торинското платно во 1357 година.

Наводи
------

1. ↑  *Извонредно одвратни злосторства: Испрашувањето на витезите темплари*, Едвард Бармен, 1994, стр.272
2. ↑  *Витези темплари: Историјат и митови на легендарниот витешки ред*, Шон Мартин, 2005, стр.122 (ISBN 1-56025-645-1)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со темпларите е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
 |
**Штранд** ― позната плажа на реката Дунав во Нови Сад, Војводина, Србија. Се наоѓа во близина на Мостот на слободата, во градскиот четврт познат како Лиман.

Историја
--------

Штранд била изградена во 1911 година, како плажа за месното население; подоцна била проширена неколку пати. Неговото име потекнува од германскиот збор *Strand* (штранд), што значи едноставно плажа.

Во текот на летото, Штранд дневно има околу 20.000 посетители.

Надворешни врски
----------------

* Фото галерија Архивирано на 27 мај 2011 г.

Наводи
------

1. 1 2  Пудар, Мирослава (31 јули 2018). „Osim rečnih plaža turistima na raspolaganju jezera i banje". *danas.rs* (српски). Посетено на 1 август 2021.
**Тешан Подруговиќ** (српски: *Тешан Подруговић*, околу 1775 - ?) - српски ајдук од Херцеговина.

Животопис
---------

Тешан Подруговиќ се родил околу 1775 година во селото Казанци, во близината на Гацко, Херцеговина. Најпрвин, тој бил трговец, но откако убил некој Турчин (кој сакал да го убие него), заминал во ајдуци, а во 1807 година пребегал во Србија. Вистинското презиме му било Гавриловиќ, но луѓето го завикале Подруг или Подруговиќ зашто бил многу голем човек, т.е. „по друг човек". Според Вук Караџиќ, тој бил паметен и чесен човек. Притоа, Караџиќ го истакнува Подруговиќ како најдобриот пејач на епски народни песни, кој знаел повеќе од 100 јуначки песни, особени песни за разни приморски, босански и херцеговски ајдуци и четобаши (15 песни за Мијат арамбаша). Иако знаел многу убаво да свири на гусли, Подруговиќ не ги пеел песните, туку ги раскажувал, и тоа го правел со големо чувство. Од Подруговиќ, Караџиќ запишал околу 20 песни, како што се: „Женидбата Душанова", „Марко Крале и Љутица Богдан", „Марко Крале и Вуча џенерал", „Цар Лазар и царица Милица", „Марко Крале и Муса Кесеџија", „Сењанин Тадија" итн.

Наводи
------

1. ↑  В.Ђ. „Поговор - О врстама епских песама", во: Војислав Ђурић, Антологија српских народних јуначких песама. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 488.
**Ирина Монфератска** (италијански: *Violante degli Aleramici, Jolanda di Monferrato, Irene di Bisanzio*; 1273/1274 во Казале Монферато, † 1317 во Драма, блиску до Солун)) била германска принцеза и византиска царица, втора сопруга на цар Андроник II Палеолог.

Ирина е родена со името Јоланда во 1274 во Казале Монферато, денешна Италија. Таа била ќерка на Вилхелм VII (1240-1292) и а втората сопруга Беатрис Кастилска (1254-1286). Ирина била внука по мајчина линија на Виоланта Арагонска и кралот Алфонсо X од Кастиља.

Во 1284 година Јоланда била мажена за византискиот цар, Андроник II. За целта го прифатила православието и името Ирина.

Ирина му родила на Андроник II Палеолог четири деца:

* Деспот Јован Палеолог (1286-1308);
* Теодор I (1291-1338);
* Деспот Димитар Палеолог и
* Симонида Палеологина (1294-1336).

Благодарение на овој брак Андроник II подоцна ги добил и правата врз Солунско Кралство, кое веќе половина век било во рацете на Ромејците, но по традиција титулата  *Крал на Солун*  продолжувала да ја имаат Монферат, од чиј род во 1204 година биле избрани првите кралеви на Солун. Во 1305 година починал Јован I, брат на Ирина и последен машки претставник на династијата на Монфератите. По неговата смрт за негов наследник бил прогласен синот на Ирина Монфератска, Теодор.

Михаил IX Палеолог, заварениот син на Ирина, станал соцар на Андроник II Палеолог, а синот на Михаил IX, Андроник бил прогласен за наследник на престолот. Оваа ситуација сепак не одговарала на Ирина Монфератска, која се стремила да обезбеди власт за сопствените деца. Во 1303 таа го напуштила Цариград и се населила во Солун. Таму царицата создала сопствен двор, започнувајќи да ги контролира финансиите на градот и во текот на 14 години водела сопствена надворешна политика како самостоен владетел. Никифор Григор ја опишува царицата како амбициозна и арогантна жена.

Ирина Монфератска починала во 1317 година во Драма и била погребана во манастирот Пантократор во Цариград.

Наводи
------

1. ↑  *YOLANDA di Monferrato*, fmg.ac
2. ↑  *Violante/Eirene*, genealogy.euweb.cz

Надворешни врски
----------------

* Marek, Miroslav. „A pedigree of the Montferrat family". Genealogy.EU. Надворешна врска во `|publisher=` (help)

|  |
| --- |
| Ирина Монфератска **Алерамичи****Роден(а):** ок. 1274  **Починал(а):** 1317
Предлошка:S-roy |
| Претходник**Теодора Дукина Ватацина** | **Византиска царица**1284–1317*со Рита Ерменска*  *(1294–1317)* | Наследник**Рита Ерменска** |
Статуата на Роберто Кофрези во Кабо РохоСтатуата на Роберто Кофрези во Кабо Рохо
Обетките на Роберто Кофрези
**Роберто Кофрези** (17 јуни 1791 — 23 март 1825) познат како **„Ел Пирата Кофрези"** — еден од најпознатите пирати од Порторико. За морепловството се заинтересирал уште како млад. Станал полнолетен во Порторико коешто било под големи политички и економски проблеми, а било и шпанска колонија. Под влијание на ситуацијата, тој одлучил да стане пират во 1818 година. Тој предводел неколку напади врз трговски бродови коишто пренесувале злато. Со тек на време,тој се заинтересирал и обрнал внимание и на неколку бродови од САД, меѓутоа шпанската влада ги отфрлила ваквите акции. На 5 март 1825, Кофрези изнајмил цела флота предводена од Џон Слоут, а биле наменети за борба. Тој најверојатно го напуштил својот брод и се обидел да избега пред да биде заробен. Откако бил уапсен, бил затворен во Сан Хуан. Било докажано дека е виновен и на 29 март 1825 година, тој заедно со главните соработници и членови на неговиот екипаж биле запалени.
По неговата смрт неговиот живот бил искористен како вдахновение за многу приказни, митови и книги.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Пиратство |
| --- |
|  |
| Видови | Пирати  **·**  Гусари  **·**  Буканири  **·**  Корсари  **·**  Варварски пирати  **·**  Вокоу  **·**  Викинзи  **·**  Ушкуиники |  |
|  |
| Места | Варварски брег  **·**  Напад врз Веракруз  **·**  Пиратство во Карибите  **·**  Пиратство во протокот Малака  **·**  Кралско пристаниште  **·**  Тортуга  **·**  Сен Мало  **·**  Либертација |
|  |
| Познати пирати и гусари | Жан Барт  **·**  Илај Богс  **·**  Црнобрад  **·**  Стед Бонет  **·**  Ани Бони  **·**  Роке Бразилецот  **·**  Роберто Кофрези  **·**  Сер Френсис Дрејк  **·**  Хенри Евери  **·**  Вилијам Кид  **·**  Едвард Лоу  **·**  Жан Лафит  **·**  Пјер Лафит  **·**  Хендрик Лусифер  **·**  Сер Хенри Морган  **·**  Франсоа Л'Олона  **·**  Грејс О'Мали  **·**  Калико Џек Ракам  **·**  Мери Ред  **·**  Црвена брада  **·**  Бартоломеј Робертс  **·**  Роберт Суркуф  **·**  Рене Диге-Труен |
|  |
| Поморски офицери | Роберт Мајнард  **·**  Капетан Огл |
|  |
| Разно | Џоли Роџер  **·**  Златна ера на пиратството  **·**  Листа на пиратски филмови  **·**  Листа на пирати  **·**  Жени во пиратството  **·**  Пиратски кодекс |
|  |
| Современи | Пиратство во Сомалија  **·**  Пиратство во Нигерија |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 25992584
* LCCN: n83800587
* ISNI: 0000 0000 2651 4772
* BNF: cb12647858h (податоци)
* BNE: XX1259708

 |

 |
**Марија** (починала во 751) била византиска царица, втора сопруга на царот Константин V Копроним.

Марија се омажила за Константин V околу 750 - 751 година. Ова бил втор брак на царот. Првата сопруга на Контантин V, Ирина Хазарска, починала најверојатно при раѓањето на нивниот син - Лав IV Хазар.

Според хрониката на патријархот Никифор, Марија починала во исто време кога Лав IV Хазар бил крунисан за соцар. Причината за нејзината смрт е непозната.

Марија починала без да роди деца на Константин V. По смртта Константин се оженил за Евдокија од која имал шест деца.

Надворешни врски
----------------

* A short article on her by Lynda Garland Архивирано на 1 февруари 2008 г.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Претходник**Ирина Хазарска** | **Византиска царица**750–751 | Наследник**Евдокија** |
**Џејмс Ват** (1736 – 1819) му ја дал на светот една од најважните машини на сите времиња, - кондензирачката парна машина. Во 1757 година бил поставен за произведувач на научни инструменти и делови на универзитетот во Глазгов, каде што ги проучувал механичките потенцијали на пареата. Поправајќи една парна машина во 1764 година, дошол на идеја како одвоено да ја згусне пареата; ова го направило прочуен во светот.

Станал партнер со англискиот инженер Метју Баултон и заедно почнале да ги произведуваат Ватовите пронајдоци. Меѓу неговите пронаоѓачки дела се хидрометар, бродски пропелер, и автоматски центрифугален уред за регулирање на брзината кај машините.

Животопис
---------

Џејмс Ват е роден на 19 јануари 1736 година. Неговиот татко бил бродо-сопственик и бродоградител , додека неговата мајка, Агнес Муирхед, потекнувала од истакнато семејство и била добро образована. И двајцата биле протестанти и силни ковенанти. Дедото на Ват, Томас Ват, бил математики учител. [7] И покрај тоа што бил израснат од страна на религиозни родители, тој подоцна станал деист.

Ват основното образование го стекнал дома со своето семејство , тој подоцна одел во средно училиште во Гренку. Во текот на своето образование ја покажал надареноста за математиката и во упатството на механички уреди , додека странските јазиците како такви, латински и грчки, тој не бил многу заинтересирани.
Кога тој имал осумнаесет години , починала неговата мајка и неговиот татко имал сериозно оштетување на здравјето , а потоа неговиот бизнис почнал да се намалува. Ват затоа бил испратен во Лондон во 1754. година за да научел занает за правење на мерни инструменти. По една година со високо квалификуван занает се вратил во Глазгов со намера да отвори работилница за изработка на инструменти. 
Во 1764 година стапил во брак Маргарет Милер , со кого имал пет деца , три од нив починале порано. Маргарет почина при породување во 1772. Година во 1777. Ват се оженил повторно, овој пат со Ана Мекгрегор , ќерка на господарот и производителот на боја во Глазгов. Со Ана имал две деца.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Научници по кои се наречени мерки во системот SI |
| --- |
|  |
| Основни единици | 
* Андре-Мари Ампер
* Вилијам Томсон Келвин

 |
|  |
| Изведени единици | 
* Анри Бекерел
* Џејмс Ват
* Вилхелм Едуард Вебер
* Алесандро Волта
* Луис Харолд Греј
* Шарл-Огистен де Кулон
* Исак Њутн
* Георг Ом
* Блез Паскал
* Ролф Сиверт
* Вернер фон Сименс
* Никола Тесла
* Мајкл Фарадеј
* Џозеф Хенри
* Хајнрих Херц
* Андерс Целзиус
* Џејмс Џул

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 22269445
* LCCN: n50034930
* ISNI: 0000 0001 2123 8286
* GND: 118629484
* SUDOC: 07472620X
* BNF: cb12846832x (податоци)
* BIBSYS: 8035201
* ULAN: 500078692
* NLA: 35594482
* NKC: mzk2003202321
* BNE: XX4615193
* CiNii: DA00026401

 |

 |
**Света Петка** (грчки: *Ναός Αγίας Παρασκευής*) — преродбеничка црква во селото Бериславци, Мегленско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија.

Фреска во црквата
Црквата се наоѓа на јужниот крај на селото, во непосредна близина на гробиштата. Според преданието, изградена е во 1850 г. Претставува трикорабна базилика со полукружна апсида и затворен трем од југ и запад. Ѕидовите се дебели 0,60 м. Има два влеза — на западната и јужната страна на црквата. Покривот е покриен со камени плочи. Со дебели камени плочи е покриен и подот. Во западниот дел на црквата, над припратата има женска црква. Столбовите се округли, дрвени и малтерисани во багдадски стил. Таванот е дрвен и живописан, каков што е и иконостасот.

Храмот е зографисан во 1862 г. На северниот ѕид се претставени Страстите Христови и светците. Во апсидата е Богородица Поширока од небесата меѓу Архангел Михаил и Архангел Гаврил. Под нив е годината 1862. Меѓу фреските има и претстава на Света Злата Мегленска со натпис на македонски „Света Злата Мегленская".

Поврзано
--------

* Воденско-постолско-мегленска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Τοπική Κοινότητα Περίκλειας". Δήμος Αλμωπίας. Посетено на 16 јуни 2014.
2. ↑  „Η Περίκλεια". Δήμος Εξαπλατάνου. Посетено на 16 јуни 2014.
|  |
| --- |
|  **Света Троица** |
|  |
| 
Поглед кон црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Брегалничка |
| **Архијерејско намесништво** | Штипско |
| **Парохија** | Злетовска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°58′07.5″N 22°13′04.3″E﻿ / ﻿41.968750° СГШ; 22.217861° ИГД﻿ / 41.968750; 22.217861Координати: 41°58′07.5″N 22°13′04.3″E﻿ / ﻿41.968750° СГШ; 22.217861° ИГД﻿ / 41.968750; 22.217861 |
| **Место** | Ратавица |
|  **Општина** | Пробиштип |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свето Тројство |
|  **Завршено** | 2015 |
|  **Осветување** | 3 мај 2015 |
| Архитектонски опис |
|

**Света Троица** — главна селска црква во селото Ратавица. Црквата е сместена во северниот дел од селото, во непосредна близина на подрачното училиште „Браќа Миладиновци".

Историја
--------

Камен-темелник за изградба на црквата бил поставен на 13 мај 2010 година од страна на Митрополитот Брегалнички г. Иларион. Изградбата била завршила во 2015 година, а црквата била осветена на 3 мај 2015 година од страна на Митрополитот Брегалнички г. Иларион по повод 70 години од одржувањето на првиот црковен народен собор во Скопје во март 1945 година.

Архитектура
-----------

Градбата има правоаголна основа, со апсида во задниот дел, и претставува крсто-куполен храм со осумаголна купола. Пред влезот на црквата има натстрешница со триаголен кров која е поддржана од два јонски столба. На предниот дел од натстрешницата има дрвена основа на којашто се наоѓа дрвен крст. Ѕидовите на црквата и столбовите на натстрешницата се обоени во жолта боја, додека јонските капители се бели. Градбата и натстрешницата се покриени со кров од ќерамиди, додека куполата е покриена со метален кров. Над влезната врата има живопис на полукружна основа кој го отсликува Светото Тројство. Внатрешноста на црквата целосно е живописана. Црквата нема камбанарија, но истата е во изградба во непосредна близина на градбата, од левата страна на главниот влез.

Галерија
--------

* Натстрешницата со влезната порта од цркватаНатстрешницата со влезната порта од црквата
* Живопис кој го отсликува Светото Тројство над влезната портаЖивопис кој го отсликува Светото Тројство над влезната порта
* Внатрешноста на цркватаВнатрешноста на црквата

Поврзано
--------

* Штипско архијерејско намесништво
* Злетовска парохија
* Ратавица

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 29. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. ↑  Спасовден - преосветување на црква во с. Полаки и поставување камен темелник за изградба на нова црква во с. Ратавица - Злетово Архивирано на 9 јуни 2020 г. страница на Брегалничката епархија.
3. ↑  Осветување на црква во с. Ратавица - Злетово Архивирано на 30 септември 2020 г. страница на Брегалничката епархија.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Троица" - Ратавица на Ризницата ?
**Теофан Гркот**  ( руски: *Феофан Грек*,; c. 1340 ; 1410) бил византиски уметник и еден од најголемите иконописци на Големото Војводство Московија Русија, кој влијаел на стилот на сликање од 15 век на Новгородското училиште и последователното московско училиште.

Животопис и творештво
---------------------

Теофан бил од главниот град на Византиската империја, Константинопол. Откако студирал уметност и филозофија на Универзитетот во Константинопол, тој се преселил во Новгород во 1370 година, а во 1395 година воМосква.

Неговиот стил се смета за ненадминат во изразот постигнат со речиси еднобојно сликарство.

Некои од неговите современици забележале дека тој изгледа како да „слика со метла", во врска со смелата, широка изведба во некои од неговите најдобри фрески (види Свети Макариј Египетски), кои се единствени во поголемата византиска традиција.

Московјаните го опишувле Теофан како „учен во филозофија", размислување за неговото широко образование и ерудиција. Навестување за ова може да се собере од неговата табла икона на Преображение на Исус, каде што привлечната геометрија и сјајот на фигурата на Христос се избалансирани наспроти наредениот неред на земјата Апостоли, расфрлани во несоздадена светлина на Градот Тавор.

Рамнотежата на математичката хармонија во линијата и формата, поврзана со употребата на на земјени тонови и тиркиз, евоцира духовност која е неизмерно моќна и зборува за генијалноста на овој релативно непознат сликар. Според еден современ извор Теофан исто така бил познат како ракописен илуминатор.

Галерија
--------

### Фрески

* Преображение на Исус 1408 годинаПреображение на Исус 1408 година
* Христос ПантократорХристос Пантократор
* Св.ТроицаСв.Троица
* АвелАвел
* Св. Даниел СтолпникСв. Даниел Столпник
* Св.Макариј ЕгипетскиСв.Макариј Египетски

### Икони

* Успение на БогородицаУспение на Богородица
* Богородица, Благовештение во Московски КремљБогородица, Благовештение во Московски Кремљ
* Јован Крстител  со БогородицаЈован Крстител со Богородица

Забележителни дела
------------------

### Фрески

Теофан ги украсил ѕидовите и таваните на многу цркви, вклучувајќи:

* Црквата Преображение на улица Илин во Новгород (1378)
* црквата „Рождество на Марија" (1395) на Московски Кремљ заедно со Семен Черниј)
* „Архангелска црква" на московскиот Кремљ (1399)
* **Благовештението** на Московскиот Кремљ (1405)

### Икони

* „Донската Богородица" (1380?)
* „Успение на Богородица" (1392)
* **Богородица** и *Јован Крстител* од иконостасот на Благовештение во Московски Кремљ (1405?)

'**Преображение'** (1408)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Теофан Гркот" на Ризницата ? |

* The school of Theophanos the Greek in medieval Crimea

Наводи
------

1. ↑  Феофан Грек
2. ↑  Феофан Грек
Штрелазунд
**Штрелазунд** (германски: *Strelasund*) — проток или лагуна на Балтичкото Море, кој го раздвојува островот Риген од германското копно. Поврзан е со патен и железнички мост наречен Ригенски мост со Штралзунд. Се протега од северозапад до југоисток од малиот залив северно од Штралзунд наречен Кубички Залив до друг таков залив, Грајфсвалдски Залив на југоистокот. Протокот е не повеќе од три километри широк, достигнувајќи ја својата најголема широчина кон неговиот југоисточен крај. Долг е околу 25 километри.

Единствениот остров во Штрелазунд е Денхолм, врз кој се наоѓа Ригенскиот мост преку протокот.

На страната на Риген, брегот на многу места е стрмен, иако ова е разделено подолу на некои места. На копното, меѓутоа, бреговите се претежно рамни.

Штрелазунд бил средиште на две битки. Првата во 1362 и втората во 1369, обете на данскиот крал Валдемар IV против ханзеатската флота. Разликите помеѓу двете страни биле разрешени со Стокхолмскиот договор во 1370.

* Штрелазунд на Ризницата ?

Координати: 54°17′24″N 13°07′12″E﻿ / ﻿54.29000° СГШ; 13.12000° ИГД﻿ / 54.29000; 13.12000

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 240523302
* GND: 4435517-8

 |

 |
**Мирча Постариот** (романски: *Mircea cel Bătrân*, изговорено [ˈmirt͡ʃe̯a t͡ʃel bəˈtrɨn] ( слушнете); о. 1355 — 31 јануари 1418) — војвода на Влашко од 1386 до неговата смрт. Бил наречен „постариот" за да се разликува од неговиот внук Мирча II („Мирча Помладиот"), иако некои историчари сметаат дека овој епитет му бил даден како знак на почит од подоцнежните генерации. Тој се смета за најзначајниот влашки владетел во средниот век и еден од големите владетели од неговото време, и почнувајќи од XIX век романската историографија го нарекува **Мирча Велики** (*Mircea cel Mare*).

Наводи
------

1. 1 2  Dr. Brackob, A.K. (2018). *Mircea the Old: Father of Wallachia, Grandfather of Dracula*. Buffalo, U.S.A.: Center for Romanian Studies / Histria Books. стр. 9–11. ISBN 9781592110018.
2. ↑  Hasdeu, p. 130; Xenopol, p, 89; Iorga, p. III
Орачот од Бохемија (лист 2в)
**Јоханес фон Тепл** (\*околу 1350 година во Шутва, Кралство на Бохемија, † 1414 година во Прага) — германски поет, градски службеник и нотар.

Сеќавањето на Јован Тепл
------------------------

Комеморативна плоча со портрет биста на Јоханес фон Тепл
Во манастирската градина на градот Жатец, во октомври 2011 година бил подигнат споменикот на Јоханес фон Тепл. Во неколку чешки градови, вклучувајќи го и Сааз, улиците се именувани по него. Во Германија се наоѓа Јоханес-фон-Тепл-Штрасе во Донаувот. Покрај тоа, наградата за култура на Егерландер, која е доделувана годишно од 1995 година, е именувана по Јоханес фон Тепл.

Творештво
---------

* Орачот (1401 година)
* 10 стиха во Канцеларијата на Св. Јероним (1404 година)
Сју Гарднер со Меир Шитрит на Викиманија 2011 во Хаифа
**Сју Гарднер** (англ. *Sue Gardner*, р. 1967) е тековниот извршен директор на Фондацијата Викимедија во Сан Франциско и поранешен директор на мрежно место и е-издаваштвото на Канадското радиодифузно претпријатие (Canadian Broadcasting Corporation, CBC).

Почетоци во новинарството
-------------------------

Гарднер е родена во Порт Хоуп, Канада како ќерка на англикански свештеник и управник на училиште. Дипломирала новинарство на универзитетот Рајерсон. Кариерата ја започнала во 1990 во радиото на CBC, во емисијата *As It Happens*. Повеќе од една деценија била продуцент, репортер и документарист за актуелности во CBC Radio и новинар за Newsworld International, осврнувајќи се на поп-културата и општествени проблематики.

Во март 2006, го наследила Клод Галипо како виш директор на новиот 150-член отсек на мрежното место CBC.ca.

### Работа во Викимедија

Во мај 2007, Гарднер го напуштила CBC и станала посебен констултант на Фондацијата Викимедија за операции и управување.

In December 2007, Фондацијата Викимедија ја назначува за нејзин извршен директор. Во текот на следниве две години работела како раководител на развојот на кадровскиот капацитет, воведувајќи посебна екипа задолжена за прибирање средства и менувајќи го седиштето од Тампа во Сан Франциско.

Во октомври 2009, *Huffington Post* ја прогласува за една од десетте личности на годината што ја менуваат медиумската игра, и тоа и тоа за влијанието на нејзината работа во Викимедија врз новите медиуми.

Наводи
------

1. 1 2 3  Википедијанците работат од љубов. Навистина. - *Globe and Mail*, 26 јули 2010 (англиски)
2. ↑  Профил на Сју Гарднер Архивирано на 3 февруари 2014 г. - Lavin Agency (англиски)
3. ↑  „Како CBC почна на интернет" Архивирано на 4 октомври 2006 г. - Toronto Star, 19 јули 2006 (англиски)
4. ↑  Дали CBC.ca раководат самите со себе? (англиски)
5. ↑  Извештај за печат на Фондацијата Викимедија, 27 јуни 2007 (англиски)
6. ↑  „Сју Гарднер назначена за извршен директор" - Извештај за печат на Фондацијата Викимедија (англиски)
7. ↑  From the series of slides for the 10 Менувачи на играта: Кој е највлијателниот менувач медиумската игра? – Сју Гарднер, *Huffington Post* (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сју Гарднер" на Ризницата ? |

* Личен блог на Сју Гарднер (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Викивестите имаат новост на оваа тематика:
***Интервју со Сју Гарднер од Фондацијата Викимедија*** |

* Интервју со Сју Гарднер на CNET News Архивирано на 9 мај 2008 г. (видеоснимка) (англиски)
**Хаџи I Гирај** или **Мелек Хаџи Гирај** (кримскотатарски: *Bır Hacı Geray*, بیر-حاجى كراى*‎‎; Melek Hacı Geray*,ملک خاجى كراى‎‎, починал во 1466) — основач и прв владетел на Кримското ханство. Според традицијата, се смета дека бил потомок на 11-тата генерација на Тогрул I, хан на Кераитите, чии потомци се венчале со Џингисидите (монголски императорски клан на Џингис Кан и неговите наследници).

Тој седнал на престолот по долгата борба против хановите на Златната Орда за независност на Кримското ханство, во кое бил поддржан од Големото Војводство Литванија. Додека некои извори тврдат дека дошол на власт уште во 1428 или 1434, првите монети на Хаџи I Гирај не се порано од 1441 година.

Хаџи I Гирај ја основал династијата Гирај и го вовел новиот државен симбол: „*taraq tamğa*" кој е изведен од знаците на Златната орда. Тој ја основал својата резиденција во селото Салачик (во близина на денешен Бахчисарај во близина на тврдината Чуфут Кале). Современиот европски извор, *The Chronicle of Dlugosz*, го опишува како личност со исклучителни лични вредности и како совршен гувернер.

Според некои историчари во 1456 година тој бил соборен за краток период од револтот на неговиот сопствен син Хајдер, но бил обновен истата година.

Хаџи I Гирај е погребан во Дурбе во Салачик во Бахчисарај.
„Големата петорка" на германската социјалдемократија - Август Бебел, Вилхелм Либкнехт, Карл Маркс, Карл Толке и Фердинанд Ласал
**Фердинанд Ласал** (германски:  *Ferdinand Lassalle*) — германски филозоф, правник, економист и политички деец од еврејско потекло.

Идеолошки ставови и општествено-политичка активност
---------------------------------------------------

Фердинанд Ласал бил социјалист и деец на германското работничко движење. Во 1863 година,тој бил еден од основачите на Општиот германскиот работнички сојуз (*Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein*), претходник на Социјалдемократската партија. Ласал бил републиканец и поддржувач на пангерманизмот, заштитник на сеопштото селективно право и противник на пристапувањето кон Прусија на Алзас-Лорен.

Извори
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Фердинанд Ласал" на Ризницата ? |

* Биографија на Фердинанд Ласал на руски

Наводи
------

1. ↑  F. A. Hayek, *The Road to Serfdom: Text and Documents (The Definitive Edition)*. Chicago: The University of Chicago Press, 2007, стр. 182.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 12310979
* LCCN: n50037732
* ISNI: 0000 0001 0870 0747
* GND: 118569910
* SELIBR: 263940
* SUDOC: 026967618
* BNF: cb11911199g (податоци)
* BIBSYS: 90360375
* NLA: 35510736
* NDL: 00446938
* NKC: jn20000603668
* BNE: XX1084247
* CiNii: DA00494046

 |

 |
**Аидис Круопис** (литвански: *Aidis Kruopis*; р. 26 октомври 1986

) — литвански професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната екипа Ан Пост-Чејн Реакшн.

Достигнувања
------------

2007
2. Антверпсе Хавенпејл
2008
2. Краен пласман Докола Мазовша
2010
9. Дварс дор Дрент
9. Краен пласман Делта Тур Зеланд
1. Дварс дор де Антверпсе Кемпен
9. Антверпсе Хавенпејл
1. Шал Селс-Мерксем
10. ГП Јеф Шеренс
2. Кампиуншап ван Вландерен
4. Минстерланд Џиро
2011
5. Бевербек Класик
1. Омлоп ван хет Васланд
5. Хандзаме Класик
3. ГП де Денен
8. Ронд ван Дрент
5. Трка околу Келн
1. Гроте 1-Мајпрејс
1. Етапа 2 Трка околу Белгија
1. Шал Селс-Мерксем
2012
Тур ду Поату-Шарент
1. Етапа 1
1. Етапа 2
1.  Бодовен пласман
1. Етапа 3 Трка околу Норвешка
1. Етапа 4 Трка околу Полска
2013
1. Етапа 2 Трка околу Турција
2. ГП Вазе Полдерс
2014
1.  Спринтерски пласман Тур де Лангкави

Надворешни врски
----------------

* Аидис Круопис на Ризницата ?
* „Достигнувања на 21036". Cycling Archives.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија поврзана со литванскиот велосипедизам е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

3
Насловната страница на книгата
**Човек со среќа** е роман од авторот Фатос Конголи. Издавач: "Теона". Година на издавање 2013. Страни на книга 320. ISBN 978-99943-1-920-6

Содржина
--------

Во оваа книга, авторот вклучува еден свој познат карактер, инспекторот Сабит Курти. Пред пензија, тој е обвинет за последната задача, која била некако различна. Задачата се состоела во тоа да му помогне на еден важен човек да не биде убиен. Сепак, во текот на романот не се знае кој ќе биде жртва, кој ќе биде убиец, ниту пак се познати мотивите за убиство. Единствено се знае точно времето и местото на извршување на убиството.

Ова е само позадина на книгата. Главното дејство во книгата се одвива меѓу две паралелни приказни за љубовта: едната реална, а другата виртуелна, на главниот лик Гентиан Енѓли, професор по француски јазик.
Реалната љубов се случува со една русокоса девојка што се вика Клеопатра, а од виртуелната љубов е една девојка со големи црни очи што се вика Вега.
**Виктор Кашаи** (унгарски: *Kassai Viktor*; унгарски изговор: [’kɒʃːɒi ’viktor]) (роден на 10 септември, 1975) — унгарски фудбалски судија.Тој учествуваше na 2010 ФИФА Светско Првенство и го судеше финалето на УЕФА Лигата на Шампионите 2011 година. Тој е редовен меѓународен судија на ФИФА од 2003 година.

Надворешни врски
----------------

* Профил на ФИФА Архивирано на 8 септември 2017 г.
* Виктор Кашаи на WorldReferee.com Архивирано на 14 февруари 2016 г.
* Интервју со Виктор Кашаи – origo.hu (унгарски)

Унгарија*Оваа биографска статија за личност од Унгарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Виктор Кашаи" на Ризницата ? |
**Централ парк** (англиски: *Central Park*) – единаесеттиот роман на францускиот писател Гијом Мисо, издаден на 27 март 2014 година. Според првите проценки, Мисо, авторот на романот имал продадено повеќе од 74 000 примероци само во првите три дена  и вкупно повеќе од 570 000 примероци.

Содржина
--------

Романот се состои од четири дела:

*Прв дел: Цврсто поврзани*

* Алис
* Габриел
* Западниот дел на Централ парк
* Врзани со синџири
* Ред Хук
* Кинески кварт
* Пред три години
* Да треснеш на земја

*Втор дел: Болно сеќавање*

* Болно сеќавање
* Две и пол години порано - Години на крв и на лудило
* Две години порано
* Риверсајд
* Отпечатоци
* Мал Египет
* Две години порано
* Фри џез
* Наргиле-бар
* Two people
* Para bellum
* Пред нешто помалку од две години

*Трет дел: За крвта и за бесот*

* Трага на убиецот
* Ѓаволски вештини
* Аперкат
* На страна на живите
* Во куќата
* Седефест превез
* Декември 2011 година - јули 2013 година
* Вон

*Четврти дел: Уништена жена*

* Сега или никогаш
* Три месеца порано
* Пред една недела
* Нулто поглавје
* Предмалку
* Огледала
* Бели сенки
* За осаменото срце
* Ќе има...

Изданија на македонски јазик
----------------------------

Во 2015 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Топер". Преводот од француски јазик го направила Сенка Наумовска, лектурата ја извршила Анета Василевска Љубецкиј. Книгата, со обем од 320 страници и со димензии од 20 сантиметри, е испечатена во печатницата „Дата Понс" во тираж од 1.000 примероци. Каталогизацијата е извршена во НУБ „Св. Климент Охридски", а книгата ја има меѓународната ознака ISBN 978-608-208-443-5.

Наводи
------

1. ↑  „Central Park"..
2. ↑  Lena Lutaud (1 April 2014). „Guillaume Musso ou les secrets marketing de Bernard Fixot". *le Figaro*..
3. ↑  „"Central Park" de Guillaume Musso : déjà 75 000 exemplaires vendus en trois jours". *Metronews*. Посетено на 3 April 2014..
4. 1 2  Гијом Мисо, *Централ парк*. Скопје: Топер, 2015.
Американската декларација за човекови права по војната за независност на 4 јули 1776
**Права и слободи на човекот и граѓанинот** — основните критериуми што ја отсликуваат улогата на човекот и граѓанинот во едно општество. Истовремено тие се најасниот показател за карактерот на власта. Колку се понапредни тие, толку повеќе ја стеснуваат можноста на власта (властодршците) за злоупотреби и арбитрарност кон правата и слободите на човекот.

Историја
--------

Голем чекор кон развојот на правата и слободите на човекот и граѓанинот, во вистинска смисла на зборот - човековата историја се чини со право ја смета Големата повелба за правата (латински: *Magna Carta Libertatum*) од 1215 година, кога англиските феудалци, стекнале за себе одредени привилегии од тогашниот крал. Ова било зачеток за подоцнежно проширување на корпусот на правата и слободите на човекот.

На повисоко ниво за правата на човекот била Франција, со Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот (француски: *Declaration des droits de l’home et du citoyen*) во 1789 година. Оваа Декларација ја објавила слободата, рамноправноста, приватната сопственост и отпорот против насилството како природни и неотуѓиви права.

Од особено значење во оваа тематска целина има Универзалната Декларација за Човековите Права (англиски: *Universal Declaration of Human Rights*), која ја усвоила Генералното Собрание на Обединетите Нации на своето заседание во Париз на 10 декември 1948 година. Тргнувајќи од начелото дека „*сите луѓе се раѓаат слободни и рамноправни во достоинството и во правата*".

Денес
-----

Република Македонија, од 1997 година ја прифатила јурисдикцијата на Европскиот суд за човекови права во Стразбур, Франција.

Човековите права се сметаат за прекршени во следниве неколку примери:

* Непризнавањето на раса или етничка група
* Ако жените не бидат третирани како еднакви со мажите
* Ако религиозни групи не бидат третирани како еднакви со други
* Осудувањето на смрт
* Ако човекот е продаден или третиран како слуга
* Гаснењето на водата при неплаќање на одредена сметка
* Непостоење на бесплатно школување
* Казнувањето на личност без правилно судење
* Немањето право на глас или политичко претставување

Поврзано
--------

* Прва детска амбасада во светот Меѓаши
* Младешки права
* Машки права
* Женски права

Надворешни врски
----------------

* Архива на документи за човековите права на македонски јазик Архивирано на 8 декември 2006 г.
* Човекови права - Списание за антиглобализам Архивирано на 27 септември 2007 г.
* Човекови права - Русија
* Човекови права - Кина
* Amnesty International

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на социологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85026379
* GND: 4074725-6
* BNF: cb13318689g (податоци)
* NDL: 00574775
* NKC: ph122331
* BNE: XX526401

 |

 |
**Спиро Црне** бил ајдутин од Македонија.

Животопис
---------

Спиро Црне е роден во прилепското село Дабница. Бил син на Илија Големџијата, шверцер на тутун. Дејствувал како ајдутин во Прилепско при што во 1879 година го убил Ќучук Сулејман, кој долго време ги измачувал селаните од прилепскиот крај. Четник во неговата чета во 1879 година бил Ѓорѓи Лажот, а негов четник бил и Најдо, таткото на идниот војвода на ВМОРО, Мирче Најденов. Спиро војвода бил убиен во борба.

Спиро Црне како мотив во уметноста и во популарната култура
-----------------------------------------------------------

Убиството на Ќучук Сулејман од страна на Спиро Црне е опеано во народната песна „Спиро Црне и Ќучук Сулејман". Во 1903 година, Марко Цепенков ја објавил драмата „Црне Војвода".

Наводи
------

1. ↑  Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, София, 1933, стр. 97.
2. ↑  Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 112.
3. ↑  Ацев, Петър. Спомени, Алфаграф, София, 2011, стр. 399.
4. ↑  Македонците в културно-политическия живот на България. Анкета от Изпълнителния комитет на Македонските братства, Книгоиздателство Ал. Паскалев и с-ие, София, 1918, стр. 95.
5. ↑  Томе Саздов, *Грива тресе, бисер рони* (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 123-124.
**Антоан Лоран де Жисје** (француски: *Antoine-Laurent de Jussieu*; 12 април 1748 – 17 септември 1836) — француски ботаничар, познат како првиот што објавил биолошка класификација на цветните растенија, во голема мера непроменета до денес. Класификацијата претставува дополнување и разработка на необјавното дело на неговиот чичко, Бернар де Жисје.

Живот
-----

Жисје е роден во Лион. Студирал медицина во Париз, и дипломирал во 1770. Станал професор по ботаника во установата Градина на растенијата (*Jardin des Plantes*) од 1770 до 1826 г. Син му, Адриен Анри, исто така станал ботаничар.

Во трудот посветен на цветните растенија *Genera plantarum* („Растителни родови", 1789), Жисје увоил методологија на класификација според простите особености на растенијата, идеја која ја добил од шкотско-францускиот ботаничар Мишел Адансон. Ова претставувало значаен напредок во однос на „вештачкиот" систем на Карл Линеј, чие најпопуларно дело ги класификувало растенијата во класи и редови според бројот на прашници и толчници. Жисје сепак ја задржал Линеевата биномна номенклатура, поради што делото се стекнало со големо и долгосежно влијание - голем дел од растителните семејства и денес му се припишуваат на Жисје. Од семејствата зачувани во правилникот ICBN, 76 се на Жисје, наспроти само 11 на Линеј.

Во 1788 е избран за странски член на Кралската шведска академија на науките.

Жисје бил член на истакнатата масонска ложа „Девет сестри" (*Les Neuf Sœurs*)

Дела
----

* Jussieu, Antoine Laurent de (1789). *Genera Plantarum, secundum ordines naturales disposita juxta methodum in Horto Regio Parisiensi exaratam*. Paris. OCLC 315729. Посетено на 19 февруари 2007.
* Jussieu, Antoine Laurent de. *Antonii Laurentii de Jussieu Genera plantarum :secundum ordines naturales disposita, juxta methodum in Horto regio parisiensi exaratam, anno M.DCC.LXXIV*. Посетено на 19 август 2009.
* Jussieu, Antoine Laurent de. *Opuscules de botanique*. Посетено на 19 август 2009.

Стандардната авторска кратенка **Juss.** се користи за посочување на оваа личност како автор при наведувањето на ботанички назив.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Викиизвор има оригинални дела од или за:***Антоан Лоран де Жисје*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Антоан Лоран де Жисје" на Ризницата ? |

1. ↑  Morton, Alan, *History of botanical science*, 1981
2. ↑  
„Автори". Меѓународен индекс на растителни имиња. (англиски)

* Duane Isely, *One hundred and one botanists* (Iowa State University Press, 1994), стр. 118–120
* Public Domain Оваа статија вклучуват текст од дело кое сега е во јавна сопственост: Chisholm, Hugh, уред. (1911). *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). Cambridge University Press. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: ref=harv (link)
* „Де Жисје". *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 100972099
* LCCN: n86825388
* ISNI: 0000 0001 2145 5803
* GND: 119273624
* SUDOC: 033366144
* BNF: cb12423918t (податоци)
* NLA: 35739579
* Ботаничар: Juss.

 |

 |