recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Копија на носечката ракета *Восток*, која е модификација на носечката ракета *Спутник*.
**Вселенска трка** (англиски: *Space Race*) беше натпревар помеѓу САД и Советскиот Сојуз во средината на XX век за да се постигнат значајни пресвртници во истражувањето на вселената. Започнала во доцните 1950-ти и траела до раните 1970-ти. Клучните настани во Вселенската трка го вклучуваат пуштањето на првиот вештачки сателит, *Спутник 1*, од страна на Советскиот Сојуз во 1957 г. Овој настан го шокирал светот и ги поттикнал САД да ја забрза сопствената вселенска програма. Како одговор, САД го пушта својот прв сателит, *Експлорер 1*, во 1958 г. Друга значајна пресвртница била трката да се стави човек во вселената. Јуриј Гагарин станал првиот човек што ја обиколил Земјата со советскиот вселенски брод *Восток 1* во 1961 г. САД го следел примерот со Алан Шепард, кој станал првиот Американец во вселената подоцна истата година.

Еден од најпознатите иконски мигови на Вселенската трка била мисијата Аполо 11 во 1969 г. кога американските астронаути Нил Армстронг и Баз Олдрин станале првите луѓе што стапнаа на Месечината. Ова достигнување означило голема победа за САД во Вселенската трка. Вселенската трка имала длабоки последици за науката, технологијата и геополитиката. Тоа довело до напредок во ракетната техника, телекомуникациите и компјутерската технологија. Дополнително, го поттикнало соперништвото помеѓу САД и Советскиот Сојуз за време на епохата на Студената војна, при што секоја страна се стремела да ја покаже својата технолошка и идеолошка надмоќност.

Наводи
------

1. ↑  „The Space Race". History.com. February 21, 2020. Посетено на January 8, 2023.
2. ↑  „Apollo 11 Command and Service Module (CSM)". *NASA Space Science Data Coordinated Archive*. Посетено на November 20, 2019.
3. ↑  „Apollo 11 Lunar Module / EASEP". *NASA Space Science Data Coordinated Archive*. Посетено на November 20, 2019.
4. ↑  „Apollo 11 Mission Summary". *Smithsonian Air and Space Museum*.
5. ↑  Frost, Jennifer (July 18, 2019). „Who really won the US-Soviet space race?". *newsroom.co.nz*. Посетено на 25 January 2024.

Надворешни врски
----------------

* Scanned letter from Wernher Von Braun to Vice President Johnson
* *America's Space Program: Exploring a New Frontier"*, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan
* Chronology:Moon Race
* TheSpaceRace.com
* Space Race Exhibition
**Роберт Ли Хелмс** (англ. *Bobby Helms*; 15 август 1933 – 19 јуни 1997) ― американски кантри-пејач, најпознат по неговиот божиќен хит „Jingle Bell Rock" од 1957 година.

Живот и кариера
---------------

Роберт Ли Хелмс е роден во 1933 година во Блумингтон, Индијана.   Тој започнал да настапува во дуо со неговиот брат Фреди, пред да продолжи со успешна соло-кариера во кантри-музиката. Во 1956 година, Хелмс се преселил во Нешвил, каде што потпишал договор за снимање со Decca Records. Следната година објавил неколку успешни песни. Неговиот прв сингл во 1957 година, насловен „Fraulein", се искачил на прво место на топ-листата за кантри-музика и се пласирала во топ-40 на топ-листата за најпродавани синглови на *Билборд*. Подоцна истата година, тој го издал синглот „My Special Angel", кој исто така завршил на прво место на кантри-топ-листата, а влегол во топ-10 на топ-листата за поп-музика од списанието *Билборд*.

Неговата песна „Jingle Bell Rock", издадена во ноември 1957 година и продуцирана од Пол Коен станала голем хит  на која веќе во средината на декември се танцувало на тинејџерското танцово шоу од Дик Кларк American Bandstand. Песната повторно се појавила на топ-листите во четири од следните пет години и станала божиќен класик која се пушта и денес. Според StationIntel, песната е трета најемитувана божиќна песна на радио.

Во следните три децении Хелмс продолжил со снимање музика и турнеи. Бил примен во Куќата на славните на рокабили-музиката за неговиот придонес во овој жанр.

Хелмс страдал од емфизем, астма, дијабетес и стомачни проблеми. Починал на 19 јуни 1997 година од компликации од емфизем, на 63-годишна возраст.

Дискографија
------------

### Избрани албуми

* *Sings to My Special Angel* (Decca, 1957)
* *I'm the Man* (Kapp, 1966)
* *Sorry My Name Isn't Fred* (Kapp, 1966)
* *All New Just for You* (Little Darlin', 1968)
* *Pop-a-Billy* (MCA, 1983)

Наводи
------

1. ↑  Bush, John. „Bobby Helms Artist Biography". allmusic.com. Посетено на 15 August 2013.
2. ↑  Wonning, Paul R. „A Year of Indiana History - Book 1: 366 Indiana History Stories". Mossy Feet Books. стр. 376.
3. ↑  Murrells, Joseph (1978). *The Book of Golden Discs* (2nd. изд.). London: Barrie and Jenkins Ltd. стр. 92. ISBN 0-214-20512-6.
4. ↑  Decca Records
5. ↑  Lindquist, David. „*Jingle Bell Rock* cemented legacy for Hoosier Bobby Helms". *IndyStar.com*. The Indianapolis Star. Посетено на 5 December 2012.
6. ↑  „All-Christmas Stations Start Strategy With Classics". *Insideradio.com*. 9 December 2016.
7. ↑  Doc Rock. „The Dead Rock Stars Club 1996 - 1997". *Thedeadrockstarsclub.com*. Посетено на 2015-08-17.

Надворешни врски
----------------

* Боби Хелмс на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Боби Хелмс на Find a Grave (англиски)
* Helms biography at Allmusic website
**Зарипнатост, засипнатост** или **дисфонија** - какво било отстапување од нормалниот тон, интензитет и квалитет на гласот и најчесто е симптом на заболување на грлото.

Зарипнатоста е последица на болести во самиот грклан или во оддалечните органи (централен нервен систем, врат и граден кош). Засипнатост се јавува кај повеќе од педесет различни болести (воспаление на гласилките, развој на бениген или малиген тумор на гласилките, лузни на гласилките со стеснување на гркланот, замор на мускулите што ги движат гласилките, парализа на повратниот грклански живец кој го инервира гркланот и е оштетен поради гушавост на штитната жлезда и др. Понекогаш причината е несоодветна употреба на гласот, а психогените причини се исто така многу чести. Психичката зарипнатост е предизвикана од психолошки судири, неврози од страв итн. Функционална засипнатост е доста честа појава кај луѓето кои го користат гласот во своите професии (наставници, глумци, пејачи итн.).

Во случај на воспалителни промени, засипнатоста ја менува јачината, висината и бојата во текот на денот. Се појавува рапавост и засипнатост на гласот, кој станува сув, груб и повеќе или помалку длабок, а потоа станува послаб. Доколку трае долго и постепено се влошува, најчесто е резултат на тумор.

Дијагнозата се поставува врз основа на анамнеза, клиничка слика, клинички преглед, ларингомикроскопија итн.

Се лекува основното нарушување што ја предизвикало зарипнатоста.

Наводи
------

  


|  |  |
| --- | --- |
|      | Ве молиме, обратете внимание на **важното предупредување**во врска со темите поврзани од **областа на медицината (здравјето)**. |

Предлошка:Листа симптома болести
**Карло Балестрини** (24 март 1868 - 10 февруари 1922) бил италијански сликар. Неговите најпознати дела се импресионистички пејзажи со животни, особено коњи.

Биографија
----------

Роден во богато семејство во Албезе во близина на Милано, Карло Балестрино студирал на Академијата Брера кај Џузепе Бертини.

Меѓу неговите дела се: *Cavallanti di ritorno*; *Paesaggio* (1900, Milan mostra dell'Ottocento Lombardo); *Абел* (симболистичко дело кое ја доби премио наградата Гаваци на триеналето во Милано во 1897 година); *Портрет на Emilia Rizzi vedova Daccò*; *La calata della neve* (1905, Биенале во Венеција); *Impressione invernale - Darsena di Milano* (1906, Национална изложба на Милано); *Il "Porto di Milano" - Effetto di neve* (1914, Биенале во Венеција); *Le slitte* (1908, Брера); *Stalla di vacche alla fattoria* (1910, Национална изложба на Милано). Балестрини сликал и за парохиската црква Санто Реденторе и Сан Франческо од Кортенуова.

Авторката Ерминија Мима Вигано го објавила романот со наслов *Note nell'aria*, каде животот на главниот лик се вкрстува со оној на сликарот.

Наводи
------

1. ↑  Garollo, Gottardo (1907). Ulrico Hoepli (уред.). Dizionario biografico universale. Editore Libraio della Real Casa, Milan. стр. 181.
2. ↑  Lombardia Beni Culturali Painting of *Abel*, now at Museum of Como.
3. ↑  „Online Museum of Hospital of Varese". Архивирано од изворникот на 2015-09-23. Посетено на 2014-02-06.
4. ↑  Istituto Matteucci short biography.
5. ↑  Article of Viganò novel Архивирано на 26 март 2023 г..
6. ↑  Casate online article.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 96657135
* ULAN: 500145910
* RKD: 245080

 |

 |
Германски мостобран над Керченскиот теснец за време на битката за Кавказ во 1943 г.
**Мостобран** — освоен простор на противничкиот брег при насилно минување на воени единици преку река или при извршување десант. Мостобран може да значи и конструкција за одбрана на столбови на мост од поплава, од мраз и сл.

Одлики
------

Целта на образувањето на мостобраните е да им се олесни на новите сили да се движат низ реките и да се постави одбрана. Ова вклучува помагање на сопствените сили да ја напуштат областа по море или воздух и одбрана на реката и бреговите. Мостобраните можат да се постават пред војна (како градење тврдини) или на море за да се заштитат пристаништата и базите во други земји.

Одбраните на мостобраните можат да бидат навистина важни врз основа на тоа како се поставени, кој е вклучен и каде се во планот за одбрана. Тие можат да бидат за краткорочна употреба или да траат долго, во зависност од тоа колку се засилени. Во книжевноста често се користат изразите „потесен" и „поширок" мост.

Наводи
------

1. ↑  „мостобран" — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------
Желатин во листови кои се користат во кулинарството
Обвивка на капсули изработена од желатин
**Желатин** (француски: gélatine) е чиста и безбојна или малку жолта супстанција добиена со подолго вриење на кожа, коски или сврзно ткиво од домашни говеда, свињи или коњи. Тој практично нема вкус и мирис, е особено корисен во прехранбената индустрија, медицината и науката.

Физички својства
----------------

Желатин е неповратно хидролизирана форма на колаген, а е класифициран како прехранбен производ, со број E441. Всушност, тој е белковински производ на делумна хидролиза на колаген, добиен од кожа, коски, 'рскавица, сврзно ткиво и слично. Притоа, природните молекуларни врски помеѓу два дела на колаген делумно го менуваат обликот. Кога се загрева желатинот се топи, а при ладење повторно станува цврст. Измешан со вода формира полуколоиден гел.

Ако желатинот се стави во студена вода, дел од материјата се раствора. Растворливоста на желатинот се определува низ процесот на производство. Типично, желатинот може да се дисперзира во релативно концентрирана киселина. Таквите дисперзии се стабилни за 10-15 дена, со мали или никакви хемиски промени и се погодни за премачкувачки намени. Желатинскиот гел опстојува на сосема мал температурен опсег, односно горната температурна граница е одредена од точката на топење на гелот, која зависи од степенот на вискозност и концентрација, а долната темературна граница е одредена од точката на која тој кристализира.

Наводи
------

1. ↑  Желатин Архивирано на 26 ноември 2009 г. рус.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85053686
* GND: 4156396-7
* NDL: 00574617
* NKC: ph1064255

 |

 |
**Залезот на Западот** (германски: *Der Untergang des Abendlandes*) е дело на германскиот филозоф и историчар Освалд Шпенглер. Се состои од два тома кои биле објавени во 1918 и 1923 година, во 1922 година првиот том бил ревидиран и како таков повторно бил објавен. Објавувањето на ова дело се поклопило со крајот на Првата светска војна, поразот и понижувањето на Германија, а германската јавност ја поздравиле оваа творба. Самиот Шпенглер истакнува дека при создавањето на *Залезот на Западот* бил под силно влијание на Гете и Ниче.

Во ова дело Шпенглер ја отфрлил идејата за една и единствена напредувачка историја на човештвото која што започнала со христијанските историчари, а кулминирала со Маркс и Хегел, и се вратил кон цикличните истории на оделни народи кои биле карактеристични за грчките и римските историографи. Во *Залезот на Западот*, Шпенглер ја дели историјата на истории на оделни народи - култури, кои секоја за себе, се потчинуваат на определени еднобразни закони на растеж и распад. Шпенглер истакнува:

>  *... човештвото нема ел, нема идеја, нема план, исто како и пеперутките и орхидеите. Човештвото е зоолошки поим или празен збор. Тоа сениште еднаш треба да се пушти да исчезне од кругот на историски формираните проблеми-па ќе се види како никнува вистинско чудо на изобилство на вистински форми... Има култури кои се расцветуваат и кои стареат, народи, јазици, вистини, богови, пејзажи, како што има и млади и стари дабови и борови, цвеќе, гранки и лисје. Но, нема човештво кое старее. Секоја култура има свои нови можности на изразување кои се појавуваат, созреваат, овенуваат и никогаш повеќе не се враќаат. Има многу, кои меѓусебе и во своето најдлабоко битие се сосема различни, пластики, сликарства, математики, физики, секоја ограничена во својот животен век, секоја за себе затворена, како што секој растителен вид има сопствени цветови и плодови, сопствен тип на растење и пропаѓање. Овие култури, живи суштества од највисок ранг, израснуваат во возвишена бесцелност како цвеќето на полињата. Тие, како и растенијата и животните, и припаѓаат на живата природа на Гете, а не на мртвата природа на Њутн. Јас во светската историја гледам слика на вечно обликување и преобразување, чудесно настанување и исчезнување на органски форми...* 
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

*Залезот на Западот* своевремено било многу читано, а поради изразениот песимизам на Шпенглер делото останало популарно до ден денес, а има и одредено влијание врз некои државници и политичари, како што е Хенри Кисинџер. Според некои погледи *Залезот на Западот* страда од органски недостаток бидејќи дава сомнителна аналогија меѓу културата и биолошкиот организам.

Извори
------

1. ↑  Крајот на историјата и последниот човек
2. ↑  Шпенглер O. Залезът на Запада,т1. и 2, София:ЛИК, 1994-5

Надворешни врски
----------------

* "Залезот на Западот" од Освалд Шпенглер[*мртва врска*]
* Чекајќи го крајот

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 219191665
* GND: 4443895-3
* SUDOC: 185887260
* BNF: cb131647404 (податоци)

 |

 |
**Кинебар** е златна шипка која има дифрактивен оптички променлив уред за слика (сличен на безбедносен холограм ) врежан на површината на златото. Уредот што се користи е „Кинеграм" направен од OVD Kinegram AG (Швајцарија). Технологијата Кинеграм е исклучиво обезбедена за владите, и е наменета и како карактеристика со висока безбедност и за визуелна привлечност.

Унион банка на Швајцарија, преку Аргор-Хераеус СА(подружница на Комерцбанк), го применува кинеграмот како безбедносен уред на задната страна на своите ковани шипки од декември 1993 година. Кинебарот, сега произведен од UBS AG, е регистрирана трговска марка на УБС.

 

Аргор-Хераеус златните кинебари биле воведени во 1994 година во следните тежини - 1 гр, 2 гр, 5 гр, 10 гр, 20 гр и 1 унца. Златните кинебари од 50 гр и 100 гр биле подоцна објавени во 2012 година 

* Kinebar one troy ounceКинебар една троја унца
* Kinebar certificateКинебар сертификат
* KinegramКинеграм

Поврзано
--------

* Златото како инвестиција

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Аргор-Херај - Кинебарот
* Првиот австриски кинебар
* OVD Kinegram, Швајцарија

1. ↑  „Disclaimer". *www.kinegram.com* (англиски). Архивирано од изворникот на 2020-05-17. Посетено на 2020-05-10.
2. ↑  „Why the KINEGRAM is not a security hologram". *www.kinegram.com*. Посетено на 2023-05-23.
3. ↑  "New gold kinebar unveiled in the United States; Advanced high-tech security feature marks breakthrough in gold minting" Архивирано на 26 април 2010 г. press release, Dec 6, 1995
4. ↑  „Argor-Heraeus SA" (PDF). *Gold Bars Worldwide*. 2014.
Македонска визба со зимница
**Зимница** е едан од најстарите начини на конзервирање на храна, која овозможува хранливите состојки на сезонските намирници да се зачуваат за употреба надвор од сезоната. Конзервирањето може да се врши со сушење, засладување, скиселување и солење, во зависност дали е во прашање овошје, зеленчук или преработка од месо.

Зимницата обично се чува во подрум, на поткровје, во посебна стопнаска зграда, а некогаш многу било застапено и чување во земја, односно привремено складиште за чување и конзервирање на хранливите намирници. За долг зимски период некогаш од храна најчесто се оставало пченкарно брашно, зеленчук, овошје и извесна количина на месо.

Историја
--------

Сушењето на намирниците се користело уште од многу одамна за зимскиот период. Постојат записи уште од Стара Грција, во античките ракописи е опишано како тогаш се сушеле. На пример, смоквата се сушела тако што првин се гмечела, потоа се формирала во леб, а потоа се сушела на сонце. И во денашно време намирниците од градините без голем напор често се сушат на сонце или во близина на печка. Денес обработката на намирниците се почесто се врши во фабриките. Меѓутоа, поголемиот дел на овошјето кое може да се најде во продавниците преработено е со сумпор, а одгледувањето најчесто е непознато. Поради тоа тоа во последно време, благодарејќи на трендот за здрав начин на живот и храна богата со витамини, сè повеќе се користи методот на сушење на овошјето, зеленчукот, печурката, зачинските и лековитите билки без конзерванси, што бара повеќе труд и трпение.

Наводи
------

1. ↑  Вера Шарац-Момчиловић 2010, стр. 334. sfn error: no target: CITEREFВера\_Шарац-Момчиловић2010 (help)
2. ↑  Вера Шарац-Момчиловић 2010, стр. 338. sfn error: no target: CITEREFВера\_Шарац-Момчиловић2010 (help)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Зимница" на Ризницата ? |

* Сушене јабујке Архивирано на 16 јули 2011 г.
* Сушено воће
Влезот во пештерата
 Столбови во пештерата
**Иштванова Пештера** (*Пештерата Свети Стефан*) - варовничка пештера во Мишколц - Лилафуред, Северна Унгарија.

Пештерата настанала во тријаскиот период и е долга околу 710 м. Била откриена во 1913 година. Според месното предание, куче паднало во окно длабоко 15 метри, што било единствениот природен отвор на пештерата. Луѓето ја нашле пештерата кога го спасиле кучето. Истражувачите почнале да ја истражуваат пештерата во 1927 година. За туристите бил направен уште еден влез, а во 1931 година пештерата била отворена за јавноста.

За време на Втората светска војна, пештерата била оштетена, при што многу од сталагмитите и сталактитите биле скршени од луѓе кои барале засолниште од воздушни напади. Осветлувањето било поправено дури во 1955 година и пештерата повторно била отворена за јавноста.

Пештерата сè уште се истражува и може да се посети само дел. Нејзината најдлабока позната област е наречена *Пекол*. Најубавите структури настанати капка по капка се *Мамутовата уста*, *Земјата на бајките*, *Салата на столбовите* и *Концертната сала*. Поради полнење на пештерата со вода, во 1958 и 1974 година, се претпоставува дека внатрешните делови се поврзани со одводи за вода.

Поради осветлувањето, во пештерата се појавил мов. Овој проблем бил решен со промена на видот на осветлување.

Воздухот во пештерата е многу чист и има висока влажност. Овде се лекуваат пациенти со респираторни заболувања.

Надворешни врски
----------------

* Фото-галерија
**Новарупта** (англиски: *Novarupta*) — највисок вулкан во Катмајската област на Алјаска којшто се создал во 1912 година. по најголемата вулканска ерупција што се случила во 20 век. За 60 часа овој вулкан исфрлил околу 30 км2 риолитна магма богата со сицилиум. Од тоа најголем дел паднал на земјата во вид на пепел, а остатокот создал пирокластични текови - како оние во Долната на Десет Илјади Чадови. На крајот на ерупцијата се зодаделе две калдери. Една нејасна плитка вдлабнатина, широка околу 2 км, се создала на Новарупта на отровот од кој е исфрлен пепел од оваа долина, а била придружена со издигање на купола од лава, висока 65 м и широка 380 м. Многу поголема калдера, широка околу 5 км се создала на Катмајскиот вулкан 16 км источно, кога неговите подземни магматски резервоари се излеале кон Новарупта. Траги од пепел по ерупцијата од 1912 г. се пронајдени во средишните делови на грендландските ледници.

Надворешни врски
----------------

* USGS collection of descriptions of Novarupta
* USGS QuickTime video clip on Novarupta (36 seconds/0.8 MB)
* geology.com, *Novarupta* - топографски мапи и сателитски снимки
* Alaska Volcano Observatory: Novarupta Архивирано на 24 декември 2012 г.
* USGS Photographic Library - novarupta Архивирано на 11 јуни 2009 г.

Наводи
------

1. 1 2 3  „Novarupta". *Глобална програма за вулканизмоит*. Смитсонова установа. Посетено на 2009-01-01. (англиски)
**Киро Поповски** (13 април 1942

 во Вратница, Тетовско — 29 октомври 1995

 во Скопје) ― македонски правник, политичар, основоположник и прв претседател на Социјалистичката партија на Македонија.

Животопис
---------

Поповски е роден во тетовското село Вратница на 13 април 1942 година. Гимназијата ја завршил во Скопје и дипломирал на Правниот факултет во Скопје во 1965 година. Како младинец, бил претседател на Градскиот комитет и претседател на Претседателството на ЦК на Сојузот на Социјалистичката младина на Македонија, а потоа секретар и претседател на Советот на ССМ, претседател на Извршниот одбор на Републичката СИЗ за физичка култура, претседател на Комисијата за прашања од општествено-политичкиот систем, член на Одборот за прашања од областа на општественото уредување, безбедноста и односите со странство, член на Комисијата за прашања од општествено-политичкиот систем на Извршниот совет на Собраниет на СРМ, член на Извршниот совет на Собранието на СРМ, претседател на Републичката конференција на ССРНМ, основоположник и прв претседател на Социјалистичката партија на Македонија (22 септември 1990 - јули 1995) и потпретседател на Собранието на Македонија од 1991 до 1995 година.

Бил оженет со Златка Поповска поранешен потпретседател на Владата на Бранко Црвенковски од 1994 до 1998 година, кадар на Социјалистичката партија. Починал во Скопје на 29 октомври 1995 година.

Наводи
------

1. ↑  „Социјалистите се потсетија на првиот претседател Одбележани десет години од смртта на Киро Поповски". Утрински Весник. Посетено на 2009-11-01.[*мртва врска*]
2. ↑  „Киро Поповски". Собрание на Република Македонија. Посетено на 2009-11-01.
3. ↑  Марковски, Градимир (9 јануари 2008). „ИСТРАЖУВАЊЕ НА ВЕЧЕР И ПОТСЕТУВАЊЕ: Жени што исчезнаа од македонската политика". Вечер. Архивирано од изворникот на 2013-12-11. Посетено на 2009-11-01.
**Камила Гриб** (родена 1968 година) — шведска писателка. Добитник е на наградата за најдобар шведски роман за криминал и наградата „ Стаклен клуч" .

Животопис
---------

Родена е во Елвсја, 1968 година. Се школувала на Економското училиште во Стокхолм. Таа била ко-основач на фирмата за издаваштво на аудио книги Storyside и служела како нејзин извршен директор. Со нејзината сестра Еса Траф [de], таа објавила серија популарни криминалистички романи во кои се појавува психологот Сири Бергман, од кои двете биле номинирани за најдобар шведски роман на годината од страна на Шведската академија за писатели на криминал. Таа исто така била соавтор на трилогијата со Паул Леандер-Енгстром [sv] Во 2015 година, таа го објавила *Ледот под неа*, нејзиниот прв роман како единствен автор;проследен со *After She's Gone* во 2017 година, кој ја освоил наградата за најдобар шведски роман за криминал, како и наградата „ Стаклен клуч". Таа живее во Стокхолм .

Во 2020 година била најавена филмска адаптација на М*разот под неа*, со Дејзи Ридли во разговори за главната улога.

Наводи
------

1. ↑  Brunsdale, Mitzi M (2016). *Encyclopedia of Nordic Crime Fiction: Works and Authors of Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden Since 1967*. стр. 441. ISBN 978-1476622774.
2. ↑  „Camilla Grebe". Ahlander Agency. Архивирано од изворникот на 2017-10-02. Посетено на 2020-10-07.
3. ↑  Vlessing, Etan (April 27, 2020). „Daisy Ridley in Talks to Star in 'The Ice Beneath Her' Thriller". *The Hollywood Reporter*.
**Споменик на слободата** – споменик во Рига кој е симбол на независноста и слободата на латвискиот народ. Го изработиле Карлис Зале и Ернестс Шталбергс. Свечено е отворен на 18 ноември 1935 година на годишнината од независноста на Латвија во 1918 година. Парите се обезбедени од донации на месните жители. На предниот дел е запишано Tēvzemei un Brīvībai што значи „За татковината и слободата".

Споменикот е изработен од светлосив гранит, додека самата статуа е изработена од бронза во Шведска. За време на советската окупација било строго забрането собирање околу споменикот и полагање на цвеќе. По враќањето на независноста, повторно е воспоставена почесна гарда.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Споменик на слободата (Рига)" на Ризницата ? |

www.armeniansfresno.com/soghomon-tehlirian.php Armenian Hero & Avenger of Christian Genocides: Soghomon Tehlirian Monument!!!

* Freedom monument (руски)
* Latvijas brīvības dižākajam simbolam – jau 60 (летонски)
* Virtual tour of Old Riga (includes images and panoramas of the monument and its surroundings)
* View of the Freedom Monument Square (WebCam), balticlivecam.com
**„Мадам Икс"** (англиски: *Madame X*) — филм на режисерот Дејвид Ловел Рич (David Lowell Rich) од 1966 година, снимен по сценариото на Џин Холовеј (Jean Holloway). Филмот е заснован врз истоимената драма на францускиот драмски писател Александар Бисон од 1908 година (Alexandre Bisson). Главните улоги ги играат: Лана Тарнер (Lana Turner), Џон Форсајт (John Forsythe), Рикардо Монталбан (Ricardo Montalban), Констанс Бенет (Constance Bennett) и Бурџис Мередит (Burgess Meredith).

Синопсис
--------

Холи Паркер, сопругата на угледниот дипломат Клеј Андерсон, води здодевен живот за време на неговото отсуство. Така, таа започнува љубовна врска со еден богат ерген, но животот ѝ се распаѓа кога тој случајно погинува. Тогаш, свекрвата ја наговара да ги остави Клеј и детето и да почне нов живот на друго место. Неколку години подоцна, Холи станува проститутка, а кога еден ситен криминалец се обидува да уценува, работите стануваат уште полоши...

Наводи
------

1. ↑  Madame X, američki film (пристапено на 19.4.2024)
**Anna M. Sargsyan** ( ерменски: Աննա Մ. Սարգսյան </link> ; роден на 10 април 2001 година) е ерменски шахист. Таа ја доби ФИДЕ титулата меѓународен мајстор (IM) во 2021 година и е индивидуален освојувач на златен медал на Европското екипно првенство во шах за жени (2019).

Биографија
----------

Саргсјан учествуваше на Европското првенство во шах за млади и на Светското првенство во шах за млади и го постигна најдобриот резултат во 2017 година, кога се рангираше на 4-тото место на Европското младинско првенство во шах во возрасната група за девојки до 16 години.  Од 2016 година таа учествуваше во финалето на Ерменското првенство во шах за жени, каде што нејзиниот најдобар резултат е 4-то место во 2016 година 

Таа играше за Ерменија на женската шаховска олимпијада :

* Во 2018 година, на третата табла на 43-та шаховска олимпијада (жени) во Батуми (+5, =4, -2).

Саркисјан играше за Ерменија на Светското женско екипно првенство во шах :

* Во 2019 година, на третата табла на 7. Светско екипно првенство во шах за жени во Астана (+2, =3, -4).

Таа играше за Ерменија на Европското првенство во шах за жени :

* Во 2019 година, на резервната табла на 22. Европско екипно првенство во шах (жени) во Батуми (+6, =2, -0) и освои поединечен златен медал.

Во 2019 година, Саргсјан ја доби титулата меѓународен мајстор на ФИДЕ Жена (WIM). 

Во 2021 година, таа стана првиот женски светски универзитетски онлајн-шампион во Блиц и вице-шампион на Првиот женски светски универзитетски онлајн шампионат за брзо брзање.

Наводи
------

1. ↑  „European Youth Chess Championship 2017". *Chess-Results.com*. Посетено на 13 November 2019.
2. ↑  „73rd Armenian Women's Ch. The Highest League". *Chess-Results.com*. Посетено на 13 November 2019.
3. ↑  „43rd Olympiad Batumi 2018 Women". *Chess-Results.com*. Посетено на 13 November 2019.
4. ↑  „FIDE Women's World Team Championship 2019". *Chess-Results.com*. Посетено на 13 November 2019.
5. ↑  „22nd European Team Chess Championship 2019 Women Section". *Chess-Results.com*. Посетено на 13 November 2019.
6. ↑  „FIDE Title Applications (WIM)". *ratings.FIDE.com*. Посетено на 13 November 2019.

Надворешни врски
----------------

* Предлошка:Remove accents — лични податоци на страницата ФИДЕ (англиски) Уредете го ова на Википодатоците
* Ана М. Саргсјан — профил и партии на ChessGames.com (англиски)

* Anna M. Sargsyan chess games at 365Chess.com
**„Сите се добро"** (англиски: *Everybody's Fine*) — американски филм од 2009 година, во режија на Кирк Џоунс (Kirk Jones). Главните улоги ги играат: Роберт Де Ниро (Robert De Niro), Дру Баримор (Drew Barrymore), Сем Роквел (Sam Rockwell) и Кејт Бекинсејл (Kate Beckinsale). Филмот претставува преработка на истоимениот италијански филм на режисерот Џузепе Торнаторе (Giuseppe Tornatore). Откако го видел филмот на претпремиерната претстава, Пол Макартни ја напишал песната „Сакам да се вратам дома" (I want to come home) која била номинирана за наградата „Златен глобус" за најдобра оригинална песна.

Содржина
--------

Френк Гуд (го игра Де Ниро) го поминал целиот живот во локалната фабрика за кабли, напорно работејќи за да го прехрани своето семејство. Кога заминува во пензија, осум месеци по смртта на сопругата, тој сфаќа дека во изминатите години поминувал малку време со своите четири деца и решава повторно да се зближи со нив. Додека ги посетува едно по едно, Френк открива дека нивните животи не се совршени како што тие ги прикажуваат...

Наводи
------

1. ↑  Svi smo dobro, američki film (2009.) (пристапено на 14.4.2024)
2. ↑  *Антена*, број 835, 27.6.2014, стр. 18.
**Institut polytechnique de Paris** големо инженерско училиште во Франција. Се наоѓа во Палезо. IP Paris е јавна високообразовна и техничко-истражувачка институција. Истражувањето на IP Paris се спроведува во пет тематски области: енергија и клима, дигитална технологија, безбедност, технологија и здравје.

На 15 септември 2020 година, Институтот заедно со ХЕК Париз го основаа истражувачкиот центар за вештачка интелигенција, Hi PARIS!.

Наводи
------

1. ↑  A Saclay, le pôle d'écoles autour de Polytechnique se voit parmi les premiers mondiaux d'ici à 2030
2. ↑  Comment fonctionnera l’Institut Polytechnique de Paris
3. ↑  E. Labaye (IP Paris) : "Si nous voulons être aussi performant que le MIT ou l’EPFL, il nous faut intensifier notre force de frappe"
4. ↑  Hi!Paris, L’Institut Polytechnique De Paris Et HEC Paris Affichent Leur Ambition Dans L’IA
5. ↑  Zoom sur Hi! PARIS, le centre consacré à l’IA et aux Sciences des données de l’Institut Polytechnique de Paris et HEC Paris
6. ↑  HEC et Polytechnique lancent le centre pluridisciplinaire Hi! Paris pour devenir champions de la recherche en IA

Надворешни врски
----------------

* IP Paris
* Polytechnique Online

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 249828116

 |

 |
**Староградска музика** (бугарски, македонски и српски: *староградска музика*) - вид на градска традиционална народна музика во Бугарија, Македонија и Србија.

Во Србија
---------

*Староградската музика* во Србија била многу популарна во почетокот на 20 век. Денес ваква музика може да се слушне во боемската четврт на Белград, Скадарлија. Најпопуларна е во северниот дел на Србија, Војводина. Меѓу познатите изведувачи се Звонко Богдан, Ксенија Цицвариќ и Тома Здравковиќ.

Текстовите често се романтични и го прикажуваат градскиот живот, како и некои повеќе рурални сцени.

Во Македонија
-------------

Појавата на *Староградската* *музика* е поврзана со развојот на градовите и буржоазијата под влијание на Западот во османлиската окупирана Македонија во текот на 19 век.

За разлика од селската народна музика, која го прикажува животот во селата, природата што ги опкружува и тешката земјоделска работа извршена на полињата, *староградската* музика е за животот во градот и неговите познати љубови, трагедии и ликови, од богати трговци до осиромашени просјаци. *Староградската* музика користи инструменти како што се виолини и кларинети наместо оние поврзани со селска музика, како што е гајда. Додека селските народни изведувачи обично носат традиционални селски носии, изведувачите на *староградска* музика обично се облечени во европска староградска мода, вклучувајќи костуми, капи и вратоврски, како и додатоци како џебни часовници и бастуни.

Важен, ако не и најважен дел од македонската староградска музика е музичкиот жанр наречен чалгија (**да не** се меша со чалгата, кој е современ турбофолк стил во Бугарија). И во селскиот и во градскиот македонски фолклор постојат и песни за познати револуционери.

Меѓу истакнатите *староградски* изведувачи се Ансамблот Билјана од Охрид, историско средиште за овој вид музика заедно со Битола, Прилеп и други, вокалните групи Октет Македонија од Скопје и Октет Куманово од Куманово и вокално-инструменталниот ансамбл Распеани Ресенчани. од Ресен.

*

Поврзано
--------

* Музика во Бугарија
* Македонска староградска музика
* Музика во Србија
* Македонска музика

Предлошка:Music of North MacedoniaПредлошка:Balkan musicПредлошка:Folk music
**Критичната релативна влажност** (КРВ) на солта се дефинира како релативна влажност на околната атмосфера при која материјалот почнува да ја апсорбира влагата од атмосферата и обратно.

Кога влажноста на атмосферата е еднаква на (или е поголема од) критичната релативна влажност на примерок од сол, примерокот апсорбира вода се додека целата сол не се раствори за да се добие заситен раствор. Сите соли и мешавини кои може да се растворат во вода имаат карактеристична критична влажност.

Критичната релативна влажност на повеќето соли се намалува со зголемување на температурата. На пример, критичната релативна влажност на амониум нитрат се намалува за 22% со температура од 0 °C до 40 °C (32 °F до 104 °F).

КРВ на неколку соли е дадена во табела 1:

| соли | Критична релативна влажност (%) |
| --- | --- |
| Калциум нитрат | 46.7 |
| Амониум нитрат | 59.4 |
| Натриум нитрат | 72.4 |
| Уреа | 72,5 |
| Амониум хлорид | 77.2 |
| Амониум сулфат | 79.2 |
| Дијамониум фосфат | 82,5 |
| Калиум хлорид | 84,0 |
| Калиум нитрат | 90,5 |
| Моноамониум фосфат | 91.6 |
| Монокалциум фосфат | 93.6 |
| Калиум сулфат | 96.3 |
|

**Табела 1: КРВ на чистите соли на 30°C.**

Мешавините на соли обично имаат помала критична влажност од која било од состојките. Ѓубрива кои содржат уреа како состојка обично покажуваат многу помала КРВ од ѓубривата без уреа. Табела 2 ги прикажува податоците за КРВ за двокомпонентни мешавини:

| --- | Амониум нитрат | Уреа | Амониум сулфат | Калиум хлорид |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Амониум нитрат** | --- | 18.1 | 62.3 | 67,9 |
| **Уреа** | 18.1 | --- | 56.4 | 60.3 |
| **Амониум сулфат** | 62.3 | 56.4 | --- | 71.3 |
| **Калиум хлорид** | 67,9 | 60.3 | 71.3 | --- |
|

**Табела 2: Критична релативна влажност на мешавини на соли на 30°C (вредностите се процентуална релативна влажност).**

Како што е прикажано, ефектот од мешањето на солта е најдраматичен во случајот на амониум нитрат со уреа. Оваа смеса има екстремно ниска критична релативна влажност и затоа може да се користи само во течни ѓубрива.

Наводи
------

* Adams, J.R.; Merz, A.R. (1929). „Hygroscopicity of Fertilizer Materials and Mixtures". *Industrial and Engineering Chemistry*. **21** (4): 305–307. doi:10.1021/ie50232a003.
**Браво Бенд** е македонска музичка група. Бендот е составен од шест члена Кире Денов, Дејан Младеновски, Мирослав Милковски, Александар Трајанов, Драган Младеноски и Момчило Митровски. Нивната прва промоција ја имаа во шоуто на познатата македонска водителка Лила Стојановска.

Историја
--------

Музичката приказна на Браво Бенд започнува пред три години кога шест млади момчиња одлучуваат да започнат да чекорат по македонското музичко небо. Прв основач е Ристе Тевдоски и, по негова покана, во групата влегуваат и Зоран Кирјаковски и Живко Динев и стануваат соосновачи. Започнуваат со настапите по разни дискотеки ширум Македонија. Прво поголемо медиумско претставување им е забележано во емисијата на Лила Стојановска. Потоа се појавуваат на фестивалот „Охрид Фест" во 2006 г. со песната „Лесно ти е тебе" која станува голем хит. Потоа следува наредниот нивен голем хит „Нека патам". Потоа заедно со Јован Јованов и Елвир Мекиќ ја прават песната „Не бих те мењао" и учествуваат на реномираниот фестивал „Сунчане Скале" во Херцег Нови каде ја земаат третата награда од стручното жири. Во октомври 2008 година го објавија своето првенче „Интро", стилски шаренолик албум, каде се застапени различни стилови сè со цел секој од обожавателите да се пронајде самиот себе.

„Браво Бенд" го сочинуваат пет членови Александар Тасевски, Живко Динев, Драган Илиев, Дејан Младеновски и Зоран Киријаковски, а нивниот колега Ристе Тевдоски започна своја соло кариера.

Тие настапија на „Скопје Фест" во 2009 година, на изборот за претставник на Македонија на Евровизија, со песната „Девојко", која за првпат ја претставија во второто полуфинале и успеаја да влезат во финалето на Македонскиот избор за песна на Евровизија, каде што на крајот завршија на 10 место.

Дискографија
------------

### Албуми

* Интро (2008)

### Песни

* 2006 - Лесно ти е тебе
* 2007 - Не бих те мењао - (на Српски)
* 2008 - Нека Патам
* 2008 - Хронично Луд
* 2008 - Зимска Молитва
* 2009 - Девојко
* 2009 - Било Како Било
* 2016 - Купи ме
* 2017 - Нај Нај
* 2018 - Уживај
* 2019 - Спомени
* 2023 - Катаклизма
* 2024 - Љубав Преко Мреже

Награди
-------

* 3 место на Охрид Фест 2006 (Лесно ти е тебе)
* Хит на годината - Радио Рос (Лесно ти е тебе)
* 3 награда на Сунчане Скале 2007 или Бронзена Сирена (Не бих те мењао)
* Најпопуларни личности на 2007 - ТВ ОРБИС Битола
* 12 бода од телевотингот на Охрид Фест 2008 (Хронично луд)
* Најдобар Македонски спот за песната „Нека Патам" (во изработка на Дејан Миличевиќ) - Златна Бубамара на Популарноста

Наводи
------

1. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2009-03-05. Посетено на 2009-07-21.
2. 1 2 3 4 5  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2009-09-23. Посетено на 2009-07-21.
Proailurus lemanensis череп
**Проаилурус** (*Proailurus*) — праисториски месојад кој живеел во Европа и Азија пред околу 25 милиони години во доцниот олигоцен и миоцен. Фосили од овој вид биле пронајдени во Монголија, Германија и Шпанија. Една неодамнешна филогенеза го става овој вид како основен на мачковидните видови, кои ги вклучува мунгосите, хиените и мачките. Според други студии, овој вид бил вистинска мачка.

Проаилурус бил мало животно, само малку поголем од домашната мачка, со тежина од околу 9 килограми. Таа имала долга опашка, големи очи и остри канџи и заби и живеела на дрво.

Проаилурус најверојатно е предок на Псевделурус, кој живеел пред 20-10 милиони години.

Наводи
------

1. ↑  „Paleobiology Database: Proailurus". Архивирано од изворникот на 2020-03-13. Посетено на 2016-05-27.
2. ↑  Wesley-Hunt, Gina D.; Flynn, John J. (2005). „Phylogeny of the Carnivora: basal relationships among the Carnivoramorphans, and assessment of the position of 'Miacoidea' relative to Carnivora". *Journal of Systematic Palaeontology*. **3** (3): 1–28. doi:10.1111/j.1096-3642.2005.00194.x.
3. ↑  Rothwell, Tom (2003). „Phylogenetic Systematics of North American *Pseudaelurus* (Carnivora: Felidae)". *American Museum Novitates*. **2403**: 1–64. doi:10.1206/0003-0082(2003)403<0001:PSONAP>2.0.CO;2.
4. ↑  Turner, Alan (1997). *The Big Cats and their fossil relatives*. New York: Columbia University Press. стр. 25. ISBN 0-231-10228-3.
Софи Либкнехт и сопругот Карл Либкнехт со децата на Карл од неговиот прв брак, 1913 година.
**Софи Либкнехт** ( *родено* **Софи Рис** ; 18 јануари 1884 - 11 ноември 1964) била германска социјалистка и феминистка родена во Русија. Таа беше втората сопруга на Карл Либкнехт, кој имаше три деца од неговиот прв брак со Јулија Либкнехт.

Родена во Ростов-на-Дон, Софи се школувала во Империјална Германија, каде станала предавач и историчар на уметност.  Во 1912 година се омажила за марксистичкиот мислител и наскоро револуционерен водач Карл Либкнехт. Првично член на Германската социјалдемократска партија (СПД), таа го следела нејзиниот сопруг кога тој ја основал Комунистичката партија на Германија во 1918 година. Карл Либкнехт беше убиен на 15 јануари 1919 година, по неуспешното востание на Спартацистите. Софи се преселила во Лондон, а подоцна се вратила во Германија за време на периодот на Вајмар. Членовите на семејството Либкнехт биле вознемирени од подемот на Нацистичката партија во 1930-тите и, плашејќи се за своите животи под фашистичкиот режим воспоставен од Адолф Хитлер, избраа да емигрираат во оваа ера. Софи со руско потекло заминала за Советскиот Сојуз во 1934 година и се насели во Москва, каде што живеела во преостанатите децении од нејзиниот живот.

 Гробница на Софи Либкнехт и семејството Либкнехт.
На нејзиниот погреб во 1964 година присуствувале Роберт и Вилхелм, посиноците на Софи Либкнехт од првиот брак на Карл.  Советската влада организирала јавна церемонија и почесна гарда. 

Голем дел од нејзината преписка со Роза Луксембург е објавена.

Затворски писма до Софи Либкнехт / Роза Луксембург

  

Извадок од ова писмо можете да слушнете овде.

Сонишка, моја мала птица, бев многу среќна што го прочитав твоето писмо, сакав веднаш да одговорам, но имав многу да направам токму тогаш и морав да се концентрирам многу, па не можев да си го дозволам луксузот. И тогаш помислив дека повеќе би сакал да чекам добра прилика, бидејќи е многу поубаво кога можеме да разговараме насамо, без ограничување. …

Карл [Либкнехт] е заглавен во Лукау веќе една година.[1] Често сум размислувал за тоа во текот на овој месец. И пред точно една година бевте со мене во Wronke, и ми подаривте прекрасна елка како подарок. …

Наводи
------

1. ↑  Timeline of Karl Liebknecht's life (in German) at the Lebendiges Museum Online (LEMO).
2. 1 2  "Сюжеты Похороны Софьи Борисовны Либкнехт. 1964". *Net-Film.ru.* Retrieved May 12, 2010. (на руски)

Надворешни врски
----------------

* Роза Луксембург: Писма од затвор до Софи Либкнехт
* 
*
Стереотип за злобник
**Злобник** — лик во повест или приказна, особено оној што се спротивставува на главниот лик или главниот лик и создава судир. Злобниците најчесто се наоѓаат во книжевноста, филмовите, телевизиските емисии и другите облици раскажување приказни. Одликите на злобниците значително се менуваат во зависност од жанрот и контекстот на приказната. Освен тоа, тие често покажуваат особини како што се лукавство, измама, суровост и желба за моќ или управување. Злобниците исто така можат да поседуваат физички или натприродни способности што ги прават огромни противници за главниот лик.

Во многу приказни, мотивациите на злобникот се водени од лична корист, одмазда или извртено чувство за морал. Тие можат да бараат да ги постигнат своите цели преку манипулација, заплашување или насилство, честопати претставувајќи значителна закана за благосостојбата на главниот лик и другите ликови. И покрај нивните лоши квалитети, злобниците се суштински елементи на раскажувањето приказни, кои служат да го предизвикаат главниот лик и придвижување на заплетот. Тие обезбедуваат можности за развој на карактерот и морално истражување, бидејќи главните ликови мораат да ги надминат пречките и да се соочат со своите противници за да ги постигнат своите цели и да ги решат судирите.

Примери на познати злобници вклучуваат книжевни ликови како Шекспировиот Јаго од „Отело", класични филмски противници како Дарт Вејдер од „Војна на ѕвездите" и злобници од стриповите како Џокерот од серијалот за *Бетмен*.

Наводи
------

1. ↑  „villain". *Dictionary.com* (англиски). Wayback Machine. Архивирано од изворникот на 2014-04-02. Посетено на October 11, 2018.
2. ↑  Blakeney, Katherine (2010). „Perceptions of Heroes and Villains in European Literature". *Inquires Journal*. **2** (1). Посетено на March 25, 2019.

Надворешни врски
----------------
**Звонко Станојоски** (роден на 29 јануари 1964 во Прилеп) - македонски шахист.

Животопис
---------

Го освои 10-тото поединечно првенство на Македонија во 2001 година во Охрид.  На 11-тото поединечно првенство на Македонија во 2002 година во Гевгелија бил трет. Победил на *Трофеј Београд*, што се одржува секоја година во Обреновац, во 2006 и 2007 година. Исто така во 2007 година победил на отвореното поединечно првенство на Македонија во Струга.

Меѓународен мајстор станал во 1999 година и титулата велемајстор ја стекнал во февруари 2004 година. Велемајсторската норма ја постигнал на Опен во Скопје во 1998 година и на преминот од 2001/02 година на 77. *Челинџерс турнир*. Конгресот во Хастингс и во 2003 година на меѓународниот *турнир Пауталија Турс* (Категорија VII) на бугарскиот шаховскиот клуб *Осогово Ќустендил* во Ќустендил, Бугарија, што го освоил непоразен со 10,5 од 13 бода и 2,5 бода предност.

Репрезентација
--------------

Со македонската репрезентација учествувал на осум шаховски олимпијади во периодот од 1994 до 2010 година со вкупен резултат од 35 поени од 59 партии (+26 =18 −15). За Македонија настапувал и на ЕП во 1999, 2003, 2007, 2009, 2011 и 2013 година.

Клубови
-------

Настапува за *ШК Алкалоид Скопје*, со кој осум пати учествувал на Европскиот клупски куп. На Европскиот клупски куп 2003 во Ретимно добил бронзен медал во поединечна конкуренција со резултат од 4,5 од 6 на првата резервна табла. Порано настапувал за екипата *Стефо Балто, Струга*, со која учествувал на Европскиот клупски куп во 1999 година.

Надворешни врски
----------------

* Звонко Станојоски — профил и партии на ChessGames.com (англиски)

Наводи
------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски велемајстори |
| --- |
|  |
| Влатко Богдановски  **·**  Владимир Георгиев  **·**  Роландо Кутиров  **·**  Никола Митков  **·**  Тони Најдоски  **·**  Трајко Недев  **·**  Звонко Станоески  **·**  Драгољуб Јаќимовиќ |

 |



1. ↑  10. Mazedonische Meisterschaft auf fide.com (englisch)
2. ↑  11. Mazedonische Meisterschaft in The Week in Chess #388 vom 15. April 2002 (englisch)
3. ↑  GM-Antrag auf fide.com (englisch)
4. ↑  Zvonko Stanojoskis Ergebnisse bei Schacholympiaden auf olimpbase.org (englisch)
5. ↑  Zvonko Stanojoskis Ergebnisse bei Mannschaftseuropameisterschaften auf olimpbase.org (englisch)
6. ↑  Zvonko Stanojoskis Ergebnisse bei European Club Cups auf olimpbase.org (englisch)
**Маја Апостолоска** (родена на 7 декември 1976

) — македонска поетеса, книжевна критичарка и есеистка. Дипломирала општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески" - Скопје, каде моментално е магистрантка по македонски јазик и лингвистика. Уредничка е на списанието за книжевност, уметност и култура „Книжевно житие".

Книжевно творештво
------------------

* „Заиграј, веќе, мастилаво" (поезија, 2000)
* "Прекин на комуникацијата" (поезија, 2004)
* "Зад текстовите" (книжевни критики, есеи и студии, 2007)
* "Именувањето" (поезија, 2009)

Заедно со Јовица Тасевски - Етернијан го има составено изборот од современата македонска поезија со библиски, религиозни и апокрифни мотиви што излезе како специјален број на списанието Стремеж (11/12. 2000). Нејзината поезија е преведена на повеќе јазици и објавена е во неколку избори и антологии на македонската поезија. Добитничка е наградата „Бели мугри" за најдобра поетска книга од автор до 35-годишна возраст, која ја доделува Домот на културата „Кочо Рацин" - Скопје.

Извори
------

1. ↑  „Официјален портал на Град Скопје". Архивирано од изворникот на 2016-03-05. Посетено на 2012-08-16.
2. ↑  Македонска информативна агенција 09. 12. 2009[*мртва врска*]
3. ↑  Кирилица 09. 12. 2009[*мртва врска*]
4. ↑  Култура во РМ 10. 12. 2009[*мртва врска*]
5. ↑  Време 10. 12. 2009[*мртва врска*]
6. ↑  Вечер 10. 12. 2009[*мртва врска*]
7. ↑  „Дневник 11. 12. 2009". Архивирано од изворникот на 2021-03-04. Посетено на 2010-01-11.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 70746775
* LCCN: n2002023160
* ISNI: 0000 0000 3434 1621
* BNF: cb16707445z (податоци)
* NKC: js20221139018

 |

 |