Љули жена со дете на насипот Булак во Казан
**Љули** (самонаречено - **мугат**) - една од источните гранки на ромите, вообичаена во Туркменистан, Таџикистан, Узбекистан, Казахстан и јужен Киргистан; исто така, тие можат да се најдат во Русија и Авганистан. Јазикот Љули е етнолект на таџикистанскиот јазик. По религија - муслимани - сунити.

Традиционални занимања: ракотворби, вклучувајќи накит, трговија со животни, гатање, собирање отпад, питачење, музика. Во советско време, тие биле вработени во градежништвото, земјоделството и производството. Учествувале и во Втората светска војна. Образовното ниво е традиционално ниско, иако некои претставници добиваат средно и високо образование. Има тенок слој на интелигенција и свештенство. Просечниот животен стандард е исклучително низок, иако има некои претставници на средната класа, па дури и богати луѓе.

Сфаќајќи се себеси како посебна етничка група, тие традиционално се поврзуваат и со циганите (во руска смисла на зборот). Циганите од Русија не се перципираат како роднини (презир - луљајки, љулишки). Во пасошите на Киргистан, во колоната за националност, Љули се означени како Таџикистанци (веројатно на лингвистичка основа).

По распадот на СССР, тие често ја посетуваат Русија, каде што се занимаваат со питачење, градежни и земјоделски работи, како и разни видови нискоквалификувана работна сила.

Некои културни одлики
---------------------

Според С. М. Габасов, недвосмислено дефинирајќи ја својата вера како ислам, Љули не покажуваат силна религиозна ревност: многумина не вршат намаз, ретко се запознаени со Куранот, знаат и користат мал број молитви. Порано жените Мугати не го покривале лицето, но тоа почнале да го прават во поново време, очигледно во врска со зајакнувањето на религиозноста во земјите од Средна Азија. Сепак, сè уште е забележливо послободното однесување на жените: „не се забулуваат и не заминуваат пред очите на странец, слободно разговараат со мажи, се вклучуваат во машки разговор, дури и во присуство на странец", сведочи. С. М. Габасов .

Н. ВО. Бесонов забележал дека Љули се дружељубиви, мирни и гостопримливи. Локалните жители не ги гледаат од таа перспектива, сметајќи ги за опасни и агресивни.

Свадбата обично се одржува во семејството на невестата, но семејството на младоженецот ги сноси трошоците. За девојче се плаќа *ширпули* ( откуп ). Во семејниот живот, сопружниците не се обраќаат по име. Физичкото малтретирање на сопругите не е прифатено.

Главниот приход на семејството го обезбедуваат жените, додека мажите се одговорни за одгледување деца и домаќинство.

Тие претпочитаат да се населат во компактни групи, без да се мешаат со претставници на други народи.

Многу обичаи се слични на оние на Ромите -цигани: судски собир за решавање на конфликти, присуство на претставник за надворешниот свет, клан (поделба на големи кланови), присуство на световно име и презиме.

Љули во Киргистан
-----------------

Љули живеат во регионот Ош во Киргистан. Поголемиот дел од населението живее под прагот на сиромаштија, питајќи. Дома, децата комуницираат на својот мајчин јазик, образованието се изведува на узбекистански, руски и киргистански. Љули немаат официјални документи, многумина немаат образование.

Поврзано
--------

* Парија (етнос)
* Согутарош
* Цигани од Средна Азија

Наводи
------

1. ↑  Габбасов, Сергей (2008). „Цыганообразные группы Гиссарской долины (по материалам исследований И. M. Оранского)". gypsy-life.net. Архивирано од изворникот на 2012-11-13. Посетено на 2019-05-27.
2. ↑  „Люли – судьба киргизских цыган". *Настоящее Время* (руски). Посетено на 2020-10-03.
3. ↑  „Интернет-Журнал "Оазис" Народ без прав". Архивирано од изворникот на 2015-09-23. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Циганите Љули во предградијата
* Цигани од Средна Азија во Москва Архивирано на 13 ноември 2012 г.