*Scolopax rusticola rusticola*
**Шумската шлука** (науч. *Scolopax rusticola*) е средно мала крајбрежна птица која живее во умерена и субарктичка Евроазија. Перјето ѝ е сообразно со околината во која се камуфлира, со црвеникавокафеави горни делови и кремави долни делови на телото. Очите ѝ се сместени назад на главата и ѝ даваат прегледност од 360° додека таа си пасе со долгиот, чувствителен клун, барајќи храна.

Мажјакот изведува специфичен додворувачки лет во вид на „стапче". Женката, пак, кога е во опасност ги носи пилињата меѓу нозете, во канџите или на грбот додека лета, иако е ова реткост да се види. Светската популација изнесува од 15 до 16 милиони птици. Ја има и во Македонија.

Опис
----

Возрасните птици се долги 33-38 см, вклучувајќи го и долгиот, прав клун (6-8 см), и има распон на крилјата 55-65 см. Шумската шлука има криптичка обоеност за да се камуфлира во својата животна средина. Горните делови ѝ се прошарани со кафеаво-црвеникави бои, а долните делови ѝ се кремави. Главата е набраздена со црно, а очите ѝ се сместени многу назад, што ѝ овозможува прегледност од 360°.
Крилјата ѝ се заоблени, а основата на клунот е месо боја со црн врв. Нозете варираат од сиви до розовикави. Овој вид има изразен полов диморфизам, со мажјаци многу поголеми од женки, но по друго не се разликуваат и не се препознаваат од далеку.

Таксономија
-----------

Своето научно име шумската шлука го добила од Карл Лине во неговата *Systema naturae* во 1758. Името произлегува од грчкото *skolopax*, кое значи 'шумска шлука', и латинското *rusticus* ('селско') и *colere* ('живее'). Видот е монотипичен, а најблиски роднини му се другите птици од родот *Scolopax*.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Околу една третина од светската популација живее во Европа, со повеќе од 90% во Русија и Скандинавија. Распространетоста се протега од Скандинавија до Средоземјето и Канарски Острови и од западна Европа до Русија.
Птиците што живеат на север се преселници, а оние од потоплите краеви се постојани жители.

Шумската шлука има широк опсег кој опфаќа 10 милиони км² и популација од 15 до 16 милиони птици.

Живеалиштето на шумската шлука се големите, неограничени шуми - листопадни, зимзелени и мешани, со ниски грмушки. Местата на размножување мора да имаат мешавина од суви, топли места за одмор, влажни за хранење и чистинки за летање.

Поведение
---------

Оваа птица е најактивна во мугри и самрак, а ретко преку ден, освен ако не е вознемирена, кога одлетува со силно павтање со крилјата.
 Летот им е сличен на був или лилјак, неконтролиран, со извртување, но кога се селат летаат брзо и директно. Тие се обично сами, и летаат одвоено, но може да се здружат со други птици ако времето или географските прилики го наложуваат тоа.

### Размножување

Возрасен со пилиња
Мажјакот го изведува својот додворувачки лет, наречен „стапче" меѓу април и јуни. Тој лета над дрвјата со растреперени крилја и потоа се стрмоглавува надолу со насочен клун, испуштајќи неколку длабоки гракања пропратени со остар крик.
Гнездото го поставува на земја, малку скриено во шумата или во висок врес. Тоа е во облик на обрабена чашка или мала дупка обрабена со суви лисја или други растенија. Имаат само едно легло во кое несат 4 бели или кремави јајца со светлокафеави или сиви дамки, кои ги лежи само женката 21-24 дена. 
Пилињата веднаш го напуштаат гнездото и се оперјуваат по 15-20 дена, иако можат кратко да летаат по десетина дена. Кога е во опасност, мајката може да лета носејќи ги пилињата меѓу нозете, во канџите или на грбот. Ова ретко може да се види.

### Исхрана

Шумската шлука се храни копкајќи со клунот во меката почва зад грмушки, обично добро скриена. Главно, јадат црви, но, исто така, инсекти и нивните ларви, слатководни мекотели и некои растителни семиња.  Во студените зими кога земјата замрзнува, тие се принудени да јадат семиња.

Односи со луѓето
----------------

### Лов

Во многу земји шумската шлука е предмет на спортски лов, а нејзината големина, брзина и начин на летање претставува предизвик за ловџиите.
Во кулинарски цели, најдобра е за јадење од октомври до декември. По стрелањето, птицата се остава да виси, за да ѝ се подобри вкусот, а се јаде како предјадење или за доручек.

### Во фолклорот и културата

Во Велика Британија, раното пристигнување на преселниците од овој вид наесен, значи дека годината ќе биде бериќетна, со добра берба, а особено ако останат до пролет. Порано се верувало дека овие птици летаат на Месечината во месеците кога не се во Британија, и првата полна месечина во ноември, кога голем број пристигнуваат на британските брегови, понекогаш се нарекува „Месечина на шумската шлука" ('woodcock moon').

Рени и Вилсон напишаа дека англиското презиме Вудкок (Woodcock) произлегло од прекарот од оваа птица, што значи, „будала", „глупак". Но, оваа хипотеза е непријатна од многу причини.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Scolopax rusticola*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. 1 2 3 4  Mullarney, Killian; Svensson, Lars; Zetterstrom, Dan; Grant, Peter (1999). *Collins Bird Guide*. London: HarperCollins. стр. 150. ISBN 0-00-219728-6.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
3. 1 2 3 4  *BWPi:* The Birds of the Western Palearctic *on interactive DVD-ROM*. London: BirdGuides Ltd. and Oxford University Press. 2004. ISBN 1-898110-39-5.
4. 1 2 3  Cocker, Mark; Mabey, Richard (2005). *Birds Britannica*. London: Chatto & Windus. стр. 214–219. ISBN 0-7011-6907-9.
5. 1 2 3  R. A. Robinson. „Woodcock *Scolopax rusticola*". *BirdFacts*. British Trust for Ornithology. Посетено на 13 September 2009.
6. ↑  (латински) Linnaeus, C (1758). *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata*. Holmiae. (Laurentii Salvii). стр. 146.
7. ↑  „Genus VI. - Scolopax, Linn. Snipe". Audubon. Архивирано од изворникот на 2009-09-12. Посетено на 13 September 2009.
8. 1 2  Tucker, Graham M.; Heath, Melanie F. (1995). *Birds in Europe: Their Conservation Status*. BirdLife Conservation Series. **3**. Cambridge: BirdLife International. стр. 270–271. ISBN 0-946888-29-9.
9. 1 2 3  
„Eurasian Woodcock". *Datazone*. BirdLife International. Посетено на 13 September 2009.
10. ↑  
Greenoak, Francesca (1979). *All The Birds Of The Air*. Book Club Association. стр. 130–133. ISBN 0-7153-9782-6.
11. 1 2  Vere Benson, S. (1966). *The Observer's Book of Birds*. London: Frederick Warne & Co. Ltd. стр. 155.
12. 1 2  Gooders, John (1982). *Collins British Birds*. London: William Collins Sons & Co Ltd. стр. 181. ISBN 0-00-219121-0.
13. ↑  Brown, Roy; Ferguson, John; Lawrence, Michael; Lees, David (1999). *Tracks & Signs of the Birds of Britain & Europe - an Identification Guide*. London: Helm. стр. 64. ISBN 0-7136-5208 Проверете ја вредноста `|isbn=`: length (help).CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
14. ↑  Jonsson, Lars (1996). *Birds of Europe*. London: Helm. стр. 250. ISBN 0-7136-4422-2.
15. ↑  Cross, T.; Williams, O. (2008). „Woodcock ringing" (PDF). *Ringers' Bulletin*. **12** (4): 50.[*мртва врска*] Retrieved 13 September 2009
16. ↑  Reaney, P. H.; Wilson, R. M. (1997). *A Dictionary of English Surnames. Revised Third Edition*. Oxford: Oxford University Press. стр. 499. ISBN 0-19-860092-5.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Шумска шлука" на Ризницата ? |

* Oiseaux Photos
* Avibase[*мртва врска*]
* RSPB webpage with images, sound and video
* Ageing and sexing (PDF; 2.9 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 28 јануари 2012 г.
* Feathers of Eurasian Woodcock (Scolopax rusticola) Архивирано на 4 март 2018 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85147923
* GND: 4188997-6
* BNF: cb119460511 (податоци)

 |

 |