recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Рускиот атомски мразокршач „Јамал" на пат кон Северниот Пол.
**Мразокршач** — посебен вид брод, чија цел е да го крши мразот за да отвори пловен пат.

За да се постигне ова, мразокршачот мора да има специјално засилен труп, посебен облик на трупот и особено моќен мотор.

Мразокршачите се појавиле релативно доцна, со појавата на парната машина. Тие главно се користат во морињата во поларните и супполарни области, како и на важни реки вон овие области кои замрзнуваат во текот на зимата.

Мразокршачите се делат на поларни и супполарни, во зависност од географската област на работа. Поларните мразокршачи се опремени за независна работа на едногодишниот, двегодишниот и повеќегодишниот мраз на Арктикот и Антарктикот. Супполарните мразокршачи работат на замрзнатите води на морските брегови, реките и езерата, надвор од поларните региони.

Главни корисници на мразокршачите се Данска (3 брода), Германија (6 брода + 3 повеќенаменски), Финска (10 бродови), Шведска (16 бродови), Обединетото Кралство (1 брод), Канада (1 брод), Франција (1 брод), Кина (1 брод), Јапонија (3 брода), САД (12 бродови) и Русија (9 бродови, од кои 6 со јадрен реактор).

 Атомски мразокршач

Наводи
------

1. ↑  „мразокршач" — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------

* Мразокршач на Ризницата ?
* Gallery of Russian icebreakers
* "Ice heroes": Read a Q&A with Canadian Coast Guard acting commanding officer.
* Canadian Geographic: View a Canadian Coast Guard slideshow.
* Pushing the Limits Short history of Russian icebreakers by Roderick Eime
* Icebreaker at the North Pole: Video of nuclear icebreaker *Yamal* visiting the North Pole in 2001
* Book *Polar Icebreakers in a Changing World: An Assessment of U.S. Needs* (2007)
**Водолија** — македонска рок група оформена 1989 година но официјално започнува во 1991 година кога го има својот прв официјален настап на Поп-Рок фест 1991 и го снима првиот официјален сингл во студиото М2 на Македонската радио-телевизија. Групaта има издадено три студиски албуми. Првите два албума се снимени во студиото на Владимир Петровски - Картер од Бадмингтонс а третиот албум е снимен во студиото на фронтменот на групата Водолија Ристо Апостолов. Тие трипати учесвува на Националникот избор на песна за Евровизија -Скопје фест 2009 со песната (Мојот Тв), Скопје фест 2010 со песната (Солза) и Скопје фест 2011 со песната (Не враќај се). Автор на музиката и текстовите на песните е фронтменот Ристо Апостолов.

Во јуни 2010 одржуваат акустичен концерт во просториите на Македонската радио-телевизија на кој ги свират песните од третиот студиски албум. Во октомври 2010 концертот се емитува на првиот канал на МТВ.

Во ноември 2011 година тие се добитници на наградата за најдобра продукција со песната (Ти не си). Автор и музички продуцент на песната е фронтменот на Водолија Ристо Апостолов а во 2012 ја претставуваат Македонија на интернет фестивалот INFE VISION 2012 во организација на интернационалните евровизиски обожаватели со песната (Мојот ТВ)

На 23ти и 24ти август 2013 тие настапуваат на Охрид фест 2013 со песната (Радост и бол) Автор на истата е фронтменот на групата Ристо Апостолов.

Vodolija 2014

Дискографија
------------

### Синглови

Поведи ме - 2023  

Страст - 2022  

Полна со магија - 2020  
 
Само еден - 2019  

Љубовна песна - 2017  

Кога и како - 2016  

Одам напред - 2015  

Се што ми треба - 2015  

Како од бајки - 2015  

Радост и бол - 2013  

Не враќај се - 2011  

Солза - 2010  

Мојот ТВ - 2009  

Сеќавања - 2008  

Ти не си - 2007  

Измислен од бајки - 2006

### Албуми

Љубов или Страсти - 1996 (Касета)  

Хазард - 1997 (Касета)  

Се што е свето - 2009/2010 (ЦД)

Музички изданија од Водолија може да се најдат на ВБУ Музички Регистар

Надворешки врски
----------------

 
* Поведи ме Архивирано на 12 јуни 2023 г.
* Страст  Архивирано на 10 јуни 2022 г.
* „Водолија" со сета сласт се’ уште ви ја нуди старата добра рок ен рол -„Страст" (ЛИРИК ВИДЕО) Архивирано на 16 март 2022 г.
* "Страст" е нешто ново од "Водолија"
* „Полна со магија" е новиот сингл на Водолија! Архивирано на 16 октомври 2022 г.
* „Само еден" нова песна на „Водолија"
* „Водолија" потсетува дека овој живот е – „Само еден" (ВИДЕО) Архивирано на 21 март 2019 г.
* Водолија имаат нова љубовна песна  Архивирано на 23 февруари 2017 г.
* Водолија – „Кога и како" (ВИДЕО)  Архивирано на 28 јули 2017 г.
* „Водолија" прашуваат „Кога и како?"[*мртва врска*]
* Архивирано на 5 март 2016 г.
* Архивирано на 4 март 2016 г.
* ВИДЕО: Водолија се’ уште „оди напред"! Архивирано на 16 септември 2015 г.
* Сè што ви треба е „Сè што ми треба" од Водолија Архивирано на 4 март 2016 г.
* Групата „Водолија" со нова песна и спот Архивирано на 2 април 2015 г.
* 
* Архивирано на 17 ноември 2011 г.
* 
* 
* 
* Архивирано на 4 март 2016 г.
* [*мртва врска*]
* 
* 
* 
* Архивирано на 17 август 2012 г.
*
**Данокот на јаглерод во Македонија** е данок што треба да се наплаќа на емисиите на јаглерод од производството на стоки и услуги, односно данок што е предвиден во новиот Закон за климатска акција.

Зошто е потребен данокот на јаглерод во Македонија
--------------------------------------------------

Македонија, заедно со сите други држави во светот, го потпиша Договорот од Париз, кој има за цел да го задржи зголемувањето на температурата на глобално ниво под 2 степени Целзиусови и да спречи климатските промени да предизвикаат сериозни последици. До 2050 година, Македонија веќе може да очекува повисоки температури во летните месеци, зголемување на топлотните бранови и зголемена честота и интензитет на сушите. Зголемувањето на температурите од 2 степени Целзиусови би предизвикало шест од седумте скијачки центри во Македонија да останат без снег. Сите држави во светот во текот на 2020-тите години мора да направи значителни промени за температурата да не се зголеми за повеќе од 1,5 степени Целзиусови.

Друга можност е Македонија да ги регулира емисиите во секој сектор и подсектор поединечно. Сепак, за ова да се спроведе потребно е властите да направат избор на технологии и стандарди за ефикасност за низа примени. Иако некои вакви нови технолошки стандарди можат да бидат прилично ефективни, постои ризик властите да побараат мерки кои ќе бидат или премногу скапи или подоптимални.

Наводи
------

1. ↑  За данокот на meta.mk
2. 1 2  За данокот

Надворешни врски
----------------

* За данокот на klimatskipromeni.mk
**Огноотпорна Австралија** е истакната активистичка група посветена на заштита на уникатните екосистеми, заедници и идните генерации во Австралија од разорните влијанија на шумските пожари. 

Членовите на групата биле уапсени откако го блокирале Сиднејскиот пристанишен мост во 2022 година. Еден член бил накратко затворен во притвор.

Историја на организацијата
--------------------------

Огноотпорна Австралија е австралиска група за активизам за климатските промени која е основана во 2022 година во Сиднеј, Австралија. Основачки членови биле Виолет Коко. Групата изјавила дека е формирана како одговор на недостатокот на одговор од страна на австралиската влада на *сезоната на шумски пожари во Австралија 2019-2020,* што оставила 18.000 Австралијци внатрешно раселени. Групата станала позната во 2022 година со серија протести, вклучително и блокирање на прометни улици, прекинување на натпреварот на Националната рагби лига, и попречување на сообраќајот на мостот Сиднеј Харбор – за што Виолет Коко е осудена на 15 месеци затвор. 

Во март 2023 година, судијата ги поништил  пресудите и затворските казни на двајцата огноотпорни австралиски активисти. Оваа одлука дошла откако било откриено дека полициските сили на Нов Јужен Велс прикажале погрешни докази кои тврделе дека протестот ја попречил брзата помош.

Членство
--------

Меѓу членовите се и поранешни членови на Бунт за истребување,  Виолет Коко, член на руралната противпожарна служба Алан Расел Гловер и Карен Фиц-Гибон.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Огноотпорна Австралија – официјална веб-страница

1. ↑  „Front Page – fireproof.news"..
2. ↑  „Fireproof Australia: who are the radical Extinction Rebellion splinter group?". *the Guardian* (англиски). 9 April 2022. Посетено на 14 December 2022.
3. ↑  „Fireproof Australia demonstrators block traffic at Lilyfield following protest at Brighton-Le-Sands one day earlier – Sky News Australia". 6 April 2022.
4. ↑  „Three-month jail sentence for man who interrupted NRL game in Cronulla with flare". *The Guardian* (англиски). 11 April 2022. Посетено на 14 December 2022.
5. ↑  „Australia criticised by UN after climate activist Deanna Coco jailed – news.com.au".
6. ↑  Beazley, Jordyn; Press, Australian Associated (2023-03-15). „Climate activist Deanna 'Violet' Coco's 15-month jail sentence quashed on appeal". *The Guardian* (англиски). ISSN 0261-3077. Посетено на 2023-10-27.
7. 1 2  „Violet Coco: Activist's jail term overturned in Australia protest row". *BBC News* (англиски). 15 March 2023. Посетено на 15 March 2023.
8. ↑  „Climate activist who invaded a rugby game speaks out after time in jail". *9now.nine.com.au* (англиски). Посетено на 2023-04-20.
9. ↑  Gramenz, Jack (7 March 2023). „Sydney Harbour Bridge blockade protesters spared jail". *The Times* (англиски). Посетено на 15 March 2023.
Долината Јадро кај Солин
**Јадро** е река во Далмација, Хрватска, кој се влева во Јадранското Море. Горното течение на реката Јадро, како и нејзиниот извор, изворот Јадро, се заштитени како ихтиолошки природен резерват, делумно поради присуството на ендемичен вид мекоусна пастрмка. Изворите на реката Јадро биле главниот водовод за античкиот град составен од Диоклецијановата палата (сега област во рамките на денешниот град Сплит ). Современите студии укажуваат на поволни нивоа на квалитетот на водата на реката во близина на изворот на изворот Јадро.

Јадро тече низ градот Солин и има должина од приближно четири километри. Покрај тоа, реката обезбедува вода за градовите Сплит, Каштела и Трогир, како и на општините Подстрана, Клис, Сегет и Округ. Неусогласеност со прописите за потрошувачка на водата повремено се појавуваат поради заматеност која е предизвикана од обилните врнежи.

Солинчани ја нарекуваат и **Солинска Река.**

*Salmo obtusirostris salonitana* е ендемичен вид на пастрмка кој живее во оваа река, кој моментално е загрозен од калифорниската пастрмка.

Наводи
------

Предлошка:Izvori

Библиографија
-------------



1. ↑  „Jadro River, Dalmatia". Архивирано од изворникот на 2010-02-03. Посетено на 2009-10-26.
2. ↑  C.Michael Hogan, "Diocletian's Palace", The Megalithic Portal, A. Burnham ed, Oct 6, 2007
3. ↑  Štambuk-Giljanović, Nives (2006). „The Pollution Load by Nitrogen and Phosphorus IN the Jadro River". *Environmental Monitoring and Assessment*. **123** (1–3): 13–30. doi:10.1007/s10661-005-9066-8. PMID 17054013.
4. 1 2  Ignjatić Zokić, Tatjana; Miletić, Branko; Cvetnić, Matija; Markić, Marinko; Kučić Grgić, Dajana; Prevarić, Viktorija (2020). „Pilot istraživanje višeslojnom filtracijom vode izvorišta Jadro" [Pilot research using multi-layer filtration of water from the Jadro source]. *Hrvatske vode*. **28** (113): 197–204.
5. ↑  Tomljanović 2014. sfn error: no target: CITEREFTomljanović2014 (help)
**Данаил Д. Митаноски** ( 1914
 во Томино Село, Порече — 2 октомври 1944

 во Дреница, Косово и Метохија) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

Животопис
---------

Тој се занимавал со земјоделство. Се приклучил во Првата македонско-косовска ударна бригада. Загинал во борба против балистите во Дреница, на Косово.

Наводи
------

1. 1 2  *Порече низ историјата*, Милан Ристески, НИО „Студентски збор", Скопје, 1982, стр.221



|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Билјана Црвенкоска** (9 јуни 1983

, Скопје) — македонска ракометарка. Кариерата ја почнала во 2001 година во Кометал Ѓорче Петров и во вкупно деветте сезони поминати во клубот (пет во Кометал ЃП и четири во Еуростандард ЃП) постигнала најголема афирмација како играч. Својата интернационална кариера Црвенкоска ја почнала во тимот на ГАС Артас од Грција (2006/2007). Една сезона настапувала и во тимот на Усќудар во Турција (2008/2009). Последните три сезони, од 2009 до крајот на 2012 година, го носела дресот на италијанскиот клуб Салерно.

Со репрезентацијата на Македонија, Билјана Црвенкоска настапила на три европски првенства (ЕП 2006 во Шведска, ЕП 2008 во Македонија и на ЕП 2012 во Србија) и на Светското првенство во Франција во 2007 година.
Карта на атолот.
Растот на атолот во површина.
**Џонстоновиот Атол** или само **Џонстон** — атол во Тихиот Океан, 1.150 км југозападно од Хаваите, во склоп на Малите оддалечени острови на САД. Групата острови со површина од 2,8 км2 политички му припаѓа на САД. Главниот остров Џонстон имал 317 жители до 2004. година. На островот има многу гуани. Американското воено ваздухопловство го презеде водството на тие острови.

Групата острови се состои од корален гребен. Главни острви се Џонстон и Сенд Ајланд (песочен остров) што су многу обработени од страна на американската војска. Со тоа постојат уште две вештачки острови Акеј (на север) и Хикина (на исток).

САД ги користи тие острови за вршење на проби со атомско оружје. После експлозијата на една ракета во 1962. година многу бил загаден со плутонијум. Од 1972. до 2000. имало редовни проби со атомски оружја. После тоа, островите се користиле како складиште за јадрен отпад. Исто така се уништувало хемиско и биолошко оружје као што се Сарин и Агент Оранџ. За време зна 2000. година почнале со средување и чистење на тие острови.

Единствени жители се припадниците на американската војска како и нивните цивилни соработници што го одржуваат таа воена област.

САД ги пргласиле островите како заштитена зона на природата затоа што на нив се множат птици и желки. До 2004. година се планирало да се повлече американската војска од островите.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во САД е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
 Административна поделба на САД САД |
| --- |
|  |
| Сојузни држави | 
* Ајдахо
* Ајова
* Алабама
* Алјаска
* Аризона
* Арканзас
* Вајоминг
* Вашингтон
* Вермонт
* Вирџинија
* Висконсин
* Делавер
* Западна Вирџинија
* Илиноис
* Индијана
* Јужна Дакота
* Јужна Каролина
* Јута
* Калифорнија
* Канзас
* Кентаки
* Колорадо
* Конектикат
* Луизијана
* Масачусетс
* Мејн
* Мериленд
* Минесота
* Мисисипи
* Мисури
* Мичиген
* Монтана
* Небраска
* Невада
* Ново Мексико
* Њу Хемпшир
* Њу Џерси
* Њујорк
* Оклахома
* Орегон
* Охајо
* Пенсилванија
* Род Ајленд
* Северна Дакота
* Северна Каролина
* Тексас
* Тенеси
* Флорида
* Хаваи
* Џорџија

 |
|  |
| Федерален округ | Вашингтон (ОК) |
|  |
| Островски територии | 
* Американска Самоа
* Американски Девствени Острови
* Гуам
* Порторико
* Северни Маријански Острови

 |
|  |
| Оддалечени острови | 
* Бахо Нуево
* Бејкеров Остров
* Вејк
* Кингменов Гребен
* Мидвејски Атол
* Наваса
* Палмирски Атол
* Сераниља
* Хауленд
* Џарвисов Остров
* Џонстонов Атол

 |

 |
Поврзано: Мето Јовановски (појаснување)

**Мето Јовановски** (26 октомври 1928

 во Брајчино — 23 декември 2016

 во Скопје) — македонски раскажувач и романописец и прв претседател на Хелсиншкиот комитет за човекови права, а потоа негов почесен претседател.

Животопис
---------

Бил претседател на македонскиот ПЕН Центар. На 9 ноември 2006 година заедно со Слаѓана Тасева ја основал невладината организација за борба против корупцијата „Транспарентност - нулта корупција". Исто така, бил дел од уредничките тимови на списанијата „Современост" и „Хоризонт".

Творештво
---------

Јовановски најчесто обработува теми и мотиви од обновата и изградбата на Македонија во периодот по Втората светска војна, а понекогаш и од НОБ. Раскажува реалистично и мошне живо.

Библиографија
-------------

Јовановски е автор на збирките раскази:

* „Јадреш", 1956
* „Мени на мојата месечина", 1959
* „Првите човекови умирања", 1971
* „Патот до осамата", 1978
* „Крстопат кон спокојот", 1987
* „Љубовта на Грифонот", 2005.

На романите:

* „Хајка на пеперутки", 1957
* „Слана во цутот на бадемите", 1965
* „Земја и тегоба", 1968
* „Сведоци", 1970
* „Будалетинки", 1973
* „Орловата долина", 1979
* „Крлежи", 1984 и
* „Балканска книга на умрените или Ослободување преку зборување", 1992.

На книгите за деца:

* „Љуман арамијата", 1954 и
* „Војвода над војводите", 1980.

Автор е и на патописот „Клучевите на Манхатан", 1983, а има напишано и радио и тв-драми. Составувач е на антологијата „Една друга Америка", 1978 и на лексиконите „Кој е кој, што е што", 1963 и „Мал литературен лексикон", 1971. Негови дела, особено расказите, се објавени на повеќе светски јазици. Преведува од англиски и руски јазик.

Погреб
------

Мето Јовановски бил погребан во неговото родно село Брајчино.

Наводи
------

1. 1 2  „Почина Мето Јовановски". *Макфакс*. Скопје. 24 декември 2016. Посетено на 24 декември 2016.
2. ↑  Георги Сталев (приредувач), *Современи македонски раскажувачи, избор*. Скопје: Детска радост, Култура, Македонска книга, Мисла и Наша книга, 1990, стр. 91.
3. ↑  Македонски писатели, Друштво на писатели на Македонија, Скопје, 2004, стр. 109.

Надворешни врски
----------------

* Кон збирката раскази „Љубовта на Грифонот" Архивирано на 29 септември 2007 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 84141981
* LCCN: n85065761
* ISNI: 0000 0001 0993 748X
* GND: 1014191394
* SUDOC: 090950437
* BNF: cb13594975n (податоци)
* BIBSYS: 90717631
* NLA: 35233891
* NKC: jo2002139435

 |

 |
**Газела** претставува пешачки мост кој ја премостува реката Вардар и ги поврзува населбите Карпош 4 и Злокуќани во главниот град на Македонија, Скопје. Мостот е дело на архитектот Јован Стефановски - Жан.

Камен-темелникот за мостот бил поставен на 7 јуни 2003 година, а свеченото пуштање во употреба се случило на 8 октомври 2004 година. Широчината на мостот е 3,60 m, а вкупната должина 114,50 m. Апсолутната висинска кота на горната пешачка површина изнесува 255,15 m. Мостот е изведен како комбинација од армиран бетон и челик. Конструктивниот систем на објектот претставува целина од армиранобетонски темели, монтажни подни плочи, челични лачни решеткасти носачи, столбови и греди, со што распонот статички и сеизмички е лесно совладлив. Мостот бил целосна инвестиција на Општина Карпош вредна околу 500.000 евра. Во неговата изградба биле вклучени *„Сајон проект", „Геоинг", „Гранит", „Факом инженеринг" и „Гранит електрика"*.

Криминалитет
------------

Откако мостот се пуштил во употреба, тој станал главна врска преку која се вршело пренос на предмети стекнати од кражби. Податоците од полициските билтени покажале дека од 2004 година откако мостот бил пуштен во употреба, криминалитетот и кражбите билр зголемени за 51 отсто. Од тие причини, Локалниот совет за превенција на Општина Карпош во кој покрај членови од Општина Карпош, имало и претставници на МВР, ОБСЕ и граѓани донеле едногласна одлука за воведување на времена забрана за минување по мостот во вечерните часови што важела од 1 декември 2004. Мостот бил затворен од 20 до 6 часот наутро. Поради тоа на мостот биле ставени и железни врати.

Наводи
------

1. ↑  „Предаден во употреба мостот „Газела"". Утрински Весник. 2004. Архивирано од изворникот на 2016-03-05. Посетено на 2012-05-15.
2. ↑  Арсоска, Елизабета (25 ноември 2008). „Газела ќе добие железни порти". Вечер. Посетено на 2012-05-15.[*мртва врска*]

Поврзано
--------

* Мостови во Скопје;
Ипос
Во демонологијата, **Ипос** е ерл и моќен принц од пеколот (војвода за некои автори) кој има триесет и шест легии на демони под негова команда. Тој знае и може да ги открие сите нешта во минатото, сегашноста и иднината (кај некој автори само иднината, а кај други само минатото и иднината). Тој може да ги направи мажите духовити и храбри.

Најчесто е прикажан со тело на ангел со глава на лав, опашка на зајак и стапала на гуска, поретко во иста форма, но со тело на лав, а ретко како мршојадец.

*Други негови имиња*: Аиперос, Ајперос, Ајпорос, Ипес.

Исто така види
--------------

* *Малиот клуч на Соломон*

Извори
------

* С.Л. Мек Грегор Матерс, А. Кроули, *Гетија: Малиот клуч на кралот Соломон* (1904). Препечатување од 1995 година:ISBN 0-87728-847-X .
**Мирзакан Усурканович Субанов** (киргиски: Мырзакан Усурканович (Усуркан уулу) Субанов; роден на 15 октомври 1944 година) е советско - киргистански воен командант кој служел како претседател на Државниот комитет за одбрана на постсоветски Киргистан во 1992-1993 и прв министер за одбрана во 1993-1999.

Биографија
----------

Мирзакан Субанов бил роден во округот Талас во Киргистанската Советска Социјалистичка Република во 1944. Дипломирал на Ташкент Високата командна школа за целооружување во 1966, Воената академија Фрунзе во 1977 и Академијата на Генералштабот во 1984.

Како генерал-мајор во Советската армија, тој служел како воен советник на авганистанската армија за време на граѓанската војна против *муџихадините* од 1987 до 1989 година и водел воен корпус во Ленинградскиот воен округ од 1989 година и бил именуван за заменик командант на воениот округ Туркестан во 1991 година.

Субанов се вратил во Киргистан по распадот на Советскиот Сојуз за да служи во Киргистанската војска и бил назначен за претседател на Државниот комитет за одбрана за прв заменик на генерал-мајор Џанибек Уметалиев во 1992 година.

Мирзакан Сабанов го наследил Уметалиев на чело на Комитетот за одбрана на 22 јули 1993, станувајќи првиот министер за одбрана на Киргистан кога Министерството за одбрана било формирано од владата на Акаев како замена за Државниот комитет за одбрана во истата година.

Субанов бил унапреден во генерал-полковник и генерал-полковник за време на неговиот мандат како министер за одбрана, но бил разрешен од Министерството за одбрана по инцидентот во август 1999 година во кој герилци од Таџикистан преминале во Киргистан, окупирале погранични села и заробиле заложници. Владата на Акаев го разрешила генерал-полковникот Субанов поради тоа што портпаролот на печатот Канибек Иманалиев го опишал како неуспех да се „стабилизира ситуацијата".

Субанов бил вратен на истакната позиција во владата по револуцијата на лалињата, со која била завршена петнаесеттата година на власт на претседателот Акаев во 2005 година и бил шеф на националната гранична служба во 2005-2006 година.

Субанов бил избран за директор на Извршниот комитет на Регионалната антитерористичка структура на Шангајската организација за соработка во 2006 година.

Наводи
------

1. 1 2  "Kyrgyz Troops Kill 10 Gunmen in Hostage Crisis" (25 August 1999). Associated Press, *Los Angeles Times*. Retrieved 1 January 2012.
**„Бојан"** — роман за деца и младинци од македонскиот писател Глигор Поповски.

Содржина
--------

Книгата содржи 27 глави, распоредени во два дела:

*Јужен ветер*

* I Обичен ден
* II Дедо Иван
* III Снегот не запира
* IV Волци
* V Кротка
* VI Страшна ноќ
* VII Пушка
* VIII Пламен над Гола Глава
* IX Болест
* X Јужен ветар
* XI Најубавиот пролетен ден

*Орелска Чука*

* I Што бара шумарот
* II Луѓе од градот
* III Денко
* IV Кај дедо Иван
* V Малата Ирена
* VI Побратимство
* VII Елена
* VIII Ајдучки гроб
* IX Одење по кучето
* X Невреме
* XI Збогување со дедо Иван
* XII Орелска Чука
* XIII Еднаш во годината е Илинден
* XIV Телеграма
* XV На Орелска Чука - по вторпат
* XVI Жолтеат нежните јасики

Во романот се опишани доживувањата на детето Бојан за време на неговиот престој во планинската колиба на дедо му Димо. Откако го испратил својот дедо во селото, Бојан останал сам во колибата грижејќи се за стоката. Притоа, тој се спријателил со старецот, дедо Иван кој живеел сам во неговата планинска колиба. Кога зафатило големо невреме, Бојан спасил една повредена срна, а се грижел и за јагнето чија мајка во меѓувреме умрела. Набргу, колибата ја нападнале волците, кои го растргнале кучето Караман, но Бојан пронашол стара пушка и така ги растерал. Потоа, тој се разболел, но по неколку дена, во колибата пристигнале дедо му и татко му кои го пронашле веќе исцрпениот Бојан.

Пролетта, во селото дошле двајца учени луѓе од Скопје, а Бојан се пријателил со детето Денко. Еднаш, тие го спасиле девојчето Иринка, кое за малку ќе се удавело. По некое време во селото пристигнало и девојчето Елена во кое се вљубил Бојан. Набргу се случиле немили настани: од удар на гром загинале две овчарчиња, а потоа Бојан морал да се раздели со дедо Иван, кој се разболел и го однеле во градот. Еден ден, Бојан и Денко се искачиле на карпестиот врв Орелска Чука, а Елена му се налутила на Бојан зашто не ја зеле со неа. Поради некои итни работи, учените луѓе морале да се вратат во градот, така што Бојан не стигнал да се поздрави со Елена. Сепак, таа му оставила писменце во кое жалела за лошиот однос кон него. Од жал за неа, Бојан по вторпат, овојпат сам, се искачил на Орелска Чука. Кон крајот на летото, тој добил писмо и фотографија од Елена, а потоа, со тешко срце морал да ја напушти планината и да се врати во градот.

Изданија
--------

### Издание на „Детска радост" од 2004 година

Книгата, објавена од Редакцијата „Детска радост" при издавачката куќа „Просветно дело" АД Скопје, како дел од библиотеката „Лектирни изданија", има обем од 262 страници. Таа е испечатена во печатницата „Напредок" од Тетово, во формат од 20 сантиметри, со мек повез. Книгата е каталогизирана во Народната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски", Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-30-477-7. Дизајнот и графичкото уредување се дело на Жарко Туниќ, а лектурата и коректурата ги извршила Кате Ноневска.

Наводи
------

1. 1 2 3  Глигор Поповски, *Бојан*. Скопје: Просветно дело АД, Редакција „Детска радост", 2004.
„**Луѓето**" (наслов на оригиналот на англиски *The Humans*) е книга од англискиот романсиер и автор Мет Хејг. Книгата е издадена во 2013 година преку Кенонгејт Букс во Единбург. Посветена е на Андреа, Лукас и Прл. Преводот на македонски е финализиран во 2023 година од страна на Љубица Стојковска.

Содржина
--------

Книгата започнува со цитат од Алберт Ајнштајн, којшто гласи „Штотуку добив нова теорија за вечноста." Предговорот е насловен „Нелогична надеж пред силна несреќа". Книгата понатаму е поделена на три дела: 

* Првиот дел е насловен „Си ја презедов моќта во своја рака"
* Вториот дел е насловен „Држев скапоцен камен во прстите"
* Третиот дел е насловен „Ранетиот елен скока највисоко"

Ликови
------

* Ендру Мартин, професор по математика и главен лик
* Изабел, негова сопруга, 41-годишна историчарка
* Гуливер, 15-годишен син на Ендру и Изабел

Наводи
------

1. 1 2 3  Луѓето / Мет Хејг ; [превод од англиски Љубица Стојковска]. - Скопје : Матица македонска, 2023. - 335 стр. 21 см. Превод на делото: The humans. Matt Haig ISBN 978-608-10-1008-4
Влез во тунелот Грич од улица Месничка
 Влез во тунелот Грич од паркот на улица Томиќева
**Тунелот Грич** во Загреб е тунел под Градец (Грич) кој ги поврзува улиците Месничка и Радиќева и излегува вертикално на три места во Илица и едно на улицата Томиќева кон југ. Тунелот е долг 350 метри, неговиот најголем дел е широк 3,2 метри, додека централниот дел е широк 5,5 метри. Тој бил отворен за јавноста во јули 2016 година, иако претходно бил отворен како засолниште за граѓаните и место за културни настани за време на Хрватската војна за независност.

Тунелот Грич е дизајниран во 1943 година за време на Независна Држава Хрватска, кога започнале сојузничките бомбардирања, а бил завршен во 1945 година по Втората светска војна. За време на Втората светска војна, тие се обиделе да му дадат одредена функција на тунелот, од гаража до атомско засолниште, но ништо не излегло од тоа. Подоцна во 2009 година било одлучено да се претвори во музеј на допири според идејата на Неда Чилингер, иако идејата сè уште не е заживеана.

Покрај тунелот Грич, има и тунел што ги поврзува улицата Ткалчиќева и Тушканац кај Дубравкинскиот пат, а на почетокот на Хрватската војна за независност во него бил сместен и Главниот штаб на вооружените сили на Република Хрватска.

Извори
------

* „ *Градоначалникот најави реновирање на тунелот Грич што ги поврзува улиците Радиќева и Месничка* ", Zagreb.hr
* „ *Тајните на тунелот Грич: Од засолништето и средбата меѓу Павелиќ и Тито во 44 година до денешниот простор за музеј и шеталиште* ", Nacional.hr
* „ *Тајните на загрепските тунели* ", Nacional.hr
Логото на Матица Македонска
**Матица Македонска**, позната и како **Клуб Матица** — македонска издавачка куќа, со седиште во Скопје.

Историја
--------

Ова книгоиздавателство е основано во почетокот на 90-тите години на XX век од страна на поетот Раде Силјан, кој потоа бил и негов директор. Со текот на времето, „Матица македонска" прераснала во една од најголемите издавачки куќи во Македонија. Во склоп на издаваштвото, функционира и продавница, која се наоѓа на бул. Климент Охридски во Скопје, но книгите од оваа издавачка куќа се застапени во голем број други книжарници низ земјата.

Специјално дизајнираното лого по повод 20-годишниот јубилеј на издаваштвото

Издавачка дејност
-----------------

Каталогот на „Матица македонска" содржи поголем број наслови, како:

* Рената Тренеска, „Сепа", 1996.
* Меша Селимовиќ, „Дервишот и смртта", 2000.
* Жан Батист Молиер, „Тартиф", 2002.
* Виктор Иго, „Клетници", 2003.
* Оливера Николова, „Кадифената покривка – новелети за жени убијки", 2015.
* Ана Бунтеска, „Стави лајк на сопствениот живот", 2015.
* Ана Бунтеска, „Колку е потребно за среќа", 2016.
* Ана Бунтеска, „Да му се насмееш на животот", 2017.

Други активности
----------------

„Матица Македонска" организира многубројни манифестации поврзани со литературата, од кои најпознати се двата нивни фестивали на книгата, односно *Саемот на книги*, кој се одржува редовно во последните николку години во текот на февруари, како и летниот фестивал, наречен *Со книга на плажа*, кој, исто така, е од традиционален карактер. Овие два фестивали се многу попуарни меѓу целото македонското население, бидејќи има големо намаление на речиси целиот асортиман во книжарницата, а истовремено се случуваат и промоции на нови наслови како од македонски автори, така и преводи на познати странски дела.

Наводи
------

1. ↑  Рената Тренеска, *Сепа*. Скопје: Матица македонска, 1996.
2. ↑  Меша Селимовиќ, *Дервишот и смртта*. Скопје: АЕА издавачи, Матица македонска, 2000.
3. ↑  Виктор Иго, *Клетници*. Скопје: Матица македонска, 2003.
4. ↑  Роберт Алаѓозовски, „Кога розовото ќе зацрвени до мрак", *Економија и бизнис*, година 18, број 217/218, јули/август 2016, стр. 101-103.
5. ↑  Ана Бунтеска, *Стави лајк на сопствениот живот*. Скопје: Матица Македонска, 2015.
6. ↑  Ана Бунтеска, *Колку е потребно за среќа*. Скопје: Матица Македонска, 2016.
7. ↑  Ана Бунтеска, *Да му се насмееш на животот*. Скопје: Матица Македонска, 2017.
8. ↑  Матица Македонска

Надворешни врски
----------------

Официјално мрежно место
**Мисија за набљудување на Ангола на Обединетите нации** ***(MONUA)***, Mission d'Observation des Nations Unies à l'Angola, била основана со *резолуцијата 1118* на Советот за безбедност на Обединетите нации од 30 јуни 1997 година. Поради падот на мировниот процес во Ангола, генералниот секретар на ООН му препорачал на Советот за безбедност на ООН, мандатот на *MONUA* да не бил обновен. Мисијата официјално завршила на 26 февруари 1999 година, според условите на Резолуцијата 1213.

Мандат
------

*MONUA* била последната мировна мисија во Ангола, и претходеле три други мировни мисии: UNAVEM I, II и III.

Граѓанската војна во Ангола се водела помеѓу 1974 и 2002 година и била најдолготрајниот конфликт во Африка. Од 1988 година, Сините шлемови биле присутни во Ангола како набљудувачи на конфликтот меѓу комунистичкото движење *MPLA* (Movimento Popular de Libertação de Angola), на кое му припаѓал претседателот Хосе Едуардо дос Сантос, и *UNITA* (União Nacional para a Independentancia Total de Angola), првично маоистичко движење.

На почетокот на мисијата во 1997 година, мировните сили на ООН се состоеле од приближно 3500 војници, наљудувачи и полициски единици, кои доаѓале од 17 земји. Овој број бил намален на 400 во 1999 година, кога завршила мисијата. Во конфликтот загинале седумнаесет сини шлемови.

Од раскинувањето на *MONUA*, мировните сили на ООН повеќе не биле присутни во Ангола. 
[  ]

Поврзано
--------

* Граѓанска војна во Ангола
* Временска рамка на мировните мисии на Обединетите нации

Надворешни врски
----------------

* Контекст на мисиите УНАВЕМ / МОНУА, во: Учество на Унгарија во мировните мисии на ООН во Ангола

Наводи
------

1. 1 2 3    {{{date}}}.  посет. 6 септември 2008 г.
2. ↑  Sheik, Mani; Gutierrez, Maria Isabel; Bolton, Paul; Spiegel, Paul; Thieren, Michel; Burnham, Gilbert (2000). „Deaths among humanitarian workers". *BMJ*. **321** (7254): 166–168. doi:10.1136/bmj.321.7254.166. PMC 1118167. PMID 10894699.
Кулата Двејра е мала караула во заливот Двејра, Сан Лоренц, која се наоѓа на островот Гозо во Малта. Била завршена во 1652 година и е дел од кулите Ласкарис. Денес е во добра состојба и е отворена за јавноста.

Таа е една од четирите преживеани крајбрежни караули во Гозо, а другите се кулата Сленди, кулата Мгар икс Сини и кулата Исопу.

Историја
--------

Кула Двејра била изградена во 1652 година за време на управата на голем мајсторот Џовани Паоло Ласкарис, и била финансирана од Универзитетот на Гозо. Таа е една од кулите на Ласкарис, а намерата зад нејзината изградба била да служи како стражарна кула и да чува околните подрачја од напади на корсарите. Оваа кула, исто како и другите кули, можела да комуницира со блиските одбранбени утврдувања преку оган и дим, ноќе и ден. Трошоците за одржување на кулата биле покриени со производство на сол од соланите во близина. Во 18-тиот век била опремена со три топови. Во 1744 година, големиот мајстор Пинто направил забрана за посети на Каменот на Фунгусот бидејќи се верувало дека габите што растеле таму имале лековити моќи, а Кулата Двејра се користела како стражарница за да се спречи некој да се качи на островот.

Кулата била управувана од артилерија на Кралската Малта, помеѓу 1839 и 1873 година.А за време на Првата светска војна ја бранела Чета број 3, со два (подоцна четири) топа. Повторно била користен во Втората светска војна како место за набљудување, а на 27 март 1943 година, капетанот Френк Дебоно и Кармело Захра, кои биле стационирани таму, спасиле пилот на РАФ кој се срушил со својот Марк Вб Спитфајр на карпите со поглед на заливот.

Кулата му била дадена под закуп на Џералд де Трафорд во 1956 година.

Денешен ден
-----------

 Кулата Двејра со Азурниот прозорец во позадина
Кулата била обновена од Дин л-Арт Челва помеѓу 1997 и 1999 година. Сега е во одлична состојба и е отворена за јавни посети бесплатно.

Во популарната култура
----------------------

* Кулата Двејра била искористена за снимањето на филмот „Богатство" во Малта од 1963 година и филмот „Меѓу волците" од 1985 година.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кулата Двејра" на Ризницата ? |

Надворешни врски
----------------

* Национален попис на културните добра на Малтешките острови
**Мардариј I** (ХVII в.) – цетински епископ на Охридската Архиепископија (1637–1647) од македонско потекло. Често се соочувал со пакост од Османлиските власти, а бил и затворан. За време на целото негово архипастирување бил во преговори со Папата за унија со Рим. Во писмата од таа кореспонденција, Мардариј се потпишува како "епископ македонски од татковината на големиот цар Александар Македонски".

Уживал углед меѓу верниците, особено меѓу свештенството и монаштвото.

Надворешни врски
----------------

Ватикан пред четири века одвојувал стипендии посебно за Македонци[*мртва врска*]

Наводи
------

1. ↑  Енциклопедија Македоника, Скопје, 2009, стр. 915
2. ↑  За Ватикан Македонците биле Македонци и во 17 век[*мртва врска*]
**Анкара** - првото и единственото виски произведено во Турција.

Историја
--------

Во 1960-тите, во период на затворена и самодоволна економија во Турција, било одлучено да се произведува домашно виски за да се поддржи домашното производство и да се спречи одливот на девизи од земјата поради увозот на алкохолни пијалоци. Во овој контекст, во 1963 година била формирана мала единица во фабриката за пиво на Текел во Анкара, со посебни стимулации дадени на проф. д-р Тургут Јазиџиоглу од тогашната влада. Обемот на производството на овој капацитет, кој бил прв во земјата, бил утврден на 200.000 литри годишно. Така започнал официјалниот процес на производство и брендирање на првото турско виски.

Иако производството продолжило во рамките на Текел до средината на 2000-тите, транзицијата кон отворена економија во Турција почнувајќи од 1980-тите, која дозволила продажба на увезени алкохолни пијалоци, довела до постепен пад на популарноста на Вискито Анкара поради конкуренцијата од многу странски виски брендови кои влегувале на пазарот. И покрај напорите за промена на продажната политика и промоција на производот, што резултирало со обиди да ја задржи својата позиција на домашниот пазар, производствените права на вискито Анкара биле префрлени на Меј Ицки во 2004 година. По скоро 10 години производство на овој начин, брендот бил купен од глобално познатиот производител на алкохол Диаџио во 2011 година. Набргу откако целосно преминал во рацете на странските инвеститори, производството на вискито Анкара било прекинато.

Техники и карактеристики на производство
----------------------------------------

Во текот на процесот на производство, житарките и оризот се користеле како главни состојки за Вискито Анкара. Шкотските и американските техники биле усвоени за технички работи, а преферирале дабови буриња за стареење на вискито. Периодот на стареење бил одреден на 5 години. Вискито Анкара, кое се произведувало повеќе од 50 години, имало шишиња со различни големини и типови, но не е познато дали се разликувале по арома и вкус. Понатаму, по престанувањето на производството, бакарните калапчиња, произведени во Газиантеп, и бакарните тенџериња во шкотски стил што се користеле во производството, биле купени од странска компанија и испратени во САД, додека бурињата биле испратени во Франција.

Вискито Анкара претрпело чести промени во дизајнот и амблемот на шишето, користејќи симболи како Хетитскиот сончев диск, мотивот Сивиот волк признат како национален симбол меѓу Турците и локалната раса на мачки во градот, меѓународно позната како мачка Анкара. Со содржина на алкохол од 43%, вискито главно се произведувало во шишиња од 700 милилитри. Според личната веб-страница на турскиот експерт за виски Бозкурт Карасу, вискито Анкара имало арома на сушено овошје, суво грозје и суви сливи, со сладкаст вкус. Аромата била опишана како сурова, со чувство на печење од младиот алкохол и зачинет вкус сличен на ирското виски, со примеси на младо и влажно дрво и суви слатки кајсии. Финишот бил забележан како краток и зачинет.

Надворешни врски
----------------

* Шишињата од Анкара Вискиси
Две острила
**Брус**, **точило** или **острило** — алатка за измазнување и полирање на метали и неметали, обработка на стакло, камен и сл. како и за острење на други алатки, изработени од природен или вештачки абразив. Брусови се нарекуваат и сегментите од посложени алатки што служат за истата намена — брусни чинии, тенџериња, дискови итн. Хемискиот состав, структурата, цврстината, зрновитоста (гранулацијата), обликот и големината на брусот зависат од намената и начинот на употреба на овие алатки.

Историја
--------

Таквите алатки ги користеле луѓето уште од древно време. Археолошките наоди покажуваат дека брусовите биле широко распространети низ различни култури од бронзеното време.

Наводи
------

1. ↑  „точило" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „точило" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „острило" — Дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  „острило" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
5. ↑  „брус" — Дигитален речник на македонскиот јазик
6. ↑  „брус" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
7. ↑  „What is a Whetstone & How is it Made?". *Chubo Knives*. Посетено на 2024-04-12.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Брус (алатка)" на Ризницата ? |
**Јужноафриканската иницијатива за вакцина против СИДА** била јужноафриканска организација со цел да го координира истражувањето и развојот на вакцините против ХИВ во Јужна Африка. Организацијата била затворена на 31 декември 2012 година.

Историја
--------

Организацијата била основана во 1999 година од страна на владата на Јужна Африка како проект на Јужноафриканскиот совет за медицински истражувања. Организацијата често соработувала со Мрежата за тестирање вакцини против ХИВ.

Проблеми со финансирањето
-------------------------

Во јуни 2009 година, Јужноафриканската иницијатива за вакцина против СИДА објавила дека тестирала нов кандидат за вакцина против ХИВ, но целиот развој на вакцината бил суспендиран на неодредено време поради недостаток на финансиски средства.

Наводи
------

1. 1 2 3  Tucker, Timothy J; Mazithulela, Gatsha (2004-08-21). „Development of an AIDS vaccine: perspective from the South African AIDS Vaccine Initiative". *BMJ: British Medical Journal*. **329** (7463): 454–456. doi:10.1136/bmj.329.7463.454. ISSN 0959-8138. PMC 514216. PMID 15321907.
2. ↑  Birmingham, Karen (2000-08-01). „HIV vaccine trials planned for Africa". *Nature Medicine* (англиски). **6** (8): 844. doi:10.1038/78569. ISSN 1546-170X. PMID 10932201.
3. ↑  „SAAVI". *saavi.org.za*.
4. ↑  Faul, Michelle (20 June 2009). „South Africa launches AIDS vaccine trial but slashes research funding". *washingtonexaminer.com*. Washington Examiner. Посетено на 24 June 2011.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
Роберт Фрост (1941)
Фрост на поштенска марка
**Роберт Ли Фрост** (роден во Сан Франциско, 26 март 1874, починал во Бостон, 29 јануари 1963) бил еден од најголемите американски поети на дваесеттиот век. Добил четири Пулицерови награди.

Животопис
---------

Роден бил во Сан Франциско, а живеел во Калифорнија до својата единаестта година. Фрост пораснал како градско дете и својата прва песна је објавил во Лоренс, Масачусетс. Студирал во колеџот Дармут и во Универзитетот Харвард, но не дипломирал. Откако купил фарма во Дери, Њу Хемпшир, станал познат по својот искривен говор кој бил рурален и личен.

Во 1912 година, ја продал фармата и се преселил во Англија за да може да се посвети на пишување. Неговата прва книга „Волјата на момче" била објавена наредната година. Повторно се вратил во Америка во 1915 година, па купил фарма во Франконија, Њу Хемпшир, и ја започнал својата кариера како поет и учител.

Тој рецитирал свое дело на инаугурацијата на претседателот Џон Д. Кенеди 1961 година и ги претставувал САД во неколку официјални мисии.

Учениците во Америка често ја учат неговата песна „Застанување кај дрвјата во снежна вечер". Негови најпознати песни се: *Поправање на ѕидот*, *Бобинки*, *По собирање јаболка*, *Пасиштето*, *Оган и мраз*, *Патот по кој не се оди*, и *Директива*.

Откако починал во 1963 године, Роберт Фрост е закопан на гробиштата Олд Бенингтон, во Бенингтон, Вермонт. Универзитетот Харвард му доделил диплома.

Негови дела
-----------

* *Волјата на момче* 1913 година
* *Северно од Бостон* 1914 година
* *Планински интервал* 1916 година
* *Њу Хемпшир* 1923 година (Пулицерова награда)
* *Брук бега на запад* 1928 година
* *Прекрасната ќе биде избирач*1929 година
* *Собрани поеми* 1930 година (Пулицерова награда)
* *Осамениот штрајкувач* 1933 година
* *Од снег до снег* 1936 година
* *Понатамошен опсег* 1936 година (Пулицерова награда)
* *Дрво сведок* 1942 година (Пулицерова награда)
* *Влези, и други поеми* 1943 година
* *Маска на разумот* 1945 година
* *Шпил од грмушки* 1947 година
* *Тешко да не бидеш крал* 1951 година
* *При расчистување* 1962 година

Наводи
------
Мечовоне, популарно сирење од влашкото село Мечово, Грција
 
**Влашка кујна** (влашки: *Cujina armãneascã*) - традиционалната кујна на Власите. Власите се мала балканска етничка група расфрлана низ регионот, која живее во земјите од Албанија, Бугарија, Грција, Македонија, Романија и Србија. Влашката кујна е под силно влијание на средоземната и блискоисточната кујна.

Во Грција, влашкото село Мечово (Aminciu) се издвојува по сирењата што се изработуваат таму. Најпопуларните сирења од Мечово се мечовоне и мечовела, иако во Мечово се произведуваат и други видови сирења како гравиера. Голем дел од сирењата што доаѓаат од Мечово се произведуваат во фабриката за сирење „Тосица", која работи од 1958 година. Освен сирењата, некои типични мечовски јадења вклучуваат месо како што се контосувли и колбаси, како и пити со зеленчук и печурки и супа од грав, а сето тоа може да биде придружено со месно вино. Надвор од Мечово, влашката пита *бацина* е популарна во областа Аспропотамос, а објавена е и книга за месната кујна на селото.

Во Романија, некои јадења на влашката заедница вклучуваат пити од зеленчук, особено направени од праз и пржени пиперки. Власите од Романија, исто така, прават сирење, а исто така консумираат месо од живина во нормални денови и свинско месо за празници и специјални прилики. Се издвојуваат и различни видови палента (или mămăligă, како што е познато во Романија). Влашката кујна има одредено присуство во регионот на Добруџа, но практично нема во остатокот од Романија. Објавена е книга и за влашката кујна во Добруџа.

Поврзано
--------

* Балканска кујна
* Средоземна кујна

Наводи
------

|  |
| --- |
|  |
| Оваа статија е делод темата Кујна |
| Готвачки вештини и прибор |
| Вештини • ПриборГотвачки мерки |
| Состојки и видови храна |
| Зачини и БилкиСосеви - Супи и Чорби • ДесертиСирење • Тестенини • Леб
Други состојки |
| Регионални кујни |
| Азиска • Африканска Блискоисточна • Европска  Источноазиска • Карипска Латиноамериканска Северноамериканска Други кујни... |
| Исто така: |
| Познати готвачи - Кујни - ОброциВикикниги: Готвач |

Предлошка:Mediterranean cuisine



1. ↑  Kahl, Thede (2002). „The ethnicity of Aromanians after 1990: the identity of a minority that behaves like a majority". *Ethnologia Balkanica*. **6**: 145–169.
2. ↑  Dărăbuș, Carmen (2013). „L'alimentazione come sistema alluvionale nella cultura degli aromeni" (PDF). *Acta Iassyensia Comparationis* (италијански). **11** (1): 85–90.
3. ↑  Zachou, Christina (27 November 2021). „Μέτσοβο, το "πέτρινο διαμάντι" -Τι πρέπει να δείτε, να γευτείτε, εστιατόρια, συγκλονιστικά αρχοντικά, 10+3 σημεία". *Iefimerida* (грчки).
4. ↑  „Εκδίδεται βιβλίο για την Βλάχικη Ασπροποταμίτικη κουζίνα...". *Trikalaidees.gr* (грчки). 21 June 2018.
5. ↑  „România în bucate: rețetele vechi și sănătoase ale aromânilor". *Observator News* (романски). 10 November 2018.
6. ↑  „Pipiriță – Ardei prăjiți armânești cu sos de roșii și brânză". *Dejulmeu.ro* (романски). 27 July 2016.
**Џони Френхам** (роден на 6 јуни 1948 година) е англиски поранешен професионален боксер кој бил британски шампион во лесно тешката категорија во 1975 година. Френкам е англиски ром.

Френкам ја освоил титулата на Асоцијацијата за аматерски бокс во 1969 година во лесно тешката категорија, додека боксирал во клубот Рединг АБЦ.

Во 2010 година, Френхам бил осуден на две години затвор од страна на судот во Гилдфорд за нечесни тргувања.

Изложбена боксерска кариера
---------------------------

| Бр. | Кариера | Противник | Рунди | Тип | Локација | Датум | Забелешки |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 0–0 (1) | САД Мухамед Али | 2 | / | Обединето Кралство Ројал Алберт Хол,
Лондон, Англија | окт 19, 1971 | Без резултат |

Наводи
------


1. ↑  „Profile". BoxRec. Посетено на 31 December 2021.
2. ↑  Jimmy Smallwood (12 October 2013). „Tyson Fury & Billy Joe Saunders herald rise of Gypsy boxers". BBC Sport. Посетено на 13 October 2013.
3. ↑  „Roll of Honour". England Boxing. Посетено на 31 December 2021.
4. ↑  „Boxer Johnny Frankham jailed for ripping off pensioner". *Berkshire live*. Посетено на 31 December 2021.