|  |
| --- |
|  **Свети Ѓорѓи** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Скопска |
| **Архијерејско намесништво** | Северноскопско |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 42°6′27″N 21°23′08.92″E﻿ / ﻿42.10750° СГШ; 21.3858111° ИГД﻿ / 42.10750; 21.3858111Координати: 42°6′27″N 21°23′08.92″E﻿ / ﻿42.10750° СГШ; 21.3858111° ИГД﻿ / 42.10750; 21.3858111 |
| **Место** | Бањане |
|  **Општина** | Чучер-Сандево |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Ѓорѓи |
|  **Изградба** | 1549 |
|
|  **Живопис** | 15491846 |
|  **Зограф** | непознатДичо Зограф |
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | еднокорабна |
|

**Свети Ѓорѓи** — главна селска црква во скопското село Бањане. Прогласена е за споменик на културата на Македонија.

Местоположба
------------

Црквата е сместена во самото село Бањане. Покрај црквата се наоѓало селското училиште до 1964 година.

Историја
--------

Како што е наведена и на натписот над влезот во црквата, градбата потекнува од 1549 година. Таа е завршена во време на султанот Сулејман.

Архитектура
-----------

Градбата на црквата е добро зачувана. Нејзините димензии се 7,20 × 3,90 метри. Таа е еднокорабна црква, изградена од добро обработен делкан камен, оживеана со редови тули, по принципот на старите византиски градби и засводена со полуцилиндричен свод. На нејзината источна страна се наоѓа тристрана апсида.

Во 1856 година, на западната страна бил доѕидан еден широк трем, за што постои натпис над вратата од ктиторот Петар Каовче.

### Фрескоживопис

Црквата поседува фрескоживопис. Својот живопис го добила истата година кога и завршена нејзината градба, односно во 1549 година.

Самиот фрескоживопис се одликува со високи уметнички квалитети. Сепак, авторот на живописот не се знае, но неспорно припаѓа на групата на најталентирани сликари од тоа време. Неговото сликање е смело и динамично, со богат колорит и особено внимавал на обработката на ткаенините, што е многу редок случај. Воедно, композициските проблеми се добро решени, а одделни детали се работени со многу фантазија и грижливост. Фреските во црквата може да се споредат со најубавите современи остварувања на подоцнежните творби од Света Гора и од Костур.

На север, покрај самиот олтар, е насликан Христос со сакос и омофор врз кои се сликани серафими. Богородица е насликана со круна на главата, додека Свети Јован држи крст и свиток, заедно со својата глава на послужавник. Од двете страни на Христос е испишан текстот од 92. псалм.

Во 1846 година бил изведен нов живопис во црквата од страна на Дичо Зограф. На северниот и западниот ѕид насликал светители во цел раст, додека на западната страна најголемо внимание привлекува композицијата „Страшниот суд", која зафаќа половина од насликаниот простор. Токму оваа композиција е занимлива и го привлекува вниманието поради тоа што на нејзе се наоѓа насликан и Александар Македонски.

* Страшниот суд насликан од Дичо ЗографСтрашниот суд насликан од Дичо Зограф
* Пор (најлево) и Александар Македонски (најдесно) заедно со царевите Кир и ДаријПор (најлево) и Александар Македонски (најдесно) заедно со царевите Кир и Дариј
* Македонски лав на фрескаМакедонски лав на фреска

### Иконостас

Иконостасот во црквата бил насликан од познатиот Дичо Зограф во 1846 година.

Во зимата 1845-1846 година, Дичо Зограф и неговите помошници, ги изработиле престолните икони за самиот иконостас. Воедно, тој ги изработил и иконите на апостолите со композицијата на дејзисот и празничните икони.

**Дела на Дичо Зограф**
* 
* 
*

Галерија
--------

* Знак за цркватаЗнак за црквата
* Влезот во цркватаВлезот во црквата
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Црквата со камбанаријатаЦрквата со камбанаријата

Поврзано
--------

* Бањане
* Скопска епархија
* Северноскопско архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. 1 2 3  Трифуноски, Јован Ф.; Трифуноски, Јован Ф. (1971). *Скопска Црна гора : природна средина, прошлост, насеља, становништво и привреда : (са скицама, фотографијама и картом) = Skopska Crna Gora : antropogeographische Forschungen*. Skopje: Универзитет „Св. Кирил и Методиј". OCLC 637308591.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „ЦРКОВНАТА ТРАДИЦИЈА ВО СКОПЈЕ И СКОПСКО ОД IV ВЕК ДО ДЕНЕС (2- дел)". *www.preminportal.com.mk*. Посетено на 2020-02-07.
4. ↑  „Александар Македонски на фреска во црквата Свети Ѓорѓи | Вистина". *web.archive.org*. 2015-04-12. Архивирано од изворникот на 2015-04-12. Посетено на 2020-02-07.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Ѓорѓи" - Бањане на Ризницата ?

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Чучер-Сандево |
| --- |
|  |
|  | Бразданска гробница (Бразда)  •  Црква „Св. Благовештение" (Бањане)  •  Црква „Св. Илија" (Бањане)  •  Црква „Св. Ѓорѓи" (Бањане)  •  Црква „Св. Никита" (Горњане)  •  Црква „Воведение на Пресвета Богородица" (Кучевиште)  •  Кучевишки манастир (Кучевиште)  •  Побошки манастир (Побожје)  •  Црква „Св. Петка" (Побожје)  •  Куќа на Александар Урдаревски-Станко (Чучер-Сандево)  •  Споменик на Александар Урдаревски-Станко (Чучер-Сандево) |  |

 |