recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Шиптар** (албански: *Shqip(ë)tar*) е словенизиран облик на етнонимот со кој Албанците се нарекуваат самите себеси.

Називот „Шиптари" (*Shqiptarët*) започнува да се употребува за време на Народноослободителната борба на Југославија како замена за претходните синоними „Арбанаси„, „Арнаути", како и „Шипнија" (*Shqipëri, Shqipni*) наместо „Арбанија" (т.е. Албанија). Воведувањето на зборот требало да послужи како исказ кој наведува на единството на албанскиот народ кој живеел во Југославија и Албанија. На практика, меѓутоа, за разлика од првобитната намера, се случило токму обратното. Регионализираниот израз се употребувал како средство за разликување на припадниците на албанската народност во Југославија од Албанците во Албанија и ширум светот. Со текот на времето овој назив добива и негативна конотација. Токму поради тоа, во Југославија се забранува употребата на овој назив и наместо него се употребува единственото национално име — Албанци.

Во Македонија, овој назив беше причината за огромниот скандал во 2009 година, кога МАНУ ја издаде Македонската енциклопедија во која Албанците беа наречени „Шиптари", па потоа беше повлечена од употреба заради големиот број на приговори.

Во Србија, зборот има статус на политички некоректен и се употребува само од националистички автори и Српската православна црква. Интересно е што поимот кај младите станал жаргон кој има сосема различно значење, па се употребува дури и како замена за „добар другар" или „драга личност" (само во Србија).

Зборот „Шиптар" се смета за навредлив и политички некоректен во српски, македонски и другите јужнословенски јазици.

Поврзано
--------

* Албанци
* Албанија

Наводи
------

1. ↑  „Vladimir Arsenijević, Naše crnje". Архивирано од изворникот на 2011-07-25. Посетено на 2010-04-16.
2. ↑  „Jovan Ćirilov, Albanac ili Šiptar". Архивирано од изворникот на 2010-02-10. Посетено на 2010-04-16.
3. ↑  „Prestati sa govorom mržnje i prikrivanjem činjenica o Kosovu". Архивирано од изворникот на 2011-10-08. Посетено на 2010-04-16.
4. 1 2  Албанците во енциклопедијата - „шиптари"
5. ↑  „Albance u ekciklopediji nazvali „planinskim ljudima"". Архивирано од изворникот на 2016-03-06. Посетено на 2010-04-16.
6. 1 2  „Dimitrije Bogdanović, Knjiga o Kosovu". Архивирано од изворникот на 2014-10-20. Посетено на 2010-04-16.
7. 1 2  Upotreba termina Šiptari na sajtu NSPM
8. ↑  Rečnik žargona: šiptar
**Џон Милтон** (англиски: *John Milton*; 9 декември 1608 — 8 ноември 1674) — англиски поет.

Портрет на Милтон од 1629 година, Национална галерија на портрети во Лондон.

Животопис
---------

Џон Милтон
Џон Милтон е роден на 9 декември 1608 година, во Чипсајд (*Cheapside*), Лондон. Тој бил лош татко и неподнослив сопруг и поради неговата бруталност, сопругата била принудена да го напушти.

Милтон починал на 8 ноември 1674 година, во Чалфонт Сент Гилс (*Chalfont St Giles*).

Творештво
---------

Насловната корица на првото издание на „Изгубениот рај" од 1668 година.

Влијание
--------

Гете имал поволно мислење за Милтон, оценувајќи го како „многу голем" и дека „човек мора да му оддаде секакво признание". Делото на Милтон извршило големо влијание не само врз литературата, туку и врз популарната култура. На пример, на својот албум од 1972 година „Академијата во опасност (*The Academy in Peril*)", американскиот рок-музичар Џон Кејл (*John Cale*) ја вметнал и песната наречена „Џон Милтон (*John Milton*)".

Преводи
-------

Прв Македонец кој ги преведувал Милтоновите дела бил националниот деец, Митрополит Теодосиј Гологанов (1846 — 1926). Преводите биле на бугарски, направени за време на неговото службување во Бугарското книжевно друштво во Софија.

Наводи
------

1. ↑  Јован Дучић, *Благо Цара Радована* (друго издање). Београд: Laguna, 2018, стр. 160-164.
2. ↑  J. P. Ekerman, *Razgovori sa Geteom: Poslednjih godina njegova života*. Beograd: Rad, 1960, стр. 53.
3. ↑  ALL MUSIC, John Cale, The Academy in Peril (пристапено на 6.12.2015)
**IC 938** — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 7 ноември 1891 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 938 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,5 *m*/лм2. IC 938 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 3 м 39 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 46' 32". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 938 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 135879.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Риби (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 938 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 938[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 938[*мртва врска*]
* IC 938 — VizieR.
* IC 938 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**IC 946** — галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 946 се споменува и како NPM1G -13.0644.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 2 ноември 1891 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 946 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 *m*/лм2. IC 946 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 30 м 46,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -12° 43' 27"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 946 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 948530.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Водолија (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 946 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 946[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 946
* IC 946 — VizieR.
* IC 946 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
*Бајо Пивљанин убива Турчин* (1878), од српскиот сликар Аксентије Мародиќ (1838–1909)
**Бајо Пивљанин** - ајдутски старешина (арамбаша) од крајот на XVII век. Неговото вистинско име е Бајо Николиќ, сердар во Бока Которска во служба на венецијанската власт. Погинал во 1685 година во познатата битка против Сулејман-ага која се одиграла на Вртијељци, во близината на Цетиње. За Бајо Пивљанин е испеана втората најбројна група ајдучки песни во српското народно творештво, а попознати песни посветени на него се: „Зошто Бајо замина во ајдуци", „Бајо Пивљанин и бегот Љубовиќ" итн.

Наводи
------

1. ↑  *Хајдуци*. Београд: Народна књига, 1965, стр. 152.
2. ↑  „Песме о хајдуцима", во: *Хајдуци*. Београд: Народна књига, 1965, стр. 145.
**Елија Евдоксија** (латински: *Aelia Eudoxia*; грчки: *Ευδοξία*) била сопруга на царот на Источната Римското Царство Аркадиј.

Елија Евдоксија е родена околу 380 година како ќерка на генерал Флавиј Бавтон (конзул во 385 година), кој потекнувал франкско семејство. Таа била сестра на генералот Арбогаст.

На 27 април 395 година се омажила за царот Аркадиј. Според хрониките на Амијан Марцелин двајцата имале пет деца:

* Флацила (\* 17 јуни 397 година)
* Елија Пулхерија (19 јануари 399-453)
* Аркадија (3 април 400 - 444)
* Теодосиј II (10 април 401 - 28 јули 450)
* Марина (12 февруари 403 - 449).

На 6 октомври 404 година Елија Евдоксија починала на 24 години и била погребена во црквата Свети Апостоли во Цариград.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 89079716

 |

 |
**IC 947** — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 947 се споменува и како MCG -1-59-29, NPM1G -03.0692.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 9 октомври 1890 година од страна на Н. М. Париш.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 947 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 *m*/лм2. IC 947 има привидни димензии од 1,7' х 1,4'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 30 м 53,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 56' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 947 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71634.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Риби (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 947 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 947[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 947
* IC 947 — VizieR.
* IC 947 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Три-димензионален изглед на центриола
**Центриолите** се својствени за животинските клетки. Тие се најчесто две и се наоѓаат до јадрото, а најдобро се забележуваат во клетки што се делат.

Центриолите се цилиндрични структури, чиј ѕид е изграден од 9 групи по 3 микротубули кои делумно се споени, а срцевината е исполнета со еднородна материја.

Центриолите играат важна улога при делбата на јадрото, бидејќи учествуваат во создавањето на делбеното вретено. Имаат слична градба со базалните телца и имаат способност да се претворат во нив, и обратно.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85021940
* NDL: 00576405

 |

 |
*Оваа страница се однесува на магнетните полови. За друго значење види пол (објаснување).*

---

Магнетните силници може да се забележат со опит доколку над магнетот се постави стаклена плоча и на неа се истурат железни струготини и плочата лесно се протресе. Буквите N и S ги претставуваат положбите на северниот и јужниот магнетен пол.
**Магнетните полови** се половите на еден магнет. Тие се определени според магнетните полиња што се наоѓаат во близина на оските на ротација на Земјата. Северниот магнетен пол се наоѓа на Јужниот Пол на Земјата, додека пак јужниот магнетен пол се наоѓа на Северниот Пол на земјата.
**Едобих** (или **Едобинк**, според Годфроа Курт) бил водач на Франките од почетокот на 5 век, поборник на узурпаторот Константин III. Починал во 410.

Животопис
---------

На почетокот на 5 век, римската империја била во анархија каде повеќе римски генерали се прогласиле за императори и воделе борби меѓу себе. Оваа ситуација овозможила на повеќе германски народи да освојат територии во имепијата во 406. Константин III, прогласен за император во 407 од војските на Бретања, се обидел да го заштити северот на Галија од германските напади и стапил во сојуз со франкискиот водач Едобих давајќи му ја задачата да ги штити римските провинции Германија и Белгија.. Годфроа Курт исто така споменува и некој Небигаст, кој исто така бил задолжен за истата таа мисија заедно со Едобих, но истиот не е цитиран од страна на други историчари.

Константин, малку подоцна бил предаден од неговите генерали, Геронтиј кој станал сојузник на еден друг узурпатор – Максим. Константин тогаш побарал од Едобих да собере војска и да се бори со Геронтиј, но бил нападнат од војската на Констанциј, генералот на царот Хонориј. Едобих бил убиен додека неговата војска се повлекувала. Хонориј тогаш го заземал Арл и го убил Константин III.

Наводи
------

1. 1 2 3  Kurth 1896, стр. 113 harv error: no target: CITEREFKurth1896 (help)
2. ↑  Kurth 1896, стр. 112-113 harv error: no target: CITEREFKurth1896 (help)
3. ↑  Rouche 1996, стр. 105 harv error: no target: CITEREFRouche1996 (help).

### Поврзани статии

* Франкиски федерати
* Лети

### Примарни извори

* Зозим , *Нова Историја*, livre 6

### Библиографија

1. Godefroid Kurth, Clovis, le fondateur, Éditions Tallandier, 1896 (réimpr. 2000) (ISBN 2-235-02266-9) .
2. Michel Rouche, Clovis, Éditions Fayard, 1996 (ISBN 2-213-59632-8)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Франки |
| --- |
|  |
| Франкиски народи | Ампсиварии • Бруктери • Хамави • Хати • Салијци • Сикамбри • Тенктери • Тубанти • Узипети |  |
|  |
| Кралеви и водачи | Генобавд (288) • Аскарик и Мерогез (307) • Харието (358) • Небигаст (358) • Малобавд (373-378) • Генобавд, Маркомир и Сунон (388) • Едобих (410) • Теодомер (420/428) • Хлодион Долгокосиот (428-451) • Меровех (451-457) • Хилперик I (457-486) • Рагнакар (491/510) • Карарик (491/510) • Сигеберт Куциот (496-508) • Клодерик (508) • Меровинзи |
|  |
| Генерали во Рим | Бонит (324) • Клавдиј Силван (355) • Флавиј Меробавд (363-383) • Флавиј Рикомер (377-393) • Флавиј Бауто (385) • Арбогаст (385-394) |
|  |
| Списоци | Список на франкиски водачи • Список на кралеви на Салиските Франки • Список на кралеви на Рипуарските Франки |
|  |
| Институции | Салиски Франки • Рипуарски Франки • Франкиски федерати • Салиски закон • Рипуарски закон • Франкиски кралства • Австразија • Неустрија |
|  |
| Легенди | Тројанско потекло на Франките • Фарамонд |

 |

* Портал: Стар Рим
**IC 897** — галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 897 се споменува и како MCG -2-53-19.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 7 август 1891 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 897 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 *m*/лм2. IC 897 има привидни димензии од 1,2' х 0,6'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 1 м 37,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -13° 57' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 102°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 897 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 65927.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Водолија (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 897 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 897[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 897
* IC 897 — VizieR.
* IC 897 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Via Postumia е означена со *светло сина боја*. До него се стигнува од Рим кај Плацентија преку *Виа Фламинија* ( *темно сина* ) проследена со *Виа Аемилија* ( *црвена* ).
**Виа Постумија** бил антички римски пат во северна Италија, изграден во 148 п.н.е од *конзулот* Спуриус Постумиус Албинус Магнус. Трчал од брегот на Генуа низ планините до Дертона, Плацентија (престанок на Виа Аемилија ) и Кремона, источно од точката каде што ја преминал реката По. Од Кремона патот течел на исток до Бедриакум, сегашниот град Калватоне, каде што се разделувало, едната гранка течела десно кон Мантуа, другата лево кон Верона, поминувајќи ја реката Адиџе на Понте Пјетра, единствениот мост на Реката Адиџе во тоа време, а потоа минување низ венецијанската рамнина, поминувајќи ја реката Пиаве кај Масерада сул Пиаве додека конечно стигна до Аквилеја, важен воен пограничен град основан од Рим во 181 п.н.е. Римското освојување на Лигурија зависело од овој пат, а неколку од поважните градови во голема мера му го должеле своето потекло. Кремона била нејзината централна точка, растојанието се сметало од него и кон исток и кон запад. Римското освојување на Лигурија зависело од овој пат, а неколку од поважните градови во голема мера му го должеле своето потекло. Кремона беше нејзината централна точка, растојанието се сметаше од него и кон исток и кон запад.

Виа Јулија Аугуста е името дадено на римскиот пат од напорите на Август Цезар, кои започнале во 13 п.н.е. да ја спои Виа Аемилија Скаури со Виа Постумија, која се протегала од Плацентија (модерна Пјаченца) до триумфалната порта во Ла Турби, Франција. Подоцна е проширен на Арелатес (модерен Арл) приклучувајќи се на Виа Домиција, преку Дертона (Тортона), Вада Сабатија ( Вадо Лигуре ), Албингаунум ( Албенга ) и Албум Интимилиум ( Вентимилија ). 

 Дел од Виа Постумија реконструиран под Арко деи Гави во Верона .
Древниот Arco dei Gavi сè уште го означува огранокот на Via Postumia што води до Верона.

Наводи
------

* Italy’s Via Postumia: Hiking Across an Ancient Road
**Сигерих** (? – 22 август 415) — визиготски крал седум дена во 415 г.

Биографија
----------

Неговиот претходник, Атаулф, бил смртно ранет во неговите штали во палатата во Барселона од атентатор. Атентаторот веројатно бил лојален слуга на Сар, готски благороден и личен непријател кого Атаулф претходно го убил. По смртта на Атаулф, фракцијата на Сар, Амали, ја прекршила готската традиција на наследување со тоа што веднаш го поставил за крал Сигерих, братот на Сар.

Откако станал крал, Сигерих ги убил децата на Атаулф од неговата прва сопруга. Тој, исто така, ја принудил Гала Плацидија, вдовица на Атаулф и ќерка на римскиот цар Теодосиј I и сестра на Хонориј да пешачат повеќе од дванаесет милји пеш меѓу толпата заробеници возена пред Сигерих. На седмиот ден по неговото доаѓање, Сигерих бил убиен и бил заменет со роднината на Атаулф, Валија.

Бидејќи Сигерих бил Амали, член на ривалска подгрупа заснована на кланови меѓу Визиготите на Балти (од кои дел биле Атаулф и Валија), Сигерих е единствениот што не припаѓа во наследството на кралевите обично означени како династијата Балти. ако кралството е дефинирано со династички врски на Балти. Поради ова, како и поради фактот што неговото владеење било узурпација и кратко, Сигерих не се појавува на некои списоци на визиготски кралеви.

Наводи и надворешни врски
-------------------------

* Хенри Бредли, *Готите: од најраните времиња до крајот на готското владеење во Шпанија.* Второ издание, 1883 година, Њујорк: Синовите на ГП Путнам, поглавје 11.
* Едвард Гибон, *Историја на пропаѓањето и падот на Римската империја,* поглавје 31 Архивирано на 14 септември 2004 г.

|  |
| --- |
| Сигерих **Амали** **Починал(а):** 415 |
| Владејачки титули |
| Претходник**Атаулф** | **Крал на Визиготите**415 | Наследник**Валија** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Визиготски кралеви |
| --- |
|  |
| 
* Аларих I
* Атаулф
* Сигерих
* Валија
* Теодорих I
* Торизмунд
* Теодорих II
* Еврик
* Аларих II
* Гезалек
* Амаларик
* Теодис
* Теодигизел
* Агила I
* Атанагилд
* Лиува I
* Леовигилд
* Рекаред I
* Лиува II
* Витерих
* Гундемар
* Сизебут
* Рекаред II
* Свинтила
* Сизенанд
* Хинтила
* Тулга
* Хиндасвинт
* Рекесвинт
* Вамба
* Ервиг
* Егика
* Витиза
* Родерик
* Агила II
* Ардо

 |  |

 |



1. ↑  Olympiodorus Fragment 26
**IC 892** — галаксија во соѕвездието Јарец, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 892 се споменува и како MCG -3-53-12, IRAS 20540-1646.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 22 јули 1892 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 892 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 *m*/лм2. IC 892 има привидни димензии од 0,8' х 0,6'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 56 м 52,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 35' 6"". Положбениот агол на објектот е во износ од 178°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 892 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 65760.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Јарец (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 892 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 892[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 892
* IC 892 — VizieR.
* IC 892 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Гмечено грозје за шира.
**Шира** – благо вино, неферментиран сок од изгмечено грозје. Поопшто ширата е свеж овошен сок (вообичаено гроздов сок) добиен со гмечење, цедење и пресување на овошјето. Остатокот (цврстиот дел) што ги содржи семките, кожата и дршките на овошјето се вика комина. Правењето шира е првиот чекор во производството на вино.

Производство на вино
--------------------

Времетраењето на држењето на комината и ширата заедно е битно за карактерот на виното. Кога винарот процени дека е време, ширата се вади од комината, и истата се пресува за да се извади преостанатиот сок од неа. Ферментацијата може да биде природна (без додатоци), но за порамномерно вриење и спречување на прекин на ферментацијата се додава вински квасец. На комината може да ѝ се додаде вода, да се остави 24 часа и потоа да се користи за производство на вино. Во Македонија најчесто комината се користи за производство на ракија. Вака произведената ракија се нарекува коминарка. 

Ширата може да се користи и за правење вински оцет.

Наводи
------

1. ↑  „Шира" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „Преработки од грозјето". Архивирано од изворникот на 2016-04-13. Посетено на 2016-08-16.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NKC: ph335985

 |

 |
**Минимизирањето** е метод на адаптивно стратификувано земање примероци што се користи во клиничките испитувања, како што е опишано од Покок и Сајмон.

Целта на минимизирањето е да се минимизира нерамнотежата помеѓу бројот на пациенти во секоја група на третмани во однос на голем број фактори. Нормално, пациентите би биле распределени во група за третман по случаен избор и додека ова одржува добра севкупна рамнотежа, може да доведе до нерамнотежа во подгрупите. На пример, ако поголемиот дел од пациентите кои примале активен лек се мажи или пушачи, статистичката корисност на студијата би била намалена.Минимизирањето е главно неслучаен метод на распределба на третман за клинички испитувања. Спроведовме систематско пребарување на литература за да ги утврдиме неговите предности и недостатоци во споредба со другите методи на распределба.

Традиционалниот метод за да се избегне овој проблем, познат како блокирана рандомизација, е да се раслојуваат пациентите според голем број фактори (на пр. мажи и жени, или пушачи и непушачи) и да се користи посебна листа за рандомизација за секоја група. Секоја листа за рандомизација би била креирана така што по секој блок од x пациенти, ќе има еднаков број во секоја група на третмани. Проблемот со овој метод е што бројот на листи се зголемува експоненцијално со бројот на фактори за стратификација.

Минимизирањето го решавал овој проблем со пресметување на нерамнотежата во секој фактор доколку пациентот биде распределен на одредена група за третман. Различните нерамнотежи се собираат заедно за да се даде целокупната нерамнотежа во студијата. Групата за третман што би ја минимизирала нерамнотежата може директно да се избере, или може да се додаде случаен елемент (можеби доделување поголема шанса на групите што ќе го минимизираат дисбалансот, или можеби само доделување шанса на групи кои ќе ја минимизираат нерамнотежата).

Нерамнотежите може да се пондерираат доколку е потребно за да им се даде на некои фактори поголема важност од другите. Слично може да се примени однос на бројот на пациенти во секоја група на третмани.

При употреба, минимизирањето често одржува подобра рамнотежа од традиционалната блокирана рандомизација, а нејзината предност брзо се зголемувало со бројот на фактори на стратификација.

Наводи
------

1. ↑  Pocock, Stuart J.; Simon, Richard (Mar 1975). „Sequential Treatment Assignment with Balancing for Prognostic Factors in the Controlled Clinical Trial". *Biometrics*. International Biometric Society. **31** (1): 103–115. doi:10.2307/2529712. JSTOR 2529712. PMID 1100130.
2. ↑  Minimisation: the platinum standard for trials?
3. ↑  Han Baoguang, Enas Nathan H. McEntegart Damian (2009). „Randomization by minimization for unbalanced treatment allocation". *Statistics in Medicine*. **28** (27): 3329–3346. doi:10.1002/sim.3710. PMID 19739238.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
4. ↑  „A Review of Minimization: Methods and Practical Concerns" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2011-07-06. Посетено на 2010-12-05.
**IC 882** — дел од галаксија во соѕвездието Стрела, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 882 се споменува и како LBN 83, part of N 6822.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 18 јуни 1887 година од страна на Френсис Ливенворт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 882 е од видот GxyP.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 45 м 5,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 43' 17"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 882 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Стрела (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 882 на *НАСА* (англиски)
2. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Zwicky, F. E. Herzog, and P. Wild, ""Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies"",

Vol.I. Pasadena, Calif. California Institute of Technology, 1961. Also, 
successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 882[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 882[*мртва врска*]
* IC 882 — VizieR.
* IC 882 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Рјурик Ростиславич** (умрел во 1215 г.) бил руски средновековен кнез.

Животопис
---------

Рјурик бил син на смоленскиот кнез Ростислав Мстиславич (умрел во 1168 г.) и правнук на кнезот Владимир Мономах. Тој живеел бурен живот, постојано војувајќи против Половците и против другите руски кнезови, често придружуван од брат му, кнезот Давид Ростиславич Смоленски (умрел во 1198 г.). Во 1203 година, Рјурик стапил во сојуз со Половците и го разурнал Киев. Во 1173 година завладеал со киевскиот престол, а потоа неколкупати го губел и повторно го заземал (последен пат во 1205 година). За време на своето владеење го помагал развојот на книжевноста и на градителството. Неговата престолнина била во градот Белгород, на реката Ирпењ, во близината на Киев.

Наводи
------

1. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 62 и 67.
**IC 872** — галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 31 август 1888 година од страна на Гијом Бигурдан.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 872 е од видот \*Grp. IC 872 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,8'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 10 м 41,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +31° 8' 59".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 872 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Херкул (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 872 на *НАСА* (англиски)
2. ↑  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 872[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 872
* IC 872 — VizieR.
* IC 872 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Црквата Св. Симон и Ана (1734)
**Михаил Григорјевич Земцов** (рус. *Михаил Григорьевич Земцов*) (1688 – 1743) бил руски архитект кој работел во воздржаниот петробарокен стил, кој го научил од неговиот швајцарски соработник Доменико Трецини.

Во раниот период од кариерата, Земцов учествувал во проектирањето на Летниот дворец во Санкт Петербург и паркот во Петерхоф. Работел и на проектирањето на Кадрирошкиот дворец и парк во Талин (1718-25), сега церемонијална резиденција на претседателот на Естонија. Неговиот италијански дворец на Фонтанка (1726-28) бил срушен, а потоа преизграден неговиот Аничков дворец (1741-50).

Земцов бил назначен за еден од главните архитекти во руската престолнина во 1737. Завршил со работата на Рускиот правилник за изградба две години пред неговата смрт.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Михаил Земцов" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 250933323
* LCCN: n84219785
* ISNI: 0000 0003 7134 2852
* ULAN: 500074127

 |

 |
**Свети Сава** (грчки: *Άγιος Σάββας*) или **Пресвета Владичица Богородица** (*Παναγία Κυριώτισσα*) — црква во градот Бер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува еден од најважните византиски споменици во градот. Има улога на парохиски храм.

Храмот е изграден во XIV век. Првично бил трикорабна базилика со дрвен покрив. На почетокот на XIX век на неколку наврати е преуредуван. Од првобитниот храм денес постојат источниот ѕид и ѕидовите на жртвеникот и ѓаконикот, какко и апсидата со впечатлива керамопластични украси, на која со тули е напишано „ПАЛЕОЛОГИНА" (*ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑ*). Внатре се зачувани фрески од XIV век, впеатливи по својот реализам, како и вредни византиски икони. Долги години црквата била позната како „Пресв. Владичица Богородица".

Поврзано
--------

* Берско-негушко-камбаниска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Άγιος Σάββας της Κυριώτισσας (Παναγία Κυριώτισσα)". Discover Veria. Посетено на 24 јули 2016.
2. ↑  „Ενορίες". Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Посетено на 24 јули 2016.
**Арсениј IV** Јовановиќ Шакабента (српски: *Арсеније IV Јовановић Шакабента*; 1698 – 18 јануари 1748) бил архиепископ пеќски и патријарх српски од 1725 до 1737, а потоа и поглавар на српската православна црква во Хабсбуршката монархија од 1737 до неговата смрт во 1748.

Тој ја нарачал изработката на *Стематографијата* од Христофор Жефаровиќ. Ја отворил првата сликарска академија на територијата на Карловачката митрополија, по започнатите уметнички и културни реформи под покровителство и благослов на неговиот претходник, Викентиј Јовановиќ. Негов наследник бил Јоаникиј III Цариградски.

Наводи
------

1. ↑  Вуковић 1996, стр. 33-34.

Извори
------

* Вуковић, Сава (1996). *Српски јерарси од деветог до двадесетог века (Serbian Hierarchs from the 9th to the 20th Century)*. Београд: Евро.
**Снори Стурлусон** (1179 - 23 септември 1241) бил исландски историчар, поет и политичар. Тој бил избран двапати за законски кандидат во парламентот на Исланд, Алтинг. Тој бил автор на Прозата Едда или помлада Еда, која се состои од Gylfaginning („Глупоста на Гилфи"), наратив на нордиската митологија, Skáldskaparmál, книга поетски јазик и Háttatal, список на стихови. Тој исто така бил автор на Хајмскрингла, историја на норвешки кралеви, која започнува со легендарниот материјал во сагата Јингинга и се движи до раната средновековна скандинавска историја.Од стилски и методолошки причини, Снори често се смета дека е автор на сагата на Егил.
Како историчар и митограф, Снори е извонреден за предлагање на хипотезата (во Прозната Еда) дека митолошките богови почнуваат како човечки воени водачи и кралеви чии погребни наоѓалишта развиваат култови (видете еухемеризам). Како што луѓето го повикуваат мртвиот воениот водач додека одат во битка или мртвиот крал додека се соочуваат со племенски тешкотии, почнуваат да ја почитуваат фигурата. Конечно, кралот или воинот се памети само како бог. Тој, исто така, предложил како племиња да ги победат другите, ја објаснуваат својата победа со тоа што предлагаат нивните богови да се борат со боговите на другите

Снори Стурлусон
**Света Петка**(грчки: *Αγία Παρασκευή*) поранешна — црква во градот Бер, Егејска Македонија.

Црквата е изградена во средниот век. Се наоѓала на пресекот на денешните улици улици „Кавадија" и „Платанон". По османлиското заземање на градот во 1433 г. храмот е претворен во џамија наречена Фураџи- или Казанџи-џамија (турски: *Fırıncı, Kazancı Camii*). Други имиња на џамијата се Мелик или Аји, т.е. „Мечкина џамија". Така е наречена поради лавовската статуа која се наоѓала до неа, денес поставена во Берскиот археолошки музеј. До џамијата има фонтана која се користела за перење, а на статуата се беселе алишта за сушење, поради што со годините преостанала да личи на лав и почнала да личи на мечка. 

Џамијата изгорела во големиот пожар од 1864 г. Во 1920 г. настрадала во друг пожар, по што се откриени остатоци од црквата.

Поврзано
--------

* Берско-негушко-камбаниска епархија

Наводи
------

1. ↑  „Fırıncı (Kazancı) Mosque". Traces of Ottoman. Архивирано од изворникот на 2014-05-13. Посетено на 9 мај 2014.
**Бланка Кастиљска** (шпански: *Blanca de Castilla*) била кралица на Франција и сопруга на кралот Луј VIII. Таа била третата ќерка на кралот на Кастиља, Алфонсо VIII и Елеонора Кастиљска.

Според мировниот договор помеѓу Франција и Англија од 1200 година, било предвидено да таа се омажи за францускиот крал Луј VIII. Поради нејзинито бројни роднински врски со голем дел од европските кралски семејства, овој брак бил многу значаен во тогашно време. По смртта на својот сопруг, таа станала регент на неполнолетниот си син Луј IX во периодот од 1226 до 1236 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 38163723
* LCCN: n50082045
* ISNI: 0000 0001 1642 9731
* GND: 118663739
* SELIBR: 402303
* SUDOC: 02750106X
* BNF: cb119526977 (податоци)
* BIBSYS: 98079082
* MusicBrainz: bf0fb4a2-b51c-43b5-a0e0-5ba0d2ac002c
* NKC: xx0088371

 |

 |
**Света Петка** (грчки: *Αγίας Παρασκευής*) — црква во селото Баровица, Ениџевардарско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Гуменџиско-бојмичко-ругуновската епархија на Цариградската патријаршија.

Црквата е градена во 1830-тите. Претставува трикорабна базилика со внатрешни димензии од 10,6 × 18,1 м. Направена е од делкани камења. Од запад и југ има трем. На запад има низок нартекс и галерија во облик на буквата П. Корабите се поделени со шест пара колони. Апсидата е полукружна одвнатре и однадвор, а нишите на ѓаконикот и жртвеникот не излегуваат од источниот ѕид. Влезот на наосоте од југ, а пак западниот влез води во галеријата поради висинската разлика.

Таваните се дрвени, со геометриски форми и обоени со силни бои. Предниците на аркадите во наосот се живописани со фрески на кои има сцени од животот на Христос. Забележителни Се дрвените елементи на внатрешноста — иконостасот, владичкиот престол и амвонот, насликани со цветни мотви. Повеќето икони на иконостасот се од 1837 г. Во храмот има икони на зографот Христо Сакелариев од Петрово.

Камбанаријата на јужниот влез на комплексот е подигната во 1886 г. според натпис на камена плоча.

Во 1991 г. црквата е прогласена за споменик на културата.

Поврзано
--------

* Гуменџиско-бојмичко-ругуновска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  „4. Ιερός ναός Αγίας Παρασκευής Καστανερής". Ανάδειξη των Μεταβυζαντινών Μνημείων στην Μητροπολιτική Περιφέρεια Γουμενίσσης- Αξιουπόλεως - Πολυκάστρου μέ κέντρο τό Δήμο Ευρωπού. Посетено на 24 јуни 2014.[*мртва врска*]
2. ↑  „Καστανερή – Ιερός Ναός Αγ.Παρασκευής". Enjoy Kilkis. Архивирано од изворникот на 2022-05-15. Посетено на 14 март 2018.
3. ↑  „Ταξιδεύοντας με τους ζωγράφους" (PDF). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Εφορεία Αρχαιοτήτων Κιλκίς. Посетено на 23 јуни 2018.
4. ↑  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/6463/127/11-3-1991 - ΦΕΚ 761/Β/20-9-1991". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2022-05-11. Посетено на 22 октомври 2014.
**Франсоа Франкур** (фр. *François Francoeur*), (8 август 1698–1787) бил француски виолинист и композитор. Роден е во Париз како син на Жозеф Франкур, констрабасист и подоцнежен член на ансамблот *24 violons du roy*. Учел музика од татко му и се вработил во париската опера како виолинист кога имал 15 години. По турнеи во главните европски престолнини, се вратил во Париз и станал член на групата Concert Spirituel. Станал член на *24 violons du roy* во 1730; музички инструктор во операта во 1739; и (заедно со Франсоа Ребел) оперски инструктор, во 1744. Во 1753 Ребел и Франкур станале управници на париската опера—која била центар на француската музика. Во 1760 Франкур бил назначен за Главен музичар на кралот. Кога умрел во 1787 на возраст од 89 год, тој бил поштеден од судбината што го чекала неговиот внук, Луј-Жозеф Франкур, Главен камерен музичар на кралот и директор на оркестар, кој бил затворен за време на Француската револуција сè до падот на Робеспјер во 1794.

Композиции
----------

Композициите зачувани денес, издадени во *Propylaen der Musik, V. 2* (1989), се две книги со виолински сонати, 10 опери и неколку балети, компонирани заедно со Франсоа Ребел. Ова често се наведува како редок случај на соработка во музичката композиција.

Музиколошки и стилистички белешки
---------------------------------

Франкур понекогаш се категоризира како „класицистички" композитор кој го одбегнувал „класицистичкиот стил на Хајдн и Моцарт". Но неговите зачувани композиции (компонирани близу до 1773), иако современи на Хајдн и Моцарт, не претставуваат дворски маниризми какви што биле практикувани во класицистичката музика спонзорирана од кралевите во тоа време. Наместо тоа, музиката на Франкур има „напреден рококо" карактер, збогатувајќи ги гудачките инструменти со креативна употреба на дувачки инструменти. Ваквата музика била особено популарна кај буржоазијата во подем и нижата аристократија во трговските центри како Лондон, Хамбург, Франкфурт како и во Париз, кој станувал сè поголем пазар за нови композиции.

Медија
------


|  |
| --- |
| Контратанц |
|  |
| *Contredanse* |

* *Не можете да ја чуете снимката? Видете помош со снимки.*


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 10033208
* LCCN: n83045075
* ISNI: 0000 0001 0869 4113
* GND: 132619261
* SUDOC: 035091274
* BNF: cb138941184 (податоци)
* MusicBrainz: 4e028468-4222-4c94-8cfc-9f2f220177f3
* NKC: mzk2009544778
* BNE: XX1623551
* CiNii: DA11926324

 |

 |
Свети Брендан Навигатор, минијатура од 15 век
**Свети Брендан Морепловец**  англиски: *Bréanainn of Clonfert* (484 – 577), познат и како **Брендан Навигатор** бил ранохристијански ирски светец од 6 век.

Животопис
---------

Бил роден во 484 година во Kлонфорт во градот Трали во Ирска. Од својата младост ги следел идеалите на египеtските аскети. Поголемиот дел од животот го поминал во клонфoртскиот манастир. Се смета за основач на бројни монашки заедници на ненаселените острови како и на еден пловечки манастир на брод. Со бродот патувал на бројни мисиионерски патувања од кои забележителни се патувањата на Исланд во 551 година и на Гренланд 554 година. Постои легенда дека свети Брендан на своите патувања стигнал до северна Америка, до местата Њуфаундленд, Бермуди и Флорида и таму ја проповедал Библијата.

Умрел во 557 година.
Се смета дека е зажтитник на морепловците и патниците. како светец го слават во православната и римокатоличката црква.

Наводи
------

1. ↑  Biography from *A Little Book of Celtic Saints* Saint Brendan the Navigator
2. ↑  *Navigatio sancti Brendani abbatis*
3. ↑  Brendan’s Fabulous Voyage — 1893 lecture by John Crichton-Stuart, 3rd Marquess of Bute, available from Project Gutenberg

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Брендан Морепловецот" на Ризницата ? |
**Чака** (бугарски: *Чака*) владеел како цар на Бугарија од 1299 до 1300. Тој бил син на монголскиот владетел Ногај и неговата жена Алака. Некаде после 1285 Чака се оженил со Елена, ќерка на бугарскиот цар Георги Тертер I. Во доцните 1290ти, Чака го поддржал неговиот татко Ногај во војната против законскиот хан на Златната Орда, Токтај. Токтај го победил и го убил Ногај во 1299.

Чака ги предводел неговите поддржувачи во Бугарија, ги набркал царот Иван II и неговата мајка која била регент, и се поставил за владетел на Трново во 1299. Не е сосема познато дали владеел како цар на Бугарија или едноставно дејствувал како сизерен на братот на неговата жена, Теодор Светослав. Од бугарската историографија е прифатен како владетел на Бугарија.

Чака не уживал долго во својата нова позиција на моќ, бидејќи војските на Токтај го следеле во Бугарија и го опседнале Трново. Теодор Светослав, кој бил клучен во преземањето на власта од страна на Чака, организирал заговор во кој Чака бил затворен и убиен во 1300. Неговата глава била испратена на Токтај, кој за возврат ја осигурал позицијата на Теодор Светослав за нов цар на Бугарија. Изгледа дека соработката на Теодор Светослав придонела за повлекување на монголското мешање во Бугарија.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Бугарски владетели |
| --- |
|  |
| Стара Велика Бугарија(632-668) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Канови | Органа • Кубрат • Батбајан • |

 |
|  |
| Прво Бугарско Царство(681-971) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ханови | Аспарух • Кубер (во Македонија) • Тервел • Кормесиј • Севар • Кормисош • Винех • Телец • Сабин • Умор • Токту • Паган • Телериг • Кардам • Крум • Омуртаг • Маламир • Пресијан • Борис I |
|  |
| Кнезови | Борис I • Владимир Расате • Симеон I |
|  |
| Цареви | Симеон I • Петар I • Борис II • Роман |

 |
|  |
| Второ Бугарско Царство(1186-1422) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Цареви | Иван Асен I • Петар IV • Иванко • Калојан • Борил • Иван Асен II • Калиман I Асен • Михаил II Асен • Калиман II Асен• Мицо Асен • Константин I Тих Асен • Ивајло • Иван Асен III • Георги I Тертер • Смилец • Иван IV Смилец *(де факто Смилцена)* • Чака • Тодор Светослав • Георги II Тертер • Михаил III Шишман Асен • Иван Стефан *(де факто Анна-Неда)* • Иван Александар • Иван Шишман • Јован Страцимир • Константин II Асен |
|  |
| Деспоти | Балик • Добротица • Иванко |

 |
|  |
| Кнежевство Бугарија(1878-1908) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Кнезови | Александар I Батенберг • Фердинанд I |

 |
|  |
| Царство Бугарија(1908-1946) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Цареви | Фердинанд I • Борис III • Симеон ІІ |

 |

 |
**Легал де Кермер** (француски:*De Kermur Sire de Legal*) (роден во 4 септември 1702

 во Бретања - починал во 1792) бил француски шахист. Тој бил учител на Франсоа-Андре Даникан Филидор. Давајќи му првенство на својот ученик, до крајот на својот живот, Легал останал втор најдобар шахист во Париз.

Околу 1750, Легал де Кермер во партијата против Сен Брие, одиграна во Париз, победил со познатиот мат кој останал во шаховската историја, во негова чест наречен Легалов мат.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со шахот е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |