recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
| **ВЛЕЗ**A   B | **ИЗЛЕЗ** A ЕКСНИЛИ B |
| 0 | 0 | 1 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |

**ЕКСНИЛИ врата**,  **ЕКСНИЛИ коло** или  **ЕКСНИЛИ капија** (ексклузивно НИЛИ, исклучиво НИЛИ) (англиски: *EXNOR gate*) - дигитална логичка врата чиј излез ја следи таблицата на вистинитост прикажана на десната страна. На излезот се појавува логичка нула „0" само ако кој било од влезовите е во состојба на логичка единица „1", но не двата (оттаму е името исклучиво, ексклузивно).

Симболи
-------

Постојат 2 симбола за ЕКСИЛИ коло, обичен („воен", „американски") и правоаголен (ИЕЦ).

Обичен ЕКСНИЛИ симбол
Правоаголен ЕКСНИЛИ симбол

Хардверски опис и распоред на пиновите
--------------------------------------

ЕКСНИЛИ вратата постои во ТТЛ и Технологија на комплементарни метал-оксидни полуспроводници изведби како интегрално коло.

* ЦМОС ЕКСНИЛИ кола:
	+ 4077: четирикратна ЕКСНИЛИ врата со по 2 влеза
* ТТЛ ЕКСИЛИ кола:
	+ 74266: четирикратна ЕКСНИЛИ врата со по 2 влеза, со отворен колектор
	+ 747266: четирикратна ЕКСНИЛИ врата со по 2 влеза

Замена
------

Ако нема достапно ЕКСНИЛИ коло, истото може да се состави од универзални логички НИ или НИЛИ кола.

Поврзано
--------

* И врата
* ИЛИ врата
* НИ врата
* НИЛИ врата
* ЕКСИЛИ врата
* НЕ врата
* Логичко коло

Надворешни врски
----------------

* Портал: Електроника

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „ЕКСНИЛИ врата" на Ризницата ? |

* Распоред на пинови за разни дигитални кола со логички врати
**Димитар Ацев** — македонски учител и комунистички деец кој делувал во редовите на Бугарската комунистичка партија во првите децении на XX век. Учетвувал во подготовката и организирањето на Септемвриското востание. Бил убиен од страна на членовите на ВМРО. Како причина за неговото убиство од страна на ВМРО било наведено непочитувањето на договорот помеѓу ВМРО и БКП од последната за неширење на востанието во Пиринска Македонија.

Животопис
---------

Димитар Ацев е роден во 1893 година во Берово, тогаш е во Османлиското Царство. Завршил во егзархиското педагошко училиште во Скопје. Во 1912 година станал член на Бугарската работничка социјалдемократска партија (тесни социјалисти). Учествува во Првата светска војна и во т.н Владајски бунт. Во период помеѓу 1920 - 1921 година бил учител во селото Крупник, каде формирал јадро група на БКП. Станал секретар на Окружниот комитет на БКП во Горна Џумаја. Пишувал во Работнички весник. Во 1923 година учествувал во подготовката на т.н Септемвриско востание. Под негова команда била Горноџумајскиот востанички одред.

По започнување на борбите еден одред од околу 130 вооружени луѓе на чело со Тодор Чопов и Димитар Ацев се упатил кон бугарскиот град Дупница на помош на востаничките сили, придржувајќи се на договорот да не се разгорува борбата во Горна Џумаја и другите околии во Пиринска Македонија. Откако добиле известување дека востанието во Дупница било прекинато, одредот се поделил на неколку групи, од кои една заминала за Разлог, а другата за Горна Џумаја.

Од страна на припадниците на ВМРО, Михаил Монев (зет на Тодор Александров), Васил Мечкуевски и Иван Караџов во Горна Џумаја, биле убиени комунистите: Димитар Ацев - учител, Никола Лисичков - адвокат и нотарот на градот Стефан Велинов. Тие биле обесени, а нивните тела биле оставени да висат неколку дена во градот. Ноќта меѓу 9 и 10 октомври 1923 година на старите врби кај мостот во центарот на Горна Џумаја биле направени четири бесилки за Ацев, Лисичков, Велинов и Илија Илиев. Првите тројца биле обесени, додека Илиев, кој бил тешко болен, терористите од ВМРО не можеле да го довлечкаат до бесилката и го убиле пред својот дом. Четворицата убиени биле погребани во иста гробница во Горна Џумаја, која народот ја нарекол *"Комуна"* .

Поврзано
--------

* Убиства за време на Септемвриското востание
* ВМРО (Автономистичка)

Наводи
------

1. ↑  Енциклопедия Пирински край, том 1, Благоевград, 1995, стр. 49.
2. ↑  Енциклопедия България, том 1, Издателство на БАН, София, 1978, стр. 161.
3. ↑  Виолета Ачковска и Никола Жежов, Предавствата и атентатите во македонската историја, Скопје, 2004.

Надворешни врски
----------------

* Димитар Ацев и Иван Илиев Архивирано на 2 ноември 2013 г.
**Денко Дејановски - Мате** (Никифорово, Гостиварско,  1920
 - Козица, Кичевско,  1944

) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од сиромашно селско печалбарско семејство. Од почетокот на април 1937 година, па се до 6 април 1941 година, беше на печалба во Белград како ѕидарски работник. 

### Втора светска војна

Споменик на НОБ во Никифорово, на кое се наоѓа и името на Дејан Дејановски.
Веднаш по бомбардирањето на Белград од страна на Германија, се вратил во своето родно село Никифорово. По враќањето се вклучил во народноослободителното движење и за кусо време станал активен соработник на НОБ, а во втората половина на 1941 година бил примен за член на КПЈ во првата партиска ќелија во Никифорово. Тој мошне совесно и одговорно ги извршувал задолженијата што му ги поставувала партиската ќелија. Покрај задачите што ги вршел во селото тој бил задолжен и за одржување на курирски врски со Дебар и Струга. Организирано и активно работел во Никифорово, се до заминувањето во партизани. По директива на КПЈ без колебање се вклучил во Првиот мавровски партизански одред. Како борец во одредот останал се до неговото расформирање по директива на КПЈ, односно се до крајот на ноември 1942 година. Со уште некои другари преку врски, заминал за Скопје. По кус престој во Скопје повторно се вратил во Никифорово каде живеел илегално се до формирањето на Вториот партизански одред „Кораб". Кога на 25 април 1943 година бил нападнат Вториот партизански одред „Кораб" од Џемовските балистички банди во Ново Село, пробивајќи се низ обрачот, Денко бил ранет в рака и лекуван во село Беличица. Веднаш по залечувањето на раната, се вклучил во Мавровскиот одред. Во партизанските одреди останал се до формирањето на Првата македонска бригада кога станал нејзин борец. Во февруари 1944 година кога бригадата се повлекувала од Февруарскиот поход, една група партизани се издвоила и се упатила кон кичевскиот терен каде се воделе повеќе борби. Во борбата кај село Козица (Кичевско), Денко храбро загинал.

Наводи
------

1. ↑  Синадиновски, Јаким; Груевски, Зоге (1976). *Трите мавровски села*. Скопје: Заедница на научните дејности. стр. 258.
**Диме Туриманџоски – Горски** (Кавадарци, 1913 – Кралево, Србија, 11 октомври 1945) – македонски партизан, учесник во НОБ, воен раководител.

Член е на КПЈ од 1941 година. Од 1943 година е борец на Тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов", потоа е командант на баталјонот „Страшо Пинџур", а по формирањето на Втората македонска бригада нејзин командант. Во 1944 година станал член на Главниот штаб на НОВ и ПОМ и работел на теренот на Скопска Црна Гора. Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ. Загинал во авионска несреќа кај Кралево, Србија.

Наводи
------

1. ↑  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, том 2, стр. 1518-1519.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Географски координати :

Местоположба
------------

Норвешка е држава во Северна Европа. Се наоѓа на Скандинавскиот Полуостров, опфаќајки го неговиот западен брег.

Граници
-------

Вкупната површина на земјата изнесува 324.220 км2 , и според тоа се наоѓа на 66 место по големина во светот. Таа на исток граничи со Шведска; нејзиниот најсеверен регион граничи со Финска на југ и Русија на запад. Обединетото Кралство и Фарските Острови лежат западно преку Северното Море, а Данска лежи на југ. Долгото крајбрежје на Новешка, во Северно Атлантскиот Океан и Баренцовото Море, се дом на нејзините познати фјордови.

Главниот град Осло е најголемиот во државата со околу 630.000 жители.

Население
---------

Според пописот од 2013, вкупното население на Норвешка е околу 5,063,709 жители. Густината на населеноста изнесува 14 жит/км2.

Клима
-----

Територијата на Норвешка се наоѓа во насока југозапад и североисток. Големата бреговна линија ѝ граничи со Северноледениот Океан. Таму се наоѓаат и познатите фјордови. По нејзиниот брег се наоѓаат околу 50 000 мали острови на простор на околу 2.500 километри. Нејзината копнена граница со Шведска, Русија и Финска е 2.542 км. На запад Норвешка граничи со Норвешкото Море и Северното Море. На плоштина Норвешка е поголема од Германија, но е малку населена. Поголемиот дел од нејзината територија е опфатен со планини со најразлични форми. На планините исто така има голем број на водопади.

Хидрографија
------------

Најголема река во Норвешка е Глома, со должина од 604 км.

Поврзано
--------

* Демографија на Норвешка
* Административна поделба на Норвешка

Наводи
------

1. ↑  Понекогаш се дава 598 км, зависно од сметањето.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Географија на Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Ватикан
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 
* Европска Унија

 |

 |
**Григор Георгиев**, познат како *Григор Бучишки*, — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Внатрешната македонска револуционерна организација.

Животопис
---------

Роден во пробиштипското село Бучиште. Влегува во ВМРО. При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година е доброволец во Македонско-одринското ополчение и служи четата на Славчо Абазов и при 15 штипска дружина. Во Втората балканска војна е во здружената партизанска чета и е повреден на 5 јуни 1913 година. Носител е на орден *"За храброст"* IV степен.

По 1919 година се вклучува во создавањето на ВМРО во Кратовско. Загинува на 19 април 1923 година заедно со Туше од Бунеш, Саздо Гочев и Пано од Неокази и Лазар Станишков и Николчо Иванов од Нежилово.

Наводи
------

1. ↑  „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав", Главно управление на архивите, 2006, стр. 151.
2. ↑  Михайлов, Иван. Спомени II. Освободителна борба 1919 - 1924, Льовен, 1965, стр. 136, 704.
**Дај ми опасност** (англиски: *Gimmie Danger*) - американски документарен филм, во режија на Џим Џармуш. Во филмот учествуваат членовите на „Стуџис": Иги Поп, Скот Ештон, Рон Ештон, Дејв Александер, Џејмс Вилијамсон, Нико итн.

Синопсис
--------

Филмот ги прикажува клучните настани од кариерата на Иги Поп: детството, неговите средношколски музички групи, запознавањето со Дејв Александер и со браќата Скот и Рон Ештон, формирањето на „Стуџис" и снимањето на првиот албум, успехот на групата, проблемите со дрогата, распаѓањето на групата, запознавањето со Дејвид Боуви и преселбата во Лондон, неговата соло-кариера, повторното формирање на групата и смртта на членовите на „Стуџис". Исто така, во филмот се коментира и состојбата во музичкиот и општествениот живот во САД во доцните 1960-ти и влијанието на „Стуџис" врз современата рок-музика.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Gimme Danger (2016) (пристапено на 16.1.2020)
Географски координати :49°45′N 6°10′E﻿ / ﻿49.750° СГШ; 6.167° ИГД﻿ / 49.750; 6.167
Луксембург е планинска земја во Западна Европа.

Граници
-------

Вкупната површина на земјата изнесува 2 586 км2, и според тоа се наоѓа на 166 место по големина во светот. Се граничи со Белгија на север и запад, со Германија на исток и со Франција на југ.

Главниот град Луксембург е најголемиот во државата со околу 90 000 жители.

Население
---------

Според пописот, вкупното население во Луксембург изнесува 465.000 жители. Густината на населеноста е 171 жит/км2.

Клима
-----

На северниот дел на државата се наоѓаат Ардените. Тоа е место со ниски планини. Т.н. Кноф го формира највисокиот дел од земјата со 560 метри, иако Бургплац е многу по познат. Останатиот дел од земјата е низински. Јужниот дел на земјата е погоден за градежништво. Овој дел од земјата е познат и како Гутленд. Границата со Германија е создадена од реките Оур, Алзет и Мозел. Други поголеми места се Еш на Алзет и Ехтернах.

Климата во Луксембург е континентална, со студени зими и умерени лета. Климата по долината на Рајна е умерена, а на повисоките делови од Алпите е планинска.

Поврзано
--------

* Демографија на Луксембург

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Географија на Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Ватикан
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 
* Европска Унија

 |

 |
**Дваесетаголник** – многуаголник со двааесет темиња и дваесет страни.

Правилен дваесетаголник
-----------------------

Правилниот дваесетаголник е дваесетаголник кај кого сите страни се со еднакви должини и сите внатрешни агли се еднакви.

Внатрешните агли на правилен дваесетаголник имаат по 162° (степени), а збирот на сите внатрешни агли на кој било дваесетаголник изнесува 3240°.

Ако основната страна на правилниот дваесетаголник е со должина {\displaystyle a\,\!}, неговата плоштина ќе биде дадена со формулата:  

{\displaystyle P=5a^{2}\mathop {\mathrm {ctg} } \,{\frac {\pi }{20}}=5a^{2}\left(1+{\sqrt {5}}+{\sqrt {5+2{\sqrt {5}}}}\right)\approx 31{,}5688a^{2}}.

Плоштината може да се пресмета и со:   

{\displaystyle P=10R^{2}\sin {\frac {\pi }{10}}=20r^{2}\mathop {\mathrm {tg} } \,{\frac {\pi }{20}}}

каде   

{\displaystyle R} - е полупречник на опишаната кружница, а  

{\displaystyle r} - е полупречник на впишаната кружница.

Периметарот на дваесетаголник чија страна е со должина {\displaystyle a\,\!} е еднаков на {\displaystyle 20a\,\!}.

### Конструкција

Правилен дваесетаголник може да се конструира со помош на линијар и шестар. 

Анимиран приказ на конструкција на дваесетаголник со помош на шестар и линијар
Една од можните конструкции се надоврзува на конструкцијата на десетаголник. Доволно најпрво да се конструира правилен десетаголник, а потоа и симетрали на страните и во пресекот со кружницата да се добијат уште десет точки кои со темињата на десетаголникот ќе ги сочинуваат дваесетте темиња на правилен дваесетаголник.

Поврзано
--------

* Многуаголник
* Правилен многуаголник

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Дваесетаголник" на Ризницата ? |

* Дваесетаголник на Mathworld

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Правилни многуаголници |
| --- |
|  |
| Наведени по број на страни |
|  |
| 1–10 страни | едноаголник **·**  двоаголник **·**  рамностран триаголник **·**  квадрат **·**  петаголник **·**  шестаголник **·**  седумаголник **·**  осумаголник **·**  деветаголник  **·**  десетаголник |
|  |
| 11–20 страни | единаесетаголник **·**  дванаесетаголник **·**  тринаесетаголник **·**  четиринаесетаголник **·**  петнаесетаголник
 **·**  шеснаесетаголник **·**  седумнаесетаголник **·**  осумнаесетаголник **·**  деветнаесетаголник **·**  дваесетаголник |
|  |
| Други | дваесет и четириаголник **·**  триесетаголник **·**  шеесет и четириаголник **·**  илјадааголник **·** десет илјадаголник **·**  милионаголник **·**  бесконечноаголник |
|  |
| Ѕвезди | пентаграм **·**  хексаграм **·**  хептаграм **·**  октаграм **·**  енеаграм **·**  декаграм **·**  хендекаграм **·**  додекаграм |

 |
Географски координати :
**Финска** е држава која се наоѓа во североисточна Европа.

Граници
-------

Вкупната површина на земјата изнесува 338.145 км2, и според тоа се наоѓа на 63 место по големина во светот. Финска е заобиколена со Балтичкото Море на југозапад, Финскиот Залив на југоисток и Ботнискиот Залив на запад. На копно, Финска се граничи со Шведска, Норвешка и Русија, а по вода се граничи и со Естонија.

Главниот град Хелсинки е најголемиот во државата со околу 600.000 жители.

Население
---------

Според пописот, вкупното население во Финска е околу 5.244.858 жители. Густината на населеноста е 17/км2 жители на квадратен километар.

Клима
-----

Околу 3/4 од територијата на Финска е покриена со планини. Во јужниот и северниот дел планините се со борски двра, даб, јавор и други.

Просечната јулска температура е 16 °C, а во февруари -9 °C. Количината на снежни и дождливи врнежи е 460 мм на север и 710 на југ. Со слаб снег земјата е покриена околу пет месеци годишно во јужна Финска и до седум месеци во Северна Финска.

За Финска се зборува дека е земја на водите. Различни се податоците околу бројот на езера во Финска, но тој број е околу 60.000 езера. Најголемо езеро е Сајма со 1.800 м2. Други важни езера се Пајане, Кали, Ори и Инари. Максималната длабочина на Инари е 60 метри. Според некои податоци, езерото има околу 3000 острови, а површината на акваторијата е 1.000 m². Најголема река е Боуксен.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Географија на Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Ватикан
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 
* Европска Унија

 |

 |
**Диван** ― совет, собрание, суд, канцеларија, уред; совет на султановиот двор во Истанбул на везирот или покраински намесник.

Султанскиот совет (дивани-хумајун) ги издавал највисоките наредби и решенија. До средината на 15 век, со него претседавал лично султанот, а потоа големиот везир. Отпрвин заседавал секој ден (освен в петок), од втората половина на 16 век, само четири дена (од сабота до вторник), од крајот на 17 век, само два дена, а од 1750 година престанал да се собира, иако официјално не бил укинат.

Наводи
------

1. 1 2  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 155. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
Diwani calligraphy by Kazasker Mustafa Izzet Efendi Калиграфија Дивани од Казакер Мустафа Изет Ефенди
**Дивани** е калиграфска разновидност на арапско писмо, курзивен стил развиен за време на владеењето на раните отомански Турци (16 век - почетокот на 17 век). Својот врв на популарност ја достигнал во времето на Сулејман I Величествениот (1520–1566). Правилата не биле познати секому, туку само на неколкумина бистри ученици. Со ова писмо се пишувале сите кралски декрети, финансиските документи и резолуциите.

Наводи
------

1. ↑  Osborn, J.R. (2009). „Narratives of Arabic Script: Calligraphic Design and Modern Spaces". *Design and Culture*. **1** (3).
За други значења на поимот, погл. Голак (појаснување).

**Голак** — средновисока планина меѓу Делчевската Котлина на исток и Кочанската Котлина на запад, со меридијански правец на протегање. Планинскиот масив опфаќа 12.800 ха, односно е долг околу 40 км а широк околу 20 км. Спаѓа во средно високите планини, а највисок врв е Чавка (1.538 м), под кој се наоѓа современ туристичко-рекреативен центар (1.400 м), 12 км од Делчево и на кој се наоѓа игралиште за фудбал, кошарка и тенис. Истоименото детско одморалиште располага со 230 легла и кое моментално не е во добра состојба. Постојат неколку помали сместувачки капацитети кои работат повремено како што се Вила Гранит, Вила Фротирка, Синдикална Вила, Вила Технозавод, Шумска Вила која е сопственост на Шумско стопанство Голак од Делчево како и неколку камп приколки кои се во релативно добра состојба. И покрај делумните пошумувања, сиромашна е со шуми. Располага го голем број на билки и чаеви кои се берат од месец април па сè до месец октомври како што се жолт и црвен Кантарион, Мајчина Душица, Бела Рада, Ајдучка трева, Бозел, Шипинки, Капини, Диви Јагоди, Подабиче, Нане, Јаглика итн. Се среќаваат голем број на печурки меѓу кои и јадливите Врган, Лисичарка, Буковка, Срндак итн. На планината Голак се среќава и поголем број на дивеч како што се дива свиња, див зајак, лисица, кафеав орел, понекоја срна како и повеќе видови на глодачи. И покрај тоа што не е многу богат со вода сепак на падините на Голак се наоѓаат неколку извори на вода како и две поголеми вештачки езерца кои служат како вода за наводнување на земјиштето како и за пиење на вода во Општина Делчево, тоа се езерата Лошана (за пиење вода) и езерото Петрашевец (за наводнување). На најдолниот дел на Голак тече најголемата река во источна Македонија реката Брегалница која на крајниот дел на планината Голак ја формира големата акумулација Калиманци. Постојат услови за скијање, планинарски велосипедизам како и за планинарство за што се занимава единственото Планинарско Друштво ПСД ГОЛАК Делчево кое е членка на Федерацијата на планинарски спортови на Македонија.

Поврзано
--------

* Обозна

Наводи
------

1. ↑  Marković, Jovan Đ (1968). *Fizička geografija Jugoslavije* (2. изд.). Naučna knjiga.
2. ↑  Географско друштво на СР Македонија (1989). *Географски разгледи* (27-30. изд.). Скопје: Друштво.
**Греј** (симб. **Gy**, **Гр**) е изведена SI-единица за впиена доза на јонизирачко зрачење (на пр. X-зраци) и се дефинира впиената доза во тело со маса од 1 килограм во кое со јонизирачко зрачење е внесена енергија од 1 џул.

Единицата е наречена по англискиот физичар Луис Харолд Греј (1905-1965) и ја заменува традиционалната СГС единица рад (еднаква на 0,01 Gy), која во честа индустриска употреба во САД и покрај усилбите на националниот орган за станрадризација NIST.

Дефиниција
----------

Еден греј е еднаков на апсорпцијата на еден џул енергија во облик на јонизирачко зрачење, поделен со еден килограм материја.

{\displaystyle 1\ \mathrm {Gy} =1\ {\frac {\mathrm {J} }{\mathrm {kg} }}=1\ \mathrm {m} ^{2}\cdot \mathrm {s} ^{-2}}
Кај рендгенските и гама-зраците, ова се исти единици како сивертот (Sv). За да се избегне секаков ризик од забуна помеѓу впиената доза (од материја) и еквивалентната доза (од биолошко ткиво), потребно е да се користат соодветните псоебни единици, „греј" и „сиверт" наместо општо „џул по килограм".

Рентген
-------

Единицата рендген се дефинира како изложеност на зрачење еднакво на количината на јонизирачкото зрачење што ќе создаде полнеж од еден франклин (esu) во еден кубен сантиметар сув воздух при температура од 0 °C и стандардна атмосфера. Договорно, еден рендген е еднаков на 0,258 mC/kg (со вообичаена густина на воздухот од 1,293 кг/м3). Со енергија на јонизација на воздухот од 35 J/C, добиваме 1 Gy ≈ 111 R.

Поврзано
--------

* Бекерел - единица за радиоактивност
* Рад (единица)
* Рентген (единица)
* Сиверт - изведена SI-единица за дозен еквивалент на зрачење

Наводи
------

1. ↑  „греј" Архивирано на 17 декември 2013 г. - Лексикон на македонскиот јазик, он.нет
2. ↑  „NIST - Водич за единиците од SI - Единици привремено прифатени за употреба со единиците на SI". (англиски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
SI-единици |
| --- |
|  |
| Основни единици | ампер **·**  кандела **·**  келвин **·** килограм **·**  метар **·**  мол **·**  секунда |  |
|  |
| Изведени единици | бекерел **·**  кулон **·**  Целзиусов степен **·**  фарад **·**  греј **·** хенри **·**  херц **·**  џул **·** катал **·**  лумен **·**  лукс **·**  њутн **·**  ом **·**  паскал **·**  радијан **·**  сименс **·**  сиверт **·**  стерадијан **·**  тесла **·**  волт **·**  ват **·**  вебер |
|  |
| Прифатени за употреба со SI | далтон (единица за атомска маса) **·**  астрономска единица **·**  ден **·**  децибел **·**  степен (аголен) **·**  електронволт **·**  хектар **·**  час **·**  литар **·**  минута **·**  лачна минута **·**  непер **·**  лачна секунда **·**  тон |
|  |
| Поврзано | SI-претставки |
|  |
|  **„Меѓународен систем на мерни единици"  **·**   Категорија:SI-единици** |

 |
**Девизни резерви** (англиски: *Foreign exchange reserves, Official reserves*) ја сочинуваат странската актива која се наоѓа под контрола на монетарната власт и се наоѓа на располагање за финансирање на нерамнотежата во платниот биланс, како и за интервенција за девизниот пазар (влијание на девизниот курс) и за останати потреби.

Девизните резерви на државата во поширока смисла се состојат од девизни резерви на централната банка и девизните резерви на банките. Тие, меѓу останатото, служат за обезбедување на меѓународна ликвидност на земјата, остварување на задачите на монетарната политика и за полесен пристап на меѓународниот пазар на капитал.

Во периодот 2000-2014 година, светските девизни резерви пораснале од околу 2.000 милијарди на речиси 12.000 милијарди долари. Во 2015 година, најголеми девизни резерви имала Кина (3.300 милијарди долари).

Девизни резерви на централната банка
------------------------------------

Девизните резерви на централната банка можат да ги сочинуваат:

* девизите на централната банка на сметки во странство
* делотворните странски пари
* странските кусорочни хартии од вредност
* социјалните права на влечење и резервна позиција кај Меѓународниот монетарен фонд
* златото и другите благородни метали.

Девизни резерви на банките
--------------------------

Девизните резерви на банките ги сочинуваат: делотворните странски пари во трезорите на банките, странски хартии од вредност и девизи на сметките кои банките ги поседуваат во странски кореспондентни банки.

Поврзано
--------

* Монетарна политика
* Фискална политика
* Народна банка на Република Македонија

Наводи
------

1. ↑  Горан Петревски, „Колку повеќе, толку подобро", *Економија и бизнис*, година 18, број 219, септември 2016, стр. 22-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4188827-3
* NDL: 00562103
* NKC: ph441061

 |

 |
**Гида Анундсдотер од Шведска**, позната и како ***Гуда*** и ***Гунхилд*** (починала околу 1048/1049), била средновековна и викиншка шведска принцеза и данска кралица, сопруга на кралот Свејн II од Данска.

Биографија
----------

Има малку информации за Гида; нашиот главен извор е германскиот црковен хроничар Адам од Бремен (околу 1075). Според многу подоцнежниот историчар Саксо Граматик и исландските анали, таа била ќерка на шведскиот крал, тој бил Анунд Јаков (1022-околу 1050 г.). Нејзината мајка тогаш била кралицата Гунхилд од Шведска. Сепак, речиси современиот Адам не вели дека Анунд и Гунхилд имале деца. Исто така, можно е таа да била ќерка на Анунд и друга жена.

Таа била омажена за данскиот крал Свејн, можеби во 1047 или 1048 година. Датумот не може да се потврди, а можно е и дека се венчале во времето кога Свејн живеел во егзил на шведскиот двор. По краток брак, таа починала. Според Адам од Бремен, се работело за лоша игра, бидејќи таа била отруена од наложницата на Свејн Тора. Не е познато дали некое од многуте деца на Свејн биле и деца на Гида. Нејзиниот претпоставен татко Анунд починал во в. 1050 година, а го преживеа Ганхилд. Речиси во исто време, вдовецот на Гида, Свејн се оженил со жена која исто така се викала Ганхилд. Таа веројатно била истата личност како мајката или маќеата на Гида, иако неколку современи историчари тврдат дека имало две одделни Гунхилди, шведска и данска кралица, соодветно. Многу подоцнежна *хроника на Бремен се* однесува на писмото наводно напишано од архиепископот Адалберт, во кое се вели дека Гунхилд била „мајката" (свекрвата) на Свејн. Како и да е, Свејн и Гунхилд набрзо биле принудени да се разделат од надбискупот од Хамбург поради нивното блиско сродство.

Гида честопати била збунета и поврзувана со нејзината претпоставена мајка (или маќеа) Ганхилд, бидејќи нивните имиња биле слични и затоа што и двете биле во брак со Свејн. И двете биле познати како Гунхилд, Гуда или Гида.

Наводи
------

1. ↑  Sven Axelson (1955), *Sverige i utländsk annalistik 900-1400*. Stockholm: Appelbergs, p. 34, 55-6.
2. ↑  Adam av Bremen (1984), *Historien om Hamburgstiftet och dess biskopar*. Stockholm: Proprius, p. 189 (Book III, Scholion 66).
3. ↑  Adam av Bremen (1984), p. 192 (Book III, Scholion 72).
4. ↑  Hans Gillingstam, "Gunhild", *Svenskt biografiskt lexikon*
5. ↑  P.A. Munch (1855), *Det norske Folks historie*, Vol. II. Christiania: Tonsbergs, p. 189.
6. ↑  Adam av Bremen (1984), p. 137 (Book III, Chapter 12).
**„Врзи ме!"** (шпански: *¡Átame!* е филм на шпанскиот режисер Педро Алмодовар од 1989 година. Тој е автор и на сценариото, а во главните улоги настапуваат: Антонио Бандерас, Викторија Абрил, Лолес Леон, Франсиско Рабал, Хулиета Серано, Марија Баранко и Роси де Палма. На Берлинскиот филмски фестивал во 1990 година, Алмодовар бил номиниран за главната награда, „Златна мечка"; исто така, филмот бил номиниран за наградата „Феликс" во категоријата најдобар филм на странски јазик; имал 15 номинации за шпанската награда „Гоја"; а бил номиниран и за француската награда „Сезар" во категоријата најдобар странски филм. Поради темата на киднапирањето, филмот бил осуден од групите на женски права во Шпанија и во САД, како и од германските феминисти.

Синопсис
--------

Рики (го игра Бандерас), младо момче кое е штотуку отпуштено од психијатриска болница, веднаш ја посетува својата голема љубов Марина (ја игра Абрил), поранешна глумица во порнографски филмови и наркоманка. Меѓутоа, таа не се сеќава на Рики. Решен да ја натера Марина да го засака, тој ја врзува, сигурен дека таа наскоро ќе му ја возврати љубовта. Најпосле, таа се вљубува во него, но сѐ уште се смета за негова затвореничка, па му вели да ја држи заврзана за да не може да избега. Потоа, Марина успева да избега со помош на сестра ѝ Лола, но на крајот таа и Рики повторно се среќаваат.

Надворешни врски
----------------

* *Tie Me Up! Tie Me Down!*  на Семрежната филмската база на податоци





|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Филмови во режија на Педро Алмодовар |
| --- |
|  |
| 
*Пепи, Луси, Бом* (1980) • *Лавиринти на страста* (1982) • *Темни навики* (1983) • *Што направив да го заслужам ова?* (1984) • *Матадор* (1986) • *Закон на желбата* (1987) • *Жени на работ од нервен слом* (1988) • *Врзи ме!* (1990) • *Високи потпетици* (1991) • *Кика* (1993) • *Цветот на мојата тајна* (1995) • *Живо месо* (1997) • *Сѐ за мојата мајка* (1999) • *Зборувај со неа* (2002) • *Лошо образование* (2004) • *Се враќам* (2006) • *Раскинати прегратки* (2009) • *Во туѓа кожа* (2011) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 219203389
* GND: 7576034-4

 |

 |

1. ↑  Ciklus filmova Pedra Almodovara: Veži me!, španjolski film (пристапено на 5.12.2022)
**„Валентино"** (анг. Valentino) е биографска драма на режисерот Кен Расел (анг. Ken Russell), лабаво заснована на животот на Рудолф Валентино (анг. Rudolph Valentino). Филмот се заснова на книгата „Валентино, интимно експозе на Шеикот", напишана од Чо Манк (анг. Chaw Mank) и Бред Стајгер (анг. Brad Steiger).

Рудолф Нуреев и Мишел Филипс беа избрани за главните улоги на Рудолф Валентино и Наташа Рамбова, соодветно
Непосредно по објавувањето, филмот се соочувал со критички и комерцијален неуспех, веројатно поради уметничките (драматички) интервенции околу животот на Валентино. Кен Расел ја опишал одлуката да го сними филмот како најголема грешка во неговата кариера. Буџетот на филмот изнесувал 5 милиони долари.

### Заплет

Филмот започнува со секвенца од филмски журнал, која го покажува хаосот настанат од прераната смрт на филмската ѕвезда Рудолф Валентино (толкувана од Рудолф Нурејев (анг. Rudolph Nureyev) на само 31 година. Илјадници обожаватели се собираат во погребалниот дом сè додека не се воспостави ред. Во тој момент на оплакување се појавуваат важните жени од животот на Валентино, кои се присеќаат на него преку навраќање во минатото.

Наводи
------

1. ↑  Gruen, John (October 2, 1977). „Nureyev as Valentino: 'I May Be a Huge Flop': Nureyev as Valentino". *The New York Times*. New York City, New York. стр. D1.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Валентина Дмитриевна Мелникова** (28 февруари 1946, Москва) е руски активист за човековите права и политичар. Исто така е член на граѓанскиот совет на руското Министерство за одбрана и одговорен секретар на Унијата на комитети на мајките на војниците на Русија.

Во 2012 година таа станала член на Бирото на Федералниот политички совет на „Партија на слободата". Во 2005-2012 година била прогласена за потпретседател на Републиканската партија на Русија. Претходно била лидер на Обединетата национална партија на мајките на војниците.

Во 2011 година таа била 22 по ред на листата во „топ 100 највлијателни жени во Русија".

Биографија
----------

Валентина Дмитриевна Мелникова е родена на 28 февруари 1946 година во Москва. Таа дипломирала на геолошкиот факултет на Државниот универзитет МВ Ломоносов во Москва.

Мелникова работела како инженер во следниве институции: институтот за гео и аналитичка хемија Вернадски, институтот за минерални суровини ширум Унијата, факултетот за гео-хемија, државниот универзитет М.В. Ломоносов во Москва.

Од 1989 година почнала да биде активна во спроведувањето на човековите права и воспитно-образовната работа во Комитетот на мајки на војници ширум Унијата. Подоцна се вработила и во Комитетот на мајките на војниците на Русија, како секретар за печат.

Мелникова во периодот од 1990 година до 1995 година била ко-основач и заменик директор на „Хронос". „Хронос" е мало претпријатие за производство на рентген опрема.

Во 1998 година, Мелникова го иницирала основањето на здружението „Сојуз на комитети на мајки на војници на Русија "низ целата Руска држава и ја избрале за секретар на Унијата.

Во ноември 2004 година ја поставиле за претседател на Обединетата национална партија на мајките на војниците на основачкиот конгрес.

Мелникова на партискиот конгрес во декември 2005 година, била избрана за копретседател откако партијата на мајките и војниците се споила со Републиканската партија на Русија. Оваа нејзина улога траела до 2012 година.

Уште од 2012 година Мелникова е член на Бирото на Федералниот политички совет на „Партија на националната слобода на Русија".

Наводи
------

1. ↑  „Рейтинг "100 самых влиятельных женщин России"". *Interfax.ru* (руски). 2012-01-23. Посетено на 2017-08-25.
**Габриел Е. Екштајн** ― адвокат роден во Израел и професор на Правната школа при Тексашкиот A&M универзитет.

Екштајн е роден во Израел. Студирал геологија и меѓународни односи на Кентскиот државен универзитет пред да стане магистер по меѓународни работи на Флоридскиот државен универзитет. Екштајн станал доктор по правни науки, проследено со магистер по право во меѓународно право за животна средина на Вашингтонскиот правен колеџ.

Екштајн му била дадена дозвола за вршење на адвокатска дејност во Њујорк, Западна Вирџинија и Вашингтон. Тој служел како советник за голем број национални и меѓувладини организации, вклучително и агенција за меѓународен развој на Соединетите Држави, Организацијата на американските држави и УНЕСКО. Во Првната школа при Тексашкиот технички факултет, Екстејн предавал како вонреден професор од 2003 година, а подоцна бил назначен за раководител за правни води во 2006 година Тој се префрлил на Правната школа при Тексашкиот веслејан универзитет во 2010 година и се приклучил на Правната школа при Тексашкиот A&M универзитет во 2013 година. Во 2018 година, Екштајн бил избран за претседател на Меѓународното здружение за водни ресурси.

Наводи
------

1. ↑  „Gabriel Eckstein". Texas A&M University School of Law. Посетено на 25 април 2021.
2. 1 2  „Gabriel E. Eckstein (CV)" (PDF). Посетено на 25 април 2021.
3. ↑  „Gabriel Eckstein (short bio)" (PDF). Texas A&M University School of Law. Посетено на 25 април 2021.
4. ↑  „Eckstein Elected President of International Water Resources Association". Texas A&M University School of Law. 11 декември 2018. Посетено на 25 април 2021.
HIDDEN ERROR: Usage of "date\_death" is not recognized

**Денис Тито** (8 август 1940

) — американски инженер и мултимилионер, најпознат по тоа што бил првиот турист во вселената.

Четириесет години откако Јуриј Гагарин станал првиот човек што престојувал во вселената, Тито во 2001 г. направил нова пресвртица во проучувањето на вселената, станувајќи прв вселенски турист во светот. Тој платил 20 милиони долари за да може како дел од програмата на руската вселенска станица да помине шест дена во Меѓународната вселенска станица.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на САДБиографска икона | *Оваа личност од САД статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 1812489
* LCCN: n2001014073
* ISNI: 0000 0001 1459 4960

 |

 |
Валериј Павлович Сердјуков
**Валериј Павлович Сердјуков** (руски: *Валерий Павлович Сердюков*) (роден 9 ноември 1945

 во Хорошевка, Гомељска област, Белорусија) е моменталниот гувернер на Ленинградската област.

Сердјуков дипломирал економика на Ленинградскиот рударски институт.

БИл назначен од обласниот гувернер како вицегувернер одговорен за индутрија, енергија и животна околина во 1996, станал заменик-гувернер во декември 1997, а служел и како Извшител на должноста Гувернер од 18 септември 1998. Бил избран за гувернер во 1999, и повторно во 2003. Во 2007 бил повторно назначен како гувернер од руски претседател.

Лично
-----

Сердјуков е љубител на шахот. Оженет е, со два возрасни сина и три внучиња.

Надворешни врски
----------------

* Официјална биографија на В.П. Сердјуков (руски)

 *Оваа статија за политичар/ка од Русија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
Габор Алфред Фехервари
**Габор Алфред Фехервари**, познат под уметничкото име **Фреди** (унгарски: *Gábor Alfréd Fehérvári; Freddie*; Ѓер, 8 април 1990) е унгарски поп, поп-рок пејач. Во својата земја тој стана познат по освојувањето на 4. место во првата сезона на талент-шоуто (сезона 2014/15). Со песна, тој убедливо на финалната емисија на националниот избор на Унгарија за песна на Евровизија () што се одржа на 27 февруари 2016 година и на тој начин доби можност да ја претставува Унгарија на Евровизискиот натпревар за 2016 година во Стокхолм.

Пред да почне да се занимава со музика, Габор студирал економија, а некое време работел како економски советник во Ѓер. На почетокот на неговата кариера свиреше гитара во помали бендови. Тој го издаде првиот сингл во летото 2015 година , а песната што ја направи во соработка со Андраш Калај Саундерс стана летен хит таа година. Под уметничкото име Фреди, тој настапува од есента 2015 година.

Поврзано
--------

* Унгарија на избор за Песна на Евровизија
* Песна на Евровизија 2016

Наводи
------

1. ↑  „Freddie wins in Hungary!". Посетено на 3 март 2016.
2. 1 2  Brey, Marco (15 декември 2015). „Hungary: Participants of A Dal 2016 announced". EBU.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Официјален Фејсбук профил
* Биографија на учесниците на А Дала 2016 година
**Драгиша Здравковски** (12 октомври 1952

, Свети Николе, - 3 август 2015

, Скопје) — македонски археолог и универзитетски професор, проучувач на неолитот во Македонија.

Животопис
---------

Здравковски е роден е на 12 октомври 1952 година во Свети Николе. Дипломирал историја на уметност и археологија на Филозофскиот факултет при универзитетот „Свети Кирил и Методиј", на кој магистрирал и докторирал. Во Музејот на Македонија работел од 1981 до 2013 година како кустос советник (виш кустос, кустос) за младо камено време, а во еден период ги извршувал и функциите на програмски директор и директор. Во периодот од 2008 до 2012 година Здравковски го предавал предметот „археологија на Блискиот Исток 1 и 2" на Филозофскиот факултет, а бил избран и за научен соработник. Меѓу последните проекти по кои стручната и пошироката јавност го памети Здравковски, е археолошкото наоѓалиште Тумба Маџари во Скопје. Позначајни функции кои ги извршувал се Заменик директор на Музеј на Македонија, Секретар на ЗАМ и Секретар на редакцијата на Macedoniae acta archaeologia. Бил член на МАНД. Починал на 3 август во Скопје.

Наводи
------

1. ↑  *"DRAGIŠA ZDRAVKOVSKI - IN MEMORIAM - Cultural Manifestations during the Neolithic Period on the Territory of the Republic of Macedonia and Neighboring Regions"*
2. ↑  „*4.08.2015. - Почина археологот д-р Драгиша Здравковски*". Архивирано од изворникот на 2016-07-11. Посетено на 2017-01-20.
**Електроскоп** е ран научен инструмент кој се користи за детектирање на присуство и големина на електричен полнеж кај едно тело. Тој е првиот електричен мерен инструмент. Првиот електроскоп бил една вртлива игла, наречена *версориум*, која била измислена од британскиот физичар Вилијам Гилберт околу 1600 година. **Електроскопот со топче** и **електроскопот со златни ливчиња** се два класични електроскопи кои се користат во образованието за демонстрација на принципите на електростатиката. 

Гилбертовиот *версориум*.

Наводи
------

1. ↑  Gilbert, William; P. Fleury Mottelay (1893). *On the Lodestone and Magnetic Bodies*. New York: John Wiley & Sons. стр. 79. 
a translation of William Gilbert (1600) *Die Magnete*, London
**Валиде султан** (османлиски: والده سلطان, буквално "мајка султан") — титула на мајката на османлискиот султан. Титулата првпат се користи во 16 век за Ајше Хафса султан, сопруга на Селим I и мајка на Сулејман Величествениот. Титулата е еквивалент на западната мајка кралица и источната мајка царица или ипмераторка.

Позицијата била најважната позиција во Отоманското Царство по онаа на самиот султан. Како мајката на султанот, според исламската традиција (***"правото на мајката е Божјо право"***), Валиде султаните имале значајно влијание врз работите од областа на империјата. Таа имаше голема моќ во судот и нејзини сопствени соби (секогаш во непосредна близина на нејзините синови) и државен персонал. Особено во текот на 17 век, во период познат како "Султанат на жените", серија на некомпетентни или малолетни султани ја зголеми улогата на Валиде султанот.

Султанатот на жените започна со Хурем султан (1500-1558) и го продолжила Нурбану Султан (1525-1583), мајка на Мурат III. Како Валиде султан во 1574-1583, Нурбану беше де факто ко-владетел. Најмоќните и најдобро познатите од сите Валиде султани и Хасеки султани во историјата на Отоманското Царство биле Хурем султан, Нурбану султан и Косем султан (1589-1651).

Поврзано
--------

* Список на Валиде султан
* Султанат на жените

Наводи
------

1. ↑  Davis, Fanny (1986). „The Valide". *The Ottoman Lady: A Social History from 1718 to 1918*. ISBN 0-313-24811-7.
2. ↑
3. ↑  Leslie Peirce, *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback)
**Виолата** е гудачки инструмент, сличен на виолината, само нешто поголем. Кај виолата горната граница на висината на тонот е *c3* во оркестарска изведба, а во солистичката достигнува и до *а3*.

Виолата е помалку виртуозен инструмент, а тонот го одликуваат потемни бои од виолината. Мекиот звук на виолата често се користи за пополнување на внатрешните хармонии.

Постои уште една разлика меѓу овие два инструмента, а тоа е нотацијата. Кај виолата записот на нотите се врши во alt-C клуч, додека кај виолината се врши во виолински.

Виолата е претежно оркестарски и камерен инструмент. Соло литературата за неа е оскудна. Волфганг Амадеус Моцарт ја компонирал Концертната симфонија за виола и виолина, а Хектор Берлиоз ја напишал симфонијата "Харолд во Италија" за соло виола. Исто така, постојат и концертите за виола на Георг Фридрих Хендл и Јохан Кристијан Бах.

Историја
--------

Постојат две толкувања за настанувањето на овој инструмент, т.е. неговите претходници. Порано се мислело дека виолата настанала од семејството на стари виоли (XV век): *виола да брачо* и *виола да гамба*. Постои уште една виола од оваа група, тоа е *виола д’аморе*, која е наречена така поради мекоста на својот звук.

Денес се смета дека виолата настанала од лирата *да брачо*, како нешто поголема варијанта на виолината.

Поврзано
--------

* Виолина
* Виолончело

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85143429
* GND: 4188364-0
* NDL: 01037064
* NKC: ph188865

 |

 |
**ДМС-1000** бил опитен радар за пребарување на површина развиен од лабораторијата за зрачење на МИТ и произведен во ограничен број од страна на „Western Electric" кон крајот на 1942 година. Првата единица била испратена да ја користи крајбрежната команда на РАФ во авиотните Либератор ГР и стапила во функција во јануари 1943 година под името **АСВ Марк IV**. До јуни биле примени седум дополнителни примери, испратени до РАФ ескадрила бр. 224 , каде што биле оперативно користени преку Средноатлантскиот јаз. Повеќе не биле произведени и производството се префрлило на сличниот АН/АПС-2 за понатамошни испораки, познати во службите на РАФ како АСВ Марк В.

Наводи
------

1. ↑  George Raynor Thompson (2003). *The Signal Corps: The Test (December 1941 to July 1943)*. Center of Military History, United States Army. стр. 249–.

Надворешни врски
----------------

* Smith, R.A.; Hanbury-Brown, Robert; Mould, A.J.; Ward, A.G.; Walker, B.A. (October 1985). „ASV: the detection of surface vessels by airborne radar". *IEE Proceedings A*. **132**: 359–384. doi:10.1049/ip-a-1.1985.0071.
**Драгица Ѓуриќ** е поранешена српска ракометарка. Таа била југословенски репрезентативен голман.

Животопис
---------

Родена е на 26 март 1963 година во Шабац. Двапати учествувала на Олимписките игри: 1984 во Лос Анџелес и 1988 во Сеул.

На Олимписките игри во Лос Анџелес во 1984 година освоила златен медал како член на југословенската ракометна репрезентација. На овие Олимписки игри, како репрезентативен голман, играше една игра. Четири години подоцна, на Олимписките игри во Сеул (1988), Југославија била четврта. Потоа, голманот Драгица Ѓуриќ ги одиграла сите пет натпревари.

Во февруари 2016 година била поставена за селектор на Женската ракометна репрезентација на Србија.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |