recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Благојка Демниева-Кузмановска** ( 1920
 во Велес —  1999
 во Скопје) — македонска наставничка, комунистички деец и учесник во НОБ.

Животопис
---------

Како студент на факултетот во Белград, била член на КПЈ (1940), МК на КПЈ и МК на СКОЈ во Велес (есента 1941 година). Во декември 1941 била уапсена од бугарската полиција и по иследување од шест месеци е интернирана во Златоград, Бугарија до почетокот на 1943 година. Во Велес повторно е уапсена и интернирана во женскиот логор „Св. Никола" кај Асеновград, Бугарија. По краток престој на слобода, пак била уапсена и интернирана во селото Вршец кај Белогратчик во Бугарија, во периодот од април до август 1944 година. По ослободувањето веднаш се вклучила во НОАВМ. Била член на ОК на КПМ, на Првиот областен комитет на КПМ, Главниот одбор на АФЖ на Македонија, Главниот одбор на ССРНМ итн.

Поврзано
--------

* Алексо Демниевски - Бауман

Наводи
------

1. 1 2 3  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Демографско*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 451. Text "series
" ignored (help)
2. 1 2  *Личности од Македонија*. Скопје: МИ-АН. 2002. стр. 90. ISBN 9989-613-28-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
3. 1 2 3  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 152. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
**Елена Лагадинова-Амазонка** (9 мај 1930

 во Разлог — 5 ноември 2017

 во Софија) — најмладата македонска партизанка во Пиринскиот дел на Македонија.

Животопис
---------

Била борец (заедно со татко ѝ и двајцата браќа) во Разлошкиот партизански одред „Никола Парапунов" (VI 1994 г.). По војната завршила Земјоделски факултет во Москва и се посветила на научната работа во областа на агрономијата. Била пратеничка во Народното собрание на НР Бугарија од 1971 до 1989 година.

Автор е на неколку дела.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Лазаревски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 783. Text "series
" ignored (help)
**Нада Ицева-Салџиева** (18 декември 1934

 во селото Павлешенци — 15 септември 2005

 во Скопје) — падобранец и падобрански инструктор.

Животопис
---------

Нада Ицева-Салџиева била падобранец и падобрански инструктор. Била член на аероклубот во Скопје од 1954 година. Ицева-Салџиева со падобран има скокнато 1150 пати.

Првенството на Југославија го освоила пет пати (1956, 1958, 1959, 1960, 1964), а како репрезентативка на Југославија учествувала во Светскиот јадрански куп во Тиват (1957 и 1959) и Порторож (1963), како и државниот тримеч во Софија (1957) и во Букурешт, една година подоцна. Ицева-Салџиева поставила неколку апсолутни републички и државни рекорди, а за најдобар спортист на Македонија била прогласена во 1956 година.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Ичко*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 625. Text "series
" ignored (help)
Оваа статија се однесува на Врв (појаснување).  За други значења на поимот, погл. Врв (топографија) (појаснување).
Врвот на планината Демавенд, Иран
Врвови на Кораб. Највисок врв на Кораб (и во Македонија) е Голем Кораб (2.764 м)
Во топографијата, **врв** е точка на површината на поголема надморска височина од сите други точки во нејзината околина.

Поимот „врв" се однесува на планински врв со значајна топографска истакнатост (висина над најниската точка по пат кон најблискиот повисок врв) или доминантност (оддалеченост од најблиската точка со поголема надморска височина). На пример, еден голем камен или карпеста испакнатина до главниот врв на планината не се смета за врв. Врвовите близу некој повисок врв што имаат извесна истакнатост и доминантност, но не достигнуваат одредена висина се сметаат за „подврвови" на повисокиот врв. Според Меѓународниот сојуз на планинарски здруженија (UIAA) за самостоен врв се смета врв со истакнатност од барем 30 м, а за планина се смета она возвишение со истакнатност од барем 300 м. Ова може накратко да се претстави вака:

| Поим | Истакнатост |
| --- | --- |
| подврв | < 30 м |
| самостоен врв | 30 м и повеќе |
| планина | 300 м и повеќе |

**Чука** е посебен вид на каменит врв на рид. Обично ваквиот рид е поблаг од едната страна, додека од другата е доста пострмен и карпест.

Поврзано
--------

* Крстовар
* Геоид
* Планина
* Планински врвови во Република Македонија

Наводи
------

1. ↑  Меѓународен сојуз на планинарски здруженија (англиски)
2. ↑  „чука", ж. - Дигитален речник на македонскиот јазик

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Науки за Земјата |
| --- |
|  |
| Атмосферски науки **·**  Геодезија **·**  Геологија **·**  Геофизика **·**  Глациологија **·**  Наука за животната средина Океанографија **·**  Наука за почвите **·**  Физичка географија **·**  Хидрологија |
|  |
| Категорија **·**  Портал |

 |
**Љубинка Маленкова** (13 ноември 1927

 во Охрид) — македонска архитектка.

Животопис
---------

Дипломирала на Архитектонскиот факултет на Техничката велика школа во Белград (1951). Како проектант работела во проектантското претпријатие „Проектант" и во ГП „Пелагонија" во Скопје. Проектирала и реализирала разновидни објекти - станбени, општествени, здравствени и туристичко-угостителски. Се занимавала и со урбанистичко планирање. Позначајни реализации: освен бројните станбени објекти, поштите во Прилеп (1973), во Тетово (1977), во Куманово (1978), во Струмица (1981), во Кочани (1982); хотели во Кочани (1957), во Ново Село, во Штип (1955), во Дојран (1959); Театарот на народностите во Скопје (1974) и Урбанистичко решение за центарот на Кочани.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Малевски*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 902. Text "series
" ignored (help)
Различни историски милји и лиги од учебник по германски јазик во 1848 година, дадени во стапки, метри и дропки на „степен на меридијан" 
**Милја** е единица за мерење на должина која е се`уште употребена во Обединетото Кралство и САД. Таа изнесува: 

* 1760 јарди,
* 5280 стапки,
* 63360 инчи
* или 1609,34 м.

Зборот потекнува од старо-римското време кога должина била мерена со 1000 дво-чекори (латински: *mille passus*) што изнесувало 5000 римски стапки.

Постои и **морска милја** која е еднаква на една минута географска должина (1/60 од еден степен географска должина) т.е. 1852 m. Ниту копната или морската милја не се вклучени во Мегународниот систем на мерни единици (СИ).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**IC 849** — галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 849 се споменува и како IC 1165A, MCG 3-41-48, CGCG 108-67, VV 90.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 1 август 1891 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 849 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 *m*/лм2. IC 849 има привидни димензии од 0,8' х 0,5'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 2 м 7,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +15° 41' 47"". Положбениот агол на објектот е во износ од 156°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 849 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 56769.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Херкул (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 849 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 849[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 849
* IC 849 — VizieR.
* IC 849 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Тај чи чуан** (упр.: 太极拳; трад. 太極拳) е древна кинеска форма на вежба или начин за напад или одбрана. Како вежба, таа е дизајнирана да обезбеди релаксација во процесот на одржување на телесната кондиција што делумно се постигнува преку хармонизирање на принципите на јин-јанг. Вежбата подразбира последователни, намерни движења со внимателно избрани пози и позиции. Како начин на напад и одбрана, наликува на кунг фу и според сите прописи се смета за борачка вештина. Датирајќи од 3 век, тај чи чуанот се состои од две главни школи, Ву и Јанг. Во зависност од школата, бројот на вежби варира од 24 до повеќе од 100.

Наводи
------

1. ↑  *Британика Енциклопедиски Речник*. Топер, МПМ, 2005, Книга 9, стр. 115

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85131930
* GND: 4054723-1
* BNF: cb13163075m (податоци)
* NDL: 01043294
* NKC: ph126416

 |

 |
**Стојан Димов** — македонски кларинетист.

Музичко образование и кариера
-----------------------------

Стојан Димов е роден во Велес. Основното и средното образование ги завршил во Велес и во Скопје. Од 1975 до 1981 година студирал на Факултетот за музичка уметност во Скопје, во класата на проф. Иван Кочаров, како и на Универзитетот во Загреб, во класата на проф. Јосип Нохта. Во 1993 година, магистрирал на Факултетот за музичка уметност во Скопје. Од 1980 до 1995 година работел како соло-кларинетист во Македонската филхармонија, а истовремено бил член на Биг бендот при МРТ. Во 2002 година станал постојан член на оркестарот на Горан Бреговиќ. Во текот на својата кариера, Димов остварил бројни настапи со рецитали, а како солист настапил со бројни македонски и странски оркестри. Исто така, тој членувал и во неколку камерни ансамбли.

Наводи
------

1. ↑  „Концерт на Стојан Димов и Дино Имери", 61 Фестивал Охридско лето / Ohrid Summer Festival.
**Соња Абаџиева** (20 мај 1941

 во Софија) — македонска историчарка на уметноста.

Животопис
---------

Дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје (1965). Била кустос и директор на Музејот на современа уметност во Скопје. Автор е на 15 монографии, на повеќе од 300 изложби (Антологија на македонската ликовна уметност 1984-1994, Биенале во Венеција, Зрачења) и на книги (Длабоко дишење, 2002; Идеја-тека, 2003; Континуитет, 2004). Таа е основач и уредник на сп. „Големото стакло". Објавува критики и теориски написи што се одликуваат со суштински одредници за современата ликовна уметност, со акцент врз значенските и аксиолошките функции на уметничките појави.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Абајов*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 2. Text "series
" ignored (help)
**IC 845** — галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 845 се споменува и како UGC 10107, MCG 8-29-26, CGCG 250-26.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 4 јули 1888 година од страна на Луис Свифт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 845 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 *m*/лм2. IC 845 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 57 м 3,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +48° 10' 7". Положбениот агол на објектот е во износ од 156°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 845 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 56462.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Херкул (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 845 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 845[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 845
* IC 845 — VizieR.
* IC 845 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Карта на езерата.
 Источната група на езерата.
**Чаирски езера** ― група од девет леднички езера во планината Пирин, Пиринскиот дел на Македонија, денес во Бугарија. Тие се наоѓаат во голем цирк наречен Чаира во долината на реката Санданска Бистрица. Сместени се помеѓу врвовите Мозговишки и Превалски Чукар на надморска височина помеѓу 1.400 и 1.500 м. Нивната вкупна површина е околу 92 декари што е за 30 декари помалку од најголемото езеро на планината Пирин, Поповото Езеро. Нивниот вкупен волумен е 160.000 м3 што е осум пати помалку од Поповото Езеро.

Туристичката рута од прибежиштето Демјаница до прибежиштето „Јане Сандански" оди во близина на Чаирските Езера.

Кога имињата на градбите на Пирин биле сменети во бугарската Преродбенска постапка, тие биле преименувани во Поленски Езера. Ова име не е популарно и не го користат туристите.

Наводи
------

1. ↑  Даутов, Николај. *Пирин. Речник и пътеводител*. Софија, 2008, стр. 131-132.

41°42′15″N 23°27′21″E﻿ / ﻿41.70417° СГШ; 23.45583° ИГД﻿ / 41.70417; 23.45583
**IC 841** — галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 841 се споменува и како UGC 10055, MCG 3-40-50, CGCG 107-45.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 27 јуни 1892 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 841 е од видот Scd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 *m*/лм2. IC 841 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 50 м 25,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 8' 24". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 841 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 56169.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Змија (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 841 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 841[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 841
* IC 841 — VizieR.
* IC 841 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Аугуст фон Платен
**Аугуст фон Платен** (германски: Karl August Georg Maximilian Graf von Platen-Hallermünde, 24 октомври 1796 - 5 декември 1835 ) — гроф и германски писател.

Како поручник се откажал од војничката должност и се посветил на филологијата и филозофијата. Во 1826 се преселил во Италија. Како класицист, ги почитувал Хорациј и Пиндар, а во полето на комедијата се угледувал на Аристофан. Ги поддржувал либералните идеи, па затоа бил на страна на полјаците кои се бореле против руското царство. Бил против апсолутизмот, а исто така бил почитуван од Енгелс поради узвишеноста на неговите мисли и неговата племенитост. Пишувал историски песни, балади, романси, оди и химни.

Значење и влијание
------------------

Гете имал високо мислење за Платен, велејќи дека тој ги има сите неопходни особини за добар поет: фантазија, инвенција, висок дух и продуктивност, совршено техничко образование, студиозност и сериозност. Единствено, како негов недостаток ја истакнал полемичката насока во неговите дела. исто така, според Гете, на Платен му недостасува љубов, сметајќи дека тој малку се сакал себеси, другите писатели и читателите. Гете ги читал песните на Платен и отворено го истакнувал неговата голема дарба, но сметал дека тој никогаш не постигнал голем успех токму поради недостатокот од љубов, т.е. тој бил осуден да го обожаваат само оние кои се негативни како него, но кои ја немаат неговата дарба.

Наводи
------

1. ↑  J. P. Ekerman, *Razgovori sa Geteom: Poslednjih godina njegova života*. Rad, Beograd, 1960, стр. 60.
**IC 978** — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 978 се споменува и како ESO 474-44, MCG -4-3-32, AM 0053-242, IRAS 00531-2425.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 3 ноември 1898 година од страна на Делајл Стјуарт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 978 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 *m*/лм2. IC 978 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 55 м 34,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -24° 9' 12"". Положбениот агол на објектот е во износ од 117°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 978 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3287.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Кит (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 978 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Karachentsev, I.D. ""A Catalogue of Isolated Pairs of Galaxies in the Northern

Hemisphere""; also, Karachentseva, V.E. ""A Catalog of Isolated Galaxies."" Astrofiz. Issled. Izv. Spetz. Astrofiz. 7, 3, 1972, and 8, 3, 1973. (0,4) (Catalogs)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 978[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 978
* IC 978 — VizieR.
* IC 978 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Аматрицијана сос
**Аматрацијана сос** е традиционален италијански сос за тестенини. Потекнува од градот Аматриче, *Аматрицијана* е еден од најпознатите сосови за тестенини во денешната римска и италијанска кујна. Италијанската влада го нарекла традиционален хранлив производ на Лацио и *Аматрицијана традиционале* е регистрирана како традиционален специјалитет загарантиран во Европа и Обединетото Кралство.

Развој
------

Аматрицијана потекнува од рецептот наречен *тестенини ала гриција*. Во Папска Држава, *гриците* биле продавачи на обична храна за јадење, кои го добиле ова име бидејќи многу од нив потекнувале од Валтелина, во тоа време сопственост на швајцарскиот кантон Гриџиони. Според друга хипотеза, името потекнува од селото Гришано, во комуната Акумоли, во близина на Аматриче. Сосот - кој денес се нарекува и *Аматрицијана бјанка* - бил, и сè уште се подготвува со гуансијале и рендано пекорино романо. Во одреден момент, во рецептот било додадено малку маслиново масло.

Пронајдокот на првите сосови од домати датира од крајот на 18 век. Првиот пишан запис за тестенини со сос од домати може да се најде во книгата за готвење од 1790 година од римскиот готвач Франческо Леонарди.

Рецептот Аматрицијана станал сè попознат во Рим во текот на 19 и почетокот на 20 век, поради вековната врска помеѓу Рим и Аматриче. Рецептот бил исклучително добро прифатен и брзо станал класика на римската кујна, иако потекнува од друго место. Името на јадењето во дијалектот романеско на крајот станало *матрицијана* поради аферезата типична за овој дијалект.

Додека сè уште се подготвува гриција без *домат*, *аматрицијана* збогатена со домати е попозната низ цела Италија и се извезува насекаде. Додека во Аматриче јадењето се подготвува со шпагети, употребата на букатини станала исклучително честа појава во Рим и сега е распространета. Се користат и други видови суви тестенини, додека свежите тестенини генерално се избегнуваат.

Варијанти
---------

Рецептот е познат во неколку варијанти во зависност, меѓу другото, и од локалната достапност на одредени состојки. Во Аматриче, употребата на гуансијале и домат, кромид не е фаворизирана, но е прикажана во класичните прирачници на римската кујна. За пржење, најчесто се користи маслиново масло. Во Аматриче, локалното пекорино понекогаш се користи како сирење.

За сирење може да се користи или пекорино романо или пекорино на Аматриче. Вообичаено е додавањето на црн пипер или чили пиперка.

Извори
------

* Blasi, Benedetto (1923). *Vie piazze e ville di Roma nel loro valore storico e topografico* (италијански). Roma: Libreria di scienze e lettere.
* Boni, Ada (1983) [1930]. *La Cucina Romana* (италијански). Roma: Newton Compton Editori.
* Gosetti Della Salda, Anna (1967). *Le ricette regionali italiane* (италијански). Milano: Solares.
* Carnacina, Luigi; Buonassisi, Vincenzo (1975). *Roma in Cucina* (италијански). Milano: Giunti Martello.
* Faccioli, Emilio (1987). *L'Arte della cucina in Italia* (италијански). Milano: Einaudi.
* Ravaro, Fernando (2005). *Dizionario romanesco* (италијански). Roma: Newton Compton. ISBN 9788854117921.
**IC 979** — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 19 ноември 1898 година од страна на Луис Свифт.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 979 е од видот NF.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 58 м 0 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 13' 0".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 979 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Кит (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 979 на *НАСА* (англиски)
2. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 979[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 979
* IC 979 — VizieR.
* IC 979 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Елин Ек** (родена на 28 декември 1976 година во Сандсвал, Шведска) - шведска радио и телевизиска глумица која го толкувала ликот Гринет на телевизијата Сверигес (СВТ).

Гринет
------

Алтер его слично на нордиската личност Силвија Најт, Елин Ек велела дека ликот на Гринет само и се појавил како идеја еден ден да направи пародија за типична шведска тинејџерка.

Гринет ги читаше гласовите на жирито во *Векхо на* *Melodifestivalen* 2003 година, и беше еден од домаќините на В*тора шанса* круг *Melodifestivalen 2004*.

На „*Шоуто на Гринетс"* на *Шведска Телевизија*, таа се среќава со шведски *ѕвезди* како Златан Ибрахимовиќ и членовите на *А\*Тинејџер* и споделува занаетчиски проекти што гледачите можат да ги направат сами како примена на нов дизајн на чанти со сјај.

*Шоуто на Гринетс* е највисоко рангирано шоу на СВТ за деца досега.

Радио
-----

Елин Ек беше и продуцент и домаќин на програми на *Шведското Радио*. Таа беше домаќин на P1 програмата *Сомар* на 5 јули 2004 година. На P3, таа беше вклучена со *Кечап*, *Сомартопен и P3* и *Lantz i P3*. Во јануари 2007 година таа започна вклучување во новата програма *P3 Bubbel*.

Наводи
------

* Online chat transcription (2004-05-27). „Grynet är alltid kär i Zlatan!". *Aftonbladet*. Архивирано од изворникот на 2005-11-26. Посетено на 2006-04-11.

Надворешни врски
----------------

* Почетна страница на Гринетс (шведски)
**Марија Жежељ** (Нови Сад, 20 ноември 1999) е српска пејачка, писателка, манекенка која на пошироката јавност и станала позната снимајќи видео-клипови за популарното мрежно место Јутјуб.

Животопис
---------

Марија Жежељ е родена на 20 ноември 1999 година во Нови Сад во тогашна Сојузна Република Југославија. Во својот роден град учи во Гимназијата Јован Јовановиќ Змај. Тренира одбојка долго време, а пред тоа се занимавал со џез балет.

Првпат во јавност се појавила на крајот на 2014 године, кога направила свој Јутјуб канал. По само неколку месеци, Марија станала многу популарна меѓу својте врсници. Нејзиниот Јутјуб канал од отворањето до денес стекнал повеќе од 365 илјади следачи.

Дискографија
------------

* *-{Dance Like Nobody's Watching}-* (2017)
* *-{Louder Than A Drum}-* (2017)

Романи
------

* *Мојот сладок живот* (*Мој слатки живот*) (2016)

Наводи
------

1. ↑  „Биографија Марије Жежељ". Вулкан издаваштво. Архивирано од изворникот на 2018-05-02. Посетено на 2 мај 2018. Укажано повеќе од еден `|accessdate=` и `|access-date=` (help)
2. ↑  „Биографија Марије Жежељ". *Sveopoznatima.com*. Посетено на 2 мај 2018.
3. ↑  „О каналу — Marija Žeželj". *YouTube*. Посетено на 2 мај 2018.
4. ↑  „Канал — Marija Žeželj". *YouTube*. Посетено на 2 мај 2018.

Надворешни врски
----------------

* Марија Жежељ на Discogs (англиски)
* Канал на Марија Жежељ на YouTube
* Канал на Марија Жежељ на YouTube
* Марија Жежељ на Facebook
**IC 822** — галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 822 се споменува и како UGC 9611, MCG 2-38-26, CGCG 76-103, NPM1G +09.0399, IRAS 14542+0931.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 17 мај 1892 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 822 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 *m*/лм2. IC 822 има привидни димензии од 1,8' х 1,1'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 56 м 36,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 22' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 83°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 822 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 53418.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Воловар (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 822 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Vorontsov-Velyaminov, B.A. and V.P. Arhipova, ""Morphological Catalog of Galaxies"",

Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 822[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 822
* IC 822 — VizieR.
* IC 822 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Кубански државен унивезитет** (руски: *Кубанский государственный университет*) — универзитет во Краснодар, Русија. Тој е еден од најголемите и најстарите универзитети на југот на Русија.

Универзитетот е основан во 1920 година во Краснодар. За негов прв ректор бил избран Никандар Маркс, поранешен генерал на руската империјална армија, историчар и специјалист во областа на античката руска палеографија.

Во 1994 година, универзитетот бил признат како една од водечките институции за високо образование во Русија.

Во 2004 и 2005 година, универзитетот бил рангиран меѓу првите 100 високообразовни институции во Русија и бил награден со Златен медал за европски квалитет.

Во 2008 година, Михаил Астапов, поранешен шеф на регионалниот оддел за образование во Краснодар, бил назначен за ректор на универзитетот.

Кубанскиот државен универзитет обучува странски специјалисти од 1970 година. Нејзините странски дипломци доаѓаат од над 120 земји. Во моментов, универзитетот продолжува да едуцира студенти од Азија, Америка, Африка и Европа.

Надворешни врски
----------------

* Kuban State University

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 131360269
* LCCN: n81092051
* ISNI: 0000 0000 9000 3133
* NKC: kn20140411006

 |

 |
**Даница Перчинкова** (родена на 15 април 1925

 година во Ваташа, Кавадеречко - починала во 2002 година) — македонски научник и универзитетски професор.

Животопис
---------

Даница Перчинкова е родена на 15 април 1925 година во Ваташа, Кавадеречко. Основно училиште завршила во родното место, а гимназија учела во Кавадарци и Скопје. Матурирала во Кавадарци во 1944 година. По завршувањето на гимназијата, две години работела како учителка во околината на Кавадарци, а од 8 јуни до 1 декември 1946 година била службеник при Претседателството на Владата на НРМ. Потоа се запишала на студии како редовен студент во првата генерација на студенти на Филозофскиот факултет (група за математика). Дипломирала на 30 септември 1950 година со општ среден успех 9,25. Од 28 мај 1947 до 30 октомври 1950, била демонстратор (лаборант) при Катедрата за математика. Веднаш по дипломирањето била избрана за асистент на Катедрата за математика на Филозофскиот факултет во Скопје. Станала доцент во 1959, вонреден професор во 1965, а редовен професор во 1971 година (до пензионирањето во 1975 г.). Нејзиниот хабилитационен труд, примен од факултетската управа на Филозофскиот факултет во Скопје на 28 декември 1957 година носи наслов „*Прилог кон интеграцијата на диференцијалните равенки*", а дисертациониот труд (одбранет на 20 мај 1963 г.) има наслов „*Прилог кон изучувањето на хомогените проблеми со сопствени вредности при обичните линеарни диференцијални равенки*". Била на студиски престои на Електротехничкиот факултет во Белград, во Институтот „Анри Поенкаре" во Париз и на Природно-математичкиот факултет во Париз.

Како наставник држела предавања по предметите: диференцијални равенки, диференцијално и интегрално сметање, вовед во виша математика и математички семинар.

Одликувана е со орден на трудот од трет ред и орден на трудот со златен венец, а има добиено и плакети од Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" (1979) и ПМФ (1986 г.). Добила и повеќе повелби: по повод 30-годишниот јубилеј на ДМФАЈ, по повод 30-годишнината на ДМ НРМ и други. Во светската едиција „*Која е која од жените во светот*" (Меѓународен биографски центар Кембриџ, Англија) е дадена нејзината куса биографија (во третот издание од 1976 г. на стр. 665 и во четвртото издание од 1978 г. на стр. 907).

Починала во 2002 година.
**IC 791** — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 791 се споменува и како MCG 0-36-25, CGCG 18-73, NPM1G +01.0407.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 8 јуни 1893 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 791 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 *m*/лм2. IC 791 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 11 м 26,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +1° 17' 13"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 791 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50662.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Девица (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 791 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Nilson P.N. Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 791[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 791
* IC 791 — VizieR.
* IC 791 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Марија Александровна** (17 октомври 1853

 — 24 октомври 1920

) била ќерка на рускиот император Александар II Николаевич и на императорката Марија Александровна.

Животопис
---------

Се омажила на 23 јануари 1874 година со Алфред од Единбург (1844-1900), син на британската кралица Викторија Хановерска и принцот Алберт Сакс-Кобург. Во британското благородништво имала титула, војвотка од Единбург, а во германското благородништво имала титула војвотка од Сакс-Кобург и Гота.

Марија Александровна имала 5 деца: 

* Алфред (1874—1899);
* Марија од Единбург (1875—1938), сопруга на романскиот крал Фердинанд I;
* Викторија Мелита (1876—1936), сопруга на големиот кнез Кирил Владимирович;
* Александра (1878—1942);
* Беатриса (1884—1966).

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Марија Александровна" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 265717389
* LCCN: nr97012702
* ISNI: 0000 0003 9966 3113
* GND: 122981073
* SELIBR: 351071
* NKC: js2015869549

 |

 |
**IC 781** — галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен во јуни 1892 година од страна на Едвард Емерсон Барнард.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 781 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 *m*/лм2. IC 781 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 44 м 31,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +55° 37' 37". Положбениот агол на објектот е во износ од 160°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 781 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Голема Мечка (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 781 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dixon, R.S. and George Sonneborn, "A Master List of Nonstellar Optical Astronomical Objects (MOL)". Columbus, Ohio, Ohio State University Press, 1980. (0,526)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 781[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 781
* IC 781 — VizieR.
* IC 781 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**Бирифицио Анџело Порети** е италијанска компанија за производство на пиво. Таа се наоѓа во Варезе.

Пиварницата била основана во 1877 година од страна на Анџело Порети во Индуно Олона. Во 1939 година, компанијата била купена од страна на семејството Басети, кое било сопственик на пиварницата Сплуген во Кјавена. Во 1982 година, групацијата Карлсберг купила 50 проценти од акциите од компанијата, а во 1998 година следеле дополнителни 25 проценти. Во 2002 година, данската групација ги стекнала преостанатите 25 проценти и со тоа добиле целосна сопственост на компанијата од Индуно Олона.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница (на италијански) Матична страница (на англиски)
Слика на Готам од стрипот *Batman* (vol. 3) #14 (март 2017 г.)
**Готам** (англиски: *Gotham*) или **Готам Сити** (англ. *Gotham City*) — измислен град што се појавува во Ди-си комикс и е најпознат како домот на Бетмен. Живеалиштето на Бетмен првпат било посочено како Готам во *Detective Comics* бр. 48 во месец февруари 1941 г. Местоположбата на градот е во близина на Метрополис, а според повеќето стрипови, Готам се наоѓа во државата Њу Џерси.

Наводи
------

1. ↑  *Amazing World of DC Comics* #14, March 1977. DC Comics.
2. ↑  *World's Finest Comics* #259, October–November 1979. DC Comics.
3. ↑  *Detective Comics* #503 June 1983. DC Comics.
4. ↑  Montgomery, Paul (May 18, 2011). "The Secret Geography of the DC Universe: A Really Big Map"
5. ↑  *Batman: Shadow of the Bat* Annual #1, June 1993. DC Comics.
6. ↑  *Atlas of the DC Universe*, 1990. DC Comics.
**Валентина Илијевска** (Скопје, 25 јули 1987

) — македонски графичар, конзерватор и реставратор на мозаик, ѕидно сликарство и на икони.

Животопис
---------

Илијевска е родена во Скопје на 25 јули 1987 година. Од 2002 до 2006 учи средно образование во ДСУПУ ,,Лазар Личеноски" во Скопје, додека од 2006 до 2010 студирала на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, оддел графика и графички техники во класата на проф. Мирко Вујисиќ со насока на конзервација и реставрација со проф. Невенка Величковска и Момчило Трајковски. Живее и твори во Куманово. Илијевска е добитник и на повеќе награди, како, дипломи и пофалници од општински карактер во градот Куманово (1997-2002), како и сертификати и дипломи од 2002-2004 година, од интернационален карактер во градот Скопје.

Изложби
-------

Почетоци кои датираат од 2001 година со интернационални конкурси и групни изложби, започнувајќи со Мал Битолски Монтмартр, како и во останатите градови во државава како што се Куманово, Скопје, Тетово, Велес, Кавадарци итн. Потоа во градовите од Србија, во Ниш, Књажевац, Белград, Земун каде што била остварена и самостојна мини изложба на графики во мал формат. Учество и на изложбите во Истанбул, Турција. Меѓу другото од истоимните изложби некои дури се и во тек.
ликовни колонии, како од 1998 со регионални ликовен карактер, па сè до интернационални колонии, почнувајќи со Рацинови средби-Велес, потоа во Берово, Куманово, Кавадарци, како и во Србија и во Полска.

Наводи
------

1. ↑  „Кумановски графичари 2011 во Кратово". Хроника. Посетено на 2012-02-08.[*мртва врска*]
**IC 779** — галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 779 се споменува и како IC 934.

Откривање
---------

Објектот е откриен во јуни 1892 година од страна на Едвард Емерсон Барнард.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 779 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,1 *m*/лм2. IC 779 има привидни димензии од 0,2' х 0,1'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 44 м 3,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +55° 38' 59". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 779 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Голема Мечка (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 779 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 779[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 779[*мртва врска*]
* IC 779 — VizieR.
* IC 779 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
**IC 764** — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 764 се споменува и како NPM1G -17.0375, IRAS 13407-1704.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 25 мај 1892 година од страна на Стефан Жавел.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 764 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 *m*/лм2. IC 764 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 43 м 27,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -17° 19' 56"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 764 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 88922.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Девица (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 764 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds. Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 764[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 764
* IC 764 — VizieR.
* IC 764 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Бидејќи полупречникот на атомско јадро е околу 10-15 м, а брзината на алфа-честичката што се движи во него е околу 106 m/s, излегува дека алфа-честичката достигнува до надворешната површина приближно 106/10-15 = 1021 пати во секунда, односно дека ќе избега од јадрото по 1021 обиди. Ова е всушност суштината на тунелскиот ефект.
**Тунелски ефект** или **тунелен ефект** — последица од неодреденоста во квантната механика. Да замислиме еден автомобил кој наближува до рид и кој не е доволно забрзан (нема доволно енергија) за да може се искачи и да помине преку ридот. Класичната механика тврди дека веројатноста автомобилот да се најде од другата страна на ридот е нула, меѓутоа тоа не е така и за квантната механика - таа предвидува дека постои веројатност (во овој случај екстремно мала, практично еднаква на нула) за автомобилот да се најде од другата страна на ридот. Оваа веројатност зависи пред сè од димензиите и енергиите за кои се работи, така што ако се работи за електрон кој треба да премине некоја енергетска бариера поголема од енергијата на самиот електрон, според квантната механика веројатноста не е занемарливо мала (како во горниот случај), туку се работи за значителна веројатност тој да се најде „од другата страна". Во тоа се состои и самата суштина на Тунел ефектот. Во секојдневието, тунел ефектот е доста често присутен, пример е протекување на струја помеѓу два метала кои се во допир. Имено, скоро сите метали се обложени со тенок слој на оксид кој претставува енергетска бариера за електроните во металот, меѓутоа тие ја преминуваат иако класичната физика не би го дозволила тоа.

Наводи
------

1. ↑  Јанев, Ратко К.; Петковски, Љубо А. (2012). „Опишување на движењето на честичките во квантната механика". *Атомска физика*. Скопје: Македонска академија на науките и уметностите. стр. 288. ISBN 978-608-203-075-3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85138672
* GND: 4136216-0
* NDL: 00573280

 |

 |
**IC 274** — галаксија во соѕвездието Волк, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 274 се споменува и како ESO 273-15, MCG -7-31-5, IRAS 15018-4318.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 15 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 274 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 *m*/лм2. IC 274 има привидни димензии од 2' х 1,4'.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 5 м 10,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -43° 30' 35". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.

Други поделби
-------------

Проучување на IC 274 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 53845.

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Волк (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за IC 274 на *НАСА* (англиски)
2. 1 2 3  Students for the Exploration and Development of Space, поправени податоци за IC {{{n}}}
3. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Dreyer, J.L.E. New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 274[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 274
* IC 274 — VizieR.
* IC 274 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА