**Елизабет Блеквел** (англиски: *Elizabeth Blackwell*; 3 февруари 1821

 — 31 мај 1910

) — британска лекарка, забележителна како прва жена која се стекнала со диплома по медицина во Соединетите Американски Држави, и прва жена на Медицинскиот регистар на Општиот медицински совет. Блеквел одиграла важна улога и во Соединетите држави и во Обединетото Кралство како социјален и морален реформатор и била пионер во промовирањето на образованието за жените во медицината. Нејзините придонеси остануваат славени со Медалот Елизабет Блеквел, кој се доделува на годишно ниво на жена која има дадено значаен придонес во унапредувањето на жените во медицината.

Блеквел првично не била заинтересирана за кариера во медицината, особено откако нејзиниот наставник го довел окото на бикот за да го користи како алатка за настава. Затоа, таа станала наставничка за да го поддржува семејството. Ова занимање се сметало за погодно за жените во текот на 1800-тите години, сепак, таа наскоро открила дека е несоодветна за неа. Интересот на Блеквел за медицина се разбудил откако една пријателка се разболела и забележа дека, ако за неа се грижела жена лекар, можеби таа немала да страда толку многу. Блеквел започнала да аплицира во медицинските училишта, и веднаш почнала да ги трпи предрасудите против нејзиниот пол што ќе опстојуваат во текот на нејзината кариера. Била одбиена од секое медицинско училиште во кое аплицирала, освен Медицинскиот колеџ во Женева, во кое машките студенти гласаа за прифаќањето на Блеквел. Во 1847 година, Блеквел станала првата жена што присуствувала на медицинско училиште во Соединетите држави.

Инаугуративната теза на Блеквел за тифусна треска, објавена во 1849 година во Медицинскиот журнал Бафало, кратко време по дипломирањето, бил првиот медицински напис објавен од женски студент од Соединетите држави. Тоа отсликуваше силно чувство на емпатија и чувствителност на човечкото страдање, како и силно застапување за економска и социјална правда. Медицинската заедница ова го карактеризира како „женственост".

Блеквел, исто така, ја основала Њујоршката амбуланта за жени и деца со нејзината сестра Емили во 1857 година и започна да дава предавања на женската публика за важноста на образованието на девојчињата. Таа, исто така, одигра значајна улога за време на Американската граѓанска војна во организација на медицински сестри.

Раниот живот
------------

Елизабета е родена на 3 февруари 1821 година, во Бристол, Англија, од Самуел Блеквел, кој работел во фабрика за рафиниран шеќер, и неговата сопруга Хана (Лејн) Блеквел. Таа имала двајца постари браќа и сестри, Ана и Маријан, и шест помлади браќа и сестри: Семјуел (оженет со Антоанет Браун ), Анри (оженет со Луси Стоун ), Емили (трета жена во САД што ќе добие медицинска диплома), Сара Елен (писател), Џон и Џорџ. Таа исто така имала четири тетки: Барбара, Ен, Луси и Марија, коишто исто така живееле со нив.

Во 1832 година, семејството емигрирало од Бристол, Англија во Њујорк затоа што Самуел Блеквел ја загубил својата најпрофитабилна рафинерија за шеќер во пожар. Во Њујорк, нејзиниот татко станал активен во аболиционистичката работа. Затоа, нивните дискусии за вечерните часови често опкружувале теми како што се правата на жените, ропството и трудот на децата. Овие либерални дискусии ги одразувале ставовите на Хана и Самуел кон одгледувањето деца. На пример, наместо да ги тепа децата за лошо однесување, Барбара Блеквел го забележувала нивното лошо однесување во црна книга. Ако се акумулирале престапите, децата за време на вечерата би биле протерани на таванот. На сличен начин, Самуел Блеквел бил либерален во односот кон образованието на своите деца. Семјуел Блеквел бил Конгрегалист и имал силно влијание врз верското и академското образование на своите деца. Тој верувал дека на секое дете, вклучувајќи ги и неговите ќерки, треба да им се даде можност за неограничен развој на своите таленти и подароци. Оваа перспектива била ретка во тоа време, бидејќи повеќето луѓе верувале дека место на жената е во домот или како наставник. Блеквел имала не само гувернанта, туку и приватни воспитувачи да го надополнат нејзиниот интелектуален развој. Како резултат, таа била прилично социјално изолирана од сите, но, не и од нејзиното семејство додека растела.  

По неколку години живеење во Њујорк, семејството се преселило во Синсинати, Охајо. Кога Блеквел имала 17 години, нејзиниот татко починал, оставајќи го семејството со многу малку пари.

### Рана зрелост

Финансиската состојба на Блеквелови била тешка. Притиснати од финансиска потреба, сестрите Ана, Маријан и Елизабета отвориле училиште во *Англиската и Француската академија Синсинати за млади дами*, која давала настава по повеќето, ако не и сите, предмети и наплаќала школарина. Училиштето не било ужасно иновативно во своите методи на образование   - тоа било само извор на приход за сестрите Блеквел. Работата за аболиција на Блеквел зазела последно место во текот на овие години, најверојатно заради академијата.

Блеквел се префли во Епископалијализам, веројатно заради влијанието на нејзината сестра Ана, во декември 1838 година, станувајќи активен член на Епископската црква Свети Павле. Сепак, доаѓањето на Вилијам Хенри Чанинг во 1839 година во Синсинати ја предомисли. Чанинг, харизматичен унитарн министер, ги воведе идеите за трансцендентализам на Блеквел, кој започна да ја поддржува Унитарната црква.Следеше конзервативна реакција од заедницата Синсинати, и како резултат на тоа, академијата изгуби многу ученици и беше напуштена во 1842 година. Блеквел започна да држи часови на приватни ученици.

Пристигнувањето на Чанинг ги обнови интересите на Блеквел во образованието и реформите. Работеше на интелектуално само-подобрување: студираше уметност, посетуваше разни предавања, пишуваше раскази и присуствуваше на разни верски служби во сите деноминации ( Квакер, Милерит, Евреин ). Во раните 1840-ти, таа започнала да се насочува кон размислувањата за правата на жените во своите дневници и писма и учествуваше во политичката кампања на Харисон од 1840 година.

Во 1844 година, со помош на нејзината сестра Ана, Блеквел обезбеди настава што плати 1.000 долари годишно во Хендерсон, Кентаки.Таа беше задоволна од нејзините час, сметаше дека недостаток на сместување и училишна куќа. Она што најмногу ја вознемири е тоа што ова беше нејзина прва вистинска средба со реалностите на ропството. „Луѓето беа љубезни со мене лично, но, чувството за правда постојано се повредуваше; и на крајот на првиот мандат на ангажманот јас поднесов оставка ". Таа се врати во Синсинати само половина година подоцна, реши да најде по потикнувачки начин да го помине животот.

Образование
-----------

### Извршување медицинско образование

Уште еднаш, преку нејзината сестра Ана, Блеквел обеѕбеди работа, овој пат предаваше музика на академија во Ашевил, Северна Каролина, со цел да ги заштеди 3.000 долари потребни за трошоците за нејзиното медицинско училиште. Во Ашевил, Блеквел се поврѕа со почитуваниот преподобен Џон Диксон, кој се чинеше дека е лекар пред да стане свештеник. Диксон ги одобри аспирациите во кариерата на Блеквел и ѝ дозволи да ги користи медицинските книги во својата библиотека за да студира. За тоа време, Блеквел ги смири своите сомнежи за нејзиниот избор и за осаменоста со длабоко религиозно размислување. Таа, исто така, ги обнови своите антихристијански интереси, започнувајќи училиште во неделата, што на крајот беше неуспешно.

Училиштето на Диксон се затвори наскоро и Блеквел се пресели во резиденцијата на братот на Реверенд Диксон, Самуел Хенри Диксон, истакнат лекар на Чарлстон.Таа започна да предава во 1846 година во интернат во Чарлстон, водена од г-ѓа. Ду Пра Со помош на братот на Реверенд Диксон, Блеквел се распрашуваше за можноста за медицинска студија преку писма, без поволни одговори. Во 1847 година, Блеквел го напушти Чарлстон за Филаделфија и Њујорк, со цел лично да ги испита можностите за медицинска студија. Најголемата желба на Блеквел беше да биде прифатена во едно од медицинските училишта во Филаделфија.

Кога стигнала до Филаделфија, Блеквел се поврза со д-р Вилијам Елдер и приватно студираше анатомија со д-р Џонатан М. Ален додека се обидуваше да ја пристапи до било кое медицинско училиште во Филаделфија. Таа беше пречекана со отпор скоро насекаде. Повеќето лекари препорачувале таа или да оди во Париз да студира или да се маскира како маж за да студира медицина. Главните причини што беа понудени за нејзиното одбивање беа дека (1) таа беше жена и затоа е интелектуално инфериорна и (2) таа всушност може да се покаже еднаква на задачата, да се покаже како конкуренција и дека не може да очекува од нив „да достави [ неа] со стап да ни ги скршиме главите со ". Од очај, таа аплицираше на дванаесет „државни училишта".

### Медицинска едукација во Соединетите Држави

 Портрет на Елизабета Блеквел од Josephозеф Стенли Козловски, 1963 година. *Колекција на медицински училишта од Универзитетот Сиракуза.* 
Во октомври 1847 година, Блеквел беше прифатена како студент по медицина од колеџот Хобарт, тогаш наречен Медицински колеџ во Женева, сместен во предградието на Њујорк. Деканот и факултетот, обично одговорни за проценка на апликантот за матура, не беа во можност да донесат одлука заради посебната природа на случајот на Блеквел. Тие го поставија прашањето до гласање од страна на 150 машки студенти од часот со прописот дека доколку еден студент се спротивстави, Блеквел ќе биде одвратен. Младите гласале едногласно да ја прифатат.

Кога Блеквел пристигна на колеџ, таа беше прилично нервозна. Ништо не беше познато   - околината, студентите и факултетот. Таа дури и не знаеше каде да ги добие своите книги. Сепак, таа наскоро се најде дома во медицинското училиште. Додека таа беше на училиште, од страна на жителите на градот Женева ја гледаа како необичност. Таа, исто така, ги отфрли и додворувачите и пријателите, претпочитајќи да се изолира. Во летото меѓу двата термина во Женева, таа се врати во Филаделфија, остана со д-р Елдер и се пријави за медицинските позиции во областа за да се стекне со клиничко искуство. Чуварите на сиромашните, градската комисија што ја водеше Блокли Алмхаус, дадоа дозвола да работи таму, но, повторно не без борба. Блеквел полека се здоби со прифаќање во Блокли, иако некои млади лекари кои престојуваат сè уште излегуваа надвор и одбиваа да ѝ помогнат во дијагностицирањето и лекувањето на нејзините пациенти. За време на нејзиното време, Блеквел се стекна со драгоцено клиничко искуство, но беше воодушевена од сифилитичкото одделение и оние што беа заболени од тифус.Нејзината дипломска теза на Медицинскиот колеџ во Женева беше на тема тифус. Заклучокот на оваа теза го поврза физичкото здравје со социо-моралната стабилност   - врска што ја предвидува нејзината подоцнежна реформска работа.

На 23 јануари 1849 година, Блеквел стана првата жена што постигнала медицински степен во Соединетите Американски Држави. Локалниот печат го пријави нејзиното дипломирање поволно, и кога деканот, д-р Чарлс Ли, му ја додели дипломата, тој застана и се поклони пред неа.

### Медицинско образование во Европа

Во април 1849 година, Блеквел донесе одлука да ги продолжи своите студии во Европа. Таа посети неколку болници во Британија, а потоа се упати кон Париз. Нејзиното искуство таму беше слично на нејзиното искуство во Америка; таа беше одбиена од многу болници заради нејзиниот пол. Во јуни, Блеквел се запиша во Ла Матерните; „ лежечка "болница, под услов да се лекува како студентска бабица, а не лекар. Таа се запозна со Хиполит Блот, млад лекар-жител на *Ла Матерница*.Таа се стекна со многу медицинско искуство преку неговото менторство и обука. До крајот на годината, Пол Дубоис, најголем акушер во своето време, го изрази своето мислење дека таа ќе стане најдобриот акушер во САД, машки или женски.

На 4 ноември 1849 година, кога Блеквел лекувала новороденче со офталмонија неонатор, таа случајно испуштила некое контаминирано делче во сопственото око и случајно се заразила со инфекцијата. Таа го изгубила видот во левото око, поради што окото било оперативно извлечено и со тоа изгубила надеж да стане хирург. После еден период на закрепнување, таа се запишала во болницата „Свети Вартоломеј" во Лондон во 1850 година. Редовно присуствуваше на предавањата на Jamesејмс Пејт. Таа таму остави позитивен впечаток, иако се сретна со некои опозиции кога се обидуваше да ги набњудува одделенијата.

Чувствувајќи се дека предрасудите кон жените во медицината не се толку силни таму, Блеквел се врати во Њујорк Сити во 1851 година со надеж дека ќе воспостави свои практики.

Кариера
-------

Државата, Блеквел се соочи со неволја, но успеа да добие одредена медиумска поддршка од субјекти како што е *Њујорк Трибјун*. Таа ала многу малку пациенти, состојба што ја припишува на стигмата на лекарите жени како абортус. Во 1852 година, таа започна да одржува предавања и ги објави *„Законите на животот со посебен осврт на физичкото образование на девојчињата"*, нејзиното прво дело, том за физичкиот и менталниот развој на девојчињата кои се занимаваа со подготовка на млади жени за мајчинство.

Наводи
------

1. 1 2 3  Stevenson, Kiera (2017). *Elizabeth Blackwell*. Great Neck Publishing.
2. ↑  Krasner, Barbara (2018). „Elizabeth Blackwell: Doctor". *Cobblestone*. **39**: 20 – преку EBSCO Collection.
3. ↑  Sanes, Samuel (1944). „Elizabth Blackwell: Her First Medical Publication". *Bulletin of the History of Medicine*. **16** (1): 83–88. JSTOR 44440963.
4. 1 2  „Elizabeth Blackwell, M.D. Consulting Physician, New Hospital For Women". *The British Medical Journal*. **1** (2581): 1523–1524. 1910. doi:10.1136/bmj.1.2581.1523-b. JSTOR 25291104.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Sahli, Nancy Ann (1982). *Elizabeth Blackwell, M.D. (1871–1910): A Biography*. New York: Arno Press. ISBN 978-0-405-14106-5.
6. 1 2  Elizabeth Blackwell, Diary, 19–21 December 1838 (Blackwell Family Papers, Library of Congress).
7. ↑  Blackwell, Elizabeth (1895). *Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women: Autobiographical Sketches*. London and New York: Longmans, Green, and Co. Посетено на 17 July 2016.
8. 1 2 3 4 5  Blackwell, Elizabeth, and Millicent Garrett Fawcett. *Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women*. London: J. M. Dent & Sons, 1914. Print.
9. ↑  „Brooklyn Museum: Elizabeth Blackwell". *www.brooklynmuseum.org*. Посетено на 2018-05-09.
10. 1 2  Curtis, Robert H. (1993). *Great Lives: Medicine*. New York: Atheneum Books for Young Readers.
11. ↑  Smith, Stephen. Letter. "The Medical Co-education of the Sexes". *New York Church Union*. 1892.
12. ↑  Lemay, Kate Clarke; Goodier, Susan; Tetrault, Lisa; Jones, Martha (2019). *Votes for Women: A Portrait of Persistence*. Princeton University Press. стр. 269. ISBN 9780691191171.
13. ↑  „Dr. Elizabeth Blackwell's Graduation: An Eye-Witness Account by Margaret Munro De Lancey" (PDF). Hobart and William Smith Colleges. Архивирано од изворникот (PDF) на 12 December 2003. Посетено на 1 October 2017.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 17291291
* LCCN: n50008488
* ISNI: 0000 0001 1021 8482
* GND: 119222965
* SELIBR: 250418
* SUDOC: 067037607
* BNF: cb12316787f (податоци)
* BIBSYS: 97024880
* NLA: 35019120
* NDL: 00943242
* NKC: nlk20000085542
* BNE: XX1778905
* CiNii: DA02008400

 |

 |