**Индустрија на Башкортостан** — гранка на економијата во Башкортостан. Индустријата на Република Башкортостан е под јурисдикција на Министерството за индустрија и политика за иновации на Република Башкортостан.

Историја
--------

Појавата и развојот на индустријата во Република Башкортостан се должи на присуството на природни и човечки ресурси во републиката, нејзината историја и местоположба и присуството на патишта. Во утробата на републиката има наоѓалишта на нафта, гас, јаглен, железна руда, злато, бакар итн. Постојат и варовнички планини, чиј состав е погоден за правење сода.

Развојот на природните ресурси на територијата на Република Башкортостан се случил уште од железното време. Изградба на рударски постројки започнало од 18 век. Во 1700 година, била основана првата рударска фабрика (Каменски  ). Во 19 век, во регионот се изработувало кожа, ткаенини, тули, сапуни, согорување на маснотии, свеќа, лепило, восок, масло итн.

За време на Граѓанската војна, индустријата на Башкортостан претрпела значителни загуби. Жителите ја извадиле индустриска опрема, машинските алати и резервите на бакар од поплавените рудници, пред претпријатијата да им бидат опожарени. Разнесен бил железнички мост преку реката Белаја во близина на Уфа.

Во 1920-тите, индустријата на Башкирска Автономна Советска Социјалистичка Република била претставена главно од индустрии поврзани со преработка на земјоделски производи (претпријатија за вино, кожа, брашно и житни култури) и занаетчиска индустрија (возила, амбалажи, производи за домаќинство). Се случила реставрацијата на уништеното производство.

Во 30-тите - почетокот на 40-тите години на XX век, биле усвоени резолуциите „За развој на индустријата на Башкирска АССР" (1930) Откриени се големи нафтени полиња (нафтено поле Азнаевско, нафтено поле Ишимбајское, нафтено поле Југомашевско, нафтено поле Серафимовско и др.). Развојот на индустријата бил поттик за изградба на патишта во републиката. За развој на нафтеното поле Ишимбај во 1934 година, била изградена железницата Уфа-Ишимбај, подоцна истата била проширена до Салават и понатаму за да се обезбеди изградба на петрохемиската фабрика Салават.

Во предвоените години на индустријализација во Башкирска Автономна Советска Социјалистичка Република, била изградена рафинеријата за нафта Ишимбај за рафинирање на нафта, постројката Уфа и нафтоводот Ишимбај - Уфа. За снабдување на претпријатијата со електрична енергија, изградени биле ХЕЦ Уфимскаја, ТЕЦ Ишимбаискаја, ТЕЦ Уфимскаја број 1, ТЕЦ Уфимскаја број 2, итн. Мерките преземени за развој на индустријата во БАССР ја направиле разновидната индустрија на републиката важна воено-индустриска база на СССР.

За време на Големата патриотска војна, околу 200 претпријатија (36 во Уфа ) од други региони на СССР биле евакуирани во републиката, кои продолжиле да работат во републиката. Главните производи на претпријатијата биле гориво, оружје, облека.

За време на годините на советската моќ, развојот на индустријата во БАСС се одвивало во согласност со одлуките на партијатата, одлуките за нејзините пленуми (хемизација на националната економија ) за пет и седум години во согласност со потребите на државата и републиката. Организацијата на индустријата се променила (од локална власт во централизирана и обратно). Проектите за изградба на Комсомол во целосна унија најавиле изградба на комбинат број 18 во градот Салават, создавање на нафтениот регион Шкаповски.

Со распадот на СССР, започнал период на пад на републичката индустрија. Транзицијата кон капитализам во република била придружена со владеење на државните претпријатија од ефективни менаџери и влијанието врз индустриите на периодични кризи (1998, 2008, 2015).

Во 2015 година, индексот на индустриско производство во Башкортостан изнесува 101,0%, односно седмо место меѓу регионите на Волгоградска област. Во моментов, индустриските претпријатија на Република Башкортостан формираат 40% од БДП, 25% од работните места. Обемот на испорачани производи во републиката во 2014 година изнесувал 1,8 трилиони рубли.

Сместување
----------

Поголемиот дел од индустријата на територијата на Република Башкортостан се наоѓа во централната економска во Уфа и во јужната економска подобласт (во градовите Салават, Стерлитамак, Ишимбај, Кумертау ).
десно|мини|240x240пкс| 1. Производство на нафтени производи 2. Производство на прехранбени производи 3. Извлекување на други минерали. 4. Извлекување нафта и гас. 5. Електротехника 6. Други активности 7. Машинско инженерство 8. Металургија 9. Производство на градежни материјали 10. Производство на хемикалии

Индустрии
---------

### Индустрија за ископување злато

Депозити на злато биле откриени во регионот Учалински во Република Башкортостан во 18 век. Од 19 век, металот се вади во регионите Абзелиловски, Каибулински и Бајмаски на Република Башкортостан. Во моментов, републиката развива депозити на злато во магматски наслаги, кои ги вклучуваат наоѓалиштата Тубинское, Бакртау, Миндјакское. Златото се наоѓа и во рудниците на бакар и во речните наслаги.

Претпријатија за експлоатација на злато кои работат во Република Башкортостан се Башкиргеологија, Золотаја Долина ДОО, Алтинвест ДОО, Аурит ДОО, Башкирско Рударско Друштво ЗО (Св. Учали ), рудник Семијонски ДОО, Екатеринбургска индустриска група ДОО, итн.

9358 кг злато се вадат во Башкортостан годишно (2009 година). Преработката се врши во регионот Рјазањ во фабриката за обоени метали во Приоски.

### Рударска индустрија

Развојот на рударската индустрија е поврзан со присуство на минерални наоѓалишта во планинските региони.

Научно истражување за присуството на природните ресурси на републиката направиле научниците П. И. Ричков, И. И. Лепехин, Р. Г. Игнатиев, С. Г. Рибаков, А. Н. Заваритски, А. Е. Ферсман и други.

Рударската индустрија е претставена од претпријатија за експлоатација на јаглен: Башкиригол, Јужуралндра; за обоени метали: АД Учалински ГОК, АД Башкир фабрика за бакар-сулфур, АД Бурибајевски ГОК, ДОО Башкирски Мед, за железо: АД Белорецк металуршки комбинат, АД Белстал, ДОО Тукански Рудник, ДОО Башкирско рударско и рудно претпријатие, АД Рударско друштво Суран, ДОО Рударско друштво Восток, ДОО Рударска компанија Хром "; Државно унитарно претпријатие „Башкиравтодор"; злато: Здружение за експлоатација на злато „Башкир"; градежни материјали: АД "Уралски Камни", АД "Камења на Урал" итн.; варовник и камена сол: АД „Башкир сода компанија" и други .

### Лесна индустрија

Во Република Башкортостан има фабрики за текстил, шиење, кожа, крзно и чевли.

Најголеми претпријатија се Фабриката за чевли Уфа, фабрика за шиење „ОПТРИ", за облека Бирск, фабрика за чевли Давлекановска, фабрика за трикотажа Уфа.

Постојаната амортизација на рубљата им овозможува на производите на индустријата да се натпреваруваат со евтини кинески производи.

### Сеча

Шумите во Башкортостан заземаат значителна површина - околу 6,3 милиони хектари, односно околу 40 % од територијата. Шумските региони на републиката се Белорецки, Гафуријски, Дувански, Зианчурински, Зилаирски и Нуримановски. Присуството на шуми и спроведувањето на работата за нивно зголемување и обновување овозможуваат да се изврши сеча во републиката.

Првично, во Башкортостан, се берело дрва за огревно дрво. Сечата се врши во најголемите шумски региони на републиката - областите Белорецк, Гафури, Зилаир, Караидел, Нуриманов. Уништувањето на шумите било придружено со шумски насади. Претпријатија за обработка на дрво се наоѓале и покрај бреговите на реката.

Претпријатијата за сечење дрвја во Република Башкортостан биле дел од структурата на Главната дирекција за сеча и сплаварење на источните региони на индустријата за дрво на СССР.

Во моментов, сеча се изведува за производство на иверки, огревно дрво, столарија.

### Механички инжинеринг

 Производство на цивилни и воени хеликоптери на Бирото за дизајн Камов во Кумертау
 Салаватнефтемаш
На почетокот на 20 век, околу 600 претпријатија кои се занимавале со производство и поправка на земјоделска механизација работеле на територијата на Република Башкортостан.

Во моментов, има околу 300 индустриски претпријатија во републиката.

Најголеми претпријатија се Здружението за производство на мотори Уфа, Компанијата за производство на воздухопловство Кумертау, Машинско градежното претпријатие Витјаз АД, Агрегатското претпријатие Уфа Гидравлика, Салаватнефтемаш, Фабриката за поправка на локомотиваи Уфа дизел, фабриката за камиони за бетони Туимазински , итн.

Машинскиот градежен комплекс на републиката произведува производи за рафинерии за нафта, резервоари за нафта, теренски возила (машинско градежно претпријатие Витјаз), мотори за ракети и авиони (Здружение за производство на градежни машини Уфа), камиони (Фабрика за камиони Тујмазински Бетон), хеликоптери (Федерално државно унитарно претпријатие за производство на авиони Кумерта, резервни делови за автомобили, пумпи (фабрика за производство на машини Белебевски ), опрема за нафтени полиња (Озна, фабрика за опрема за нафта Октијабриски, фабрика за машини за производство Ш. Худаибердин) и други.

### Медицинска индустрија

На почетокот на 20 век, главно аптеките се занимавале со производство на лекови на територијата на републиката.

Во моментов, лековите во Република Башкортостан се произведуваат во следниве претпријатија: Имунопрепарат, Фармстандард - фабрика за витамини Уфа, медицинска опрема - во Туимазистекло, Фабрика за метали и пластични производи во Уфа, Протетика и ортопедско претпријатие Уфа.

Малите бизниси произведуваат ортопедски обувки, протези, контактни леќи и додатоци.

### Металургија

Претпријатија од црна и обоена металургија кои работат во Република Башкортостан: фабрика за бакар и сулфур Башкир, металуршка фабрика Белорецк, фабрика за рударство и преработка Бурибајевски, фабрика за рударство и преработка Учалински итн.

Развојот на металургијата е олеснет од депозитите на железна руда широко распространети во Република Башкортостан. Најголеми наоѓалишта се Зигазино-Комаровско, Тукановско. Рудата ископана таму се транспортира до металуршката фабрика Белорецк.

Руда од манган се јавува во седиментите на регионите Архангелск и Дуван во Република Башкортостан. Економски е изводливо да се развие полето Улу-Телјаковски. На источната падина, рудните манган се познати во девонските наоѓалишта на регионите Учалински, Абзелиловски, Баимаски, Каибулински. Кожаевское е големо наоѓалиште на манган во регионот Учалински со содржина на метал од околу 25%. Во областа Абзелиловски - полето Нијазгуловско, во Бајмаски - Губаидулилское.

Постојат околу 100 наоѓалишта на хромитни руди во Башкортостан. Големи наоѓалишта на бакар - Маканско, Сибајско, Учалинско, Јубилеино, Октијабрско. Руди со присуство на алуминиум - боксит, се јавуваат во регионот Салават на Република Белорусија (група Кукшик).

### Петрохемиска индустрија

 Производство на нафта во Башкортостан
 Гаспром нефтехим Салават
Во Републиката постојат 191 полиња на нафта и гас, од кои 161 се во развој.

Во 1955 година, Башкирската Автономна Советска Социјалистичка Република била на врвот во земјата во поглед на производството на нафта. Максималното ниво од 47,8 милиони тони било достигнато во 1967 година. За скоро десет години, нивото на производство било задржано на околу 40 милиони тони нафта годишно.

Во моментов, нивото на производство значително е намалено (11,8 милиони тони во 2007 година), но регионот има значаен потенцијал. Со сегашното ниво на производство, достапноста на докажани нафтени резерви е околу 25 години.

Водечкото претпријатие за производство на нафта и гас на Башкирија е акционерско нафтено претпријатие Башнефт, со седиште во Москва.Ја извршува својата работа во лицето на неговите подружници во разни делови на земјата. Башнефт претставува повеќе од 98% од републиканското производство на нафта и речиси целиот обем на произведениот гас.

### Прехранбена индустрија

Прехранбената индустрија на Република Башкортостан е преработка и производство на риба, месо, млечни и пекарски производи, производи од вино и вотка. Развојот на земјоделството во републиката и овозможува на индустријата да работи на сопствени суровини.

Големи претпријатија се „Башспирт", „Уфамолагропром", фабрика за пакување месо од Уфа, КПБН „Шихан" и други.

Претпријатијата во Башкортостан произведуваат колбаси (фабрика за месо „Сава" ), вотка и алкохолни пијалоци (АД „Башшпирт"  ), гранулиран шеќер, путер, сирења, кондензирано млеко (ДОО „Карламански шеќер"). ..

### Полиграфија

Индустријата за печатење произведува печатени материјали, вклучувајќи книги, весници, букви, календари, папки, тетратки итн.

Во републиката работат околу 140 индустриски претпријатија, вклучувајќи ја и издавачката куќа „Бела река", фабриката за полиграфија во Уфа.

### Индустрија за стакло и порцелан

Пред револуцијата фабриките за стакло како Мариински, Зиновиевски, работеле во Башкортостан.

Во 60-тите години на XX век, фабриката за керамички плочки и производи од порцелан, Октијабриски, Салаватштело биле изградени во БАССР, во 70-тите години - порцеланска фабрика Туимазински, оптичко-механичка фабрика во Салават.

Во моментов има 13 претпријатија во индустријата. Најголеми се Салаватстекло  и Туимазистекло. Фабриките произведуваат рамно стакло, течно стакло, стакло за сончање, стаклени контејнери, авто стакло, стакло отпорно на куршуми итн. Претпријатијата користат локални суровини.

### Хемиска индустрија

Постојат 185 претпријатија во хемиската индустрија на Република Башкортостан, вклучувајќи ги „Каустик", „Полиф", „Салаватнефтеоргсинтез", „Синтез-Каучук", компанијата „Башкир сода", петрохемиската фабрика „Стерлитамак", Уфаоргсинтез.

### Градежни материјали

Развојот на индустријата е поврзан со присуство на минерали во републиката - варовник, песок, глина, камчиња, гипс, мермер.

Локалните суровини ги користат фабриките за производство на армиранобетонски производи за градба (Промтехстрој, Фабрика за армиран бетон-1, Фабрика за армиран бетон-2, Стерлитамак BБЗ-2 итн.); фабрики за тули (Башкирски блок, ДСК КПД, итн. )

Во планинските региони на Башкортостан, има наоѓалишта на украсни камења: порфирин, серпентинит, кварцит, родонит, азурит, малахит, варовник од алги.

Во 2009 година, производството на керамички плочки беше лансирано во Република Белорусија во фабриката во Ласелсбергер Уфа .

Врски
-----

* Лаврешина И. В. Индустрија // Башкирска енциклопедија / гл. ед. М.А.Илгамов. - Уфа : GAUN „ Башкирска енциклопедија ", 2015-2020 година. - ISBN 978-5-88185-306-8.
* Отрасли промышленности // Башкирска енциклопедија / гл. ед. М.А.Илгамов. - Уфа : GAUN „ Башкирска енциклопедија ", 2015-2020 година. - ISBN 978-5-88185-306-8.
* 
* 
* Официальный сайт АНК Башнефть
* Архивирано на 19 јануари 2016 г.
*

Наводи
------

1. ↑  „MetrPRO. Недвижимость, дома, квартиры, земельные участки в Крыму". Архивирано од изворникот на 2016-01-11. Посетено на 2015-12-28. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
2. ↑  Энциклопедия Башкирии → ЖЕЛЕЗНЫЙ ВЕК
3. ↑  „Каменские заводы". Архивирано од изворникот на 2016-04-05. Посетено на 2021-04-24.
4. ↑  „Ватандаш / Соотечественник / Compatriot". Архивирано од изворникот на 2017-04-09. Посетено на 2021-04-24.
5. ↑  Химизация народного хозяйства : Энциклопедия БСЭ - alcala.ru
6. ↑  „ПОЗИЦИИ РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН СРЕДИ СУБЪЕКТОВ ПРИВОЛЖСКОГО ФЕДЕРАЛЬНОГО ОКРУГА". Архивирано од изворникот на 2016-01-19. Посетено на 2021-04-24.
7. ↑  „Журнал Ватандаш. Ст. Горное дело и геология Башкортостана на рубеже веков: прошлое, настоящее и будущее". Архивирано од изворникот на 2014-10-06. Посетено на 2021-04-24.
8. ↑  „Туймазинский завод автобетоновозов ОАО «ТЗА» на выставке «КОМТРАНС-2015»". Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2015-12-29. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
9. ↑  Главная
10. ↑  „ОАО "Башспирт"". Архивирано од изворникот на 2013-04-10. Посетено на 2015-12-29. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
11. ↑  АО Салаватстекло
12. ↑  „Плитка Lasselsberger - керамическая плитка Ласселсбергер (Уфа)". Архивирано од изворникот на 2016-01-13. Посетено на 2015-12-28. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)