**Червона Рута** ( украински: *Червона рута* ) е постојан биенален сеукраински младински фестивал на современа песна и популарна музика, кој се одржува на секои две години од 1989 година Тоа беше репер каде што беше претставена повеќе украинска популарна музика која се оддалечи од традиционалната украинска народна култура поврзана со жанрот „ шаровар ". За разлика од советскиот фестивал Песна на годината ( Pesnya goda )  каде понекогаш се демонстрирала само избрана песна од Украина, Червона Рута дозволувала повеќе пејачи и песни.

Фестивалот е посветен на украинскиот текстописец, композитор и поет Володимир Ивасјук кој е автор и композитор на широко популарната украинска песна *Червона Рута*. Името може да се однесува на митолошки или вистински вид на цветни растенија Chervona ruta .

Историја
--------

Идејата и името на фестивалот му припаѓаат на новинарот Иван Лепша, кој го реализирале Тарас Мелник, Кирило Стеценко, Анатолиј Калениченко, Олех Репецки и Иван Малкович. Фестивалот одиграл важна улога во заживувањето на украинската популарна музика и придонел за украинскиот музички бум од 90-тите.

До почетокот на советските реформи како „ перестројката "(Реформата) во 1986 година заедно со „ Гласност "и „ Ускорение ", рок музиката низ Советскиот Сојуз била табу тема. Но, имало некои исклучувања како грузиските „Пролетни ритми" од 1980 година. Имаше велејќи дека денес свириш џез (имплицира каква било музика на капиталистичкиот запад создадена од црнците, според Големата советска енциклопедија  ) и утре ќе ја продадеш својата татковина ( руски: *Сегодня ты играешь джаз, а завтра Родину продашь* ).

### Првиот фестивал - Черновци 1989 година

Првиот фестивал *Червона Рута* се одржал во период од 17-24 септември 1989 година во Черновци на стадионот Буковина. Додека фестивалот бил под близок надзор на републиканската КДБ (украинскиот огранок на КГБ), полицијата и Комунистичката партија на Украина, на фестивалот била изведена украинската химна „Шче не вмерла", а биле развиорени сини и жолти знамиња. На рок натпревари учествуваа познати бендови „ Вопли Видопљасова ", „ Брати Хадјукини ", „Квартира № 50", „Зимовј сад", Вика Врадиј, Маричка Бурмака, Тризуби Стас и многу други. Вкупно имало преку 500 изведувачи, меѓу кои и пејачи од Европа и Северна Америка. Организаторите на фестивалот и членовите на жирито биле презадоволни од огромниот број на натпреварувачи и квалитетот на нивните изведби. Имало песна за комеморација на Володимир Ивасиук кој бил убиен 10 години пред тоа.

Последниот концерт бил отворен со звуци на трембита, украински издолжен хорна. Луѓето во толпата носеа симболи на Украинската ССР како што се државниот амблем на Украинската ССР и државното знаме на Украинската ССР, и голем оган беше запален на полето за играње.

Големата награда на фестивалот ја примил Васил Жданкин, меѓу другите лауреати беа „Сестричка Вика" (Вика Врадиј), „Кому вниз", „Брати Хадиукини", Едуард Драх, Виктор Морозов, Тарас Курчик, Андриј Миколаичук и други. Кубанецот Жданкин бил тој што спонтано почна да ја пее украинската химна на затворањето на фестивалот.

На завршниот концерт, кој се одржа на централниот стадион во Черновци, локалната полиција пресече сите манифестации на „национализам", приведувајќи млади девојки (многу од популарното „Друштво на лавови") кои беа облечени во жолти блузи и сини здолништа. На стадионот Георги Гонгадзе бил нападнат и удрен од милиција по глава.

Rosmay Media Center снимиле филм од 6 дела за историјата на фестивалот.

### Черновци 2019 година

Червона Рута се одржаla на 17-22 септември повторно во Черновци (родниот град на Володимир Ивасиук ). Тогаш била 30-годишнина од фестивалот.

Влијание
--------

Рута Фест направил вистинска „револуција" во украинската култура, која влијаела на поширокото општество. Фестивалот родило нова младинска музика која досега не постоела. Претходно, украинската младина, без домашни идоли, мораше да се задоволи со естрадни шоуа од Москва или да слуша западни поп ѕвезди. Многу од песните изведени за прв пат на фестивалот веднаш станаа хитови, популарни кај милиони луѓе. Победниците на „Рута-89" и нивните песни биле најдобри изведувачи на многу топ листи и анкети. Музичарите кои беа релативно нејасни само неколку дена претходно преку ноќ се претвориле во украински младински идоли. За прв пат голем дел од населението, а особено младите, почнале да се восхитуваат на украинската музика, која станала дел од нивниот живот.

Червона Рута започнала и национално шоу-бизнис во Украина. Токму Рута станал првиот клиент за техничката (сцена, звук, светло, студиа за снимање, музичка опрема, репродукција на музичка продукција) и креативна (композитори, аранжери, продуценти на звук, поети итн.) поддршка на вакви настани. За време на првиот Рута фест фестивалските плочи биле распродадени и не задоволувале ниту десетина од побарувачката. И по фестивалот се одржа првата украинска концертна турнеја: 87 концерти на победниците на „Рут-89" низ цела Украина се одржаа со невиден успех во преполни сали. Музиката на фестивалот почна да собира огромна публика во стотици илјади гледачи на стадионите и големите плоштади привлечени од уметничката вредност на концертите (порано толку многу луѓе се собираа само за политички собири).

Поврзано
--------

* Натпревар за млади поп пејачи Јурмала
* Володимир Ивасиук
* Распеана револуција

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Serhiy Kharynovych. *The first republican. What was the 1989 festival "Chervona Ruta" (Перший республіканський. Чим був фестиваль «Червона рута» 1989 року?)* The Ukrainian Week. 2 January 2017
2. ↑  „Festival Chervona Ruta Preserves Authentic Ukrainian Music". *primetour.ua*. Посетено на 2019-09-25.
3. ↑  Excerpt from the Great Soviet Encyclopedia of 1952 (Выдержка из Большой Советской Энциклопедии за 1952 год: ДЖАЗ).
4. ↑  Vladlen Ross.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Halyna Tereshchuk.
6. ↑  „Пісенний вибух 1989 року. Фестиваль «Червона рута» наблизив Незалежність України". *Радіо Свобода* (украински). Посетено на 2019-09-25.
7. ↑  „Фестиваль «Червона рута–1989» в пісенних фрагментах #RutaFEST - 1989 рік - Відео - Червона рута - Всеукраїнський фестиваль сучасної пісні та популярної музики". *rutafest.art*. Архивирано од изворникот на 2023-03-10. Посетено на 2019-09-25.
8. ↑  „The city of Chernivtsi invites to the anniversary Chervona Ruta Music Festival". *EEAS - European External Action Service - European Commission* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-09-25. Посетено на 2019-09-25.
9. ↑  „"CHERVONA RUTA – 2019" TOWARDS THE 30TH ANNIVERSARY OF THE FESTIVAL IN CHERNIVTSI". Архивирано од изворникот на 2018-03-30. Посетено на 2019-09-25.
10. 1 2  „Червона рута - Всеукраїнський фестиваль сучасної пісні та популярної музики - "ЧЕРВОНА РУТА" - ЯК КУЛЬТУРНИЙ ФЕНОМЕН". *rutafest.art*. Архивирано од изворникот на 2023-03-10. Посетено на 2019-09-25.

Надворешни врски
----------------

* Украинскиот претседател ќе присуствува на јубилејниот концерт на фестивалот „Червона Рута-20" во Черновци - Националната радио компанија на Украина
* забава.те.уа
* 
* Фестиваль „Червона рута-1989". Приватна зјомка Кевин Смит. YouTube.
* Десетте години што шокираа (10 години, що потрясли). YouTube. (6 епизоди). 28 октомври 2015 година
* Фестивалот „Червона Рута–1981" (Фестиваль «Червона рута-1989»). Час (Черновци). 17 септември 2018 година
* Да запомни сè. Червона Рута од 1989 година. Претходникот на независноста (Згадати Все. Червона Рута 1989. Передвісник незалежності). 24 ТВ (Украина). 13 јули 2017 година