**Ракетните напади во Барда** (азерски: *Bərdənin bombalanması*) била серија од три воздушни напади врз градот Барда, како и селата Əyricə и Карајусифли во истиот округ, во Азербејџан за време на Втората војна во Нагорно-Карабах. Во нападите биле вклучени ракетите БМ-30 Смерч со касетни боеви глави и резултирало со 27 загинати цивили.

Првиот напад се случил на 27 октомври, при што загинале 5 цивили, а биле ранети уште 13. Следниот ден, на 28 октомври, неколку проектили ја погодиле Барда, при што загинале 21 цивил, вклучително и еден доброволец од Црвената полумесечина, а биле ранети уште 60. Тоа бил најсмртоносниот напад врз цивили и најлошиот биланс на цивилни жртви за време на војната. На 7 ноември, ерменските сили истрелале ракета врз селото Əyricə, при што загинало 16-годишно момче.

Азербејџан ја обвинил Ерменија за нападите и изјавил дека касетна муниција била користена против цивили. Хјуман рајтс воч и Амнести интернешенал ја потврдиле употребата на касетна муниција од страна на Ерменија, додавајќи дека „пукањето со касетна муниција во цивилни области е сурово и несовесно и предизвикало нераскажана смрт, повреди и беда". Ерменија негирала каква било одговорност, додека непризнатата Република Арцах ја признала одговорноста за нападите, но изјавила дека целта била воени објекти.

Позадина
--------

1. ↑   (Report). Отсутно или празно `|title=` (help); `|access-date=` бара `|url=` (help)
2. ↑  „Azerbaijan says Armenia used cluster bombs in deadly Barda attack". *aljazeera.com*. Al Jazeera. 28 October 2020. Wednesday’s strike marked the deadliest reported attack on civilians in a month of fighting over Nagorno-Karabakh.
3. ↑  „Haut-Karabakh : l'Azerbaïdjan accuse l'Arménie d'avoir tué des civils dans une attaque de missiles". *Le Monde* (француски). 28 October 2020. Посетено на 9 November 2020.
4. ↑  „Armenia: Unlawful Rocket, Missile Strikes on Azerbaijan". *Human Rights Watch*. 11 December 2020. Посетено на 11 December 2020.
5. ↑  „Armenia/Azerbaijan: First confirmed use of cluster munitions by Armenia 'cruel and reckless'" (англиски). Amnesty International. 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
6. ↑  „Armenia: Cluster Munitions Kill Civilians in Azerbaijan" (англиски). Human Rights Watch. 30 October 2020. Посетено на 30 October 2020.

На 27 септември 2020 година, избувнале судири во спорниот регион Нагорно-Карабах, кој главно е *де факто* контролиран од Арцах, но *де јуре* дел од Азербејџан. Барда е дом на околу 40 илјади луѓе; и се наоѓа на околу 20 км (12 ми) североистично од поранешната линија на контакт на Нагорно-Карабах.

Трилатералните разговори за конфликтот меѓу министрите за надворешни работи на Русија, Ерменија и Азербејџан започнале на 9 октомври 2020 година во Москва. Во разговорите учествувале Сергеј Лавров, Зохраб Мнацаканјан и Џејхун Бајрамов. Лавров издал заедничка изјава по десетчасовните разговори кои завршиле во 03:00 часот по локално време, потврдувајќи дека хуманитарниот прекин на огнот ќе стапел на сила напладне. Неколку минути откако требало да започне примирјето, двете страни меѓусебно се обвиниле за прекршување на примирјето.

Од 4 октомври, вториот по големина град во Азербејџан Гања, бил погоден четири пати од ерменски и арцахски проектили, што резултирало со 25 загинати цивили, а уште 125 повредени. На 8 октомври Министерството за одбрана на Азербејџан известило дека округот Барда бил гранатиран од ракетен фрлач ОТР-21 Точка.

На 26 октомври, Соединетите Држави објавиле дека двете страни се согласиле на хуманитарен прекин на огнот од утрото на 26 октомври, но прекинот бил прекршен неколку минути по стапувањето во сила, при што двете страни меѓусебно се обвинувале за кршење на прекинот.

Напади
------

 Ерменски ракетен фрлач БМ-30 Смерч во 2017 година.
Првиот напад се случил на 27 октомври, во Карајусифли, убил 5 цивили и ранил 15 други. Вклучувал касетни бомби од ДМ-30 Smerch, повеќекратен ракетен фрлач. Хјуман рајтс воч забележал значителна штета на 12 куќи во околината.

Вториот напад на 28 октомври се случил околу 13:00 часот по локално време. Станува збор за касетни проектили кои ги погодиле густо населените урбани области со трговски објекти, што го потврдиле Амнести интернешенел и Хјуман рајтс воч. Како резултат на тоа, 21 цивил загинале, а над 70 биле ранети. Меѓу загинатите имало и 39-годишен волонтер од Црвената полумесечина, додека други двајца доброволци останале повредени. Имало многу оштетени цивилни инфраструктурни објекти и возила, вклучувајќи ги, според Хјуман рајтс воч, Центарот за третман и дијагностика на Барда, канцеларијата на Државната служба за миграција. Според Азербејџан, во вториот напад бил вклучен и БМ-30 Смерч со кластер боева глава опремена со фрагментирани боеви глави од вкупно 72–144 парчиња. Азербејџан ја обвинил Ерменија за нападите, за што негирал каква било одговорност, додека Амнести интернешенел и Хјуман рајтс воч исто така изјавиле дека Ерменија го извршила нападот. Во меѓувреме, непризнаената Република Арцах ја признала одговорноста за вториот напад, но изјавила дека целта била воени објекти. Репортерскиот тим на Њујорк тајмс бил фатен во ерменски ракетен напад како возел по главната улица на Барда.

Третиот напад на 7 ноември се случил во селото Əyricə. Според извештајот на Хјуман рајтс воч, ерменските сили испукале ракета која погодила земјоделско поле во близина на селото и убило 16-годишно момче додека си играло со други деца. Азербејџанските власти изјавиле дека ја идентификувале муницијата како ракета 9М528 Smerch, која носела боева глава која произведува ефект на експлозија и фрагментација. ХРВ објавил дека истражувачите не забележале никакви воени цели во областа.

Азербејџански одговор
---------------------

Брзо по нападите, азербејџанското Министерство за одбрана објавило снимка од беспилотни летала, тврдејќи дека се одмаздила за нападите, особено насочено кон ерменската работна сила, наместо опремата која што била претходно прикажана.

Позицијата на гаѓање на фрлачот БМ-30 Смерч вклучен во нападите била идентификувана од азербејџанската армија и на 29 октомври била уништена. На 30 октомври, азербејџанското Министерство за одбрана објавило дека биле уништени уште два лансери Смерч, кои биле насочени кон Барда и Татар.

Реакции
-------

Во Азербејџан, нападите биле остро осудени, при што претседателската администрација на земјата го нарекла првиот напад „нов акт на геноцид", додека азербејџанскиот омбудсман Сабина Алиева го означил вториот напад како „терористички чин врз цивили". Претседателот на Азербејџан, Илхам Алиев ветил одговор што доликува за нападите. Исто така, потпретседателот на Азербејџан, Мехрибан Алиева изјавил дека нападите се варварски и изразил сочувство.

На меѓународно ниво, нападите биле осуденин од Турција и пакистанските, иранските, француските, и казахстанските амбасади во Азербејџан, иранскиот политичар Хасан Амели, и Турскиот совет.

Мари Струтерс, регионален директор на Амнести интернешнал за Источна Европа и Централна Азија, изјавил дека „пукањето со касетна муниција во цивилни области е сурово и несовесно и предизвикало нераскажана смрт, повреди и беда". Слично на тоа, Хјуман рајтс воч објавил извештај за нападот, потврдувајќи ја употребата на касетна муниција и ја повикал Ерменија да престане да користи забрането оружје.

Наводи
------

Предлошка:Anti-AzerbaijanismПредлошка:Nagorno-Karabakh ConflictПредлошка:Anti-Azerbaijanism

1. ↑  „Armenia and Azerbaijan fight over disputed Nagorno-Karabakh" (англиски). BBC. 27 September 2020. Посетено на 15 October 2020.
2. ↑  „World Gazetteer: Azerbaijan". *World Gazetteer* (англиски). Посетено на 29 October 2020.[*мртва врска*]
3. ↑  Hacaoglu, Selcan; Arkhipov, Ilya (28 October 2020). „Erdogan Pitches Putin on Karabakh Peace After U.S. Bid Fails" (англиски). BloombergQuint. Посетено на 29 October 2020.
4. ↑  „Armenian, Azerbaijani officials to hold truce talks in Moscow" (англиски). France24. 9 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
5. ↑  „Moscow hosts Armenia-Azerbaijan talks as fighting continues over Nagorno-Karabakh" (англиски). BBC. 15 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
6. ↑  „Armenia and Azerbaijan agree ceasefire" (англиски). Financial Times. 10 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
7. ↑  „Armenia, Azerbaijan accuse each other of violating ceasefire" (англиски). Al Jazeera. 10 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
8. ↑  „Shaky ceasefire in Nagorno-Karabakh after Moscow deal" (англиски). CNBC. 10 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
9. ↑  Sultanova, Aida (11 October 2020). „Azerbaijan, Armenia report shelling of cities despite truce". *The Washington Post* (англиски). Архивирано од изворникот на 23 October 2020. Посетено на 15 October 2020.
10. ↑  „The Second Nagorno-Karabakh War, Two Weeks In". *War on the Rocks* (англиски). 2020-10-14. Посетено на 2020-10-16.
11. ↑  „Damage to Azerbaijan's Ganja city from Armenian aggression revealed" (англиски). 20 October 2020. Посетено на 20 October 2020.
12. ↑  „Bərdə ərazisi "Toçka-U" kompleksindən atəşə tutulub" (азербејџански). Ministry of Defense of Azerbaijan. 8 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
13. ↑  „U.S. says humanitarian ceasefire to take effect on Monday in Nagorno-Karabakh". Reuters. 2020-10-25. Посетено на 2020-10-25.
14. ↑  „Nagorno-Karabakh conflict: US-brokered ceasefire frays soon after starting". *BBC News* (англиски). 2020-10-26. Посетено на 2020-10-26.
15. 1 2  „Armenia: Cluster Munitions Used in Multiple Attacks on Azerbaijan". *Human Rights Watch* (англиски). 15 December 2020. Посетено на 15 December 2020.
16. ↑  „Armenian Cluster Missile Kills 4 Azerbaijani Civilians, Injuring 13 In Barda City". Caspian News. 27 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
17. 1 2 3  „Armenia: Cluster Munitions Kill Civilians in Azerbaijan" (англиски). Human Rights Watch. 30 October 2020. Посетено на 30 October 2020.
18. 1 2 3  „Armenia/Azerbaijan: First confirmed use of cluster munitions by Armenia 'cruel and reckless'" (англиски). Amnesty International. 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
19. ↑  „General Prosecutor's Office: Death toll from Armenia's missile attack on Azerbaijan's Barda rises to 21, about 70 people wounded - UPDATED - 2". 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
20. ↑  Bagirova, Nailia; Hovhannisyan, Nvard (28 October 2020). „Civilians killed as Nagorno-Karabakh conflict deepens". *Reuters* (англиски). Посетено на 29 October 2020.
21. ↑  „Civilians Reported Killed As Conflict Between Armenia, Azerbaijan Spills Into Urban Areas". *Radio Free Europe/Radio Liberty* (англиски). 28 October 2020. Архивирано од изворникот на 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
22. ↑  „Missile attack on Azerbaijani city of Barda: 21 dead, dozens wounded". *JAM News* (англиски). 28 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
23. 1 2  „Armenia: Unlawful Rocket, Missile Strikes on Azerbaijan". *Human Rights Watch*. 11 December 2020. Посетено на 11 December 2020.
24. ↑  „Baku accuses Armenia of shelling Barda using Smerch missiles". *NEWS.ru* (англиски). 28 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
25. ↑  „ANAMA reveals details of Armenian attacks on Azerbaijan's Barda" (англиски). 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
26. ↑  „Azerbaijan says 14 people killed by Armenian shelling in Barda". *Al Arabiya* (англиски). 28 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
27. ↑  „Azerbaijan says 14 people killed by shelling in Barda: RIA". *Reuters* (англиски). 28 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
28. ↑  „Пресс-секретарь лидера НКР призывает мирных азербайджанцев бежать от военных объектов". *BBC Russian Service* (руски). 28 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
29. ↑  Gall, Carlotta (28 October 2020). „In Azerbaijan, a String of Explosions, Screams and Then Blood". *The New York Times*.
30. ↑  „Azerbaijani Armed Forces take revenge for Barda (VIDEO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
31. ↑  „Azerbaijani army avenges for Barda, heavy damage inflicted on Armenian troops (VIDEO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
32. ↑  „Armenian troops firing at Azerbaijani civilian population destroyed with precise fire (VIDEO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
33. ↑  „Manpower of Armenian Armed Forces destroyed (VIDEO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
34. ↑  „Azerbaijan provides footage of Armenian troops, military equipment being destroyed (VIDEO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
35. ↑  „Azerbaijan destroys Smerch missile launcher of Armenian troops used to shell Barda - MoD (VIDEO)". Trend News Agency. 30 October 2020. Посетено на 30 October 2020.
36. ↑  „Bərdə və Tərtər şəhərlərini atəşə tutan düşmənə məxsus daha 2 "Smerç" bu gün məhv edilib - VİDEO" (азербејџански). Ministry of Defense of Azerbaijan. 30 October 2020. Посетено на 30 October 2020.
37. ↑  „Cluster bomb attacks are new act of genocide against Azerbaijani people - President's aide" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
38. ↑  „Armenia continues to commit war crimes, terrorist acts - Azerbaijani ombudsman" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
39. ↑  Demourian, Avet (29 October 2020). „Hospital, residential areas hit in Nagorno-Karabakh fighting". *Associated Press* (англиски). Посетено на 29 October 2020.
40. ↑  „First Vice-President Mehriban Aliyeva: Such barbaric attacks show that atrocities of Armenians have no limits (PHOTO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
41. ↑  „First Vice-President Mehriban Aliyeva expresses condolences to relatives of those killed as result of Armenia's missile attack on Barda (PHOTO)" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
42. ↑  „No: 260, 27 October 2020, Press Release Regarding Armenia's Attack on Barda City of Azerbaijan" (англиски). Ministry of Foreign Affairs (Turkey). 27 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
43. ↑  „No: 261, 28 October 2020, Press Release Regarding Armenia's Anew Attack Today on Barda City of Azerbaijan" (англиски). Ministry of Foreign Affairs (Turkey). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
44. ↑  „Pakistani ambassador condemns Armenia's attack against civilians in Azerbaijan's Barda" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
45. ↑  „Iranian embassy in Baku condemns attack on Barda" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
46. ↑  „Ambassador of France in Azerbaijan makes statement on Armenian missile attack on Barda" (англиски). 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.
47. ↑  „Shelling of Barda - gross violation of int'l humanitarian law, says Ambassador of Kazakhstan" (англиски). 28 October 2020. Посетено на 28 October 2020.
48. ↑  „نماینده ولی فقیه در استان در پی شهادت جمعی از اهالی شهر بردع قره باغ پیام تسلیت صادر کرد" (персиски). 29 October 2020. Архивирано од изворникот на 1 November 2020. Посетено на 29 October 2020.
49. ↑  „Press Release of the Turkic Council on Armenia's attack on Barda city of Azerbaijan" (англиски). Turkic Council. 29 October 2020. Посетено на 29 October 2020.