**Анџали Шарма** (родена 2004 година) е австралиска активистка за климата, која на 16-годишна возраст била водечка парница во колективната тужба во Австралискиот Федерален суд, против Федералната влада, а особено тогашната министерка за животна средина, Сузан. Леј, затоа што не ги разгледала влијанијата на климатските промени. Шарма исто така била финалист на Детската климатска награда за 2021 година, меѓународна награда за климатски активизам, со седиште во Шведска.

Ран живот и кариера
-------------------

Шарма е средношколка од Мелбурн, која ја одведе австралиската федерална влада и министерката за животна средина во тоа време, Сузан Леј, пред Федералниот суд на Австралија во класна постапка. Таа била водечка парница, заедно со уште седум ученици, и калуѓерка, сестра Мари Бриџид Артур. Групната акција побарала од Федералниот суд да го спречи министерот за животна средина во тоа време, Леј, да одобри проширување на рудникот за јаглен Викери, во близина на Гунеда, во Нов Јужен Велс. Федералниот суд пресудил, во прв план, дека министерот за животна средина треба да има должност да се грижи за тинејџерите и децата, во однос на влијанијата од климатските промени, а особено влијанието на шумските пожари и топлотните бранови. Ова постави преседан за следните судски случаи. Вреди да се одбележи дека, за време на случајот *Шарма и други против министерот за животна средина*, науката за климатските промени, а особено (1) дека човечките емисии на CO2 се „во голема мера одговорни" за климатските промени и затоплувањето на површината на Земјата, била неспорена. Исто така, неспорно било дека (2) Австралија ќе доживее повеќе суша, екстремни топлотни бранови и временски услови поврзани со пожари. Понатаму, неспорно било дека (3) овие ефекти и нивниот обем ќе бидат под влијание на обемот на емитирани гасови со ефект на стаклена градина.

Судот на правдата, судијата Мордекаи Бромберг, пресудил дека министерот за животна средина има „должност да се грижи" да не им наштети на младите или нивната иднина. Тој пресудил дека министерот има „должност да води разумна грижа за да избегне предизвикување лична повреда" на младите и децата на Австралија, кога министерот за животна средина донел одлука за продолжување на проектот за ископ на јаглен според законодавството, *Заштита на животната средина и Закон за зачувување на биодиверзитетот [1999]*. Целта, како што изјавиле тинејџерите, била да се запре или спречи проширување на идните проекти за фосилни горива во иднина.

Осумте австралиски тинејџери кои ја поднеле колективната тужба биле Анџали Шарма, Изолда Шанти Раџ-Сепингс, Амброуз Малахи Хејс, Томас Вебстер Арбизу, Бела Пејџ Бургемајстер, Лора Флек Кирван, Ава Принци и Лука Гвитер Саундерс. Поради младата возраст на апликантите, сите под 18 години, тие биле застапувани од парничниот претставник, сестра Мари Бриџид Артур, сестра на Бригадинскиот ред на Викторија.

Дејствата и судскиот случај на Шарма најверојатно ќе постават правен преседан во идните судски случаи во Австралија каде што влијанието на климатските промени, вклучувајќи смрт и повреди од топлотни бранови, шумски пожари и бури, треба да се земат предвид во одлуките за ископување јаглен и фосилни горива. Случајот на Шарма бил еден од многуте како дел од „правниот наплив" во случаите на климатски дејствија, каде што САД и Австралија водат по бројот на судски случаи за климатски дејствија, при што многумина ги водат тинејџери. Во декември 2021 година, имало 21 судски случај со климатски промени, вклучувајќи го и жалбениот случај *Шарма и други против министерот за животна средина*.

Проширеното објаснување на *Шарма и другите наспроти министерот за животна средина* објави дека Судот издал декларација дека „министерот има разумна должност да избегне предизвикување смрт или повреда на лица кои биле под 18-годишна возраст и вообичаено живееле во Австралија во тоа време на почетокот на оваа постапка што произлегува од емисиите на јаглерод диоксид во атмосферата на Земјата".

Во март 2022 година, било објавено дека австралиската влада добила жалба против пресудата и оттука го поништила случајот.

Пишувајќи во *„Гардијан"* во април 2022 година, непосредно пред општите избори, Шарма се осврнала на недостатокот на политичка волја во Австралија: „[Со] 114 нови проекти за фосилни горива во нафтоводот и двопартиски систем со длабоко вкоренети врски со големиот јаглен и гас, она што нашите големи партии го ветувале е токму спротивното [од задоволителниот одговор].

Медиуми и правни импликации
---------------------------

Случајот на Шарма, импликациите за климатските промени, младоста на тимот на колективната акција и историскиот преседан поставен од резултатите, добиле големо медиумско и правно внимание, и во австралиските, индиските и британските медиуми продажни места. Нејзиниот случај бил пријавен од SBS, Sydney Morning Herald, The Guardian, и The Australian. Случајот сега се сметал за преседан, кој сега има моќ да информира други случаи, за да се осигури дека се разгледуваат влијанијата врз климата.

Работата на Шарма довела до заклучок дека во рамките на австралискиот закон, министерот за животна средина има должност да избегне предизвикување лична повреда и смрт на австралиските деца од емисиите на јаглерод што може да доведе до топлотни бранови и шумски пожари, при одобрување проекти за јаглен. Активизмот на Шарма доведел до тоа таа да биде номинирана за финалист на наградата за климатските услови за деца. Ова е „меѓународна награда која годишно се доделува на млади луѓе кои вложиле извонредни напори за климата и животната средина".

Награди и награди
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| 2021 година | Климатска награда за деца, финалист  |
| 2021 година | Жените што не кренаа во 2021 година – топ 10 – женска агенда |
|

Референци
---------

1. ↑  „Anjali Sharma, from Melbourne, Australia, is presented as the fourth finalist for the 2021 Children's Climate Prize". *Mynewsdesk* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
2. ↑  „Sharma court finds duty of care to protect young Australians from future injury from climate change". *Finlaysons Lawyers* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
3. ↑  Sainty, Lane (2021-10-17). „Environment minister appeals ruling in teenagers' climate change court case". *The Australian*. Посетено на 2021-12-29.
4. ↑  „Sharma court finds duty of care to protect young Australians from future injury from climate change". *Finlaysons Lawyers* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
5. ↑  „Climate change judgement in Federal Court says Minister must protect young people". *Cairns News* (англиски). 2021-06-09. Посетено на 2021-12-29.
6. ↑  „Anjali Sharma & others win against the Minister for Environment". *bharattimes.com* (англиски). 2021-05-27. Посетено на 2021-12-29.
7. ↑  Hislop, Madeline (2021-12-22). „The moments & women that lifted us in 2021". *Women's Agenda* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
8. ↑  „Climate litigation up in 2021, with private sector now exposed". *China Dialogue* (англиски). 2021-12-21. Посетено на 2021-12-29.
9. ↑  „Three significant climate change developments in Australia and overseas with implications for resource projects - Knowledge - Clayton Utz". *www.claytonutz.com* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
10. ↑  „Sharma v Minister for Environment". *Equity Generation Lawyers ..* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
11. ↑  „Sharma court finds duty of care to protect young Australians from future injury from climate change". *Finlaysons Lawyers* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
12. ↑  „Sharma and others v. Minister for the Environment". *Climate Change Litigation* (англиски). Архивирано од изворникот на 29 December 2021. Посетено на 2021-12-29.
13. ↑  „Australia climate change: Court overturns teenagers' case against minister". *BBC News*. 2022-03-15.
14. ↑  
Sharma, Anjali (28 April 2022). „Dear politicians, young climate activists are not abuse victims, we are children who read news". *The Guardian*. London, United Kingdom. ISSN 0261-3077. Посетено на 2022-04-28.
15. ↑  „Liability and Climate Change Litigation: The Landmark decision of Sharma v Minister for the Environment | Russell Kennedy Lawyers". *www.russellkennedy.com.au*. Посетено на 2021-12-29.
16. ↑  „Superimposing private duties on the exercise of public powers: Sharma v Minister for the Environment – AUSPUBLAW" (англиски). Посетено на 2021-12-29.
17. ↑  „The teenagers and the nun trying to stop an Australian coal mine". *BBC News* (англиски). 2021-12-15. Посетено на 2021-12-29.
18. ↑  „What Do We Know About Anjali Sharma, The 17-Year-Old Climate Activist Who Is Taking On The Australian Government?" (англиски). 2021-10-19. Посетено на 2021-12-29.
19. ↑  „Anjali Sharma & others win against the Minister for Environment". *bharattimes.com* (англиски). 2021-05-27. Посетено на 2021-12-29.
20. ↑  „The schoolgirl who took Australia's environment minister to court on climate change". *SBS Your Language* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
21. ↑  Perkins, Miki (2021-03-05). „Anjali Sharma breaking new ground in climate fight". *The Sydney Morning Herald* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
22. ↑  „In the Sharma case, Australia's federal court must not avert its eyes from the climate crisis | Kieran Pender". *the Guardian* (англиски). 2021-10-21. Посетено на 2021-12-29.
23. ↑  Sainty, Lane (2021-10-17). „Environment minister appeals ruling in teenagers' climate change court case". *The Australian*. Посетено на 2021-12-29.
24. ↑  „Sharma by her litigation representative Sister Marie Brigid Arthur v Minister for the Environment (No 2) [2021] FCA 774". *www.judgments.fedcourt.gov.au*. Посетено на 2021-12-29.
25. ↑  „17yo Anjali Sharma took on the Morrison Government over climate change. Now she's up for an international prize". *Women's Agenda* (англиски). 2021-10-14. Посетено на 2021-12-29.
26. ↑  „Anjali Sharma, from Melbourne, Australia, is presented as the fourth finalist for the 2021 Children's Climate Prize". *Mynewsdesk* (англиски). Посетено на 2021-12-29.
27. ↑  Hislop, Madeline (2021-10-14). „17yo Anjali Sharma took on the Morrison Government over climate change. Now she's up for an international prize". *Women's Agenda* (англиски). Посетено на 2021-12-29.