Антони Гауди: Саграда Фамилија
Рајтова Кућа на водопадима
Луис Саливен: *-{Wainwright Building}-*
Ерих Менделсон Ајнштајнова кула
**Органска архитектура** е стил на современата архитектура кој ја негува хармонијата помеѓу човекот и природата преку проектирање на проекти кои се толку интегрирани во околината така што неговите делови , мебелот и околината стануваат дел од еднинствената мегусебно одредена композиција од крајот на 20 век .Зборот прв *Органска архитектура*прв свесно го употребил во архитектурата Френк Лојд Рајт.

Одлики и поим
-------------

Органската архитектура е архитектураинспирирана со цели, со функција и природност ,тканаречена жива архитектура. Органски значи интегриран, со цел, аналоген со билним и животињскиот организам, оној који природно следи и разложно е распореден. Уопштено, тоа е архитектура која е инспирирана со природата. Првпат изразот органски во теоријата го употребил 1841. година францускиот естетичар Де Ламенсе („-{H.F.R. de Lammenaise}-") во делото „-{De l´Art et du beau}-" (О уметности и лепоти) а 1843. година американскиот вајар Хорејшио Гриноу („-{Horatiо Greenough}-") понатака овој термин го употребувал Луис Саливан и свесно ја разрабтил како теорију Френк Лојд Рајт во врка со своите програмски повратна природа. Овааа архитектура е и архитектура 60-их година во делот на унгарскиот архитекта Имре Маковицво кој во своите дела ги употребувал органскате материјали како дрво и трска и силно бил инспириран од облиците на облицима на природата.
Теоретичар Давид Пирсон је предложио листу правила по којих би се требало држати у органској архитектури:

Проектот мора:

* да биде инспириран од природата и да биде самоодрзив , здрав, економичен и разнолик
* да расте одвнатре како од семе.
* да постои во трајната сегасност и да почнува секогаш поново.
* да ги прати тековите и да биде секогас флексибилен и прилагодлив.
* да ги подмири социолошките ,физичките и духовните потреби.
* да израсне од околината и да биде единствен.
* да го слави духот на младоста,игрите и изненадувањата.
* да го изрази ритамот на музиката и силата на танцот.

Класичен пример на органската архитектура е Куката на водопадите која Френк Лојд Рајт ја пројектирал за семејството Кауфман. Куката била изградена на местото кое било предизвикувачко заради стрмното брдо на врвот на водопадите и кое очигледно го инспирирало Рајт. Мешајки го природниот камен со смело истурените греди обоени во светла боја која се вклопува со околниот амбиент , објектот се вклопил со околната природа и изгледало дека тоа е единствено место каде тој проект може да се изведе.

Рајтоватa „органска архитектура" не e ништo друго туку отфрлање на секоја шема според која би ги изведувал објектите според своите проекти и посветување внимание на околината во која тој би го вклопил објектот секојпат приоѓајќи им на друг начин со соодветен избор на материјали. Рајт од самиот пошеток ги насочува своите напори на теми надвор од архитектурата,па тврди : "Органска архитектура значи повеќе или помалку организирано општество. Архитектурата која што се раководи со овој идеал не подлегнува на законите кои ги пропишува естетиката или само вкусот , у иста мера како што би и организираното општество морало да ги одбие обврските кои немааат никаква врска со животот и кои се во противречност со природата и со карактерот на човекот кој своето место и работа, на кој може бити да биде среќен и корисен, нашол во една форма на живеење соодветна за него.".

Не постои никакаво пропишано или воспоставено надворешно стилско средство ,самото за себе е уметнички закон , пропорции ,пластичност, боја на материјали а правилата се различно нагласувани од самите застапници на органската архитектура односно дефинирани и можемо да ги пратиме во во делата Антони Гауди, Ерих Менделсон или Френк Лојд Рајт. Хармонијата на објектот и пејзажот и соодветен избор на материјали од кои се изведува објектот - органски од функција развиена форма као и биолошки, психолошки и социјални цели на архитектура треба да се задоволат.

### Изабрани претставници

* Френк Лојд Рајт („-{Frank Lloyd Wright}-")
* Луис Саливен („-{Louis Sullivan}-")
* Бруно Зеви („-{Bruno Zevi}-")
* Алвар Алто („-{Alvar Aalto}-")
* Херман Финстерлин („-{Hermann Finsterlin}-")
* Иго Херинг („-{Hugo Häring}-")
* Густав Стикли („-{Gustav Stickley}-")
* Имре Маковец („-{Imre Makovecz}-")
* Ханс Шарон („-{Hans Scharoun}-")
* Антони Гауди („-{Antoni Gaudi}-")

Наводи
------

1. ↑  *Savremena arhitektura, Udo Kulterman Novi Sad 1971.*