Лајнус Полинг
**Лајнус Полинг** ( англиски: *Linus Carl Pauling*  ; Портланд, 28 февруари 1901 година - Биг Сур, 19 август 1994 година )  бил американски хемичар и биохемичар.

Тој, исто така, даде значителен придонес во кристалографијата, молекуларната биологија и медицината. Многумина го сметаат за водечки хемичар на XX век. Тој бил првиот што ја испитувал употребата на квантната механика во хемијата, а во 1954 година ја добил Нобеловата награда за хемија за својата работа за природата на хемиските врски.

Исто така, скалата за електронизација на Полинг се користи долго време.

Во 1962 година тој исто така ја освоил Нобеловата награда за мир за застапување за забрана за јадрени тестови, така што тој е единствениот човек кој сам освоил две Нобелови награди.

Научни достигнувања
-------------------

Неговото главно научно достигнување е теоријата на хемиски врски, која ги разви во доцните 20-ти и раните 30-ти и ја претстави во својата книга „Природата на хемиските врски и структурата на молекулите и кристалите". Оваа книга за првпат била објавена во 1939 година, второто издание се појавило во 1940 година. Следеа нови изданија, а книгата била преведена на десетина јазици. До крајот на 1940-тите, неговото дело било препознаено во научни кругови и станало основа за многу истражувања во општата хемија, неорганска и органска хемија.

Во 1954 година, Полинг ја добил Нобеловата награда за хемија „за проучување на хемиски врски и нивна примена во објаснувањето на сложените структури на молекулите". Во својот говор на приемот на доделувањето на Нобелова награда, тој рекол дека студиите на идните хемичари ќе бидат „засновани на нови хемиски структури, вклучувајќи добро дефинирана геометриска врска помеѓу атомите во молекулите и ригорозната примена на новите структурни принципи" и „Благодарение на оваа методологија ќе се постигне значајно напредок во решавање на проблемите со биологијата и медицината со хемиски методи ".

Полинг бил претседател на Американското хемиско друштво (1948) и Тихоокеанската филијала на Американското здружение за унапредување на науката (1942-1945), и потпретседател на Американското филозофско друштво (1951-1954).

### Правила на Полинг

Полинг поставил 6 правила во врска со хемиското врзување во неговите дела. Накратко, тие вклучуваат следново:

1. Хемиска врска е формирана со интеракција на не спарени електрони од 2 врзани атоми .
2. Електроните мора да имаат спротивни вртења .
3. Откако ќе се спарат, електроните не можат да учествуваат во други обврзници.
4. Условите за размена на електрони во врската вклучуваат само една бранова функција за секој атом.
5. Достапните електрони со најниска енергија ја градат најсилната врска.
6. Од двете орбитали во атом, оној што може да се преклопи најмногу со орбиталата на другиот атом ќе ја даде најсилната врска и има тенденција да лежи во насока на концентрираната орбитала.

Други активности
----------------

Во јуни 1961 година, Полинг и неговата сопруга свикале конференција во Осло, Норвешка, против ширењето на јадреното оружје. Полинг исто така подготвил договор за забрана на вакви тестови. Во јули 1963 година, Соединетите држави, Советскиот Сојуз и Велика Британија потпишале договор за забрана на јадрени тестови, врз основа на овој проект.

Во 1963 година, Полинг ја добил Нобеловата награда за мир. Во својот говор на доделувањето на Нобеловата награда, тој изрази надеж дека договорот за забрана за јадрени тестови ќе започне „серија договори и промени што ќе доведат до создавање на Нов Свет каде можноста за војна ќе биде исклучена засекогаш".

Во истата година, тој се повлекол од Калифорнискиот институт за технологија и станал професор по истражувања во Центарот за проучување на демократските институции во Санта Барбара, Калифорнија. Тука тој бил во можност да посвети повеќе време на прашања од меѓународно разоружување. Во 1967 година бил назначен за професор по хемија на Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, со надеж дека ќе помине повеќе време во истражување на молекуларна медицина. Две години подоцна, тој станал професор по хемија на универзитетот Стенфорд во Пало Алто (Калифорнија).

Теорија за посебната улога на витамин Ц.
----------------------------------------

Во доцните 60-ти години, Полинг се заинтересирал за биолошките ефекти на витамин Ц. Во книгата „Витамин Ц и обична настинка" (1971), тој накратко практично и теоретски ги покажал терапевтските својства на витамин Ц. Во раните 70-ти, тој ја формулирал Теоријата на ортомолекуларна медицина, во која ја истакнал важноста на витамини и аминокиселини за животот и животинскиот свет.

Во своите дела, тој потврдил дека човечките потреби за витамин Ц се движат од 0,1 до 0,2 g. дневно. Недоволното внесување на овој витамин може да доведе до голем број компликации, пред сè на срцето, па дури и карцинозни заболувања. Земање на големи дози на витамин Ц (5, 10, па дури и 15 g. )може да доведе до реверзибилна реакција - активирање на природни механизми за уништување на заболените клетки. Ова може да се користи за лекување на некои видови кардиоваскуларни заболувања и рак. Заштитниот ефект на витамин Ц во некои случаи на карцином е многу зависен од формата на карцином и може да биде отсутен. Теоријата на Полинг за улогата на високи дози на витамин Ц во третманот на карцином неодамна е маргинализирана.

Како и да е, некои идеи за ортомолекуларна медицина ја задржуваат нивната важност денес, наоѓајќи израз во концептот на „додатоци во исхраната".

Наводи
------

1. ↑  Dunitz, J. D. (1996). „Linus Carl Pauling. 28 February 1901–19 August 1994". *Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society*. **42** (9): 316–326. doi:10.1098/rsbm.1996.0020. PMID 11619334.

Надворешни врски
----------------

* Портал: Биографија

* Биографија на Лајнус Полинг на енциклопедија Британија