Оваа статија се однесува на село во Општина Свети Николе.  За останати значења, погл. Мездра (појаснување).  

**Мездра** — раселено село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.

Географија и местоположба
-------------------------

Куќи во селото
Ова село се наоѓа во областа Овче Поле, во средишниот дел на територијата на Општина Свети Николе, недалеку од градот Свети Николе. Селото е рамничарско, на надморска височина од 330 метри.

Мездра се наоѓа во непосредна близина на регионалниот пат Куманово-Свети Николе.

Историја
--------

Селото своевремено имало два дела: **Стара Мездра** и **Нова Мездра**, кои долго време во XX век се сметале за одделни села. Обете се иселени во 1970-тите и во 2000-тите се укинати. Денес, како населено место се води само Мездра (Стара Мездра), додека пак територијата на некогашна Нова Мездра е во атарот на соседното село Сопот, близу атарската граница со Мездра.

Стопанство
----------

Атарот зафаќа простор од 5,7 км2.

Население
---------

И двете населби, Нова и Стара Мездра се наполно раселени по 1971 година. Таа година, Нова Мездра броела 58 жители, македонско население, додека Стара Мездра имала 11 жители, македонско население.

Според пописот од 2002 година, во селото Мездра немало жители. Истото било потврдено и на пописот за 2021 година.

Податоци за Нова Мездра
Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

| Година | 1900 | 1905 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 1994 | 2002 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | — | — | 168 | 156 | 161 | 58 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

**Извор за 1900 г.**: Македонија. Етнографија и статистика.; **за 1905 г.**: La Macédoine et sa Population Chrétienne.; **за 1948-2002 г.**: Државен завод за статистика на РМ.; **за 2021 г.**: Државен завод за статистика на РМ.

Податоци за Стара Мездра
Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

| Година | 1900 | 1905 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 1994 | 2002 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | — | — | 65 | 26 | 45 | 11 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

**Извор за 1900 г.**: Македонија. Етнографија и статистика.; **за 1905 г.**: La Macédoine et sa Population Chrétienne.; **за 1948-2002 г.**: Државен завод за статистика на РМ.; **за 2021 г.**: Државен завод за статистика на РМ.

Самоуправа и политика
---------------------

Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Свети Николе во периодот од 1955 до 1965 година.

Во периодот 1950-1955, селото било дел од тогашната Светиниколска градска општина, во која покрај селото градот Свети Николе, се наоѓале и селата Кнежје, Нова и Стара Мездра.

### Избирачко место

Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1695 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на извидничкиот дом во селото Орел.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 16 гласачи.

На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 14 гласачи.

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

Археолошки наоѓалишта
* Долги Рид — могила од римско време;
* Корито Страна — водовод од доцноантичко време;
* Нова Мездра — населба од доцноантичко време; и
* Широко Поле — населба и некропола од доцноантичко време.

Личности
--------

Родени во или по потекло од Мездра
* Лазар Колишевски

Наводи
------

1. ↑  „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021". *Државен завод за статистика*. Посетено на 22 декември 2022.
2. 1 2 3 4  Панов, Митко (1998). *Енциклопедија на селата во Република Македонија* (PDF). Скопје: Патрија. стр. 283. Посетено на 21 март 2021.
3. ↑  „Попис на Македонија" (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 3 април 2021.
4. 1 2  К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика". Софија, 1900
5. 1 2  Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905.
6. 1 2  „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна". Државен завод за статистика.
7. 1 2  „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021". Државен завод за статистика.
8. ↑  „Описи на ИМ". Архивирано од изворникот на 2023-08-17. Посетено на 3 ноември 2019.
9. ↑  „Претседателски избори 2019". Архивирано од изворникот на 2019-12-29. Посетено на 3 ноември 2019.
10. ↑  „Предвремени избори за пратеници 2020". Архивирано од изворникот на 2020-07-15. Посетено на 3 април 2021.
11. ↑  Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). *Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2*. Скопје: МАНУ. стр. 355. ISBN 9989-649-28-6.

Поврзано
--------

* Овче Поле
* Општина Свети Николе
* Свети Николе

Надворешни врски
----------------

* Мездра на Ризницата ?

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Свети Николе |
| --- |
|  |
| 
* Алакинци
* Амзабегово
* Богословец
* Буриловци
* Горно Ѓуѓанци
* Горно Црнилиште
* Горобинци
* Делисинци
* Долно Ѓуѓанци
* Долно Црнилиште
* Ерџелија
* Кадрифаково
* Кнежје
* Крушица
* Малино
* Мустафино
* Немањици
* Орел
* Павлешенци
* Пеширово
* Преод
* Ранченци
* **Свети Николе**
* Сопот
* Стањевци
* Строиманци
* Трстеник

 | Грбот на Општина Свети НиколеГрбот на Општина Свети Николе |
|  |
| Раселени | 
* Арбасанци
* Макреш
* Мездра
* Мечкуевци
* Патетино
* Стануловци

 |

 |