**Агда Виола Росел**, *моминско Јадерстром* (4 ноември 1910 – 27 мај 2001 година)  била шведска политичарка ( социјалдемократ ) и дипломат.  Таа била назначена за постојан претставник на Шведска во Обединетите нации во 1958 година и била првата од нејзиниот пол која била трајно поставена на таа позиција меѓу 60-те амбасадори на ОН таа година во организацијата на Обединетите нации ; на таа позиција служела до 1964 година. По оваа задача таа била амбасадор на Шведска во многу земји како Југославија, Чехословачка и Грција.

Биографија
----------

### Ран живот

Агда Росел моминско Јадерстром е родена во Галиваре, Норботен, Шведска на 4 ноември 1910 година; Галиваре е мал град кој се занимава со ископување на крајниот север на Шведска, северно од Северниот Поларник. Нејзиниот татко бил вработен во железница. Таа била четврто дете во семејството од шест деца. Таа била заинтересирана за студии. Таа посетувала училишта во Галиваре и во Малмбергет.   И покрај тоа што сакала да се обучи како лекар, поради болеста на нејзината мајка и финансиски проблеми нејзините студии биле прекинати многу години бидејќи морала да се грижи за семејство од седум луѓе. Откако нејзината мајка закрепнала, таа ги продолжила студиите во Стокхолм на тема социјални студии. Таа, исто така, следела технички курс, истовремено работејќи во одделот за социјална помош во голем затвор каде што научила психијатрија.

### Рана кариера

По завршувањето на техничкото училиште во 1939 година, таа избрала кариера поврзана со синдикатите и работела во Стокхолмската хотелска група во нивниот персонал, а потоа во телефонска компанија како Народен правобранител. За време на подоцнежниот дел од воените години, таа работела како советник за одговор при итни случаи во работниот одбор во Стокхолм. Таа се омажила во 1943 година за Џејмс Росел, шведски новинар. Таа станала член на одборот на Шведската конфедерација на професионални вработени (Одбор на TCO). Со помош на пријателките како Алва Мирдал ( Шведска социјалдемократска партија ) и Ула Линдстром (новинарка и политичарка) и со медиумски публицитет, во 1948 година, таа станала претседателка на професионалните женски здруженија и соработка. Со зголемената популарност, таа станала потпретседател на Меѓународната федерација на деловни и професионални жени, на местото на Алва Мирдал.

За време на Втората светска војна, Росел била на чело на федерацијата Save the Children. Во 1951 година, таа била назначена од Владата на Шведска за шведски делегат во Комисијата за човекови права на Обединетите нации.

Во 1956 година, таа изјавила: „Ние деловните и професионалните жени, свесни за нашите зголемени одговорности кон човештвото во светлината на оваа нова [атомска] моќ, го прифаќаме предизвикот од него и го правиме свој".

### Амбасадор на ОН

Во 1958 година Шведска ја назначила за свој постојан претставник во Обединетите нации (на местото на Гунар Јаринг  ) и таа била првата жена што ја зазела таа функција во телото на ОН кое тогаш се состоело од 60 амбасадори од различни земји. Таа ги предала своите акредитивни писма на 8 август 1958 година;  Остен Унден ја избрал за таа функција иако не била професионален дипломат.  Таа служела на таа функција до 1964 година. Ја наследил Сверкер Астром. За време на овој мандат таа служела и во Советот за безбедност на Обединетите нации. За време на својата функција во ОН, таа водела кампања за глобален мораториум или укинување на смртната казна и обрежувањето на жените .

### Амбасадор

По оваа задача, таа служела во Белград како амбасадор во Бугарија и Југославија (во Прага ) од 1964 до 1969 година, амбасадор во Чехословачка во текот на 1969 до 1973 година и во Грција (поставена во Атина ) од 1973 до 1976 година. 

Росел исто така била поврзана со доверливо писмо што таа го напишала до скандалот Wedénaffären во 1968 година, во кој бил вклучен Свен Веден ; ова писмо било објавено во јавноста во 1994 година од Карл Билт.

Личен живот
-----------

Таа била мажена помеѓу 1943 и 1951 година со Џејмс Росел. Росел починала на 90-годишна возраст, во мај 2001 година.

Библиографија
-------------

* Rössel, Agda (1956). *Kvinnoarbetet i Sverige* (шведски). [Sverige: YSF]. Предлошка:LIBRIS.

Наводи
------

### Белешки

 

1. 1 2 3 4  „Agda Roessel". *Herald Scotland*. 21 May 2001.
2. 1 2  Sluga & James 2015. sfn error: no target: CITEREFSlugaJames2015 (help)
3. 1 2 3  „Agda Rossel". Washington Nuclear Museum and Education Center. 14 January 2014. Архивирано од изворникот на 2017-09-04. Посетено на 28 July 2016.
4. 1 2  Company 1960. sfn error: no target: CITEREFCompany1960 (help)
5. 1 2  „Agda Viola Rössel". Munzinger-Archiv. Посетено на 28 July 2016.
6. 1 2 3  „Name to remember – Agda Rössel". Svensk Tidskrift Journal. 31 December 1960.
7. ↑  *Vem är det: svensk biografisk handbok. 1985* [*Who is it: Swedish biographical handbook. 1985*] (Swedish). Stockholm: Norstedt. 1984. стр. 958. ISBN 91-1-843222-0.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
8. ↑  „Agda Roessel". *Herald Scotland*. 21 May 2001. Посетено на 28 July 2016.

### Печат

* Company, H.W. Wilson (1960). *Current Biography Yearbook*. H. W. Wilson Co.
* Sluga, Glenda; James, Carolyn (12 June 2015). *Women, Diplomacy and International Politics since 1500*. Taylor & Francis. ISBN 978-1-317-49702-8.

Дополнително читање
-------------------

* Алмгрен, Нина; Agda Rössel
* Jäderström, Elin (2018). *Hennes excellens Agda Rössel: från banvaktstugan till FN-skrapan* (шведски). [Stockholm]: Atlantis. ISBN 9789173539661. Предлошка:LIBRIS.9789173539661
* Klingvall, Maj-Inger; Winai Ström, Gabriele, уред. (2010). *Från Myrdal till Lindh: svenska diplomatprofiler* (шведски). Möklinta: Gidlund. ISBN 9789178448111. Предлошка:LIBRIS.9789178448111

| Дипломатски функции
 |
| --- |
|
| Претходник**Gunnar Jarring** | **Permanent Representative to the United Nations**1958–1964 | Наследник**Sverker Åström** |
|
| Претходник**Sven Backlund** | **Ambassador of Sweden to Yugoslavia**1964–1969 | Наследник**Lennart Finnmark** |
|
| Претходник**Harry Bagge** | **Ambassador of Sweden to Czechoslovakia**1969–1973 | Наследник**Carl-George Crafoord** |
|
| Претходник**Dag Bergman** | **Ambassador of Sweden to Greece**1973–1976 | Наследник**Ivar Öhman** |