recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Рафинираните житарки**, за разлика од интегралните житарки, се однесуваат на житни производи кои се состојат од зрна или брашно кои се значително изменети од нивниот природен состав. Процесот на модификација генерално вклучува механичко отстранување на триците и никулците,  или преку мелење или селективно просејување. Понатамошното рафинирање вклучува мешање, белење и броматирање. Дополнително, честопати се додаваат тиамин, рибофлавин, ниацин и железо за хранливо збогатување на производот. Бидејќи додадените хранливи материи претставуваат дел од отстранетите хранливи материи, рафинираните зрна се сметаат за нутритивно инфериорни во однос на интегралните зрна. Меѓутоа, во посебниот случај на пченка, процесот на никстамализација (хемиски облик на рафинирање) дава значително подобрување во биорасположивоста на ниацин, со што се спречува пелаграта во диетите кои главно се состојат од производи од пченка.[]

Нутрициони ефекти од рафинирање и збогатување на пченица и ориз|  | Пленица | Ориз |
| --- | --- | --- |
| Интегрална | Рафинирана | Збогатена | Интегрален | Рафиниран | Збогатен |
| Food energy | 100% | 107% | 107% | 100% | 99% | 99% |
| Јаглехидрати | 100% | 105% | 105% | 100% | 104% | 104% |
| Влакна | 100% | 22% | 22% | 100% | 37% | 37% |
| Белковини | 100% | 75% | 75% | 100% | 90% | 90% |
| Витамин Б1 (B1) | 100% | 27% | 176% | 100% | 17% | 144% |
| Рибофлавин (B2) | 100% | 19% | 230% | 100% | 53% | 53% |
| Ниацин (B3) | 100% | 20% | 93% | 100% | 31% | 82% |
| Пантотенска киселина (B5) | 100% | 43% | 43% | 100% | 68% | 68% |
| Пиридоксин (B6) | 100% | 13% | 13% | 100% | 32% | 32% |
| Фолна киселина (B9) | 100% | 59% | 350% | 100% | 40% | 1155% |
| Витамин E | 100% | 5% | 5% | 100% | 18% | 18% |
| Калциум | 100% | 44% | 44% | 100% | 100% | 100% |
| Железо | 100% | 30% | 120% | 100% | 54% | 293% |
| Магнезиум | 100% | 16% | 16% | 100% | 17% | 17% |
| Фосфор | 100% | 31% | 31% | 100% | 35% | 35% |
| Калиум | 100% | 26% | 26% | 100% | 52% | 52% |
| Натриум | 100% | 40% | 40% | 100% | 71% | 71% |
| Цинк | 100% | 24% | 24% | 100% | 29% | 29% |
| Бакар | 100% | 38% | 38% | 100% | 79% | 79% |
| Манган | 100% | 18% | 18% | 100% | 29% | 29% |
| Селен | 100% | 48% | 48% | 100% | 65% | 65% |

Поврзано
--------

* Брашно
* Интегрални житарки
* Интегрално брашно

Наводи
------

1. ↑  FDA Provides Guidance on "Whole Grain" for Manufacturers
2. ↑  „Campbell, Hauser & Hill, *Nutritional Characteristics of Organic, Freshly Stone-Ground, Sourdough & Conventional Breads*, McGill University, 1991". Архивирано од изворникот на 2001-02-27. Посетено на 2022-08-08.

Надворешни врски
----------------

* *The History of Bread*, UK Bakers Federation, 2002
Изглед на новите регистарски таблички во Македонија
**Регистарските таблички** се метални или пластични таблички прикачени на моторно возило или приколка поради одредени официјални идентификациски цели. Најчесто се состојат од низа на бројки и букви, со кои возилото добива единственост во рамките на областа од која потекнува. Скоро низ целиот свет, регистарските таблички се издаваат од страна на државните власти, освен во одредени федерални држави каде оваа надлежност им е препуштена на покраинските власти. Во некои држави му е допуштено на сопственикот на возилото сам да ја избере низата броеви и букви на својата таблички. Скоро секогаш се доделуваат по две регистарски таблички, односно се доделуваат во пар.

Поврзано
--------

* Автомобилски регистарски таблички во Македонија

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Регистарски таблички" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85010163
* GND: 1060408449
* NDL: 00574687
* NKC: ph398846

 |

 |
**Самарканд** (узбечки: Samarqand, Самарқанд, персиски: سمرقند, транскрипција: "Samarqand") — вториот најголем град во Узбекистан и главен град на покраината Самарканд. Градот е најпознат по неговата централна местоположба на Свилениот пат, главна делница помеѓу Кина и Европа. Градот исто така е познат по својата религиозност бидејќи тој е исламски центар и центар за веронаука во државата. Најпозната знаменитост во градот е Биби-Ханим џамијата. Поранешен центар на градот бил Регистан. Градот е додаден во списокот на светско богатство на УНЕСКО.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 152380790
* LCCN: n80113871
* GND: 4051471-7
* SUDOC: 027297381
* BNF: cb13987488t (податоци)
* NKC: ge134472

 |

 |
**Пиљски Водопад** (или **Пиљ**) ― четврт по висина водопад во Србија со висина од 64 метри. Се наоѓа во југоисточна Србија, на околу четири километри јужно од селото Топли Дол на Стара Планина. Сместен е во многу непристапен и шумски предел под врвот Пиљ (1.467 метри) на Пиљски Поток. Поради својата оддалечност бил откриен во 2002 година, а до тогаш за него знаело само месното население.

Водопадот се состои од двете каскади „Горни Пиљ" (пониска) и „Долни Пиљ" (повисока). Се наоѓа на надморска височина од околу 1.450 метри. Водопадот на дното создава голем вител.
Во непосредната близина се и водопадите Чунгуљски Скок и Куртулски Скок.

Галерија
--------

*

Наводи
------

1. ↑  Висина водопада Архивирано на 20 август 2008 г. Пристапено 18 септември 2021.
Портрет на Рахел Рејсх од Годфрид Шлакен (1706)
**Рахел Рејсх** (холандски: *Rachel Ruysch*; 3 јуни 1664 — 12 август 1750) — холандска сликарка која специјализирала во сликање на мртва природа со цвеќе.

Родена е во Хаг, но на 3 годишна возраст се сели во Амстердам. Таму татко ѝ Фредерик Рејсх, славен анатом и ботаничар, бил назначен за професор. Во куќата направил огромна збирка на раритети. Му помагала на татко ѝ во украсувањето и приготвила примерок *liquor balsamicum* со цвеќиња и тантела. На 15 години Рејсх станала чирак на Вилем ван Алст, истакнат сликар од Делфт, познат за неговите слики на цвеќе.

Во 1693 се омажила за портретистот Јуријан Пол (1666-1745) и имале 10 деца.

Во 1701 г. Рејсх била примена во сликарскиот еснаф во Хаг. Неколку години подоцна била поканета во Диселдорф да биде дворски сликар на изборниот кнез на Курфалц, Јохан Вилхелм. Таму останала од 1708 г, па сѐ до смртта на кнезот во 1716 г. Тука биле поканети и Јан Веникс и Адријан ван дер Верф. Откако се вратила во Холандија, Рејсх продолжила да слика за важни клиенти.

Рејсх била и позната по деталните и реалистични отсликувања на кристални вазни. Живеела 85 години и според датираните дела може да се заклучи дека сликала од времето кга била млада девојка, па скоро до смртта. Денес познати се некаде околу стотина нејзини слики. Позадината на сликите e обично темна. Рејсх починала во Амстердам.

Галерија
--------

* „Мртва природа со букет цвеќе и перје"„Мртва природа со букет цвеќе и перје"
* „Мртва природа со цвеќе"„Мртва природа со цвеќе"
* „Мртва природа со цвеќе и пеперутки на камена клупа"„Мртва природа со цвеќе и пеперутки на камена клупа"
* „Мртва природа со овошје и инсекти"„Мртва природа со овошје и инсекти"
* „Мрта природа со цвеќе"„Мрта природа со цвеќе"

Надворешни врски
----------------

* Национален музеј на жените во уметноста: Слики од Рахел Рејсх Архивирано на 16 јуни 2010 г. (англиски)
* Стари мајстори: Занемарени жени-уметници (англиски)
* Рахел Рејсх : „Палас и Минерва од Амстердам" Архивирано на 8 октомври 2007 г. (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Рахел Рејсх" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 66737670
* LCCN: nr97023646
* ISNI: 0000 0000 6663 631X
* GND: 124707777
* SUDOC: 087380927
* BNF: cb149662684 (податоци)
* BPN: 34465054
* BIBSYS: 1602157053668
* ULAN: 500115798
* NKC: ola2002161329
* RKD: 69063

 |

 |
**Плазмогамијата** е фаза во половото размножување во која има спојување на цитоплазмите на две гамети или две хаплоидни соматски клетеки. Клетката добиена по пат на плазмогамија е дикарион, односно во неа има две хаплоидни, генетски различни јадра.

По плазмогамијата често следи кариогамија, со образување на зигот, кој е клетка со диплоиден број на хромозоми. Кај повеќето виши организми плазмогамијата и кариогамијата се јавуваат последователно, и тоа пред да се умножи дикарионот. 

Кај поголем дел од габите, плазмогамијата и кариогамијата се процеси одделени со дикариотска фаза во која дикарионот се умножува.
Прасе на ражен
Јагне на ражен
**Ражен** – дрвена или метална шипка за печење месо.

Шипката се мести на два чатала (носачи во облик на буквата **Y**) така што може да се врти околу својата оска, како што се гледа на сликата. Пред тоа меѓу овие два чатала се ложи оган додека не се добие поголема количина жар. Потоа на раженот се набодува месото и се поставува на чаталите. По потреба месото се насолува и зачинува. Во текот на печењето раженот рамномерно се врти над огнот додека месото не се испече, притоа месото повремено се прелива со вода и разни мирудии.

Раженот може да се врти рачно или за тоа да се корист водотек (река, поток) слично како кај воденицата. Денес раженот се врти со помош на електромотор. На раженот најчесто се става цело (после колење и обработка) животно: вол, свиња, прасе, овца, јагне, јаре, живина... На ражен може да се пече и дивеч.

Со печење на ражен се добива многу вкусно место кој е специјалитет.

Во одредени модели електрични шпорети има инсталиран механизам за печење на помали количини месо на ражен (најчесто за месо од живина).
**Стар мост** — мост на реката Вардар во Велес. Се наоѓа во јужниот дел на Велес со што тој е најстариот и најкраен мост на Вардар во Велес, пред влезот во Велешката Клисура. Ги поврзува градскиот пазар населбите Прцорек, Црна Џамија и Рамина на левата и населбите Мегдан, Долни Дуќани на десната страна на Вардар. Според Евлија Челебија, познатиот турски патописец, кој во 1661 година го посетил Велес и го опишал за првпат подетално, мостот бил изграден во времето на Мехмед II Освојувачот, во период од 1467/82 година. Познатиот патописец го опишан како „ дрвен мост со 4 отвори". Подоцна Аџи Калфа, современикот на Челебија, ќе запише дека во Велес постои мост со 2 стопи од камен во водата. Долго време овој мост бил единствен премин преку Вардар и ја овозможувал комуникацијата на граѓаните од источната на западната страна во градот. Според документите прв Устабашија (старешина –мајстор на мостот) бил Уста Мехмед. Тој според кажувањата прв изградил куќа на почетокот на мостот, на место на денешната семејна куќа на Ванови. Подоцна, во пописот од 1528 година, за првпат се споменува дека имало и маало кое се викало „ Измеќари на мостот", кое се наоѓало на левата страна на реката Вардар, како и занимање мостар - за чување, мерметисување и надгледување на Новиот мост (Yeny most). Стариот Мост, дури во 1544 година, за првпат, добил Устабашија – христијанин. Тоа бил Уста Рале. Денес, мостот е отворен за сообраќај на моторни возила на две коловозни ленти, а веднаш до неговиот крај на десниот брег на Вардар минува железничката пруга за Гевгелија, на која има премин со рампи.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6  Андреевски, Стоилко (30 јули 2016). „Стар Мост, најстариот мост во Велес". *Дума*. Посетено на 10 март 2019.
Етно-саем на храна и пијалаци, Белград 2009 Година, Плазма торта
**Плазма торта** е еден вид на торта, која била именувана по плазма кексот од 1967 година што го произведува Концернот Бамби од Пожаревац.

Историја
--------

Плазма торта се подготвува повеќе од 30 години. Подготовката  на оваа торта е неизводлива без плазма бисквити, кој е постојана состојка. Торта е лесно да се подготви, брзо да се готви, и не се пече. Може да се обликува по избор и е прилагодена за детски родендени. Таае многу флексибилна во однос на состојки, па ако сакате, може да додадете сецкано чоколадо, крем банана, желе бонбони, локум, банани, цреши...
Освен за торта од плазма се прават и бомбици со разни вкусови и бои.

Рецепти
-------

Спрема еден рецепт за торта е потребно плазма бисквити, јајца, шеќер, маргарин, ореви, лешници, желеа, бонбони, шлаг и сок од портокал. Сите состојки што треба се соединат и по потреба додадете малку сок. Пазете маргаринот добро да се стопи и да се обликува по желба. Тортата прекријте ја со шлаг или чоколадна глазура. Ова е најлесниот рецепт за Плазма торта затоа што ги содржи само оние состојки, без кои оваа торта не може да постои.

Наводи
------

1. ↑  Плазма кекс, Бамби Пожаревац Архивирано на 18 февруари 2017 г. Посетено на 23. 4. 2013.
2. ↑  Плазма торта Архивирано на 4 октомври 2009 г. Посетено на 23. 4. 2013.
3. ↑  Плазма торта, Крстарица Архивирано на 12 мај 2010 г. Посетено на 23. 4. 2013.
Ова е календарот за *редовна година која започнува во сабота*.

Редовна година е година, која не е престапна.

Овој календар е валиден за годините: 1910, 1921, 1927, 1938, 1949, 1955, 1966, 1977, 1983, 1994, 2005, 2011, 2022, 2033, 2039, 2050, 2061, 2067, 2078, 2089, 2095.

---

```
       Јануари                Февруари                  Март
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                1  2        1  2  3  4  5  6        1  2  3  4  5  6
 3  4  5  6  7  8  9     7  8  9 10 11 12 13     7  8  9 10 11 12 13
10 11 12 13 14 15 16    14 15 16 17 18 19 20    14 15 16 17 18 19 20
17 18 19 20 21 22 23    21 22 23 24 25 26 27    21 22 23 24 25 26 27
24 25 26 27 28 29 30    28                      28 29 30 31
31
 
       Април                    Мај                    Јуни
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
             1  2  3                       1           1  2  3  4  5
 4  5  6  7  8  9 10     2  3  4  5  6  7  8     6  7  8  9 10 11 12
11 12 13 14 15 16 17     9 10 11 12 13 14 15    13 14 15 16 17 18 19
18 19 20 21 22 23 24    16 17 18 19 20 21 22    20 21 22 23 24 25 26
25 26 27 28 29 30       23 24 25 26 27 28 29    27 28 29 30
                        30 31
 
        Јули                   Август                 Септември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
             1  2  3     1  2  3  4  5  6  7              1  2  3  4
 4  5  6  7  8  9 10     8  9 10 11 12 13 14     5  6  7  8  9 10 11
11 12 13 14 15 16 17    15 16 17 18 19 20 21    12 13 14 15 16 17 18
18 19 20 21 22 23 24    22 23 24 25 26 27 28    19 20 21 22 23 24 25
25 26 27 28 29 30 31    29 30 31                26 27 28 29 30
 
      Октомври                 Ноември                Декември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                1  2        1  2  3  4  5  6              1  2  3  4
 3  4  5  6  7  8  9     7  8  9 10 11 12 13     5  6  7  8  9 10 11
10 11 12 13 14 15 16    14 15 16 17 18 19 20    12 13 14 15 16 17 18
17 18 19 20 21 22 23    21 22 23 24 25 26 27    19 20 21 22 23 24 25
24 25 26 27 28 29 30    28 29 30                26 27 28 29 30 31
31
```

Поврзано
--------

* Претходна година (редовна)
* Следна година (редовна)
* Претходна година (престапна)
* Следна година (престапна)
* Целогодишни календари
**Регулативата 575/2013** или **Европска регулатива 575/2013** (англиски: *Capital Requirements Regulation*, *CRR*) е правен документ на Европската Унија кој содржи прудентни барања за кредитните институции и инвестициските фирми. Директивата била донесена во јуни 2013 година, а почнала да се применува од 1 јануари 2014 година при што примената на некои нејзини одредби се одвивала постепено до 2019 година.

Опис
----

Регулативата 575/2013 воспоставува квантитативни минимални барања и построги правила за дефиниција на капиталот на кредитните инстируции и за пресметката на активата пондерирана според ризиците. Таа бара стапката на акционерски капитал да изнесува минимум 7% плус 2,5% заштитен слој за зачувување на капиталот, стапката на основниот капитал треба да изнесува најмалку 8,5%, како и стапка на вкупниот капитал од 10,5%, вклучувајќи го CET1 дополнителниот износ (заштитен слој) за зачувување на капиталот. Исто така, според оваа регулатива, стапката на задолженост треба да изнесува најмалку 3%. Регулативата за капиталните барања предвидува сите институции (банки и инвестициски друштва) задолжително да ги одржуваат општите барања за покриеност на ликвидноста (член 412(1)) и редовнo да ги известуваат своите надлежни органи за составот на ликвидната актива и нивото на ликвидност (членови 415-425). Меѓутоа, во членот 460, на Европската комисија ѝ е дадено овластување да одреди детално барање за стапката на покриеност на ликвидноста за кредитните институции. За таа цел, на 10 октомври 2014 година, Европската комисија го донела Делегираниот акт 2015/16, кој стапил на сила на 1 октомври 2015 година. Во Делегираниот акт детално се пропишува пресметката на стапката на покриеност на ликвидноста. Тој се заснова врз стандардите усвоени од Базелскиот комитет за банкарска супервизија, но воведени се и голем број измени.

Наводи
------

1. ↑  European Commission Delegated Regulation to supplement Regulation (EU) 575/2013 of 10 October 2014 with regard to liquidity coverage requirement for Credit Institutions.
**„Само еднаш се љуби"** (хрватски: *Samo jednom se ljubi*) е југословенски филм од 1981 година, во режија на Рајко Грлиќ. Главните улоги ги толкуваат: Предраг Мики Манојловиќ, Владица Милосављевиќ, Зијах Соколовиќ, Ерланд Јозефсон, Драгољуб Лазаров, Младен Будишчак, Звонимир Лепетиќ итн.

Содржина
--------

По завршувањето на Втората светска војна, младиот партизан Томислав (го игра Манојловиќ) шеф на милицијата, а неговиот другар Мирко (го игра Соколовиќ) е поставен за директор на фабриката. Томислав се вљубува во балерината Беба (ја игра Милосављевиќ), која има буржоаско потекло. Наспроти противењето на соборците на Томислав, тој решава да се ожени со Беба, со која има страстна и скандалозна љубовна врска. Набргу, во нивниот стан се вселуваат и нејзините родители. Томислав се наоѓа растргнат помеѓу очекувањата на своите другари и своите чувства. По неколку сериозни испади, Томислав е уапсен и задржан на лекување во болницата. Набргу, тој е пуштен, но веднаш по враќањето дома предизвикува нов скандал така што повторно е затворен во болницата. Во меѓувреме, неговата сопруга е отпуштена од работа и таа се сели во Загреб, а нејзините родители се зближуваат со власта. Томислав бега од болницата и оди во Загреб, каде Беба настапува во кабаре. Ноќта, Томислав ја следи до кабарето и таму извршува самоубиство.

Наводи
------

1. ↑  *Антена*, бр. 802, 8.11.2013, стр. 14.
2. ↑  *Антена*, бр. 802, 8.11.2013, стр. 14.
**Радослав Петковиќ** (српски: *Радослав Петковић*; 1953, Белград) — српски писател.

Животопис
---------

Радослав Петковиќ е роден во Белград, во 1953 година. Тој живее и работи во Нови Сад.

Творештво
---------

Петковиќ е автор на повеќе романи, збирки раскази и есеистички дела:

* *Романи*:
	+ Патот во Двиград (1979, 1997)
	+ Записи од годините на јагодите (1983)
	+ Сенки на ѕидот (1985, 1994)
	+ Судбина и коментари (1993)
	+ Совршено сеќавање на смртта (2008)
	+ Настан на годината (2010)
* *Збирки раскази*:
	+ Извештај за чумата (1989)
	+ Човекот кој живееше во соништата (1998)
* *Есеистички книги*:
	+ Оглед за мачката (1995)
	+ За Микеланџело зборувајќи (2006)
	+ Византиски интернет (2007)
	+ Употребата на вилениците (2008)

Неговите дела се преведени на повеќе јазици: француски, германски, грчки, унгарски, бугарски, словенечки и словачки. Тој, пак преведувал од англиски јазик (Честертон, Толкин, Дефо, Стивенсон). Неговите раскази се дел од повеќе антологии во Србија и во други земји.

Награди
-------

За своите дела, Петковиќ освоил повеќе книжевни награди. Така, романот „Судбина и коментари" ги освоил наградите: „Меша Селимовиќ", НИН-овата награда и Борбината награда; романот „Совршено сеќавање на смртта" ја освоил наградата „Борисав Станковиќ"; збирката „Извештај за чумата" ја освоила Андриќевата награда; а збирката „Човекот кој живееше во соништата" се закитила со Виталовата награда.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Radoslav Petković, *Sudbina i komentari* (3. izdanje). Beograd: Laguna, 2018, стр. 431.
**Самарџија**, **седлар** или **сарач** — занаетчија специјализиран за обработка на кожа и гума. Пред сè, седла, појаси, футроли за огнено оружје, фишеклии за ловци, паричници, камшици. Овој занает спаѓа во кожните занаети. Сарачката роба можела да се купи и на пазарите и панаѓурите.

Самарџијата производите ги изработувал рачно, а алатките што ги користил се многубројни и вклучуваат сарачко шило и игла со кои рачно шиел, потоа многу различни ножеви, сечила, ножици, зумби, калапи, стеги и преси. Во почетокот самарџиите сами ја правеле и подготвувале кожата, потоа ја набавувале и на крајот почнале да користат фабрички обработена кожа. Пред индустријализацијата, секое домаќинство имало коњи и волови, кои се користеле за обработка и влечење. Но, со модернизацијата и сузбивањето на запрегите, бројот на самарџиите се намалил, а денес овој занает е многу редок.

Денес, неизбежната пластика ги потиснува кожните предмети. Бидејќи кожните предмети бараат многу професионална, човечка работа, а тоа им ја зголемува цената. Ремени, паричници, кутии за пиштоли... тие се повеќе се направени од пластика, лесни се, водоотпорни, нивната цена е ниска.

Наводи
------

1. ↑  „самарџија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „самарџија" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „седлар" — Дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  „седлар" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
5. ↑  „сарач" — Дигитален речник на македонскиот јазик
6. ↑  „сарач" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
7. ↑  *Stari Zanati u Srbiji*, Ministarstvo trgovine, turizma i telekomunikacija, Beograd, 2016.

Надворешни врски
----------------

* Стари занаeти - сарач (Агро ТВ - Официјален канал)
* Стари занаети во СрбијаАрхивирано на 7 октомври 2019 г.
Грбот на Робер де Краон
**Робер де Краон** (умрел на 13 јануари 1147) бил вториот Голем мајстор на витезите темплари. Таа функција ја наследил од Иг де Пајен во јуни 1136 и ја сочувал до својата смрт.

Тој е роден во последните години од XI век како најмлад од трите сина на Рено де Краон. Тој живеел во провинцијата Аквитанија, но бил ангажиран за ќерката на грофот од Ангумоа, но наскоро се откажал и заминал во Палестина откако дознал за формирањето на витешкиот ред од страна на Иг де Пајен. За кратко време тој се истакнал со својата воена вештина и својот стил, па по смртта на Иг де Пајен бил избран за Голем мајстор на темпларите. Тој се покажал како одличен организатор и правник и успеал да го прошири влијанието и моќта на редот во повеќе крстоносните држави. На 29 март 1139, папата Инокентиј II ја издал булата *Omne Datum Optimum* („Секој совршен подарок") со којашто редот на темпларите добил независност од секаква црковна јурисдикција. Темпларите први започнале да го носат црвениот крст на бела позадина што станал препознатлив грб за сите Крстоносци.

Де Краон бил и воен водач. Откако станал Голем мајстор, тој го поразил Зенги, емирот од Алеп, а неговите витези го ограбиле противничкиот камп. Но, Зенги во контраофанзива ги нападнал слабоорганизираните аџии. Де Краон исто така одобрил шпанските темплари со 70 бродови да се насочат кон Лисабон, што завршило без успех. Во 1140 година, темпларите издржале во Битката кај Текуа, кога им се спротивставила многу побројната турска војска. Во 1143 година, по долготрајните преговори со Рајмонд Беренгер IV (гроф од Барселона), редот бил воспоставен и на Пиринејскиот Полуостров. Според Гијом од Тир, Робер де Краон членувал во советот од Акре за време на Втората крстоносна војна, но според некрографските записи од Ремс, тој умрел во јануари 1147 година.

|
|  |
| Претходник**Иг де Пајен** | **Голем мајстор**1136–1146 | Наследник**Еверард де Баре** |
Морфологија на ризом: **I**, **II** - лузни од изданоците од претходните две години; **III** - изданок од оваа година; **k1**, **k2** - спиечки (дормантни) пупки; **1 - 5** - лузни од листови.

**Ризом** (од старогрчки: *ῥίζωμα*) или **кореништe** — видоизменетo стеблo кај некои повеќегодишни тревести растенија коe можe да бидe хоризонтално или косо поставенo во однос на површината на земјата. Од долната страна на ризомот се наоѓаат дополнителни (адвентивни) корења, додека странично или од горната страна се развиваат пупките на новиот летораст. Првенствено служат како резервоари за храна која му е потребна на надземниот изданок за идната вегетациска сезона или за вегетативно размножување. Во ризомите на некои видови растенија (како ѓумбир, куркума, момина солза, шаш) се создаваат и се насобираат вторични метаболити кои се одговорни за лековитите својства или отровноста на овие растенија.

Ризомите може да бидат:

* прости или разгранети (моноподијално или почесто симподијално)
* хоризонтални, вертикални или коси
* долги, кратки или силно скртаени (со зближени стеблени коленца)
* дебели, тенки, сочни или задрвенети.

Според тоа дали растат нешто над земјата или под површината на земјата, разликуваме епигени и хипогени ризоми, соодветно.

Поврзано
--------

* Луковица
* Грутчеста луковица
* Кртола
* Луковичести растенија
* Столон

Наводи
------

1. ↑  Радиша Јанчић (2010). *Речник ботаничких морфолошких појмова*. Београд. ISBN 978-86-7025-507-4.

Надворешни врски
----------------

* Ризом на Ризницата ?
**Самба де рода** е потрадиционална музичка варијанта на самба, која потекнува од бразилската држава Баија. Веројатно се појавува во 19 век. Музичкиот стил е обично Афро-Бразилски, кој е поврзан со танц, кој пак е поврзан со капоира. Се игра со сет од тамбурина, атабак, беримбау, виола и штракала, главно придружени со песни и ракоплескање. Самба де рода претставува мешавина на музика, танц, поезија и забава. Присутен е во целата бразилска сојузна држава Баија, каде што се практикува главно во регионот Реконкаво. Но, ритамот се проширил и во различни делови на земјата, особено во Пернамбуко и Рио де Жанеиро. "Самба де рода" се појавила со инспирација и влијание, особено од африкански ритам, семба, и била формирана од наводи на најразновидните африкански племенски ритми. Самба де рода започнала да се игра околу 1860 како манифестација на културата на Африканците кои дошле во Бразил. Според историските истражувања, Самба де Рода била една од основите за формирање на самбата кариока во Рио.
**Роберт Браунинг** англиски: *Robert Browning* (7 мај 1812

, Лондон, Англија - 12 декември 1889

, Венеција, Италија) — англиски поет.

Дела
----

Неговите дела вклучуваат драми како: „*Пипа Паси*" (1841) и долги поеми, вклучувајќи го и „*Сордело*" (1840). Додека бил женет (1846-61) со Елизабет Барет Браунинг, во Италија, го напишал делото „*Мажи и жени*" (1855), кое содржи драматична лирика како „*Љубов меѓу руини*" и монолози како што се „*Фра Липо Липи*" и „*Извинувањето на епископот*", „*Драматична личност*" (1864), како и „*Рабинот бен Езра*" и „*Калибаци над Сетебоси*", на крај му донеле голема популарност. Неговата книга „*Прстенот и книгата*" (1896-69) е заснована на судски процес за убиство во Рим.

Влијание и стил на пишување
---------------------------

Браунинг влијаел на многу модерни поети преку својот драматичен монолог (со посебно внимание на поединечната психологија) и преку своето успешно пишување за различни теми од модерниот живот со јазик, кој за современците често бил тежок за разбирање.

Наводи
------

1. ↑  Robert Browning, British poet
2. ↑  Robert Browning Biography
3. ↑  Poetry Foundation
4. ↑  The Ring and the Book
5. ↑  Dramatic monologue

Надворешни врски
----------------

* Victorian Web
* Поеми
* Прстенот и книгата Архивирано на 8 септември 2015 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 24598774
* LCCN: n79043688
* ISNI: 0000 0001 2099 9083
* GND: 118515780
* SELIBR: 179368
* SUDOC: 026755491
* BNF: cb11894226r (податоци)
* BIBSYS: 90242162
* ULAN: 500064807
* MusicBrainz: 568ad646-1198-48dd-a159-68d7a2c9f83a
* NLA: 35022958
* NDL: 00434601
* NKC: jo20010090078
* RLS: 000131273
* BNE: XX1154148
* CiNii: DA00694828

 |

 |
**Сибирската кафева мечка** (*Ursus arctos collaris*) е подвид на кафеавата мечка кој најмногу се среќава во Сибир, но и северна Монголија и источен Казахстан.

Сибирските кафеви мечки се со големина која е помеѓу евроазиската и камчатската кафеава мечка. Овие мечки се поголеми од евроазиската кафеава мечка, со позбиени коски и поголем череп. Крзното им е побујно од било кој друг подвид на кафеава мечка. Крното е со темнокафена боја по потемни влакна на екстремитетите. Се случува одредени единки да имаат посветло крзно со нијанса на жолтеникаво. 

Според големината, бојата и агресивноста доста се слични со северноамериканското гризли.

Наводи
------

Лов на мечки во Русија

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Подвидови на кафеава мечка |
| --- |
|  |
| 
евроазиска кафеава мечка  •  гризли  •  кодијак  •  сириска кафеава мечка  •  сибирска кафеава мечка  •  хималајска сина мечка  •  гобиска мечка  •  Бергманова мечка  •  усуриска кафеава мечка  •  камчатска кафеава мечка  •  атласка мечка  •   •  мексиканско гризли  •  апенинска кафеава мечка  • хималајска црвена мечка  •  амурска кафеава мечка |

 |
**Ридигер Зелиг** (германски: *Rüdiger Selig*; р. 19 февруари 1989

 во Цвенкау) — германски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата Лото-Судал.

Зелиг настапувал како аматер до средината на 2011 година, кога му се приклучил на Леопард Трек како стажант. Во октомври ја освоил трката Бинше-Турне-Бинше. Во септември 2015 година Бора-Аргон 18 објавиле дека Зелиг ќе им се приклучи за сезоната 2016, со цел да го засилат спринтерскиот воз на екипата. Бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2016 и за Џиро д’Италија 2017. Во јуни 2017 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2017.

Достигнувања
------------

2010
1. Етапа 5 Трка околу Берлин
3. Краен пласман Докола Мазовша
2011
1. Бинше-Турне-Бинше
1. Етапа 5 Трка околу Берлин
2. Краен пласман Докола Мазовша
3. Национално друмско првенство под 23 години
4. Светско друмско првенство под 23 години
4. ПроРејс Берлин
5. Ешборн-Франкфурт под 23 години
8. Краен пласман Тур де Валони-Пикард
2012
2. ПроРејс Берлин
6. Волта Лимбург Класик
8. Минстерланд Џиро
2013
1. Волта Лимбург Класик
1. Етапа 3 (ТТТ) Трка на Фјордовите
7. ПроРејс Берлин
2015
1. Пролог (ТТТ) Трка околу Австрија
7. Даун Андер Класик
10. Класика де Алмерија
2017
2. Класика де Алмерија
3. Гран при де Фурмје
7. Нокере Курсе
2018
1. Етапа 2 Околу Словачка
2019
6. Трофео Палма
8. Гент-Вевелгем
10. Европско друмско првенство

### Распоред на резултатите на големите трки

| Голема трка | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A pink jersey **Џиро** | — | СО | СО | 127 | — | — | СО |
|  **Тур** | — | 165 | — | — | — | — | — |
|  **Вуелта** | 156 | — | — | — | 141 | — | — |

СО = се откажал; — = не учествувал

Наводи
------

1. ↑  „Lotto–Soudal". UCI. Архивирано од изворникот на 27 January 2022. Посетено на 5 February 2022.
2. ↑  Аткинс, Бен (4 октомври 2011). „Ридигер Зелиг спринташе за првата професионална победа на Бинше-Турне-Бинше". *VeloNation*. VeloNation LLC. Посетено на 10 јануари 2012.
3. ↑  „News Shorts: Bora-Argon 18 sign Rüdiger Selig from Katusha". *Cyclingnews.com*. 29 септември 2015. Посетено на 1 октомври 2015.
4. ↑  „71st Vuelta a España". *ProCyclingStats*. Посетено на 20 август 2016.
5. ↑  „2017: 100th Giro d'Italia: Start List". *Pro Cycling Stats*. Посетено на 2 мај 2017.
6. ↑  „2017: 104th Tour de France: Start List". *Pro Cycling Stats*. Посетено на 28 јуни 2017.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ридигер Зелиг" на Ризницата ? |

* „Достигнувања на Ридигер Зелиг". Cycling Archives.
* „Достигнувања на Ридигер Зелиг". Cycling Quotient.
* „Достигнувања на Ридигер Зелиг". ProCycling.
**Рампо Стојаноски - Џивџанот** ( 1921

 во Прилеп — 14 септември 1944

 во Кочани) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

По занимање бил трговски работник. Како член на КПЈ на двапати бил фаќан и интерниран во Ивањица (Србија) и во Бугарија. Кон Народноослободителната војска на Македонија се приклуил во август 1944 година. Припаѓал на Четиринаесеттата македонска ударна бригада. Една улица во неговиот роден град Прилеп, е именувана по него.

Наводи
------

1. 1 2  Б. Најдоски, м-р Јован (1984). *Институт за тутун - Прилеп - 60 годишен јубилеј*. Прилеп: Институт за тутун - Прилеп. стр. 16.
2. ↑  „Рампо Стојаноски-Џивџанот - Прилеп". *wikimapia.org*. Посетено на 2022-09-17.
**Сив Ерикс**, вистинско име **Сив Густава Еси-Ехсинг** (родена **Ериксон на** 31 јули 1918 година во Окселосунд; починала на 3 јули 2005 година во Онсала), била шведска глумица која играла во 66 шведски филмови во текот на 53-годишната кариера.

Ерикс ја започнала својата филмска кариера со главна улога во филмот Росор валје квал од 1939 година. Нејзината работа за шведскиот филмски режисер Ингмар Бергман била мала; една незабележана улога во *Лекција за љубовта* (1954) и улога која завршила на подот на сечење (*Соништа* и *патување во есен*, 1955). Меѓутоа, во 1982 година, во една од нејзините последни улоги, таа ја играла Алида во Бергмановите „*Фани и Александар"*. Таа, исто така, имала споредни улоги во *Пипи Долгиот Чорап* (1969).

Надворешни врски
----------------

* Сив Ерикс на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Сив Ерикс на Шведската филмска база (англиски)
***Преминот на Црвеното Море*** била фреска изработена во 1481-1482 година и се наоѓала во Систинската капела, Ватикан. Од несигурна атрибуција, таа му била доделена на Козимо Росели.

Историја
--------

На 27 октомври 1480 година, неколку сликари од Фиренца заминале за Рим, каде што биле повикани како дел од проектот за помирување помеѓу Лоренцо де Медичи, *де факто* владетелот на Фиренца, и папата Сикст IV. Граѓаните на Фиренца почнале да работат во Сикстинската капела уште во пролетта 1481 година, заедно со Пјетро Перуџино, кој веќе бил таму.

 Детал од невремето.
Темата на сликата била паралела помеѓу Мојсеевите и Христовите приказни, како знак на континуитет помеѓу Стариот и Новиот Завет. Континуитет, исто така, помеѓу божествениот закон на табелите и пораката на Исус, кој, пак, го избрал Петар (првиот наводен епископ на Рим) за свој наследник: ова конечно ќе резултирало со легитимирање на наследниците на вториот од папите на Рим.

Меѓу неколкуте фрески во циклусот, најпроблематичната атрибуција била онаа на *Преминот на Црвеното Море*. Иако не е познат вистинскиот фрескописец, стилот на делото повеќе потсетувал на оној на Козимо Росели или Биаџо д'Антонио.

Опис
----

 Детал.
Сцената била дел од циклусот *Приказни за Мојсеј* на капелата и како и другите фрески таму, прикажувала неколку сцени во исто време. Редоследот започнувал од десната позадина, каде Мојсеј и Арон го молеле фараонот да ги ослободи Израелците. На десната страна биле египетските војници, прикажани во типична италијанска ренесансна воена облека, оклоп и оружје, кои се давеле во водите на Црвеното Море, кои чудесно се отвориле за да им дозволат на Израелците да ги преминат, да се затворат околу нив. Фараонот бил прикажан во избезумен крик, додека другите фигури се обидувале да се вратат на египетскиот брег со пливање. Пред војската имало колона која лебдела над водите: ова го претставувало огнениот столб испратен од Јехова за да ги исплаши Египќаните.

Во горното централно подрачје имало невреме од град кое било испратено од Бога да ги казни Египќаните. Исто така, повеќе на лево, биле прикажани некои сончеви зраци и виножито, симболи на претстојното ослободување на израелскиот народ. Слично претставување на метеоролошките феномени не било невообичаено во италијанската уметност од 15 век: други примери се *Мачеништвото на Свети Марко* на шаторот на Линајоли на Фра Анџелико и неколку на *Свети Ѓорѓи и Дрејк* на Паоло Учело.

Лево биле Израелците, предводени од младиот Мојсеј со типична жолта облека, зелена наметка и командна палка, откако штотуку го преминале морето. За нивната безбедност сведочело присуството на рекреативни активности, како што е пророчицата Миријам која свири на хордофон (жичен инструмент) во преден план. Тие го продолжуваат своето патување преку процес, исчезнувајќи лево, во натуралистички пејзаж. Деталите вклучуваат куче милениче во преден план, што потсетува на сликите на Беноцо Гоцоли во капелата Маги .

Извори
------

* Blumenthal, Arthur R. (2001). *Cosimo Rosselli Painter of the Sistine Chapel*. Winter Park: Cornell Fine Arts Museum.
Прекудунавската регија во Унгарија 
**Прекудунавска Унгарија**, или **Задунавската Унгарија** или **Западна Унгарија** , е еден од унгарските традиционални региони. Прекудунавскиот регион во голема мера е одделена од другите два региони со реката Дунав, а оттаму потекнува името на реката, гледано од аголот на Будимпешта .

Историја
--------

 Балатонското кнежевство за време на владеењето на кнезот Коцељ
Во античко време, панонските племиња живееле во областа на денешната западна Унгарија, кои во 1 век н.е. ги освоиле Римјаните , создавајќи ја провинцијата Панонија.  Во 4 и 5 век, оваа област честопати била опустошена од варварските народи, а во 6 век биле под власта на Авар. Потоа, на територијата на денешната разрушена римска провинција Панонија, се населиле жителите на словенско население, што е познато под името Панонски Словени. Во средината на 9 век, постоела посебна словенечка држава - Балатонското кнежевство. До крајот на 9 век започнало унгарското освојување на овие области,  кои биле вклучени во составот на унгарската држава, или второто Кралството Унгарија. Денешниот просторен обем на оваа област е дефиниран по 1918 година. година, кога нови граници биле повлечени кон соседните земји.

Административна поделба
-----------------------

 Езерото Балатон со врвот Бадачоњ 
Овој регион го зафаќа западниот дел на Унгарија и има три помали регионални единици:

* Јужна прекудунавска област
* Централна прекудунавска област
* Западна прекудунавска област

Водни површини во регионот
--------------------------

### Езера

* Балатон
* Веленце
* Нежидер

### Реки

* Дунав
* Драва
* Мура
* Раба
* Зала

Наводи
------

1. ↑  Mócsy 2014. sfn error: no target: CITEREFMócsy2014 (help)
2. ↑  Bowlus 1995. sfn error: no target: CITEREFBowlus1995 (help)
**Рамон Монтоја** (2 ноември 1879 година, Мадрид, Шпанија - 20 јули 1949 година, Мадрид, Шпанија), гитарист и Фламенкокомпозитор.

Роден во ромско семејство (Роми), Рамон Монтоја ја искористил заработката учеството во семејното тргување со говеда, за да ја купи својата прва гитара. Почнал да свири по кафулиња пред да наполни дваесет години.

Формирал партнерство со големиот фламенко кантаор (пејач) Антонио Чакон, коешто започнало во 1912 година и траело повеќе од една деценија. И двајцата учествувале на Concurso de Cante Jondo во 1922 година, одржан во Гранада. Двајцата биле во голема мера одговорни за воспоставување на формата на различните традиционални фламенко напеви коишто се препознаваат денес.

Во традиционалното фламенко, гитарата добил споредна улога. Cante (пеење) и baile (танц) биле главни изведувачи во придружба на гитарист. Монтоја бил еден од првите во оваа улога. Неговото силно свирење често го надвладувало пејачот. Затоа го преземал единствениот логичен чекор и почнал да свири како соло или главен изведувач на концертна сцена. Неговите изведби се широко признати од фламенко историчарите како воспоставувачи на фламенко гитарата во оваа улога.

Тој бил единствениот највлијателен фламенко гитарист на 20 век. Неговите иновации се заслужни за соло кариерите на подоцнежните великани како Сабикас, Манитас де Плата и Мануел Молина.

Тој е чичко на фламенко гитаристот Карлос Монтоја. Неговата внука, Роза Монтоја, е позната по воведувањето на танцот фламенко во поголемиот дел од Калифорнија. Нејзиното студио има седиште во Сан Франциско.

Наводи
------

1. ↑  Cf. D. E. Pohren, *Lives and Legends of Flamenco* (Madrid 1964, 1988) at 273-277.

Избрана филмографија
--------------------

* *Кармен, ла де Тријана* (1938)

Надворешни врски
----------------

* Биографија и дискографија на Рамон Монтоја
* Значајни соло гитаристи Архивирано на 25 октомври 2007 г.
* Биографии на фламенко гитаристи
* Познати цигански фламенко уметници Архивирано на 2 ноември 2007 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 39562727
* LCCN: n80081217
* ISNI: 0000 0001 1625 1961
* GND: 1145834604
* SUDOC: 131730746
* BNF: cb138976574 (податоци)
* MusicBrainz: e6e072d0-997e-4f7e-a811-7a8c91af7bc8
* BNE: XX942882

 |

 |
*Falco peregrinus*
*Falco peregrinus madens*
**Сиви сокол** (науч. *Falco peregrinus*) — птица од на соколите, најбрзата птица, а воедно и живо суштество на планетата. Се храни со птици, најчесто гулаби, патки, сколовранци и сл. Во својот добро познат пад од небото постигнува фантастична брзина од 320 км/ч. Во Северна Америка измерена е брзина од дури 389 км/ч. Својот плен го лови исклучиво во воздух. Мажјакот кај сивиот сокол, како и кај повеќето птици-грабливки е 1/3 помал од женката. Својата сива боја ја добива по една година возраст, претходно младите се темнокафени.

Во Македонија се среќаваат два подвида: *F.P. peregrinus* или номиналниот подвид и средоземниот подвид, нешто помал - *F.P.brookei*.

Се гнезди во дупки на непристапни карпи. Како и сите останати соколи никогаш не прави гнездо, туку користи стари напуштени гнезда од гаврани, или, пак, едноставно ги несе своите јајца на карпата. Во гнездото обично несе од 3 до 4 јајца, во зависност од пристапот до храна. По 38-42 дена инкубација воглавно од страна на женката, се испилуваат малите сосема беспомошни соколчиња.За да излетаат од гнездото потребни се 40 дена. А за да станат неприкосновени ловци како своите родители, потребни се уште наредни 40 дена. Важно да се напомене е тоа дека само 1/3 од младите соколи успеваат да ја преживеат првата зима.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85099780
* GND: 4189060-7
* NDL: 00563044
* NKC: ph436717

 |

 |
**Полупрофесионално** (англиски: **Semi-Pro**) е комедија американски филм од 2008 год.. Филмот својата премиера ја дожива на 22 февруари 2008 год. Филмот во својата прва недела од прикажување заработи $15,075,114 и се најде на првото место во американскиот бокс офис.

Синопсис
--------

(Вил Фарел) го глуми Џеки Мун. Заработените пари од неговата хит-нумера "Love Me Sexy" Џеки ги вложува во купување на тим и со тоа исполнување на својот животен сон. Така, тој станува сопственик, тренер и главен играч во Флинт тропикс, кошаркарски клуб во Американската кошаркарска асоцијација (АБА). 
Флинт Личиген тропикс се најлошиот тим во лигата. Пред да се распадне АБА, Националната кошаркарска асоцијација (НБА) планира да ги избере најдобрите тимови од неа и да ги преземе на крајот од сезоната. Само четирите најдобри тима ќе имаат шанси да влезат во најголемата кошаркарска асоцијација. Ако сакаат да преживеат, Џеки мора да преземе нешто. Така, почнува наизглед неможната мисија – да се победи.

| Глумци | Ликови |
| --- | --- |
| Вил Фарел | Џеки Мун |
| Андре Бенхамин | Кларенс Малон |
| Вуди Харелсон | Ед Моникс |
| Маура Тирни | Лин |
| Анди Рихтер | Боби Ди |
| Ендру Дели | Дик Пеперфилд |
| Вил Арнет | Лу Редвуд |
Рамско Езеро
**Рамско Езеро** е вештачко езеро кое се наоѓа во Босна и Херцеговина и е создадено во 1968 година. Максималната должина е 12 километри, зафаќа површина од околу 1.500 хектари, длабочина од 95 метри, а има осцилации на водата до 55 метри.

Населба покрај езерото
Езерото е опкружено со планините: Радуше, Макљен, Љубуша и Врана. Тука е почетокот на сливот на Јадранското Море, водата е чиста и јасна. Главен воден придонес е реката Рама, што извира од двa моќни извори југозападно од селото Варвара.

Левото врело е летно и постојано присутно, а десното е зимско и е присутно низводно. Зимското настанува со топење на снегот и мразот.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Босна и Херцеговина е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Замокот Полхов Градец** (словенечки: *Grad Polhov Gradec*, германски: *Billichgrätz or Pilchgrez*, познат и како **Стари Град**) ― остатоци на замок над населбата Полхов Градец, во општина Доброва–Полхов Градец во средишна Словенија. Се наоѓа на ридот Калварија (познат и како Стари град - Калварија, 460 м) веднаш северозападно од средиштето на градот.

Историја
--------

Замокот или тврдина била изградена во втората половина на 12 век од страна на Шпанхајмските министеријали, витезите Билихграц (Полхограјски). Благородниот Хенрик Полхограјски бил наведен како сопственик на замокот (или тврдината) Пилхгрез во 1261 година. Во 1360 година, половина од замокот го добил грофот Отон Ортенбург, а во средината на 14 век неговите сопственици биле роднини на Полхограјските, благородничката куќа на Гал. Во 1364 година, Улрик Полхограјски и неговиот вујко Конрад Гал го продале замокот и владеењето на грофовите од Целје. По изумирањето на владејачката куќа од Целје со смртта на Улрик II Целјески во 1456 година, владеењето на Полхов Градец преминало на Хабсбурзите. Околу 1470 година, лозата Полхов Градец, исто така, изумрела, а Хабсбурзите го дале имотот како војводскиот посед на низа станари, вклучувајќи ги витезите Лугер, Андреј благородниот Гал (до 1504 година) и Гаспар благородниот Ламберг. Замокот бил оштетен од земјотресите од 1348 и 1511 година, но неговиот смртен удар бил погоден во 1514 година кога бил темелно уништен за време на голем селански бунт, по што местото било напуштено и владеењето било префрлено во долниот замок наречен Полхограјска Грашчина.

На местото на стариот замок подоцна била изградена октагонална глориета, која грофицата Антонија Благај ја претворила во капела во 1853 година, додавајќи 14 светилишта за Станиците на Крстот за да создаде Калварија.

Наводи
------

1. ↑  Old Castle–Calvary Hill (словенечки)
 

46°3′59.3″N 14°18′43.47″E﻿ / ﻿46.066472° СГШ; 14.3120750° ИГД﻿ / 46.066472; 14.3120750

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Замоци и дворци во Словенија |
| --- |
|  |
| 
* Ајманов замок
* Баумкирхерова кула
* Бетнава
* Бизељско
* Бледски замок
* Богеншперк
* Бокалце
* Борл
* Браник
* Брдо кај Крањ
* Брежице
* Велење
* Випава
* Водокула
* Горња Радгона
* Градац
* Грацарова кула
* Жовнек
* Иг
* Јабле
* Јакобски Дол
* Калец
* Каценштајн
* Кизелштајн
* Козјак
* Копривник
* Косов велепоседнички дом
* Костел
* Кравјек
* Крумперк
* Кршко
* Липнички замок
* Лихтенберк
* Лож
* Ложе
* Љубљански замок
* Мајшперк
* Манастир Олимје
* Мариборски замок
* Медиски замок
* Метлика
* Миренски Град
* Мокрице
* Ортнечки замок
* Пишеце
* Подсмрека
* Полхов Градец
* Предјамски замок
* Птуј
* Равне
* Рака
* Рачји Двор
* Руардов велепоседнички дом
* Севница
* Словенска Бистрица
* Снежник
* Стрмол (дворец)
* Стрмол (замок)
* Тиволи
* Турјак
* Турн
* Цељски замок

 | Грб на Словенија |

 |
**Пештерата Шибница** - се наоѓа на „Големиот град" (815), на доминантниот врв на планината Гледиќ, кој се состои од бел варовник од долна креда. На споменатиот врв се наоѓаат остатоците од темелите на римскиот град кој потекнувал од првиот век од нашата ера. а можеби и порано, по што го добил името. Пештерата се наоѓа во близина на селото Сибница .

Отворот на пештерата Сибница е висок 3 метри, а широк само 50 метри. Од отворот, во малата комора на пештерата, најпрво води канал, со благо искачување со должина 6 и ширина 1м. На четвртиот метар од комората, од десната страна кон височината, има страничен канал долг 2,5 cm и широк 60 cm, кој на врвот се намалува и изнесува 20см. На почетокот на страничниот канал, на висина од 2м, се наоѓа единствениот накит на пештерата во вид на драпер со три набори. На шестиот метар, главниот пештерски канал се стеснува и со благо свиткување ја дели првата од втората комора. Главниот канал на втората комора е долг 3м и просечен широк 2м. Комората постепено се стеснува во висина, што ја прави куполоста. Од споменатата комора, главниот канал се дели на два странични хоризонтални канали, 2м во должина и еден во вертикалната 4м, со што се завршува јазот. Пештерата Шибница е највисоката и најстара пештера во Шумадија и Поморавље . .

Јама
----

**Сибничка јама** - се наоѓа во близина на пештерата, на јужната страна на Големиот град. Во јамата се влегува преку отвор широк 40 см. Кон внатрешноста води стрмен канал широк 3–4 m, кој нагло се стеснува на дванаесеттиот метар и го спречува понатамошното истражување на најдлабоката јама во Шумадија. Недалеку од јамата се наоѓа изворот Говор вода, кој најверојатно е поврзан со јамата.

Извори
------

1. ↑  :Сибница, Посетено на 25. 4. 2013.
2. ↑  Сибница Архивирано на 10 февруари 2014 г. Посетено на 18. 2. 2019.