**Мрежата за пошироки области – глобална мрежа** (WAN) е компјутерска мрежа што покрива голема површина (на пр. било која мрежа чии комуникациски врски поминуваат метрополитски, регионални или национални граници ). Ова е сосем спротивно од мрежите за сопствени мрежи (PANs), локалните мрежи (LANs), универзитетските мрежи (CANs), или метрполитен мрежите (MANs) коишто обично се ограничени во соба, зграда, универзитет или специфична метрополитска површина (пр. град) соодветно.

WAN можности за дизајн
----------------------

WAN мрежите се употребуваат за да поврзат локални (LAN) мрежи и други типови на мрежи меѓусебе, така што корисниците и компјутерите што се наоѓаат во една локација може да комуницираат со корисници и компјутери од други локации. Многу WAN мрежи се направени за една одредена организација и се приватни. Други пак, се направени од обезбедувачите на Интернет сервиси (Internet service providers), обезбедувајќи врски од локалната мрежа на организацијата (LAN) до Интернет. WAN мрежите често се прават користејќи таканаречени leased lines. На секој крај од оваа leased line, се поврзува распределувач (router) на LAN на едната страна и hub во рамките на другата. Leased линиите можат да бидат многу скапи. Па поради тоа, наместо да се користат leased линии, WAN мрежите може исто така да се направат користејќи помалку скапи методи како circuit switching или packet switching методите. Мрежните протоколи (правила) вклучувајќи го TCP/IP испорачуваат транспорт и адресирање на функции. Протоколите вклучувајќи го Packet over SONET/SDH, MPLS, ATM и пренесувач на рамки (Frame relay) се често употребувани од обезбедувачите на сервиси (service providers) да ги испорачаат врските што се користени во WAN мрежите. X.25 беше еден од првите и многу важен WAN протокол и често се смета за „дедо" на пренесувачот на рамки (Frame relay), исто така многу од основните функции на протоколите од X.25 сè уште се користат и денес (само со надоградби) од пренесувачот на рамки (Frame Relay).

Академските истражувања во глобалните мрежи може да се подели на 3 области: Математички модели, мрежно имитирање (network emulation) и мрежна симулација.

Подобрувањата во перформансите понекогаш се претставени преку WAFS или WAN оптимизација.

Избори во технологијата на WAN поврзување
-----------------------------------------

Постојат неколку начини за поврзување на NonStop S-серии опслужувачи на WAN мрежи, вклучително и преку глобалната мрежа ServerNet (SWAN) или SWAN 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 концентратори, што обезбедуваат WAN клиент успешна врска со опслужувачите кои имаат Ethernet порти и соодветно комникациски софтвер. Исто така може да се користи Асинхрон WAN (AWAN) пристап до опслужувачот, што нуди економски само-асинхрон WAN пристап. Неколку избори се достапни за WAN успешна врска:

| Избор: | Опис | Предности | Недостатоци | Ранг на ширина на опсег | Пример за употребен протокол |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Leased line | Врска Точка-до-Точка (Point-to-Point) помеѓу два компјутери или локални мрежи (LANs) | Најбезбедни | Скапи |  | PPP, HDLC, SDLC, HNAS |
| Circuit switching | Посветената кружна патека е создадена помеѓу крајните точки. Најдобар пример за ова се dialup врски | Поевтини | Повик за подесување | 28 - 144 kbit/s | PPP, ISDN |
| Packet switching | Уредите транспортираат пакети преку заеднички точка-до-точка (point-to-point) или точка-до-повеќе точки (point-to-multipoint) врска преку носач на внатрешна мрежа. Променливата должина на пакетите се пренесува преку Permanent Virtual Circuit (PVC) или Switched Virtual Circuit (SVC) |  | Заеднички медиум преку врска |  | X.25 Frame-Relay |
| Cell relay | Сличен на Packet switching, но користи ќелии со фиксна должина наместо пакети со променлива должина. Податоците се делат во ќелии со фиксна-должина и потоа се транспортираат низ виртуелните кола | Најдобро за истовремено користење на глас и податоци | Overhead може да биде значително |  | ATM |
|

Преносот на стапки обично се движат од 1200 bit/s до 24 Mbit/s, иако некои врски како што е ATM и Leased Lines може да достигнат брзина поголема од 156 Mbit/s. Типични комуникациски врски кои се користат во WAN мрежите се телефонските линии, микробрановите линии & сателитски канали.
Неодамна со зголемувањето на ниската цена на Интернет врската, многу компании и организации се свртеа кон VPN за интерврска на нивните мрежи, создавајќи на тој начин WAN. Компании како Cisco, New Edge Networks и Check Point нудат решенија да создадете VPN мрежи.

Исто така погледнете
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Компјутерска мрежа
* Сопствена мрежа (Personal area network - PAN)
* Локална мрежа (Local area network - LAN)
* Мрежа складиште (Storage area network - SAN)
* ServerNet глобална мрежа (ServerNet Wide Area Network - SWAN)
* Универзитетска мрежа (Campus area network - CAN)
* Метрополитен мрежа (Metropolitan area network - MAN)
* Интернет
* Изнајмени линии (Leased Line)
* Приклучување во круг (Circuit Switching)
* Приклучување на пакети (Packet Switching)
 | * Приклучување на ќелии (Cell Switching)
* Приклучување на лабели (Label Switching)
* X.25
* Пренесувач на рамки (Frame relay)
* ATM
* SONET/SDH
* MPLS
* Безжична WAN (Wireless Wide Area Network - WWAN)
* Глобални сервиси за податоци (Wide Area File Services - WAFS)
* Глобални сервиси за апликации (Wide Area Application Services - WAAS)
 |

Користена литература
--------------------

1. ↑  
Groth, David; Toby Skandier (2005). *'Network+ Study Guide, Fourth Edition'*. Sybex, Inc. ISBN 0-7821-4406-3.
2. ↑  
McQuerry, Steve (November 19, 2003). *'CCNA Self-Study: Interconnecting Cisco Network Devices (ICND), Second Edition'*. Cisco Press. ISBN 1-58705-142-7.

Надворешни врски
----------------

* Cisco - Introduction to WAN Technologies Архивирано на 6 септември 2015 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh91002469
* GND: 4294149-0
* NKC: ph135588

 |

 |