recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Старинско јапонско сечило на меч вакизаши кое прикажува хоримоно, на хризантема.
***Хоримоно*** (彫り物,彫物, буквално резба, гравир), исто така познат како чококу (彫刻, „скулптура"), се врежаните слики во сечилото на нихонто (日本刀) јапонски меч, кој може да вклучува сечила катана или танто. Уметникот се нарекува чококуши (彫刻師), или хоримоноши (彫物師, „гравер"). Постојат различни дизајни, кои вклучуваат цуме (爪) „канџи", куса курикара (草倶利伽羅) (арабески стил), муненагабори (создаден во Муненага), ренге (蓮華) (цут од лотос) и рендај (蓮台) (постамент на лотос), овошје, змејови и многу други.

Тетовирање
----------

Хоримоно може да се однесува и на практиката на традиционално тетовирање во јапонската култура; додека ирезуми обично се однесува на кое било тетовирање (и често има негативни конотации во Јапонија), „хоримоно" обично се користи за да се опишат тетоважите на целото тело направени во традиционален стил. Во некои случаи, овие тетоважи може да го покријат целото тело, вклучувајќи ги рацете и нозете.

Овој вид на тетоважа традиционално се прави со помош на тебори (手彫り) - инструмент конструиран од сноп игли прикачени на бамбусова прачка. Познавањето на јавноста за овој стил на тетовирање е ограничено, и мора да се влезе во чирак кај мајстор за да се научи.

Галерија
--------

* 
* 
* 
*

Поврзано
--------

* Хаџичи

Наводи
------

1. ↑  „Glossary". Архивирано од изворникот на 8 ноември 2006. Посетено на 28 мај 2022.
2. ↑  „History of Irezumi/Horimono". 3 април 2019. Посетено на 28 мај 2022.
3. ↑  „Irezumi / Tebori / Horimono Tattoos – The story". *Blendup*. 29 октомври 2018. Архивирано од изворникот на 2021-10-28. Посетено на 28 мај 2022.

Надворешни врски
----------------

* Слика на сечила со Хоримоно
* Слика на Хоримоно сечило Архивирано на 3 јануари 2007 г.
* Со-кен Кин-ко То-шин Чо-коку Катајама Шигецуне
* Слики со современи гравирани сечила
***Дневник за повеќејазичен и повеќекултурен развој*** (англиски: ***Journal of Multilingual and Multicultural Development***) – рецензирано академско списание кое опфаќа проучување на теми од социологијата и социјалната психологија на јазикот, во јазичната и културната политика, планирањето и практиката. Главен уредник е Џон Роберт Едвардс. Основан е во 1980 година и биле објавиле во 7 изданија годишно од страна на Routledge.

Апстрактирање и индексирање
---------------------------

Списанието е апстрактирано и индексирано во Апстракти за лингвистика и јазично однесување, Меѓународна библиографија на СЈЗ и Индекс на цитати од општествени науки. Според *Journal Citation Reports*, списанието има фактор на влијание за 2016 година од 0,943, што го рангира на 67-то место од 182 списанија во категоријата лингвистика.

Наводи
------

1. ↑  „Journal of Multilingual and Multicultural Development". *2016 Journal Citation Reports*. Научна мрежа (Social Sciences. изд.). Thomson Reuters. 2016.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
Факсимил од дневникот на Ана Франк изложен во Ана Франк Центрум во Берлин, Германија
***Дневникот на една млада девојка***, позната и како ***Дневникот на Ана Франк**,* е книга составена од списи од дневникот кој го водела Ана Франк додека се криела две години со своето семејство за време на окупацијата на Холандија од нацистичка Германија. Нејзиното семејство било приведено во 1944 година, а Ана Франк починала од тифус во концентрациониот логор Берген-Белзен наредната година, на 15-годишна возраст. Дневникот бил зачуван од Мип Гиз, која веднаш по завршувањето на војната го предала на таткото на Ана, Ото Франк, единствениот од семејството за кој се знае дека ја преживеал војната. Денес дневникот е објавен на повеќе од 60 јазици. Книгата во повеќе истакнати извори се вбројува како една од најдобрите книги на 20 век.

Дневникот добил широко критичко и популарно внимание по неговиот превод на англиски јазик во 1952 година. Тој е напишан на холандски јазик и првично е објавен под насловот „*Тајниот анекс. Дневни белешки 14 јуни 1942 – 1 август 1944*" (на холандски: *Het Achterhuis. Dagboekbrieven van 14 Juni 1942 – 1 Augustus 1944*) во Амстердам во 1947 година. Неговата популарност била инспирација за претставата *„Дневникот на Ана Франк"* од 1955 година на сценаристите Фрeнсис Гудрич и Алберт Хекет, кои го прилагодиле и за екранизација во филмска верзија од 1959 година.

Оригиналната холандска верзија на дневникот е достапна на семрежјето откако авторското право истекло на 1 јануари 2016 година, 70 години по смртта на авторот, како резултат на општото правило во законот за авторски права на Европската Унија.

Наводи
------

1. ↑  „Best (100) Books of the 20th Century] #8". *Goodreads*.
2. ↑  „Top 10) definitive book(s) of the 20th century". *The Guardian*.
3. ↑  „List of the 100 Best Non-Fiction Books of the Century, #20". *National Review*. Архивирано од изворникот на 2018-12-25. Посетено на 2020-08-04.
4. ↑  *Books of the Century: War, Holocaust, Totalitarianism*. New York Public Library. 1996. ISBN 978-0-19-511790-5.
5. ↑  „Top 100 Books of the 20th century, while there are several editions of the book. The publishers made a children's edition and a thicker adult edition. There are hardcovers and paperbacks, #26". *Waterstone's*.
6. ↑  Attard, Isabelle (1 January 2016). „Vive Anne Frank, vive le Domaine Public" [Long live Anne Frank, long live the Public Domain]. Посетено на 8 July 2019. The files are available in TXT and ePub format.
7. ↑  Avenant, Michael (5 January 2016). „Anne Frank's diary published online amid dispute". *It Web*. Посетено на 8 January 2016.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 214026744
* LCCN: n80048914
* GND: 4198214-9
* SUDOC: 027371042
* BNF: cb11942728g (податоци)

 |

 |
|  |
| --- |
|  **Свети Архангел Михаил** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Брегалничка |
| **Архијерејско намесништво** | Штипско |
| **Парохија** | Злетовска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 42°00′47.5″N 22°13′41.4″E﻿ / ﻿42.013194° СГШ; 22.228167° ИГД﻿ / 42.013194; 22.228167Координати: 42°00′47.5″N 22°13′41.4″E﻿ / ﻿42.013194° СГШ; 22.228167° ИГД﻿ / 42.013194; 22.228167 |
| **Место** | Лесново |
|  **Општина** | Пробиштип |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Архангел Михаил |
|  **Завршено** | 11 век |
|  **Осветување** | 1347 |
|  **Живопис** | 14 век |
|  **Ктитор** | Свети Гаврил Лесновски |
|  **Зограф** | Петре Филиповски – Гарката и непознати автори |
| **Водство** | Игумен Дамскин |
| Архитектонски опис |
|

**„Свети Архангел Михаил"** — соборен храм во манастирот „Свети Гаврил Лесновски" во Лесново, Пробиштипско.

Старешина на Лесновскиот манастир од 2007 година е Игумен Дамаскин. Во составот на манастирското братство има уште двајца јеромонаси, двајца монаси, еден јероѓакон и искушеници.

Историја
--------

Според најстарото житие на свети Гаврил Лесновски, напишано од Станислав Граматик во 1330 година, овој храм и манастирот потекнуваат од 11 век, основан од Свети Гаврил Лесновски, посветен на Свети Архангел Михаил. Возобновен е во 1341 година од Деспот Јован Оливер. Фрескоживописот е завршен во 1347 година најверојатно од четворица зографи. Иконостасот е во длабока резба од 1811-1814, прво дело на тајфата на Петре Филиповски – Гарката.

Значење
-------

Манастирот Св. Гаврил Лесновски е еден од најзначајните и најубавите средновековни и сакрални споменици на културата, не само во Република Македонија туку и пошироко. Не само што со своето богатство и содржини на Иконостасот и фреско-сликарството претставува голема мистерија, туку тој е познат и по својата моќ да лекува болни лица. Селаните веруваат дека светецот Св. Гаврил Лесновски ги штити нив, нивното село и манастирот и дека неговиот дух се појавува во одредени периоди од годината. Тие исто така веруваат дека не случајно тука се настанати и селото и манастирот и со гордост истакнуваат дека овој простор е библиски.

Галерија
--------

* Влезната врата од цркватаВлезната врата од црквата
* Поглед на јужниот ѕидПоглед на јужниот ѕид
* Куполите на цркватаКуполите на црквата
* Фреска на царот Стефан Душан и царицата ЕленаФреска на царот Стефан Душан и царицата Елена

Наводи
------

1. 1 2 3  Брегалничка епархија

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Архангел Михаил" - Лесново на Ризницата ?
**Фондот за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија**, го спроведува системот на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија, кој од 1991 година е следбеник на поранешната Самоуправна интересна заедница на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија.

Со Законот за пензиското и инвалидското осигурување на единствен начин се уредени правата од пензиското и инвалидско осигурување за сите осигуреници. Управните, финансиските, стручните, административните и другите работи во спроведувањето на пензиското и инвалидското осигурување на територијата на Република Македонија ги спроведува Стручната служба на Фондот, со Централа и подрачни единици.

Седиштето на Фондот е во Скопје.

Активности на Фондот
--------------------

Во Фондот на пензиското и инвалидското осигурување се остварува политиката на развојот на пензиското и инвалидско осигурување, се следат состојбите, се преземаат соодветни мерки за унапредување на системот на пензиското и инвалидско осигурување и за рационално користење на средствата потребни за обезбедување на правата од пензиското и инвалидско осигурување, се решаваат права за остварување старосна, инвалидска и семејна пензија, право на распоредување на друго соодветно место, право на соодветно вработување, право на преквалификација или доквалификација и право на соодветни парични надоместоци, право на паричен надоместок за телесно оштетување, право на најнизок износ на пензија и се врши исплата на пензии и други права од пензиското и инвалидско осигурување.

Финансии
--------

Вкупните приходи на Фондот во 2017 година изнесувале 65.319,96 милион денари, од кои изворните приходи биле 35.613,90 милиони денари, а 28.457,03 милиони денари биле трансфер од Буџетот на Република Макединија. Вкупните расходи на Фондот во 2017 година биле 65.148,94 милиони денари.

Наводи
------

1. ↑  „Извештај за следењето на примената на начелото на соодветна и правична застапеност за 2015 година" (PDF). Народен правобранител на Република Македонија. јуни 2016. Архивирано од изворникот (PDF) на 2020-04-28. Посетено на 2017-03-10.
2. ↑  „Финансии, ПИОМ". Архивирано од изворникот на 2018-08-26. Посетено на 2018-07-16.
Карта на Понпеј.
**У** е една од општините во сојузната држава Понпеј во Микронезија.

Особености
----------

У е општина на островот Понпеј. Општината се наоѓа во североисточниот дел од островот и има население од 2.289 жители според пописот од 2008. Најзначаен град е Алохкапв. Канал е границата меѓу У и Мадоленихмв.

Наводи
------

1. ↑  „State of Pohnpei". Архивирано од изворникот на 2009-03-26. Посетено на 2012-04-08.
2. ↑  Thomas Panholzer & Rufino Mauricio, *Place Names of Pohnpei Island,* ISBN 978-1573061667

Поврзано
--------

* Понпеј
* Микронезија

Надворешни врски
----------------

* Поглед кон Сокехс и У Архивирано на 26 март 2009 г.
* U Municipal Government Audit Report 1999 Архивирано на 3 март 2016 г.

Координати: 6°58′13″N 158°15′27″E﻿ / ﻿6.97028° СГШ; 158.25750° ИГД﻿ / 6.97028; 158.25750

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија СД Микронезија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Кога Хенри Тјудор ја презел круната на Англија од Ричард III во битка, тој со тоа ставил крај на Војната на розите помеѓу Ланкастерската (Црвена роза) и Јоршката династија (Бела роза). Мајка му била Маргарет Бофор од Ланкастерската, додека татко му бил Едмунд Тјудор from the Ричмондската династија; тој се оженил со Елизабета Јоршка за да ги обедини сите династии.

Така, тој ја создал **Тјудорската роза**, обединувајќи ги Белата јоршка роза со Црвената ланкастерска роза. Во хералдиката, розата се прикажува како бело на црвено ако стои на „хералдичко злато или сребро", или црвено на бело ако стои на „хералдичка боја", заради хералдичките правила за боите.

Употребата на розите еволуирала од грчки мит:
Афродита му подарила роза на својот син Ерос, богот на љубовта. Розата станала симбол на љубовта и страста. Ерос му ја дал розата на Харпократ, богот на тишината, за да го поттикне да не раскажува за индискрециите на мајка му. Така розата станала амблем на молчеливоста и тајноста. Во средниот век на таванот на собите на советите се обесувала роза, заветувајќи ги присутните на тајност, или *суб Роса*, „под розата".
Хенри Тјудор и Елизабета имале многу деца, од кои најславен бил Хенри VIII.

**Тјудорската роза** е националниот цвет на Англија.
**У тем Сомбору** е српска (војводинска) тамбурашка песна; всушност таа е и една од најпознатите тамбурашки староградски мелодии. Карактеристична е по тоа што е прилично стара песна и е испеана на локален дијалект, наместо на стандарден српски јазик. Така на пример насловот е *У **тем** Сомбору* наместо *У **том** Сомбору*.

Текст
-----

Постојат неколку варијанти на текстот на оваа песна. Онаа којашто најчесто може да се чуе е следнава:

У тем Сомбору, свега на вољу,  

свега има, то истина,  

па и жене пију вина  

у тем Сомбору.  

Од како је тај артерски бунар,  

од тог доба грах се кува,  

а шунка се боље чува,  

у тем Сомбору.  

Од тог доба наше снаше  

заволеше тамбураше,  

у тем Сомбору.  

Женићу се ја, жена ми треба  

која знаде свашта радит’,  

а ја ћу се господарит’  

у тем Сомбору.

  

Друга верзија на песната ја вклучува и следнава строфа (која би дошла после првата горенаведена):

Сомборске жене, све су поштене,  

још на сокак нису зашле,  

а другога већ су нашле,  

сомборске жене.

Надворешни врски
----------------

* **У тем Сомбору** во изведба на *Краљеви улице*[*мртва врска*]
* **У тем Сомбору** во изведба на *Звонко Богдан*[*мртва врска*]
Species of evergreen coniferous treeПредлошка:SHORTDESC:Species of evergreen coniferous tree
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Thuja|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

**Туја** е зимзелено растение, дрво, кое е автохтоно за источна Канада и поголемиот дел од северноцентрални и источни САД. Често се одгледува како орнаметно растение.

Опис
----

За разлика од западен црвен кедар, северниот бел цедар е мало до средно растение, кое расте до 15 метри , со 0.9 метри пречник на труп, по исклучок може да порасне до 38 метри, со 1.8 метри пречник на труп.

Наводи
------

1. ↑  Farjon, A. (2013). „*Thuja occidentalis*". *Црвен список на загрозени видови*. **2013**: e.T42262A2967995. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42262A2967995.en.
2. ↑  „Thuja occidentalis". *База на GRIN*. (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Туја" на Ризницата ? |

* University of Michigan at Dearborn: Native American Ethnobotany of *Thuja occidentalis*
* Borealforest.org: *Thuja occidentalis*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q147468
* ARKive: thuja-occidentalis
* BioLib: 2423
* EoL: 1034927
* EPPO: THUOC
* FNA: 200005456
* FoC: 200005456
* GBIF: 2684178
* GRIN: 36584
* iNaturalist: 54037
* IPNI: 263956-1
* IRMNG: 10858537
* ITIS: 505490
* МСЗП: 42262
* NCBI: 3317
* NZOR: 4ce0c2e2-6adc-4008-857e-75897d6e4bd2
* Plant List: kew-2432938
* PLANTS: THOC2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:263956-1
* Tropicos: 9400130
* VASCAN: 4711
* WCSP: 378542

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Дмитриј Лосков** (руски: *Дмитрий Вячеславович Лоськов*, роден на 12 февруари 1974

 во Курган) — руски фудбалер кој во моментот настапува за екипата на ФК Локомотив Москва.

Лосков својата професионална кариера ја започнал во 1991 година како играч на ФК Ростов, и во истиот тим се задржал до 1997 година, кога преминал во ФК Локомотив Москва. Во периодот од 2007 до 2010 настапувал за ФК Сатурн, за да во 2010 повторно се врати во својот поранепен клуб каде е капитен на тимот.

За Руската фудбалска репрезентација дебитирал во 2000 година и одиграл 25 натпревари, постигнувајќи 2 гол.
**Догледање Луси** е расказ од францускиот пистаел Анри Гуго. Расказот е објавен на македонски јазик во 2011 година, од издавачката куќа „Темплум", како дел од збирката „Пат околу светот во 20 раскази". Преводот на македонски јазик го извршила Наташа Ивановска.

Содржина
--------

Луси Кимби е весела и добра жена која ја сакаат сите соседи и колеги на работа. Таа е омажена со Жозе Кимби и со него живее среќен живот. Сепак, никој не знае дека таа е вештерка и дека има способност да се претвори во пчела, глушец итн. По десет години во брак, таа дознава дека нејзиниот маж има љубовница, а тоа е Вирџини Стоун, која живее стотина метри подалеку од нив. Кога нејзиниот маж ќе изјави дека мора да оди на службен пат, Луси се претвора во болва и се закачува зад неговото уво. Тогаш, Жозе оди кај Вирџини и и соопштува дека ја раскинува врската, бидејќи си ја сака својата жена. Слушајќи го тоа, Луси е пресреќна. Но, Вирџини му удира шлаканица на Жозе и притоа ја смачкува Луси. Збогувајќи се од Вирџини, Жозе по грешка изговара: „Догледање, Луси".

Наводи
------

1. ↑  Владимир Јанковски (уредник), *Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ*, Темплум, Скопје, 2011, стр. 222-226.
**Грекова одбрана** или **МекКонелова одбрана** е шаховско отворање кое името го добило по името на познатиот шахист Џоакино Греко и настанува со потезите:

1. e4 e5
2. Sf3 Df6
Според ЕШО отворањето е категоризирано со кодот C40.

Од повеќето начини на кои црниот оможе да го заштити е-пешакот, потегот 2...Df6 за едно од послабите решенија, со кое црниот рано ја внесува во игра дамата, која станува цел на напади, а исто така и таа зазема поле за развој на црниот коњ. Но, сепак има и предност во ова отворање, а тоа е едка предноста на белиот се развива во тесна позиција. Иако, ова отворање е карактеристично за новајлиите, тоа било играно и од шахисти, кои според Гери Лејн „знаат подобро".

Жорж Колтановски се сретнал со ова отвоарање на турнир во шах на слепо во 1960м каде одиграл played 3.Sc3 и победил во седум потези.

Самиот Греко го претставил продолжението на ова отворање во 1620:

* 1. e4 e5
* 2. Sf3 Df6?!
* 3. Lc4 Dg6
* 4. 0-0 Dxe4
* 5. Lxf7+ Ke7 ( 5... Kxf7?? 6. Sg5+ ја освојува црната дама)
* 6. Te1 Df4
* 7. Txe5+ Kxf7
* 8. d4 Df6
* 9. Sg5+ Kg6
* 10. Dd3+ Kh6
* 11. Sf7# [1]

Наводи
------

1. ↑  Патишта на отворањето Гери Лејн, Chesscafe.com, 2001, последно прашање на страницата.
**Гисен** (герм. *Gießen*) — округ во средишниот дел на покраината Хесен, Германија. Се граничи со окрузите Марбург-Биденкопф, Фогелсберг, Ветерау и Лана-Дил.

Историја
--------

Во 1821 г. војводството Хесен-Дармштат извршило преуредување на административните единици. На подрачјето на денешниот округ биле создадени окрузите Гисен и Гринберг. Во 1822 е создаден уште еден округ, Хунген. Во 1832 г. овие целини се заменети со поголеми единици, кои претставувале окрузи во денешна смисла, но сепак биле задржани двата округа (Гисен и Гринберг). Во 1837 неколку општини биле префрлени од Гринберг во Гисен, а Гинберг пак добил извесни општини од Хунген, кој повторно го добил статусот на округ во 1841.

По востанијата од 1848, окрузите се распуштени и заменети со административниот округ Гисен, но вратени по само четири години. Повојната во 1866, северозападниот дел на округот влегол во состав на Прусија. Во 1874 округот повторно се проширил.

Во 1938, округот го изгубил градот Гисен, но добил други општини.

По две мали измени во 1967 и 1971, во 1977 бил споен со окрузите Вецлар и Дил, образувајќи го Лана-Дил. Во 1979 е извршена повторна поделба, создавајќи го округот Гисен.

Географија
----------

Главна река во округот е Лана, која минува низ него во правецот север-југ.

Населени места
--------------

| Нас. места | Општини |
| --- | --- |
| 1. Алендорф
2. Гисен
3. Гринберг
4. Лаубах
5. Линден
6. Лих
7. Лолар
8. Полхајм
9. Хунген
10. Штауфенберг
 | 1. Бибертал
2. Бузек
3. Ветенберг
4. Ланггенс
5. Рабенау
6. Рајскирхен
7. Фернвалд
8. Хојхелхајм
 |

Наводи
------

1. ↑   „Население на општините во Хесен". *Статистичка служба на Хесен*. јуни 2021. (германски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Гисен (округ)" на Ризницата ? |

* Гисен - окружен портал (германски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Знаме на Хесен Окрузи во покраината Хесен Знаме на Германија |
| --- |
|  |
| Урбани | 
* Висбаден
* Дармштат
* Касел
* Офенбах на Мајна
* Франкфурт

 |
|  |
| Рурални | 
* Бергштрасе
* Валдек-Франкенберг
* Вера-Мајснер
* Ветерау
* Гисен
* Горен Таунус
* Грос-Герау
* Дармштат-Дибург
* Касел
* Лана-Дил
* Лимбург-Вајлбург
* Мајна-Кинциг
* Мајна-Таунус
* Марбург-Биденкопф
* Оденвалд
* Офенбах
* Рајнгау-Таунус
* Фогелсберг
* Фулда
* Херсфелд-Ротенбург
* Швалм-Едер

 |

 |

Координати: 50°35′ N; 8°45′ E﻿ / ﻿50.58° СГШ; 8.75° ИГД﻿ / 50.58; 8.75

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 156584781
* LCCN: n79096881
* GND: 4020990-8

 |

 |
**Гинтерслебен-Вехмар** (германски: *Günthersleben-Wechmar*) — општина во сојузната покраина Тирингија, во округот Гота. Селото Вехмар е познато како дом на семејството Бах на музичари и композитори.

Географија
----------

Еден од главните автопати А4 поминува во близина на општината. Неговата близина до блискиот административен центар на округот Гота ја прави општината лесно достапна и придонесува за развој на двете села, Гинтерслебен и Вехмар.

Историја
--------

Најстариот документ во кој се споменуваат двете села е *brevarium lulli*, список на поседите на опатијата Херсфелд. Во овој документ од 786, тие се именувани како *Wehemare* и *Gonresleibin*. До крајот на средниот век не се случиле позначајни историски настани во селото. Меѓутоа, во периодот 1590 и 1600 во Вехмар се населил Фајт Бах, кој се смета за татко на музичката фамилија Бах. Најпозната личност во целото семејство е Јохан Себастијан Бах, кој бил праправнук на Фајт Бах и чиј дедо Кристоф Бах изразнал во Вехмар пред да го заземе местото на градски музичар во Ерфурт. Засновано на овие факти, селото Вехмар гордо се нарекува „Дом на татковците на музичкото семејство Бах" (*Urväterheimat der Musikerfamilie Bach*).

Знаменитости
------------

Градбите поврзани со семејството Бах се главни знаменитости, вклучувајќи ја куќата на Фајт Бах и мелницата, во која работело семејството. Други позначајни знаменитости се:

* Ландхаус Штудниц, со неговото рококо сала
* Црквите Св. Витиј во Вехмар и Св. Петар во Гинтерслебен
* Остатоци на замокот во Гинтерслебен

Наводи
------



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Гота |
| --- |
|  |
| 
* Балштет
* Бинштет
* Брихајм
* Буфлебен
* Валтерсхаузен
* Вангенхајм
* Варца
* Велфис
* Вестхаузен
* Георгентал
* Гинтерслебен-Вехмар
* Гирштет
* Голдбах
* Гота
* Грефенхајн
* Гросфанер
* Дахвиг
* Делштет
* Драј Глајхен
* Емлебен
* Ешенберген
* Зонеборн
* Кравинкел
* Лајнатал
* Луизентал
* Молшлебен
* Несе-Апфелштет
* Нотлебен
* Ордруф
* Петрирода
* Пфердингслебен
* Ремштет
* Табарц
* Тамбах-Дитхарц
* Титлебен
* Тона
* Трехтелборн
* Фридрихрода
* Фридрихсверт
* Фримар
* Хајна
* Херенхоф
* Херзел
* Хоенкирхен
* Хохајм
* Цимернзупра
* Швабхаузен

 | ГрбГрб |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 246295798
* GND: 4684067-9

 |

 |
**Гинтс Буде** (роден на 23 април 1971 година, Рига) е латвиски моден творец и експерт за облека и кодекс на облекување.

Животопис
---------

Гинтс Буде завршил колеџ, квалификувајќи се за кројач. После тоа, тој студирал технологија за правење и шиење модни модели на облека на Техничкиот универзитет во Рига. Во 1988-89 година, тој работел како кројач во експерименталната фабрика за компанија за облека „Rīgas modes" (*Моди на Рига*) како нов кројач на збирки.

На 2 ноември 1990 година, тој ја основал модната куќа „Gints BUDE" и првото училиште за професионално моделирање во Латвија. Тој е член на здружението на балтички модни творци од 2004 година.
[  ]
Буде е дизајнер на машки и женски модни збирки претставени на меѓународни модни форуми, саеми и настани од 1994 година - саем за машка облека во Европа „Herren-Mode-Wöche-Köln". Со-творец и организатор на летонскиот фестивал „Mode. Māksla. Mūzika.". (*Мода.* *Уметност.* *Музика.*) и наградата „Zelta adata" (*Златна игла*).

Неговите збирки облека биле претставени на **Ригашката** **модна недела**

Гинтс Буде учествувал во модни претставувања во Латвија за време на латвискиот проект за култура „Etonnante Lettonie"  (Изненадувачка Летонија) во 2005 година, што бил одржан во Париз, Франција. Буде е експерт за облека и кодекс на облекување за „Vakara ziņas" (*Вечерни вести*). и „Privātā dzīve" (*Приватен живот*).

Наводи
------

1. ↑  Gints Bude on Etonnante lettonie Архивирано на 23 јули 2011 г. official website
2. ↑  Vakara ziņas, Riga: Mediju Nams, Ltd.; ISSN 1407-4931
3. ↑  Privātā dzīve, Riga: Izdevniecība "Žurnāls Santa" Ltd. ISSN 1407-4311

Надворешни врски
----------------

* Службена мрежна страница
* Гинтс Буде на Фејсбук
Луис Хамилтон и Мерцедес се најтрофејниот возач и најуспешниот конструктор во Ф1. Тој освои седум титули Но во 2020 сезона, Луис Хамилтон го постигна рекордот на Michael Schumaher.
**Формула 1**, скратено **Ф1**, е највисоката класа на автотрки според Меѓународната автомобилска федерација (ФИА) — врховниот светски орган за автоспорт. Името „формула" доаѓа од низата одредби и правила кои сите учесници и возила мора да ги задоволат за да учествуваат во натпреварувањето. Првенството на Ф1 се состои од низа трки познати како Голема награда кои се одржуваат во текот на секоја година, обично од март до ноември, на наменски изградени писти, а во неколку случаи и на градски улици. Резултатите од сите трки се комбинираат за да се добие вкупниот победник на првенството за возачи и за конструктори.

Возилата се тркаат со големи брзини на мошне сложени виулести патеки. Постигнуваат брзини над 350 км/ч. Дизајнот на возилата постојано се менува и напредува во поглед на електрониката, аеродинамиката, амортизацијата и пневматиците.

Иако Ф1-трките и најголемиот дел од конструкторите потекнуваат од Европа, Големи награди се одржуваат низ целиот свет. Некои од трките во Европа и Америка се заменети со Бахреин, Кина, Сингапур, Обидинети Арапски Емирати и Јапонија, а од 2021 г. и Саудиска Арабија. А во 2022 и Мајами.

Ф1-трките се голем телевизиски настан следен од милиони луѓе во двесте земји.

Натпреварувањето е регулирано од ФИА, а комерцијалните права за Ф1 се пренесени на Групата Формула Еден.

Поврзано
--------

* тркање
* Список на патеки за Формула 1

Наводи
------

1. ↑  Уредбите за формулата се направени во 1946 г. Првата трка се одржала во 1947 г, а првата сезона (светско првенство) била во 1950 г.

Надворешни врски
----------------

* Формула 1 - официјална страница (англиски)
* Регулатива на ФИА за Формула 1 Архивирано на 2 мај 2006 г. (англиски)
* Голема награда - вести за Ф1 и енциклопедија (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 245922962
* LCCN: nb2012002495
* GND: 4267570-4
* BNF: cb12002946q (податоци)
* NDL: 00960053
* NKC: kn20061004005

 |

 |
Илустрација на Ото Кубел
**„Фортуна"** (германски: *Frau Holle*) — сказна на браќата Грим, првпат објавена во нивната збирка со сказни од 1812 година, под реден број 24.

Содржина
--------

Некоја жена имала една родена и една посвоена ќерка. Нејзината биолошка ќерка била мрзелива, додека посвоената била принудена да работи по цел ден. Еднаш, посвоената ќерка го испуштила вретеното во кладенецот, а маќеата ѝ наредила да го најде. Така, девојката се вратила кај кладенецот и се фрлила во водата, по што веднаш се онесвестила. Кога ѝ се вратила свеста, таа видела дека се наоѓа на една убава ливада. Најпрвин, видела печка во која се печеле лепчиња, кои ја замолиле да ги извади од печката за да не изгорат. Потоа, таа наишла на јаболкница која ја замолила да ги собере плодовите кои веќе биле зрели. Најпосле, девојата пристигнала до една куќа во која живеела старицата која го правела снегот. Девојката останала да живее со старицата на која ѝ помагала во работата. Кога ја зафатила носталгија, девојката посакала да си оди дома, а кога поминала низ вратата, наеднаш целата била облеана со злато. Таа пристигнала дома, а маќеата посакала и нејзината вистинска ќерка да добие толкаво богатство. Поради тоа, и нејзината ќерка скокнала во водата, и таа се онесвестила, а потоа се нашла на истата ливада. Меѓутоа, таа одбила да ги извади лепчињата од печката и да ги набере јаболката. Најпосле, и таа пристигнала кај старицата, но се покажала како мрзелива, па старицата ја набркала од куќата. Кога девојката поминала низ вратата, таа била облеана со катран и во таква состојба се вратила дома.

Изданија на македонски јазик
----------------------------

* „Фортуна", во: Браќа Грим, *Сказни*. Наша книга, Скопје, 1972.

Наводи
------

1. ↑   Браќа Грим, *Сказни*. Наша книга, Скопје, 1972, стр. 17-20.
**Фортуна** Албрехт Дирер, 1502 година
**Фортуна** (латински: *Fortuna*; грчки: *Tykhe*) божица на среќата и успехот, една од најпочитаните богови од Римјаните и Италјанците. Се сметало дека од неа зависат како народот така и другите богови. Изедначена е со грчката божица Тиха.

Фортуна, Виена
Фортуна била најнепостојана од сите божици, а била позната по тоа што своите дарови ги давала непланирано. Ја сметале и за божица на судбината. Римјаните не бирајќи средства се бореле да ја стекнат нејзината наклоност, и затоа за неа граделе голем број на храмови и споменици. Многумина ја почитувале, бидејќи ги штитела и мажите и жените и децата.

Фортуна била позната и како:

* Фортуна Патриција - Заштитничка на богатите
* Фортуна Екуестри - Заштитничка на јавачите
* Фортуна Плебеја - Заштитничка на народот

Како и грчката божица Тиха, така и за Фортуна се смета дека е ќерка на титанот Океан, а во некои градови ја почитувале и како првородена ќерка на Јупитер.

Култот кон Фортуна
------------------

Според легендата, култот кон Фортуна во Рим го вовел Сервиј Тулиј кој, благодарение на неа, од роб стигнал до кралска позиција.

Наводи
------

1. ↑  Marguerite Kretschmer, "Atrox Fortuna" *The Classical Journal* **22**.4 (January 1927), 267 - 275.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 69727614
* LCCN: n2014070334
* GND: 118893025
* SUDOC: 027592995

 |

 |
**Договорот за границата меѓу Албанија-Италија** е договор од 1992 година меѓу Албанија и Италија во кој двете земји се согласија да означат поморска граница меѓу нив на континенталниот гребен.

Договорот бил потпишан во Тирана на 18 декември 1992 година. Текстот на договорот ја одредува границата во Отрантонскиот теснец составена од 16 праволиниски поморски сегменти дефинирани со 17 индивидуални координатни точки. Границата претставува приближно еднакво растојание помеѓу Италија и Албанија. Најсеверната точка на границата формира поморско тромеѓе со Црна Гора ; најјужната точка формира поморско тромеѓе со Грција. Договорот е оригинален договор за поморски граници затоа што дозволува секој спор во врска со границата да биде упатен од која било од земјите до Меѓународниот суд на правдата, доколку не може да се реши со дипломатски средства во рок од четири месеци. 

Целосното име на договорот е *Договор меѓу Албанија и Италија за определување на континенталниот гребен на секоја од двете земји*.

Белешки
-------

* Андерсон, Јуан В. (2003). *Меѓународни граници: геополитички атлас.* Routledge: Њујорк.ISBN 9781579583750 ; OCLC 54061586
* Блејк, Џералд Хенри и Душко Топаловиќ. (1996). *Поморските граници на Јадранското Море.* Дурам, Обединетото Кралство: Единица за истражување на меѓународни граници (IBRU).ISBN 9781897643228ISBN 9781897643228 ; OCLC 246246871
* Чарни, Џонатан И. Дејвид А. Колсон, Роберт В. Смит. (2005). *Меѓународни поморски граници,* 5 тома. Hotei Publishing: Лајден. ; OCLC 23254092

Наводи
------

1. ↑  Anderson, Ewan W. (2003). *International Boundaries: A Geopolitical Atlas,* p. 30; Charney, Jonathan I. *et al.* (2005). *International Maritime Boundaries,* p. 3302.
2. ↑  Charney, Jonathan I. *et al.* (2005). *International Maritime Boundaries,* p. 3302

Надворешни врски
----------------

* Целосен текст на договорот
Свети Јован Претеча (грчки: *Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου*) — поранешен манастир кај селото Слимница, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.

Историја
--------

Манастирот се наоѓал непосредно до денешната граница со Албанија, на патот за Арза. Изграден е од жителите на просперитетната влашка паланка Николица. Урнат е со уништувањето на Николица од Али-паша Јанински на крајот од XVIII век. Манастирот имал големи конаци за поклониците, многу гумна и големи земјишни имоти. Мештаните го помнат и како **Свети Ѓорѓи**.

Поврзано
--------

* Костурска епархија

Наводи
------

1. 1 2  „Γιαννοχώρι - Λιβαδοτόπι". Ελλάδος Περιήγηση. Посетено на 23 декември 2015.
|  |
| --- |
|  **Свети Јован Крстител** |
|  |
| 
Поглед кон црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Повардарска |
| **Архијерејско намесништво** | Велешко |
| Местоположба |
|  |
| **Место** | Велес |
|  **Општина** | Велес |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Јован Крстител |
|  **Изградба** | XIII-XIV век |
|
| Архитектонски опис |
| **Површина** | 16 м2 |

**Свети Јован Крстител** (во народот позната и како **Маркова Меана**) е мала средновековна христијанска црква, на самиот јужен излез од градот Велес, во дворот на крзнарата и фабрика за обувки „Димко Митрев". Изградена е на карпа веднаш над самиот десен брег на реката Вардар, на стотина метри јужно од вливот на реката Тополка во Вардар и на околу стотина метри северно од познатиот средновековен манастир Свети Димитриј. Не постојат податоци кога е црквата изградена и живописана, но според црковните запсиси се претпоставува дека таа мошне стара, ако не и најстарата црква во градот, од византиско време, изградена за потребите на населението од стариот средновековен Велес, кои живелo на Калето, чии остатоци од ѕидините се наоѓаат недалеку на блискиот рид. Сепак врз основа на градбата од кршен и делкан камен, и еднокорабниот изглед, може да се претпостави и заклучи дека црквата потекнува од средновековниот период односно од XIII или XIV век. Името Маркова меана се поврзува со народното верување дека тука доаѓал, јадел и пиел Крале Марко, што наведува на времето кога таа е изградена. До храмот бил изграден мост кој го спојувал населението од Калето со Пазарот. Црквата најмногу е оштетена при изградбата на пругата Солун - Велес кон крајот на 19 век. Во неа биле сместени мајстори, кои многу ја уништиле внатрешноста. Нејзината повшина е околу 16 м2 а висината 6 метри. Денес во неа не е зачуван фрескоживописот, а од стариот иконостас е зачуван само еден дел. Црквата е најпосетувана за време на патрониот празник Свети Јован Крстител (20.01) кога се раздава вечера од јагнешко месо и варен ориз, како и на 11 септември, денот на отсекувањето на главата на Св. Јован Крстител.

Галерија
--------

* Поглед на црквата од јужната странаПоглед на црквата од јужната страна
* Поглед кон цркватаПоглед кон црквата

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  Св.Јован Крстител, Маркова меана, најстара црква во Велес??
2. ↑  Забележал Марио Шаревски, на 19.01.2013

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Цркви во Велес |
| --- |
|  |
|  | „Св. Пантелејмон"  •  „Успение на Пресвета Богородица"  •  „Св. Спас"  •  „Св. Никола"  •  „Св. Петка"  •  „Св. Димитриј"  •  „Св. Недела"  •  „Св. Ѓорѓи"  •  „Св. Кузман и Дамјан"  •  „Св. Кирил и Методиј"  •  „Св. Јован Крстител" (Маркова Меана)  •  „Св. Наум Охридски  •  „Св. Јован Крстител"  •  „Св. Климент Охридски |  |
|  |
|      Општина Велес      |

 |
**Свети Јован Претеча** (грчки: *Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου*) — црква кај селото Пожарско, Мегленско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија.

Фреска од црквата
Според преданието, црквата е изградена околу 1800 г. но архитектонските особености укажуваат на средината на XIX век. Претставува трикорабна базилика со женска црква и трем на запад и југ. Има три влеза — два од југ и еден од запад. Прозорците се мали. Самостојната кула-камбанарија на запад од храмот подоцна е урната. Женската црква на запад има убав дрвен парапет со решетки. Столбовите се дрвени и малтерисани. Царските двери се резбани. Црквата е живописана во последните десетлетија на XIX век. Над јужниот влез однадвор има фреска на покровителот Јован Претеча. Забележителна е преносливата икона на Архангел Михаил од 1871 г.

Црквата е прогласена за историски споменик на 5 април 1999 г.

Поврзано
--------

* Воденско-постолско-мегленска епархија

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  „Άγιος Ιωάννης στο Άνω Λουτράκι". Βάση Δεδομένων για την Ιστορική κληρονομιά της Αλμωπίας - Lhi-Lna. Архивирано од изворникот на 2018-04-21. Посетено на 21 април 2018.
2. 1 2 3 4 5  „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/11358/374/16-3-1999 - ΦΕΚ 312/Β/5-4-1999". Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. Архивирано од изворникот на 2022-04-18. Посетено на 20 октомври 2014.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Јован Претеча" - Пожарско на Ризницата ?
Грб на Волфен
Црквата во Волфен
**Волфен** (германски: *Wolfen*) — град во округот Анхалт-Битерфелд, Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јули 2007, е дел од градот Битерфелд-Волфен. Се наоѓа околу 6 километри северозападно од Битерфелд и 20 километри јужно од Десау.

Во раните 1920-ти првиот филм во боја во светот бил произведен од AGFA во Волфен. По Втората светска војна името било ORWO (ORiginal WOlfen). ORWO била единствена светска трговска марка на ГДР. За време на Источна Германија, Волфен станал дом на повеќето луѓе кои работеле во индустриските зони Битерфелд и Волфен (Filmfabrik Wolfen, Chemiekombinat Bitterfeld (вклучувајќи ја и поранешната Farbenfabrik, Wolfen)) и рударската компанија BKK Bitterfeld (денес: MIBRAG). По германското обединување, целата област страдала од дезинвестирање, деиндустријализација и отселување на населението; невработеноста станала сериозен проблем. Намалувањето на населението за околу 50% се должело на овие проблеми. Од 1990-ти индустриската вработеност повторно се подобрила со Bayer, Hereaus, Q-Cells и Guardian Industries.

Координати: 51°39′48″N 12°16′32″E﻿ / ﻿51.66333° СГШ; 12.27556° ИГД﻿ / 51.66333; 12.27556

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 128044725
* LCCN: n2004033798
* GND: 4066831-9
* BNF: cb139327992 (податоци)
* NKC: ge132346

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа локација во Анхалт-Битерфелд статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Тутси - постер Јан Саркандр ТоминекТутси - постер Јан Саркандр Томинек
**Тутси** (англиски: *Tootsie*) - американски филм од 1982 година, во режија на Сидни Полак. Главните улоги во филмот ги играат: Дастин Хофман, Џесика Ланг, Бил Мари, Тери Гар, Дебни Колмен, Чарлс Дарнинг, Сидни Полак, Џина Дејвис итн. Во 1983 година, филмот бил номиниран за наградата „Оскар" во 10 категории, од кои победил само во една (Џесика Ланг за најдобра споредна женска улога). Истата година, филмот освоил три награди „Златен глобус", а во 1984 година и две награди на БАФТА. Во 1998 година, филмот бил ставен во Националниот филмски регистер на САД.

Содржина
--------

Мајкл Дорси (го игра Хофман) е невработен глумец кој никако не може да добие улога. Тој живее со драмскиот писател Џеф (го игра Мари) кому сака да му помогне да постави една театарска претстава. За таа цел, Мајкл се преоблекува во жена и под измисленото име Дороти Мајклс добива улога во една телевизиска „сапунска" серија. Таму, Дороти (ја игра Хофман) се истакнува со својот остар суд на машкиот свет поради што стекнува големи симпатии како кај публиката така и меѓу колегите. Набргу, Дороти се спријателува со глумицата Џули (ја игра Ланг) која нема сила да ја раскине врската со режисерот на серијата Рон (го игра Колмен). Постепено, Мајкл се вљубува во Џули, но истовремено тој е во врска со глумицата Сенди (ја игра Гар). Еднаш, Џули ја кани Дороти на имотот на својот татко (го игра Дарнинг), кој се вљубува во Дороти и ѝ нуди брак. Истовремено, Мајкл ѝ признава на Сенди дека сака друга жена, но проблемот е во тоа што Џули не знае дека Дороти е всушност, маж. На Мајкл му станува мачна улогата на жена и одлучува да расчисти со сите проблеми. Оттука, за време на снимањето на една серија од емисијата, Дороти јавно соопштува дека е маж, предизвикувајќи шок кај целата телевизиска екипа. На крајот од филмот, Мајкл ја среќава Џули, кажувајќи ѝ дека ја сака.

Наводи
------

1. ↑  IMBd, Tootsie (1982), Awards (пристапено на 29.5.2017)
2. ↑  IMBd, Tootsie (1982) (пристапено на 29.5.2017)
**Тутуба** (бислама: *Tutuba*) е остров во покраината Санма во Вануату.

Население
---------

Островот имал мал број на население, односно тој број изнесува некаде до 600 луѓе. Народот зборува на тутбански јазик.

Географија
----------

Островот е мал. Островот е дол 7 километри, а најголема ширина изнесува 2,5 километри. Западно од островот се наоѓаат островите Аоре и Бокиса, а северно Еспириту Санто. Југозападно е Мало.

Наводи
------

1. ↑  „Surrounding Islands". Espiritu Santo Tourism. Архивирано од изворникот на 2020-03-21. Посетено на 17 August 2018.
2. ↑  „Tangoa". *Ethnologue*. Посетено на 29 August 2015.
3. ↑  David Harcombe and Denis O'Byrne, *Vanuatu* (Lonely Planet, 1995), p. 245.

Надворешни врски
----------------

* Pacific Wrecks: Tutuba
**Хеморецепторот** или **хемосензорот** е вид на невроцит односно рецептор кој прима хемиски сигнал (стимул) и го трансформира во дејствен потенцијал. Постојат два основни видови на хеморецептори:

* Директни (вкусните папили на јазикот и каротидните тела што детектираат промена на pH во телото и други)
* Дистанциони (олфакторните рецептори)

Функции на хеморецепторите
--------------------------

Хеморецепторите земаат учество во дишењето, срцевиот ритам и влегуваат во градбата на сетилните органи.

### Хеморецепторите и дишењето

Хеморецепторите во продолжениот мозок, каротидните артерии и аортата го детектираат нивото на јаглерод диоксид во крвта. Тие ја регулираат концентрацијата на водородни јони во крвта, кои ја намалуваат вредноста на pH во крвта, како директна последица на зголемената концентрација на јаглерод диоксид.

Одговорот на центарот за вдишување во продолжениот мозок се состои во испраќање на нервни импулси до надворешните меѓукоскени мускули и дијафрагмата преку френичниот нерв со цел зголемување на виталниот капацитет и волуменот на белите дробови за време на вдишувањето.

### Хеморецепторите и срцевиот ритам

Истите хеморецептори го детектираат нивото на јаглерод диоксид во крвта на ист начин како кај дишењето (опишано во претходната секција).

Како одговор на оваа концентрација, се испраќа нервен импулс до кардиоваскуларниот центар во продолжениот мозок, којшто преку ацелерирачкиот нерв по пат на повратна врска (спрега) ќе го зголеми количеството на нервни импулси и ќе го информира синусниот јазол да стимулира повеќе контракции на миогениот срцев мускул (односно да предизвика зголемен срцев ритам).

### Хеморецепторите и сетилните органи

Јазикот се состои од 5 различни хеморецептори: за солено, за кисело, за благо, за горко и за луто (кое всушност претставува механичка дразба).

Носот кај ‘рбетниците и антените кај многу без‘рбетници се однесуваат како дистанциони хеморецептори.
**Стоунхенџ** (англиски: *Stonehenge*) — најпознатиот мегалитен споменик во светот со пречник од 100 метри. Се наоѓа во Велика Британија. Се претпоставува дека бил изграден пред околу 5000 години, во времето на неолитската архитектура од бронзеното време. Денешните останки на Стоунхенџ се само камени, но не во целост бидејќи или биле затрупени или биле срушени во текот низ историјата. Целата градба нема своја т.н. единствена структура, туку таа е променлива. За архитектите на оваа градба сѐ уште не е познато. Во 17 век, Џон Обри дошол до теорија дека Стоунхенџ бил храм на друидите. Според друга претпоставка, се смета дека бил изграден од страна на Римјаните. Овие две теории владееле сè до XX век, кога се открило дека градбата постоела или била изградена пред околу 2000 години, пред доаѓањето на друидите и Римјаните на овие простори. Денеска се смета дека бил изграден пред 5000 години. До ден денес, не е позната целта поради кој бил изграден Стоунхeнџ. Се смета дека Стоунхенџ бил некое свето или религиозно место, каде се одржувале некои обреди.

Во списокот на УНЕСКО бил вклучен во 1986 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 137120591
* LCCN: sh85128337
* GND: 4057736-3
* NKC: ge130957

 |

 |