recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Иван Спасенов Павлески** ( 1923
 во Дупјани, Кичевско — 15 ноември 1944

 во Кичево, Македонија) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Се занимавал со земјоделство. Неговото село било под бугарска окупација и имал можност да се запознае со намерите на окупаторот. Затоа уште млад почнал да работи против окупаторот преку младинските воспитни групи и СКОЈ. Во пролетта 1944 година станал и член на КПМ. Во НОВ на Македонија стапил во летото 1944 година во Првата македонска бригада и се истакнал како храбар борец. Загинал на 15 ноември 1944 година во борбите со балистите за конечното ослободување на Кичево.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 98.
**Калпа** (санскрит: कल्प) значи „правилно, точно" и е една од шесте дисциплини на веданга, или помошна наука поврзана со Ведите - списите на хиндуизмот. Ова поле на студии е насочено кон процедурите и церемониите поврзани со ведскиот ритуален обред.

Главните текстови на „Калпа веданга" се нарекуваат „Калпа Сутрас" во хиндуизмот. Обемот на овие текстови вклучува ведски ритуали, обреди на пасивни ритуали поврзани со големи животни настани како што се раѓање, свадба и смрт во семејството, како и лично однесување и соодветни должности во животот на една личност. Повеќето текстови на Калпасутра доживеале интерполација, промени и последователни расипувања во текот на нивната историја, а помошниот Апастамба Калпасутра на Јаџурведата може да биде најдобриот зачуван текст во овој жанр.

Калпа Сутрас се наоѓаат и во други индиски традиции, како што е Џаинизмот.

Потекло на поимот
-----------------

Калпа е санскритски збор што значи „правилен, точен, способен, свет пропис", а исто така се однесува на едно од шесте полиња на студии на Ведангата. Во контекст на Венданга, германскиот индолог Макс Милер го преведува како „Церемонијалот".

Зборот е широко користен во други контексти, како што се „космичко време" (еден ден за Брама, 4,32 милијарди човечки години), како и за прописи или процедури кои се „соодветни, погодни" во медицината или друга професија.

*

Наводи
------

1. 1 2  James Lochtefeld (2002), "Kalpa" in The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Том 1: A-M, Rosen Publishing, ISBN 0-8239-2287-1, страница 339
2. ↑  Kim Plofker 2009. sfn error: no target: CITEREFKim\_Plofker2009 (help)
3. ↑  Maurice Winternitz 1963. sfn error: no target: CITEREFMaurice\_Winternitz1963 (help)
4. ↑  Wendy Doniger (1999). *Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions*. Merriam-Webster. стр. 629. ISBN 978-0-87779-044-0.
5. ↑  Patrick Olivelle (1999). *The Dharmasutras: The Law Codes of Ancient India*. Oxford University Press. стр. xxv-xxviii with footnotes. ISBN 978-0-19-160604-5.
6. ↑  Moriz Winternitz (1988). *A History of Indian Literature: Buddhist literature and Jaina literature*. Motilal Banarsidass (Reprint). стр. 412–413, 444–446. ISBN 978-81-208-0265-0.
7. 1 2  Monier Monier-Williams (1923). *A Sanskrit-English Dictionary*. Oxford University Press. стр. 212–213.
8. ↑  Friedrich Max Müller (1860). *A History of Ancient Sanskrit Literature*. Williams and Norgate. стр. 169–170.
9. ↑  James Lochtefeld (2002), "Kalpa" in The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Том 1: A-M, Rosen Publishing, ISBN 0-8239-2287-1, страница 338

### Библиографија

* Kim Plofker (2009). *Mathematics in India*. Princeton University Press. ISBN 0-691-12067-6.
* Maurice Winternitz (1963). *History of Indian Literature, Volume 1*. Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-0056-4.
**Златко Славенски** (Скопје, 8 август 1966

 - Скопје, 8 април 2019

) — македонски режисер и драматург и професор на Факултетот за драмски уметности во Скопје по предметот театарска режија.

Животопис
---------

Славенски е роден во Скопје во 1966 година. Во родниот град каде завршил основно и средно образование. Во 1986 година се запишал на редовни студии на Филолошкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје, на катедрата за Општа и компаративна книжевност. Во потрага по задоволување на својата потреба да се занимава со режија, во 1988 година ги прекинал студиите и отишол во Велика Британија, каде во Лондон се запишал на студии по филмска режија на познатата филмска школа London International Film School (LIFS).

Поради стопирање на државната стипендија (во почетната фаза на распадот на СФРЈ), во 1990 година го прекинал студирањето во Лондон и се вратил во Македонија, каде истата година се запишал на Факултетот за драмски уметности во Скопје, на отсекот за интермедијална режија, во класата на проф. Слободан Унковски и проф. Столе Попов, каде дипломирал во 1994 година. Исто така, паралелно продолжил со прекинатите студии од Општа и компаративна книжевност, каде дипломирал во 1993 година.

Во 1997 година му отпочнала и академската кариера, вработувајќи се на Факултетот за драмски уметности – Скопје како помлад асистент. Во 2016 година бил избран во звање редовен професор.
Славенски е режисер на голем број театарски проекти, па сè до денес има реализирано повеќе јавно изведени театарски проекти како што се „Безљубни", „Сината птица"; „Инфинити" „Кафкаски круг со креда", „Соларис", „Супернова", „Бесови", „Визија", „Времеплов", „И коњите ги убиваат, зарем не?", „Побрзи од светлината", „Спиро Црне", „Летот на пчела околу една калинка, неколку секунди пред будење", „Троил и Кресида", „Розенкранц и Гилдестерн се мртви", „Амадеус", „Злосторство и казна", „Пречистување", „Време за сонување", „Казабалкан", „Будење на пролетта", „Пер Гинт", „Собрани дела на Вилијам Шекспир", „Папокот на светот" и други.

Во текот на својата кариера има добиено голем број награди: награда за најдобра претстава на Македонскиот театарски фестивал (МТФ) Војдан Чернодрински за претставата „Розенкранц и Гилдестерн се мртви", награда на ревијата Екран за најдобра претстава „Амадеус", награда на весникот Нова Македонија на МТФ Војдан Чернодрински за претставата Будење на пролетта, награда на весникот Нова Македонија за најдобра претстава на Фестивалот Охридско лето, за претставата Пер Гинт и многу други.

Автор е на книгата „0,1 – Краток вовед во бесконечноста".

Наводи
------

1. ↑  ФДУ-Наставен кадар
Пинск, Каролин (Н. Орда, 1875)
**Замокот Керолин** *( белоруски:* Каралінскі замак *)* се наоѓал на периферијата на Пинск Каролина. Основана од големиот маршал на Големото Војводство Литванија, принцот Јан Карол Долски, кој во 1690 година добил земја во близина на Пинск од Сејмас. Таму го изградил предградието Каролин, замок кој имал и воени и репрезентативни функции, а спроти него била црквата Св. Чарлс Боромеан.

Замокот бил изграден во нео-италијанскиот фортификациски систем, со правоаголен план, со димензии 76 м на 38 м на 46 м на 76 м. Двата јужни бастиони гледале на реката Припјат и биле мали по големина. Пред замокот имало ров широк до 9 м со подвижен мост. На детето стоела палатата како сопственик на замокот.

По смртта на Јан Долски, замокот го наследиле принцовите Вишневецки. Замокот бил уништен во 1706 година од трупите на шведскиот крал Чарлс XII. Урнатините на замокот опстанале до почетокот на 20 век. До денес преживеал само подземен премин преку кој се оди до бастионите.

Цртежи на Наполеон Орда
-----------------------

Предлошка:Фоторяд
**Иван Соколов** ( во Голешово, Пиринска Македонија —  1923
 во Бугарија ) — македонски револуционер.

Животопис
---------

Летото во 1923 година, по наредба на ВМРО Автономистичка, водена од Тодор Александров и Александар Протогеров, бил убиен Иван Соколов, како и Јанаки Соколов, бидејќи одбиле да им дадат заклетва на царските автономисти.

Поврзано
--------

* Јанаки Соколов

Наводи
------

1. 1 2  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 333.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Krapperups Slott, Kullaberg -01.jpgЗамокот Краперуп
**Замокот Краперуп** е имот во општината Хоганес во Сканија, Шведска. Фондацијата Гиленстиернска Краперупстифтелсен е сопственик на Краперуп, и површините на Краперуп и други имоти од 1967 година.

Историја
--------

Во средината на 16 век, големата правоаголна главна куќа од тули била изградена во ренесансен стил. Во 1667 година, данското благородничко семејство Ранцау го продало Краперуп на шведската грофица Марија Софија Де ла Гарди (1627–1694). За време на нејзиното време, куќата била обновена во барокен стил. Петер Готхард фон Кохен го обновил Краперуп во рококо во периодот 1750-1760 година. Во 19 век, околината била трансформирана во градина во англиски стил од сопствениците Нилс и Елен Гиленстиерна. Нивниот син дипломатот Ерик Гиленстиерна аф Лундхолм (1882–1940) го наследил имотот.

Наводи
------

1. ↑  „Krapperups Slott". *GuidebookSweden*. Посетено на September 1, 2020.
2. ↑  „Krapperups slott". *Nordisk familjebok*. Посетено на September 1, 2020.
3. ↑  „Maria Sofia De la Gardie". *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon*. Посетено на September 1, 2020.
4. ↑  „Eric Gyllenstierna af Lundholm". *Gyllenstierna af Lundholm nr 3*. Посетено на September 1, 2020.

Надворешни врски
----------------

* Веб-страница Gyllenstiernska Krapperupsstiftelsen

Други извори
------------

* Ranby, Caroline (2003) *Krapperup mellan renässans och skiftesreformer* (Nyhamnsläge: Gyllenstiernska Krapperupstiftelsen) ISBN 91-8794410-3
* Ullgren Peter (2007) *Ur Krapperups historia* (Nyhamnsläge: Gyllenstiernska Krapperupstiftelsen) ISBN 99-1957214-4
**Златен миртов венец од Кутлеш** (грчки: *Χρυσό στεφάνι της Βεργίνας*) — древномакедонски погребен предмет од античкиот град Ајга кај денешното село Кутлеш, Берско, Егејска Македонија. Направен е од злато и претставува венец од листови и цветови на мирта кои се исклучително реалистични. Овој венец е меѓу најскапоцените наоди пронајдени при ископувањето на Македонските кралски гробници. Датира од IV век п.н.е. и се смета дека ѝ припаѓал на Меда Одеска, тракиска принцеза и петта сопруга на Филип II Македонски.

По реставрацијата на венецот, тој има 80 листови и 112 цветови. Главниот венец, од кој излегуваат малите гранчиња, се состои од тесна цилиндрична прачка, чии два краја се сплескани со усукување заедно. Внатрешниот пречник на главната цевка изнесува 18 - 16 см. а надворешната има пречник од 26 - 23 см.

Наодите од гробниците првично стоеле во Археолошкиот музеј во Солун, но во 1997 г. се преместени во Музејот на Македонските кралски гробници во Кутлеш. Тука е венецот на Меда заедно со други вредни наоди од гробниците, меѓу кои и Дабовиот венец на Филип II.

Наводи
------

1. ↑  „Gold Myrtle Crown" (PDF). Greece.org. Посетено на 21 април 2020.
2. 1 2  Willis, Gary (10 декември 2015). „Splendors of the Dead". The New York Review of Books. Посетено на 22 април 2020.
3. ↑  „Καθ' οδόν: Στη Βεργίνα". Ριζοσπάστης. 16 февруари 2003. Посетено на 22 април 2020.
**Иван Наумов Аљабакот** (1878-1907) — македонски револуционер, одрински и крушевски војвода и член на Македонската револуционерна организација.

Животопис
---------

Четата на Иван Наумов Аљабакот
Иван Наумов Аљабакот е роден во селото Ораовец, Велешко, во 1878 година. По професија бил бакалин во градот Солун. Бил зачленет во ТМОРО од Михаил Апостолов Попето околу 1900 година. Се вклучил во четите на ТМОРО и бил назначен за војвода во Одринско до 1902 година. Во Илинденското востание учествувал како крушевски војвода во преземањето на крушевската касарна, поштата и уќуматот. Бил назначен за војвода на вториот крушевски востанички одред, во кој имало 60 востаници од крушевско-демирхисарските села: Пуста Река, Горно Дивјаци, Арилево и Света.

По востанието дејствувал како војвода на чета во Кичевско и во Велешко. Во Велешко влегол во конфликт со велешкиот војвода Стефан Димитров, и Организацијата го отстранила од овој дел на Македонија. Потоа дејствувал во Крушевско и Поречието. Учествувал во борби со четите на српската пропаганда.

На 26 мај 1904 година тргнал од Ќустендилскиот пункт на ТМОРО кон Македонија, како војвода на чета. Кон крајот на 1904 година, се вратил во Бугарија и предизвикал недоразбирања во раководството на Организацијата околу неговата намера повторно да влезе со чета во Македонија. Поради оваа ситуација било свикано посебно советување во Софија, кое завршило без постигнат компромис. Без дозвола од Организацијата, Аљабакот заминал за Македонија.

По поделбите во Организацијата, Иван Наумов станал близок соборец со Борис Сарафов. Учествувал во Битката на ножот во јули 1907 година. Во август 1907 година, од конгресот на Битолскиот револуционерен округ бил назначен за ревизор на четите на ВМОРО во округот.

Загинал во битка со турската војска на 24 август 1907 година. Бил погребан пред олтарот на црквата во село Белица.

Наводи
------

1. ↑  Енциклопедија ВМРО, Скопје, 2015, стр. 198 и 199
|  |  |
| --- | --- |
|  |  На оваа појаснителна страница се наведени статии — примероци на кои се однесуваат на насловот **Кавадаречко**.  Доколку овде ве доведе внатрешна врска, предлагаме да ја смените, за да води право на саканата статија. |

Поимот *Кавадаречко* се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Кавадарци, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во Општина Кавадарци, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Кавадаречко, но некогаш и не.

Поврзано
--------

* Кавадаречки села, според актуелната територијална поделба на Република Македонија.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Ова е фотографија од руско културно наследство
**Замокот Гердауен** е замок на Тевтонските витези, изграден во 1315 година и се наоѓа во модерното село Железнодорожни.

Историја
--------

Замокот бил основан од командантот Јоханес фон Винунген. Изградбата ја водел Königsberg Komtur Heinrich von Isenber .

Замокот бил осветен на денот на светите Петар и Павле во 1325 година.

Во 1347 година, војската на Олгерд се приближила до портите на тврдината, но не се осмелила да ја нападне.

Од 1678 година никој не живеел во замокот. Во 19 век му била продадена на баронот фон Ромберг, чиј син ги срушил старите згради и изградил имот, кој наследил само визби од замокот. Откако замокот бил продаден на Алфред фон Јансен, кој живеел во него до 1945 година.

За време на Втората светска војна имотот бил малку оштетен, но до почетокот на 21 век биле зачувани портата, урнатините на западното крило и обновениот бунар со шталата.

Од 1947 година, во шталата била сместена ветеринарна амбуланта. Подрумите на замокот, откриени под зградата, не биле користени на никаков начин.

Кон крајот на седумдесеттите години на дваесеттиот век, филмот „Долги милји војна" на филмското студио им. НО. П. Довженко.

Во 1990 година, урнатините на замокот биле изнајмени од семејство на претприемачи кои планирале да го обноват во хотел со ресторан. Меѓутоа, поради финансиската криза во 1991 година, работата запрела .

Во 1999 година, аголот на подрумот се урнал. Во 2000 година се урнал дел од ѕидот на ветеринарната болница.

* ГердауенГердауен
* ГердауенГердауен
* ГердауенГердауен
* ГердауенГердауен

Со уредба на Владата на Калининградската област од 23 март 2007 година, замокот добил статус на објект на културно наследство од регионално значење.

Поврзано
--------

* Замоци на Калининградската област
* Железничка

Наводи
------

1. ↑  „Замок Гердауэн (Gerdauen) Калининградская область". *TravelKap*. Архивирано од изворникот на 2020-09-28. Посетено на 2020-03-14. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
2. 1 2  „Замок Гердауэн". *Пруссия 39*. Архивирано од изворникот на 2017-07-11. Посетено на 2020-03-14. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
3. ↑  „Замок Гердауэн". *TravelKap*. Архивирано од изворникот на 2020-09-28. Посетено на 2020-03-14. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Прусија 39
* Видео преглед
**Златко Трајковски - Хинки** (Скопје, 21 април 1960
 – Скопје, 9 декември 2017

) — македонски уметник.

Животопис
---------

Трајковски е роден во Скопје во 1960 година. Негова сестра е новинарката Катица Трајковска Абјаниќ. Студирал графика на Факултетот за ликовни уметности во Скопје во класата на професорите Димитар Малиданов и Димче Николов. Од 1986 година почнал да се занимава со колажи, со кои најпрво изведувал анимации во видеопроекти, а подоцна ја користел оваа техника самостојно, често внесувајќи ги овие дела во своите инсталации. Од 1987 година се занимавал со видео: "Closeness", 1987 (со А .Станковски и Х. Попдучев); "The Song of Love" (со А. Станковски), „Кокино" (со А. Станковски и Д. Абјаниќ), 1996, "Драма на Прогонот".

Во 1991 година во Скопје реализирал шест перформанси: март, Центар за култура и информации - "За пролетта што нема да дојде"; јуни, Дом на младите "25 мај"- "Во земјата Мордор"; јули, Куршумли-ан - "Седиште на милосрдието"; октомври, Дом на младите "25 Мај" - "Ехолалија"; декември, Даут-пашин амам.
Во февруари 1995 година, МКЦ - "Ouch Puch".

Позначајни самостојни изложби
1988 - Дом на младите "25 Мај", Скопје 1989 - Дом на младите "25 Мај", Скопје, "Closeness" 1990 - Дом на младите "25 Мај", Скопје (со И.Тошевски) 1993 - Галерија "Мијачки зографи", Скопје, "Олтар" 1994 - Музеј на Град Скопје, Скопје 2003 - Мигдал - музичко издание 2006 - Национална галерија на Македонија, Мултимедијален центар Мала Станица, Скопје, Re4m, перформанс

Починал во Скопје на 9 декември 2017 година.

Наводи
------

1. ↑  „*IN MEMORIAM: Почина Златко Трајковски Хинки*". Архивирано од изворникот на 2017-12-14. Посетено на 2017-12-10.
*Клитамнестра*, Џон Колер, 1882 година
**Клитамнестра** (грчки јазик: Κλυταιμνήστρα = „вредна за просидба") — лик од старогрчката митологија, ќерка на кралот Тандарај, сестра на Елена и сопруга на кралот на Микена, Агамемнон. Таа му родила четири деца: Ифигенија, Лаодика (Електра), Хрисотемида и Орест.

Убиството на Агамемнон
----------------------

Кога Клитамнестра од братот Паламед дознала дека нејзиниот маж сака да ја замени со Касандра која веќе ја довел во дворот, таа под влијание на лагите на Ојак решила да го убие Агамемнон. Тогаш заедно со својот љубовник Ајгист, синот на Тиест, сковала план за убиство на Агаменон. Додека Агамемнон принесувал жртва, таа заедно со Ајгист ги убила и него и Касандра. По смртта на татка си, Електра го скрила братот Орест во Фокида кај Строфиј, зетот на Агамемнон.

Одмаздата на Орест
------------------

Кога Орест пораснал решил да го одмазди татка си. Заедно со Пилад скроиле план и дошол во Микена, кај својата мајка. Рекол дека е туѓинец и објавил дека Орест е мртов. Набргу потоа Пилад, синот на Строфиј, дошол кај Китамнестра, донел урна и рекол дека таму се остатоците на Орест. Така Орест и Пилад биле срдечно примени во палатата. Кога им се создала можност, ноќе ги убиле мајка си и Ајгист, нејзиниот маж. Кога Тиндареј ги обвинил за убиството, поради славата на неговиот татко Микенците му дозволиле да избега. Подоцна го гонеле Фуриите на неговата мајка.

Наводи
------

1. ↑  „Registar imena i reči s objašnjenjima" во: Krista Volf, *Kasandra*. Sarajevo: Svjetlost, 1987, стр. 167.
2. ↑  Хиган, *Митови*, Три, Скопје, 2016, стр. 82 - 83.
**Златка Конева Тодорова** ( —  1923

 во Бугарија ) — жртва на четниците на ВМРО Автономистичка.

Животопис
---------

После извршениот деветојунски вооружен ноќен преврат изведен под директиви на Царот Борис III, од страна на организацијата на офицерите "Воениот сојуз" со учество и на ВМРО Автономистичка предводена од Тодор Александров и Александар Протогеров, четниците на Тодор Александров од полицијата имале дозвола кого сакаат да вадат од затвор, а при тоа ги ликвидирале на непознати места. Во издавањето на овие наредби главно учество земал зетот на Тодор Александров - Михаил Монев (кого Македонците го нарекувале „Црниот Монев"), тутунскиот трговец од Неврокоп Стојан Филипов, како и Анго Попов (наречен *делибаша*) кој бил назначен за пункотв началник на ВМРО (Автономистичка) за Пловдив.

Летото 1923 година, царските автономисти по наредба на Стојан Филипов ја уапсиле Златка Конева Тодорова. По некое време таа била извадена од затворот, одвлечена во непознат правец и убиена.

Поврзано
--------

* Стојан Тодоров (син на Златка)

Белешки
-------

1. ↑  Се мисли на ВМРО Автономистичка, организацијата предводена од Тодор Александров.

Наводи
------

1. 1 2 3  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 335.
2. ↑  Апостолски, Акад. Михаило; Митрев, Акад. Димитар (1969). *Историја на македонскиот народ*. Скопје: Институт за национална историја; Нова Македонија. стр. 182.
3. ↑  Апостолски, Акад. Михаило; Митрев, Акад. Димитар (1969). *Историја на македонскиот народ*. Скопје: Институт за национална историја; Нова Македонија. стр. 183.
4. ↑  РИСТИЋ, Иван (2019). *Годишњак Педагошког факултета у Врању, књига IX, 2/2018 - „ПЕЋИНА РАЗБОЈНИКА И УЗУРПАТОРА…": БУГАРСКА И БУГАРИ У СРПСКОЈ ЈАВНОСТИ (1923–1925)* (PDF). стр. 127.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Клисурата на Зрновска Река над с. Зрновци.
**Клисура на Зрновска Река** — клисура која се протега 12 км низ првата половина на течението на Зрновска Река во Кочанско, источна Македонија. Сместена е во северниот дел на планината Плачковица и ги одвојува ограноците Лисец (1.754 м) на исток и Туртел (1.689 м) на запад. Должината на клисурата, од с. Зрновци до долината на Ломија изнесува 7 км, а понатаму до месноста Ломија уште 5 км.

Страните на клисурата се високи 600-800 м. Клисурата е тектонски предиспонирана, доста стрмна, на некои места во вид на кањонска долина (особено пред вливот на Ломија), длабоко всечена во рифеј-камбриумски шкрилци. По тесното долинско дно е карпестото корито на Зрновска Река, со бројни брзаци и мали водопади. Водопадите, иако се мали и високи до 6 м, образувале големи и доста длабоки џиновски лонци или т.н. „вирови". Највпечатлив вир е Девичин Вир, кој е со пречник од 8 до 10 м, длабочина до 4 м и образуван под Девичиниот Водопад висок околу 5 м. Од Девичин Вир до селото Зрновци, 5 км низводно, се поминува покрај неколку вакви „вирови" (Колев Вир, Змијарнико, Суљов Вир), всечени во цврсти карпи. На некои места минувањето покрај нив е вистински предизвик. Горниот дел од долината на Зрновска Река со долината на Ломија поради пошуменоста и непристапноста остава впечаток на недопрена природа.

Поврзано
--------

* Девичин Водопад

Наводи
------

1. 1 2  Група автори (2016). „Клисура на Зрновска Река". *Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата* (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. стр. 152–153. ISBN 978-9989-110-90-0.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Клисури во Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Бадерска
* Бариќ
* Бислимска
* Бродска
* Велешка
* Демиркаписка
* Дервенска
* Дреновска
* Дримколска
* Злетовска
* Зрновска
* Истибањска
* Карпалак
* Кичевска
* Матка
* Пенска
* Пешти
* Радичка
* Разловска
* Скочивирска
* Таорска
* Шишевска

 | Скочивирската КлисураСкочивирската Клисура |

 |
Жена која држи знак протестирајќи дека заработува помалку од „него" (маж соработник) за истата работа.
Еднаква плата за работа на која ѝ се припишува еднаква вредност без дискриминација врз основа на пол или брачен статус во врска со сите видови плаќање и услови на наградување.

Белешки
-------

1. ↑  „Водич во феминистичката и родовата терминологија". Здружение на граѓани Акција Здруженска, Скопје. 2007-05-30. Архивирано од изворникот на 2007-10-08. Посетено на 2007-06-22.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на економијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Истанбулскиот воен музеј** (турски: *Askerî Müze*) — музеј посветен на илјадагодишната турска воена историја. Тој е еден од водечките музеи од ваков вид во светот. Музејот е отворен за јавноста секој ден, освен понеделник и вторник.

Музејот првично бил отворен во црквата Света Ирина. Подоцна во 1950 година, тој бил преместен во зградата на Првата армија во Кумхуриет Кадеси, недалеку од плоштадот Таксим во Шишли, Истанбул. Оваа област била местото на Отоманската империјална воена академија. Денеска во музејот се изложени фина колекција на историски оружја, униформи и алатки од различни периоди на армијата. Најважните се величествените шатори за кампањите. Надвор од музејот, изложени се интересни отомански топови и минофрлачи, пиштоли, авиони, хеликоптери.

Воениот центар бил реновиран и повторно отворен во сегашната зграда во 1993 година со многу успешен и современ концепт на изложба. Денес во 22 соби се изложени околу девет илјади парчиња од отоманската ера низ Првата светска војна, од вкупно педесет илјади предмети. Има впечатливи историски богатства, како што е ланецот што Византијците го користеле преку Златниот рог за да ја спречат султанската морнарица во 1453 година да навлезе во градот. Источното крило на музејот се користи за привремени изложби, состаноци и слични активности. На приземјето се прикажани лакови и стрели, оклопни орудија од 17 век за коњите и отомански штитови што ги имале јаничарите, и делови посветени на Селим I, Мехмед Освојувачот, освојувањето на Истанбул, оружје од раните исламски, ирански, кавкаски, европски и турски периоди.

Надворешни врски
----------------

* Pictures of hundreds of objects in the museum

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Истанбулски воен музеј" на Ризницата ? |
**Бевме војници** (англиски:*We were soldiers*) - американски филм од 2002 година, во режија на Рендал Валас, кој е автор и на сценариото зансовано на истоимениот роман на Харолд Мур и на воените репортажи на Џо Галовеј. Главните улоги ги играат: Мел Гибсон, Тејлор Момсен, Сем Елиот, Дезмонд Харингтон, Медлин Стоу, Кери Расел, Дон Дуонг и Бери Пепер. Делумно, филмот претставува реконструкција на една од најкрвавите битки во Виетнамската војна.

Содржина
--------

На својата прва задача во Виетнам, полковникот Хал Мур (го игра Гибсон), заповедник на Седмиот коњички полк, со своите неискусни војници се соочува со надмоќната непријателска војска. Мур успева да преживее и да победи во борбата, но притоа плаќа многу висока цена...

Наводи
------

1. 1 2  IMDb, We Were Soldiers (2002) (пристапено на 2.10.2017)
**„Една париска авантура"** (француски: *Une aventure parisienne*) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 22 декември 1881 година.

Содржина
--------

Една мажена жена живее мирно во провинцијата и цело време копнее по бурниот, порочен живот во Париз. Еден ден, таа решава да отпатува во Париз каде во една продавница случајно го здогледува познатиот писател Жан Варен кој сака да купи украсен предмет. Тогаш, таа го купува предметот и му го поклонува на писателот под услов тој да ѝ ги исполни сите желби. Најпрвин, тие одат на прошетка во Булоњската шума, а потоа во кафеана и во театар. Најпосле, таа оди во куќата на Варен очекувајќи од него бурни задоволства, но тој набргу заспива. Утредента, жената се враќа дома, разочарана од парискиот живот, и почнува да плаче.

Наводи
------

1. ↑  „Једна париска пустоловина" во: Гиј де Мопасан, *Изабране новеле* (друга књига). Култура, Београд, 1950, стр. 298-307.
Испосница Горња Савина
**Испосницата Горња Савина** му припаѓа на манастирот Студеница, оддалечена е на десетина километри од манастирот и се наоѓа високо во ридовите наречени Немањина кула, на падините на планината Чемерно, возводно по течението на реката Студеница .Испосницата на Горна Сава, како и Испосницата на Долна Сава, претставуваат недвижно културно богатство како културни споменици.

Историја и изглед
-----------------

Испосницата ја изградил Свети Сава по неговото враќање од Хиландар, каде што се пензионирал за време на Великиот пост, каде што се молел во мир и тишина. Според легендата, Свети Сава ги напишал Студенички типик и Житието на свети Симеон во испосникот, а средновековните записи покажуваат дека тој основал цело препишувачко училиште во недостапна клисура, од која потекнуваат книгите напишани на српски и кирилица за да му обезбедат на народот најголемото богатство - образованието.

До Горносавскиот Испосник се стигнува по шумска патека која во првиот дел минува низ бујна шума и поминувајќи покрај Испосникот Долна Сава се стеснува до патека не поширока од еден метар, која се наоѓа помеѓу карпа и длабока бездна. По минување низ дрвената капија се посочува катниот испосник кој е залепен на карпата до која води тесна патека и дрвен покриен мост. Во средниот век, мостот имал улога да го спречи непријателот да дојде до испосницата со тоа што ќе се урне.

Малата црква посветена на Свети Ѓорѓи и ќелиите на Горниот Испосниците се затворени кога во нив нема монаси, освен една просторија која е скриена со едноставна дрвена врата без знаци. Таму е пештерата Сава во која светителот, според преданието, се борел и Саваовото буре - извор заштитен со ѕид со прозорец низ кој аџиите фаќаат вода со долга лажичка, која се користи како лек.

Последниот постојан жител на испосницата бил јеромонахот Гаврило Миловановиќ, кој ги поминал последните четириесет и три години и трагично загинал во пожар во декември 1981 година.

Поврзано
--------

* Список на споменици на културата во Рашката област
* Споменик на културата од големо значење
* Свети Сава
* Манастир Студеница
* испосник Доња Савина

Наводи
------

1. ↑  Студеница/Испосница
2. ↑  РТС/Еко караван-Испоснице
3. ↑  Трагедија у Горњој испосници Светог Саве, посетено на 18. августа 2016.

Надворешни врски
----------------

* „Горниот испосник Св. Сава - културни споменици во Србија". САНУ (на српски).
* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград
* Список на споменици
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград / База на недвижен културен имот
* Тајниот град на Свети Сава над Студеница („Вечерње новости", 14.06.2018)
* Горен Ермитаж на Св. Зачувај
**Катедралата Свети Јован Крстител** (полски: *Sobór św. Jana Chrzciciela w Przemyślu*) е црква која се наоѓа во Пшемишл, Полска. Црквата служи како мајка црква на Украинската католичка црква. Објектот бил изграден во 17 век од страна на Дружбата Исусова и посветена на Свети Игнатиј. Во наредните години, земјата паднала во власта на Австрија, и таа била претворена во склад. Во 1903 година била реновирана, за да во 1991 година од страна на Римокатоличката црква повторно биде реконструирана.

Наводи
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за црква или сличен христијански објект е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Катедралата „Св. Мајка Тереза"** (албански: *Katedralja e së Shën Nënë Tereza në Prishtinë*, српски: *Katedrala Majke Tereze u Prištini* / Катедрала Мајке Терезе у Приштини) — римокатоличка катедрала која се наоѓа во Приштина, Косово. Во 2007 година, Владата на Косово ги одобрила плановите за изградба. Катедралата е посветена на римокатоличката калуѓерка и мисионерка, Мајка Тереза.

Историја
--------

Пуштањето на катедралата церемонијално ја отворил поранешниот претседател на Косово, Ибрахим Ругова, кој и самиот бил муслиман. На почетокот од церемонијата била благословена водата на влезот во катедралата, а потоа поворка предводена од кардиналот Симони влегла во катдралата, каде што следувал верскиот обред на осветување, а била извршена и причест.

Истата била инаугурирана на 26 август 2010 година, по повод од стогодишнината од роденденот на Мајка Тереза, пред да биде завршена изградбата.. Изградбата, која започнала во 2011 година, предизвикала контроверзии во муслиманските кругови, со оглед на малиот број католици во областа.

По завршувањето на катедралата, таа ќе биде една од највисоките згради во Приштина
right|thumb|200px. 
Во катедралата во јануари 2015 година се одржала изложба за споделената историја на Албанците и Австрија. На изложбата присуствувале претседателот на Косово, Атифете Јахјага и австрискиот министер за надворешни работи, Себастијан Курц.

Се проценува дека катедралата, која сè уште не е целосно завршена, ќе чини 1,28 милиони долари. Кулите на катедралата, по завршувањето, треба да бидат високи 70 метри.

Наводи
------

1. ↑  „Kosovo Catholics plan cathedral to honour Mother Teresa". Архивирано од изворникот на 2011-06-04. Посетено на 2018-05-13.
2. ↑  „New Cathedral Symbolises Catholic Rebirth in Kosovo". *BIRN Kosovo*. 6 September 2007. Архивирано од изворникот на 11 December 2011.
3. ↑  „Kosovo: Neue Mutter-Teresa-Kirche eingeweiht". *DiePresse.com* (германски). 6 September 2010. Посетено на 22 March 2015.
4. ↑  Petrit Collaku (26 May 2011). „Kosovo Muslims Resent New Mother Teresa Statue". Balkan Insight. Посетено на 5 September 2016.
5. ↑  In Pristina's old Ottoman mosque, Muslims gather for prayers[*мртва врска*]
6. ↑  Kryeziu, Visar (19 January 2015). „Kosovo president Atifete Jahjaga, right, joined by Austrian Foreign Minister Sebastian Kurz, ...". *Yahoo News*. AP News. Посетено на 22 March 2015.
7. ↑
Поврзано: Свети Александар Невски (појаснување)

**Црквата Александар Невски** (естонски : *Aleksander Nevski katedraal*) е црква која се наоѓа во Талин, Естонија и е во склопот на Православната црква. Црквата е изградена во периодот од 1894 до 1900 година, во времето на Руската Империја, а нејзин архитект е Михаил Преобразенски. Оваа катедрала е најголемиот христијански храм во Естонија која е посветена на Александар Невски.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за црква или сличен христијански објект е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  „Alexander Nevsky Cathedral - Sightseeing - Tallinn". *www.inyourpocket.com*.
Колудеј кај градот Пазар.

Колудеј во рамките на Егејска Македонијаизворутока
Изворот и утоката на Колудеј во рамките на Егејска Македонија

**Колудеј** (грчки: *Λουδίας*, *Лудијас*, турски: *Karaazmak*, Караазмак) — река во Егејска Македонија, денес во Грција. Должината ѝ е 35 километра.

Течение
-------

Реката извира од планината Пајак. Минува низ градот Пазар (Ениџе Вардар), Солунското Поле и се влева со заедничката делта со Вардар и Бистрица во Солунскиот Залив. Во минатото, на Колудеј се наоѓало денес пресушеното Ениџевардарско Езеро. Во долното течение, реката образува граница меѓу општините Делта од североисток и Гида од југозапад.

Историја
--------

Името Колудеј е замането со древното име „**Лудија**" по потпаѓањето на Егејска Македонија под грчка власт во во 1913 г. согласно нивната политика за присвојување на древната македонска историја. Според Херодот, во антиката Лудија ја делела македонската област Ематија од грчка Беотија, а според Скилакс, таа е притока на друга река.

Поврзано
--------

* Колудеј (село)
* Мегленица

Наводи
------

1. ↑  Бабев, Иван. Македонска голгота - Спомени и изповеди от Ениджевардарско, ТАНГРА ТанНакРа ИК, София, 2009, стр. 153.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Реки во Егејска Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Ана Дере
* Арапица
* Беливод
* Белица
* Белкаменска Река
* Бистрица
* Богатска Река
* Богдана
* Бродска Река
* Вардар
* Венетик
* Вода
* Галик
* Галешово
* Грамоштица
* Гребенска Река
* Гуменџиска Река
* Доспат
* Драматица
* Дреновска Река
* Ѓолаја
* Ѓоле
* Енипеј
* Желевска Река
* Зилјана
* Истек
* Јелешка Река (Сакулева)
* Карадере
* Кара Су
* Колудеј
* Коница
* Коџа Дере
* Лаџа (Кукушка)
* Лаџа (Правишка)
* Леска
* Лештенска Река
* Лошничка Река
* Љубница
* Марица
* Мегленица
* Места
* Мужделска Река
* Панега
* Питарова Река
* Праморица
* Рендина
* Серовица
* Спанч
* Стара
* Струма
* Суровичка Река
* Црна Река
* Четирска Река

 |

 |
**Компаративна психологија** се однесува на научно проучување на однесувањето и менталните процеси на не-човечки животни, особено затоа што овие податоци се однесуваат на филогенетски историја, adaptive значење, како и развој на однесување. Истражувањето во оваа област адреси многу различни прашања, користи многу различни методи и се истражува однесувањето на многу различни видови, од инсекти до примати.

Компаративна психологија е понекогаш претпоставува да се нагласи крст-видови споредби, вклучувајќи ги и оние помеѓу луѓето и животните. Сепак, некои истражувачи се чувствуваат дека директните споредби не треба да биде единствена цел на компаративна психологија и дека интензивно се фокусира на еден организам за да се разбере неговото однесување е исто како пожелни; ако не и повеќе. Доналд Dewsbury разгледуваат делата на неколку психолози и нивните дефиниции и заклучи дека објект на компаративна психологија е да се воспостави принципите на generality се фокусира на двете proximate и крајната каузалитет.

Белешки
-------

1. ↑  Papini, M.R. (2003). Comparative Psychology. In *Handbook of Research Methods in Experimental Psychology*. Ed. Stephen F. Davis. Blackwell. Malden, MA.
2. ↑  Dewsbury, D. (1984). *Comparative Psychology in the Twentieth Century*. Hutchinson Ross Publishing Company. Stroudsburg, PA.
**Катедралата Свети Јован Крстител** (полски: *Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela* ) е црква која се наоѓа во Варшава, Полска. Христијанската катедрала е една од трите катедрали во полската престолнина, која се наоѓа во Стариот град и е вклучена во списокот на светското наследство на УНЕСКО.

Каедралата била изградена во текот на 14 век во готска архитектура, и во текот на средниот век служела како место за крунисување и погребување на Војводите од Мазовија. Катедралата била реновирана во времето кога бил изграден Кралската палата во времето на Ана Јагиелонска во доцниот 16 век. По крајот на седницата во која бил усвоен Уставот од 3 мај 1791 година, кралот Станислав август Пониатовски отишол во катедралата за да положи заклетва пред олтарот, во име на Бог.

Црквата на неколкупати била обновувана, особено во текот на 19 век. Во текот на Втората светска војна, катедралата била опожарена и оштетена, а по крајот на истата била обновена во готски стил.

Наводи
------

1. ↑  Stefan Kieniewicz, ed. *Warszawa w latach 1526-1795* (Warsaw in 1526–1795), vol. II, Warsaw, 1984, ISBN 83-01-03323-1.
2. ↑  (полски) Paweł Giergoń. „Katedra św. Jana (Archikatedra)". *www.sztuka.net.pl*. Архивирано од изворникот на 2009-05-07. Посетено на 2009-03-05.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за црква или сличен христијански објект е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Надворешни врски
----------------

* (полски) sztuka.net Архивирано на 7 мај 2009 г. Фотографии од црквата.
* (полски) Кратка историја на катедралата Архивирано на 25 јуни 2008 г.
* (полски) www.warszawa1939.pl Предвоен период.
* (полски)  Архивирано на 27 септември 2007 г. Неколку понови слики од катедралата.
* (полски) sztuka.net Архивирано на 18 јули 2011 г. Мавзолејот на Војводите од Мазовија

Координати: 52°14′56″N 21°00′49″E﻿ / ﻿52.24889° СГШ; 21.01361° ИГД﻿ / 52.24889; 21.01361
Насликаните фигури на Катерина и Џан Галеацо се прикажани како клекнуваат во преден план од Ановело да ИмбонатНасликаните фигури на Катерина и Џан Галеацо се прикажани како клекнуваат во преден план од Ановело да Имбонат
**Катерина Висконти** ( 1361
 - 17 октомври 1404

) била член на италијанското аристократско семејство Висконти кое управувало со Милано во периодот од 1277 до 1447 година.

Таа била втора сопруга на нејзиниот прв братучед Џан Галеацо Висконти, првиот Војвода на Милано и мајка на неговиот следбеник Џан Марија Висконти и Филипо Марија Висконти. Нејзината внука била Бјанка Марија Висконти која станала војвотка во 1447 година

Таа исто така била и регент на Миланското војводство во периодот од 1402 до 1404 година, во времето кога нејзиниот син сѐ уште бил малолетен. Поради сомневање за наводно предавство нејзиниот син ја затворил во замокот во Монца каде се претпоставува дека била отруена во 1404 година.

Наводи
------

1. ↑  Cawley, Charles (December 16, 2009). „Lords of Milan (Visconti), Medieval Lands". *Medieval Lands Project*. Hereford, England: Foundation for Medieval Genealogy. Посетено на November 30, 2010.
**Клит Црниот** (~ 375 п.н.е. - 328 п.н.е.) — македонски офицер во војската на Александар Македонски. Му го спасил животот на Александар Македонски во Битката кај Граник, а бил убиен од истиот при една нивна меѓусебна препирка.

Бил син на Дропида и брат на дадилката на Александар Македонски, Ланика.

Зема учество во Александровиот поход на Азија. За време на Битката кај Граник, Клит му го спасува животот на Александар во моментот кога персиските благородници Ресак и Спитридат се обидуваат да го убијат. Потоа, Клит станува еден од Александровите најблиски соработници и пријатели.

Убиството
---------

Во 328 п.н.е. за време на една гозба, Клит влегува во вербален судир со Александар. Според Плутарх, повод за препирката биле песните кои на гозбата се пееле, а со кои се исмевале македонските генерали кои неодамна биле поразени од варварите. Некои од нив негодувале, а особено гласен бил Клит, кој инсистирал дека, кога се помеѓу варвари и непријатели, не е добро да се навредуваат Македонците. Кога Александар му забележал дека кукавичлакот го нарекол немање среќа, Клит го потсетил дека поради неговиот „кукавичлак", тој му го спасил животот кај Граник и додал дека „поради крвта на Македонците и поради нивните рани, ти стана толку голем што го омаловажуваш Филип и се нарекуваш син на Амон." Клит не застанал на овие зборови и откако Александар го запрашал дали мисли неказнето така да зборува, Клит го повикал Александар да го остави слободно да зборува или на гозбите да не повикува луѓе кои се слободни и кои отворено зборуваат, туку да живее со варвари и робови, кои ќе му се клањаат согласно персиските обичаи.

Останатите присутни во меѓувреме се обидувале да ги смират Клит и Александар и успеале да го изнесат Клит надвор од просторијата. Сепак, тој набрзо се вратил и продолжил со инсинуации, по што Александар грабнал едно копје и го усмртил Клит. Потоа, Александар се покајал и повеќе денови жалел за убиството.

Наводи
------

1. ↑  Plutarch, *The Life of Alexander*, 50-51.
*За други Кирхофови закони видете Кирхофови закони - (појаснување)*
Д-р Дејвид Алтер го започнал оптичкото истражување со парче призматично стакло во 1845.
Емпириските закони за спектралната анализа формулирани во 1860. и познати како **Кирхофови закони за спектроскопија** се првобитниот научен метод за определување и анализа на хемиските особини на материи и гасови преку набљудување на обоените прстени од нивниот видлив спектар, тнр. *спектрална анализа* или спектрохемиска анализа. Овие закони ги сублимираат особините на спектарот на зрачење на разни материи, и се користат, на пример, како метод за определување на хемискиот состав на небесните тела. Тие закони може да се формулираат вака:

* 1. Топли цврсти и густи гасовити тела продуцираат континуиран спектар
* 2. Топли гасови со мала густина продуцираат дискретен линиски спектар
* 3. Изворот на континуиран спектар набљудуван низ ладен гас со ниска густина продуцира апсорптивен дискретен линиски спектар.

Во почетокот на 20. век, развојот на спектралната анализа довел до „спектроскопијата на атомите" и потоа до квантната механика.

Наводи
------

* Alter, David. *On Certain Physical Properties of Light Produced by the Combustion of Different Metals in an Electric Spark Refracted by a Prism*. Am. J. Sci. Arts 18 (1854): pages 55–57.
* Alter, David. *On Certain Physical Properties of the Light of the Electric Spark, Within Certain Gases, as Seen Through a Prism*. Am. J. Sci. Arts 19 (1855): pages 213-214.
* Ann. Sci. Phys. Nat. (1856): page 151.
* Brace, D. B. (Ed. and translator). *The Laws of Radiation and Absorption: Memoirs by Prévost, Stewart, Kirchhoff, and Kirchhoff and Bunsen*. New York, NY: American Book Company, 1901, pages 100-125.
* Johnson, Allen, ed.; Garraty, John and James, Edward, Eds. *Dictionary of American Biography; Supplement Four.* New York, NY: Charles Scribner’s Sons, 1974, page 230.
* Kirchhoff, G. R.; Bunsen, R. Ann. Phys. (1860): pages 110, 160.
* Liebig and Kopp, Jahresber. Chem, (1854): page 118; (1855): page 107.
* L’Institut, Paris (1855): 156.
* Retcofsky, H. L. *Spectrum Analysis Discoverer*, Spectroscopy Society of Pittsburgh, PA 80 (2003): 1003 Архивирано на 27 март 2007 г.
Предизвикувачи на киселите дождови.
**Кисел дожд** е израз кој означува дожд со пониска pH-вредност во споредба со природниот дожд. Сите дождови чијашто pH-вредност е пониска од 5 се сметаат за кисели дождови.

Состав
------

Главна компонента на киселите дождови е јаглеродната киселина која е слаба киселина и не ја намалува многу pH-вредноста на дождовите. Освен јаглеродната киселина, забележано е и присуство на сулфурна киселина (до 70%) и азотна киселина (до 60%), кои ја намалуваат pH-вредноста до 4,5. Во атмосферата има големо количество на SO2 и NO2 кои преминуваат во соодветните киселини: H2SO4 и HNO3. Освен овие киселини, киселите дождови содржат и хлороводородна киселина (до 6%), како и други органски киселини.

Распространетост
----------------

Кон крајот на 19 век за првпат било забележано појава на дождови чија pH-вредност била пониска од pH на природните дождови, односно 5,6. Во Македонија биле забележани кисели дождови со pH-вредност од околу 4. Најкисели дождови досега се забележани во Шкотска во 1924 година, со pH-вредност од 2,4.

Киселиот дожд во популарната култура
------------------------------------

* „Кисел дожд" (англиски: *Acid Rain*) — песна на американската панк-група *D.R.I.*.

Наводи
------

1. ↑  YouTube, Dirty Rotten Imeciles (D.R.I) Acid Rain live 1994 (пристапено на 8.9.2021)
**Клитен** или **Клетно** (германски: *Klitten*, горнолужички: *Klětno*) — село и поранешна општина во округот округот Герлиц, во Саксонија, Германија. Од 1 февруари 2009 година е дел од општината Боксберг.
Клетно лежи во југоисточниот дел на општината во Биосферскиот горнолужички резерват и образува заедно со селото Јамно на запад како и Мала Олешница на југ затворена агломерација. Во близина се наоѓаат селата Дирбах на север, Радшовк на исток, Цимпл-Турјо на југоисток и Кошла на југозапад.

Железничката станица Клетно на линијата Хојерсверда-Герлиц лежи во соседното Јамно. Северозападно од Клетно лежи Бервалдското Езеро.

Во 19 век населението на Клетно било горнолужичкосрпско. Во 1863 година 269 жители од вкупно 382 биле Лужички Срби, додека во 1880 биле 353 Лужички Срби од вкупно 440. Ова претставува 70,4 (1863 г.) проценти наспрема 80,2 (1884 г.)

Во клетњанскиот регион се носела посебна клетњанска носија која се разликувала од другите горнолужичкосрпски народни носии.

Евангелистичка црква
Лутеранска црква

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 140532986
* LCCN: n85175731
* GND: 4031203-3

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за Саксонија статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |