Хермес
**Хермес** (старогрчки: **ʽἙρμῆς**) бил бог на уметноста, трговијата и литературата во старогрчката митологија. Тој исто така бил и гласник на боговите. Тој е зачнат во врската помеѓу Зевс и Маја, ќерка на Атланти. Хермес се родил во пештерата на планината Килени во Аркадија.

Особености
----------

Веднаш по роѓење, кога мајка му го повиткала и положила во сити за жито, тој почнал да расте и за миг станал момче. Веднаш тргнал во потрага по доживувања. Првиот „подвиг" го направил на Пијереја крадејќи го стадото на Аполон. Во потрага по него веднаш тргнал Аполон, но бил заведен со итрината на Хермес. Во потрагата се придружиле Сатири и го принашле Хермес во некоја пештера во Аркадија, тие биле привлечени од волшебната музика која Хермес ја создавал правејќи играчка од оклоп на желка. Воодушевена од надареното момче Нимфата, Килена го земала под своја грижа. Тогаш се појавил и Аполон, влеголво пештерата, ја разбудил Маја и си го побарал стадото, но забележал дека едната крава била заклана. За казна го зел Хермес и го однел на Олимп, каде Зевс не сакал ниту да поверува дека штотуку родениот син му е крадец. Тогаш Хермес рекол дека кравата го жртвувал во чест на дванаесет богови, а кога татко му го прашал кој е дванаесеттиот, тој покажал на себеси. Таа жртва се помни како прва жртва во месо некогаш направена.

Враќајќи се со Аполон на планината, тој му ги покажал своите умешности со лирата што сам ја направил, откако му отпеал песна посветена на величествениот Аполон, тој сè му простил и ја побарал лирата во замена за кравите. Хермес се сложи, а потоа додека седел со преостанатите крави тој зел трска и создал фрула. Во замена за фрула од Аполон побарал моќ на претскажување, Аполон не можел тоа да го стори, но го испратил кај своите дадилки на Парнас. Аполон му раскажал на Зевс што се случило, а Зевс му одржал слово на Хермес дека мора да почитува туѓа сопственост, а Хермес побарал да стане негов гласник. Зевс му дал гласнички обележја. Тој им помагал и на трите Наречници.

Во римската митологија негов еквивалент е богот Меркур.

Хермес како мотив во уметноста
------------------------------

* „Хермес, кучето и ѕвездата" - песна во проза од истоимената збирка на полскиот поет Збигњев Херберт.

Наводи
------

1. ↑  Robert Grevs, Grčki mitovi, Nolit, Beograd, 1992, str. 53.
2. ↑  Robert Grevs, Grčki mitovi, Nolit, Beograd, 1992, str. 59 - 62
3. ↑  Zbignjev Herbert, *Izabrane pesme*. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 22.

Надворешни врски
----------------

* 

* Хермес на Ризницата ?
* Хермес приказни од оригинални извори и слики од класична уметност
* Култот кон Хермес
* Митови за Хермес Архивирано на 19 декември 2009 г.
* Боговите на Микена

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Старогрчка митологија |
| --- |
|  |
| Религии и култови | Дионизиски мистерии **·**  Елевсински мистерии **·**  Платонизам **·**  Неоплатонизам **·**  Орфизам **·**  Хеленско-политеистички реконструкционизам |
|  |
| Раси | Анемои **·**  Кентаури **·**  Хтонични божества **·**  Киклопи **·**  Змејови **·**  Еринији **·**  Гиганти **·**  Горгони **·**  Хекатонхири **·**  Харпии **·**  Музи **·**  Мојри **·**  Нимфи **·**  Олимписки богови **·**  Исконски богови **·**  Сатири **·**  Титани |
|  |
| 12 олимписки богови | Зевс **·**  Посејдон **·**  Хермес **·**  Аполон **·**  Арес **·**  Хефест **·**  Хера **·**  Деметра **·**  Афродита **·**  Артемида **·**  Атена **·**  Дионис **·**  (Хестија) |
|  |
| Исконски богови | Етер **·**  Хаос **·**  Крон **·**  Ереб **·**  Геја **·**  Хемера **·**  Никта **·**  Тартар **·**  Уран **·**  Ад |
|  |
| Останати | Ерос **·**  Гликон **·**  Хеката **·**  Херакле **·**  Пан **·**  Персефона **·**  Селена |
|  |
| Јунаци | Херкул и неговите Трудови **·**  Ахил и Тројанската војна **·**  Одисеј и Одисејата **·**  Јасон и Аргонаутите **·**  Персеј и Медуза **·**  Едип и Теба **·**  Тезеј и Минотаурот **·**  Триптолемеј |
|  |
| Обреди и обичаи | Амфридромиjа **·**  Ијатромантис **·**  Фармакос **·**  Молитви **·**  Жртвување **·**  Храмови **·**  Заветни вложувања |
|  |
| Светилишта | Делфи **·**  Дилос **·**  Олимпија |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 126167375
* LCCN: no2015131271
* GND: 118639560

 |

 |