|  |
| --- |
| „**Костоперска Карпа**" |
|  |
| 
Поглед на Костоперската Карпа |
|  |
| **Местоположба** | 42°10′18.09″N 21°48′47.75″E﻿ / ﻿42.1716917° СГШ; 21.8132639° ИГД﻿ / 42.1716917; 21.8132639Координати: 42°10′18.09″N 21°48′47.75″E﻿ / ﻿42.1716917° СГШ; 21.8132639° ИГД﻿ / 42.1716917; 21.8132639 |
| Основни податоци |
| **Место** | Младо Нагоричане |
| **Општина** | Старо Нагоричане |
| **Тип** |  населба

 |
| **Период** | бронзено време |
|  | железно време |
|  | доцноантичко време |
|  | среден век |
| **Портал „Археологија"** |

  

Поглед кон Костоперската Карпа
**Костоперска Карпа** или **Жеглиговски Камен** — импозантна базалтна карпа од вулканско потекло во околината на Младо Нагоричане, Кумановско на која постоела населба уште од бакарното време (IV-III милениум п.н.е.). Сместена на самата висорамнина на карпата, на 9 км источно од Куманово во областа Жеглигово. Во минатото тука постоеле околу 40 цркви, од кои денес се останати неколку. Поради тоа месноста била нарекувана *Мала Света Гора*.

Археолошко наоѓалиште
---------------------

На самата Костоперска Карпа се наоѓа истоименото археолошко наоѓалиште. Според археолошките истражувања, тука имало бакарновременска населба која дала богат археолошки материјал, особено керамика која изобилува со прекрасни садови (особено ефектни се оние во графитна техника и со геометриски мотиви), како и ситна пластика, орудија и слично. Во раноантичкиот период (V-VI) век п.н.е. се развива населба на јужната падина на наоѓалиштето која била напуштена во III век п.н.е. за да повторно заживее во римскиот период. Како доказ се откриените римски гробови, а и малку подоцнежната ранохристијанската базилика на врвот на висорамнинката, веројатно од V век од н.е. Интересен е и подземниот објект во јужното подножје иденфикуван како цистерна составен од две простории и пристапен ходник. Од некогашните средновековни цркви во близина на карпата, (околу четириесетина) денес постојат Св. Врачи, Св. Никола (во темели) и како особено важни за науката, црквите Св. Ѓорѓи Победоносец и Св. Петка од поствизантискиот период (XVII-XVIII век).

Археолошко наоѓалиште на повеќеслојна населба. Се наоѓа на 9 км североисточно од Куманово, од левата страна на патот Куманово-Крива Паланка. Во археолошката литература е познат уште и како Св. Петка. Претставува висок рид од базалтна карпа со необичен облик што доминира над околниот терен. Во 1983 година со мали заштитни ископувања се откриени и истражени 6 гробни целости од првата половина на IV век пред нашата ера. Врз основа на овие податоци, а со цел да се приберат покомплетни стратиграфски податоци во 1987 година се вршени нови ископувања. Резултатите од севкупните работи покажале дека се работи за голема населба со широк хронолошки и културен континуитет. Најдолго населување е присутно на највисокиот дел на карпата - акрополот, односно висорамнинката кое на извесен начин било природно заштитено. Културните слоеви достигнуваат дебелина од преку 2 м. Најстарите остатоци потекнуваат од бакарното време. Најмногурбојни се фрагментите од керамички садови, квалитетно изработени, а има и алатки од камен и коска. На јужниот крај на терасата се откриени делови од садови со фактура и орнаментика карактеристични за железното време II. Сондирањата и деталната опсервација покажале дека на акрополот има керамички остатоци од IV-III век пред н.е. кои по орнаментиката и формите претставуваат копии на хеленистичката керамика. Најмногубројни се остатоците од доцноантичкото време (IV-VI век). Заедно со фрагментите од садови и градежна керамика во централниот простор се откриени и остатоци на темели од објект со апсида (можеби базилика) како и остатоци од бедем. Околу овој објект се истражени 7 средновековни гроба. Културната хронологија на Костоперска Карпа завршува со времето на турското владеење, претставено преку фрагменти од жолто и зелено глеѓосани керамички садови. Керамички наоди од хеленистичкото, а особено од доцноантичкото време се пронајдени и на терасите во подножјето на карпата на простор од околу 9 хектара. Посебно археолошко откритие претставува подземниот објект издлабен во јужниот дел на карпата. Се работи за објект со архитектонски ансамбл од една главна просторија со испусти што потсетуваат на клупи, неколку ходници, два резервоара, обезбеден со вертикални отвори за проветрување кој според големиот број керамички наоди е датиран во V-VI век. На 1 км западно од наоѓалиштето е откриена некропола од која се истражени повеќе гробои и според наодите датарина меѓу IV и VI век.

Галерија
--------

* 
* 
* 
*

Поврзано
--------

* Жеглигово
* Младо Нагоричане
* Општина Старо Нагоричане

Наводи
------

1. ↑  Крстиќ, Славица. *ДВОЈНА ЦРКВА ВО СУВ ОРАХ, КУМАНОВСКО (СВ. ЃОРЃИ И СВ. НИКОЛА)*. Н. У. Музеј - Куманово.
2. ↑  Коцо, Димче (1996). *Археолошка карта на Република Македонија*. Скопје: МАНУ. стр. 213-215 ISBN 9789989101069

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Костоперска Карпа" на Ризницата ? |

* Костоперска Карпа — вулканска купа и енеолитска населба Архивирано на 4 март 2016 г.
* Костоперска Карпа (Жеглиговски камен) — Младо Нагоричане
* Костоперска Карпа, с. Младо Нагоричане

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Археолошки наоѓалишта во Општина Старо Нагоричане |
| --- |
|  |
|  | 
Манастирче (Алгуња)  •  Селиште (Алгуња)  •  Коселица (Аљинце)  •  Врбица (Арбанашко)  •  Блатец (Бајловце)  •  Високо (Бајловце)  •  Далјан Бозовиќ (Бајловце)  •  Рамњанска Драка (Бајловце)  •  Гробишта - Гробље (Војник)  •  Петриково (Војник)  •  Лозја (Дејловце)  •  Длабочица (Длабочица)  •  Горно Селиште (Добрача)  •  Гарвани Камен (Драгоманце)  •  Гладница (Драгоманце)  •  Селиште (Драгоманце)  •  Голо Брдо (Канарево)  •  Град (Канарево)  •  Орљак (Канарево)  •  Селиште (Коинце)  •  Студено Кладенче (Коинце)  •  Кокино (Кокино)  •  Градиште (Макреш)  •  Петрково (Макреш)  •  Св. Јован (Макреш)  •  Црквиште (Макреш)  •  Вуевска Карпа (Младо Нагоричане)  •  Градиште (Младо Нагоричане)  •  Грамада (Младо Нагоричане)  •  Јумерово (Младо Нагоричане)  •  Костоперска Карпа - Жеглиговски Камен (Младо Нагоричане)  •  На Брег (Младо Нагоричане)  •  Поканци - Селце (Младо Нагоричане)  •  Среѓеница (Младо Нагоричане)  •  Ќурчиска Карпа (Младо Нагоричане)  •  Шантанов Камен (Младо Нагоричане)  •  Глава - Извор (Никуљане)  •  Гумништа (Никуљане)  •  Муртин Дол (Никуљане)  •  Живуша (Облавце)  •  Селишта - Самари (Облавце)  •  Црепњарке (Облавце)  •  Аниште (Орах)  •  Градиште (Орах)  •  Грамади (Орах)  •  Дрезга (Орах)  •  Рајници (Орах)  •  Стубол (Орах)  •  Борова Чука (Пелинце)  •  Градиште (Пелинце)  •  Ковачевец (Пелинце)  •  Нишинци (Пелинце)  •  Св. Арангел (Пелинце)  •  Св. Никола (Пелинце)  •  Бели Брег (Пузајка)  •  Лашац (Пузајка)  •  Стари Крст (Пузајка)  •  Веља Страна (Руѓинце)  •  Градиште (Руѓинце)  •  Големо Рамниште (Руѓинце)  •  Медведица (Руѓинце)  •  Бранчевица (Старо Нагоричане)  •  Манастир Св. Ѓорѓија (Старо Нагоричане)  •  Плошка (Старо Нагоричане)  •  Под Селото (Старо Нагоричане)  •  Калиште (Стрезовце)  •  Смрковец (Стрновац)  •  Чуки (Стрновац)  •  Добросељане (Челопек)  •  Кула (Челопек)  •  Пузалка (Челопек)  •  Св. Богородица (Челопек)
 |  |
|  |
| Дел од темата: *Археолошки наоѓалишта во Кумановско* |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Старо Нагоричане |
| --- |
|  |
|  | Црква „Св. Ѓорѓи" (Жегљане)  •  Опсерваторија Кокино (Кокино)  •  Зебрњак (Младо Нагоричане)  •  Костоперска Карпа (Младо Нагоричане)  •  Црква „Св. Ѓорѓи" (Младо Нагоричане)  •  Црква „Св. Петка" (Младо Нагоричане)  •  Црква „Св. Никола и Св. Ѓорѓи" (Орах)  •  Црква „Св. Ѓорѓи" (Старо Нагоричане)  •  Забелски манастир (Старо Нагоричане)  •  Црква „Св. Никола" (Стрезовце)  •  Црква „Св. Троица" (Челопек) |  |

 |