**Биргит Елида Стал-Ниберг** (27 ноември 1928 - 20 јануари 1982) била шведска уметница. Таа била позната по нејзината политичка уметност во 1960-тите и 1970-тите.

Раниот живот
------------

Родена во Јемтланд, Шведска, Биргит Стал-Ниберг била најстарата од петте ќерки. Таа пораснала во блискиот мал град во Хамердал. Нејзината мајка била Ајда Џонсон, а нејзиниот татко, Елов Штал, бил член на Шведската социјалдемократска партија и Меѓународната организација на добри темплари, и бил успешен виолинист и сликар аматер. Тој бил вклучен во локалното работничко движење што доведува до раѓањето на првиот локален синдикат - Шведско здружение на работници за шумарство и дрва. Растејќи, таа била опкружена со театарски и музички групи кои извршиле влијание врз нејзиниот уметнички живот. Таа првично следела кореспондентен курс по сликарство преку Nordiska korrespondensinstitutet. Таа станала студентка во локалното државно училиште, а во 1949 година присуствува на уметничкото училиште Оте Сколд. Сепак, таа наскоро морала да се врати во Хамердал каде што се запиша на програма за учење на далечина.

Импресионирана од нејзините уметнички напори, колешката уметница Берта Хансон ја охрабрила Стал-Ниберг да се занимава со уметност и договорила работа со скратено работно време за неа во Дандерид. Во тоа време, Стал-Ниберг тренирала во Академијата Либре во Стокхолм, под Ленарт Род. Во 1952 година, таа потоа постанала студентка на Кралскиот институт за уметност (Konsthögskolan), каде што ѝ предавал илустраторот од Гетеборг, Рагнар Сандберг. По дипломирањето во 1958 година, таа патувала во Франција и Мексико. Во Констхогсколан, таа го запознала својот колега финско-шведски сликар Хендрик Ниберг и се венчале.

Уметничка кариера
-----------------

Во 1961 година, Стал-Ниберг ја одржала својата прва изложба во Лила Павиљонген во Стокхолм, која вклучува живи композиции со светли бои поставени во урбани заднини. Стал-Ниберг и нејзиниот сопруг учествувале на изложбата фем målare i Östersund следната година, во која биле вклучени нејзините слики *Gron sommar* и *Blommande vas.* Во 1969 година, таа соработувала со графичарот Ингегерд Молер за изложба во Естерсунд. Помеѓу многуте слике што биле прикажани биле *Veckans affärer*, *Woman Power* и *Rulltrappa*, од кои сите прикажувале современи теми. На крајот, подземните вагони, банките, стоковните продавници и предградијата станале теми на нејзините слики. Некои од нејзините дела од ова време покажале дека таа ги користела отуѓеноста, анонимноста и културната поделеност како нејзини централни теми. Таа прави неколку студии на луѓе кои земаат ескалатори и патуваат во вагони. Таа се фокусира на толкување на индивидуалноста на луѓето. Нејзината *Тунелбана* во 1972 година била насликана откако ги видела луѓето во реалниот живот. Прикажува уморен работник и неговиот млад син, кои седат покрај софистицирана дама во подземен вагон. Таа ја додадала жената во својот состав откако ја виде нејзината фотографија во женски магазин.

Стилскиот развој на Стал-Ниберг бил под големо влијание на францускиот кубистички уметник Фернанд Леже, и таа често користела контрастни теми во нејзините слики. Нејзините фигуративни слики биле прикажани со дебели и темни мускулести контури и вклучуваат повеќе од една перспектива. Во 1973 година, таа ја насликала *Среќни момчиња* - слика која прикажува машки фигури кои брзо се движат кон гледачот. Фигуралниот стил на мажте во нејзините композиции ги покажува како активни и често биле насликани со нивните заштитни шлемови и актовки. Во *Det nya modet* (1972), таа насликала контрастна слика на модниот свет со секојдневниот живот, а *Skyltfönster i Berlin* (1981) прикажува две жени облечени во бело, кои танцуваат кон шарени манекени. Вториот се потсетува на композициите на Пикасо. Нејзините слики честопати сугерираа на социјални коментари, како што е *Sverige* (1974) и намалување на населението, како што се *Erik Escha*, *Resta* и *Logen Ede skans finns inte längre*. Работела и на керамички композиции во текот на 1970-тите. Примерите вклучуваат *Arbetsgemenskap*, *Dans*, *Kvinnans ideal* и *Kvinnans vardag*. Помеѓу 1971 и 1975 година, таа работи на интерпретации на работната средина, правејќи слики од фабриката за порцелан Gustavsbergs Porslinsfabrik. Во тоа време, таа создавала и постери под Друштвото за промоција на уметноста) и Одделот за заштита на работниците.

Додека работела како учител на Катедрата за ликовни уметности во Констфак, Стал-Ниберг соработувала на антологијата *Bildanalys* која ги анализира композициите од општествена перспектива. Делата на Стал-Ниберг се појавија на многу значајни изложби, вклучувајќи ги и изложбата Svenska Konstnärinnor, Kvinnfolk и Vi slåss för livet. Таа ја одржала својата последна самостојна изложба во Galleri Doktor Glas во Стокхолм во 1982 година.

Подоцнежните години
-------------------

Стал-Ниберг починала во Стокхолм, на 20 јануари 1982 година.

Наводи
------

Дополнително читање
-------------------

* Birgit Ståhl-Nyberg at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon



1. 1 2 3 4 5 6  Flensburg, Birgitta (8 March 2018). „Birgit Ellida Ståhl-Nyberg". *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon* (Swedish). Посетено на 13 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. 1 2 3 4 5  Werkmäster, Barbro. „Birgit Elida Ståhl-Nyberg". *Svenskt biografiskt lexikon* (Swedish). Посетено на 13 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
3. 1 2 3 4  „Birgit Ståhl-Nyberg hittade typerna – och gjorde dem tydliga i sitt måleri". *Östersunds-Posten* (Swedish). 7 April 2010. Посетено на 13 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
4. ↑  „Birgit Elida Ståhl-Nyberg" (Swedish). Lexikonett Amanda. Посетено на 13 June 2021.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)