**Лутеранската црква во Будавар** е најстарата лутеранска црква во Буда. Изградена е во 1895 година во Бечи Капи, во Област I од Будимпешта, Унгарија.

Првата црква за лутеранците од Буда ја изградила Марија Доротеја, трета сопруга на Палатин Јосиф, во 1846 година, во хотел: Дис Тер. Местото било преземено од Министерството за одбрана, за да се изгради нова црква во близина на Бечи Капу.

Зградата била дизајнирана од Мар Калина и истата била осветена во 1895 година од страна на Семјуел Суркни, епископ на Лутеранската епархија во Бања. Има еклектичен необарок стил со необарокска фасада. Неговиот влез бил опкружен со две Коринтински колони во форма на ред со раменици. Имал висока, тесна квадратна кула чијшто срп е повторно необарски во стил. Над влезот имало двојно мансарда. 

Поголемиот дел од црквата била уништена од експлозија на бомба за време на опсадата на Будимпешта во 1945 година. Само надворешните sидови избегнаа уништување. Олтарот, клупите и органот беа изгубени. Плановите за реконструкција ги изработија Лоран Фредрих и Џуниор Ѓула Брец. Новата црква е осветена од епископот Лајош Ордаш на Палма недела, 1948 година. Додека надворешноста го задржа својот необароен вкус во поедноставена форма, ентериерот стана многу построг. Постои огромен крст зад масата на дрвениот олтар и прозорецот од мозаик над него, кој придонесува да има малку светло. На олтарот има црвена мермерна хрженица и бронзена таблета за викарот Габор Стехло.

Оваа црква денес е центар на литургискиот живот за Лутеранската епархија на Будавар. Постојат неколку услуги секоја недела и на празници. Станови и канцеларии за викарите, простории за собранието и центарот за германскојазичката Лутеранска епархија на Будавир ја приближуваат црквата. Од 1952 година, таа исто така е центар на Северната лутеранска епархија. Неколку епископи беа ракоположени овде.

Кулата и поплоченото место пред црквата беа реновирани во 2008 година.

**Пулпа**

Црквата нема говорница бидејќи оригиналната е уништена во 1945 година заедно со сите други парчиња мебел. Овој говорник беше драгоцена моштите од првата црква на Дис, бидејќи нејзиниот горен дел беше пренесен тука од срушената зграда. Плановите на Мор Калина, датирани во 1894 година, покажуваат монументална олтар-пулпа, во согласност со Централно-Европската лутеранска традиција. Овие планови за внатрешни работи беа делумно извршени, а пулпитот е изграден наместо тоа како посебна структура од левата страна на апсидата. Пристапот беше од сакрахијата преку стрмните скали. Шестаголниот дрвен балкон беше поддржан од огромен шестаголен столб. Површината имитираше мермер фурнир со позлатени украси.

Релјефот на средната табла ја прикажуваше Сејачот како Унгарски селанец меѓу дрвјата и нивите. Другите четири панели беа украсени со христијански симболи, вклучувајќи списанија, крстови, факели и ловоров венец. На долната страна на абажур имало Окото на Промисла помеѓу зраците на светлината. Шестаголна крошна беше крунисана со таблети од камен поставени на сребрени облаци и врамена со гранки од позлатени дланка и ловоров гранки.

Наводи
------

1. ↑  Győry Aranka: Evangélikus templomművészet Budapesten, Budapesti evangélikus egyházak, 1935, pp. 39-40.

Надворешни врски
----------------

Опис за црквата

* Главна страница на собранието