**Хајнан** (кинески:海南) — тропски остров во јужна Кина. Хајнан е провинција на југ од Народна Република Кина, чиј главен град е Хајкоу. Населението на островот, кој зафаќа површина од 35.354 квадратни километри, достигнало 9,2 милиони жители на крајот на 2016 година, вклучувајќи значајно малцинство Ли (15%), првобитните жители на Хајнан. Површината на овој остров е еднаква на површината на Белгија и Луксембург заедно. Хајнан е најмалата провинција во земјата. Кинеската влада на оваа провинција им ги придодала малите острови на Јужното Кинеско Море, над кои тврди дека има суверенитет.

Историја
--------

Островот првично бил населен со жители Ли. Династијата Хан се обидела да го освои островот околу 110 п.н.е. но, соочена со отпор од Ли, одлучила да се задоволи со искористување на неговите ресурси. Кинезите од копното се населиле на островот за да живеат од бисерна култура. Окупацијата на островот од Ханите била ограничена седумстотини години на северниот брег (свртена кон копното Кина). Бројот на кинески доселеници се зголемил за време на династијата Сонг (960-1279) и потоа, но Ли продолжиле да се спротивставуваат со жесток отпор што наметнувало присуство на гарнизони и го ограничил периметарот окупиран од Хан. Пиратството и корупцијата на службениците предизвикувале постепен економски пад на Хајнан. Во 20 век, Хајнан бил вовлечен во граѓанска војна помеѓу Куомитанг и комунистичките сили. Во 1937 година бил окупиран од Јапонците. Тие ги експлоатирале рудните богатства. Со Формоза, островот 6 месеци е едно од последните упоришта на војниците на Куомитанг, по нивниот пораз на копното. Во март 1950 година Кинеската народна армија го зазела островот.

Економија
---------

Во економијата на островот долго време доминирало земјоделството (ориз, каучук и други тропски производи), како и риболов и аквакултура. Секундарниот и терциерниот сектор се развиле неодамна благодарение на стимулациите, особено преку создавање на специјална економска зона, што овозможува островот да има корист од даночни олеснувања што овозможуваат привлекување странски инвестиции. Хајнан, кој има пријатна клима, е популарна туристичка дестинација, често е нарекуван „Кинески Хаваи".

Хајнан, сместен недалеку од Виетнам, е важна воено место кое се одликува со присуство на бази за балистички ракети и главно пристаниште за кинеските подморници. На островот се наоѓа главната кинеска јадрена подморничка база, како и лансирната база Венчанг, инаугурирана во 2014 година и која се очекува да игра централна улога во кинеската вселенска програма.

На 1 јуни 2020 година, кинеската влада објавила голем план за трансформирање на целата островска провинција во пристаниште за слободна трговија, со цел да се направи најголемата специјална економска зона во Кина На островот се ноаѓа и прва кинеска блокверижна тест зона, која официјално била лансирана во 2019 година.

Се очекува Хајнан да биде затворен за луѓето од копното во 2025 година. Ова значи дека жителите на копното ќе мора да влегуваат во Хајнан со лична карта. Островот Хајнан ќе спроведе поинаков правен систем од континентална Кина, а владата на Хајнан ќе има независна законодавна власт. Провинцијата Хаинан е овластена да учествува во меѓународна трговска арбитража и медијација во согласност со одредбите на Уставот и важечките национални закони и политики.

Треба да се напомене дека откако стоката ќе влезе во Хајнан без данок, може да се продаде на копно во Кина без данок на додадена вредност 30%. Во исто време, Хајнан им додели безвизен пристап на граѓаните на многу земји, како што се САД, Европската Унија, Канада, итн.

Наводи
------

1. ↑  „Doing Business in China - Survey". Ministry of Commerce - People's Republic of China. Посетено на 5 August 2013.
2. ↑  „Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3)". National Bureau of Statistics of China. 11 мај 2021. Посетено на 11 May 2021.
3. ↑  GDP-2020 is a preliminary data China NBS (1 март 2021). "Home - Regional - Quarterly by Province". Соопштение за печат.
4. ↑  《2013中国人类发展报告》 (PDF) (кинески). United Nations Development Programme China. 2013. Архивирано од изворникот (PDF) на 2014-06-11. Посетено на 14 мај 2014.
5. ↑  „Hainan FTZ to Establish China's Biggest Free Trade Port by 2035" (англиски). 2020-06-05. Посетено на 2021-01-01.
6. ↑  „China's Hainan free trade port: Introducing an innovative tax regime to attract investment" (англиски). Посетено на 2021-01-01.
7. ↑  „Hainan Reimagines itself as a Blockchain Hub" (англиски). 2020-01-15. Посетено на 2021-01-01.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Хајнан" на Ризницата ? |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Википатување има туристички водич за ***Хајнан***. |

* Hainan Government website Архивирано на 4 март 2016 г. (English)
* Hainan Government website (Chinese)
* Economic profile for Hainan at Hong Kong Trade Development Council
* Dr Howard M Scott "Hainan"
* Resources on the Hainanese in the National Library of Singapore
* Learn Hainanese Website Архивирано на 1 јули 2018 г.
* Hainan Province Official English Language Tourism Website Архивирано на 3 октомври 2018 г.==Надворешни врски==

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Управна поделба на Кина |
| --- |
|  |
| Покраини | 
* Анхуеј
* Ѓангси
* Ѓангсу
* Гансу
* Ѓилин
* Гуангдунг
* Гуејџоу
* Јунан
* Ќингхај
* Љаонинг
* Сечуан
* Фуѓен
* Хајнан
* Хебеј
* Хејлунгѓанг
* Хенан
* Хубеј
* Хунан
* Џеѓанг
* Шандунг
* Шанси
* Шенси

 |  |
|  |
| Автономни региони | 
* Внатрешна Монголија
* Гуангси
* Нингсја
* Синѓанг
* Тибет

 |
|  |
| Цент. упр. градови | 
* Пекинг
* Тјенѓин
* Чунгќинг
* Шангај

 |
|  |
| Спец. админ. региони | 
* Макао Макао
* Хонгконг Хонгконг

 |
|  |
| Други | 
* *Тајван¹*

 |
|  |
| **Напомена**: НР Кина се повикува на Тајван како на нејзина покраина, иако денес е под управа на Република Кина. |

 |