recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Смртта на дијакот*** – македонски роман од Драги Михајловски. 
Книгата е издадена во 2002 година во Македонија.

Содржина
--------

При читањето на романот согледуваме дека во него имаме повеќе наратори кои раскажуваат од две гледни точки. Навидум раскажуваат монахот Равул и моќниот турски војсководец Тимурташ. Но, ова само ни се чини така, а вистината е сосема друга. При читањето на последното поглавје од романот откриваме дека ниту еден од двајцата наратори не се всушност наратори, туку сеприсутниот наратор е Велзевут, паднатиот ангел на земјата. Тоа е оној кој им ги зема душите на Равул и на Тимурташ, ги прави негови слуги и раководи, манипулира со нивните мисли. Тие, всушност, се само фокализатори, односно фокализатор 1 е Равул, а фокализатор 2 е Тимурташ затоа што преку нивните гледни точки се раскажуваат настаните. 
Романот Смртта на дијакот обработува тема од историјата на македонскиот народ од четиринаесеттиот век, со фокус на освојувањето на Битола од страна на Османлиите. Бидејќи нема пишани документи за овој историски настан, Михајловски своето вдахновение го црпи од народната усна традиција.

Поврзано
--------

* Драги Михајловски
* Македонска книжевност

Наводи
------

1. ↑  Драги Михајловски, стра 209 –222[*мртва врска*]

Надворешни врски
----------------

* Драги Михајловски – еден од најдобрите современи македонски писатели и преведувачи

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Драги Михајловски |
| --- |
|  |
| Список на наслови |
|  |
| Романи | 
* *Пророкот од Дискантрија* (2001)
* *Мојот Скендербеј* (2006)
* *Смртта на дијакот* (2007)
* *Бајазит и Оливера* (2009)
* *Должници* (2014)
* *Швајцарија на Балканите* (2015)
* *Бдеењето на Одисеј* (2017)
* *Пагански времиња* (2019)

 |
|  |
| Раскази и новели | 
* *Речно улиште* (1981)
* *Ѓон* (1990)
* *Скок со стап* (1994)
* *Триполската капија* (1999)
* *Раскази од шести кат* (2004)
* *Пеперуткарот* (2009)
* *Глинениот човек* (2014)
* *Раскази и споредбени коментари* (2015)
* *Пат за рајот* (2017)

 |
|  |
| Препеви | 
* *Милтон, Џон. Загубениот рај* (2007)
* *Непознат Беовулф* (2010)
* *Шекспир, Вилијам. Сите драми и сонети* (2013)

 |

 |
**Општествен водач**, или **водач на заедницата**, ― ознака, често од второстепени извори (особено во медиумите), за личност која нашироко се смета дека претставува заедница. Едноставен начин да се разбере водството во заедницата е да се гледа како водството во, за и од општеството. Општествата „често е заснована на место, а истото е и месна, иако може да претставува и заедница од заеднички интерес, цел или практика".

>  Во дењето во општествата е специфичен облик на општиот концепт на водство. Често се заснова на место и исто така е месно, иако може да претставува и заедница од заеднички интерес, цел или практика. Тоа може да биде поединечно или групно водство, доброволно или платено. Во многу места тоа е обезбедено од комбинација на месни доброволци, бизнис и влада и најдобро се служи со она што се нарекува „раководење на место", т.е. комбинација во рамките на регионот на владините ресурси, професионалните и деловните вештини и енергиите на месната заедница [Sorenson & Epps, 1996:115-117; Озборн и Гејблер, 1993].
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Водачите на општеството вообичаено не се избрани на нивните положби и обично немаат законски овластувања, но тие често се користат од страна на медиумите и полицијата како начин за одредување на општото чувство во одредено општество, или дејствувајќи како точка на врска помеѓу тоа општество и властите.

Градење здраво општество
------------------------

Водството на општеството заедно со знаењето и вештините, волонтерството, мрежите и партнерствата се идентификувани како меѓу петте клучни показатели за посилни општества и граѓанско општество.

Делотворното водство во општеството се повеќе се препознава во Австралија како и на други места, како важен придонесувач за месниот социјален развој. Водачкиот пристап се заснова на премисата дека поединечниот развој го подобрува капацитетот на општествата. Ова се постигнува преку обука која ги опремува луѓето со алатките и разбирањето на процесот на донесување одлуки и овозможува нивните ставови да се изразат и да се вклучат во идниот развој и планирање. Стекнувањето нови вештини, исто така, ја подобрува делотворноста во решавањето на прашањата што ги засегаат нивните заедници. Исто така, треба да го зајакне капацитетот на заедницата да ги идентификува можностите и да ги решава кризите на иновативни начини.

Наводи
------

1. 1 2  Anderson L. O'Loughlin P. & Salt A. (2001). *Community leadership programs in New South Wales*, UTS Shopfront, for the Strengthening Communities Unit, NSW Premier’s Department, Australia, декември 2001
2. ↑  Quoted in 'Leadership Theory: Definitions of Community Leadership Архивирано на 19 февруари 2011. at www.leadershipforwomen.com.au (Пристапено на 12 август 2022)
3. ↑  Gauntlett E, Hugman R, Kenyon P & Logan P (2000), *A meta-analysis of community-based prevention and early intervention action*, Policy Research Paper 11 Архивирано на {{{2}}}. Department of Family and Community Services, Western Australia, март 2000

Надворешни врски
----------------

* „Теорија на лидерство: Дефиниции за водство во заедницата
* Што е водач на заедницата? Дали сте еден?
* Центарот за водство во заедницата Архивирано на 19 јануари 2013 г.
**Академија на науките, книжевноста и уметноста** (романски: *Academia de Ştiinţe, Literatură şi Arte*, **ASLA**) — академско друштво со седиште во Орадеја, Романија. Преку акциите на ASLA, Орадеја е позната како главен романски културен и академски центар.

Друштвото e основано во 1993 г. Тоа е поврзано со Американската романска академија и во 2002 година се одржала заедничка конференција. ASLA ги промовира уметностите, книежвноста и науките. Покрај Романија, академијата има над 300 членови во околу 15 земји, вклучително и места какo и Австралија.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница на ASLA (на романски) Архивирано на 8 октомври 2003 г.
* Список на членови (на романски) Архивирано на 9 мај 2005 г.
Барска лажица
**Барска лажица** е лажица со долга рачка која се користи за спремање и мешање на коктели и други алкохолни и безалкохолни мешани пијалаци. Долгата рачка и овозможува да достигне до дното на најдлабоките чаши во кои се подготвуваат и служат пијалаци. Барската лажица може да држи до 5 ml течност, по тоа е слична на лажица за чај. Нејзината рачка е обично долга помеѓу 25 и 27 cm.

Користење
---------

Освен за мешање на пијалаци, барската лажица служи и за додавање на состојки кои се потребни во мали количини. Исто така, може да ги скрши цврстите состојки или делови од овошја кои се наоѓаат во пијалакот.

Варијанти
---------

Барските лажички се направени од различни материјали, најчесто од пластика, метал и не’рѓосувачки челик.
Честопати се прават со спирална рачка, која е погодна за мешање на пијалаци, бидејќи лесно се врти помеѓу прстите.
Барска лажичка може да има разни додатоци на врвот на рачката, обично во облик на диск или чекан што овозможува кршење на цврсти состојки во пијалак, или во форма на виљушка, кој овозможува земање маслинки, цреши и друго овошје од пијалаците

Наводи
------

1. ↑  Barska kašika, *Koktelomania.com*
2. 1 2 3 4  Bar Spoon[*мртва врска*], *Culinary Encyclopedia*
**Метрополитенска област Ротердам–Хаг** (холандски: *Metropoolregio Rotterdam Den Haag*) е градското подрачје која ги опфаќа градовите од Ротердам и Хаг, како и 21 друга општина. Таа ја наоѓа својата правна основа во законот. Основана е во 2014 година. Областа има популација од над 2 милиони жители низ 1,1301,130 km2 (440 ми). Најголемото европско пристаниште и многу меѓународни организации живеат во рамките на границите на оваа област.

Областа е исто така дел од поголемата урбана област наречена Ранстад. Воздушниот сообраќај е поддржан од Аеродромот во Ротердам - Хаг кој нуди услуги во голем број европски градови, но повеќето патници во воздухопловот го користат аеродромот во Амстердам- Схипхол, кој е околу 45 километри оддалечен од Хаг. РандстадРеил нуди лесен железнички јавен превоз во областа како и метрото Ротердам- Хаг, трамвајот во Ротердам и чест воз на холандските железници се популарни начини за јавен превоз.

Цел
---

Главната причина за соработка е економски. Областа треба да остане и да стане повеќе привлечни за меѓународните компании и организации.

Економија
---------

Областа има две главни јадра, градови Ротердам и Хаг. Градот Делфт се наоѓа помеѓу овие два големи градови. Областа има БДП од 170 милијарди евра. Постојат 2700 странски компании.

Општини
-------

| Општина | Население | Вкупна површина [км2] |
| --- | --- | --- |
| Ротердам | 635389 | 325.79 |
| Хаг | 527748 | 98.12 |
| Зутермер | 124971 | 37.05 |
| Вестланд | 106752 | 90.58 |
| Делфт | 101400 | 24.06 |
| Нисевард | 84929 | 98.74 |
| Схидам | 77920 | 19.86 |
| Лаидсхендам-Ворбург | 74788 | 35.62 |
| Влардинген | 71972 | 26.69 |
| Капеле-ан-ден-Еијсел | 66712 | 15.40 |
| Лансингерланд | 60904 | 56.37 |
| Пајнакер-Нотдорп | 53420 | 38.61 |
| Рајсвајк | 51742 | 14.49 |
| Барендрехт | 48474 | 21.73 |
| Ридекерк | 45743 | 25.26 |
| Хелевутслојс | 38778 | 46.27 |
| Маслеис | 32493 | 10.12 |
| Кримпен-ан-ден-Еијсел | 29120 | 8.95 |
| Васанер | 26101 | 62.37 |
| Албрансвард | 25163 | 23.76 |
| Миден-Делфланд | 19244 | 49.38 |
| Бриле | 16976 | 31.14 |
| Вествурне | 14463 | 97.48 |
| Total | 2,279,459 | 1,257.84 |

Наводи
------

1. 1 2  Kerngetallen\* MRDH, 2015, mrdh.nl
2. ↑  Official website Metropolitan region Rotterdam The Hague: European Projects Архивирано на 3 март 2019 г.
3. ↑  MRDH, 2018, mrdh.nl
4. ↑
Мерида
**Сантјаго де лос Кабалерос де Мерида** (шпански: *Santiago de los Caballeros de Mérida*) е најголемиот и главен град на сојузната државата Мерида во јужноамериканската држава Венецуела. Населението на Мерида изнесува околу 204.879 жители (2001), а заедно со предградијата бројката изнесува 350.000 лица. Вкупна површина на Мерида е 25 км ². Градот се наоѓа на 1.630 метри надморска височина и е основан во 1558 година.

Историја
--------

Мерида е основана на 9 октомври 1558 година од страна на Хуан Родригес Суарес за време на рударската експедиција. Суарес решава да ја нарече населбата по името на својот роден град Мерида во Шпанија. Во ноември 1559 година Суарес е принуден да ја префрли населбата во регионот на денешната населба Зумба, поради постојани судири со локалното староседелско население.

Во 1560 година властите на вицекралство Нова Гранада го испраќаат Хуан де Малдонадо да го уапси Хуан Родригес Суарес, бидејќи тој не добил дозвола да основа населба. Хуан де Mалдонадо има за задача и да ја регулира новата населба. Така на 24 јуни истата година тој ја преместува населбата на сегашното место и го преименува во *Сантјаго де Лос Кабалерос*. До 1607 година градот е под надлежност на департманот Тунха , по што тој станува дел од Санта Фе .
Во 1622 година Мерида станува резиденција на гувернерот на Мерида. Градот и гувернаторството се дел од Нова Гранада до 1777 година, кога сите стануваат дел од Капитенството Венецуела. Подоцна во градот била издигната епископска катедра, поради што е изградена и богословија, која во 1811 година прераснува во Андски универзитет.

Клима
-----

**Мерида**
 Source: Venezuelan Air Force| 1951–1980 | јан | фев | март | април | мај | јуни | јули | авг | сеп | окт | ное | дек | *годишно* |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Температура (°C) | 17.8 | 18.4 | 19.0 | 19.2 | 19.5 | 19.2 | 19.0 | 19.3 | 19.4 | 19.0 | 18.5 | 18.0 | *18.9* |
| Врнежи (mm) | 47 | 39 | 53 | 167 | 238 | 167 | 127 | 128 | 200 | 256 | 199 | 87 | *1,704* |

Наводи
------

1. ↑  (шпански) F.A.V: *Promedios climatológicos de Venezuela (1951 — 1980)*. Ciencias de la Tierra. ISBN 980-312-247-9

Надворешни врски
----------------

* Merida.gob.ve Архивирано на 13 јануари 2020 г. (шпански)
**Ерзана Превала** (моминско презиме **Бериша**; Скопје, 11 март 1978) — македонска поп-пејачка, која е препознатлива по нејзиниот хит *„Ноќна кралица"* со кој настапила на Макфест во 1998 година и ја освоила наградата за најдобра изведба. Има син Доријан. Живее во Хартфорд, Конектикат, САД, заедно со нејзиниот сопруг Аријан Превала. Некогаш била добро позната албанска пејачка, но пеела на македонски, ќерка на пејачката Агрон Бериша, Ерзана Бериша, настапувала на повеќе македонски фестивали во минатото, од кои произлегле нејзините хитови. Исто така и нејзиниот брат Линдон Бериша е музичар што е до ден-денес активен. Нејзиниот единствен албум т.н. „Без зборови" важел за еден од најпродаваните во времето кога била актуелна. Ерзана како женски изведувач направила многу за забавната музика. Нејзиниот албум претставувал нешто многу и дотогаш нечуено на овие простори. Таа била една од првите македонски пејачки што направила соработка со странски рапер што пее на англиски јазик — во големиот хит „Колекционер".

Наводи
------

1. ↑  „Празнична листа со македонска музика од Елена Романова". *NEA.mk*. 2020-10-11. Посетено на 2020-10-11.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Оваа статија се однесува на остров на Данска.  За други истоимени подрачја, погл. Зеланд (појаснување).  

Гефјон како го откорнува Зеланд од Шведска.
**Зеланд** или **Шеланд** (дан. *Sjælland*) е најголемиот остров на Данска. Поврзан е со Фунен во Данска со Мостот преку Големиот Појас и со Шведска преку Амагер и со Ересундскиот мост.

Главниот град на Данска, Копенхаген, е делумно расположен на источниот брег на Зеланд, а делумно на Амагер. Други градови на островот се Роскилде и Хелсингер.

Митолошко потекло
-----------------

Според нордиската митологија, островот го создала божицата Гефјон откако го измамила кралот на Шведска, Гилфи, согласно преданието „Измамата на Гилфи" (*Gylfaginning*). Таа откорнала парче земја и го одвела во Данска, каде било наречено Зеланд. Дупката се наполнила со вода, и така настанало езерото Меларен. На современите карти се забележува сличноста помеѓу островот и езерото Венерн, па затоа некои сметаат дека приказната се однесува на ова место.

Географија
----------

Зеланд е најнаселениот остров на Данска, со вкупно 2.491.090 жители и, со површина од 7.031 км2, втор по големина во кралството, по Гренланд. Островот е поврзан со Фунен со мостот преку Големиот Појас и од покраината Сканија во Шведска со Ересундскиот мост. Има неправилен облик, и сместен е северно од островите Лоланд, Фалстер и Мен.

Населени места
--------------

Ова е список на населени места на островот, подредени по број на жители.

| Бр. | Место | Општина | Population |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Копенхаген** | повеќе | 1.213.822 |
| 2 | Роскилде | Роскилде | 47.828 |
| 3 | Хелсингер | Хелсингер | 46.368 |
| 4 | Херсхолм | повеќе | 45.865 |
| 5 | Нествед | Нествед | 41.857 |
| 6 | Кеге | Кеге | 35.295 |
| 7 | Тоструп | Хеје-Тоструп | 32.719 |
| 8 | Слагелсе | Слагелсе | 32.133 |
| 9 | Хилерод | Хилеред | 30.570 |
| 10 | Холбек | Холбек | 27.195 |
| 11 | Рингстед | Рингстед | 21.412 |
| 12 | Елстике-Стенлесе | Егедал | 20.984 |
| 13 | Биркеред | Рудерсдал | 19.919 |
| 14 | Молев-Смерумнедре | повеќе | 19.143 |
| 15 | Фарум | Фуресе | 18.422 |
| 16 | Калундборг | Калундборг | 16.303 |
| 17 | Лилеред | Алеред | 15.795 |
| 18 | Фредерикссунд | Фредерикссунд | 15.602 |
| 19 | Сулред Странд | Сулред | 15.159 |
| 20 | Корсер | Сладелсе | 14.538 |
| 21 | Верлесе | Фуресе | 12.842 |
| 22 | Фредериксверк | Халснес | 12.191 |
| 23 | Драгер | Драгер | 11.683 |
| 24 | Вордингборг | Вордингборг | 11.643 |
| 25 | Хедехусене-Фленг | Хеје Тоструп | 11.345 |
| 26 | Хаслев | Факсе | 11.201 |

Поврзано
--------

* Зеланд (регион)
* Зеланд во Холандија
* Список на острови на Данска

Наводи
------

1. ↑  *Gefion*, Den Store Danske Encyklopædi
2. ↑  Енциклопедија Британика. „Зеланд". britannica.com. Посетено на 28 февруари 2012. (англиски)

Надворешни врски
----------------

* 

* Зеланд на Ризницата ?

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 142960715
* LCCN: sh85123084
* GND: 4054144-7
* BNF: cb119736340 (податоци)

 |

 |
**Вјатка** (руски: *Вя́тка*; татарски: Нократ, Noqrat; маријски Виче) е река во Кировската област и републиката Татарстан во Русија. Вјатка е десна притока на реката Кама. Долга е 1.314 км, со површина на сливот од 129,000 км2.

Вјатка извира во северниот дел на автономната република Удмуртија. Се влева во реката Кама кај малиот град Соколке, на некои 20 км пред проширувањето на Кама во Кујбишевското Езеро.

Вјатка се заледува на почетокот на ноември и останува под лед сè до половината на април.

Главни притоки на Вјатка се : Кобра, Летка, Великаја, Молома, Пижма, Чепица, Бистрица, Воја и Килмез.

Богата е со риба: деверика, црвенперка, лињак, сом, штука, костреш и смуќ

Пловна е од своето устие низзводно сè до градот Киров, некои 700 км. Во пролет до сидриштето на градот Кирс (преку 1,000 км).

Главни пристаништа на Вјатка се: Киров, Котељнич, Советск

 Река Вјатка.  
 Виктор Васнецов. 1878 
Железнички мост преку реката Вјатка кај Киров

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Вјатка" на Ризницата ? |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 241842107
* LCCN: sh85143100
* GND: 4342589-6

 |

 |
**Македонската традиционална капа** е дел од македонската машка носија. Таа има кружна форма и е со рамен врв и на неа во минатото Македонците често ги украсувале со монети и "машински тегели". Македонската капа најчесто била правена од црн сатен, свила и овчо крзно. 
Македонските капи според изгледот се делеле на *кепиња*, *кечиња*, *феси* и *тунофеси*. Кепето била македонска капа од црн сатен која за време на веселби се украсувала, додека тунофесот била црвена капа со долга киска од модра свила.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонска носија |
| --- |
|  |
| Женска | 
 Аба • Брефалка • Г’јтан • Јаглица • Китло • Кошула • Леса • Минтан • Перишан • Сагија • Саја • Шарена Саја • Сокај • Чалник • Чорапи  | ДеталДетал |
|  |
| Машка | 
 Гаќи • Кошула • Минтан • Појас • Фес • Чакшири • Чорапи |
|  |
| *Изработка • Список на носии • Носии на ризницата* |

 |
Расфрлани земји на Баварија-Стробинг, 1353-1432
**Баварија-Стробинг** (германски: *Niederbayern-Straubing-Holland, Niederbayern-Straubing, Bayern-Straubing-Holland* или *Bayern-Straubing*) — го означува широко расфрланото територијално наследство во куќата Вителсбах во Баварија, која била управувана од независни војводи од Баварија-Стробинг помеѓу 1353 и 1432 година; мапата (*илустрација*) на овие маршеви и оддалечености на Светото Римско Царство, сликовито ја демонстрира фракционализацијата на земји каде што не се стекнала прародителството. Во 1349 година, по смртта на царот Луј IV, неговите синови ја поделиле Баварија уште еднаш: Долна Баварија преминала на Стефан II (починал во 1375 година), Вилијам (починал во 1389 година) и Алберт (починал во 1404 година). Во 1353 година, Долна Баварија била дополнително поделена на Баварија-Ландшут и Баварија-Стробинг: Вилијам и Алберт добиле дел од наследството на Долна Баварија, со главен град во Штраубинг и права на Хено и Холандија. Така, војводите од Баварија-Стробинг биле и грофови на Хено, грофови на Холандија и на Зеланд.

Во 1425 година, со смртта на војводата Јован III, војводите Штраубин изумреле по машка линија. Неговиот имот бил поделен помеѓу војводите од Баварија-Минхен, Баварија-Ландшут и Баварија-Инголштад во 1429 година под арбитража на светиот римски цар. Неговата внука Жаклин станала грофица на Хено сама по себе.

Војводи од Баварија-Стробинг
----------------------------

 Грб на војводите од Баварија-Стробинг-Холандија
* Заедничко владеење на Вилијам I и Алберт I 1347-1388
* Алберт I „Холандски" 1388-1404
* Алберт II 1389-1397 заеднички одржан со Алберт I
* Вилијам II 1404-1417 година
* Јован III 1418-1425 оспорени со
* Жаклин, грофицата од Хено 1417-1432 година

По борбата за наследување помеѓу Жаклин и нејзиниот вујко Јован, Баварија-Стробинг била поделена помеѓу Баварија-Инголштад, Баварија-Ландшут и Баварија-Минхен.

Фусноти
-------

1. ↑  Стефан II го добил остатокот од Долна Баварија. Жаклин никогаш не владеела со Баварија. Таа ја носела титулата, но жените не можеле да владеат во Баварија. Таа владеела само во Холандија и Хено. Нејзиниот вујко Јохан го наследил нејзиниот татко Вилхелм во Баварија-Стробинг и бил последниот владетел на неговата гранка.
Портата Зиндан кај Калемегдан, еден од симболите на Белград 
**Архитектура на Белград** е архитектура и стил развиен во Белград, Србија. Белград има многу различна архитектура, од центарот на Земун, типично за средноевропско гратче,  до посовремената архитектура и пространиот распоред на Нов Белград. Најстарата архитектура се наоѓа во паркот Калемегдан. Надвор од Калемегдан, најстарите градби датираат само од 19 век, поради неговата географска положба и честите војни и разурнувања.  Најстарата јавна структура во Белград е неописниот турски турбет, додека најстарата куќа е скромна глинена куќа на Дорќол, куќата на улицата „Цар Душан" 10 од 1727 година.

Наводи
------

1. ↑  Nicholas Comrie, Lucy Moore (2007-10-01). „Zemun: The Town Within the City". B92 Travel. Посетено на 2007-05-17.
2. ↑  Zoran Manevic. „Architecture and Building". MIT website. Посетено на 2007-05-19.
3. ↑  Prof. Dr. Mihajlo Mitrovic (2003-06-27). „Seventh Belgrade triennial of world architecture". ULUS. Архивирано од изворникот на 2010-01-17. Посетено на 2007-05-19.
**Самогласка** е говорен глас при кој воздухот од белите дробови минува низ устата со минимални пречки и без звучно триење, како „и" во „мит". Зборот се однесува и на буквата што го претставува ваквиот глас (а, е, и, о, у и понекогаш р). Во артикулаторната фонетика самогласкиоте се одликуваат според местоположбата на јазикот и устата; на пример, високите самогласки како „и" во „машина" и „у" во „мува" се изговараат кога јазикот прави вискот свод во устата, но кај „у" усните се заоблени. Единечните самогласници се монофтонзи; две самогласки што се изговараат како еден слог, како „оу" во „Роуз" се наречени дифтонзи.


| МФА: Самогласки |
| --- |
| 

|  | Предни | Средни | Задни |
| --- | --- | --- | --- |
| Затворени | 
i
•
y | 
ɨ
•
ʉ | 
ɯ
•
u |
| Речиси затворени | 
ɪ
•
ʏ |  | 

•
ʊ |
| Полузатворени | 
e
•
ø | 
ɘ
•
ɵ | 
ɤ
•
o |
| Средни | 
e̞
•
ø̞ | 
ə | 
ɤ̞
•
o̞ |
| Полуотворени | 
ɛ
•
œ | 
ɜ
•
ɞ | 
ʌ
•
ɔ |
| Речиси отворени | 
æ
•
 | 
ɐ |  |
| Отворени | 
a
•
ɶ | 
ä
•
 | 
ɑ
•
ɒ |

 |
| 

---

* Помош за МФА
* изговор
* целосна табела
* предлошка

Легенда: незаоблена • заоблена |

Наводи
------

1. ↑  *Британика Енциклопедиски Речник*. Топер, МПМ, 2005, Книга 8, стр. 153

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh2002006459
* GND: 4063778-5
* SUDOC: 027796329
* BNF: cb11976160w (податоци)
* NDL: 00560828
* NKC: ph120463
* BNE: XX546387

 |

 |
A water molecule is put into a see-through egg shape, which is color-coded by electrostatic potential. A concentration of red is near the top of the shape, where the oxygen atom is, and gradually shifts through yellow, green, and then to blue near the lower-right and lower-left corners of the shape where the hydrogen atoms are.Електростатичка мапа на потенцијал на молекула на вода, каде атомот на кислород има повеќе негативно полнење (црвено) од позитивните (сино) атоми на водород
**Електронегативност** — мерка за способноста на атомот на некој хемиски елемент да ги привлекува кон себе електроните од заедничките електронски парови образувани со друг елемент. Електронегативноста е релативна величина која се изразува само во бројна вредност. Постојат скали за електронегативноста од различни автори: Полингова, Алредова итн.

И оваа величина се изменува периодично како последица на изменувањето на атомските полупречници. Колку што е помал полупречникот на атомот, толку неговото јадро е поблиску до заедничкиот електронски пар, па затоа посилно го привлекува. Според ова, по периода електронегативноста расте, додека по група се намалува.

Цезиумот има најмала електронегативност (= 0.79), додека флуорот има најголема (= 3.98).


| → Атомскиот полупречник се намалува → Енергијата на јонизација расте → Електронегативноста расте → |
| --- |
| **Група** | **1** | **2** | **3** | **4** | **5** | **6** | **7** | **8** | **9** | **10** | **11** | **12** | **13** | **14** | **15** | **16** | **17** | **18** |
| **Периода** |  |
| **I** | H2.20 |  | He  |
| **II** | Li0.98 | Be1.57 |  | B2.04 | C2.55 | N3.04 | O3.44 | F3.98 | Ne  |
| **III** | Na0.93 | Mg1.31 |  | Al1.61 | Si1.90 | P2.19 | S2.58 | Cl3.16 | Ar  |
| **IV** | K0.82 | Ca1.00 | Sc1.36 | Ti1.54 | V1.63 | Cr1.66 | Mn1.55 | Fe1.83 | Co1.88 | Ni1.91 | Cu1.90 | Zn1.65 | Ga1.81 | Ge2.01 | As2.18 | Se2.55 | Br2.96 | Kr3.00 |
| **V** | Rb0.82 | Sr0.95 | Y1.22 | Zr1.33 | Nb1.6 | Mo2.16 | Tc1.9 | Ru2.2 | Rh2.28 | Pd2.20 | Ag1.93 | Cd1.69 | In1.78 | Sn1.96 | Sb2.05 | Te2.1 | I2.66 | Xe2.6 |
| **VI** | Cs0.79 | Ba0.89 | \*  | Hf1.3 | Ta1.5 | W2.36 | Re1.9 | Os2.2 | Ir2.20 | Pt2.28 | Au2.54 | Hg2.00 | Tl1.62 | Pb2.33 | Bi2.02 | Po2.0 | At2.2 | Rn  |
| **VII** | Fr0.7 | Ra0.9 | \*\*  | Rf  | Db  | Sg  | Bh  | Hs  | Mt  | Ds  | Rg  | Cn  | Nh  | Fl  | Mc  | Lv  | Ts  | Оg  |
|  |
| Лантаноиди | \*  | La1.1 | Ce1.12 | Pr1.13 | Nd1.14 | Pm1.13 | Sm1.17 | Eu1.2 | Gd1.2 | Tb1.1 | Dy1.22 | Ho1.23 | Er1.24 | Tm1.25 | Yb1.1 | Lu1.27 |
| Актиноиди | \*\*  | Ac1.1 | Th1.3 | Pa1.5 | U1.38 | Np1.36 | Pu1.28 | Am1.13 | Cm1.28 | Bk1.3 | Cf1.3 | Es1.3 | Fm1.3 | Md1.3 | No1.3 | Lr  |
|  |

Периоден систем на електронегативностите според Полинговата скала
*Ова е статија за Четници (поим). За четничките организации, видете Српски комитет на четничката акција и Југословенска војска во татковината.*
**Четници** — членови на полувоени или воени единици. Терминот *четник* води потекло од воениот формациски термин *чета* кој се појавила на почетокот на XIX век, кога биле организирани ајдучки дружини кој сееле страв меѓу Турците, а членовите на тие дружини биле нарекувани четници. Тие биле организирани во мали доброволни дружини и го штителе населението од турските зулуми и насилија.

Самиот термин ченици е карактеристичен за поголемиот број на држави на Балканот, а своевремено свои четници имале повеќе организации: Врховниот македонски комитет, Македонската револуционерна организација, грчката „Етники Етерија" и други, сите овие делувале кон крајот на XIX и почетокот на XX век меѓутоа постепено згаснале.

Во Србија, доктрината за четничкиот начин на војување посебно се развил во времето на кнезот Александар Караѓорѓевиќ (1842-1858), а српското четништво има своја генеза, тоа се родило како отпор против разните поробувачи но постепено се претворило во националистичко движење кое дејствувало во интерес на српската држава, а на штета на околните народи.

Четништвото како појава било најдолготрајно во Србија, со извесни периоди на прекини, сè до втората светска војна  и затоа четништвото понекогаш во повеќето случаи се поврзува само со оваа

Поврзано
--------

* Четнички институт на ТМОРО
* Српски комитет на четничката акција

Наводи
------

1. ↑  7David Martin, Ally Betrayed: The Uncensored Story of Tito and Mihailovich, (New York: Prentice Hall, 1946), 34..
2. ↑  Chetnik - Britannica Online Encyclopedia
3. ↑  „Two airmen who shared a B-24 stint in WWII are reunited - Pittsburgh Post-Gazette". Архивирано од изворникот на 2011-06-28. Посетено на 2010-12-16.
4. ↑  „WWII Veterans visit Serbia - Embassy of the United States in Belgrade, Serbia". Архивирано од изворникот на 2007-05-19. Посетено на 2010-12-16.
**Воено одликување** — одликување кое се доделува на воен персонал или единици за херојство во битка или одлична служба. Дизајнирани се да се носат на воена униформа.

Граѓанските одликувања кои им се доделуваат на воени лица не треба да се сметаат за воени одликувања, иако витешките ордени може да се делат на граѓански и воени. Одликувањата за полиција и противпожарна служба можат понекогаш да се сметаат за придружни на воените одликувања на кои тие се засноваат, иако тие строго не се воени одликувања.

Одликувањата се практикувале уште од древни времиња. Келтите и римјаните носеле гривни, дајаците носеле и сѐ уште ноаст тетоважи итн. За време на раниот среден век се давале ѓердани и белегзии, кои еволуирале во големи ѓердани богати со драги камења, често со прикачени со приврзок (најчесто медал).

Денес воените одликувања можат да бидат:

* Витешки ордени;
* Одликувања за храброст во вид на крст, ѕвезда или медал на лента;
* Одликувања за одлична служба, во вид на крст, ѕвезда или медал на лента;
* Походни медали на лента;
* Медали за служба на лента;
* Одликувања на цели единици.

По секојдневни прилики се носат само ленти.

Поврзано
--------

* Список на воени ордени
* Граѓанско одликување
* Државно одликување
* Орден
* Орден-околувратник
**Димо Димов Дулот** (р. 9 август 1952

 во Ваташа, Кавадарци) — македонски музичар, виолинист и пејач.

Животопис
---------

Дулот уште од најрана возраст се занимава со музика, од својата 10 годишна возраст, почнува да свири на виолина, свирејќи со неговиот татко "Мило Димов Дулот" на свадби со Ваташка Чалгија. Во неговата музичка кариера има снимено многу песни како виолинист и пејач. Бил член на неколку групи во: Ваташка Чалгија, Група Кавадарка, Група Македонија и Тајфата на Димо Дулот. Во 90-десеттите години ја оформува Група Македонија бил виолинист и пејач. Во 2000-дитте ја формира Тајфата на Димо Дулот каде била долги години под негово раководство.

Надворешни врски
----------------

* Димо Дулот на YouTube
***Воини на Хелгеланд*** (*Hærmændene paa Helgeland*) ― седмата драма од Хенрик Ибзен. Напишана е во 1857 година и првпат била изведена во Норвешкиот театар „Кристијанија" во Осло на 24 ноември 1858 година. Дејствието се одвива во времето на Ерик Крвава Секира (околу 930–934) на северот на Норвешка во историскиот Хелгеланд, време во кое норвешкото општество се прилагодувало од традицијата на старонордиските саги кон новата време на христијанството. Станува збор за доаѓањето на Орнулф, кој со седумте сина ги бара ќерката Дагни и поќерката Хјердис, кои биле грабнати и оженети од Сигурд, односно Гунар. Трагедијата надополнета со концепциите за чест и должност доведува до смрт на сите синови на Орнулф, Сигурд (кој е убиен од Хјердис) и Хјердис (со самоубиство). Заплетот потсетува на германскиот мит за Зигмунд и Бринхилда.

Главни ликови
-------------

* Сигурд Силниот, морски крал
* Гунар, богат земјоделец од Хелгеланд
* Ернулф, исландски поглавар
* Хјердис, поќерка на Ернулф
* Дагни, ќерката на Ернулф
* Егил, четиригодишниот син на Гунар и Хјердис
* Коре, селанец од Хелгеланд

Преводи
-------

Оваа драма била преведена на англиски од шкотскиот писател и критичар Вилијам Арчер како дел од неговата публикација *Прозни драми на Хенрик Ибзен, том.* *III*. Овој том се состоел од *Госпоѓа Ингер од Естерад* (*Fru Inger til Østeraad*); *Воини во Хелгеланд* (*Hærmændene paa Helgeland*); и *Претендент* (*Kongs-Emnerne*). Била објавена од The Walter Scott Company, Лондон во 1890 година.

Појавувањето на ликот Дагни во оваа драма е сметано дека придонело за заживување на популарноста на ова име во Норвешка и воопшто во Скандинавија, во втората половина на 19 век.

Наводи
------

1. ↑  *Henrik Ibsen's Prose Dramas Vol III* (The Walter Scott Company, London. 1890)

Други извори
------------

* Џејмс Мекфарлејн, уредник (1962). *The Oxford Ibsen, Volume II*. Oxford University Press.ISBN 978-0-19-211334-4.
* Џејмс Мекфарлејн, уредник (1994). *The Cambridge Companion to Ibsen*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-42321-2.

Надворешни врски
----------------

* *Hærmændene på Helgeland* на Проектот „Гутенберг" (на норвешки)

* *The Vikings of Helgeland*. превод од Вилијам Арчер Архивирано на 8 април 2012 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Хенрик Ибзен |
| --- |
|  |
| Драми | 
* Катилина
* Могила на воинот
* *Норма, или љубовта на политичарот*
* Ноќ спроти Иванден
* Госпоѓа Ингер од Острат
* Забава во Солхауг
* Олаф Лилјекранс
* Воини на Хелгеланд
* Планинска птица
* Љубовна комедија
* Претендент
* Бранд
* Пер Гинт
* Младинското здружение
* Царот и Галилеецот
* Столбови на општеството
* Куќата на една кукла
* Сеништа
* Народен непријател
* Дивата патка
* Розмерсхолм
* Жената од морето
* Хеда Габлер
* Мајсторот Солнес
* Малиот Ејолф
* Јон Габриел Боркман
* Кога ние мртвите ќе се разбудиме

 |
|  |
| Поезија | 
* *Песни*
* *Терје Виген*

 |

 |
**Женската носија** од рамничарскиот предел Радовишко Поле, која со незначителни разлики се јавува и во соседното Струмичко Поле, е лесна, главно од платнени облеки - кошула и саја, украсени со везбени мотиви, врз кои на половината се опашува волнен појас и ткаен прегач, од кој како најубав се издвојува с’нце прегач. 

Во **машката носија**, освен кошулата и гаќите од дебело платно, се носи карактеристично широко набрано, платнено долниште фустан и елече од пругасто шарена волнена ткаенина, а покривката за глава е ткаена декоративно орнаментирана крпа. Во составот на празничната носија на младите мажи влегуваат калчини - ногавици од бел шајак со аплицирани украсни црни гајтани.

Мажи и жени собрани кај чешмата во селото Добрејци, Струмичко Поле (1941)Носијата наменета за младоженците наречена зетоска е најдекоративна и најбогато украсена, а поодделните облеки од нејзиниот состав носат назив бовчалски зашто се добиваат како дар од невестата.

Оваа лесна носија составена од повеќе бели платнени облеки со декоративни везбени мотиви во женската или богати дипли во машката носија, делува едноставно на складна со впечатливоста на елегантната усогласеност на белите платнени облеки, со дискретната разнобојност на украсувањето и оформувањето на поделните облеки во составот на носијата.  ‎

Наводи
------

1. 1 2  „Етнолошко поднебје на Македонија - Народни носии од Средна и Источна Македонија (минути 24:54 - 27:15)".

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски народни носии |
| --- |
|  |
| Мијачко-дебарски носии | Мала и Долна Река • Мавровско Поле и Горна Река • Дебарско Поле • Голо Брдо • Дебарски Дримкол | Детал од народна носија |
|  |
| Брсјачки носии | Мариово • Малесија • Струшки Дримкол • Прилепско-Битолско Поле • Кичевија, Порече и Железник (Демир Хисар) • Горна Преспа • Горни битолски села • Бабуна (Азот, Клепа) |
|  |
| Јужномакедонски носии | Леринско Поле • Леринска Река • Костурско • Бојмија • Долна Преспа • Солунско Поле |
|  |
| Струмско-местански носии | Радовишко и Струмичко Поле • Банско • Драма |
|  |
| Шопски носии | Славиште (источен дел) • Дурачка Река • Пијанец • Радовишки Шоплук • Малешево • |

 |

 Горноџумајско поле

| group6 = Горновардарски носии
| list6 =
Кумановско • Скопска Котлина (Скопска Блатија и Скопска Црна Гора) • Полог (Горни Полог, Долни Полог, села под Сува Гора) • Овче Поле
}}
**Руско-турската војна** (1568–1570) се водела помеѓу Отоманското Царство и Царство Русија. Причината за војната било Астраканското ханство.

Во текот на 1556 година ханството било завладеано од Иван Грозни. Во 1568 година, отоманскиот султан Селим II ја започнал војната против Русите. Тој кон Астрахањ испратил војска од 15.000 јаничари, 2.000 спахии и неколку илјади пешадијци. Русите успеале да се справат со Отоманците, а во крајна сметка отоманската флота била разбиена од бура. Во 1570 година бил потпишан договор помеѓу Османлиското Царство и Царство Русија во Цариград .

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Руско-турски војни |
| --- |
|  |
| 1568—1570 • 1571—1572 • 1676—1681 • 1686—1700 • 1687—1689 • 1695—1696 • 1710—1711 • 1736—1739 • 1768—1774 • 1787—1792 •1806—1812 • 1828—1829 • 1853—1856 • 1877—1878 • 1914—1918 |

 |
Предел во Фимвердухалс
**Фимвердухалс** (исл. *Fimmvörðuháls*, изговорⓘ) е област меѓу ледниците Ејафјатлајекитл и Мирдалсјекул во јужен Исланд. Низ овој премин поминува патот од Скогар до Торсмерк и е меѓу најпопуларните планинарски патеки во Исланд, иако е долга 22 km и се искачува на височина од 1000 m. Во Фимвердухалс има современа и удобна планинарска куќа во сопственост на планинарското здружение „Утивист". Неадеку од тука постои и постара помалку опремена куќа наре наречена Балдвинскали. Патот од Скогар се одликува со особена убавина заради многубројните водопади. Пристапен е само од средината на јуни до крајот на август.

За подолго планинарење од 4-6 дена, на патот во Фимвердухалс може да се надоврзе патеката Лаугавегур помеѓу Ландманалаугар и Торсмерк.

Ерупција во 2010
----------------

Расцеп на Фимвердухалс (2 април 2010). Како што тече лавата, снегот се претвора во пареа.
На 20 март 2010 г. започнала ерупција на вулканот Ејафјатлајекитл во Фимвердухалс по неколкумесечниот период од мали земјотреси под ледникот Ејафјатлајекитл. Ерупцијата почнала околу 23:00 ч. и отворила расцеп од половина километар во северниот дел на преминот.
Една недела подоцна, ерупцијата во Фимвердухалс веќе образувало 300-метарски расцеп, а на северната патека се појавиле нови избувнати кратери 
кон подрачјето на Торсмерк, популарен туристички природен резерват. Водичите морале да ги запрат турите за вулканолозите да ја проценат понатамошната состојба.

Потоа, во април избувнал и самиот вулкан Ејафјатлајекитл во голема ерупција што го попречил воздушниот сообраќај во половина Европа. По овој настан стручњаците стравуваат од уште поголема ерупција во Катла.

Поврзано
--------

* Ејафјатлајекитл

Наводи
------

1. ↑  „Прва ерупција во Фимвердухалс". 31 март 2010. Посетено на 16 април 2010. (англиски)
2. ↑  „Ерупција во Фимвердухалс". 9 април 2010. Посетено на 16 април 2010. (англиски)
3. ↑  „Избувнатиот вулкан во Исланд образува нови кратери". Ројтерс. 31 март 2010. Посетено на 31 март 2010. (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Фимвердухалс" на Ризницата ? |

* Место на ерупцијата на Фимвердухалс/Ејафјатлајекитл Архивирано на 20 декември 2012 г. (англиски)
* Фотогалерија - 1 април 2010, од islandsmyndir.is Архивирано на 19 декември 2010 г. (исландски)
* Фотогалерија - 30 март 2010, од islandsmyndir.is Архивирано на 14 мај 2011 г. (исландски)
* Фотогалерија - 28 март 2010, од islandsmyndir.is Архивирано на 14 мај 2011 г. (исландски)
**Манго Парк** (англ. Mungo Park; 11 септември 1771 — 1806) бил шкотски истражувач на Африка. Бил прв Европеец кој го открил горниот тек на Нигер. Погинал во експедицијата во која настојувал да пронајде каде завршува реката Нигер.

Животопис
---------

Роден е во Селкершир, во близина на Селкелер во Шкотска, на фармата, што ја изнајмил неговиот татко. Тој е роден како седмо од тринаесет деца. Иако таткото изнајмил фарма, тој бил доволно добро платен, па затоа можел да плати за доброто образование на Парк. Парковите биле калвинисти. Таткото на Парк починал, оставајќи ги зад себе работите во вредност од 3.000 фунти. По училиште бил асистент хирург Томас Андерсон. За тоа време, тој се запознал и се дружел со син Андерсон, Александар, и се сретнал со ќерката на Андерсон, Алисон, која подоцна му станала жена.

Тој се запишал на Универзитетот во Единбург во октомври 1788 година, студирал медицина и ботаника. За време на студиите тој исто така ги слушал предавањата на Џон Вокер за природната историја. По завршувањето на студиите, поминал години со ботанички собир на шкотскиот висорамнини, заедно со неговата сестра, Џејмс Дикинсон. Дикинсон бил ботаничар, кој ја започнал својата кариера како градинар и трговец со семиња. Заедно со Јозеф Банкс го основал лондонскиот линиски сојуз од 1788 година.

Во јануари 1793 година, Парк завршил медицинско образование и го поминал усното испитување во Хирургот на хирургот во Лондон. Според препораките на Банкс, на едно брод му била дадена позиција на асистент хирург. Бродот отпатува за Суматра во февруари. Кога се вратил, Паркот одржа предавање за општеството Линија во кое тој опиша осум нови риби од Суматра. Покрај тоа, тој донел до Банките неколку ретки растенија од Суматра.

Наводи
------

1. ↑  „Travels into the Interior of Africa". *Eland Books*. Посетено на 15 September 2016.
2. ↑  Park 1816, стр. iii Vol. 2. sfn error: no target: CITEREFPark1816 (help)
3. ↑  Thomson 1890, стр. 37-38. sfn error: no target: CITEREFThomson1890 (help)
4. ↑  Holmes 2008, стр. 221. sfn error: no target: CITEREFHolmes2008 (help)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Манго Парк" на Ризницата ? |

* Дела од Mungo Park на проектот „Гутенберг"
* Дела од или за Манго Парк на Семрежниот архив

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Ултразвучен паркинг-сетилник
**Паркинг-сетилник** — сетилник за близина, кои се користат во возилата и го олеснуваат паркирањето на возачот, со давање сигнали доколку возилото е блиску до некој ѕид или друго возило. Овие сетилници можат да работат на принцип на електромагнетни бранови или ултразвук.

Ултразвучни системи
-------------------

Овој вид на сетилници, користат ултразвучни сетилници за присуство кои го мерат растојанието од околните објекти преку сетилници кои се наоѓаат на браникот од автомобилот.

Овие сетилници емитуваат акустични звуци, а контролен уред го мери времето за кое звукот се одбил, а со тоа го мери растојанието. Сетилникот го известува возачот за близината преку звучни сигнали, со различен звук за различна далечина. Сетилниците може да ги прикажуваат информациите преку LED или LCD екран.

Задните сетилници може автоматски да се активираат кога се вози назад, а да се деактивираат кога било која друга брзина е пуштена. Предните сетилници може да се пуштаат рачно и да се деактивираат автоматски при постигнување на одредена брзина, со цел да нема непотребни известувања.

Ултразвучните системи го користат рефлектирањето на звучните бранови, но тука има одредени недостатоци, бидејќи може да не се откријат рамни објекти или објекти кои се многу мали да рефлектираат звук - т.е. тенки објекти хоризонтално насочени према возилото, тенка шипка. Рамни објекти, кои се под агол кон сетилниците, може целосно да ги одбијат ултразвучните сигнали, а со тоа нема да се детектираат.

Електромагнетни системи
-----------------------

Електромагнетниот сетилник го користат бавното возење на автомобилот кон објектот кој треба да се одбегне. Штом е откриен објектот, доколку возилото застане, сетилникот дава сигнали дека има објект. Ако возилото продолжи да се движи, сигналот станува посилен и посилен поради приближувањето на објектот. Електромагнетните паркинг-сетилники кои се продаваат, не се монтираат со бушење на браникот, туку се монтираат во внатрешноста на браникот.
**Редонда** е ненаселен мал остров во Карипското Море. Островот е дел од Малите Антили, а политички е дел од државата Антигва и Барбуда.. Островот е долг 1 км, широк 0,3 км и со највисока точка од 296 метри. Редонда бил приклучен на Антигва и Барбуда во 1967 година.

Редонда се наоѓа помеѓу островите Невис (Свети Кристофер и Невис) и Монтсерат (Обединето Кралство). Редонда е 56,2 км југозападно од Антигва. Островот е оддалечен 22,5 северозападно од Монтсерат и 32 километри оддалечен од Невис.

Редонда е дом на голем број птици, островот бил важен извор на гуано, особено пред да се почне со масовно производство на вештачко ѓубриво. За време на ископувањето на гуаното, на островот биле изградени неколку објекти. Денес има остатоци од овие објекти.

Потекло на поимот
-----------------

Името потекнува од шпанскиот збор "redonda"', што значи 'огрукла'. Во 1493 година, за време на неговото второ патување, Колумбо го открил островот и го именувал "Santa María la Redonda" („Св. Марија Округла").

Историја
--------

Колумбо ја открил Редонда во 1493 година, за време на неговото второ патување. Тој објавил дека островот е под шпанска управа, но не стапнал на него. Го именувал како „Санта Марија ла Редонда". Зборот „Редонда" се однесува на округлиот облик на островот.

Бидејќи островот е мал и е карпа, тој не бил цел на интерес на европските колонијални сили. Со векови островот служел како прибежиште на пирати. Во 1860 година Британија објавила дека Редонда е под нејзина управа.

За време на британскиот колонијален период, Редонда бил важен извор на гуано, природно ѓубриво. Годишно се ваделе околу 7.000 тони гуано. Кога било активно ископувањето на гуаното, островот бил посетен од луѓе, поточно работници.Во 1901 година имало 120 луѓе. Подоцна бил откриен и алуминиум фосфат, кој се користел за барут. Почнало ископување и на алуминиум фосфат, а била изградена и мала жичница за пренос на материјалите до брегот.

За време на Првата светска војна прекинале ископите и повеќето работници го напуштиле островот. Во 1929 година ураган ги уништил и постоечките објекти на Редонда. Иако Невис и Монтсерат се поблиску до Редонда, сепак Британците одлучиле Редонда да биде дел од колонијата Антигва, денес Антигва и Барбуда.

Наводи
------

1. ↑  „Government of Antigua and Barbuda". *www.ab.gov.ag*. Посетено на 11 July 2017.
2. ↑  „Antigua and Barbuda: Redonda". *www.antiguanice.com*. Посетено на 11 July 2017.
3. 1 2  Kras, Sara Louise (2008). *The History of Redonda*. *Antigua and Barbuda*. Cultures of the World. **26**. Marshall Cavendish. стр. 18. ISBN 9780761425700. a cableway using baskets was built to transfer the mined phosphate to a pier for shipping

Поврзано
--------

* Антигва и Барбуда
* Мали Антили

Надворешни врски
----------------

* Музеј Антигва и Барбуда
**Истанбулскиот земјотрес од 1509** година се случил во Мраморно Море на 10 септември 1509 година во околу 10:00 часот. Земјотресот имал јачина од 7,2 степени. Во следените 45 дена земјата постојано се тресела од привремени помали земјотреси по кое следувало цунами.

Во земјотресот загинале повеќе од 10.000 луѓе а над 110 џамии биле уништени. Галата и Бујукчекмеџе исто така претрпиле сериозни оштетувања. Во Цариград многу куќи биле срушени. Новоизградената Бајазитова џамија исто така била оштетена, каде куполата паднала заедно со минарињата. Фатих џамија претрпелела штета на своите четири големи столбови и куполата. Аја Софија не била оштетена освен едно минаре. Во внатрешноста на џамијата гипсот, кои бил користен за да се прикријат византиските мозаици паднале, откривајќи ги христијанските слики.

Наводи
------

1. ↑  Ambraseys, N.N.; Jackson J.A. (2000). „Seismicity of the Sea of Marmara (Turkey) since 1500". *Geophysical Journal International*. **141** (3): F1–F6. Bibcode:2000GeoJI.141F...1A. doi:10.1046/j.1365-246x.2000.00137.x.
2. 1 2  Ambraseys, N. N. (December 2001). „The Earthquake of 1509 in the Sea of Marmara, Turkey, Revisited" (PDF). *Bulletin of the Seismological Society of America*. **91** (6): 1397. Bibcode:2001BuSSA..91.1397A. doi:10.1785/0120000305.[*мртва врска*]
Африн, Сирија
**Африн** е град во северозападна Сирија, кој се наоѓа во гувернерот на Алепо. Административен центар на истоимената област.

Африн се наоѓа на приближно 38 километри северозападно од Алепо, главниот град на провинцијата, и 332 километри северно од Дамаск, главниот град на земјата. Најблискиот аеродром се наоѓа во градот Аазаз.

Популација
----------

Последниот официјален попис во 1981 година го навел населението на 11.91. Динамика на населението на градот по години:

| 1960 година | 1970 година | 1981 година | 2003 година | 2012 година |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 6330 | 10 074 | 11 914 | 44 121  | 54 451  |

Курдите преовладуваат во националниот состав на населението, сунитските муслимани во конфесионалниот состав.

Приказна
--------

Во 1922 година, градот паднал под контрола на Франција, а во 1946 година станал дел од независна Сирија.

Поради избувнувањето на сириската револуција, од 11 јули 2012 година, Африн бил под контрола на курдската милиција ЈПГ и бил дел од Сириски Курдистан (Ројава). На почетокот на септември 2017 година, таму била прогласена „зона на деконфликт". Јануари 2018 година - почеток на турската операција „ Маслиново гранче ". На 18 март 2018 година, Африн паднал под контрола на турските вооружени сили и Слободната сириска армија.

Наводи
------

1. ↑  Сирия. Справочная карта (масштаб 1:1 000 000). — ГУКГ, 1977.
2. ↑  „World Gazetteer" (англиски). Архивирано од изворникот на 2013-02-09. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
3. ↑  оценочное
4. ↑  расчётное
5. ↑  Война в Африне повторяет сценарий Донбасса-2014. Курды стали разменной монетой в российско-турецкой газовой сделке Архивирано на 23 јануари 2018 г. // НГ, 22 янв 2018

Надворешни врски
----------------

* Африн на топографската карта на Архивски примерок на Семрежниот архив (англиски)

```
на Генералштабот
```