Јуриј Илиенко
**Јуриј Илиенко** (18 јули 1936 – 15 јуни 2010 година) бил украински филмски режисер и сценарист. Режирал дванаесет филмови помеѓу 1965 и 2002 година. Неговиот филм од 1970 година *„Белата птица означена со црно"* бил вклучен на седмиот меѓународен филмски фестивал во Москва каде што ја освоил Златната награда.

Иљенко бил еден од највлијателните филмски работници во Украина. Неговите филмови ја претставувале Украина и она што се случувало со неа. Неговите филмови биле забранети во СССР поради нивната сомнителна антисоветска симболика. Само во последните години неговите филмови биле повторно објавени и отворени за јавноста.

Биографија
----------

Илиенко е роден во Черкаси во 1936 година, но за време на Втората светска војна тој и неговото семејство биле евакуирани во Сибир додека неговиот татко бил во Црвената армија. Завршил гимназија во Москва, а во 1960 година Институтот за кинематографија Герасимов во 1960 година. Од 1960 до 1963 година работел како директор на фотографија во Филмското студио Јалта. Во 1963 година Илиенко станал оператор, а потоа директор на филмското студио Довженко. Неговиот филм од 1965 година *Пролет за жедните* (сценарио на Иван Драх ) и филм од 1968 година *Вечир на Иван Купала*, каде и двата биле забранети од советските власти до 1988 година. Неговиот филм од 1971 година *„Белата птица означена со црно* "ја добил главната награда на Московскиот филмски фестивал, но на 24-от конгрес на Комунистичката партија на Украина филмот бил (исто така) забранет и означен како „најштетниот филм што некогаш бил снимен во Украина, особено штетен за младите". Неговиот следен филм, *Да сонуваш и да живееш* (сценарио на Иван Миколаичук и него), бил прекинат 42 пати во различни фази на продукција. Илиенко потоа емигрирал во Југославија, каде го снимил филмот *Да се живее и покрај се*. Филмот освоил „Сребро" на филмскиот фестивал во Пула и награда за најдобар глумец. Во Украинската ССР, филмот не било дозволено да се прикажува. Неговиот филм *Лисова писнија од 1983 година.* *Мавка* ја добил наградата ФИПРЕСЦИ. Во 1987 година Илиенко ја добил титулата Народен уметник на Украина. Јуриј Иљенко го создал независното филмско студио Фест-Земља, каде го снимил првиот недржавен филм во Украина. Неговиот филм од 1990 година „Лебедово езеро „Зона"" повторно ја освоил наградата ФИПРЕСЦИ. Во 1991 и 1992 година Илиенко бил претседател на Украинската кинематска фондација. во 1991 година ја добил Националната награда Шевченко. Неговиот документарен филм за Сергеј Парајанов од 1994 година ја добил наградата „Златен витез" на филмскиот фестивал Синема Сити. Во 1996 година станал член на Академијата за уметности на Украина. Неговиот филм *„Молитва за Хетман Мазепа* "од 2002 година бил забранет за изнајмување во Русија.

 Споменик за сеќавање на Јури Иљенко во Черкаси
На парламентарните избори во 2007 година Илиенко бил втор на изборната листа на Сеукраинскиот сојуз „Свобода", но на тие избори партијата добила 0,76% од гласовите и не влегла во парламентот.

Илиенко починал на 15 јуни 2010 година на 74-годишна возраст, по долго боледување, од рак.

Семејство
---------

Тој бил член на Комунистичката партија од 1973 година, но ја променил својата политичка позиција по крајот на СССР. Иљенко бил оженет со колешката режисерка Лиудмила Јефименко  и имале два сина, Андриј Илиенко (роден 1987 година) и (исто така филмски глумец и продуцент) Пилип Илиенко (роден 1977 година). За време на украинските парламентарни избори во 2012 година, Пилип бил № 122 на изборната листа на „Свобода", а Андриј можело да биде избран како кандидат за истата партија во едномандатната изборна единица № 215; Андриј бил избран во парламентот, а Пилип не бил.

Избрана филмографија
--------------------

* *Сенки на заборавените предци*, кинематографер (1965)
* *Па за жедните*, режисер (1965)
* *Ева на Иван Купала*, режисер (1968)
* *Белата птица обележана со црно*, режисер (1970)
* *Лебедово езеро „Зона"*, режисер (1990)
* *Молитва за Хетман Мазепа*, режисер, глумец (2002)

Наводи
------

1. ↑  „7th Moscow International Film Festival (1971)". *MIFF*. Архивирано од изворникот на 3 April 2014. Посетено на 22 December 2012.
2. ↑  Sandra Brennan. „Yuriy Illienko Biography". *The New York Times*. Baseline & All Movie Guide. Архивирано од изворникот на 11 April 2013. Посетено на 19 March 2013.
3. 1 2 3 4  *Korrespondent in der Nachkriegszeit*. Brill | Schöningh. 2008-01-01. стр. 316–327.
4. ↑  „ВСЕУКРАЇНСЬКЕ ЛІКАРСЬКЕ ТОВАРИСТВО В 2019–2020 РР". *Ukrainian Medical News*. 2021-04-20. doi:10.32471/umv.2709-6432.86.973.
5. ↑  *Almanac of Ukrainian Studies*. Taras Shevchenko National University of Kyiv.
6. ↑  „ИЛЬЕНКО Юрий Герасимович - это... Что такое ИЛЬЕНКО Юрий Герасимович?". Посетено на 12 July 2016.
7. ↑  Illienko Brothers, Welcome to Ukraine (January 2000)
8. ↑  *The Election of 2000*. Duke University Press. 2020-12-31. стр. 376–377.

Надворешни врски
----------------

* Yuri Illienko на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)