Окупирана Македонија:
  Бугарија
  Италија
  Германија
**Завојуваните страни во Македонија за време на Втората светска војна** биле оние нации кои директно или индирекно учествуваа, или биле засегнати, од воените дејствија во Македонија за време на Втората светска војна. 

На 17 април 1941 година во Белград била потпишана безусловна капитулација на југословенската војска. По капитулацијата, во согласност со одлуката за разбивање на Кралството Југославија како држава, нејзината територија била поделена меѓу Германија, Италија, Унгарија и Бугарија - членки на Оската. Тие се сметаат за агресори во конфликтот. 

По воспоставувањето на границите, но и поради потребите германските сили да се подготвуваат за напад врз Советскиот Сојуз, Хитлер побарал Бугарија да ја окупира Македонија до одредената воена граница, која се протегала по линијата Пирот – Врање – Скопје, понатаму по долината на Вардар до грчката граница. На 19 април 1941 година бугарската војска навлегла во Тракија и во егејскиот дел на Македонија, на просторот од десниот брег на реката Марица до реката Струма. 

Македонското националноослободително движење *во трите дела на поделената Македонија кон крајот на четвртата деценија од дваесеттиот век, непосредно пред пренесувањето на Втората светска војна на Балканот, навлегло во нова и повисока фаза на развој. Тоа е време во кое, во сите три дела на Македонија: вардарскиот, егејскиот и пиринскиот, без оглед на поделеноста и непостоењето на политичка и организациона поврзаност меѓу револуционерните сили на македонскиот народ, благодарение на претходните борби, на традицијата и изградената колективна историска и национална свест, процесот на афирмација на македонскиот национален и политички индивидуалитет, изразен низ формата на одбрана на правото за самостојност на македонскиот народ, ги зафатил скоро сите слоеви. Во сите три дела на Македонија на дневен ред се нашла борбата за признавање на националната самобитност на Македонците, борбата за афирмација на македонскиот јазик и за откривање на сопственото историско битие. Тоа е период во кој се акцентирала потребата од организиран и осмислен напор за афирмација на националното културно наследство на македонскиот народ и за развивање на современата македонска култура.* .

По окупацијата македонското национално движење и македонскиот народ започнале борба за оставарување на овие идеали, меѓутоа согласно различните услови во секој дел од Македонија, целите на македонскиот народ биле различни. Македонскиот народ организациски не бил раководен од еден центар туку од содветните антифашистички и комунистички организации кои егзистирале во трите дела на Македонија. 

Во Вардарска Македонија до 1943 година борбата била раководена од *Покраинскиот комитет* на КПЈ за Македонија, а од 1943 година од КПМ. Во Егејска Македонија македонскиот народ се борел заедно со грчките антифашисти предводени од ЕАМ и КПГ. Во Пиринска Македонија, македонскиот народ бил предводен од БКП и Татковинскиот фронт.

Сили на Оската
--------------

* Нацистичка Германија
* Кралство Италија
* Царство Бугарија

Квислингзи
----------

* Бали Комбетар
* Централен бугаромакедонски клуб
* Движење Слобода или смрт
* Равногорското движење
* Тагмата асфалиас
* НРГЛ

Антифашисти
-----------

* Македонско национално движење
* КПЈ
* КПМ
* КПГ
* Југословенски партизани
* ЕЛАС
* ЕАМ
* Татковински фронт
* Сојузници

Извори
------

1. ↑  ИНСТИТУТ ЗА НАЦИОНАЛНА ИСТОРИЈА ИСТОРИЈА НА МАКЕДОНСКИОТ НАРОД СКОПЈЕ 2008

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонија во Втората светска војна |
| --- |
|  |
| Окупација на Македонија | Бугарска окупација  •  Бугарски централен акционен комитет  •  Група Чкатров - Ѓузелов  •  Пиндско-македонско Кнежевство

 |
|  |
| Завојувани страни | 

|  |  |
| --- | --- |
| Троен пакт | Нацистичка Германија  •  Кралство Италија  •  Царство Бугарија

 |
|  |
| Квислингзи | Балисти  •  Централен бугаромакедонски клуб  •  Движење „Слобода или смрт"  •  Вардарски четнички корпус (Рамногорското движење)  •  Тагмата асфалиас

 |
|  |
| Сојузници | Југословенски партизани (КПЈ)  •  ЕЛАС (ЕАМ)  •  НРГЛ  •  КПБ (Татковински фронт)

 |
|  |
| Македонсконационалнодвижење | КПМ  •  Главен штаб на НОПО  •  Македонска антифашистичка организација  •  Народноослободителна Војска на Македонија  •  Славјаномакедонски народноослободителен фронт  •  Македонски партизански одреди  •  Илинденски пат  •  Културна Македонија  •  Народноослободителна борба во Вардарска Македонија  •  11 октомври  •  Народноослободителен младински сојуз на Македонија  •  Партизанска печатница „Гоце Делчев"  •  Партизанска болница на Плачковица

 |

 |
|  |
| Почеток на борбата | Писмо до Стојана  •  Востание во Вардарска Македонија  •  Драмско востание

 |
|  |
| Развој на борбата | Бабунска акција

 |
|  |
| Разгор на борбата | Основање на КПМ  •  Преспанско советување  •  Слободни територии  •  Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ

 |
|  |
| Општонародно востание | 
 |
|  |
| Ослободување на Македонија | 

|  |  |
| --- | --- |
| АСНОМ | Писмо на Иницијативниот одбор за свикување АСНОМ • Президиум на АСНОМ • Декларација на АСНОМ  • Список на делегати на Првото заседание на АСНОМ • Комисија за јазик и правопис • Записник • Одлука • 

 |
|  |
| Воени дејствија | Февруарски поход  •  Пролетна офанзива • Завршни операции за ослободување на Македонија

 |

 |
|  |
| Македонски народни херои | Александар Урдаревски • 
Благој Јанков - Мучето • 
Блажо Тодоровски • 
Борка Велески • 
Борка Талески • 
Боро Петрушевски - Папучар • 
Вера Ацева • 
Видое Смилевски - Бато • 
Димитар Богоевски • 
Ѓоце Стојчевски - Амбарче • 
Ибе Паликуќа • 
Јосиф Јосифовски • 
Крсте Црвенковски • 
Кузман Јосифовски - Питу • 
Мара Нацева • 
Манчу Матак • 
Мирче Ацев • 
Михајло Апостолски • 
Лазар Колишевски • 
Љупчо Арсов • 
Наум Наумовски • 
Орде Чопела • 
Орце Николов • 
Раде Јовчевски - Корчагин • 
Рампо Левков - Левката • 
Стефан Наумов - Стив • 
Страхил Гигов • 
Страшо Пинџур • 
Тихомир Милошевски • 
Тодор Циповски - Мерџан • 
Христијан Тодоровски - Карпош • 
Цветан Димов • 
Чеде Филиповски - Даме

 |
|  |
| Воени злосторства | Депортација на Евреите  •  Масакрот во Долно Јаболчиште   •  Масакрот кај Пуста Кула  •  Масакрот во Ваташа  •  Масакрот во Велес  •  Масакрот во Куманово

 |
|  |
|  **Историја на Македонија  •  Македонија  •  Историја на македонскиот народ** |

 |