recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Координати: 29°53′52″N 31°12′12″E﻿ / ﻿29.89778° СГШ; 31.20333° ИГД﻿ / 29.89778; 31.20333

Сахуровата пирамида
**Сахурова пирамида** — староегипетска пирамида и прва изградена во некрополата Абусир. Таа била изградена како гробница на вториот фараон од Петтата египетска династија Сахуре во 2480 п.н е. Градбата е дел од поголема гробна целина која се состои од храм на брегот на езерото Абусир, насип од овој храм до високиот храм сместен наспроти главната пирамида и посебна молитвена пирамида наменета за душата на кралот. Целината во Древниот Египет била позната како „Ḫˁj-b3 S3ḥ.w Rˁ" или во превод „воскресение на духот на Сах".

Пирамидалната целина била предмет на темелни ископувања на почетокот од 20 век од страна на Лудвиг Борхарт и истата денес се смета за пресвртница во древноегипетската гробна архитектура, така што нејзиниот распоред има поставено образец кој останал непроменет сè до крајот на Шестата египетска династија околу 300 години подоцна. Долината и високите храмови, како и насипот на целината, биле богато украсени со над 10.000 м2 фини релјефи кои ја направиле целината препознатлива во антиката. Високиот храм исто така се одликува по разновидноста на градежните материјали кои биле употребени за негова изградба — од алабастер и базалтни подови до фин варовник и црвен гранит на ѕидовите.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Mark Lehner. The Complete Pyramids. Thames and Hudson Ltd. London. ISBN 0-500-05084-8.
2. 1 2  Miroslav Verner, Steven Rendall. *The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments*. стр. 313–324. ISBN 0-8021-1703-1.
3. ↑  Ludwig Borchardt (1910-1913). *Das Grabdenkmal des Königs Sahurā*. 2 Bände. J. C. Hinrichs, Leipzig.
4. ↑  Rainer Stadelmann. *Die agyptischen Pyramiden: Vom Ziegelbau zum Weltwunder (Kulturgeschichte der antiken Welt)*. стр. 164–174.
Различни видови садови за јајца
**Сад за јајце** е сад во који се сместуваат варените јајца, који потоа се користат во обредни цели, најчесто на велигденски празници. Станува збор за фарбани јајца кои се подаруваат на домашните на гостите и се оставаат во црква.Дел од обредот е лесно движење на раце и кршење и на јајцата. Најчесто се изработува во бела боја од керамика, но и во други бои како и од стакло, дрво и др.

Украсен сад за јајца
--------------------

Украсен сад за јајца е во разновидни облици и бои. Најчество ги украсуваат децата со разни тандали, ленти, фигурички и други украси типични за велигденски празници.

Историја
--------

Најстариот познат сад за јајца е сребрен, најден во урнатините на Помпеја.

Наводи
------

1. ↑  Connolly, Peter (1990). *Pompeii*. Oxford University Press. стр. 39. ISBN 9780199171583.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 73 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **73** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 73 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Серафим Блажев Китаноски** (1916 во Издеглавје, Охридско — февруари 1944 во Барбарос, Бродско) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Серафим Блажев Китаноски е роден во селото Издеглавје. Бил Студент. Како ученик во гимназијата во Крагуевац, во предвоениот период се запознава и се определува за напредното движење. Опфатен со движењето на отпорот од 1941 година, како толкувач кај италијанците во карабинерската станица во Издеглавје, врши услуги за НОБ. Во мај 1943 година стапува во Кичевско-мавровскиот партизански одред. Како командир на чета во Првата македонско-косовска ударна бригада е заробен во богомилскиот поход и стрелан кај Барбарос во февруари 1944 година.

Наводи
------


1. ↑ . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 75 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **75** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 75 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Сатја-југа** (деванагари: सत्य युग), наречена и **крита-југа** во хиндуизмот, е „*југа* (доба или ера) на вистината", кога човештвото го водат боговите, а секоја манифестација или работа е блиску до најчистиот идеал. Понекогаш се нарекува и „Златно доба". Просечното траење на сатја-југата изнесува 100.000 години. Останатите се: двапара-југа, трета-југа и кали-југа.

Според светите текстови
-----------------------

Меѓу четирите ери, сатја-југа е најважната, во која владеат знаењето, медитацијата и покорноста. Сите столбови на религијата се целосно присутни. Просечен животен век на луѓето во сатја-југа се верува дека е над 100 илјади години. За време на сатја-југа, луѓето ќе прават само добри и возвишени дела, и се верува дека ова е време кога „сите луѓе ќе бидат среќни".

Во Махабхарата е запишано:

> 
> [...] нема сиромашни ниту богати; нема потреба од работа, бидејќи сè што им е потребно на луѓето, го добиваат преку силата на волјата; главна доблест е препуштањето на овоземните желби. Крита југа е без болести, без лоши мисли, без тага, без страв. [...]
> 
> 
>

Поврзано
--------

* Југа
* Хиндуизам
Корицата на оригиналното издание
**„Пророштвото на Романови"** (англиски: *The Romanov Prophecy*) е роман од американскиот писател Стив Бери. Книгата е издадена во 2004 година од Балантајн Букс (англиски: *Ballantine Books*) co ISBN 0-345-46006-5. Македонскиот превод е од Ромео Ширилов во издание на Матица Македонска од 2011 година.

Фабула
------

Дејствието се одвива на потегот меѓу Соединетите Американски Држави и Руската Федерација, со адвокатот Мајлс Лорд и поранешната акробатка Акилина како главни јунаци. Овој историски трилер обработува тема која се одвива во денешницата, а има историско значење - судбината на семејството на последниот руски цар Николај Втори.

Библиографија
-------------

1. ↑   „Пророштвото на Романови", БЕРИ, Стив, Матица Македонска, 2011
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 72 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **72** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 72 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
*Усните на Исаија миропомазани со оган*, од Бенџамин Вест.
Во религијата, **пророк** е човек кој го сретнал натприродното или божественото и служи како посредник со луѓето.

Пророци постоеле во многу култури низ историјата, вклучувајќи ги религиите христијанство, јудаизам, пророкот Заратустра во Персија, пророчиштето Делфи во Стара Грција, потоа во исламот, и во многу други. Традиционално, на пророците им се припишува улога на доносители на промените кои зависат од пораките што ги носат. Епитетот „пророк" е субјективен, бидејќи оној што од едни се смета за пророк, од други може да се смета за лажен пророк. Кон крајот на XX век, епитетот „пророк" се ставал на некој кој е успешен во анализата на економските ситуации, или на оние кои ги коментираат кризите во општеството.

Германскиот философ Фридрих Ниче, пророците ги нарекува „мелези на болестите и на волјата за власт".

Пророкот како тема во уметноста и во популарната култура
--------------------------------------------------------

* „Пророк" — песна на рускиот поет Александар Пушкин.
* „Двајцата пророци. Проба на гласот" - песна на полскиот поет Збигњев Херберт.
* „Монолог за Касандра" - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
* „Пророчко око" (англиски: *The Prophets Eye*) — песна на американската рок-група Бед брејнс (*Bad Brains*) од 1986 година.
* „Пророци за гневот" (*Prophets Of Rage*) - песна на американската рап-група Паблик енеми (*Public Enemy*) од 1988 година.

Белешки
-------

1. ↑  „дефиниција за пророк во онлајн речник". Архивирано од изворникот на 2012-06-28. Посетено на 2008-12-04.
2. ↑  Фридрих Ниче, *Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си*. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 18.
3. ↑  A. S. Puškin, *Lirika*. Rad, Beograd, 1979, стр. 141.
4. ↑  Zbignjev Herbert, *Izabrane pesme*. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 236.
5. ↑  Vislava Šimborska, *Izabrane pesme*. Beograd: Treći trg, 2014, стр. 104-105.
6. ↑  Discogs, Bad Brains ‎– Quickness (пристапено на 10.11.2019)
7. ↑  DISCOGS, Public Enemy ‎– It Takes A Nation Of Millions To Hold Us Back (пристапено на 25.8.2019)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85107528
* GND: 4047487-2
* BNF: cb11934619h (податоци)
* NKC: ph162848

 |

 |
**Славчо Деловски** ( 1923
 во Велес — 6 април 1944

)— македонски партизан, учесник во НОВ.

Животопис
---------

Од Велес се доселил во Скопје и живеел во Црниче, каде дејствувал во силна партиска ќелија. Како напреден младинец бргу се поврзал и се вклучил во илегалната борба против бугарскиот фашистички окупатор. Во 1943 година бил примен во редовите на КПЈ. Развил широка политичка дејност кај младината и придобил нови приврзаници за оружената борба против окупаторот. Учествувал во растурање летоци, во кои се осудувал окупаторот и се објаснувале целите и успесите на Народноослободнтелното движење. Организирал собирање на материјали и парична помош, што се испраќала на партизаните и илегалците што работеле во Скопје.

На 3 март 1944 година заминал во веќе прославената Трета македонска ударна бригада. Со Бригадата учествувал во борбите на Црна Трава, Ристовац, Пробиштип и Црн Врв. Загинал во борбите против бугарските фашистички сили, на 6 април 1944 година. Неговите останки биле погребани на скопските гробишта.

Наводи
------

1. 1 2 3  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 50. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 69 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **69** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 69 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Сафије султан** (отомански: 1550 - 10 ноември 1605), била сопруга на османлискиот султан Мурат III, Валиде султан и де факто ко-регент на нејзиниот син Мехмед III.

Таа имала венецијанско мпотекло и е родена како *Софија Белучи Бафо*, ќерка на венецијанскиот управител на Крф и роднина на Џорџо Бафо. Се смета дека имала роднинска врска со Нурбану Султан.

Сафије била заробена од страна на гусарите и одведена во султанскиот харем некаде околу 1562 година по кое го примила исламот и ѝ било дадено името Сафије. Во 1566 година го родил идниот султан Мехмед III како жена на Мурат III.

Таа одиграла важна политичка улога за време на владеењето на следните два султани. Во 1595 година нејзиниот син станал новиот султан на империјата по кое таа станала де факто ко-регент. Таа била една од највлијателните Валиде султан во историјата, позиција на која била помеѓу 1595 и 1603 и позиција на која дошла по смртта на Нурбану Султан. Таа водела про-венецијанска политика, кореспондирала со Елизабета I со која често си разменувале подароци како скапоценети накити и друѓи луксузни предмети кои довеле до поголемо зацврствување на односите меѓу двете земји. Таа во едно писмо на Елизабета и напишала дека постојано го подучувала на својот син да го почитува договорот меѓу двете земји.

Сафије Султан продолжила да учествува во архитектонски проекти за добротворни цели и за подобрување на империјата. Таа била првата хасеки во тоа време која изградила водовод по должината на патит на аџиите кон Мека. Сафије султан е позната и по тоа што во нејзино време започнала изградбата на Јени џамија во 1597 година. Изградбата траела повеќе од еден век и била завршена од страна на Турхан Хатиџе султан, мајка на Мехмед IV.
**Просо** (науч. *Panicum miliaceum*, поточно **обично просо** или **бело просо**) — важна житарка во земјоделството. Дивиот предок и местото на припитомување на просото се непознати, но како полјоделска култура првпат се среќава во Закавказјето и Кина пред околу 7.000 години, што веројатно значи дека е независно припитомено на двете места. Денес сè уште се одгледува на големо во Индија, Русија, Украина, на Блискиот Исток, во Турција и Романија. Во Македонија се одгледува претежно за потребите на живинарството. Се продава и како макробиотска житарка и како храна за оние што не можат да јадат пченични производи поради глутенот.

Просото е добро приспособено да расте на разни почви и климатски услови. Има краток вегетативен период и бара само малку вода - најмалку од сите житарки, и со тоа е одлично за суви предели кајшто не се ора. Растението е едногодишна трева и достигнува просечна височина од 1 м. Зрната растат во групи на секое гранче и не надминуваат 2-3 мм во големина. По боја можат да бидат драп, жолти, портокалово-црвени или кафеави.

Во светот се познати и други растенија што се нарекуваат „просо" и имаат слична намена, но не се сродни на него. Такви се бисерното просо (*Pennisetum glaucum*), бреницата (*Setaria italica*), кораканот (*Eleusine coracana*) и дивото просо (род *Echinochloa*).

Историја и припитомување
------------------------

Дивиот предок на просото сè уште не е успешно утврден. Во средна Азија се среќаваат певелни облици на оваа житарка што виреат на подрачје од Каспиското Море до Сјинџанг и Монголија, и постои можност овие полусуви подрачја да се дом на вистински диви облици на просото." Вакво просо е најдено во неолитски наоѓалишта во Грузија (од V и IV милениум п.н.е.), како и ископаните села од културата Јангшао во источна Кина. Според другите наоди, просото пристигнало во Европа накратко по неговото појавување во Грузија, и тоа најпрвин во источна и средна Европа. Меѓутоа, требало да поминат илјадници години пред истото да се појави во Италија, Грција и Иран, па така најраните наоди на Блискиот Исток се среќаваат во рушевините на градот Нимруд (Ирак) кои датираат од 700 п.н.е.

Податотека:Miglio.jpgИзлупено просо

Поврзано
--------

* Бисерно просо
* Житарки

Наводи
------

1. ↑  Daniel Zohary and Maria Hopf, *Domestication of plants in the Old World*, III изд. (Oxford: University Press, 2000), стр. 83
2. ↑  Zohary and Hopf, *Domestication*, стр. 86

Надворешни врски
----------------

* 

* Просо на Ризницата ?
* Прирачник за алтернативни полјоделски култури: Проса (англиски)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Житарки и псевдожитарки |
| --- |
|  |
| 
* див ориз
* елда
* јачмен
* кањива
* квиноја
* чија
* овес
* ориз
* пиреј
* просо
* пченица
* пченка
* ’рж
* сирак
* солзички
* теф
* тритикале
* фонио
* штир

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh96009055
* GND: 4159957-3
* BNF: cb12328085h (податоци)
* NDL: 00565693
* NKC: ph515788

 |

 |
Поглед на областа Сланица од паркот Киоски во Негуш.
Поглед на областа Сланица од Воден.
**Сланица** (грчки: *Σλάνιτσα*) — историско-географска област во Егејска Македонија, денес во Грција. Опфаќа делови од Воденско, Ениџевардарско и Берско, односно на териториите на денешните окрузи Постол и Иматија. Областа традиционално се граничи со Воденската Висорамнина на север, со планината Каракамен (Вермио) на запад и реката Бистрица на југ. На исток се граничи со областа Урумлак (*Румлуки*) и исцеденото Ениџевардарско Езеро, а на североисток со областа Бојмија. Во Сланица се сливаат реките Вода и Мегленица, месно познати под заедничкото име „Колудеј".

Во XI век Сланица сочинувала епархија на Охридската архиепископија. Се претпоставува дека нејзино средиште бил некогашниот град Сланица кој се наоѓал на местото на денешен Пазар (Ениџе Вардар) или недалеку од него. Подоцна седиштето е преместено во Воден.

Во 1591 г. венецијанскиот дипломат Лоренцо Бернардо минувал низ Македонија на пат за Цариград и во записите сведочи за областа како широко поле со име Сланица, а со турски назив „Вардарова".

Поврзано
--------

* Ениџевардарско
* Берско
* Солунско Поле

Наводи
------

1. ↑  Бабев, Иван, „Македонска голгота - Спомени и изповеди от Ениджевардарско", ТАНГРА ТанНакРа ИК, София 2009 г. стр. 80
2. ↑  Снегаров, Иван (1995) [1924]. *История на Охридската архиепископия, т.1* (Второ фототипно издание. изд.). София: Академично издателство „Марин Дринов". стр. 186.
**Традиционални кинески знаци** (кин. трад. 正體字/繁體字; упр. 繁体字; пинјин: Fántǐzì; јитпинг: faan4 tai2 zi6) се кинески знаци што не претрпеле никакви упростувања и замени извршени по 1946 г. Тие се стандардно писмо во Тајван, Хонгконг и во Кангсиевиот речник. Знаците го добиле денешниот облик со појавувањето на чиновничкото писмо во времето на династијата Хан и останале прилично непроменети од V век до денес (за време на Јужните и Северните династии.) Поимот „традиционално писмо" е ретроним кој има за цел да го разграничи од упростеното писмо, кое е стандардизираното писмо на НР Кина воведено 1950-тите. Традиционалните знаци денес се користат во Тајван, Хонгконг, Макао и во покраината Гуангџоу. Со нив се служи и кинеската дијаспора вон југоисточна Азија, со тоа упростеното писмо што во последно време е мошне присутно во Австралија, САД и Канада, наменето за поновите доселеници од НР Кина. Денес добар дел од иселеничките весници на интернет ги нудат обете писма за читателите. За разлика од ова, упростените кинески знаци се речиси сеприсутни во НР Кина, Сингапур и Малезија.

НР Кина издава секакви материјали со традиционално писмо наменети за земјите што го користат, а истото важи и за нив, кога изготвуваат материјали наменети за континентална Кина. Пред современото упростување, постоеле две причини за употреба на алтернативни знаци. Една од нив била желбата да не се навреди некое уважено лице кога се споменува во помалку формален контекст. Другата причина за ова се ситуациите кога знаците се повторуваат на една страница, при што се користат алтернативни варијанти за да се укаже дека не се работи за грешка на уредникот.

Мрежни места
------------

Конзорциумот W3C препорачува употреба на јазичната ознака zh-Hant како атрибутна и содржинска вредност за укажување дека страницата е напишана со традиционално кинеско писмо.

Поврзано
--------

* Кинески знаци
* Упростено кинеско писмо
* Ќу ном
* Ханча
* Кајшу
* Канџи
* Кјуџитај — јапонски традиционални знаци

Наводи
------

1. ↑  „Најдобри практики при интернационализацијата: Укажување на јазици во содржините во XHTML и HTML". W3.org. Посетено на 27 мај 2009. (англиски)
**Сафет Алиу** (албански:*Safet Aliu*; Горно Седларце, Тетовско, 20 јули 1948

) — македонски правник, врховен судија и поранешен потпретседател на Државната изборна комисија на Македонија.

Животопис
---------

Алиу е роден на 20 јули 1948 година во тетовското село Горно Седларце. Во родниот крај завршил основно училиште и гимназија. Во септември 1972 година дипломирал на **Правниот факултет** во Приштина. Во 1975 година положил правосуден испит. Првпат се вработил во март 1973 година во општина Тетово, во **Одделението за имотно-правни работи**. На 9 април 1976 година е избран за судија на Општинскиот суд во Тетово, функција што ја вршел до 15 јули 1996 година. На 13 март 1996 година е избран за судија на Апелациониот суд во Скопје, а од 18 јули 2000 година е избран за судија на Врховниот суд на Македонија. На 23 септември 1993 година е наименуван за член на **Комисијата за полагање на правосудниот испит** по предметот трудово право за време од две години, а на 10 мај 2000 година е наименуван за член на истата комисија, испитувач по предметот граѓанско право (материјално и процесно право) за време од две години. На 3 март 2002 година на Претседателот на Република Македонија, именуван е за заменик на Претседателот на Државната изборна комисија на Македонија. Живее во Горно Седларце, Тетово.

Наводи
------

1. ↑  „Мирјана Лазарова Трајковска - претседател на ДИК". А1. 3 јули 2002. Посетено на 2010-01-20.
2. ↑  *Претседател на Македонија, Скопје, Одлука бр.07-788*
Глетка од националниот парк Сера дос Оргаош
**Сера дос Оргаош** (на португалски: *Parque Nacional da Serra dos Órgãos*) — национален парк во државата Рио де Жанеиро, Бразил. На неговото пространство се заштитени планинскиот венец Сера дос Оргаош и изворите на вода во тоа подрачје. Тоа е трет национален парк кој е создаден во Бразил во 1939 година.

Зафаќа површина од 10.527 хектари. Има десет врвови високи над 2.000 метри и шест други врвови високи над 1.500 метри надморска височина. Најниската точка во паркот се наоѓа во релативно рамната општина Маге, на 145 метри, додека највисокиот врв е Педра до Сино (Бела Карпа), со 2263 метри надморска височина. Најпознатиот геоморфолошки облик во паркот е врвот Дедо Деус (Божји прст), кој наликува на левата рака со показалецот што се протега, насочувајќи кон небото. Тој е висок 1,692 метри надморска височина и може да се види во позадината на знамето на државата Рио де Жанеиро. Буквалниот превод на името на планината и националниот парк има значење „*Распарчена планина*" (од Órgãos: делови, парчиња, органи, ткива), што најверојатно доаѓа од распарчениот изглед на планинските врвови.

Климата е тропска изразито влажна, со релативна влажност од 80% до 90%, предизвикана од влажен воздух од Атлантскиот Океан поголемиот дел од годината. Просечните температури се движат од 13 до 23 °C, но можат да достигнат до 38 °C и може да паднат под замрзнување во највисоките делови. Просечните врнежи од дожд се движат од 1.700 до 3.600 милиметри, со повеќе дожд во летото (декември-март) и сувата сезона во зима од јуни до август. Југоисточната страна свртена кон океанот добива повеќе дожд од северозападната страна.

Паркот е во биолошкиот Атлантски шумски појас, а поради високите врнежи има богата растителност (вегетација), голем дел од него уникатен за овој биом. Забележани се повеќе од 2.800 видови растенија, вклучувајќи 360 од орхидеи и над 100 бромелиади.

Галерија
--------

* Глетка на врвовите
* Врвови на планината
* Врвот „Божји прст"
* Врвот „Ѓаволска игла"
* Глетка од делот на паркот во Терезополис, дел од планинскиот венец Сера до Мар
* Изгрејсонце
* Базен за пливање со минерална вода
* Патека во паркот во делот на Петрополис
* Шумска патека во Гуапирим
* Оградена патека во шумата
* Езерото Комари
**Пропиверин** е лек кој се користи како антихолинергик (го намалува дејството на невротрансмитерот ацетилхолин) и спазмолитик (против грчеви на мазната мускулатура на внатрешни органи).

Примена
-------

Пропиверин спаѓа во групата на невротропни-мускулотропни спазмолитици. Поради ова својство се применува во урологијата кај уринарна инконтиненција и зголемена фреквенција на мокрење (прекумерно често празнење на мочниот меур).

Начин на дејство
----------------

Пропиверин има двоен ефект: 

* невротропно дејство: антихолинергично дејство - претставува компетитивен инхибитор на мускаринскиот рецептор кој физиолошки е активиран од страна на невротрансмитерот ацетилхолин на парасимпатичкиот дел од автономниот нервен систем ( антагонистичко дејство, парасимпатиколитик), слично на атропин,
* мускулотропно дејство: директен спазмолитичен ефект врз мазните мускули (релаксација на мазната мускулатура), споредлив со папаверинот, како резултат на инхибиција на приливот на калциум преку L-тип калциумовите канали во мазните мускулни клетки.

Фармакокинетика
---------------

Поради долгиот полуживот од 14 до 20 часа во споредба со другите невротропни-мускулотропни антиспазмодици, доволен е внес на два пати на ден.

Несакани дејства
----------------

Користењето на лекот може да доведе до замор, нарушувања на гастроинтестиналните функции, сува уста, пад на крвниот притисок со симптоми на вртоглавица и, во случај на високи дози, до намалување на секрецијата на потните жлезди (што доведува до акумулација на топлина, црвенило на кожата).

Наводи
------

1. ↑  ABDA-Datenbank (Stand: 5. August 2008) des DIMDI.
2. ↑  Deutsches Ärzteblatt 1998; 95(20): *Harninkontinenz: Propiverin ist gut verträglich*. Hier online.

  


|  |  |
| --- | --- |
|      | Ве молиме, обратете внимание на **важното предупредување**во врска со темите поврзани од **областа на медицината (здравјето)**. |
Сланина
**„Сланинијада"** — туристичка манифестација која секоја година се одржува во текот на февруари во Спортската сала во Качарево.

Во 2006 година се одржала по 19-ти пат. Станува збор за единствен саем на сланина, месо и месни преработки, со културна, уметничка и забавна програма. Натпреварот се одвива во готвење паприкаш „Златно котле", топење на сланина под наслов „Златна џимиринка", колење на свињи на традиционален начин, фаќање на прасе од вреќа, со придружни програми на „Сланинијада".

Организаторот, Туристичкото друштво Качарево, организира изложба и дегустација на стари и заборавени јадења. За време на манифестацијата, која трае три дена во февруари, се одржува и изложба на творештвото на националните заедници на Војводина и демонстрација на кулинарски вештини, со настап на фолклорни групи.

Наводи
------

1. ↑  Мрежно место „Сланинијада"

Надворешни врски
----------------

* Мирисаат, пробуваат и слабо купуваат („Вечерње новости", 14.02.2019)
**Siddharta** е рок бенд основан во 1995. Бендот го сочинуваат пет члена. Името го добиле по популарната новела од германскиот автор Херман Хесе, со наслов Siddharta.

Сегашни Членови
---------------

  

Томи Меглич - Фронтмен
  

Примож Бенко - Гитара
  

Јани Хејс - Бас
  

Томаж O. Роус - Клавијатура
  

Боштјан Меглич - Тапани и перкусии

Поранешни членови
-----------------

  

Примож Мајерич - Бас
  

Цен Ресник - Саксофон, клавијатура

Студиски Албуми
---------------

* 1999 - ID
* 2003 - Rh-
* 2006 - Petrolea
* 2009 - Saga

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на бендот

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Систем на пропорционална застапеност** — изборен систем кој се појавил во втората половина на 19 век и една од причините за тоа било да се ублажат недостатоците на мнозинскиот систем и особено да се зајакне застапеноста на изборниот систем. За разлика од мнозинските системи, тие прво биле теоретски потврдени и дури подоцна воведени во пракса. Придружено е со политички контроверзии и борби.

Овие системи при поделбите во гласачкото тело се рефлектираат пропорционално во избирачкото тело. Ако n% од гласачкото тело поддржува одредена политичка партија или збир на кандидати како нивен фаворит, тогаш приближно n% од местата ќе ги освои таа партија или тие кандидати. Суштината на ваквите системи е дека сите гласови придонесуваат за резултатот, не само мнозинството. Најзастапените форми на пропорционална застапеност имаат потреба од употреба на повеќечлени гласачки единици за гласање бидејќи не е можно да се пополни едно место на пропорционален начин. Всушност, овие системи кои достигнуваат највисоки нивоа на пропорционалност имаат тенденција да вклучуваат области со голем број на места.

Преку овој избирачки систем, политичките партии ги дефинираат кандидатските списоци, а гласачите гласаат за списокот. Релативното гласање за секој список одредува колку кандидати од секој список се избрани всушност. Списоците можат да бидат „*затворени*" или „*отворени*"; отворените списоци им овозможуваат на гласачите да ги наведат поединечните преференции на кандидатите и да гласаат за независни кандидати. Окрузите за гласање може да бидат мали (колку што е три места во некои области во Чиле или Ирска) или големи како провинција или цела нација.

Единствениот пренослив глас користи повеќечленски окрузи, при што гласачите имаат само еден глас, но рангираат поединечни кандидати по избор (со обезбедување повратни преференци). За време на пребројувањето, бидејќи кандидатите се избираат или елиминираат, вишокот или отфрлените гласови се префрлаат на други кандидати според преференциите, формирајќи ги консензуалните групи.

Наводи
------

1. ↑  Mill, John Stuart (1861). „Chapter VII, Of True and False Democracy; Representation of All, and Representation of the Majority only". *Considerations on Representative Government*. London: Parker, Son, & Bourn.
2. ↑  „Proportional Representation (PR)". ACE Electoral Knowledge Network. Посетено на 9 April 2014.
3. ↑  „Electoral System Design: the New International IDEA Handbook". International Institute for Democracy and Electoral Assistance. 2005. Посетено на 9 April 2014.
Поглед од богатите полиња на Содерслет
**Содерслет** (Јужна рамнина) е шведска земјоделска област, позната по својата многу квалитетна почва. Се наоѓа на југозападниот дел на Сканија, на најјужниот врв на скандинавскиот полуостров. Тоа не е административна област, но обично се смета дека опфаќа четири општини: Скуруп, Сведала, Трелеборг и Велинге (од кои вториот го вклучува полуостровот Фалстербо). Малме, најголемиот град во Сканија, не е навистина поврзан со оваа земјоделска област. Додека помалиот град Трелеборг порано е дел од областа. Тоа е најјужниот град на целиот скандинавски полуостров и има широк сообраќај на траекти со европскиот континент.

Климата и природата
-------------------

Прилично блага зимска клима во комбинација со глина без камења и дава на областа многу добар принос. Се наоѓа источно од Малме, југоисточно од Лунд и до најјужниот врв на Шведска Смигеук (широчина N 55°20′).

Содерслет има само неколку мали букови шуми, а на песочна почва е типична комбинација од бор и бреза. На пејзажот речиси му недостасуваат езера и реки. Неколку езерца и помали потоци. Полуостровот Фалстербо е поврзан со Содерслет, иако се физички одвоени од каналот познат како *Фалстербоканален.* Фалстербо е најпознат како важна орнитолошка станица.

Птиците преселници летаат кон југозапад во текот на есента, многу од нив се обидуваат да го следат копното најдолго што можат (особено таквите птици кои не можат да слетаат на вода). Птиците преселници имаат тенденција да се собираат околу Фалстербо за одмор или додека не се поволни временските услови за да летаат преку Балтичкото Море до континентална европа. Големиот број на птици преселници во текот на септември, октомври и ноември, исто така, привлекува птици грабливки во областа.

Наводи
------

1. 1 2  „Välkommen!". *skane.org*. Посетено на 6 August 2015.
2. ↑  Climate please see Scania, headline "Climate" and table of monthly/annual meteorological stations "Falsterbo" and "Smygehuk" – these can be compared to meteorological stations further north in Sweden, in the same climate table. (That climate table is sourced)
3. ↑ . Swedish "Jordartsinnehållet på Söderslätt domineras av den så kallad 'sydvästmoränen', en kalkrik, relativt stenfattig moränlera, som erbjuder gynnsamma förutsättningar för växtodling." Means "The earth deposit at Söderslätt is dominated by the so-called 'southwest boulder', a soil rich of chalk, few-stones-boulder-clay, offering good conditions to vegetational growth"
4. ↑  „Falsterbokanalens Båtklubb". *falsterbokanalen.se*. Посетено на 6 August 2015.
5. ↑  „Falsterbo Golf Club". *falsterbogk.se*. Архивирано од изворникот на 4 March 2016. Посетено на 6 August 2015.
6. ↑  „Titelsidan". *falsterbofagelstation.se*. Посетено на 6 August 2015.
7. ↑  „Falsterbo Bird Show". *Sveriges Ornitologiska Förening*. Посетено на 6 August 2015.
 

55°24′57″ N; 13°02′12″ E﻿ / ﻿55.4158° СГШ; 13.0367° ИГД﻿ / 55.4158; 13.0367
**„Сите луѓе на претседателот"** - (англиски: *All the President's Men*) американски филм од 1976 година, во режија на Алан Пакула. Главните улоги ги играат: Дастин Хофман, Роберт Редфорд, Џек Ворден, Џејсон Робардс итн. Во 1977 година, филмот освоил четири награди „Оскар", и тоа: за најдобра споредна машка улога (Робардс), најдобро сценарио, најдобар звук и најдобра декорација.

Содржина
--------

Филмот го прикажува откривањето на познатата афера којашто резултирала со оставка на претседателот Никсон. За време на претседателската кампања во 1972 година, новинарот Боб Вудворд (го игра Редфорд) од весникот „Вашингтон пост" присуствува на судењето на група луѓе кои упаднале во седиштето на Демократската партија, а таму здогледува многу познати адвокати. Тоа го зачудува и затоа тој продолжува да „копа" на случајот, а во тоа му се придружува неговиот колега од весникот Карл Берстајн (го игра Хофман). Двајцата со голем жар почнуваат да откриваат многу интересни работи и најпосле откриваат дека највисокото раководство во Белата куќа планирало и организирало многу нечисти операции (перење пари, незаконско прислушкување на политичарите од Демократската партија итн.). Во макторпната истрага, тие мора да сослушаат многу сведоци, а цело време се соочуваат со пречките што им ги прават органите на власта. Најпосле, тие успеваат да ја докажат вистината и претседателот Никсон е принуден да поднесе оставка.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, All the President's Men (1976), Awards (пристапено на 3.11.2016)
2. ↑  IMDb, All the President's Men (1976) (пристапено на 3.11.2016)
**Проприоцепција** (од латински *proprius*, што значи сопствен/a и од зборот перцепција), е чувство на релативната позиција на соседните делови на сопственото тело. За разлика од екстроцептивните сетила, со кои се восприема надворешниот свет и интроцептивните сетилата, со кои се доживуваат болката и движењето на внатрешните органи, проприоцепција претставува трет различен сетилен модалитет кој обезбедува повратни информации само за состојбата на сопственото тело. Ова чувство укажува на тоа дали телото се движи со потребните напори, како и каде различните делови од телото се наоѓаат еден во однос на друг.

Наводи
------

1. ↑  Mosby’s Medical, Nursing and Allied Health Dictionary, Fourth Edition, Mosby-Year Book 1994, p. 1285

Надворешни врски
----------------

* Somatosensory Pathways from the Body Архивирано на 21 мај 2011 г. from the Washington University School of Medicine's Neuroscience Tutorial Архивирано на 1 мај 2011 г.
* Joint & Bone - Ehlers-Danlos/Joint Hypermobility Syndrome - Proprioception Архивирано на 3 ноември 2005 г.
* Humans have six senses, why does everyone think we only have five? at Everything2
* *Proprioception* Архивирано на 28 февруари 2009 г. this essay by Charles Wolfe takes its cue from such thinkers & artists as Charles Olson, Merleau-Ponty, James J. Gibson, and Andy Clark to illustrate the view of the "priority of dynamic embodied activity over isolated 'mental' and 'physical' regions" to define this concept
* WNYC - Radio Lab: Where Am I? (May 05, 2006) Архивирано на 21 јуни 2006 г. radio program looks at the relationship between the brain and the body
* The Dancers Mind ABC (Aust) podcast on the nature of proprioception.
* Proprioception at the US National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH)
**Славјанка Влахчева** (Штип,  1900
 - Скопје, 4 април 1988

) — прва образована медицинска сестра во Македонија. Била позната како *Македонското девојче во бело*.

Животопис
---------

Влахчева е родена во Штип во 1900 година. Го завршила Училиштето за медицински сестри на Друштвото на црвениот крст во Белград во 1924 година. Откако се вратила во родниот град, активно се вклучила во борба против маларијата. Подоцна преминала на работа во Антитуберкулозниот диспанзер во Скопје. Имала особена заслуга за воведувањето на патронажната служба и спроведувањето на бесеже вакцинацијата. Активно ја помагала НОАВМ и
во борбите за ослободувањето на Скопје се приклучила во Четиринаесеттата македонска младинска НО ударна бригада „*Димитар Влахов*". По Ослободувањето добила задача да основа Училиште за медицински сестри во Скопје во 1945 година и била именувана за негов прв директор. Пројавила и особена активност во Црвениот крст на Македонија. Умрела во Скопје на 4 април 1988 година.

Наводи
------

1. ↑  „Медицинските сестри - жени институции". Вест. 5/16/2005. Посетено на 2009-11-23. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
2. ↑  *Умре првата медицинска сестра во Македонија, „Нова Македонија", XLIV, 14800, Скопје, 6. IV 1988, 8*
Реклама на Синалко на ѕид на зграда во Берлин, 1909
**Синалко (Sinalco)** — бренд на безалкохолни пијалаци основан во 1902 година, со продажба во повеќе од 40 земји.

Во 1902 година, германскиот научник Фридрих Едвард Билц го измислил пијалакот "Bilz Brause", со шербет во прав, и почнал да го продава во партнерство со индустријалецот Франц Хартман. Кога копиите од овој пијалак почнувале да излегуваат во продажба, за да направат бренд овој пијалак го крстиле Синалко (кратенка од латинскиот синус alcohole, "без алкохол"). Како еден од првите брендови пијалаци, Синалко почна да се извезува во целиот свет, особено во Јужна Америка и на Блискиот Исток. Црвениот круг - (маркицата) беше регистрирана во 1937. Во обликот на шише беше лансиран во 1950 година, и подобрен на крајот на векот. Синалко е најстариот газиран пијалак-бренд во Европа.

Синалко синџирот на продукти
----------------------------

* Sinalco Cola
* Sinalco Orange
* Sinalco Bitter Lemon
* Sinalco Lemon Lime
* Sinalco Cloudy Lemon
* Sinalco Spezial
* Sinalco Apple
* Sinalco Rosso
* Sinalco Fresco
* Sinalco Caribico
Поглед кон хотелот
**Хотелот Советски** е историски хотел во стилот на Советскиот Сојуз кој е изграден во 1952 година и се наоѓа во Москва на Ленинградскиот проспект.

Историја
--------

Хотелот Советски е изграден по наредба на Сталин и е отворен во 1952 година. Градбата е заснована на рускиот традиционализам и стиловите на советската ера. Во 1826 година се основал и еден од највисоко рангираните ресторани во Русија во тоа време кој се наоѓа во хотелот Советски. 

На ѕидовите во хотелот има слики од поранешни советски лидери и дипломати. Често го користеле за сместување на странски дипломати и во него има бројни скриени простории кои ги користеле за шпионирање.

Наводи
------

1. ↑  Simon Richmond (2009). *Russia europea*. EDT srl. стр. 209–. ISBN 978-88-6040-459-6.
2. ↑  Caroline Brooke (2006). *Moscow: A Cultural History*. Oxford University Press. стр. 192–. ISBN 978-0-19-530952-2.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
**„Слепа улица"** (француски: *Cul-de-sac*) — британски филм од 1956 година, во режија на Роман Полански кој е автор и на сценариото, заедно со неговиот долгогодишен соработник Жерар Брах (Gerard Brach). Главните улоги ги толкуваат: Доналд Плезенс (Donald Pleasence), Франсоаз Дорлеак (Françoise Dorleac), Жаклин Бизе (Jacqueline Bisset), Лајонел Стендер (Lionel Stander), Вилијам Френклин (William Franklyn) и Џек Мек Гоњран (Jack MacGowran). Ова е еден од најуспешните филмови на Полански во кој доаѓаат до израз сите негови одлики: спојот на реалистичното сецирање на ликовите и настаните со елементите на сарказмот и црниот хумор.

Синопсис
--------

Во еден осамен замок живеат невротичниот поранешен стопанственик Џорџ (го игра Плезенс) и неговата млада сопруга Тереза (ја игра Дорлеак). Наеднаш, во дворецот пристигнуваат двајца ранети гангстери, Дики (го игра Стендер) и Алби (го игра Мек Гоуран). Нивниот план е да се скријат во замокот додека не им помогне нивниот шеф Кателбах. Набргу, како последица на раните, Алби умира, а додека Дики го копа гробот, Тереза му се придружува и го чести со пијалак. Дику разговара со шефот и ја очекува помошта, но неговите другари никако да пристигнат. Во меѓувреме, тој се однесува пријателски со брачниот пар, иако мора да ги преземе сите неопходни мерки за тие да не го пријават во полицијата. Кога во дворецот пристигаат пријателите на Џорџ, Дики е принуден да глуми дека е градинарот на Џорџ. По заминувањето на гостите, додека Дики спие, Тереза му става запалена хартија меѓу ножните прсти и тој је тепа. Тогаш, Тереза му кажува на Џорџ дека Дики сакал да ја обљуби. Дики сфаќа дека неговиот шеф нема да му помогне и решава да го напушти замокот, а додека тој разговара на телефон, Тереза му го краде револверот. Тогаш, Џорџ пука во Дики и смртно го ранува. Сепак, Дики собира сила и од неговиот автомобил ја зема автоматската пушка, но во последниот миг се премислува и не сака да пука во брачниот пар. Така, Дики умира, а Џорџ е шокиран од сознанието дека го убил. Тереза го моли да си заминат и да го пријават случајот во полиција, но Џорџ не сака да го напушти замокот. Тогаш во замокот пристигнува Сесил (го игра Френклин), еден од гостите, кој се вратил за да си ја земе пушката. Џорџ ја брка Тереза (која заминува со Сесил), а потоа седнува на една карпа во морето и почнува да плаче, споменувајќи го името на својата прва жена.

Наводи
------

1. ↑  HRT, Slijepa ulica, britanski film (пристапено на 16.10.2021)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Бочац** (*castrum Bochaz, castello Bozaz*) е тврдина во Република Српска (БиХ), чии остатоци се наоѓаат крај истоименото место, над Врбас, недалеку од Мркоњиќ Град. Првпат во извори се споменува во 1434 година 

За Во повелбата издадена во 1444 година се наведува дека унгарскиот бан Матко Таловац во 1434 година ја зазел тврдината Комотин, Јајце и Бочац во Босна, поради што, понекогаш, како година на прво споменување на тврдината Бочац се наведува 1444 година, наместо 1434 година, видете Тврдина Бочац (појаснување).
, во врска со продорот на војската на кралството Угарска, која дошла на помош на кралот Твртко II (прво владеењње од 1404—1409, друго владеење од 1421—1443), во борба против Османлиите и Радивој Остојиќ Котроманиќ. По османлиското освојување на кралството Босна кон крајот на јуни 1463 година, кралот на Маѓарска Матија Корвин (1458—1490) во текот на есента навлегол во Босна и освоил некои нејзини делови, вклучувајќи го и Бочац. Тој на освоените територии ги формирал Сребреничка та и Јајачката бановина, во чиј состав се наоѓал и Бочац, сè до конечното потпаѓање под османлиската власт во 1516 година. Отоманлиската војска ја напуштила тврдината пред 1833 година, кога во извори се наведува како пусто утврдување.

Тврдината Бочац е подигната на пола патот помеѓу Бањалука и Јајце, со цел да ја контролира, како долината на Врбас и северниот прилаз кон Јајце, така и патниот правец Кнежево-Чемерница-Бочац-Сурјан, со премин преку реката.

Изглед на утврдувањето
----------------------

Бочац е подигнат на карпеста височинка над Врбас и во средниот век имал четири кули. По османлиското освојување, три кули се срушени, додека четвртата, некогашен Донжон, со време била прилагодена за употреба на огнено оружје, така што на нејзиниот врв биле сместени три или четири топа. Таа од надворешната страна е заоблена, а нејзината внатрешност е квадратна, додека дебелината на нејзините ѕидови достигнува и до 3,5 метри.

На источната падина на височинката, која се спушта кон Врбас, се наоѓало подградие , кое било заштитено со бедем кој се спуштал до самата река и истурената кула.

Околу тврдината се развила населба, која се простирала на двете страни на Врбас и најверојатно била споена со мост преку реката, а на местото Црквина во средниот век се наоѓала црква. Темелите на црквата биле видливи, сè до подигање на браната за ХЕ Бочац.

Степен на заштита
-----------------

Тврдината Бочац во 2005 година е прогласена за национален споменик на Босна и Херцеговина од страна на Комисијата за зачувување на национални споменици во БиХ.

Наводи
------

1. ↑  Мrkonjic-grad.com. „Očuvanje starih tvrđava". Посетено на 6 април 2011.
2. ↑  „Комисија за очување националних споменика БиХ: Одлука о проглашњеу добра националним спомеником". Архивирано од изворникот на 5 март 2016. Посетено на 25 февруари 2019.

*

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
*

Поврзано
--------

* Хидроелектрана Бочац
* Бочац (езеро)
* Тврдина Гребен
* Тврдина Звечај

Надворешни врски
----------------

* Чувар клисуре: Град Бочац
**Службен јазик** (или **официјален јазик**) — јазикот на којшто му е даден единствен правен статус во една држава или друга територија. Тој е воглавно јазикот дефиниран со уставот, иако земјите со некодифициран устав немаат службен јазик. Најопшто, службениот јазик е оној јазик кој го зборува одредена националност или етничка група најмногу во една држава. 

Половина од државите во светот имаат службен јазик. Некои имаат само еден службен јазик, како Франција, Литванија или Грција, без разлика на фактот што во овие држави се зборуваат и други јазици, додека други имаат повеќе од еден службен јазик, како Авганистан, Белгија или Финска.

Во некои земји, како Италија, Македонија, Палау, Филипини, Русија или Шпанија постои службен јазик на земјата, но малцинските јазици се користат во некои региони. Некои, пак, земји немаат службен јазик, како Шведска, Тувалу, Обединетото Кралство и САД, иако постои де факто најчесто употребуван јазик, како и низа на владини регулативи за тоа кој јазик да се користи во одредена ситуација.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Видови јазици |
| --- |
|  |
| природна класификација | вештачки јазик  •  загрозен јазик  •  знаковен јазик  •  жив јазик  •  изолиран јазик  •  изумрен јазик  •  мртов јазик  •  некласификуван јазик  •  пишан јазик  •  природен јазик  •  устен јазик |  |
|  |
| социолингвистичка класификација | автономен јазик  •  втор јазик  •  историски јазик  •  „лингва франка"  •  богослужбен јазик  •  мајчин јазик  •  малцински јазик  •  мнозински јазик  •  имигрантски јазик  •  креолски јазик  •  литературен јазик  •  мешан јазик  •  национален јазик  •  пиџин  •  полицентричен јазик  •  престижен јазик  •  работен јазик  •  регионален јазик  •  светски јазик  •  службен јазик  •  современ јазик  •  староседелски јазик  •  стандарден јазик  •  странски јазик  •  универзален јазик |

 |