|  |
| --- |
|  **Црква „Св. Јован Крстител"** |
|  |
| 
Задната страна на црквата „Св. Јован Крстител" |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Кумановско-осоговска |
| **Архијерејско намесништво** | Кумановско-кратовско |
| Местоположба |
|  |
| **Место** | Кратово |
|  **Општина** | Кратово |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Јован Крстител |
|  **Изградба** | 1836 |
|  **Завршено** | 1836 |
|  **Изгорена** | 1689 |
| Архитектонски опис |
|

**Црква „Св. Јован Крстител" - Кратово** (понекогаш нарекувана и „**Св. Јован Претеча**") — црква во градот Кратово, во Општина Кратово. Црквата е сместена во Рибарското Маало на градот. Прогласена е за културно наследство на Македонија.

Историја
--------

Според преданието на постарите кратовчани, црквата била запалена во текот на Карпошовото востание (1689 г.), при што останале ѕидовите, но покривот целосно изгорел. Сепак, голем дел од вредните црковни предмети биле зачувани. Црквата била обновена дури два века подоцна, односно во 1836 година од страна на познатиот Андреја Дамјанов, додека импозантниот иконостас од ореово дрво со позлата е едно од првите дела на Петре Филиповски - Гарката и неговата тајфа, а иконите се создадени од Димитар Андонов Папрадишки и самоковските зографи.

Од ктиторскиот натпис над влезната врата на црквата можеме да дознаеме дека црквата е обновена во 1836 година со „залагање и трошок на сите христијани".

Фрескоживопис
-------------

Нејзиниот импозантен иконостас и фрескоживопис е настанат преку дела на мајстори од Самоковската сликарска школа, како зографите Димитар Христов (1837) и неговиот син Захарија Доспевски (1868 и 1869). Воедно и Димитар Андонов Папрадишки бил ангажиран на двапати во црквата (1904 и 1905), како и уште еднаш во 1921 година.

Првите истражувачко-конзерваторски работи се вршени дури во 1980 година, кога поради оштетувања на тремот морало да се извршат интервенции. Во 2003 година се вршени поправки на покривот на црквата.

Во 2011 година биле извршени конзерваторски истражувања и изработка на конзерваторски проект за целокупниот фрескоживопис, а во 2012 и 2013 година се интервенирало со зајакнување на градбата и на живописот на отворениот трем на црквата при влезот.

Во текот на 2014 година завршила третата фаза од конзерваторските работи врз богатиот фрескоживопис на црквата предводени и финансирани од страна на Министерството за култура. Било најавено дека реконструкцијата ќе продолжи и во текот на наредната година.

### Икони

Месното население верува дека во црквата постојат три исцелителни икони, кои заземаат посебно место во храмот. Тоа се иконите на Света Богородица, која се дарува за рожба и здравје, Исус Христос со сребрена рака и Свети Јован Крстител.

Особено вредна е и иконата на Свети Ѓорѓи Кратовски, кој е претставен во природна големина од страна на мајсторот Захарија Д. Досевски Самоковец.

Галерија
--------

Внатрешност
* Поглед на иконостасот на цркватаПоглед на иконостасот на црквата
* Поглед на иконостасот на цркватаПоглед на иконостасот на црквата
* Тркалото на ЕзекилТркалото на Езекил
* Фреска на ЕзекилФреска на Езекил
* Фрески во цркватаФрески во црквата

Надворешност
* Влезната врата на цркватаВлезната врата на црквата
* Влезната врата на цркватаВлезната врата на црквата
* Дворот на цркватаДворот на црквата
* Задниот дел на цркватаЗадниот дел на црквата
* Поглед на куполата на цркватаПоглед на куполата на црквата
* Предниот дел на цркватаПредниот дел на црквата
* Предниот дел на цркватаПредниот дел на црквата
* Страничен поглед на цркватаСтраничен поглед на црквата
* Кон горниот дел на цркватаКон горниот дел на црквата
* Црквата сликана од долуЦрквата сликана од долу

Поврзано
--------

* Кумановско-кратовско архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  *Список на заштитени добра. Состојба до 31.12.2012*. Скопје: Управа за заштита на културното наследство.
2. 1 2 3  „Се заштитува фрескоживописот на црквата „Св. Јован Крстител" во Кратово". *ПлусИнфо*. Скопје. 4 декември 2014. Посетено на 27 септември 2015.
3. 1 2  „Заврши третата фаза за заштита на фрескоживописот во „Св. Јован Крстител" во Кратово". *А1он*. Скопје. 4 декември 2014. Архивирано од изворникот на 2015-04-13. Посетено на 27 септември 2015.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Јован Крстител" - Кратово на Ризницата ?
* Текст за фрескоживописот на црквата

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Кратово |
| --- |
|  |
|  | Црква „Св. Ѓорѓи" (Коњух)  •  Симиќева кула (Кратово)  •  Саат-кула (Кратово)  •  Хаџи-Костова кула (Кратово)  •  Крстева кула (Кратово)  •  Еминбегова кула (Кратово)  • Златкова кула (Кратово)  •  Куќа на ул. „Коце Харалампиев" бр. 1, ул. „Јосиф Даскалов" бр. 58 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Христијан Тодоровски – Карпош" бр. 1 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 56 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 59 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 61 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 66 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Јосиф Даскалов" бр. 80 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Планинска" бр. 17 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Глигор Пазавански" бр. 17 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Глигор Пазавански" бр. 22 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Гоце Делчев" (или „Ѓуро Салај") бр. 4 (Кратово)  •  Куќа на ул. „Цветко Танев" (Кратово)  •  Грофчански мост (Кратово)  •  Чаршиски мост (Кратово)  •  Јокширски мост (Кратово)  •  Радин мост (Кратово)  •  Горен мост (Кратово)  •  Аргулички мост (Кратово)  •  Ајдучка чаршија (Кратово)  •  Стар ан (Кратово)  •  Црква „Св. Јован Крстител" (Кратово)  •  Соколова куќа (Кратово)  •  Камени споменици околу гробјанската црква „Свети Никола" (Шлегово)  •  Црква „Св. Никола" (Шопско Рударе) |  |

 |

Координати: 42°04′33″N 22°10′59″E﻿ / ﻿42.07583° СГШ; 22.18306° ИГД﻿ / 42.07583; 22.18306