|  |
| --- |
| „**Кале**" |
|  |
| 
 |
| **Местоположба** | 41°50′32″N 22°15′1″E﻿ / ﻿41.84222° СГШ; 22.25028° ИГД﻿ / 41.84222; 22.25028Координати: 41°50′32″N 22°15′1″E﻿ / ﻿41.84222° СГШ; 22.25028° ИГД﻿ / 41.84222; 22.25028 |
| Основни податоци |
| **Место** | Крупиште |
| **Општина** | Карбинци |
| **Тип** |  населба
 црква

 |
| **Период** | бронзено време |
| **Портал „Археологија"** |

 

**Кале** — населба од бронзеното време и старохристијански црковен комплекс кај селото Крупиште во општина Карбинци. Лежи на обработлив терен со површина од околу 3 хектара, североисточно и источно од селото, лево од патот Штип-Кочани. Со перманентното орање на нивите, повеќе децении наназад, жителите раскопувале стари темели од кои ваделе градежен материјал за своите градежни потреби. Така, речиси во секоја куќа се гледаат разни сполии од камена архитектонска пластика (делови од столбови, капители, бази) и делкан камен. Темели од објекти биле уништени и со новоизградените куќи во овој дел на селото, а уште повеќе со преуредувањето на теренот во оризови ниви, за што била употребена тешка механизација. Во 1975 година и подоцна, во периодот 1984-1987 година, во организација на Археолошкиот оддел на Музејот на Македонија се извршени ископувања со кои биле откриени остатоци од два сакрални објекта. Едниот претставува правоаголна црква од типот со впишан крст во основата, долга 12,9 м и широка 9,5 м, ѕидана од делкан камен и хидростатичен малтер, со примена на опус миџтум во редови. На источниот ѕид има апсида, многуаголно решена од надворешната страна. Подот на црквата бил од мермерни плочки, обработен во техниката опус сецтиле. Најдени се повеќе елементи од архитектонска пластика од бел мермер на кои секундарно биле нанесени словенски кирилски букви. Околу црквата истражувачите, а порано и селаните, нашле остатоци од средновековни гробови. Втор, уште помаркантен објект претставува катедралната црква со мартириум откриена во нивите на Р. и Б. Божинови, која не е целосно истражена. На источниот дел, широк 28,9 м, има пет апсиди од кои централната го претставува главниот олтар. Нејзината основа исто така е правоаголна, од типот со впишан крст, со таа разлика што едикулата во јужниот кораб формира крстовидна градба – мартириум. Ѕидовите, наместа зачувани до 1 м височина, покажуваат дека црквата била градена од делкан песочник и хидростатичен малтер и тули кои, во зоната блиска на подот, биле поставени вопет хоризонтални редови. Откриени се делови од мермерни колони на кои во долната зона има крстови и букви од двете словенски азбуки (глаголица и кирилица). Значајно е да се спомене и тоа дека под овие објекти и по површината во еден дел од наоѓалиштето, се среќаваат фрагменти од праисториска керамика, односно траги од бронзеновременска населба.

Поврзано
--------

* Крупиште

Наводи
------

1. ↑  Коцо, Димче (1996). *Археолошка карта на Република Македонија*. **II**. Скопје: Македонска академиjа на науките и уметностите. стр. 436-437. ISBN 9989649286.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со археологијата на Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Археолошки наоѓалишта во Општина Карбинци |
| --- |
|  |
|  | 
Селски Гробишта (Аргулица)  •  Тупан Куле (Аргулица)  •  Герен (Батање)  •  Јумруташ (Голем Габер)  •  Крст (Голем Габер)  •  Градиште - Богослов Камен (Горни Балван)  •  Градиште - Киово (Горни Балван)  •  Градиште - Лоза (Горни Балван)
 •  Лозја (Горни Балван)  •  Градиште (Горно Трогерци)  •  Црква Св. Дух (Горно Трогерци)  •  Врчва (Долни Балван)  •  Стопански Штали (Долни Балван)  •  Тугли (Долни Балван)  •  Бела Земја (Долно Трогерци)  •  Кула (Калаузлија)  •  Беш Тепе - Анче - Баргала (Карбинци)  •  Бандера (Козјак)  •  Баргала - Кале (Козјак)  •  Кадин Рид (Козјак)  •  Лскач (Козјак)  •  Нива на Стојко Тодоров (Козјак)  •  Турски Гробишта (Козјак)  •  Црква Св. Ѓорѓи (Козјак)  •  Кале (Крупиште)  •  Клетовник (Крупиште)  •  Над Црква (Крупиште)  •  Црква Св. Никола (Крупиште)  •  Криви Дол (Радање)  •  Авлиите (Руљак)  •  Голо Брдо (Руљак)  •  Градиште (Руљак)  •  Крушите (Руљак)  •  Вршник (Таринци)  •  Крст (Таринци)  •  Стари Селски Гробишта (Таринци)  •  Батулица (Црвулево)  •  Говедарски Пат (Црвулево)  •  Кула (Црвулево)  •  Ниви на Веселин Јованов (Црвулево)
 |  |
|  |
| Дел од темата: *Археолошки наоѓалишта во Штипско* |

 |