**Земјоделството во Азербејџан** — игра важна улога во економскиот развој на земјата. Примарните култури во Азербејџан се одгледување или производство на грозје, памук, тутун, агруми и зеленчук. Првите три култури сочинуваат повеќе од половина од вкупното производство, а последните две заедно сочинуваат дополнителни 30%. Сточарството, млечните производи, виното и алкохолните пијалаци се исто така важни земјоделски производи.

Историја
--------

Во раните 1990-ти години, земјоделскиот сектор на Азербејџан барал значително реструктуирање, со цел да го оствари својот огромен потенцијал. Цените за земјоделски производи не се зголемиле толку брзо колку и трошоците за инпути; системот за колективно одгледување од советската ера ја обесхрабрила приватната иницијатива; опремата воопшто и системот за наводнување, особено биле застарени; модерната технологија не била широко воведена; и администрацијата на земјоделски програми била неефикасна.

Повеќето обработливо земјиште на Азербејџан, чиј вкупен износ бил над 1 милион хектари, се наводнува со повеќе од 40.000 километри канали и цевководи. Различната клима овозможува одгледување на широк спектар на култури, кои се движат од праски до бадеми и од ориз до памук. Во раните 1990-ти години, земјоделското производство зазимало околу 30 до 40% од нето материјалниот производ на Азербејџан, додека директно вработувал околу една третина од работната сила и обезбедувал егзистенција за околу половина од населението во земјата. Во раните повоени децении, главните култури во Азербејџан биле памук и тутун, но во 1970-тите години грозјето станало најпродуктивна култура. Кампањата за борба против алкохолот од страна на Москва во средината на 1980-тите придонела за нагло намалување на производството на грозје во доцните 1980-ти. Во 1991 грозјето опфаќало над 20% од земјоделското производство, проследено од памукот.

Производството на речиси сите култури се намалило во раните 1990-ти. Во 1990 година штрајковите на работните места и антисоветските демонстрации придонеле за намалување на земјоделското производство. Конфликтот во Нагорно Карабах, местото на околу една третина од земјоделските површини во Азербејџан, значително го намалило земјоделското производство почнувајќи од 1989 година. Во 1992 година придонесот на земјоделството во НМП се намалил за 22%. Ова главно се должело на студеното време, кое ги намалило производството на памукн и грозје и продолжувањето на конфликтот во Нагорно-Карабах. Конфликтот предизвикан од блокадата на Нахичеванската автономна република, исто така придонел за пад на земјоделството.

Околу 1.200 државни и кооперативни фарми работат во Азербејџан, со малку фактичка разлика помеѓу правата и привилегиите на државните и кооперативните стопанства. Малите приватни градини, кои сочинуваат само мал дел од вкупното обработливо земјиште, придонесуваат до 20% од земјоделското производство и повеќе од половина од сточарското производство.

Министерството за земјоделство на Азербејџан ги води центрите за набавки распоредени низ целата земја за владино купување на најголемиот дел од тутунот, памукот, чајот, свилата и грозјето што се произведуваат. Министерството за производство на житарици и леб работи слични операции кои купуваат голем дел од производството на житарици. Останатите култури се продаваат во приватниот сектор.

Работни практики
----------------

Во извештајот на американското Министерство за труд за 2013 година во врска со условите за работа на Азербејџан, истражувањето покажало дека децата „*се занимаваат со детски труд во земјоделството и уличната работа*". Всушност, доказот за детски труд е забележан во земјоделскиот сектор колку што е се работи за производство на памук, чај и тутун. Во 2014 година, Бирото за меѓународни трудони работи издало список на стоки произведени од детски труд или принудна работа, а Азербејџан бил ставен на Списокот на земји што се занимаваат со детски труд кога станува збор за производство на памук.

Производствена статистика за 2015-2016
--------------------------------------

Вкупната вредност на земјоделските производи со општи цени била проценета на 3290,4 милиони манати во периодот јануари-јули 2016 година. Производството во јануари-јули во земјоделската индустрија изнесувало 51% и 49%, во однос на сточарската индустрија и растителната индустрија, соодветно.

Производството од сточарството и растителното производство се зголемило во однос на истиот период од претходната година. Сепак, вкупното производство од земјоделска индустрија е намалено за 6,3% во однос на претходната година.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Производство** | **Единица** | **јануари-Јули**
**2016** | **јануари-Јули**
**2015** | **За претходната година, %** |
| Месо | Илјада тони. | 263.6 | 256.9 | 102.6 |
| Млеко | Илјада тони. | 1168.8 | 1144.8 | 102.1 |
| Јајце | милион | 947.8 | 898.0 | 105.5 |
| Волна | Илјада тони. | 15.9 | 15.6 | 101.6 |
| Зеленчук | Илјада тони. | 732.7 | 765.4 | 95.7 |
| Компир | Илјада тони. | 577.2 | 506.8 | 113.9 |
| Овошје | Илјада тони. | 180.1 | 179.7 | 100.2 |
| Grape | Илјада тони. | 3.5 | 3.2 | 110.0 |
| Производство на диња | Илјада тони. | 343.2 | 356.4 | 96.3 |
| Житарици | Илјада тони. | 2816.0 | 2783.3 | 101.2 |
| Сончоглед за семе | Илјада тони. | 1.6 | 1.4 | 114.3 |
| Зелен чај | Ton. | 608.1 | 363.6 | 167.2 |
| Тутун | Илјада тони. | 2.1 | 1.5 | 140.0 |
| Cocoon | Илјада тони. | 70.7 | 0.236 | 299.6 |

1628,9 илјади хектари или 2,7% повеќе во однос на претходната година се случило на 1 август.

**Одгледување напролетни растенија, 1000 ha:**

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Производство** | **јануари-Јули**
**2016** | **јануари-Јули**
**2015** | **Претходна година**
**%** |
| Вкупна површина | 1628.9 | 1585.0 | 102.7 |
| Вклучувајќи: |  |  |  |
| Житарици | 997.5 | 951.6 | 104.8 |
| Жито | 590.7 | 539.7 | 109.4 |
| Јачмен | 352.4 | 361.0 | 97.6 |
| Пченка | 36.0 | 36.9 | 98.9 |
| Памук | 51.5 | 18.7 | 2.8 d. |
| Sunflower for seed | 8.2 | 10.7 | 76.6 |
| Шеќерна репка | 7.1 | 4.9 | 144.8 |
| Тутун | 2.4 | 1.4 | 171.4 |
| Компир | 62.8 | 61.0 | 102.9 |
| Зеленчук | 73.6 | 77.1 | 95.4 |
| Диња | 26.4 | 27.8 | 94.9 |
| Годишни тревни култури | 7.9 | 9.8 | 80.6 |

Пазар на земјоделски производи
------------------------------

Земјоделските производи со вредност од 204,7 милиони американски долари биле извезени помеѓу јануари и јули 2016 година. Извозот на земјоделски производи е зголемен за 29,7% во споредба со претходната година.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Azerbaijan - The Economy, *Library of Congress*, retrieved Dec. 13, 2013
2. ↑  „Investing in the agricultural sector of Azerbaijan" (PDF).
3. ↑  2013 Findings on the Worst Forms of Child Labor - Azerbaijan -
4. ↑  List of Goods Produced by Child Labor or Forced Labor
5. ↑  İn Azerbaijani Language: Kənd təsərrüfati, 2016. *file:///C:/Users/uzer/Desktop/2016-N7-az1473840464.pdf*.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Земјоделство во Азербејџан" на Ризницата ? |

* Evaluation and Modeling of Comparative Advantages in Agriculture in Azerbaijan
* Country Studies - Azerbaijan
* *Azerbaijan: Expects 6-7%-growth in agriculture sphere* Архивирано на 27 септември 2013 г.
* *Azerbaijan: Agriculture products will be doubled by 2020* Архивирано на 27 септември 2013 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Земјоделство во Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Земјоделство во Азија |
| --- |
|  |
| Независнидржави | 

Авганистан **·** 
Азербејџан1 **·** 
Бангладеш **·** 
Бахреин **·** 
Брунеј **·** 
Бутан **·** 
Виетнам **·** 
Грузија4 **·** 
Египет4 **·** 
Ерменија1 **·** 
Израел **·** 
Индија **·** 
Индонезија **·** 
Ирак **·** 
Иран **·** 
Источен Тимор3 **·** 
Јапонија **·** 
Јемен **·** 
Камбоџа **·** 
Јордан **·** 
Казахстан4 **·** 
Катар **·** 
Кина **·** 
Киргистан **·** 
Северна Кореја **·** 
Јужна Кореја **·** 
Кувајт **·** 
Кипар1 **·** 
Лаос **·** 
Либан **·** 
Малезија **·** 
Малдиви **·** 
Мјанмар2 **·** 
Монголија **·** 
Непал **·** 
Обединети Арапски Емирати **·** 
Оман **·** 
Пакистан **·** 
Русија4 **·** 
Саудиска Арабија **·** 
Сингапур **·** 
Сирија **·** 
Таџикистан **·** 
Тајланд **·** 
Турција4 **·** 
Туркменистан **·** 
Узбекистан **·** 
Филипини **·** 
Шри Ланка
 |
|  |
| Непризнаени држави | 

Абхазија1 **·** 
Нагорно-Карабах **·** 
Северен Кипар **·** 
Држава Палестина **·** 
Република Кина (Тајван) **·** 
Јужна Осетија1 **·** 
 |
|  |
| Зависни територии | 

Акротири и Декелија **·** 
Божиќен Остров **·** 
Британска Индоокеанска Територија **·** 
Кокосови Острови **·** 
Хонгконг **·** 
Макао
 |
|  |
| 1 Понекогаш вклучена во Европа.  2 Позната и како Бурма.  3 Понекогаш вклучена во Океанија.  4 Трансконтинентална држава.  |

 |