**Шаранта** (француски: *Charente*; сентонжејски): *Chérente*; окситански: *Charanta*) — департман во административниот регион Нова Аквитанија, југозападна Франција. Името го добил по реката Шаранта, најважната и најдолгата река во департманот, покрај која се наоѓаат двата најголеми града во департманот, Ангулем и Коњак. Во 2019 година департманот броел 352.015 жители.

Историја
--------

Шаранта е еден од првичnите 83 департмани основани за време на Француската револуција на 4 март 1790 година. Создаден е од поранешната провинција Ангумоа и западните и јужните делови на Сентонж.

Пред создавањето на департманот како единствена единица, голем дел од него бил комерцијално просперитетен благодарение на традиционалните индустрии како што се производството на сол и коњак. Иако реката Шаранта се наполнила со мил и не била пловна во поголемиот дел од дваесеттиот век, во осумнаесеттиот век таа обезбедувала важни врски со крајбрежните бродски рути и за традиционалните бизниси и за новосоздадените, како што се производите од хартија и топењето на железо.

Забрзаното темпо на индустриски и трговцки развој во текот на првата половина на деветнаесеттиот век довело до раздобје на благосостојба, а населението на департманот го достигнало својот врв во 1851 година. Во текот на втората половина на деветнаесеттиот век Шаранта, како и многу од руралните департмани во Франција, доживеала пад на населението бидејќи економските перспективи достапни во градовите и во прекуокеанската империја на Франција ги привлекле работоспособните луѓе. Со појавата на филоксерата во 1872 година, многумина во винската индустрија во Шарента пропаднале.

Во текот на дваесеттиот век, департманот со своите традиционални индустрии бил негативно погоден од двете големи светски војни, а во втората половина на векот доживеал релативно низок раст. Целокупното население останало неверојатно стабилно на околу 340.000 во текот на втората половина на дваесеттиот век, а индустриските и комерцијалните случувања во населбите околу Ангулем го зголемило вкупното население за 10.000 во текот на првата деценија на дваесет и првиот век.

Релативно опуштеното темпо на економски развој во дваесеттиот век го поттикнало доселеништвото на пензионери од странство. Податоците од пописот во 2006 година откриле дека бројот на британски граѓани кои живеат во департманот се искачил на 5.083, ставајќи го департманот на четвртото место во овој поглед зад Париз, Дордоња и Приморските Алпи.

Географија
----------

Во голема мера е дел од басенот Аквитанија, со североисточниот дел во Централниот Масив. Низ него тече Шаранта и според која го добил своето име, како и департманот Приморска Шаранта. Составен е со историскиот регион Ангумоа и содржи дел од регионите Сентонж, Лимузен, Перигор и Поату.

Департманот е дел од сегашниот регион Нова Аквитанија. Опкружен е со департманите Приморска Шаранта, Дордоња, Горна Виена, Виена и Де-Севр. Најјужниот „поголем" град (град со над 1.000 жители) во Шаранта е Шале.

### Главни градови

Најнаселена комуна е Ангулеме, префектурата. Од 2019 година, има 9 комуни со повеќе од 5.000 жители: 

| Општина | Население (2019) |
| --- | --- |
| Ангулем | 41.603 |
| Коњак | 18.670 |
| Сојо | 9.761 |
| Ла Курон | 7.764 |
| Сен-Ири-сир-Шарант | 7.381 |
| Руел-сир-Тувр | 7.305 |
| Гон-Понтувр | 6.119 |
| Лил Депањак | 5.626 |
| Шанје | 5.149 |

Демографија
-----------

Жителите на департманот се нарекуваат *Charentais* или во женски род, *Charentaise*.

Развој на населението од 1791 година:

Население во минатото| 

| Година | Нас. | ±% год. |
| --- | --- | --- |
| 1791 | 339.780 | —     |
| 1801 | 299.029 | −1.27% |
| 1806 | 327.052 | +1.81% |
| 1821 | 347.541 | +0.41% |
| 1831 | 362.531 | +0.42% |
| 1841 | 367.893 | +0.15% |
| 1851 | 382.912 | +0.40% |
| 1861 | 379.081 | −0.10% |
| 1872 | 367.520 | −0.28% |
| 1881 | 370.822 | +0.10% |
| 1891 | 360.259 | −0.29% |
| 1901 | 350.305 | −0.28% |
| 1911 | 347.061 | −0.09% |
| 1921 | 316.279 | −0.92% |

 | 

| Година | Нас. | ±% год. |
| --- | --- | --- |
| 1931 | 310.489 | −0.18% |
| 1936 | 309.279 | −0.08% |
| 1946 | 311.137 | +0.06% |
| 1954 | 313.635 | +0.10% |
| 1962 | 327.658 | +0.55% |
| 1968 | 331.016 | +0.17% |
| 1975 | 337.064 | +0.26% |
| 1982 | 340.770 | +0.16% |
| 1990 | 341.993 | +0.04% |
| 1999 | 339.628 | −0.08% |
| 2006 | 347.037 | +0.31% |
| 2011 | 352.705 | +0.32% |
| 2016 | 353.288 | +0.03% |
| 2019 | 352.015 | −0.12% |

 |
|  |
| source: |

Политика
--------

Претседател на Департманскиот совет е Филип Бути од Разна левица (ДВГ), избран во јули 2021 година.

| Партија | седишта |
| --- | --- |
| • | Социјалистичка партија | 15 |
|  | Сојуз за народно движење | 6 |
|  | Разна десница | 6 |
| • | Разна левица | 6 |
| • | Француска комунистичка партија | 2 |
|

### Претставници во Народното собрание

| Изборна единица | Член  | Партија |
| --- | --- | --- |
|  | Прва изборна единица во Шаранта | Томас Мение | Републиката напред! |
|  | Втора изборна единица во Шаранта | Сандра Марсо | Републиката напред! |
|  | Трета изборна единица во Шаранта | Жером Ламбер | Социјалистичка партија |

Економија
---------

Коњакот и пиното се два од главните земјоделски производи во регионот, заедно со путерот. Папучите шарентез (вид на влечки направени од филц и волна) е уште еден добро познат традиционален производ.

Туризам
-------

* Катедралата во АнгулемКатедралата во Ангулем
* Шампањ-ВињиШампањ-Вињи
* Вертеј-сир-ШарантВертеј-сир-Шарант
* Abbey of Ла КуронAbbey of Ла Курон
* Пласик-РуфјакПласик-Руфјак
* Обетер-сир-ДронОбетер-сир-Дрон
* Шато де ла ФејШато де ла Феј

Поврзано
--------

* Кантони во департманот Шаранта
* Општини во департманот Шаранта
* Арондисмани во департманот Шаранта

Наводи
------

1. ↑  „Répertoire national des élus: les conseillers départementaux". *data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises* (француски). 4 May 2022.
2. 1 2  Populations légales 2019: 16 Charente, INSEE
3. ↑  Jean Combes (dir.) et Michel Luc (dir.), La Charente de la préhistoire à nos jours, Imprimerie Bordessoules, coll.
4. ↑  „Près de 13 000 Britanniques ont choisi de vivre en Poitou-Charentes - e.décim@l | Insee". *www.insee.fr*.
5. ↑  La Charente libre du 4 janvier 2010
6. ↑  „Historique de la Charente". *Le SPLAF*.
7. ↑  „Évolution et structure de la population en 2016". INSEE.
8. ↑  Nationale, Assemblée. „Assemblée nationale ~ Les députés, le vote de la loi, le Parlement français". *Assemblée nationale*.

Надворешни врски
----------------

* Шаранта на Ризницата ?
* „Charente". *Encyclopædia Britannica*. **5** (11. изд.). 1911.
* (на француски) Prefecture website
* (на француски) Departmental Council website

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Департмани во Франција |
| --- |
|  |
| Департмани | 
* 01 Ен
* 02 Ена
* 03 Алие
* 04 Горнопровансалски Алпи
* 05 Горни Алпи
* 06 Приморски Алпи
* 07 Ардеш
* 08 Ардени
* 09 Арјеж
* 10 Об
* 11 Од
* 12 Аверон
* 13 Устие на Рона
* 14 Калвадос
* 15 Кантал
* 16 Шаранта
* 17 Приморска Шаранта
* 18 Шер
* 19 Корез
* 20 Корзика
* 21 Златен Брег
* 22 Арморски Брегови
* 23 Крез
* 24 Дордоња
* 25 Ду
* 26 Дром
* 27 Ер
* 28 Ер и Лоар
* 29 Финистер
* 30 Гар
* 31 Горна Гарона
* 32 Жер
* 33 Жиронда
* 34 Еро
* 35 Ил и Вилен
* 36 Ендр
* 37 Ендр и Лоара
* 38 Изер
* 39 Јура
* 40 Ланд
* 41 Лоар и Шер
* 42 Лоара
* 43 Горна Лоара
* 44 Атлантска Лоара
* 45 Лоаре
* 46 Лот
* 47 Лот и Гарона
* 48 Лозер
* 49 Мен и Лоара
* 50 Манш
* 51 Марна
* 52 Горна Марна
* 53 Мајен
* 54 Мерт и Мозел
* 55 Меза
* 56 Морбијан
* 57 Мозел
* 58 Њевр
* 59 Север
* 60 Оаза
* 61 Орн
* 62 Па де Кале
* 63 Пиј де Дом
* 64 Атлантски Пиринеи
* 65 Горни Пиринеи
* 66 Источни Пиринеи
* 67 Долна Рајна
* 68 Горна Рајна
* 69D Рона
* 70 Горна Сона
* 71 Сона и Лоара
* 72 Сарта
* 73 Савоја
* 74 Горна Савоја
* 76 Приморска Сена
* 77 Сена и Марна
* 78 Ивлин
* 79 Де Севр
* 80 Сома
* 81 Тарн
* 82 Тарн и Гарона
* 83 Вар
* 84 Воклиз
* 85 Вандеја
* 86 Вјена
* 87 Горна Вјена
* 88 Вогези
* 89 Јона
* 90 Територија Белфор
* 91 Есона
* 92 Сенски Висови
* 93 Сена-Сен Дени
* 94 Долина на Марна
* 95 Долина на Оаза

 |
|  |
| Прекуморски департмани | 
* 971 Гваделуп
* 972 Мартиник
* 973 Француска Гвајана
* 974 Реинион
* 976 Мајот

 |
|  |
| Посебни | 
* 69M Лион
* 75 Париз

 |
|  |
| Поранешни | 
* 975 Свети Петар и Микелон

 |

 |