За други значења на поимот, погл. Белград (појаснување).

**Белград** или **Берат** (албански: *Berat*; турски: *Belgrad*) — град во јужно-средна Албанија и седиште на истоимената Белградска област. Според податоците од 2011 г. населението во самиот град брои 32.606 жители, додека пак целата општина зафаќа површина од 380 км2 и има 60.031 жител.

Историја и име
--------------

Се смета дека Белград е еден од најстарите градови во Албанија, создаден уште во VI век п.н.е. како илирска населба. Подоцна населбата потпаднала под македонска власт и прераснала во град, кој по желба на кралот Касандар е наречен Антипатреја, во чест на неговиот татко Антипатар. Во II век п.н.е. градот паднал под римска власт и Антипатреја се споменува од Полибиј и Ливиј, како и во списокот на утврдувања на царот Јустинијан. Во византискиот период, градот бил познат како Пулхериопол (според византиската царица од V век, Пулхерија).

Влезот во цитаделата, со црквата Св. Троица изградена во 13-ти век
Од 860 година, градот се наоѓал под бугарска власт и тогаш се зголемило неговото значење; потоа бил дел од Самоиловото Царство; а подоцна паднал под српска власт. Во тој период, Белград бил под духовна јурисдикција на Охридската патирјаршија. Сегашното оме на градот за првпат било се споменува во 1018 г. како *Бјалград* (старословенски: Бѣлградъ), кое доста подоцна е албанизирано во „Берат". Најпознатиот доцновизантиски историчар и летописец, Никифор Глигора, градот Белград го претставил како македонски град. Во 1417 година, градот паднал под османлиска власт и останал под неа сè до 1912 година, кога е создадена албанска држава. Но, и покрај отоманската власт, во 1809 година, градот го зазел под своја контрола Али-паша Јанински, кој имал албанско потекло, а во 1867 Белград станал санџак во Јанинскиот вилает. Во текот на XIX век, во Белград се случувале битни настани поврзани со Албанската национална преродба. Тој станал база за поддршка на Призренската лига, а во ноември 1944 година во Белград била прогласена привремената влада од страна на Антифашистичкиот народноослободителен совет на Албанија, со што започнал комунистичкиот режим на Енвер Хоџа.

Културно-историски знаменитости
-------------------------------

Етнографскиот музеј
Градот е познат како „Градот на илјада прозорци", поради големите прозорци кои ги красат куќите. Градот е испреплетен со муслимански и христијански градби. Во него се наоѓа џамија од XV век, како и бројни цркви (Св. Троица, Св. Илија) кои припаѓаат на Албанската православна црква, чијашто автокефалност била прогласена токму во Белград, во 1922 година. Во XVI век, во градот се развила познатата иконографска школа Онуфри, додека православната катедрала била обновена во XVIII век. Најпознатите населби во градот се Мангалем и Горица, кои се наоѓаат на спротивните страни на реката Осум. Исто така, Белград е познат по Белградската тврдина (Кала) претежно изградена во XIII век, но чии почетоци датираат од IV век п.н.е. додека голем дел од тврдината потекнува од средината на IV век. Благодарение на богатото историско наследство од отоманскиот период, во 2008 година, централното подрачје на Белград било ставено под заштита на УНЕСКО.

Природни знаменитости
---------------------

Во градот и во околината на Белград има повеќе природни знаменитости, како:

* клисурата на реката Осум
* Пештерата Пирогош
* Националниот парк на планината Томорица
* Кулмак-теќе

Наводи
------

1. ↑  Bank of Albania, *Bank of Albania Training and Research Centre - Berat*, 2011, стр. 21.
2. ↑  Bank of Albania, *Bank of Albania Training and Research Centre - Berat*, 2011, стр. 22.
3. ↑  Македонија и Македонците во делото на Никифор Григора
4. ↑  Bank of Albania, *Bank of Albania Training and Research Centre - Berat*, 2011, стр. 22-24.
5. ↑  Bank of Albania, *Bank of Albania Training and Research Centre - Berat*, 2011, стр. 15, 21 и 24.
6. ↑  Bank of Albania, *Bank of Albania Training and Research Centre - Berat*, 2011, стр. 26.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Белград (Албанија)" на Ризницата ? |

* Официјална страница на Општина Белград (албански)
* Портал на музеите во Белград (албански) (италијански) (англиски)
* Белград на Википатување (англиски)
* Историски центри на Белград и Ѓирокастро — УНЕСКО (англиски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови во Албанија |
| --- |
|  |
| 
* Араско Поле
* Бајрам Цури (Колгецај)
* Балш (Главeница)
* Белград
* Билишта
* Булчица
* Бурел
* Бутринт
* Валона (Авлон)
* Дањски Брод
* Вора
* Горица
* Грамеш
* Делвина
* Дивјака
* Драч
* Ѓирокастро
* Елбасан (Коњух)
* Ерсека
* Каваја
* Клисура
* Камза
* Клос
* Кониспол
* Коплик
* Кроја
* Кројско Поле
* Крума
* Кукуш
* Кучово
* Лач
* Леска
* Лесковик
* Либохово
* Либражд
* Лушње
* Маврово
* Малик
* Мамурас
* Мемалија
* Милот
* Орикум
* Патос
* Премет
* Пекин
* Пешкопеја
* Поградец
* Поличани
* Прењас
* Пука
* Решен
* Рогожина
* Росковец
* Рубик
* Саранда
* Селеница
* Скадар
* Тепелена
* **Тирана** (Трнава)
* Тропоја
* Ура Вајгуроре (Бања)
* Фиер
* Химара
* Церик
* Чоровода
* Шијак

 |  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Белград (Албанија) |
| --- |
|  |
| ОЕ Белград | 
* **Белград**

 | Грб на општината Белград |
|  |
| ОЕ Велебиште | 
* Билче
* Велебиште
* Велешна
* Ветерник
* Ѓоровени
* Добреник
* Духанас
* Кодрас
* Малинат
* Нов Бардај
* Паликашти
* Реманица
* Старово

 |
|  |
| ОЕ Отлак | 
* Бело Брдо
* Вирјани
* Горна Водица
* Горна Лапарда
* Душник
* Лапарда
* Морава
* Оризари
* Отлак
* Черешник

 |
|  |
| ОЕ Росник | 
* Војник
* Голем Кострен
* Горно Богдан
* Дарда
* Дардски Превој
* Долно Богдан
* Каркањоз
* Мал Констрен
* Мал Росник
* Мимијас
* Перињак
* Рабјак
* Росник Центар

 |
|  |
| ОЕ Сиња | 
* Бишово
* Болан
* Брештани
* Велчани
* Галина
* Камчиште
* Левани
* Мал Плашник
* Молиште
* Нова Осмензеза
* Осмензеза
* Пафтали
* Садовица
* Сиња

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 124435523
* LCCN: n88020417
* GND: 4205503-9
* SUDOC: 06179080X

 |

 |