Ева Клајн
**Ева Клајн** (р. 22 јануари 1925

) — унгарско-шведска научничка. Клајн работела во Институтот Каролинска откако ја напуштила Унгарија во 1947 година. Таа се смета за основач на имунологијата за рак.

Нејзиниот живот и избор на кариера како млада Еврејка биле ограничени од дискриминација и таа ги преживеала доцните фази на германската окупација криејќи се. Лекар со докторат по биологија, работела во имунологијата за рак и вирусологија.

Во 1960-тите, таа го предводела откривањето на природните клетки убијци и развојот на клеточните линии на Буркит лимфом.

Во 1975 година, Американскиот институт за истражување на ракот ја основал наградата Вилијам Б. Коли за истакнати истражувања во основната и туморската имунологија. Инаугуративната награда ја поделиле 16 научници кои се сметаат за „основачи на имунологијата за рак", меѓу кои и Ева и Џорџ Клајн. Нивната награда ги истакнале нивните „откритија на тумор-специфични антигени кај глувчето, до најсеопфатната имунолошка анализа на човечкиот рак, Буркит-ов лимфом".

Таа ги следела своите сопствени линии на работа, како и блиска соработка со нејзиниот сопруг, Џорџ Клајн. И двајцата се сметаат за основачи на имунологијата за рак. Имаат три деца.

Ран живот и образование
-----------------------

Ева Фишер е родена на 22 јануари 1925 година во Будимпешта, Унгарија  во добро ситуирано еврејско семејство. Посетувала приватно училиште, со интерес за спорт, театар и наука (инспирирана од животот и делото на Марија Кири ). Нејзиниот избор на кариера бил ограничен од политичката ситуација, со влошување на антисемитизмот и прогонството кога Унгарија била окупирана од Германија откако таа го завршила средното училиште.

Фишер посетувала медицинско училиште на Универзитетот во Будимпешта, и во 1944/45 година таа и неколку членови од нејзиното семејство преживеале криејќи се во Хистолошкиот институт на Универзитетот во Будимпешта. Ним им помогнал Јанос Сирмаи, вклучувајќи и фалсификување документи. Сирмаи бил почестен како еден од праведните меѓу народите од Јад Вашем. Фишер се откажала од студиите по медицина за да глуми во театар, но се вратила на медицината.

Ева се омажила за друг студент по медицина Џорџ Клајн, оставајќи ја Унгарија за да живее во Шведска во 1947 година. Медицинската диплома ја завршила на Институтот Каролинска во Стокхолм, Шведска во 1955 година.

Покрај тоа, на Клајн му биле доделени почесни дипломи од Универзитетот во Небраска (во 1993 година) и Државниот универзитет во Охајо (во 2003 година).

Кариера
-------

Клајн станала доцент на Институтот Каролинска во 1948 година, а мандатот го стекнала во 1979 година. Таа формирала свои области на истражување од 1948 година, поттикнати од Торбјорн Касперсон од Катедрата за клеточно истражување и генетика на Каролинска, а исто така тесно соработувала со нејзиниот сопруг во текот на нејзината кариера.

Ева Клајн има објавено над 500 трудови и работела како уредник на списанието, *Семинари за биологија на ракот*.

Личен живот
-----------

Клајн и нејзиниот сопруг Џорџ Клајн работеле додека студирале за нивните медицински дипломи во Стокхолм. Имале три деца: најстарото е син математичар, а потоа две ќерки, од кои едната е лекар, а другата драматург. Докторската теза ја одбранила кога била бремена во осмиот месец со своето второ дете. Дури и со помош, управувањето со нејзината научна кариера и подигањето на три деца било борба. Таа рекла дека нејзиниот сопруг не ја поддржувал работата во домаќинството и воспитувањето.

По пензионирањето, Клајн продолжила да ги поддржува студентите и да ги следи своите истражувачки интереси како почесен професор со своја истражувачка група. Друг нејзин интерес бил преведувањето на унгарската поезија на шведски. Таа дала интервју за шведското радио во ноември 2015 година, велејќи дека продолжувањето на работата ја одржува младоста на 90 години 

Семејството Клајн презела широка пионерска работа, заеднички и одделно, во имунологијата на ракот и како злоќудното однесување на канцерогените клетки може да се потисне преку гените во нормалните клетки.

Големи достигнувања и почести
-----------------------------

Во 1960-тите, Ева Клајн развила клеточни линии од Буркит-овиот лимфом кои сè уште продолжуваат да се користат.

Во 1970-тите, истражувачките групи на Клајн истражувале дали има интеракција помеѓу лимфоцитите и антитуморниот одговор. Ева се занимавала со област која ја сметала за критична, додека други не. Таа заедно надгледувала тројца студенти (Ролф Кислинг, Хју Прос и Микаел Јондал) со друг професор (Ханс Вигзел), што довело до откривање на уникатен тип на лимфоцити (бели клетки) одговорни за спонтана цитотоксичност - способност да ги „убие" клетките на туморот. или клетки инфицирани со вируси. Клајн ги нарекла „клетки природни убијци".

Клајн имала долгогодишен интерес за вирусологијата, како и за имунологијата, проучувајќи ја улогата на вирусот Епштајн-Бар во Буркит-ов лимфом.

Клајн станала член на Кралската шведска академија на науките во 1987 година и на Унгарската академија на науките во 1993 година Во 2013 година, таа била избрана за стипендија на Американското здружение за академија за истражување на ракот.

Во 2005 година, годината на 80-те родендени на Клајн, научниците од Институтот Каролинска ја основале Фондацијата Георг и Ева Клајн, вклучувајќи и голема донација од Институтот за истражување на ракот.

Клајн била наградена со Сребрен медал на Каролинска за медицински истражувања во 2010 година.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Hargittai, Magdolna (2015). *Women Scientists: Reflections, Challenges, and Breaking Boundaries*. Oxford University Press. стр. 44–48. ISBN 978-0199359981.
2. 1 2  „Eva Klein celebrates her 90th Birthday at MTC". *Karolinska Institute Department of Microbiology, Tumor and Cell Biology*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот на 2019-04-05. Посетено на 5 December 2015.
3. 1 2  Kiessling, R; Klein, E; Pross, H; Wigzell, H (February 1975). „"Natural" killer cells in the mouse. II. Cytotoxic cells with specificity for mouse Moloney leukemia cells. Characteristics of the killer cell". *European Journal of Immunology*. **5** (2): 117–21. doi:10.1002/eji.1830050209. PMID 1086218.
4. 1 2  Nadkarni, JS; Nadkarni, JJ; Clifford, P; Manolov, G; Fenyö, EM; Klein, E (January 1969). „Characteristics of new cell lines derived from Burkitt lymphomas". *Cancer*. **23** (1): 64–79. doi:10.1002/1097-0142(196901)23:1<64::aid-cncr2820230107>3.0.co;2-m. PMID 4178827.
5. 1 2 3 4 5 6  „About the Cover". *Cancer Immunology Research*. **3** (2). February 2015. Посетено на 5 December 2015.
6. 1 2  „William B. Coley Award". *Cancer Research*. Cancer Research Institute. Посетено на 5 December 2015.
7. ↑  „Cover Legend" (PDF). *Cancer Research*. **36** (5). May 1976. Посетено на 5 December 2015.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Klein, Eva. „Self-Portrait". *Karolinska Institute, Eva Klein Group*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот на 2017-01-07. Посетено на 5 December 2015.
9. 1 2 3  „Curriculum Vitae - Eva Klein" (PDF). *Karolinska Institute*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот (PDF) на 2019-01-27. Посетено на 5 December 2015.
10. ↑  „Righteous Among the Nations - Hungary, 2015" (PDF). *Yad Vashem*. Yad Vashem. Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-03-22. Посетено на 5 December 2015.
11. 1 2 3  Klein, G; Klein, E (1989). „How one thing has led to another". *Annual Review of Immunology*. **7**: 1–33. doi:10.1146/annurev.iy.07.040189.000245. PMID 2653367.
12. ↑  Klein, Eva. „Poetry: My translation of Hungarian poetry to Swedish" (PDF). *Karolinska Institute*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот (PDF) на 2019-01-28. Посетено на 5 December 2015.
13. ↑  „Cancer researcher Eva Klein, 90: Work keeps me young". *P4 Stockholm*. Sverige Radio. 11 November 2015. Посетено на 6 December 2015.
14. 1 2  „Eva Klein, MD, PhD - Class of 2013". *AACR*. American Association for Cancer Research. Архивирано од изворникот на 2019-01-08. Посетено на 5 December 2015.
15. ↑  „Eva Klein Group". *Karolinska Institute, Department of Microbiology, Tumor and Cell Biology*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот на 2017-01-07. Посетено на 5 December 2015.
16. ↑  „Fellows of the AACR Academy". *AACR*. American Association for Cancer Research. Посетено на 5 December 2015.
17. ↑  „About the foundation: The Georg and Eva Klein Foundation". *mtcexternal.ki.se.preview.binero.se*. Karolinska Institute. Архивирано од изворникот на 2021-09-01. Посетено на 1 September 2021.
18. ↑  „Jubileumsmedaljer". *Karolinska Institute*. Karolinska Institute. Посетено на 5 December 2015.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 121452385
* LCCN: n2014076326
* ISNI: 0000 0000 7937 6430
* SELIBR: 387902
* BNF: cb127132720 (податоци)
* NKC: xx0205334

 |

 |