recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Оваа статија претставува преглед на воздушниот транспорт во Југославија, земја од балканот која постоеше од 1918 г. до распадот во 1990-те.

Авиокомпании
------------

Првата авиокомпанија беше „Аеропут", претходникот на ЈАТ (*Југословенски авиотранспорт*) создаден во 1927 г. кој беше југословенски национален авиопревозник сè до 1947 г, кога е преименувана во ЈАТ. Останатите компании се појавија во 1960-те, пред сè Adria Airways (во почетокот позната како *Adria Aviopromet*, подоцна *Inex-Adria Airways*), и Aviogenex во 1968.[] За време на доцните 1980-ѕи и 1990-ти се појавија голем број на приватни компании.[]

Аеродроми
---------

Првите аеродроми во Југославија беа направени во првата половина на XX век. Авионската индустрија и инфраструктура најмногу се развиваше во пориодот од 1950-те до 1980-те. Во 1964 имаше само 7 меѓународни аероми во Југославија. До крајот на 1970 вејќе имаше 14 модерни аеродроми во Југославија: Белград, Загреб, Љубљана, Пула, Риека, Сплит, Дубровник, Титоград (Подгорица), Мостар, Задар, Приштина, Скопје, Сараево и Охрид.

### Список на аеродроми

Југославија ги имаше следниве аеродроми,[] подредени во групи според државата или територијата каде сега се наоѓаат:

 Босна и Херцеговина
* Аеродром Бања Лука, Бања Лука
* Аеродром Мостар, Мостар
* Аеродром Сараево, Сараево
* Аеродром Тузла, Тузла

 Хрватска
* Аеродром Бол, Бол
* Аеродром Дубровник, Дубровник
* Аеродром Лошињ, Мали Лошињ
* Аеродром Осјек, Осјек
* Аеродром Пула, Пула
* Аеродром Риека, Риека
* Аеродром Сплит, Сплит
* Аеродром Задар, Задар
* Аеродром Загреб, Загреб

Косово Косово
* Аеродром Приштина, Приштина

Македонија Македонија
* Аеродром Охрид, Охрид
* Аеродром Скопје, Скопје

 Црна Гора
* Аеродром Подгорица, Подрогица
* Аеродром Тиват, Тиват

 Србија
* Аеродром Белград, Белград
* Kraljevo-Lađevci Airport, Кралево
* Niš Airport, Ниш

 Словенија
* Аеродром Љубљана, Љубљана
* Аеродром Марибор, Марибор
* Аеродром Порторож, Порторож

Legacy
------

Политичка карта на поранешна Југославија
По расподаот на Југославија, секоја земја си создаде своја национална компанија. За време на овој период, војните во Југославија и економската ситуација предизвика криза во авионскиот сектор. По 2000, растот на авионската индустрија почна да се опоравува по што следеше опоравување на туризмот. Најоналните компании на поранешните Југословенски земји се:

* Босна и Херцеговина: B&H Airlines
* Хрватска: Croatia Airlines
* Македонија: MAT
* Црна Гора: Montenegro Airlines
* Србија: Jat Airways
* Словенија: Adria Airways

Наводи
------

1. ↑  *ITA Bulletin*. Institut du transport aérien. **1–25**. 1966. Отсутно или празно `|title=` (help)
2. ↑  *Review - Yugoslav magazine*. 1969. Посетено на January 6, 2013.
**Воз без возен ред** (хрватски: *Vlak bez voznog reda*) - југословенски филм од 1959 година, во режија на Вељко Булајиќ, кој е автор и на сценариото, заедно со Иво Браут. Главните улоги ги толкуваат: Столе Аранѓеловиќ, Оливера Марковиќ, Велимир Бата Живоиновиќ, Инге Илин, Зденка Трах, Тана Маскарели, Лиа Ро-Барбиери, Љиљана Вајлер, Ивица Пајер, Милан Милошевиќ, Сима Јаниќијевиќ итн. Филмот бил награден со четири награди на Пулскиот филмски фестивал, а Булајиќ ја добил и наградата за најдобар дебитантски филм на Канскиот филмски фестивал.

Синопсис
--------

Во едно село во Далмација, партизанскиот офицер Ловре (го игра Аранѓеловиќ) ги убедува селаните да се преселат во Барања. Некои од селаните ја прифаќаат понудата, верувајќи дека таму ќе имаат подобар живот, додека други се спротивставуваат. Сепак, голема група селани поаѓаат на пат, а меѓу нив и Ловре, заедно со браќа му Дује (го игра Живоиновиќ) и Периша (го игра Милошевиќ). Притоа, Периша го среќава својот другар од војната Николица (го игра Пајер) кој, исто така, заминува во Барања. Тие запознаваат две девојки при што Периша се вљубува во Дана (ја игра Илин), додека другата девојка е вљубена во Николица. Него, пак, го привлекува вдовицата Ике (ја игра Марковиќ), но таа ја одбива неговата љубовна понуда. Патем, Периша и Дана се зближуваат, но нејзиниот татко сака да ја омажи за едно момче во Барања. Кога дознава за врската, Периша е лут на Дана, но таа му кажува дека не го сака нејзиниот свршеник. Кога селаните пристигнуваат во Барања, тие добиваат големи поседи и сите се задоволни, освен Николица, кој не сака да стане селанец и настојува да го продаде својот имот. За време на свадбата, Дана отворено кажува дека не го сака зетот и свадбата се прекинува. Николица се простува со Ике и заминува, а Периша го испраќа. На патот кон селото, нему му приоѓа Дана, која му се фрла во прегратка, додека Ловре ја посетува Ике.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Vlak bez voznog reda (1959) (пристапено на 3.10.2020)
**Воена патека** (англиски: *Warpath*) е американски филм од 1951 година, во режија на Бајрон Хаскин (*Byron Haskin*), а според сценариото на Френк Грубер (*Frank Gruber*), засновано според неговата книга *Broken Lance*. Главните улоги ги играат: Едмонд О'Брајан (*Edmond O'Brien*), Дин Џегер (*Dean Jagger*), и Форест Такер (*Forrest Tucker*).

Содржина
--------

Џон Викерс (го игра О'Брајан) успева да го пронајде еден од тројцата убијци на саканата жена. Пред да умре, злосторникот му кажува дека другите двајца ѝ се придружиле на американската коњаница. Поради тоа, Викерс, како поранешен офицер, воден од одмаздата ѝ се придружува на коњаницата на генералот Кастер...

Наводи
------
**Дили** (португалски: *Município Díli*, тетум: *Munisípiu Dili*) е една од 13-те општини, поранешни окрузи, на Источен Тимор, во кои спаѓа и главниот град Дили. Има население од 277 279 жители заклучно со 2015 година, од кои повеќето живеат во главниот град. Општината има површина од 368,12 км2 (142,13 квадратни милји).

Историја
--------

Во 1520 година Португалците ја основале населбата Дили во истоимениот залив. Од 10 октомври 1769 година, откако Португалците беа протерани од Лифау, Дили станува главен град на колонијата. Во 1912 година бил одбиен нападот врз Дили за време на големиот бунт на Мануфахи.

Ноќта на 19-20 февруари 1942 година, јапонските трупи слетаа во Дили и ја окупираа неутралната колонија до 1945 година.

Во 1974 избувнува граѓанска војна, а во 1975 Источен Тимор е окупиран од Индонезија. Дили потпаѓа под Индонезиска власт, а врз населението на градот Дили е вршен терор.

Во 1999 Индонезиските војски се повлекуваат од Источен Тимор и Дили е ослободен.

Географија
----------

Мапа на градот Дили
Дили е најмалата општина во Источен Тимор по површина, а има најбројно население. Лежи на северниот брег на островот Тимор на Савуанското Море. Се граничи со општините Манатуту на исток, Ајлеу на југ и Ликиса на запад. Островот Атауро, на север од општината спроти главниот град, е едно од неговите административни места.

Дили
Дили е економски и политички центар на Источен Тимор.

Население
---------

Населението на општината заклучно со 2015 година е 277 279 жители; за споредба, во 2004 година населението броеше 173 541 луѓе. Густината на населението е 760 луѓе / км². Просечната возраст на населението е 20,8 години, што е значително повисоко од националниот просек од 18,8 години. Помеѓу 1990 и 2004 година, просечниот годишен раст на населението е 2,53%. Значителен дел од зголемувањето се должи на имиграцијата од другите региони на земјата. Само 54% ​​од населението на Дили е родено во областа.

Околу 81% од популацијата зборува тетум како мајчин јазик. 25,8% од популацијата се неписмени (29,1% жени и 22,9% мажи). Средно училиште завршиле 37,7% од лицата над 18 години (33,8% од жените и 41,0% од мажите).

Заклучно со 2004 година, 93,3% од населението се католици; 0,5% - приврзаници на традиционалните анимистички верувања; 4,5% се протестанти и 1,1% се муслимани; 0,2% се будисти и 0,1% се хиндуси.

Поврзано
--------

* Источен Тимор
* Општини во Источен Тимор

Наводи
------

1. ↑  Norman, James (2017-02-11). „Environmental concerns for Timor-Leste cement project". *The Saturday Paper* (англиски). Посетено на 2020-11-15.
2. ↑  „Попис 2010" (PDF).

Надворешни врски
----------------

* Британика Дили

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Општини во Источен Тимор |
| --- |
|  |
| 
* Ајлеу
* Ајнару
* Баукау
* Бобонару
* Викеке
* Дили
* Ермера
* Кова Лима
* Лаутен
* Ликиса
* Манатуту
* Мануфахи
* Окуси

 | Flag of East Timor |

 |
Различни воздушни маси кои влијаат на Северна Америка, како и на другите контионенти, имаат тенденција да бидат раздвоени со фронтална граница
**Воздушна маса** е количество воздух со еднобразни својства. Различните воздушни маси се допираат и меѓусебно дејствуваат по должина на границите наречени фронтови. Постои голема поврзаност меѓу воздушните маси и обрасците на воздух што циркулираат, тоа е наречено *состав на притисокот*. Топлите воздушни маси се поврзуваат со составите на низок притисок а студените - со составите со висок атмосферски притисок.

Во текот на годината се менува распоредот на воздушните маси и составите на притисок, а тие измени може да имаат големо влијание врз времето. На пример, континенталниот воздух лете е топол, па предизвикува низок притисок над копното а зиме е студен и предизвикува појава на висок атмосферски притисок. Воздушната маса е количество воздух што го покрива најголемиот дел од еден континент или океан и добива особености од површината под неа. Воздухот над континентот ќе биде посув од воздухот над океанот, па на континентот ќе биде топло преку лето а поладно зиме. Сето ова се случува поради различната брзина на загревање и ладење на копното и морето. Кога ќе ги добие тие особености воздухот ја создава воздушната маса. Воздушните маси се шират од површината па сè до тропопаузата.

Потекло и именување
-------------------

Воздушните маси имаат имиња, кои го изразуваат нивното потекло: арктички, поларни, тропски или екваторски. Со комбинирање на овие се добиваат уште неколку видови на воздушни маси: континентална арктичка, континентална поларна, континентална тропска, морска арктичка, морска поларна, морска тропска, и морска екваторска. Нема континентален екваторски вид затоа што нема континентална копнена маса, која е доволно голема за да се создаде ваков вид.

Арктичкиот и поларниот воздух се исти на површинското ниво но се разликуваат во горниот слој на атмосферата. При судир на две воздушни маси тие не се мешаат зашто имаат различни температури. Тоа значи дека густината на воздухот на двете маси е различен. Погустиот воздух се спушта под пореткиот и го издига во височина. Граничниот дел помеѓу две воздушни маси се нарекува фронт.

Поврзано
--------

* Воздух
* Клима
* Време
Времеплов за генерирање
**Генерација X (Генерација икс)** е поим со кој се означуваат луѓето родени во периодот од средината на шеесеттите до доцните седумдесетти години од минатиот век - по крајот на големото зголемување на наталитетот, таканаречениот беби бум.

Терминот генерација икс во светот се користи при различни демографски, социолошки истажувања, во истражувања поврзани со маркетинг стратегии, како и во популарната култура.

Поединците кои се сметаат за дел од оваа генерација се родени во доцните години од Студената војна, и се сведоци на падот на берлинскиот ѕид. Оваа генерација го има проживеано навлегувањето на компјутерите во секојденевниот живот, појавувањето на видеоигрите, на интернетот, како и начинот на кои тие нешта навлегуваат во сите области на животот. Појавувањето на MTV, гранџ музиката, хип-хоп културата и на СИДА-та се поврзани со оваа генерација.

Во еконимијата некои студии покажуваат дека во овој случај не се потврдува правилото дека секоја следна генерација е подобра од претходната. Една студија вели дека припадниците на оваа генерација заработуваат за околу 12% помалку од нивните татковици во 1974 година.

### Културни трендови во Генерацијата X

Во текот на деведесеттите години од минатиот век оваа генерација стана полнолетна и со тоа на свој начин влијаеше врз развојот на популарната култура (гранџ и хип-хоп музиката).
**Грб на Шлезвиг-Холштајн** — грб на сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн поделен вертикално: во хералдичкото десно поле, т.е. лево гледано од набљудувачот, двата сина лава се поставени на златна позадина, насочени кон другата половина. Лавовите на Шлезвиг биле земени од грбот на Данска. Хералдичката лева страна е црвена со сребрен лист од коприва на Холштајн, древен симбол, кој бил користен од грофовите на Шауенбург и Холштајн.

Историја
--------

Во спротивност со вистинските лавови на Шлезвиг свртени кон лево, лавовите на покраинскиот грб се свртени на десната страна. Според легендата, Ото фон Бизмарк ја наредил оваа промена по Втората Шлезвишна војна, бидејќи мислел дека е „неучтиво" од лавовите да ја покажуваат нивната задна страна на Холштајн. Моменталната верзија била одобрена од владата на Шлезвиг-Холштајн на 18 јануари 1957 година.

Всушност, вообичаено е во германската хералдика за обичните фигури во грбот да бидат свртени кон средиштето; оваа практика е позната како хералдичка куртоазија.

Покраинско лого
---------------

Грбот може да биде користен единствено од официјалните власти. Владата има издадено лого, кое може да биде користено од пошироката јавност. Тоа вклучува заоблен штит и поедноставни лавови.

Поврзано
--------

* Грб на Прусија
* Грб на Германија

Надворешни врски
----------------

* Грб Архивирано на 26 октомври 2008 г. — Влада на Шлезвиг-Холштајн

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Грб на Германија |
| --- |
|  |
| Сојузни покраини |
|  |
| 
* Баварија
* Баден-Виртемберг
* Берлин
* Бранденбург
* Бремен
* Долна Саксонија
* Мекленбург-Западна Померанија
* Рајнска област-Пфалц
* Саксонија
* Саксонија-Анхалт
* Сар
* Северна Рајна-Вестфалија
* Тирингија
* Хамбург
* Хесен
* Шлезвиг-Холштајн

 |  |

 |
Ваипукурау - поглед од Пукероа
**Ваипукурау** (маорски: *Waipukurau*) е најголемото населено место во округот Централен Хоков Залив на источното крајбрежје на Северниот Остров на Нов Зеланд. Гратчето се наоѓа 50 км југозападно од Хејстингс, крај реката Тукитуки.

Местото лежи блиску од маорско па (утврдување), по кое го носи името. Ова утврдување (па) се наоѓало на главниот рид во гратчето, наречен Пукекаихау. Се вели дека овој назив значи *вода на пукерау*, со тоа што пукерау е вид на габа. Во ова гратче бвила изградена првата црква во копнениот дел на регионот Хоковиот Залив, изградена во 1847 г. Најголемиот дел од гратчето датира од модел-селото создадено од локалниот земјопоседник Х.Р. Расел во 1867 г.

Според пописот од 2006 г. местото брои 4,008 жители, споредено со 4,002 во 1996 г.

Вработување
-----------

Најголемиот дел од вработувањето се сезонско и зависи или од локалната месна преработувачница или од околните земјоделска и градинарска индустрија.

Гратчето е земјоделско и извезува млечни производи, овошје, зеленчук и месо.

Надворешни врски
----------------

* Карта на Ваипукурау (англиски)
* Окружен совет на Централниот Хоков Залив (англиски)
* Страница од Новозеландската енциклопедија, 1966 (англиски)
* Бев-страница за туризмот во Централниот Хоков Залив (англиски)

Координати: 39°59′42″ S; 176°33′25″ E﻿ / ﻿39.995° ЈГШ; 176.557° ИГД﻿ / -39.995; 176.557
Елен Санделин
**Елен Елизабет Санделин** (19 јули 1862 - 7 август 1907) — шведска лекарка.

Животопис
---------

Таа била ќерка на лекарот Карл Хенрик Санделин (1824–1871) и Беда Колет.

Санделин дипломирала на женското училиште Валинска во Стокхолм во 1881 година. (Валинска било едно од првите пет училишта во Шведска каде што девојките можеле да добијат формално академско образование, и тоа било првото училиште што го нудело приемниот испит (наречен Studentexamen) на жени за универзитетски прием.) Санделин продолжила да предава во женско училиште во Карлстад, Шведска, а потоа учела на Универзитетот во Кристијанија, подоцна преименуван во Универзитет во Осло, Норвешка.

Во 1885 година, Санделин ги започнала своите медицински студии во Упсала, Шведска. Таму, таа дипломирала медицина во 1891 година и во 1897 година ја добила својата медицинска лиценца на Каролинскиот институтот во Стокхолм.

Во истата година, Санделин почнала да практикува медицина во Стокхолм и исто така била наставник по физиологија и здравствено образование во неколку образовни институти за жени, како и за доктори во градски училишта. За да го шири знаењето за физиологија и хигиена во, таа одржувала јавни предавања што се покажале популарни.

Наводи
------

1. 1 2 3  Hildebrand, Albin. „377 (Svenskt porträttgalleri / XIII. Läkarekåren (biografier af A. Levertin))". *runeberg.org* (шведски). Посетено на 2020-04-23.
2. 1 2 3  „647-648 (Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 24. Ryssläder - Sekretär)". *runeberg.org* (шведски). 1916. Посетено на 2020-04-23.
3. ↑  „513-514 (Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 31. Ural - Vertex)". *runeberg.org* (шведски). 1921. Посетено на 2020-04-24.
Владислав Броњевски
**Владислав Броњевски** (полски: *Władysław Broniewski*; 1897-1962) - полски поет.

Животопис
---------

Броњевски учествувал во борбата за независност на Полска, како дел од легијата на Пилсудски. По стекнувањето на независноста, тој почнал да се бори за правата на угнетените - пролетеријатот и градската сиромаштија поради што бил прогонуван од полицијата и неколкупати бил затворен. Во 1939 година, Броњевски бил затворен во СССР, потоа со Андерсовата армија се префрлил на Блискиот Исток каде, по разидувањето со андерсовците, го дочекал крајот на војната. Потоа, тој се вратил во Пплска, каде бил искрен приврзеник на сталинизмот.

Творештво
---------

Броњевски има статус на народен пејач, зашто неговите песни, полни со звучност и емотивност, се најмногу рецитираните песни во полската поезија. Самиот Броњевски им ги рецитирал своите песни на работниците, студентите и учениците така што неговите песни допреле до публиката по усмен пат, а не во печатена форма. Уште во првите години по стекнувањето на независноста на Полска, Броњевски увидел дека слободата не стигнала до сите луѓе и станал поет на полскиот пролетеријат и набргу се стекнал со голема популарност. И по Втората светска војна, благодарение на тешкиот и чесен живот, Броњевски уживал голема популарност кај широката публика. Проста, чесна, непокорна и борбена, убедлива и разбирлива, поезијата на Броњевски се одликува и со висок уметнички квалитет. Во неа е собрана најдобрата традиција на полската патриотска лирика од романтизмот до поново време. Притоа, неговата револуционерна поезија била нова и според содржината и ги одразувала секојдневните проблеми на новиот поредок. Исто така, таа не била пишувана по угледот на советските поети, а освен тоа, под привидната едноставност и традиционалност, таа содржи значајно новаторство кое не е доволно проучено.

Наводи
------

1. 1 2  *Savremena poljska poezija*. Beograd: Nolit, 1964, стр. 101-102.
**Грбавечки различник** (науч. *Centaurea grbavacensis*) — ендемит во флората на Македонија од семејството сложеноцветни растенија. Се развива на варовничка геолошка подлога и се наоѓа во околината на Кавадарци — с. Грбавец, Козјак, Плетвар, Сивец, Барбарас, Мариово, клисура на р. Треска (Порече) и др. Се наоѓа на светската црвена список на загрозени растенија (IUCN 1997 Red List of Threatened Plants). Грбавечкиот различник се наоѓа на македонска поштенска марка од 2008 година.

Македонска поштенска маркичка од 2008 со приказ на Грбавечкиот различник

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Грбавечки различник" на Ризницата ? |

1. ↑  *Centaurea grbavacensis (Rohlena) Stoj. & Acht.*
2. ↑  *1997 IUCN Red list of threatened plants; ISBN 2-8317-0328-X, IUCN, 1998*
3. ↑  *Stamps issued with MK027.08*
**Владица Брдаровски** — македонски фудбалер, роден на 7 февруари 1990 во Битола. Моментално игра во Вардар.

Клубска кариера
---------------

Владица Брдаровски е роден во Битола во 1990 година. Како младинец настапувал во екипата на Пелистер од Битола. За екипата дебитирал во 2009 година и од 2009 до 2011 година настапил на 28 натпревари. Во 2011 година се преселил во Чешка во екипата на Збројовка Брно, настапувајќи само на 3 натпревари. Истата година се вратил во Македонија, во екипата на Работнички од Скопје. Во периодот од 2011 до 2013 играјќи за екипата на Работнички забележал 30 настапи. Во сезоната 2013/2014 се вратил во матичниот тим Пелистер, настапувајќи на 30 натпревари. Во 2015 година се преселил во Унгарија, во екипата на Ѓер и настапил на 11 натпревари. Истата година се преселил во екипата на Вардар, играјќи за екипата во периодот од 2015 до 2020 година, настапувајќи на 109 лигашки средби со 5 постигнати погодоци. Во сезоната 2017-2018 со екипата на Вардар учествувал во Лига Европа. Во 2020 година се преселил во Косово, каде играл во екипата на Дрита. Таму се задржал само во сезоната 2020/2021, настапувајќи на 18 средби. Во 2021 година се вратил во Македонија, потпишувајќи за екипата на Шкупи.

Репрезентативна кариера
-----------------------

За македонската фудбалска репрезентација дебитирал во 2012 година. Настапувајќи на 7 натпревари.

Надворешни врски
----------------

* Профил на Transfermakt
* Предлошка:Nft/code
* Предлошка:Fotbal DNES
* Profile at Macedonian Football Архивирано на 4 март 2016 г.
* Interview with Vladica Brdarovski

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
ФК Вардар  – моментален состав |
| --- |
|  |
| 
1 Кировски ·
2 Тошевски ·
3 Попов ·
4 Манев ·
5 Битанг ·
6 Еранс ·
7 Лира ·
8 Мицевски ·
9 Максимов ·
10 Јуфо ·
11 Барсегјан ·
15 Антоновски ·
18 Колевски ·
20 Талески ·
21 Новак ·
23 Најдовски ·
24 Попзлатанов ·
25 Илиќ ·
30 Тодороски ·
50 Бериша ·
70 Хуан Фелипе ·
77 Брдаровски ·
90 Гачевски ·
Тренер: Васоски
 |

 |
**„Грбовите на Македонија"**, напишана од Александар Матковски, претставува првото вистинско македонско хералдичко дело. Печатено е во Скопје во 1970 година.

Во него, на 219 страници, се дадени сите историски податоци за грбови на Македонија, од илирските грбовници, почнувајќи од 16 век, па до денес. Ова книга е пишувана и подготвувана 2 години, при што Матковски објавува неколку статии. 

Ова дело на Матковски е земено предвид при полемиката за создавање на нов македонски грб со прогласувањето на независноста. Имено, делото е користено како аргумент, бидејќи тоа укажува дека најпригоден симбол за независна Македонија е златно-жолт исправен лав на црвена позадина. Лавот како симбол поврзан со Македонија датира од многу одамна, а за првпат како грб поврзан со Македонија е како грб на Александар Македонски од каде преоѓа во Илирските грбовници со грбовникот на Корениќ-Неориќ од 1595 година. 

Книгата Грбовите на Македонија фототипно била издадена во 1990 година, со што го зголемила интересот за хералдиката во Македонија.

Бидејќи немало политички концензус за ова прашање, обидот да се промени грбот на Македонија од социјалистичкиот грб на НРМ односно СРМ, во (историскиот) жолт лав на црвена позадина пропаднал. Само петокраката е отстранета од Грбот на Македонија во 2009.

### Извадок од делото на Матковски

Говорејќи за грбовникот на Корениќ-Неориќ, тој ќе напише:

```
„Во грбовникот прво се дадени 11 земски грбови, т.е. „belezi zemalja svetih plemena", а потоа 140 семејни грбови на разни „војводи, жупани, кнезови, катунари, витези, властелини" и други. Меѓу земските грбови се наоѓа и македонскиот, на стр. VI. Под грбот пишува „Macedoniae", а над него со лоша кирилица пишува: „цимери македонске земле" т.е. „грб на македонската земја". Амблемот е жолт, исправен лав на црвено поле. Над главата на лавот има мала круна. Над штитот има голема круна. Штитот е германски."
```

Наводи
------

1. ↑  Јоновски, Јован (2019). „Развојот на македонската хералдичка мисла". *Историја* (1): 105–121. Укажано повеќе од еден `|author=` и `|last=` (help)
2. ↑  Јоновски, Јован (2019). *Сонцето и лавот како симболи во хералдиката и вексилологијата на Македонија*. Скопје: Македонско грбословно друштво. ISBN 978-608-66337-0-7. Укажано повеќе од еден `|author=` и `|last=` (help)
3. ↑  Јоновски, Јован (2015). *Симболите на Македонија*. Скопје: Силсон. ISBN 9786082190914. Укажано повеќе од еден `|author=` и `|last=` (help)
Елен Скок во рамките на МакедонијаЕлен Скок
Местоположба на мостот Елен Скок во Македонија

**Елен Скок** (**Еленски Скок** или **Елен Мост**) — камен лачен мост во околината на с. Могорче преку Мала Река во Реканскиот регион на западна Македонија. Изграден кон средината на XVIII век од делкан камен со само еден лак според плановите и од страна на Мимар Хајрудин — архитект на Стариот мост на Неретва во Мостар и ученик на прочуениот архитект Мимар Синан.

Легенди
-------

Прва
Според првата легенда, мостот е изграден во знак на сеќавање на момчето кое за да ја одбрани честа на својата девојка убил еден турски бег. По настанот, Турците пратиле силен аскер за да го фатат. Гонет од аскерот момчето бегало и стасало до надојдената Мала Река. Во тој момент на очај и безизлез за момчето, од шумата се појавиле самовили и го претвориле во прекрасен елен, кој без проблем ја прескокнал реката. Подоцна, во знак на сеќавање на настанот, но и како благодарност до самовилите, селаните го изградиле мостот.

Втора
Другата легенда раскажува за бегот кој со својата војска се обидувал да улови еден елен којшто постојано им бегал и никако не допуштал да му се приближат. Иако бил ранет, еленот не им се предавал ни во оној момент кога бегството речиси било невозможно. Кога се нашол на брегот на Мала Река, не двоумејќи се, скокнал на другиот крај на реката и таму починал. Восхитен од неговата храброст и упорност да достои до крај, не предавајќи му се на непријателот, бегот наредил во негова чест да се изгради мост, што ќе го симболизира тој судбоносен скок на еленот.

Трета
На планината Стогово, во непосредна близина на селото Могорче, ловџија од селото одејќи на лов пресретнал елен. Ја подигнал пушката за да пука. Но, кога еленот го погледал, сфатил дека еленот со топлиот поглед и ставот како да го моли да не пука, да не го убива. Ловџијата бил маѓепсан, ја спуштил пушката, се доближил до еленот и почнал да го гали, а тој со главата го гушкал и го изразил своето пријателство. Така ловџијата и еленот се спријателиле и секој ден се дружеле. За средбите со еленот ловџијата им раскажал на селаните. Тие едно утро се упатиле да го бараат. Го сретнале и се обиделе да го фатат. Но, еленот почнал да бега и за да не стане плен на непознатите, се обидел да ја прескокне реката. Но, не успеал во тоа. Скокот бил за неколку педи пократок и ги скршил предните нозе. Во спомен на храброста и убавината на еленот, селаните на Могорче, кои биле прочуени мајстори, го соѕидале овој мост со невообичаена градба и архитектура.

Галерија
--------

* Поглед на мостот Елен СкокПоглед на мостот Елен Скок
* Поглед на мостот Елен СкокПоглед на мостот Елен Скок

Наводи
------

1. ↑  Красимира Илиевска, Владимир А. Мошин (1988). *Споменици за средновековната и поновата историја на Македонија* (V. изд.). Архив на Македонија.
2. ↑  „Мостот Елен скок". Крале Марко. Посетено на 2011-04-06.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Елен Скок" на Ризницата ? |

* Елен скок e сведоштво на умешноста на македонските ѕидари[*мртва врска*] - Утрински Весник
* Елен мост или Елен скок близу Дебар Архивирано на 15 април 2008 г. - Утрински Весник
* Елен Скок
|  |  |
| --- | --- |
|  | Видете ***генотоксичност*** во Викиречник, слободниот речник. |

Дефиниција на транзиции и трансверзија. Тие се честа мутација предизвикана од генотоксични соединенија.
**Генотоксичноста** претставува процес во кој се оштетува генетскиот материјал во клетката. Генотоксичните супстанци може да бидат мутагени или канцерогени, односно може да предизвикаат генетски мутации и може да влијаат врз развојот на тумори.

Генотоксични може да бидат некои супстанци, како и некои типови на зрачења.

Доколку генотоксините влијаат врз сперматозоидите или врз јајце-клетките генетските промени може да се пренесат на плодот кои директно не бил изложен на генотоксични супстанци.

Слични статии
-------------

Мутагеност

Наводи
------

* Environ Health Perspect 104(Suppl 6):1219-1225 (1996) Архивирано на 14 октомври 2008 г. - The Mechanism of Benzene-induced Leukemia: A Hypothesis and Speculations on the Causes of Leukemia

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Генотоксичност |
| --- |
|  |
| Агенс | 
* Мутаген
* Кластоген
* Анеуген
* Карциноген

 |

 |
**Велимир Ќирков Силјаноски** *(прекар: Вело)* ( 1920
 во Челопеци, Кичевско —  1945
 во Гостиварско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од селско земјоделско семејство. Бидејќи немал услови да се школува, се занимавал со земјоделие. Во НОВ стапил во есента 1944 година во составот на Петнаесеттата бригада. Учествувал во борбите за конечното ослободување на Македонија. Загинал во пролетта 1945 година во Гостиварско при расчистувањето на балистичките банди.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. 1 2  Ристоски и други, Душан (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј - Западна Македонија во НОВ - Кичево. стр. 110.
**Габриела Величковска** (родена на 23 септември, 1994 година во Штип, Република Македонија) е ракометарка и поранешна македонска репрезентативка во ракомет.

Кариера
-------

Кариерата ја започнува во ЖРК Металург и долги години играше за овој клуб, по што премина во Пелистер.

Во својата богата ракометна кариера Величковска настапуваше за екипите на Ла Пужен и Кот Баске во Франција.

Моментално настапува во македонската Суперлига во дресот на Женскиот рекометен клуб Куманово.

Игра на бековската позиција.

Наводи
------


1. ↑  „ЖРК Куманово се засили со Габриела Величковска". *Кумановски Муабети*. 04.07.2022. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Велики вторник** — ден од Страдалната седмица. Според источното христијанство тој е четврт ден од Страсната Седмица, односно два по Лазаровата Сабота и ден по Цветници. А според западното христијанство тој е трет ден од страсната седмица, односно два дена по Цветници. На овој ден се прави спомен за десетте девојки девици.

Спомен
------

Главна статија: Спомен за десетте девици
На светиот и Велики вторник се прави спомен на параболата за десетте девојки. Пет од нив ги именува мудри, затоа што на девството тие му го придодале и изобилното масло на милосрдието, а пет – луди, кои исто така го имаат девството, но го немаат милосрдието – елејот. Затоа лудите (неразумни) девојки, иако го имале поголемиот дел, го занемариле она помалото, па поради тоа во ништо не се разликувале од блудниците. Ако последните (блудниците) грешеле со телото, тие таму грешеле со нивното богатство. Бидејќи ноќта на овој живот изминува, сите девојки заспале, односно умреле, бидејќи овде сонот ја означува смртта. Додека тие спиеле, среде ноќта се слушнал повик и, оние што имале доволно масло, кога се отвориле вратите, влегле со Младоженецот, додека лудите (неразумните), кои немале доволно масло, го барале во мракот. Мудрите, иако сакале да им дадат од своето, не можеле и, пред влегувањето на Младоженецот, им рекле: „Ова нема да биде доволна за вас и за нас; затоа одете кај продавачите, односно кај бедните, за да си купите". Но, по смртта, тоа не е можно. Но лудите (девојки), кога дошле непросветлени (без запалени свеќи), тропајќи на вратата, викале: „Господару, Господару, отвори ни". А самиот Господ им дал страшен одговор: „Одете си, не ве познавам!"

Обичаи
------

На Велики вторник, христијаните ги подготвуваат јајцата за вапцување. Секогаш одбирале пресни јајца „за зародишот да е пресен". Јајцата се броеле и се планирале според бројот на членовите во семејството, при што се водело сметка и за тие што не биле дома.

Наводи
------

1. ↑  Kallistos (Ware), Bishop; Mary, Mother (1978), *The Lenten Triodion*, South Canaan PA: St. Tikhon's Seminary Press (објав. 2002), стр. 59–60, ISBN 978-1-878997-51-7

Надворешни врски
----------------

* Синаксар на Велики вторник
* Велики вторник: Во очекување на Женихот Архивирано на 18 април 2014 г.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Страсна седмица |
| --- |
|  |
| 
* Лазарова сабота/Цветници
* Велики понеделник
* Велики вторник
* Велика среда
* Велики четврток
* Велики петок
* Велика сабота
* Велигден

 |

 |
Кралскиот грб на Шкотска со две мота:  
„IN DEFENS" и „NEMO ME IMPUNE LACESSIT".
**Гесло** или **мото** — фраза која формално ја опишува општата мотивација или намера на една општествена група или огранизација. Геслото може да биде на било кој јазик, но најчести се локалниот и латинскиот. Владите обично употребуваат гесла на домашниот јазик. Пример за геслото на локален јазик е македонското државно (и револуционерно) гесло: Слобода или смрт.

Хералдика
---------

Во хералдиката, геслото обично се истакнува на грбот, на лентата (на подножјето) под штитот или пак над челенката, како да речеме во шкотската хералдика. Пример за гесло на грб е геслото на кралскиот грб на Обединетото Кралство, кое гласи: *Dieu et mon droit* („Бог и моето право").

Во англиската и шкотската хералдика мотата не се доделуваат заедно со грбот, туку можат да се додаваат и менуваат по желба.

Поврзано
--------

* Епиграм
* Натпис
* Список на државни гесла
* Список на латински фрази
* Слоган

Белешки
-------

1. ↑  Поретко се користат и поимите *девиза*, *парола* и *крилатица*.
2. ↑  Innes-Smith, Robert (1990). *An Outline of Heraldry in England and Scotland*. Pilgrim Press. стр. стр. 14. ISBN 0-900594-82-9. Mottoes are not necessarily heriditary and can be adopted and changed at will.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85087702
* GND: 4188935-6
* NDL: 00563851

 |

 |
За други значења на поимот, погл. Глава (појаснување).
Глава на зајак.
Во анатомијата, **глава** е горниот или предниот дел од телото на животното кое го содржи мозокот, главните сетилни органи (очите, ушите, носот) и устата. Во биолошката еволуција на животните, главата еволуирала во процес кој се нарекува *цефализација*. Цефализацијата опфаќа концентрирање на неврони во мозок на едниот крај на животното и на сетилните органи во развој на истиот крај. Членконогите и хордатите имаат достигнато висок степен на цефализација.

Човечка глава
-------------

Главна статија: Човечка глава

Наводи
------

1. ↑  „Head (глава) - дефиниција" (англиски). Merriam-Webster. Архивирано од изворникот на 2012-03-26. Посетено на 2012-05-15.
2. ↑  „Trends in evolution". *Understanding Evolution* (англиски). University of California Museum of Paleontology. Посетено на 2012-05-15.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на анатомијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Ески амам**или Старата голема бања — поранешен амам кој се наоѓал во селото Банско, Општина Струмица.

За градителот на објектот не се сочувани податоци но имајќи го предвид фактот дека кај турското население останало името Екси Амам веројатно е дека овој објект е еден од најстарите амами кои биле изградени во ова село. Амамот е изграден во источниот дел од селото, југозападно од Римската терма и според начинот на градба масивни дебели ѕидови градени од камен, вар, тула како и организацијата на ентериерот од археолозите бил утврден како амам за јавна намена. Следејќи ги пишаните извори на турската администрација за населбата како и меморираното име за амамот Екси, тој бил изграден во 16 век. Првобитно бил конципиран со три простории со голема квадратна централна со голем длабок базен и две помали на јужната и на источната страна со мали кади. На амамот во првите децении на 20 век биле додадени и простории за сместување на североисточната страна.

Амамот функционирал и како двоен за мажи до половина од денот и за жени во втората половина, а ваквото функционирање се задржало крајот на 19 век. Амамот зафака површина од 242 м, а сочувана висина земено од центарот на големиот базен до централната голема купола изнесува 9 метри. Висината на ѕидовите од подот до почетокот на куполите изнесува 2 метри, а ѕидовите се со дебелина од 1 метар. Трите влеза кои се поставени на северната и источната страна ги следи едниот влез во ентериерот преку кој се влегувало во помалата просторија од јужната страна со мали кади. Просечна висина на влезовите изнесува 1,70 см и ширина 70 см. на север пред нив била поставена соблекувална Xемекам со влез од север.

Во големата просторија најдоминатен е длабокиот базен во кој се влегувало со скали и е со длабочинна 1,40 см. а неговите димензии се 6,8х8,7метри. Во внатрешноста исто така доминира во големата централна просторија куполата која налегнува врз пандантифи и нејзиниот дијаметер изнесува 8,5метри. Амамот се снабдувал со термална вода преку тубуси од изворот парило кој се наоѓа околу 50 метри јужно. Карактеристично за овој амам е што осветлувањето во централната голема просторија е обезбедено преку мал прозорец на западниот ѕид, а осветлувањето на помалите простории е извршено преку мали кружни отвори на малите куполи.

Денеска не се сочувани податоци каков бил покривот првобитно над централната купола, но сегашниот е изведен од лим и е на четири води. Амамот имал водосклад (резервоар за вода) на јужната страна и прегради за акумулирање на топла и студена вода. Во внатрешноста на источната просторија во ѕидовите се оформени слепи ниши. Амамот е во лоша состојба поради престанување на неговото функционирање.

Галерија
--------

* Поглед кон турската бањаПоглед кон турската бања
* Поглед кон турската бањаПоглед кон турската бања
* Поглед кон турската бањаПоглед кон турската бања

Наводи
------

1. ↑  ЗАВОД ЗА ЗАШТИТА НА СПОМЕНИЦИТЕ НА КУЛТУРАТА И МУЗЕЈ – СТРУМИЦА (2014). *ЗБОРНИК НА ТРУДОВИ ВО СПОМЕН НА ЕМИЛИЈА ПЕТКОВСКА*.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ески амам (Банско)" на Ризницата ? |
Гоце Делчев
**Главен инспектор на Четничкиот институт**, *главен инспектор* или *врховен инспектор*  на четите била титула на Гоце Делчев, основачот на Четничкиот институт и истовремено творецот на првите организациско-агитациони чети и и воспитувачот на првите војводи. Делчев имал најголем авторитет, од сите револуционерни дејци, сред воените сили на Македонската револуционерна организација. Во негова надлежнност било поставувањето или сменувањето на војводите, секретарите или четниците. Делчев како главен инспектор имал право да го разгледува поведението на војводите или чениците, и да одлучи по нивното дело ако се утврди вина.

Сите чети на Македонската револуционерна организација биле должни да ги извршуваат неговите наредби, односно упатства. Делчев преземал поголеми обиколки низ Македонија во текот на кој постојани ги насочувал, зацврстувал и разгранувал четите, а воедно и Четничкиот институт. 

По смрта на Гоце Делчев, не постоела личност која имала толку голем авторитет сред војводите и четниците, како срцето на револуционерна Македонија, за да може да го наметене своето влијание меѓу нив, отука должноста главен инспектор на четите замрела бидејќи немало кој да го наследи Делчев.

Извори
------

1. ↑  Македонска енциклопедија
2. ↑  Ванчо Ѓорѓиев, Слобода или Смрт, Македонското националноослободително движење во Солунскиот вилает 1893 - 1903 година, Табернакул, Институт за историја - Филозофски факултет, Скопје, 2003
Глаjва.
**Глајва** (изворно на латиница: **Glayva**) ― бренд на ликер првично произведен во 1947 година во Лит, Единбург, Шкотска од Ronald Morrison & Co Ltd и сега од Whyte and Mackay Ltd.

Глајва е направен од мешавина на старо шкотско виски, избрана палета на зачини, средоземни танжерина, цимет, бадеми и мед. Има длабока златна боја и специфичен вкус.

Историја
--------

Глајва првпат била произведена и продадена во 1947 година од трговецот со вино и виски Роналд Морисон. Како Дрембуи (Drambuie), неговите состојки имаат мед и зачини измешани со скоч од сладово виски. Името потекнува од шкотскиот израз „Glè Mhath" (гле мат), што значи „многу добро".

Поврзано
--------

* Список на ликери

Наводи
------

1. ↑  „Discover the whisky liqueur with humble origins". *The Telegraph* (англиски). 16 октомври 2015. ISSN 0307-1235. Посетено на 10 декември 2022.
2. ↑  „The unlikely origin of one of the world's finest liqueurs". *www.scotsman.com* (англиски). Посетено на 10 декември 2022.
3. ↑  *The Economist*. Economist Newspaper Limited. 1954. стр. 461.
4. ↑  Mark Lemon; Henry Mayhew; Tom Taylor; Shirley Brooks; Francis Cowley Burnand; Owen Seaman (1958). *Punch*. Punch Publications Limited. стр. 136.

Надворешни врски
----------------

* Службена мрежна страница на Glayva
**Главен стратег на Белата куќа** (англиски: *White House Chief Strategist*) — еден од главните советници на Претседателот на САД, одговорен за извршување на долгорочните цели и насоки на владата и да го советува претседателот по сите важни прашања. Функцијата е воведена во 2016 г. од Доналд Трамп како новоизбран претседател, назначувајќи го општественикот и стопанственик Стив Бенон на оваа функција, како и на функцијатата Виш советник на претседателот.

Иако не е дел од кабинетот во потесна смисла, главниот стратег е на исто рамниште со Началникот на Белата куќа и донесува одлуки рамноправно со него, за кои е потребен потпис од двајцата.

На 28 јануари 2017 г. главниот стратег е назначен за траен член на Советот за државна безбедност на САД со указ на претседателот Трамп.

На 18 август 2017 г. Бенон е отпуштен од функцијата Главен стратег од страна на генералот Џон Кели.

Поврзано
--------

* Виш советник на Претседателот на САД
* Началник на Белата куќа

Наводи
------

1. 1 2  Michael, Shear. „Donald Trump Picks Reince Priebus as Chief of Staff and Stephen Bannon as Strategist". *The New York Times*.
2. ↑  „Trump puts Bannon on security council, dropping joint chiefs". Посетено на 29 January 2017.
3. ↑  Haberman, Maggie (18 August 2017). „Trump Tells Aides He Has Decided to Remove Stephen Bannon". Посетено на 18 August 2017.
**Броеви** се зборови со кои се означува количеството на предметите, било да е тоа точно избројано или само приближно определено. Броевите стојат до именките, па затоа понекогаш од нив ја преземаат членската морфема, но кај нив нема род и број (освен кај броевите еден и два). Разликуваме два вида бројност: одредена и приближна.

- Со броевите може да изразиме одредена или приближна бројност. Под одредена бројност подразбираме точно определен број на лица или предемети.

  

**А.** Одредена Бројност кај броевите

Меѓу броевите што ја изразуваат одредената бројност со своите форми се издвојуваат еден и два по тоа што имаат форми за род.

еден (м.р) една (ж.р.) едно (ср.р)

два (м.р.) две (ж.р.) две (ср.р.)

  

**Б.** Приближната бројност обично се искажува така што ќе се сврзат и ќе се изговорат со еден акцент два соседни броја.

два-три, три-четири, пет-шест, шест-седум, седум-осум
**Главен плоштад** (словенечки: Glavni trg) ― плоштад во Марибор. За прв пат се споменува во 1315 година. На главниот плоштад се одвивала жива комерцијална активност до средниот век и до првата половина на 20 век. На средината на плоштадот стои Споменикот на Богородица (споменик на чумата), кој бил подигнат во 1743 година на местото на постариот од 1681 година. Ја направил Јожеф Штрауб на барање на граѓаните на Марибор во знак на благодарност за крајот на чумата во градот. Општинската зграда (Градска куќа, Mestna hiša), наречен и ротовж, била изградена во 1515 година. Ја добил својата сегашен ренесансен облик помеѓу 1563 и 1565 година. На 17 ноември 1929 година, авионот Д-974 Рааб-Каценштајн КЛ. 1 Швалбе се урнал на главниот плоштад додека изведувал акробации, при што загинале секретарот на аероклубот Наша крила, Иво Шестан и пилотот на фабриката, Ханс Милер. Главниот плоштад води кон Корушката улица (Koroška cesta). Ова, со својата поставеност и сочуваните куќи, го претставува градското јадро на Марибор. Во 2020 година бил обновен плоштадот со Корушката улица, отстранет сообраќајот од него.

Наводи
------

1. ↑  „Ivo Šestan". *CASOPIS1929*. Text "" ignored (help)
2. ↑  „Glavni trg v Mariboru - Visit Maribor" (словенечки). Посетено на 2 февруари 2023.

Дополнителна книжевност
-----------------------

* Сашо Радованович и Јуриј Пивка, *Maribor & Pohorje*.
* Роман Савник, *Krajevni leksikon Slovenije*.

Надворешни врски
----------------

* 

* Главен плоштад (Марибор) на Ризницата ?
* За време на Втората светска војна бил преименуван во Плоштад „Адолф Хитлер" (Adolf Hitler Platz)
Ески турбе, слика од 1838 година
**Ески турбе** (кримскотатарски: *Eski Dürbe* — „*стара гробница*") — најстара гробница на Бахчисарај, изградена, според некои информации, во XIV век, долго пред дворецот Бахчисарај. Објектот претставува споменик на архитектурата. Се наоѓа на падината на левиот брег на реката Чурук-Су, 180 метри југоисточно од Ханскиот дворец.

Историја
--------

Ески турбе претставува споменик со архитектонско и историско значење, изградено во времето на Златната Орда. Сепак, гробот е слабо испитан, па дури не е познато точно кој е погребан во него.

Заменик-генералниот директор за истражување на музејот на Бахчисарај во една изјава истакнал дека за турбето постојат единствоено усни легенди, според кои овде се наоѓа гробницата на некој бег чиј сопствен имот се наоѓал во околината на денешен Бахчисарај. Овој бег се викал Дере-бег, но освен неговото име, за него не е познато зошто го нашол своето последно засолниште тука. Во секој случај, во ниеден пишан извор не е наведено лице со тоа име.

Претходно, Ески турбе бил опкружен со гробишта.

Во 1927 година, под надзор на директорот на музејот Бахчисарај, започнала реставрација. Куполата била поправена, а била направена и железна врата.. Во 1965 година била извршена уште една поправка кога ѕидовите биле поправени а куполата покриена со цемент. Во средината на 1990-тите, куполата била покриена со лимови од галванизирано железо.

Во 2013 година биле направени археолошки иследувања според кои датумот на градба би можело да биде од XVII век.

Архитектура
-----------

Самиот објект бил изграден со голема вештина, главно поради својата прецизност на ѕидовите и вештата изработка на деталите. Турбето е единствениот примерок во околината кој не е изграден од бел варовник, туку од жолт камен.

Структурата на објектот е асиметрична. Се состои од два дела на различни височини: објектот со куполата и дворот што се граничи со нејзината јужна фасада. Дворот има форма на квардат и е заграден со седум арки. Претходно во дворот постоело фонтана. Во дворот може да се дојде само од страната на турбето. Веројатно, објектот првично бил замислен како семејна гробница.

Според некои претпоставки, првично куполата имала облик на пирамида и била покриена со олово. Според В.А. Боданински, куполата била силно оштетена со удар на гром во 1880-тите години. Главниот влез во гробот е од исток. Се наоѓа во длабок правоаголен портал.

Според ориенталистот И.А. Орбели, архитектонскиот стил на Ески турбе бил позајмен од Ерменците. Архитектурата на турбето можеби била дополнителна инспирирана за градителите на Ханскиот дворец.

Наводи
------

1. ↑  „Про впорядкування справи обліку та охорони пам'ятників архітектури на території Української РСР Рада Міністрів УРСР; Постанова від 24.08.1963 № 970". zakon4.rada.gov.ua.
2. ↑  „Археологические загадки Бахчисарая". 1k.com.ua. Архивирано од изворникот на 2015-07-05. Посетено на 2018-05-08.
3. ↑  „Мавзолей «Эски-Дюрбе»". Бахчисарайский историко-культурный и археологический музей-заповедник. Посетено на 2017-03-15.
4. ↑  „Бахчисарай: следы исчезнувшего города". graal.org.ua.
5. 1 2 3 4  Бабенко, Дюличев 2008. sfn error: no target: CITEREFБабенко,\_Дюличев2008 (help)