**Едрилец** (лат. *Iphiclides podalirius L.*) — вид дневна пеперуга. Лета карактеристично, како да едри. Има крилја со жолто-црни (тигрови) шари. Живее претежно на отворени нерамни терени, во грмушки и на ливади. Се храни со нектар. Во периодот на парење се собира во поголеми населенија. Презимува во стадиум на кукла. Распространета е во Средна и Јужна Европа. Во Македонија се јавува во две генерации од април до септември. Позната е како мигрант.

Подвидови
---------

Подвидови се:

* *Iphiclides podalirius podalirius* (Средна и Јужна Европа)
* *Iphiclides podalirius feisthamelii* (Северна Африка, Шпанија и југозападна Франција)
* *Iphiclides podalirius persica* Верити, 1911
* *Iphiclides podalirius virgatus* (Батлер, 1865)

*Iphiclides podalirius feisthamelii* е понекогаш сметана како валиден вид, *Iphiclides feisthamelii*.

Примерок на Едрилец

Растространетост
----------------

Овој вид е доста чест. Овој вид е широко распространет на источниот Палеоарктик и во поголемиот дел од Европа со исклучок на северните делови. Нејзиниот опсег се протега на север до Долна Лужица и централна Полска и на исток низ Мала Азија и Закавказје до Арапскиот Полуостров, Пакистан, Индија и западна НР Кина. Неколку примероци од видот се пријавени од средна Шведска и Обединетото Кралство, но тие веројатно биле само скитници, а не и мигранти.

Живеалиште
----------

Овие видови од семејството *Papilionidae* живеат во градини, градови, како и на селата, во ниви и отворени шумски места. Се среќаваат на места со трнинки и особено овоштарници. Во Алпите може да бидат најдени до надморска височина од 2000 м, но обично претпочитаат подножја и пониски места.

Присуството на едрилецот во поплавната рамнина на реката Морава во Словачка, се покажало дека е добар показател за релативно добро зачуван ксеротермички пасишни живеалишта со шумско-степска вегетација, кои немаат историја на сечење.

Статус
------

Во некои години, едрилецот е доста изобилен. Едрилецот станува се поретко додека се расчистуваат трнинките. Пеперутката сега е заштитена со закон во Чешка, Словачка, Германија, Унгарија, Луксембург, Русија, [[Украина] ] и Полска. Се смета за редок и загрозен и заштитен во некои сојузни покраини во Австрија и со неопределен статус низ цела Европа. Во Ерменија, видот покажува стабилен тренд на населението и е оценет како најмала загриженост. Иако некои власти го нарекуваат статус „ранлив",:46 сепак не е наведен во Црвениот список на МСЗП.

Опис
----

Едрилецот има распон на крилјата од 60-80 мм кај мажјаците, од 62-90 мм кај женките. Тоа е многу голема карактеристична пеперутка. Бојата на позадината на крилата е кремасто бела или бледо жолта. На предните крила има шест тигарски ленти и ознаки во облик на клин. На надворешниот раб на задните крила има сини ознаки на полумесечина, со долгнавеста, портокалова дамка на задниот агол и релативно долга опашка.

Овој вид е доста сличен со *ластовичкината опашка*, *Papilio hospiton*, *Алексаноровиот едрилец* и *Protographium marcellus*.

* МажјакМажјак
* Машки долен делМашки долен дел
* ЖенкаЖенка
* Женски долен делЖенски долен дел

Галерија
--------

* ГасеницаГасеница
* Гасеница во куклаГасеница во кукла
* Развиен примерокРазвиен примерок
* Примерок на планината БабаПримерок на планината Баба
* Примерок на планината БабаПримерок на планината Баба
* Примерок на планината БабаПримерок на планината Баба
* Примерок на планината БабаПримерок на планината Баба

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  Крпач, Владимир Т. (2009). „Едрилец". Во Ристовски, Блаже (уред.). *Македонска енциклопедија*. **1**. Скопје: МАНУ. стр. 517. Занемарен непознатиот параметар `|coauthors=` (се препорачува `|author=`) (help)CS1-одржување: користи параметар editors (link)
2. 1 2  "*Iphiclides* Hübner, [1819]" at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
3. 1 2 3  Euro Butterflies by Matt Rowlings
4. ↑  Fauna europaea
5. 1 2  „Captain's European Butterfly Guide". Архивирано од изворникот на 2008-07-04. Посетено на 13 јули 2023.
6. 1 2  Kulfan, Miroslav; Degma, Peter; Kalivoda, Henrik (1995). „Lepidoptera of different grassland types across the Morava floodplain" (PDF). *Journal of Research on the Lepidoptera*. **34**: 39–47. Архивирано од изворникот (PDF) на 23 July 2011. Посетено на 27 October 2010.
7. ↑  Collins, N. Mark; Morris, Michael G. (1985). „*Iphiclides podalirius* (Linnaeus, 1758)". *Threatened Swallowtail Butterflies of the World: The IUCN Red Data Book*. Gland & Cambridge: IUCN. стр. 45. ISBN 978-2-88032-603-6 – преку Biodiversity Heritage Library.
8. ↑  Butterfly Conservation Armenia. „The State of *Iphiclides podalirius* (Linnaeus, 1758) in Armenia". *Butterfly Conservation Armenia*. TSE NGO. Посетено на 13 јули 2023.
9. ↑  Popov, 1989. On research of Lepidoptera, Rhopalocera population of Carpathian State Reserve. /S.G. Popov// Information Report of thesis, IV Conference of young scientists. 1-3 of June 1989 devoted to 70 Anniversary of YCL. Uzhgorod, 1989:138.
10. ↑  A search for "Iphiclides" in the search facility of the IUCN Red List web site provides no result. Пристапено на 13 јули 2023.

Надворешни врски
----------------

* Список на пеперутки и молци во Македонија
* Едрилец на Ризницата ?