Елизабет Карн.
**Елизабет Кетрин Томас Карне** (1817-1873) била британски автор, природен филозоф, геолог, конхолог, собирач на минерали и филантроп. Во подоцнежните години, по смртта на нејзиниот татко, таа станала и банкар. Денес веројатно би ги сместиле нејзините придонеси за науката во доменот на човечката екологија

Личен живот
-----------

Карне била седмото дете од осумте деца (три сина и пет ќерки) на родителите Џозеф Карне, ФРС, и неговата сопруга Мери Томас од Гламорган. Елизабета е родена во Ривиер Хаус, во парохијата Филак, во близина на Хејл, Корнвол, и е крстена во црквата Филак на 15 мај 1820 година. во речната куќа, во сопственост на Корнска компанија за бакар, чијшто татко бил директор на компанијата, визбите биле опремени како лаборатории каде се тестирале процесите на топење на бакар и калај, а се проучувале минералите и карпите за нивните составни делови. Во таа лабораторија, пред таа да се роди, дошол Дејвис Гилберт, ПФРС, носејќи го со себе младиот Хемфри Дејви за да ја види работата на научната средина. Родена во влијателно и богато методистичко семејство на рударски агенти и трговци, Елизабет била свесна во текот на нејзиниот живот за сиромаштијата и немаштијата во околните рударски области и за очајната потреба за образование и социјална поддршка за оние со помала среќа. Нашироко читала, студирала математика, класици и научила неколку јазици. И нејзиниот дедо, кој честопати се нарекува „Татко на корновски методизам.  и нејзиниот татко биле цврсти и активни водачи на класата на методистите на Весли во рамките на Англиската црква, а локалната соба за книги на методистите била сместена во нивниот дом. Школувана дома во улицата Чапел, Пензанс, со нејзините сестри, таа му помагала на својот татко со неговите обемни збирки минерали и го споделила неговиот голем интерес за геолошките формации, возраста и густината. Блиска и посветена пријателка, со која редовно се допишувала, била значајната Керолин Фокс од истакнатото семејство за бродови и рударство на Фалмут.

Добротворни дела
----------------

По смртта на нејзиниот татко во 1858 година, таа стекнала големо богатство и го искористила ова наследство, следејќи ги добротворните навики на нејзините родители и семејството, и споделувала значителни суми за образовни и други филантропски цели. Таа го дала местото за училиштето на Свети Павле кое се отворило, по нејзината смрт, во Пензанс на 2 февруари 1876 година, и основала училишта во Весли Рок ( Хемур ), Карфури и Босулоу, три слабо населени области во соседството на Пензанс. Таа го овозможила со донирање на куповната цена за земјиштето на кое е изградена салата Сент Џон (градското собрание) и одделно изградила музеј на улицата Долна Квинс во близина на нејзиниот дом, во кој ја изложила одличната колекција на минерали што таа му помогнала. на татко и во собирањето.

Геолог и автор
--------------

Таа го презела партнерството на нејзиниот татко од 1858 година до нејзината смрт, како шеф на банката Пензанс, основана од нејзиниот дедо, Вилијам Карне, во 1795 година (Батен, Карне и Окснам). Таа, исто така, ја наследила љубовта на нејзиниот татко кон геологијата и напишала четири трудови во „Трансакции на Кралското геолошко друштво на Корнвол :" „Капите на карпите и поранешната состојба на земјата и морето во областа Лендс Енд", „Ерата на Поморските Алпи кои го опкружуваат Ментоне", „За транзицијата и метаморфозата на карпите" и „За природата на силите што дејствувале на формирањето на гранит на крајот на земјата". Таа била првата жена што била избрана за член на Кралското геолошко друштво на Корнвол  Таа исто така била ран член, со нејзините пријатели Керолин Фокс и Ана Марија Фокс од Кралското политехничко друштво на Корнвол во Фалмут, Корнвол.

Многу написи биле дадени од неа во „Лондон Квартален преглед ", а таа е автор на неколку книги.

Смрт
----

Карне починала во Пензанс на 7 септември 1873 година, а била погребана во Филак, пет дена подоцна, на 12 септември. Нејзината погребна проповед била проповедана во црквата Света Марија, Пензанс, од страна на пречесниот Пребендар Хеџланд на 14 септември.

Работа
------

Таа е автор на

* „Три месеци одмор во Пау во зима и пролет 1859 година" - изнесен со псевдонимот Џон Алтрајд Вититерли во 1860 година.
* „Градовите на земјата и местото што го пополнуваат во модерната цивилизација", 1868 година.
* „Трите желби на Англија" — анонимен духовен памфлет, 1871 година.
* „Царството на вистината", 1873 година.

Поврзано
--------

* Временска рамка на жените во науката

Наводи
------

 

1. 1 2  "Elizabeth Catherine Thomas Carne: A 19th century Hypatia and her circle", M. Hardie-Budden in *Transactions of the Royal Geological Society of Cornwall*; Bicentennial issue, April 2014
2. ↑  „A 19th Century Hypatia - Elizabeth Catherine Thomas Carne (1817-1873)". *The Hypatia Trust* (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-04-17. Посетено на 2017-10-10.
3. ↑  *History of the Cornish Copper Company*, W. H. Pascoe
4. ↑  Shaw, Thomas (1967) *A History of Cornish Methodism*. Truro: D. Bradford Barton; p. 64 footnote: "William Carne is said to have borne «a paternal relationship» to Cornish Methodism (*Wesleyan Methodist Magazine*, 1836, p. 725). Maria Branwell, the mother of the Brontës was related to him."
5. ↑  Denise Crook, ‘Carne, Elizabeth Catherine Thomas (1817–1873)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 21 Nov 2007