**Висенте Пио Марселино Сирило Алеиксандре и Мерло** (шпански: *Vicente Pío Marcelino Cirilo Aleixandre y Merlo*, (роден на 26 април 1898

, во Севиља - починат на 14 декември 1984

, во Мадрид) — шпански поет, добитник на Нобеловата награда за литература во 1977 година „за креативно поетско пишување кое ја осветлува состојбата на човекот во космосот во денешното општество, а воедно и за обновувањето на славната шпанска поетска традиција помеѓу двете светски војни".

Бил еден од поистакнатите претставници на познатата Генерација на 27-та.

Животопис
---------

Винсенте Алеиксандре е роден во Севиља Шпанија на 26 април 1898 година. 
Детството го поминал во Малага, а од 1909 година живеел во Мадрид. Студирал право на Универзитетот во Мадрид и на Мадридската економска школа. 
Од 1925 година целосно се посветил на књижевноста.

Неговата прва збирка поезија со наслов *Поле*, ја објавил во 1928 године, а понатаму, хронолошки објавил голем број на книжевни дела, особено поетски збирки. Во 1933 година ја добил Националната награда за книжевност за збирката поезија *Разорување или љубов*.

Во текот на Шпанската граѓанска војна (1936—1939) живеел во републиканската слободна зона. 
Во текот на војната, се разболел и четири години живеел и се лекувал во Мадрид. 
Неговите дела и работа биле забранувани од новата власт. 
Во 1944 година ја објавил поетската збирката *Сенката на рајот*, држејќи се подалеку од политичкиот естаблишмент.

Во 1950 година, бил избран за член на Шпанската академија. 
Неговiте книги и антологии се објавуваат и денес, затоа што за нив и неговата поезија постои поголем интерес и читателска публика. 
Шведската кралска академија му ја доделила Нобеловата награда за литература за севкупното творештво, во 1977 година. 
Умрел во Мадрид на 14 декември 1984 година.

Творештво
---------

Неговиот поетски опус имал неколку фази: рана, надреалистичка и поезија реализирана во поодминатите години.

Раната поезија на Алеиксандре, била пишувана во слободен стих, со примеси и елементи од надреализмот. Во нив, ја воспева природата, користи длабоки и оригинални симболи, со најчести, мотивски определби кои се инспирирани од морето и земјата. Многу од првите песни на Алексендер се исполнети со тага. Тие го одразуваат неговото чувство дека луѓето ја изгубиле страста и слободниот дух кој некогаш постоел во хармонија со природата. Тој бил еден од најголемите поети на шпанската книжевност заедно со Пабло Неруда и Федерико Гарсија Лорка.

### Раната фаза

Неговата прва книга *Поле*, напишана помеѓу 1924 и 1927 година и објавена во Малага во 1928 година, е дело на поет почетник кој сè уште го барал својот автентичен израз. Краток и слободен стих, како и припаѓања кон потполната уметничка слобода и естетика кои биле под влијание на Хуан Рамон Хименес и Хорхе Гиљен како и елементи од класичната шпанска поезија од Златното доба.

### Надреалистичката поезија

Во наредните години, помеѓу 1928 и 1932 година, радикално се менува поетската концепција на Алеиксандре.

Инспириран од претходниците на надреализмот, особено од творештвото на Артур Рембо и Лотреамон како и од Фројд, тој започнува да применува поетско изразување во форма на поезија во проза особено изразени во "Страста на Земјата" од 1935 година во која преовладувал слободниот стих со јасни надреални методи и визионерски слики.

Во овој период, објавил низа поетски творби со истакната уметничка креативност: *Мечеви слични на усните*, *Разорување или љубов*, во 1935 година, *Сенката на рајот*, 1944 година. Овие збирки се истакнуваат со автентична оригиналност и поетска постапка која е значајна во развојот не само на шпанската поетска традиција. Во нив ја слави љубовта, природата, критикувајќи ги конвенционализмот со кој општеството се обидува да го зароби човечкиот дух и творечка слобода.

### Антропоцентрична поезија

По Граѓанската војна во Шпанија, неговото дело повторно се променува, приближувајќи се кон социјалната поезија, во која главна тема е животот на обичниот човек, неговите страдања и илузии. Неговиот стил станува полесен и подостапен. Од оваа фаза се делата *Историјата на срцето* од 1954 година и *Големиот демон*, од 1962 година.

### Поезијата создавана во поодминатите години

Во неговите последни книги *Песни на потрошувачка*, 1968 година, и *Дијалози на спознанието*, 1974 година, забележлива е одредена реминисценција кон поранешното, особено надреалистичко творештво а покрај ова, присутна е и одредена меланхолична состојба во која се мотивите за смртта, медитативноста и филозофското спокојство. Воедно, во оваа последна фаза покажал исклучителна склоност кон таинствена метафизика во изразот и синтеза на посеопфатна рефлексивност.

Творечки опус
-------------

* *Поле*, Малага, 1928.
* *мечеви како усните*, 1932.
* *Разрушување и љубов*, 1933.
* *Страста на земјата*,1946).
* *Сенката на рајот*, 1944.
* *Смртта на Мигел Хернандез*,1948.
* *Осамен Свет*,1950.
* *Рајски песни*,1952.
* *Последното раѓање*,1953.
* *Историја на срцето*,1954.
* *Градот на рајот*,1960.
* *Собрани песни*,1960.
* *Во огромниот домен*,1962.
* *Имињата на портретите*,1965.
* *Собрани песни*,1977).
* *Консумирани песни*,1968.
* *Надреалистичка поезија*,1971.
* *Звуците на војната*,1971.
* *Осознајните дијалози*,1974.
* *Три поеми*,1984.
* *Неколку нови песни* ,1987.
* *Прекрасните ноќи. Последни песни*,1991.
* *Албум, Стихови на младоста*,1993.
* *Собрани песни*,2001.
* *Собрана проза*,2002.
* *Писма до Цемс Шелс (1969-1984)*,2006.

Наводи
------

1. ↑  The Nobel Prize in Literature 1977
2. ↑  Vicente Aleixandre. Biografía
3. ↑  „Vicente Aleixandre - Works". Архивирано од изворникот на 2017-10-24. Посетено на 2019-05-31.
4. ↑  Libros de poesía
5. ↑  La poesía de Vicente Aleixandre
6. ↑  „Literatura". Архивирано од изворникот на 2019-06-12. Посетено на 2019-05-31.
7. ↑  LA POESIA DE VICENTE ALEIXANDRE
8. ↑  Cano J.L.
9. ↑  Colinas A. Conocer
10. ↑  Arlandis S. Vicente Aleixandre[*мртва врска*]

Надворешни врски
----------------

* Vicente Aleixandre (1898-1984) Архивирано на 18 ноември 2019 г.
* Vicente Aleixandre, poeta y premio Nobel Архивирано на 27 мај 2019 г.
* 5 poemas de Vicente Aleixandre
* Discurso de Vicente Aleixandre
* Poesia
* La poesía completa de Aleixandre
* real Academia
* La Poesía de Vicente[*мртва врска*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за литература |
| --- |
|  |
| 1901-1925 | Придом (1901) **·**  Момзен (1902) **·**  Бјернсон (1903) **·**  Ф. Мистрал / Ечегерај (1904) **·**  Шенкевич (1905) **·**  Кардучи (1906) **·**  Киплинг (1907) **·**  Ојкен (1908) **·**  Лагерлеф (1909) **·**  Хајзе (1910) **·**  Метерлинк (1911) **·**  Хауптман (1912) **·**  Тагоре (1913) **·**  Ролан (1915) **·**  Хејденстам (1916) **·**  Гјелеруп / Понтопидан (1917) **·**  Шпителер (1919) **·**  Хамсун (1920) **·**  Франс (1921) **·**  Бенавенте (1922) **·**  Јејтс (1923) **·**  Рејмонт (1924) **·**  Шо (1925) |  |
|  |
| 1926-1950 | Деледа (1926) **·**  Бергсон (1927) **·**  Ундсет (1928) **·**  Ман (1929) **·**  Луис (1930) **·**  Карлфелт (1931) **·**  Голсворди (1932) **·**  Бунин (1933) **·**  Пирандело (1934) **·**  O'Нил (1936) **·**  Мартен ди Гар (1937) **·**  Бак (1938) **·**  Силанпе (1939) **·**  Јенсен (1944) **·**  Г. Мистрал (1945) **·**  Хесе (1946) **·**  Жид (1947) **·**  Елиот (1948) **·**  Фокнер (1949) **·**  Расел (1950) |
|  |
| 1951-1975 | Лагерквист (1951) **·**  Моријак (1952) **·**  Черчил (1953) **·**  Хемингвеј (1954) **·**  Лакснес (1955) **·**  Хименез (1956) **·**  Ками (1957) **·**  Пастернак (1958) **·**  Квазимодо (1959) **·**  Перс (1960) **·**  Андриќ (1961) **·**  Стајнбек (1962) **·**  Сеферис (1963) **·**  Сартр (1964) **·**  Шолохов (1965) **·**  Агнон / Закс (1966) **·**  Астуријас (1967) **·**  Кавабата (1968) **·**  Бекет (1969) **·**  Солженицин (1970) **·**  Неруда (1971) **·**  Бел (1972) **·**  Вајт (1973) **·**  Јонсон / Мартинсон (1974) **·**  Монтале (1975) |
|  |
| 1976-2000 | Белоу (1976) **·**  Алехандре (1977) **·**  Сингер (1978) **·**  Елитис (1979) **·**  Милош (1980) **·**  Канети (1981) **·**  Гарсија Маркес (1982) **·**  Голдинг (1983) **·**  Сајферт (1984) **·**  Симон (1985) **·**  Сојинка (1986) **·**  Бродски (1987) **·**  Махфуз (1988) **·**  Села (1989) **·**  Паз (1990) **·**  Гордимер (1991) **·**  Волкот (1992) **·**  Морисон (1993) **·**  Ое (1994) **·**  Хини (1995) **·**  Шимборска (1996) **·**  Фо (1997) **·**  Сарамаго (1998) **·**  Грас (1999) **·**  Гао (2000) |
|  |
| 2001-2025 | Најпол (2001) **·**  Кертес (2002) **·**  Куци (2003) **·**  Јелинек (2004) **·**  Пинтер (2005) **·**  Памук (2006) **·**  Лесинг (2007) **·**  Ле Клезио (2008) **·**  Милер (2009) **·**  Варгас Љоса (2010) **·**  Транстремер (2011) **·**  Мо (2012) **·**  Манро (2013) **·**  Модијано (2014) **·**  Алексиевич (2015)  **·**  Дилан (2016)  **·**  Ишигуро (2017)  **·**  Токарчук (2018)  **·**  Хандке (2019)  **·**  Глик (2020)  **·**  Гурна (2021) **·**  Ерно (2022) |

 |