**Замокот Мелфи** во Базиликата е споменик во сопственост на Италија и еден од најважните средновековни замоци во Јужна Италија. Нејзината конструкција, барем компонентите кои сè уште се видливи, датираат од освојувањето на Норман и претрпеле значителни промени со текот на времето, особено под Домот на Анжу и Круната на Арагон.

Историја
--------

### Норманите

 Папата Николај II го назначува Роберт Гискард за војвода од Апулија и Калабрија, приказ од *Нуова Кроника* од Џовани Вилани, 14 век. Приказната се одвива во *Рока ди Мелфи*, во основата на замокот.
Замокот бил изграден кон крајот на 11 век од Норманите на стратешка локација која служи како порта помеѓу Кампанија и Апулија. Нејзиното поставување било од суштинско значење за да се одбрани од надворешни напади и како засолниште за норманските сојузници. Структурата била место на неколку „историски" настани за време на норманскиот период.

Во Мелфи, резиденцијалното седиште на округот Апулија (*Контеа ди Пуља*), имало пет вселенски собори, организирани од пет различни папи помеѓу 1059 и 1137 година. Во летото 1059 година, папата Николај II останал во тврдината. Тој на 24 јуни склучил договор со грофот Роберт Гискард и принцот Ричард I од Капуа, за подготовки на Првиот собор на Мелфи, кој го славел таму од 3 до 25 август. конечно признавајќи ги норманските освојувања од страна на Конкордатот на Мелфи. Папата го именувал Роберт Гискард за војвода од Апулија и Калабрија, а градот Мелфи по тој повод бил промовиран во главен град на неговото војводство. Гискар ја протерал својата прва сопруга Алберада од Буоналберго, за да се омажи за ломбардската принцеза Сикелгаита од Салерно.

Во замокот се одржале дополнителни синоди: папата Александар II од 1 август 1067 година претседавал со Вториот собор на Мелфи, го прими ломбардскиот принц Гисулф II од Салерно, како и Роберт Гискард и неговиот помлад брат Роџер I. За време на Третиот собор во Мелфи, во 1089 година, папата Урбан II ја свикал Првата крстоносна војна, во 1101 година Паскал II го повикал Четвртиот собор на Мелфи IV и конечно Инокентиј II во 1137 година го прославил Петтиот собор на Мелфи, последен од серијата. Исто така, во 1130 година, Антипапа Анаклит II, кој го основал Норманското Кралство Сицилија, организирал Собор на Мелфи, кој сепак не бил признат од црквата.

### Хоенштауфен

По доаѓањето на династијата Хоенштауфен во 1194 година, императорот Фредерик II му дал големо значење на замокот Мелфи и наредил неколку модификации. Во 1231 година тој ги прогласил уставите на Мелфи (*Liber Augustalis*) во замокот, законик на Кралството Сицилија, на кој императорот лично учествувал во пишувањето заедно со луѓе како неговиот нотар Пјетро дела Виња и филозофот и математичар Михаил. Шкотланѓанец. Структурата била и депозит за даноците собрани во Базиликата и затвор за заробеници како „Сарацен" Утман од Лучера, кој бил ослободен по исплата на 50 унци злато.

Во 1232 година, Фридрих II ги угостил во замокот Маркгробот Бонифациј II од Монферат и Бјанка Лансија, со која го добил синот Манфред и која му станала сопруга непосредно пред нејзината смрт. По неговата екскомуникација од страна на папата Григориј IX, императорот Хоенштауфен во 1241 година затворил во зградата двајца кардинали и неколку француски и германски бискупи, кои требало да бидат дел од папскиот совет за негово разрешување.

### Анжу и наследници

 Мелфи, литографија од Едвард Лир (1812–1888)
Со смртта на Стауфер и доаѓањето на владетелите на Анжу (анжуеви), замокот Мелфи претрпел сеопфатно реновирање и проширување. Во 1284 година станала официјална резиденција на Марија од Унгарија, кралица на Неапол, сопругата на Карло II од Анжу. Сè уште бил подложен на промени во 16 век под владата на Арагон и станал сопственост на благородното семејство Ачајоли прво, потоа на Марцано Апио, Карачоло и на крајот на династијата Дорија, на која и припаѓал до 1950 година. Замокот претрпел два силни земјотреси во 1851 и 1930 година, но, за разлика од другите споменици на Мелфи кои биле сериозно оштетени, замокот речиси воопшто не бил оштетен. Денес во зградата е сместен Националниот археолошки музеј на Мелфи, отворен во 1976 година.

Структура
---------

Замокот Мелфи, сведок на неколку фази на изградба со текот на времето, има повеќестилска архитектонска форма, иако сè уште изгледа чисто средновековно. Составен е од десет кули од кои седум правоаголни и три петаголни:

* Влезот на кулата
* Кула на знамето или на Кипарис
* Кула на Секретарија или на Тераса
* Кула на бедемот на лавот
* Царот на кулата или на седумте ветрови
* Неименувана кула, останаа само урнатините
* Североисточна кула или Торита Парвула
* Кула на затворот или на Маркангионе
* Црковната кула
* Саат кула

Влезот на замокот
Замокот Мелфи има четири влеза, од кои само еден е сè уште употреблив. Првиот, сместен на североисток во близина на кулата бил директно поврзан со рововите и сега е заѕидан; вториот, исто така заграден и лоциран во близина на црковната кула, се отвора кон дворот; третиот на југозапад, блиску до бедемот на Лавот, бил главниот влез за време на ерата на Анжевините и им овозможувал да стигнат до ровот и градот. Четвртиот, единствениот активен, бил отворен од Дорија и служел како пристап до ровот преку подвижен мост во античко време. Внатрешноста, иако трансформирана од Дорија, помеѓу 16 и 18 век во баронска палата, сè уште задржал некои структурни одлики во норманско-германски стил.

По преминувањето на мостот видлив е порталот кој содржи натпис од 18 век ,кој ги почитува делата на императорот Карло V и неговиот адмирал Андреа Дорија. Потоа, влегувајќи во дворот, можно е да се пристапи до шталите и дворовите на „ларажата" и „Морториото", сите анжевински дела создадени помеѓу 1278 и 1281 година по налог на Карло II од Анжу.

Библиографија
-------------

* Canino, Antonio (1980). *Basilicata Calabria*. Touring Editore. ISBN 88-365-0021-8.
* Raffaele Licinio (1994). *Castelli medievali*. Edizioni Dedalo. ISBN 88-220-6162-4.
* Musi, Aurelio (2003). *Napoli, una capitale e il suo regno*. Touring Editore. ISBN 88-365-2851-1.
* Sapio, Ferdy (2006). *Stupore Mistico*. Montedit edizioni. ISBN 88-6037-188-0.

Поврзано
--------

* Прва крстоносна војна

Надворешни врски
----------------

* (на италијански) Castle of Melfi on the municipality website Архивирано на 23 декември 2021 г.