Горнодебарски срез во рамките на Кралството Србија 1913
**Горнодебарски срез** — административна единица, која опстојувала во Кралството Србија, Кралството Југославија.

Организација и население
------------------------

### Кралство Србија

После Втората балканска војна, 1913 г. областа службено влегува во границите на Србија. Горнодебарскиот срез припаѓал на Охридскиот округ, заедно со Струшкиот и Охридскиот срез. Како центар на срезот бил градот Дебар. Во 1913 година тој има 8 општини, со 38 села, 2 селца, еден град и немало манастири. Градското населние изнесувало 10.199, додека селското население изнесувало 15.182 жители. 

Горнодебарскиот срез според пописот од 1913 година| Број | Име на
општината | Број
на села | Колку часови е оддалечена
општината од Дебар | Жители |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Бањиштенска | 6 | 2:30 | 658 |
| 2 | Горњо-жупска | 5 | 3 | 3085 |
| 3 | Дебарска | / | / | 10.199 |
| 4 | Доњо-жупска | 11 | 4 | 3139 |
| 5 | Дримколска | 5 | 5 | 2793 |
| 6 | Рајчинска | 6 | 3:15 | 1717 |
| 7 | Осојска | 3 | 4 | 1776 |
| 8 | Селачка | 4 | 2:30 | 2014 |

### Кралство СХС

Во 1921 година, срезот имал 6 општини и еден град. Градот Дебар имал 7.125 жители, а горнодебарската околина имала 7.824 жители.

#### Јазик

Во градот Дебар 42% од населението говорело српски или хрватски, додека 57% говореле на арнаутски. Од другата страна пак, во рамките на целиот срез, 58% говореле на српски или хрватски, а втор најкористен јазик бил арнаутскиот (28%), а по него бил турскиот јазик со 13% од населението.

Јазици 1921 година| Јазик | Рурален дел | Урбан дел | Вкупно | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Српски или хрватски | 5654 | 2982 | 8636 | 58 |
| Арнаутски | 166 | 4077 | 4243 | 28 |
| Турски | 2004 | 16 | 2020 | 13 |
| Други | 0 | 50 | 50 | 0.3 |

#### Религија

Во градот Дебар 38% од населението било православно, додека 61% биле муслимани. Од другата страна пак, во рамките на целиот срез, 40% биле православни и 59% биле муслимани.

Религија 1921 година| Религија | Рурален дел | Урбан дел | Вкупно | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Православни | 3263 | 2683 | 5946 | 40 |
| Муслимани | 4561 | 4337 | 8898 | 59 |
| Други | 0 | 105 | 105 | 0.7 |

### Кралство Југославија

Во 1931 година, горнодебарскиот срез имал 5 општини и еден град. Тој бил дел од Вардарска бановина. Вкупното градско население било 7.198, додека селското население било 9.098. Целиот срез имал 16.296 жители. Како православни се изјасниле 41% од жителите, додека како муслимани 56%.

62% од жителите говореле на македонски, српски, хрватски или словенечки, додека 26% говореле на арнаутски.

Наводи
------

1. ↑  *Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци*. Белград: Мил. Ант. Вујиќ. 1914.
2. ↑  Македонскиот јазик бил сметан за српски. sfn error: no target: CITEREFМакедонскиот\_јазик\_бил\_сметан\_за\_српски (help)
3. 1 2 3  Албанскиот јазик бил заведен како арнаутски. sfn error: no target: CITEREFАлбанскиот\_јазик\_бил\_заведен\_како\_арнаутски (help)
4. ↑  „Дефинитивни резултати, попис 1921" (PDF).
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Во иста графа. sfn error: no target: CITEREFВо\_иста\_графа (help)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Срезови во Кралството Југославија во денешна Македонија |
| --- |
|  |
| 
* Битолски срез
* Велешки срез
* Галички срез
* Гевгелиски срез
* Горнодебарски срез
* Горнополошки срез
* Дојрански срез
* Долнополошки срез
* Жеглиговски срез
* Кавадаречки срез
* Кичевски срез
* Кочански срез
* Кривопаланечки срез
* Крушевски срез
* Малешевски срез
* Мариовски срез
* Неготински срез
* Овчеполски срез
* Охридски срез
* Поречки срез
* Преспански срез
* Прилепски срез
* Радовишки срез
* Скопски срез
* Струшки срез
* Царевоселски срез
* Штипски срез

 | Знаме на Кралството ЈугославијаЗнаме на Кралството Југославија |

 |