*За квартот, видете Бергедорф (кварт).*

**Бергедорф** (германски: *Bergedorf*) — најголем од седумте окрузи на Хамбург, Германија и кварт во рамките на округот. Во 2006 година, населението изнесувало 118.942 жители.

Историја
--------

Градот Бергедорф добил градски права во 1275 година, тогаш дел од помладото Војводство Саксонија (1180–1296), кое било поделено на четири војводства во 1296 година во две групи на војводства Саксо-Лауенбург и Саксо-Витенберг. Тогаш, Бергедорф станал дел од првото. Ова траело до 1303 година, кога тројцата владејачки војводи, Алберт III, Ерик I и Јохан II го поделиле нивното војводства на три помали војводства.

Тогаш, Ерик го задржал Бергедорф и Лауенбург и го наследил делот на неговиот бездетен брат Алберт III, Саксо-Рацебург, и го задржал делот на вдовицата на Алберт, Маргарет од Бранденбург-Залцведел по нејзината смрт. Меѓутоа, неговиот постар брат, Јохан II, побарувал дел, па во 1321 година, Ерик го предал Бергедорф нему, чиј дел така станал познат како Саксо-Бергедорф-Мелн, додека делот на Ерик бил познат како Саксо-Рацебург-Лауенбург.

Во 1370 година, четвртиот наследник на Јохан, Ерик III ги заложил Бергедорф, Фирланде, половина од Саксонската Шума и Гестхахт на Либек за кредит во износ од 16.262,5 либечки марки. Овие поседи биле распоредени по трговскиот пат помеѓу Хамбург и Либек, со што обезбедувало сигурен премин на стоката помеѓу градовите. Ерик III единствено задржал доживотна станарина.

Градот Либек и Ерик III понатаму пропишале дека по неговата смрт, Либек ќе ја преземе сопственоста на поседите на заложените места додека неговите наследници не го исплатат кредитот и истовремено не извршат повторен откуп на Мелн (договорен во 1359 година), севкупно изнесувајќи огромна сума од 26.000 либечки марки.

Во 1401 годија, Ерик III умрел без наследник и бил наследен од неговиот втор братучед Ерик IV од Саксо-Рацебург-Лауенбург. Во истата година, Ерик IV, поддржан од неговите синови Ерик (подоцна владеел како Ерик V) и Јохан, принудно ги освоиле заложените области без да извршат некаква исплата, пред Либек да може да ја преземе сопственоста на поседите. Либек се помирил со состојбата.

Во 1420 година, Ерик V го нападнал принц-изборниот кнез Фридрих I од Бранденбург и Либек се здружил со Хамбург како поддршка на Бранденбург. Војските на обата града отвориле втор фронт и ги освоиле Бергедорф, замокот Рипенбург и речната царинска испостава Еслинген (денес ферибот Цоленспикер) за неколку недели. Ова го приморало Ерик V да се договори со хамбуршкиот градоначалник Хајн Хојер и градоначалникот на Либек Јордан Плесков на Перлебершкиот договор, склучен на 23 август 1420 година, кој пропишал дека сите заложени области, кои Ерик IV, Ерик V и Јохан IV насилно ги презеле во 1401 година, неотповикливо требало да бидат отстапени на градовите Хамбург и Либек.

Градовите ги управувале областите со двојна управа односно посед на обата града (*Beiderstädtischer Besitz*), владеени со управници на четиригодишен мандат, именувани од еден од градовите. Во 1446 година, мандатот на управниците бил продолжен на шест години, а во 1620 година на доживотен мандат. Во 1542 година, управникот Дитмар Кел ја вовел реформацијата во овие области. Областа била службено припоена од Првото Француско Царство помеѓу 1811 и 1813 година. Потоа, областа била вратена на Хамбург и Либек, обете суверени држави. Првата железница во Северна Германија била отворена помеѓу Хамбург и Бергедорф во 1842 година.

Од 1 јануари 1868 година, Либек го продал својот дел во областа на Слободниот и Ханзин град Хамбург за 200.000 пруски талери. Хамбург ја припоил областа кон неговата територија, создавајќи го Грофовијата Бергедорф, составено од градовите Бергедорф и Гестхахт и бројни рурални општини надвор од градот Хамбург. Со Законот за голем Хамбург од 1937 година, енклавата Гестхахт била предадена на Шлезвиг-Холштајн. Градот Бергедорф и другите општини станале дел од округот Бергедорф, дел од градот Хамбург со почеток од 1 април 1938 година.

Бергедорф е исто така познат како „градина на Хамбург".

Географија
----------

Округот Бергедорф се состои од квартовите Алермее, Алтенгаме, Бергедорф, Билвердер, Курслак, Кирхвердер, Лобриге, Морфлет, Нојалермее (нов кварт од јануари 2011 г.), Нојенгаме, Оксенвердер, Рајтброк, Шпаденланд и Татенберг.

Во 2006 година, според статистичката служба на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн, округот Бергедорф имал вкупна површина од 154,8 км2.

Денешниот кварт е стариот град Бергедорф, сместен на реката Биле, десна притока на Елба.

Демографија
-----------

Во 2006 година во округот Бергедорф живееле 118.942 жители. Густината на населеност била 769 жители на км2. 19,3% биле деца под 18 години, а 18,2% имале 65 години или повеќе. 9,6% биле имигранти. 6.027 луѓе биле невработени. Во 1999 година, имало 51.752 домаќинства и 34,6% од сите домаќинства биле составени од поединци.

Според Секторот за моторни возила (Kraftfahrt-Bundesamt) имало 48.003 приватни автомобили (406 автомобили на 1.000 луѓе) во округот Бергедорф.

Постоеле 22 основни училишта и 16 средни училишта.

Поштенски марки
---------------

Црква Св. Петар и Павле
Бергедорф е познат на филателистите поради издавањето сопствени поштенски марки од 1861 година. Во тоа време имал 2.989 жители, правејќи најмал германски град кој издавал марки. Изданијата вклучувале 5 марки со апоени од половина до 4 шилинзи. Сите го користеле истиот дизајн — заеднички грб на Хамбург и Либек — но со повисока вредност биле поголемите марки. Сите вредности биле печатени во црно на различни обоени хартии, освен онаа од 3 шилинзи, која била печатена во сино на розова хартија.

Бидејќи Бергедорф бил мал град, релативно малку од овие марки биле правени, уште помалку користени; цената на неискористените марки е доста порасната.

Бергедорф започнал да користи марки во Северногерманскиот Сојуз во 1868 година.

Познати градби
--------------

Замок Бергедорф, денес дом на историски музеј.
Спомен-плоча за Нафтали Левензон
* Црква Св. Петар и Павле
* Предавателна кула Хамбург-Бергедорф
* Предавател Хамбург-Билштет
* Хамбуршка опсерваторија
* Замок Бергедорф

Познати жители
--------------

* Ида Бој-Ед (1852–1928) — писателка
* Јохан Адолф Хасе (1699–1783) — композитор
* Алфред Лихтварк (1852–1914) — режисер
* Фердинанд Пфол (1862–1949) — музички критичар

Наводи
------

1. ↑  Cordula Bornefeld, "Die Herzöge von Sachsen-Lauenburg", in: *Die Fürsten des Landes: Herzöge und Grafen von Schleswig, Holstein und Lauenburg* [De slevigske hertuger; германски], Carsten Porskrog Rasmussen (ed.) on behalf of the Gesellschaft für Schleswig-Holsteinische Geschichte, Neumünster: Wachholtz, 2008, pp. 373-389, here p. 377. ISBN 978-3-529-02606-5
2. ↑  Elisabeth Raiser, *Städtische Territorialpolitik im Mittelalter: eine vergleichende Untersuchung ihrer verschiedenen Formen am Beispiel Lübecks und Zürichs*, Lübeck and Hamburg: Matthiesen, 1969, (Historische Studien; 406), p. 90, simultaneously: Hamburg, Univ. Diss. 1969.
3. ↑  Elisabeth Raiser, *Städtische Territorialpolitik im Mittelalter: eine vergleichende Untersuchung ihrer verschiedenen Formen am Beispiel Lübecks und Zürichs*, Lübeck and Hamburg: Matthiesen, 1969, (Historische Studien; 406), pp. 90seq. simultaneously: Hamburg, Univ. Diss. 1969.
4. ↑  Elisabeth Raiser, *Städtische Territorialpolitik im Mittelalter: eine vergleichende Untersuchung ihrer verschiedenen Formen am Beispiel Lübecks und Zürichs*, Lübeck and Hamburg: Matthiesen, 1969, (Historische Studien; 406), p. 137, simultaneously: Hamburg, Univ. Diss. 1969.
5. ↑  Регистрациска служба за жители; извор: Статистиќка служба на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн (2006)
6. ↑  Извор: Статистичка служба на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн (1999)
7. 1 2  Извор: Статистичка служба на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн (2006)

Библиографија
-------------

* Harald Richert: *Bergedorf - eine selbständige Stadt*. In: *Lichtwark* Nr. 54. Hrsg. Lichtwark-Ausschuß, Bergedorf, 1991. Jetzt: Verlag HB-Werbung, Hamburg-Bergedorf. ISSN 1862-3549

.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Бергедорф" на Ризницата ? |

* Официјална страница

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Слободен и ханзеатски град Хамбург *(Freie und Hansestadt Hamburg)* |
| --- |
|  |
| Управа и симболи | Политика **·**  Грб **·**  Устав **·**  Избори **·**  Знаме **·**  Полиција **·**  Административна поделба | Знаме на ХамбургЗнаме на Хамбург |
|  |
| Култура и економија | Култура **·** Дијалект **·**  Демографија **·**  Економија **·**  Образование **·**  Географија **·**  Историја **·**  Спорт **·**  Сообраќај |
|  |
| Списоци | Замоци **·**  Цркви **·**  Музеи и културни институциии **·**  Почесни граѓани **·**  Дипломатски мисии **·**  Градоначалници |
|  |
|  *Метрополитенска област Хамбург*  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Знаме на Хамбург Окрузи и четврти во Слободниот и Ханзин град Хамбург Знаме на Германија |
| --- |
|  |
|  Ајмсбител | 
* Ајделштет
* Ајмсбител
* Локштет
* Ниндорф
* Ротербаум
* Харфештехуде
* Хоелуфт-Вест
* Шнелзен
* Штелинген

 |
|  |
|  Алтона | 
* Алтона-Алтштат
* Алтона-Норд
* Баренфелд
* Бланкенезе
* Грос Флотбек
* Зилдорф
* Изерброк
* Луруп
* Нинштетен
* Осдорф
* Отензен
* Отмаршен
* Рисен
* Штерншанце

 |
|  |
|  Бергедорф | 
* Алермее
* Алтенгаме
* Бергедорф
* Билвердер
* Кирхвердер
* Курслак
* Лобриге
* Морфлет
* Нојалермее
* Нојенгаме
* Оксенвердер
* Рајтброк
* Татенберг
* Шпаденланд

 |
|  |
|  Вандсбек | 
* Ајлбек
* Бергштет
* Брамфелд
* Вандсбек
* Велингсбител
* Волдорф-Олштет
* Дуфенштет
* Зазел
* Јенфелд
* Лемзал-Мелингштет
* Маринтал
* Попенбител
* Ралштет
* Тондорф
* Фармзен-Берне
* Фолксдорф
* Хумелсбител
* Штајлсхоп

 |
|  |
| Хамбург-Мите | 
* Билброк
* Билштет
* Боргфелде
* Валтерсхоф
* Вилхелмсбург
* Занкт Георг
* Занкт Паули
* Клајнер Грасброк
* Нојверк
* Нојштат
* Ротенбургсорт
* Федел
* Финкенвердер
* Хамбург-Алштат
* Хам
* Хамерброк
* Хафен Сити
* Хорн
* Штајнвердер

 |
|  |
| Хамбург-Норд | 
* Алстердорф
* Бармбек-Зид
* Бармбек-Норд
* Винтерхуде
* Грос Борстел
* Дулсберг
* Епендорф
* Лангенхорн
* Олсдорф
* Уленхорст
* Фулсбител
* Хоелуфт-Ост
* Хоенфелде

 |
|  |
|  Харбург | 
* Ајсендорф
* Алтенвердер
* Вилсторф
* Гут Мор
* Зинсторф
* Кранц
* Лангенбек
* Мармсторф
* Морбург
* Нојграбен-Фишбек
* Нојенфелде
* Нојланд
* Ренебург
* Франкоп
* Хајмфелд
* Харбург
* Хаусбрух

 |

 |