**Принцезата Евгенија од Шведска и Норвешка** (Шарлота Евгенија Авгенија Августа Амалија Албертина; 24 април 1830 – 23 април 1889 година) била член на кралската куќа на Бернадот и филантроп и уметник аматер .

Биографија
----------

Евгениј е родена кај шведскиот крал Оскар I и Џозефина од Лехтенберг како нивно четврто дете и единствена ќерка. Името го добила по нејзиниот дедо по мајка, Евген од Лехтенберг.

 Евгениј од Шведска и Норвешка
Таа подоцна напишала за своето детство: „Во текот на годините на моето детство никогаш немав девојка на моја возраст за пријател или другар за игра. Ниту некогаш сум имал кукла, туку исклучиво играв машки игри со моите браќа."  Таа особено уживала во летата во палатата Тулгарн. Нејзиниот најблизок пријател бил принцот Густаф, војводата од Апланд, нејзиниот омилен меѓу нејзините браќа и сестри. Подоцна требало да каже дека во детството имала желба да биде момче исто како што биле нејзините браќа. Принцезата Ежени била ставена под надзор на нејзината постара дама во чекање Карен Анкер, а со нејзините браќа и сестри била образувана од капеланот на кралскиот двор д-р Ј.Г. Лундберг  под надзор на кралската гувернанта грофицата Кристина Улрика Таубе. Анкер и Лундберг биле и доминантни личности, за кои се смета дека го формирале свесно покорниот лик на Ежени. Во 1843 година, таа ги придружувала своите родители на нивното патување кај нејзината баба во Баварија. Ежени подоцнала стана позната по нејзината кревка градба. Ова се припишувало на фактот дека еден од наставничките на браќата и сестрите некогаш бил болен од туберкулоза, но му било дозволено да остане на работен однос, што можеби влијаело на здравјето на некои од децата. Во 1844 година, таа се разболела од тешка настинка.

Принцезата Евгенија од Шведска
Принцезата Евгениј ја добила својата потврда во кралската капела во кралската палата во Стокхолм на 25 октомври 1845 година, и затоа била сметана за возрасна личност. Следните години, таа учествувала во високото друштво и балови, и се сметала за прилично убава. Современиците ја опишуваат како со редовни црти, убави раце и големи, светкави темни очи: „целото нејзино битие свети од животот и добрината", и дека таа била „на нејзина предност во црвено и златно" во шпанска носија на маскенбал. топка. Евгениј го придружувала својот брат Чарлс во Прусија во 1846 година со мисла дека таму би можело да биде претставена како идна невеста, и ѝ биле дадени предлози од императорот Наполеон III од Франција, како и од принцовите во Данска и Германија, но ниту еден не се остварил.. Причината била веројатно тоа што таа немала желба да се омажи. Таа самата изјавила дека го цени „слаткиот, независен живот" што и го дал нејзиниот невенчан статус: според Граѓанскиот законик од 1734 година, сите немажени жени биле под старателство на нивниот најблизок машки роднина, освен ако таа не поднела барање за законско мнозинство, и кога реформата на законот во 1858 година дозволил невенчаните жени автоматски да бидат прогласени за законско мнозинство со едноставна пријава до најблискиот суд, Ежени им припаѓала на првите жени што го искористиле ова право. На почетокот имала голем интерес за уметноста и била активна како композитор, сликар, вајар и писател.

1852 година означува голема криза во нејзиниот живот. Оваа година, на кралското семејство му се слошило за време на посетата на Осло. Нејзиниот омилен брат и најблизок пријател, принцот Густаф, војводата од Упланд, починал, што имало големо влијание врз нејзиниот емотивен живот. Таа самата имала пневмонија и нејзиното здравје никогаш не се опоравило вистински од тоа. До крајот на животот, таа страдала од проблеми со градите и имала некои проблеми со одењето, а во 1861 година е опишана како прерано остарена од страдање. Во 1871 година, Фриц фон Дардел коментирал дека таа е жолта и слаба, иако нешто помалку тешка како порано. Во 1860 година, нејзиниот лекар Магнус Хус ѝ препорачал дека ќе има корист од климата на Готланд. Таа го посетила островот летото истата година, а од 1861 година наваму, секое лето го поминувала во сопствената вила Фридем надвор од Визби, каде што се чувствувала малку подобро. Зимите, таа сè уште престојувала во своите станови во кралската палата во Стокхолм, но била принудена да се ограничи во помалите простории на палатата, кои можеле да бидат целосно загреани, за време на студената сезона: таа ја нарекувала зимската сезона како нејзина. зимски затвор".

Кризата на нејзиното уништено здравје и смртта на нејзиниот брат и дале на Евгенија голем интерес за религијата. Како ќерка на протестант и католик, таа била толерантна и претежно екуменска христијанка, која се фокусирала на христијанството како целина и не сакала да се посвети на одредена гранка на христијанството и не сакала поделба и раздор меѓу различните христијански гранки. Таа била инспирирана од учењата на Томас а Кемпис и го поддржала заживувачкото движење на Карл Олоф Розениус, кое било препорачано од нејзината дама во чекање Џозефин Хамилтон. Во текот на зимата 1878-1879 година, проповедникот Гранвил Валдегрејв, третиот барон Редсток бил поканет да проповеда за неа.

Паралелно, принцезата Ежени развила зголемен интерес за добротворни цели по нејзината криза, филантропија која растела со години бидејќи нејзиното здравје ја принудувало да се откаже од своите интереси во уметноста. Таа наследила богатство по смртта на нејзината мајка во 1876 година. Сепак, таа потрошила малку пари за себе: грофот Левенхаупт забележал, на пример, дека за време на нејзиниот престој во текот на ноќта во неговиот имот, таа не јадела ништо друго освен варени моркови и малку зовриена вода. Таа слободно ги давала своите пари, до тој степен што нејзиниот брат, кралот, им давал инструкции на гувернерите во градовите што ги посетувала неговата сестра да ја „заштитат" неговата сестра од „дрски питачи". Најголем дел од нејзините пари биле потрошени на нејзините добротворни проекти, толку многу што нејзиниот брат Оскар Втори ја замолил да му спаси на семејството нешто од наследството по нивната мајка. Таа ја почитувала неговата желба во тестаментот од 1885 година, каде што оставила две третини од своето богатство на нејзините внуци, а остатокот да се подели на нејзините добротворни цели. Принцезата Евгениј починала по долго боледување.

Уметник
-------

Кан-ду-инте-тала
Принцезата Евгенија била активна во многу форми на уметност. На почетокот, таа компонирала музика со нејзиниот брат принцот Густаф, војводата од Апланд. Компонирала неколку песни и композиции за пијано. Како музичар, таа често била домаќин на концерти. Таа била добра пријателка со композиторот Лотен Едхолм. Нејзината химна *О, во Јег кунде мин Исусовата награда* е поставена на норвешка народна мелодија и е преведена како *Моето срце копнее* .

Студирала сликарство и цртање. Како сликарка, таа е позната по нејзините акварел слики на животот на кралскиот двор. Сликите го илустрираат секојдневниот живот на судот, како и излетите, патувањата и баловите, прикажуваат хумористичен тон и имаат сличен стил како оние на Фриц фон Дардел. Се смета дека имала вистински талент како сликарка, но нејзината социјална положба и пол создале одредени потешкотии во нејзините обиди да го развие својот талент, бидејќи се сметало дека не ѝ одговарало да ја проучува човечката анатомија на возрасен маж: нејзината мајка одбила да и дозволи да учат голи модели. Подоцна во животот, таа ги поддржала напорите на нејзиниот внук принцот Еуген, кој исто така станал сликар.

Била активна и како вајар и ученичка на Ј.П. Молин. Некои од нејзините дизајни биле направени во порцелански украси во Рорстранд и Густавсберг. Одбивањето на нејзината мајка да и дозволи да ја проучува човечката анатомија создало потешкотии да го развие и овој талент. Ова било делумно решено по инцидент опишан од Фриц фон Дардел. При посетата на принцезата, тој открил дека таа скулптирала мала статуа на војник во глина. Таа користела војничка униформа како модел, но тоа не било доволно, бидејќи нозете на војниците не изгледале реално. За да и помогне, Фриц фон Дардел ѝ ги моделирал нозете. Тие биле прекинати од кралицата доверител, која не одобрувала машки модел. Меѓутоа, статуата, која прикажувало норвешки дувачки луле, излегла добро откако Дардел ја направи моделот за неа, и била направена во порцеланска статуа во Рорстранд. Инцидентот со моделирањето на Дардел за Евгени, исто така, се покажал од корист за нејзиниот развој како уметник: после тоа, нејзината мајка и дозволила да ја проучува човечката анатомија на децата, на кои им било дозволено да моделираат за неа. Можеби најпознатото уметничко дело кое и се припишува е порцеланска фигура на куче и дете кои седат еден спроти друг, со наслов *Kan du inte tala?* ("Can't You Speak?"), кој бил произведен во Густавсберг и станал популарен украс. Таа, исто така, дизајнирала алегорија на верата и апостолите Петар и Павле за капелата на нејзината мајка. Нејзината работа била претставена на уметничката изложба во Стокхолм во 1866 година. Во ноември 1873 година, таа била примена како почесен член на Кралската шведска академија за уметности .

Како писателка, Евгенија ја објавила конвенционалната *Свенска* принцеза („Шведски принцези") во 1864 година. Таа, исто така, го превела *Корсетс Скола* (Школата на крстот) од М.Ф. Роос од германски јазик. Една од нејзините пријатели била писателката Лина Сандел .

Јуџини ги користела приходите од нејзината уметност за да ја финансира својата добротворна организација. Таа на крајот го прекинала своето уметничко производство од здравствени причини и целосно се свртела кон добротворни цели.

Филантропска работа
-------------------

Главната зграда (2017) на институцијата Eugeniahemmet која беше отворена 1886 година со принцезата како претседател
Принцезата Евгениј била почестена како филантроп од CD af Wirsén во неговата песна »De lidandes furstinna» („Принцезата на измачените") од 1890 година.

Нејзината филантропска работа била фокусирана на Готланд и нејзината летна вила Фридем. Во 1866 година, таа основала сиропиталиште за момчиња, а три години подоцна, сиропиталиште за девојчиња, приврзани кон нејзината вила и под нејзин личен надзор. Во нејзина корист, таа основала Заштитни друштва во Визби.

Во 1869 година, таа основала *Gotlands sjukhem* (Готландска болница) за смртно болни, финансирана од накитот од нејзината баба Дезире Клари. Во 1875 година, таа создала здружение за поддршка на рибарите од западниот брег на Готланд. Во 1879 година, таа станала претседателка на здружението за помош за сиромашни, терминално болни, инвалиди и хендикепирани деца: преку ова друштво, таа отвори дом во Сандбиберг во 1882 година, завршен во *Еугенијахеммет* во Солна, именуван по неа (1886 година).

Во 1881 година, таа и бискупот ЛА Анжу го коосновале *Visby stadsmission* (Мисија на градот Визби). Во 1885 година, таа и нејзината пријателка Адел Руденшолд основале здружение за заштита на животните, од 1888 година преименувано во *Gotlands djurskyddsförening* (Друштво за заштита на животните на Готланд).

Ги поддржувала и слепите и сиромашните студенти. Таа придонела за *Fjellstedtska skolan* во Упсала, како и за *Lapplandsmissionen* (Лапонска мисија).

Примерок од композиции
----------------------

**Композиции за пијано**

* *Drottning Josephinas polonaise,* ( кралицата Josephines polonaise ) (1854)
* *Луиза валс* ( Валцерот на Луиза) (1858? )
* *La priere* (1844)
* *Соргмарш*, (Марш на жалост), во спомен на кралицата Луиз (1871)
* *Тулгарнс-галоп* ( Галопот на Тулгарн ) (1853)

**Песни**

* *Novemberkvällen* (ноември навечер)
* *Фискарен* (Рибарот) (1850)
* *Римско видео пијано* (Романса на пијано) (1859)
* *Sång Orden af Tibell* (Редот на песната на Тибел) (1863)
* *Августа-даген* (Денот на Августа) (1865)

Грб и монограм
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| </img></br> Грб на принцезата Евгениј | </img></br> Кралскиот монограм на принцезата Евгенија |

Предци
------

| Предци на Евгенија Шведска |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  | 8. Jean Henri Bernadotte |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 4. Charles XIV John of Sweden |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 9. Jeanne de Saint-Jean |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 2. Oscar I of Sweden |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 10. François Clary |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 5. Désirée Clary |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 11. Françoise Rose Somis |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 1. **Princess Eugénie of Sweden** |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 12. Alexandre, vicomte de Beauharnais |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 6. Eugène de Beauharnais, 1st Duke of Leuchtenberg |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 13. Joséphine de Tascher de La Pagerie |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 3. Princess Joséphine of Leuchtenberg |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 14. Maximilian I Joseph of Bavaria |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 7. Princess Augusta of Bavaria |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 15. Princess Augusta Wilhelmine of Hesse-Darmstadt |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 |

Наводи
------

 

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38  Eugénie (C. Eugénie A. A. A.), Svenskt biografiskt lexikon (art av Bengt Hildebrand.), hämtad 2016-06-18.
2. ↑  Gustaf Elgenstierna, Den introducerade svenska adelns ättartavlor. 1925-36.
3. ↑  Österberg, Carin et al. *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Lund: Signum 1990. (ISBN 91-87896-03-6)
4. ↑  translated by Peter Andrew Sveeggen, it is #198 in Ambassador Hymnal: for Lutheran Worship, #61 in Evangelical Lutheran Hymnary, #326 in Lutheran Book of Worship, and #364 in Christian Worship: A Lutheran Hymnal, see also the entry for the hymn on hymnary.org

Дополнително читање
-------------------

* Princess Eugénie of Sweden
* Österberg, Carin et al. *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Лунд: Сигнум 1990 г. (ISBN 91-87896-03-6 )
* Lars Elgklou (1995). *Familjen Bernadotte, en kunglig släktkrönika* (Swedish). Skogs boktryckeri Trelleborg. ISBN 91-7054-755-6.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)91-7054-755-6
* Ларс Елгклу (1978). Бернадот. Historien - или историчар - om en familj.. Стокхолм: Askild & Kärnekull Förlag AB
* Eugénie (C. Eugénie AAA), Svenskt biografiskt lexikon (art av Bengt Hildebrand.), hämtad 2016-06-18.