|  |
| --- |
|  **Свети Никола** |
|  |
| 
Поглед на црквата |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Преспанско-пелагониска |
| **Архијерејско намесништво** | Крушевско-демирхисарско |
| **Парохија** | Втора крушевска |
| Местоположба |
|  |
| **Координати** | 41°24′47″N 21°9′27″E﻿ / ﻿41.41306° СГШ; 21.15750° ИГД﻿ / 41.41306; 21.15750Координати: 41°24′47″N 21°9′27″E﻿ / ﻿41.41306° СГШ; 21.15750° ИГД﻿ / 41.41306; 21.15750 |
| **Место** | Пуста Река |
|  **Општина** | Крушево |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Никола |
|  **Изградба** | 1881 |
|
|  **Живопис** | 1887 |
| Архитектонски опис |
|  **Архит. тип** | еднокорабна |
|

**Свети Никола** — главна селска црква во крушевското село Пуста Река, Македонија.

Црквата се наоѓа во самото село Пуста Река. Околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.

Местоположба
------------

Црквата е сместена во самото средиште на Пуста Река, на околу 14,5 километри северозападно од Крушево.

Историја
--------

Црквата е подигната во 1881 година и во голем дел е зачувана во својата првобитна состојба. Била обновувана во 1932 година.

Архитектура
-----------

Денешниот изглед на црквата е изменет, препокриена е со ќерамиди и поставени се олуци. Надворешните ѕидови на црквата се измалтарени и варосани во бела боја, така што автентичниот изглед на црквата е нарушен. Таа е ѕидана од камен и малтер. Пред влезот е подигната трпезација. Во основа, таа е еднокорабна засведена градба со правоаголна основа, со средишна полукружна апсида и две мали полукружни ниши од страните. Од надврешната страна олтарната апсида е петострана со полуобличест свод. Правоаголната основа е во внатрешноста е разбиена со две низи од по два пиластри, прилепени вдолж северниот и јужниот ѕид, поврзани со слепи лаци. Над лаците обликувана е сводна конструкција која е создадена од дрвени талпи, врз кои потоа е нанесен малтер.

Во црквата се влегува од западната страна. Влезниот портал е лачно обликуван и во полукружна лунета насликан е патронот на црквата. Во горната зона на ѕидовите се наоѓаат прозорски отвори – два на јужниот и по еден на северниот, источниот и западниот ѕид.

### Фрескоживопис

Над западниот влез има натпис од кој дознаваме дека црквата била живописана во 1887 година од страна на браќата зографи Вангел, Никола и Коста Анастасов од Крушево, кои работеле и во црквата „Св. Никола" во село Долно Дивјаци, па го спровеле идентичниот иконографски ситем. Живописот од 1887 година е целосно сочуван и е во добра состојба.

Сцените и фигурите на ѕидовите на олтарниот простор со композициите Служба на архиереите со Св. Модест, Св. Георги Палама, Св. Методија и Св. Кирил Александриски, со Богородица Ширшаја во конхата на апсидата, Визијата на Св. Петар Александриски и Жртвата на Аврам го потврдуваат вообичаениот тематски состав на декорацијата во овој дел од храмот. Репертоарот на сликаната декорација во најниската зона на наосот го сочинуваат: фигури на светители и светителки во цел раст, меѓу кои се и композициите на Св. Ѓорѓија на коњ кој ја убива ламјата, Вознесение на Св. Илија и Мачењето на Пророкот Илија.

Во втората зона на јужниот и северниот ѕид се насликани сцени од циклусот Христови маки и страдања, а во третата зона сцени од циклусот Големи празници и тоа: патувањето на Тројцата халдејски Мудреци, Колежот на Витлеемските деца, Бегството во Египет и Воведението на Богородица во храм. Во четвртата зона, на јужниот и северниот полуобличест свод, се насликани низа на допојасни ликови на пророци во медалјони, а во темето на сводот се насликани сцените: Светото Тројство, Исус Христос Седржител и свети Јован Претеча. На западната фасада на црквата насликана е момументална композиција на Второто Христово Пришествие – Страшниот Суд.

### Иконостас

Олтарниот простор од наосот е одделен со висок иконостас, составен од шест престолни икони и 13 помали икони.

Галерија
--------

* ТрпезаријатаТрпезаријата
* КамбанаријатаКамбанаријата
* Помошниот објектПомошниот објект
* ВнатрешностаВнатрешноста
* ИконостасотИконостасот
* ВлезотВлезот
* ЅвонотоЅвоното
* Селските гробиштаСелските гробишта
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* КамбанаријатаКамбанаријата
* Натписот за фрескоживописотНатписот за фрескоживописот
* АпсидатаАпсидата
* Влезната портаВлезната порта
* Поглед на цркватаПоглед на црквата

Поврзано
--------

* Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво
* Втора крушевска парохија
* Пуста Река

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
2. ↑  „Втора крушевска парохија". *Преспанско-пелагониска епархија*. Посетено на 25 декември 2021.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Зборник на трудови бр. 22" (PDF). *Народен музеј - Битола*. 2019. Посетено на 25 декември 2021.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Никола" - Пуста Река на Ризницата ?