**Црвена харингова гулапка *(латински:*** Russula xerampelina), е базидиомицетна габа од родот *Гулапка*. Признаени се два подвида. Плодните тела се појавуваат во четинарни шуми наесен во северна Европа и Северна Америка. Нивните шапки се обоени во различни нијанси на вино-црвена, виолетова до зелена. Благ вкус и може да се јаде, таа е еден од најценетите Гулапка на трпезата. Забележителна е и по тоа што мириса на школки или рак кога е свежа.

Таксономија
-----------

Црвена харингова гулапка првично била опишана во 1770 година како *Agaricus xerampelina* од колекција во Баварија од германскиот миколог Јакоб Кристијан Шефер, кој ја забележал бојата како виолетово-кафеава. Подоцна го добила своето денешно биномно име од шведскиот миколог Елиас Магнус Фрис. Неговиот специфичен епитет е преземен од старогрчкиот јазик што значи „боја на исушени лозови лисја", *xeros* што значи „суви" и *ampělinos* „од лозата".

Признаени се два подвида, вар. *xerampelina* и var. *tenuicarnosa*, со потенко месо во шапката и стеблотоа. Името R. erythropoda сега се смета за синоним, а поранешниот подвид Црвена харингова гулапка subsp.) *amoenipes* (првично именувана од Анри Ромагнези ) сега е посебен вид. Поранешна сорта со зеленикава шапка, *Црвена харингова гулапка* var. *elaeodes*, сега е класифицирана како *R. clavipes*.

Како прв дефиниран вид, го дава своето име на делот *Xerampelinae*, група сродни видови од родот *Гулапка*, понекогаш сите наречени *Црвена харингова гулапка* во минатото.

Опис
----

 Друга варијација на бои на *R. xerampelina*
*Црвена харингова гулапка* има карактеристичен мирис на варени ракови. Шапката е 6-20 см широка, рамна или со малку потиснат центар и леплива. Бојата е променлива, најчесто виолетова до вино-црвена или зеленикава и потемна кон центарот на шапката. Има фини жлебови долги до еден сантиметар кои се движат нормално на маргината. ливчињата имаат благ до прилично горчлив вкус, тесно распоредени и стануваат кремасто-жолти на примероците кои стареат. Отпечатокот на спорите е кремасто-жолт до окер. Овалните спори се со димензии 8,8-9,9 со 6,7-7,8 µm и се покриени со 1 µm боцки. Дршката е 4-12 см долга, 1.5-4 см широка, цилиндрична, бела или понекогаш со црвеникаво руменило, со модринки кафеави.

Оваа *Гулапка* е поделена на неколку слични видови од страна на некои миколози. Сепак, сите тие имаат единствена темнозелена реакција на соли на железо ( железо(II) сулфат ) кога се нанесува на месото и сите мирисаат на школки. Оваа арома е доста изразена и станува посилна со возраста.

Повеќе црвеникави облици може да се помешаат со нејадливата Бесна гулапка, иако вторава секогаш има бела дршка и жабри, видовите со позелени шапки може да личат на исто така јадливата *Russula aeruginea.*

### Слични видови

* *Russula graveolens*

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Црвена харингова гулапка е широко распространета; доста честа појава е во северните умерени зони, и често се движи во подрачјето на Северниот Поларник, исто така се движи јужно до Костарика. Појавувајќи се наесен, расте осамена или во групи со четинари  и се чини дека има предност со елата Pseudotsuga menziesii, или поретко борови дрвја или ариш. Понекогаш се наоѓа во листопадни шуми, како што се буката и дабот.

Вариети на *tenuicarnosa* е пронајдена на песочни почви под борови во Словачка и Северна Италија во Трентино.

Јадливост
---------

Вкусот на *Црвена харингова гулапка* е благ. Оваа *Гулапка* се смета за една од најдобрите јадливи видови од својот род, иако вкусот и мирисот на рак или ракчиња остануваат дури и при готвење. Ова е поизразено и помалку пријатно кај постарите примероци. За младите габи се вели дека се извонредни полнети со какви било соодветни состојки.

Наводи
------

1. ↑  Giovanni Pacioni1993>Giovanni Pacioni (1993). *The Macdonald Encyclopedia of Mushrooms and Toadstools (English version)*. Little, Brown & Company Ltd. ISBN 0-316-90625-5.
2. ↑  Liddell, Henry George and Robert Scott (1980). *A Greek-English Lexicon* (Abridged. изд.). United Kingdom: Oxford University Press. ISBN 0-19-910207-4.
3. 1 2 3 4 5  Adamcik, Slavomir (2002). „Taxonomy of the *Russula xerampelina* group. Part 2. Taxonomic and nomenclatural study of *Russula xerampelina* and *R. erythropoda*". *Mycotaxon*. **82**: 241–67.
4. ↑  Adamcik, Slavomir (2004). „Studies on *Russula clavipes* and related taxa of *Russula* section *Xerampelinae* with a predominantly olivaceous pileus". *Persoonia*. **18** (3): 393–409.
5. 1 2  Davis, R. Michael; Sommer, Robert; Menge, John A. (2012). *Field Guide to Mushrooms of Western North America*. Berkeley: University of California Press. стр. 117–118. ISBN 978-0-520-95360-4. OCLC 797915861.
6. ↑  Thomas Laessoe (1998). *Mushrooms (flexi bound)*. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0.
7. 1 2  Nilson S & Persson O (1977). *Fungi of Northern Europe 2: Gill-Fungi*. Penguin. стр. 122. ISBN 0-14-063006-6.
8. ↑  Trudell, Steve; Ammirati, Joe (2009). *Mushrooms of the Pacific Northwest*. Timber Press Field Guides. Portland, OR: Timber Press. стр. 54. ISBN 978-0-88192-935-5.
9. ↑  Michael Kuo (January 2005). „Russula xerampelina". *Mushroomexpert*. Посетено на 2008-08-26.
10. ↑  David Arora (1986). *Mushrooms Demystified*. Ten Speed Press. ISBN 0-89815-169-4.
11. ↑  Phillips, Roger (2010) [2005]. *Mushrooms and Other Fungi of North America*. Buffalo, NY: Firefly Books. стр. 137. ISBN 978-1-55407-651-2.
12. ↑  *Mitchell Beazley Publishers* >David Pegler (1981). *The Mitchell Beazley Pocket Guide to Mushrooms and Toadstools*. Mitchell Beasley. ISBN 0-85533-347-2.

Надворешни врски
----------------

* Роџерс печурки - *Russula xerampelina*