recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Гуден кај Кронгенсбро зиме
**Гуден** (дански: *Gudenåen* или *Gudenåen*) — река на полуостровот Јитланд во Данска, најголга во земјата. Долга е 176 км, а сливот зафаќа површина од 2.643 км². Тече од Тинет Крат во подрачјето на Вајле, помеѓу Северно Снеде и Теринг-Улдум, па сè Рандерскиот фјорд во Рандерс. Течението главно се движи по средишниот дел на Данска и минува низ група езера, каде спаѓаат Сминге, Силкеборг, Брас, Боре, Јул, Бик, Рие Меле, Гуден, Мосе, Вестбирк и Налдал.

Реката настанала пред 15.000 години, чие коритото го издлабиле мразот и ледничките водотеци во текот на последното ледено време. Порачието е дом на разни видови животни.

Поврзано
--------

* Географија на Данска

Наводи
------

1. ↑  Sand-Jensen K. Friberg N. & Murphy J, eds. 2000. De strømmende Vande, 1. udgave. Gads Forlag, København, Danmark.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Гудено" на Ризницата ? |

* Едрење оп Гудено (дански)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Данска е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Координати: 56°29′N 10°13′E﻿ / ﻿56.483° СГШ; 10.217° ИГД﻿ / 56.483; 10.217
Главната зграда на Сконелахолм на југозапад со паркотГлавната зграда на Сконелахолм на југозапад со паркот
**Замокот Сконелахолм** (шведски: *Skånelaholms slott*) е замок во општина Сигтуна, округот Стокхолм, Шведска.

Историја
--------

Сконелахолм се наоѓа во многу стар културен пејзаж и можеби бил кралски имот за време на раниот среден век. Имотот се споменува за прв пат во пишаните извори во 1276 година, кога кралот Магнус III го продал на опатијата Ско, манастир на местото на денешниот замок Скоклостер. Тој останал во сопственост на опатијата до реформацијата, кога била конфискувана од кралот Густав Васа. Оттогаш, долго време бил имот на круната.

Во 1618 тој бил оставен на Јохан Паткул,, благородник на Ливонски во служба на шведскиот крал. Имотот сепак останал во сопственост на круната до 1641 година кога бил купен од Андреас Гилденклу, кој ја изградил сегашната видливата главна зграда. Тој останал во семејството Гилденклу до 1690-тите, по што имотот ја менувал сопственоста неколку пати до 1742 година, кога бил купен од Франс Џенингс.

Џенингс е роден во Ирска, но се населил во Шведска и направил големо богатство како трговец во Стокхолм. Бил член на шведското благородништво во 1742 година и го направил замокот Сконелахолм седиште на неговото семејство. Во семејството останал до 1918 година. Последниот приватен сопственик на имотот бил Херберт и Инг-Мари Ретиг, кои го донирале замокот на Кралската шведска академија за книжевност, историја и антиквитети со цел да се зачува. Денес, академијата го поседува и управува имотот.

Архитектура
-----------

Замокот веројатно бил изграден во 1639-1643 година и е во германско-холандски стил од доцната ренесанса. Изграден е од тули, но за време на реновирањето во 1890-тите фасадата била покриена со штуко и зградата ја добила својата сегашна украсена декорација, како и нејзината денешна боја. Лежи на полуостров во малото езеро, езерото Фисинген, и е опкружено со парк. Паркот веројатно бил поставен во 18 век и преобразен во англиска пејсажна градина во текот на 19 век. Главната зграда е опколена со четири ниски крила, изградени во средината на 18 век.

Замокот содржи многу зачувани историски ентериери. Првиот кат бил главниот претставителен кат и ја содржи трпезаријата, соба со одлики од 17 век и дневна соба во рококо стил со слики во стилот на Франсоа Буше, веројатно насликани од Гијом Таравал. Вториот кат ја содржи големата библиотека и уште една дневна соба наречена „сина дневна соба". Содржи мебел во стилот на империја, веројатно направен во Венеција.

Галерија
--------

Замокот Сконелахолм со двете крила, поглед од североисток**Замокот Сконелахолм со двете крила, поглед од североисток**Skånelaholm Castle with two of the wings, view from north east

Наводи
------

1. ↑  Kjellberg (ed.), Sven T. (1967). *Slott och herresäten i Sverige. Uppland 1* (шведски). Malmö: Allhem. стр. 159–168.CS1-одржување: излишен текст: список на автори (link)
2. ↑  „SKÅNELAHOLM CASTLE IN UPPLAND". Royal Swedish Academy of Letters, History and Antiquities. Посетено на 7 June 2016.

Надворешни врски
----------------

* 

* Skånelaholm Castle на Ризницата ?
**Музичкиот Импресионизам** е правец во класичната музика кој постоел главно во Франција, и од доцниот XIX до средината на XX век. Како неговиот претходник во ликовната уметност, музичкиот импресионизам се концентрирал на алузија и атмосфера наместо на силни чувства и приказ на дејствие како кај програмската музика. Музичкиот импресионизам се јавил како реакција на прекумерностите на романтистичкото доба. Додека романтистичкото доба се одликувало со драматична употреба на дурски и молски скали, импресионистичката музика повеќе употребува дисонанца и понеобични скали како целостепената. Романтистичките композитори исто така користеле долги форми на музика како симфонијата и кончертото, додека импресионистичките композитори претпочитале кратки форми како ноктурното, арабеската и прелудиумот.

Центарот на импресионистичката музика бил Франција, и за најголеми композитори од овој правец се сметаат французите Клод Дебиси и Морис Равел. Меѓутоа комозиторите не можат да се одредат како „импресионистички" со онаа точност како сликарите од истиот жанр. Самиот Дебиси се откажал од тоа, велејќи „се обидувам да направам 'нешто поразлично'- впрочем - она што имбецилите го нарекуваат `импресионизам' е најлошо можно користен израз, особено од критичарите на уметност." Морис Равел искомпонирал многу други дела кои не се сметааат за импресионистички. И покрај ова, денес овој поим се користи насекаде со значење на класична музика како реакција на Романтизмот од XIX век.

Соодветно на приликите, многу музчки напатствија за „импресионистички" дела се напишани на француски, наспроти традиционалниот италијански.

*Видете и: Список на импресионистички композиции*

Импресионистички композитори
----------------------------

Страна 1 од Дебисиевите *Пагоди*
Покрал великаните на импресионистичката музика, Клод Дебиси и Морис Равел, други импресионисти се Карол Шимановски (Полјак), Чарлс Грифс (Американец), Пол Дикас (Французин) и Ралф Вон Вилијамс (Англичанец)

Влијание
--------

Импресионизмот исто така извршил влијание врз музиката на Мануел де Фаља (Шпанец), Фредерик Делиус (Англичанец), Исак Албениз (Шпанец), Ерик Сати (Французин), Камиј Сен-Санс (Французин) и Оторино Респиги (Италијанец). како и врз џез музичари како Бил Еванс.

Наводи
------

* Machlis, Joseph and Forney, Kristine. *The Enjoyment of Music: Seventh Edition*, W.W. Norton & Company, 1995, ISBN 0-393-96643-7

1. ↑  Tsai, Shengdar. Пристепено на 22 јули 2006.
2. ↑  The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition  Архивирано на 16 февруари 2015 г.. Пристепено на 22 јули 2006.

* Статија од Бартлби Архивирано на 16 февруари 2015 г. (англиски)
* За импресионизмот Архивирано на 3 март 2016 г. (англиски)

Медија
------


|  |
| --- |
| Романтичен валцер |
|  |
| од Клод Дебиси |

* *Не можете да ја чуете снимката? Видете помош со снимки.*
Унгарски gulyásleves, гулаш
**Гулашот** е вид на јадење, по потекло од Унгарија, кое најчесто се подготвува од говедско месо, кромид и пиперки. Црниот пипер е главен зачин во гулашот можат да се користати други зачини, како што се : ловоров лист, ким, и слично. 

Гулашот се служи со тестенини, варен компир, пире и слично.

Потекло на поимот
-----------------

Зборот „гулаш" доаѓа од унгарскиот збор , што значи сточар, а самиото јадење се нарекува сочно месо. Денеска зборот се однесува на два поима.

Подготовка
----------

Најпрво се сече кромидот и се динста во свинска маст.Кога кромидот е омекнат, во тавата може да се стават веќе исечканите пиперки во кромидот потоа се става црн пипер. Откако се добие пријатна арома се додава исечканото говедско месо и се динста и откако ќе добие боја се става вода или месен фонд.Откако ќе се зоврие се става тенка запршка со брашно и црвен пипер за да згусти. 

Суштинско значење за ова јадење е затоа што тоа е токму она што ја прави разликата помеѓу добар и совршен гулаш. Печење пиперки во масти, по на најефикасен начин за отстранување на етерични масла од црн пипер. Целата процедура трае некое време, но мора да се врши со претпазливост, како и поради високата концентрација на шеќери во пиперки лесно да се изгори, што на крајот резултира со горчлив вкус.

Наводи
------

* Говедско месо чорба, Almazan кујна на youtube
* Кратка историја на гулаш (англиски)
* Рецепт за чорба на Виена метод (англиски)
* Стив Holzinger: Чорба, розата од кое било друго име... (англиски)
* Кои се стави на бибер во чорба, унгарски и други приказни за јадења (јазик: англиски)
* Фото-рецепт за чорба (англиски)
Знамето на Казашката ССР.
**Знамето на Казашката Советска Социјалистичка Република**, владата на тогашната влада на Казашката Советска Социјалистичка Република го усвоила на 24 јануари 1953 година.

Дизајн и историја
-----------------

Пред тоа, знамето било било црвено со златен срп и чекан во горниот лев агол, со златни кирилични букви било испишано (*Казак ССР*) и *Казахская ССР* (*Казакхскаиа ССР*) од десната страна на српот и чеканот.

Помеѓу 1937 и 1940 година, знамето било црвено со златен срп и чекан во горниот лев агол, со латински натпис *КАЗАК ССР* и кириличен натпис *КАЗАХСКАЯ ССР* во златен фонт под српот и чеканот.

Историски знамиња
-----------------

* 1937-1940**1937-1940**
* 1940-1953**1940-1953**

Поврзано
--------

* Знаме на Казахстан
* Грб на Казахстанска ССР

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија Казахстан е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Знамиња на СССРЗнаме на Сојузот на Советските Социјалистички Републики |
| --- |
|  |
| Советски републики | Азербејџанска ССР  •  Белоруска ССР  •  Грузиска ССР  •  Ерменска ССР  •  Естонска ССР  •  Казашка ССР  •  Киргиска ССР  •  Латвиска ССР  •  Литванска ССР  •  Молдавска ССР  •  Руска СФСР  •  Таџичка ССР  •  Туркменска ССР  •  Узбечка ССР  •  Украинска ССР
 | Знаме на СССР.Знаме на СССР. |
|  |
| Краткотрајни советски републики | Карелофинска ССР (1940-1956)  •  Закавкаска СФСР (1922-1936) |
|  |
| Сојуз на Советските Социјалистички Републики |

 |
**Имер Селмани** (албански: *Imer Selmani*; Скопје, 20 февруари 1968

) — македонски политичар, поранешен вицепремиер и Министер за здравство на Република Македонија. Дипломирал на Медицинскиот факултет при Универзитетот Свети Кирил и Методиј во Скопје. Живее во село Шишево. Тој e основач на политичката партија Нова Демократија.

Кариера
-------

Во 2000 година бил избран за градоначалник на Општина Сарај, а на локалните избори во 2005 бил реизбран на таа позиција. Селмани од 2003 година, сè до формирањето на неговата партија *Нова Демократија* бил потпретседател на ДПА. На ова место дошол откако од 2001-2003 година бил претседател на партискиот огранок за Сарај. Имер Селмани од 2002 до 2005 година бил потпретседател на Заедницата на единиците на локалната самоуправа.

Во 2006 година се кандидирал за пратеник од ДПА на парламентарните избори на кои победила ВМРО-ДПМНЕ. Во Владата на Никола Груевски бил избран за министер за здравство. На 2 септември 2008 година го најавил формирањето на партијата *Нова Демократија*, а ја промовирал на 14 септември. Се кандидирал за претседател на Македонија на претседателските избори 2009 година како кандидат на *Нова Демократија*. На предвремените парламентарни избори во 2011 година, неговата партија Нова Демократија доживува пораз, и поради неосвојувањето на ниеден пратенички мандат, тој на 7 јуни 2011 година поднесол оставка како претседател на партијата.

### Вон политиката

Селмани од 1993 година се занимава со бизнис со моторни масла и автоделови.

Наводи
------

1. ↑  Вренези, Наим (7 јуни 2011). „Имер Селмани поднесе оставка". А1. Посетено на 2011-06-07.

| Политички функции
 |
| --- |
| Претходник**Владимир Димов** | **Министер за здравство на Македонија**2006–2008 | Наследник**Бујар Османи** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Состав на Владата на Република Македонија (2006-2008) |
| --- |
|  |
| Премиер | Никола Груевски |  |
|  |
| Вицепремиери | Габриела Конеска Трајковска  **·**  Живко Јанкуловски  **·**  Зоран Ставрески |
|  |
| Министри | **Надворешни работи**: Антонио Милошовски  **·**  **Одбрана**: Лазар Еленовски  **·**  **Внатрешни работи**: Гордана Јанкулоска  **·**  **Правда**: Михајло Маневски  **·**  **Транспорт и врски**: Миле Јанакиески  **·**  **Финансии**: Трајко Славески  **·**  **Економија**: Вера Рафајловска  **·**  **Земјоделство**: Аце Спасеновски  **·**  **Труд и социјална политика**: Љупчо Мешков  **·**  **Образование**: Сулејман Рушити  **·**  **Култура**: Илирјан Бекири \*
Арифхикмет Џемаили  **·**  **Локална самоуправа**: Зоран Коњановски \* Абдурахман Мемети  **·**  **Здравство**: Имер Селмани  **·**  **Животна средина**: Имер Алиу |
|  |
| Министри без ресор | Веле Самак  **·**  Глигор Ташковиќ  **·**  Аднан Ќахил |
|  |
| **Претседател на Собранието на Република Македонија**: Љубиша Георгиевски |

 |
**Гулдфегелн Арена** е фудбалски стадион во Калмар, Шведска и дом на клубот ФК Калмар. Стадионот се наоѓа во областа позната како *Ханза Сити*, северозападно од Калмар. Арената била завршена до 15 март 2011 година. Првиот натпревар, натпревар помеѓу ФК Калмар и Ѓургарден одржан на 11 април и го посетиле 11.852 навивачи и победил Калмар со 3–2.

Арената Гулдфелгн е исто така една од арените што се користат за женското Евро 2013 на УЕФА, како **Калмар Арена**, со три натпревари во прелиминарните натпревари, како и едно четвртфинале.

Одлики
------

Гулдфеглн Арена
* Локација: Калмар, Шведска.
* Сопственик: Град Калмар.
* Капацитет: 12.150 гледачи.
* Димензии: должина 105 метри и ширина 68 метри.
* Свечено отворање: 11 април 2011 година.
* Вредност: 250.000.000 шведски круни.
* Архитект: Тенгбом .
* Корисници: ФК Калмар од 2011 година и Шведска државна репрезентација во фудбал до 21 година (У-21).

На овој стадион во 2013 година се играле натпревари од Европското првенство во фудбал во конкуренција на жени.

Наводи
------

1. ↑  Så här blir Kalmars nya arena
Дарлан околу 1940 година
**Жан Дарлан** ( ???? - Алжир, 24 декември 1942

), генерал, француски администратор за Северна Африка. За време на истоварувањето на англоамериканските сили, спротивно на наредбите на водачите на квислишкиот режим на Петен, тој им нареди на француските трупи да го прекинат огнот, благодарение на што сојузничките единици го продолжија истоварувањето и натамошното напредување. И покрај тоа, во редовите на „слободните Французи" важеше за предавник, па еден приврзаник на Де Гол изврши атентат врз него.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 22152711
* LCCN: n80148905
* ISNI: 0000 0000 8709 3625
* GND: 118678892
* SUDOC: 028251709
* BNF: cb12012591n (податоци)
* NKC: mzk2006337383
* The Léonore id LH//661/66 is not valid.
* BNE: XX1264183

 |

 |
**Иван Аралица** (хрватски: *Ivan Aralica*; р. 10 септември 1930

) — хрватскаи писател и есеист.

Животопис
---------

Роден е во Промина во близина на Книн, и имал завршено педагошко училиште и Филозофски факултет на Универзитетот во Задар. Аралица работел од 1953 година како учител во рурални места на централна Далмација.

Во почетокот работел во духот на социјалистичкиот реализам, објавил неколку раскази кои не биле вреднувани со високи оценки. Од 1971 година, се вклучува во тогашното политичко движење наречено хрватска пролет. Се залагал за поголема хрватска автономија во Југославија.

Од овој период настанала и промена во неговата литературна преокупација и стилска формација.

Основата и инспирацијата му биле светски познатите автори со стилските - реалистичко фантастични мотиви и раниот модернизам: Иво Андриќ, Томас Ман и Кнут Хамсун.

Од 1979 до 1989 година, Аралица објавил осум романи, кои најдобро можат да се опишат како модернистички контексти со историска фантастика. Најдобриот меѓу нив се смета „Кучиња во чаршија" 1979.
Покрај него се и „Душите на робовите", 1984 година; „Градителот на преноќиште", 1986 година; „Шалот на Асмодеус", 1988 и други и кај сите е присутна комплексна наративна техника која создава драматични настани еден вид на историска аналогија за Хрватска и Босна и Херцеговина од XVI до XVIII век, опишувајќи го историскиот жар на Хрватите во „судирот на цивилизациите" - три вековната борба меѓу Австрија, Отоманското Царство и Венеција за хрватските територии.

Аралица успешно совладал многу различни елементи во својата фикција, така што неговите најдобри романи се исполнети со размислувања за суштината на човечкото опстојување, преку бројни натуралистички пасуси интегрирани во сеопфатната христијанска визија за животот каде природното и натприродното се споени во една реалност.

Аралица е интелектуална икона на националистичкиот конзервативизам во Хрватска, залагајќи се за враќање кон традициите на „домовинското" родољубие. Интелектуалците од десната страна ги бранат неговите романи тврдејќи дека се брилијантни политички сатири.

Сè уште е активен пишувајќи во својата осма деценија, Аралица се смета за еден од најдобрите хрватски романисти од втората половина на XX век.

Дела
----

* „Коњаникот" (1971)
* „Опсесии за цртежите на пеколот" (1977)
* „Кучиња во пазарот" (1979)
* „Патот без сон" (1982)
* „Душите на робовите" (1984)
* „Градителот на преноќиштето" (1986)
* „Шалот на на Асмодеус" (1988)
* „Мирисот на расцветаната империја" (1991)
* „Трите рози" (1992)
* „Мајка Марија" (1992)
* „Преплетувачки и разврзувачки јазли" (1993)
* „Што реков за Босна" (1995)
* „И тука е крајот" (1999)
* „Амбра" (2000)
* „Фукара" (2002)

Наводи
------

1. ↑  biografija
2. ↑  Aralica, Ivan
3. ↑  Nakon povijesne tematike
4. ↑  autori
5. ↑  GRADITELJ STRATISTA[*мртва врска*]

Надворешни врски
----------------

* Ivan Aralica (хрватски)
* Иван Аралица на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Димитар Кочевски-Мичо** (Света Петка, Леринско,  1943
 - ) — македонски сликар

Животопис
---------

Роден e во селото Света Петка, Леринско, Егејска Македонија. Средно уметничко училиште завршил во Скопје, а во 1968 година завршил Академија за применета уметност во Белград во класата на Александар Томашевиќ. По завршувањето покажал интерес за повеќе ликовни и применети дисциплини: графика и графички дизајн, сликарство, цртеж, илустрација и плакат. Работел како графички дизајнер во битолските фирми: Фабрика за фрижидери „Ѓорѓи Наумов", Печатницата „Киро Дандаро" и во „Фустеларко-борец". Член на ДЛУМ е од 1970 година, а во 1974 година учествувал во формирањето на Друштвото на ликовните уметници на Битола (ДЛУБ). Во 1977 година со Илија Кочовски и Свето Манев ја формирале групата „77". Групата се афирмирала и имала бројни изложби во Македонија и во Белград.

Награди
-------

* Награда „4 Ноември" за ликовна уметност (2000)
* Најдобар театарски плакат во Нови Сад
* Најдобар театарски плакат во Прилеп

Наводи
------

1. 1 2  Андоновска, Ленче; Ѓоргиевски, Науме, Николов, Благој, Огненовски, Трајко, Пешевска, Гордана, Стефановска, Анета, Талеска, Светлана (2007). *Значајни личности за Битола*. Битола: НУУБ „Св. Климент Охридски" – Битола. стр. 84–85. ISBN 978-9989-2783-0-3.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
**Димитар Кратовски** ― еден од најзначајните македонски книжевници од XV век, поврзан со традициите на Кратовската книжевна школа.

Животопис
---------

Во 1466 година, по придружба на охридскиот архиепископ Доротеј, тој направил словенски препис на *Номоканонот* за потребите на архиепископијата во Охрид. Кон средината на XIX век, овој *Номоканон* сè уште се наоѓал во Охрид, каде што го пронашол рускиот славист Виктор Григорович. Меѓутоа, Григорович ги зел само последните листови од ракописот, кои сега се наоѓаат во Лениновата библиотека во Москва, во збирката на Григорович под сигнатура Ф 87 No 1707. Овие листови (10) содржат опширен поговор за дијак Димитар, во кој има мошне интересни податоци за Охридската архиепископија и за историјата на Македонија воопшто. Освен поговорот, фрагментот содржи, исто така, список на потчинетите на Цариградската патријаршија архиепископии и митрополии, речник на латински заемки што се употребени во текстот на *Номоканонот* со соодветен словенски превод и препис од две писма што влашкиот кнез Јоан Стефан и охридскиот архиепископ Доротеј ги размениле меѓу себе во 1456 година.

Поговорот на Димитар Кратовски е интересен не само како историски извор, но и како книжевно дело. Големиот авторитет на дијак Димитар како книжевник се потврдува и од фактот што дел од неговиот поговор го користи познатиот книжевник и писател од тоа време Владислав Граматик при пишувањето на поговорот кон својот панегирик од 1469 година. Останатиот дел од *Номоканонот* на Димитар Кратовски досега не е пронајден.

Поврзано
========

* Кратовска книжевна школа
* Јован Кратовски

Наводи
======


1. 1 2 3 4 5  Речник на старата македонска книжевност, Ѓорѓи Поп-Атанасов, Македонска книга, Скопје, 1989
2. 1 2 3  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 157. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
'„Жена со бисер", 1868-1870, Париз: *Лувр*
**Жан Батист Камиј Коро** (француски: *Jean-Baptiste Camille Corot*; Париз, 16 јули 1796

 — 22 февруари 1875

) — француски сликар. Со сликарството почнува да се занимава уште од 1822, инсписриран од делата на Клод Лорен и Никола Пусен. Повеќепати патаувал во Италија каде што сликал понoрама на Рим и многубројни претстави на предели (пејзажи). Бил поврзан со уметниците од Барбизонското училиште го ублажувал нивниот реализам внсувајќи митолошки и алегориски елементи на сликите. Неговите подоцнежни слики на кои се застапени скали во сите тонови претставува импресионизам. Неговиот опис зафаќа околу 2000 слики , 300 цртежи и десетина графички листови. Коро е сликар за кој неговите пријатели го нарекувале „кралот на пределот" заради неговиот живот. Иако никогаш не го прифаќал мислењето на импресионистите, верува дека тој прв го ослободил францускиот предел од некласичните канони и го отворил патот кон уметноста за новите епохи. Најчесто работел во шуми фонтенбло која била рај за сликарите во тоа време, поготово за барбизонците. На сликите Коро не се осмелува да ја наслика природата каква што е туку само неговиот отпечаток за неа, користејќи ги нејзините облици и нијансли помагајќи од страна на неговите желби да го изрази своето поетично расположение. Бил сликар на широките, светските хоризонти кои дотогаш биле прикриени со магла и од светлото небо од каде што се гледа неговото чувство кое било искрено и полно со живот.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 4940255
* LCCN: n50020661
* ISNI: 0000 0001 2118 5305
* GND: 118522256
* SELIBR: 182267
* SUDOC: 027286517
* BNF: cb12001264g (податоци)
* BIBSYS: 90236890
* ULAN: 500115390
* HDS: 022192
* MusicBrainz: 148cdc5f-2538-46cf-b5b7-f40183ec06d9
* NLA: 35031301
* NDL: 00436678
* NKC: jn20000700329
* The Léonore id LH//594/20 is not valid.
* BNE: XX992440
* CiNii: DA01088299
* SIKART: 4023342
* KulturNav: id
* RKD: 18465

 |

 |
Мозаик на Херакле и Диомедовите кобили
**Диомедови кобили** во старогрчката митологија биле исклучително убави и силни животни. Биле врзани со железни синџири во шталите, бидејќи нив никакви окови не можеле да ги задржат. Нив кралот Диомед ги хранел со човечко месо - најчесто со месо од странци, кои бегајќи од невреме доаѓале во неговиот град.

Осмиот подвиг на Херакле од него барал да ги украде тие кобили. По борбата со Диомед, каде кралот го изгубил живот, Херакле коњите ги одвел на Евристеј, кој наредил да бидат пуштени на слобода. Дивите кобили побегнале во Ликејонските Планини, каде ги растргнале дивите ѕверови.
**Женидбата на Стојан Јанковиќ** (српски: *Женидба Стојана Јанковиһа*) - српска епска (јуначка) песна.

Содржина
--------

Мустај-бег од Лика ја собира својата чета и оди во планината на лов. Таму, под една елка, здогледува непознат јунак како спие, му го зема оружјето и го заробува. Заробеникот му кажува дека се вика Стојан Јанковиќ од Котор и дека тргнал во Удбиња за да ја грабне убавата Хајкуна, а бегот му одговара дека Хајкуна му е сестра. Кога пристигнува дома, бегот го затвора Стојан и заминува да пие во меаната. Откако Стојан ѝ ветува дека ќе ја земе за жена, Хајкуна со измама му го зема на бегот клучот од затворот, го ослободува Стојан и заедно бегаат. Патем, Стојан легнува да поспие, а во меѓувреме Мустај-бег ја открива измамата и со неговата чета тргнува во потера по бегалците. Меѓутоа, Стојан ја убива целата чета, го заробува бегот, но на молба на Хајкуна го ослободува. Потоа, тие одат во Котор, каде најпрвин Хајкуна се покрстува по што прават свадба.

Наводи
------

1. ↑  „Женидба Стојана Јанковиһа", во: Војислав Ђурић, *Антологија српских народних јуначких песама*. Београд: Српска књижевна задруга, 2012, стр. 386-395.
Сефстахолм во 19 -ти Век, непознат уметник
**Замокот Сефстахолм** се наоѓа во предградието на шведскиот град Вингокер во провинцијата Седерманланд. Изграден е во 1666 година за царскиот советник Густаф Ларсон Спар, а архитект најверојатно бил Ерик Далберг, кој живеел во блискиот замок Скенс. Замокот, кој изгорел во 1762 година, бил обновен во 1815 година со мали промени. Тој и припаѓа на општината Винжекер од 1986 година.

Замокот Сефстахолм   Säfstaholms slott, Vingåkers kommun, Södermanland, SverigeЗамок Сефстахолм

Историја
--------

Оригиналниот имот бил село наречено Севста. Во 1454 година, советникот Менс Бенгтсон донирал дел од селото на манастирот Јулита, а остатокот го наследил неговиот син Јохан Мансон.

Во 1604 година, круната го презела имотот, но наскоро бил подарен на Ана, сопругата на полковникот Ерик Суп. Областа добила ослободување од данок поради воена служба. Ана му го дала Сефстахолм на нејзиниот братучед Оке од благородното семејство Ноќ и Ден, а тој му го препуштил на неговиот зет, градител на замокот Густаф Ларсон Спар. Имотот подоцна му припаднал на семејството Бонде аф Бјорно .

На почетокот на 19 Во 19 век, „слепата извонредност" Густаф Трол-Бонде, кој бил сопственик на Софстахолм од 1791 до 1855 година, ја претворил областа околу замокот во селска резиденција во англиски стил. Во исто време, тој ја чувал својата голема приватна колекција на книги и уметнички дела во зградата. Под негово раководство се обработувале нови површини, бил создаден парк и палатата била редизајнирана според плановите на Карл Кристофер Ѓорвел. Во исто време, многу уметници живееле во областа на замокот и така областа е прикажана во многу дела на познати сликари од оваа ера. Откако правнукот на Густаф го продал имотот во 1920 година, замокот почнал да се распаѓа и уметничката колекција била распуштена.

Од 1935 до 1968 година замокот бил користен како училиште за ментално хендикепирани деца од страна на Здружението за грижа за луди деца. Оттогаш, училишната работа продолжува во новоизградена зграда во центарот на селото. Во 1980-тите, општината извршила обемно реновирање во соработка со музејот Седерманландс. Сега замокот го отсликува духот на времето во кое живеел „слепата извонредност", а се вратиле и уметничките изложби.

Надворешни врски
----------------

* Замокот Сафстахолм (шведски)

Наводи
------

1. ↑  *Se ditt Södermanland*. 1993, S. 104
Постер за филмот изработен од страна на русинот Казимир Малевич
**Д-р Мабузе, коцкар** - прв во серијата филмови во кои главен лик е докторот Мабузе, кој се појавува во романите на еден луксембуршки новинар и сценарист. Овој филм бил во режија на познатиот австриски,германски и американски режисер Фриц Ланг и за првпат се појавил во јавноста во 1922 година. Првичниот филм бил нем филм, без звук, но во филмовите кои излегле подоцна имало звук.
Филмот трае околу четири и пол часа и е составен од два дела: Der große Spieler: Ein Bild der Zeit и Inferno: Ein Spiel von Menschen. Првиот дел трае 154 минути, а вториот дел трае 114 минути. Вториот дел бил објавен по само еден месец откако бил објавен првиот дел. Во оригиналниот наслов Dr. Mabuse, der Spieler, германскиот збор Spieler може да има повеќе значења,како што се актер и коцкар. Ликот на доктор Мабузе си го прикрива вистинскиот идентитет, манипулира со останатите луѓе околу него и е озогласен коцкар. Затоа некои критичари сметаат дека зборот играч би бил посоодветен превод за насловот. За место на создавање на филмот се смета Вајмарската Република.

Позначајни глумци
-----------------

* Рудолф Клајн-Роге, ја игра уогата на докторот Мабузе
* Ауд Егеде-Нисен, ја игра улогата на Кара Кароца
* Гертруде Велкер
* Алфред Абел
* Паул Рихтер, во улога на Едгар Хул
**Гуцон Борглум** (25 март 1867

, Св. Чарлс, Ајдахо, САД - 6 март 1941

, Чикаго, Илиноис) бил американски вајар.

Животопис
---------

Роден во семејство на дански имигранти, студирал уметност во Париз. Во 1901 година, отворил студио во градот Њујорк. Неговата бронзена статуа, *„Кобилите на Диомед"* била првата американска скулптура што ја купил Музејот на уметности Метрополитен. Ја изделкал главата на Абрахам Линколн во ротондата на американскиот капитол. Во 1916 година бил овластен да изваја споменик за конфедерацијата на Камената Планина Џорџија, но недоразбирањата со неговите покровители го натерале да го напушти проектот во 1924 година; проектот бил завршен од други. Неговиот најзначаен проект бил Националниот споменик на планината Рашмор (завршен во 1941 година).

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на САДБиографска икона | *Оваа личност од САД статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 867200
* LCCN: n83163667
* ISNI: 0000 0000 6679 6081
* GND: 121346412
* BNF: cb161633886 (податоци)
* ULAN: 500019058
* NDL: 00649516
* RKD: 10772

 |

 |
Женевскиот автосаем во 2006 г.
**Меѓународниот женевски автосаем** (фр. *Salon International de l'Auto*) е годишен автосаем што се одржува секој март во Женева, Швајцарија. Местото на одржување е сајмиштето Geneva Palexpo што се наоѓа веднаш до женевскиот аеродром. Саемот го организира Меѓународната организација на автопрозиводители (*Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles*) и се смета за еден од поважните меѓународни настани од овој вид.

Првиот Женевски автосаем е одржан во 1905 г. и оттогаш ги има изложено сите поважни модели на возила со внатрешно согорување во историјата на автомобилот, како и гасни и парни автомобили во раните години. Главни атракции на саемот честопати се егзотичните суперавтомобили. На овој настан се најавуваат прототипови, нова опрема, важни технички откритија, меѓународни партнерства и социо-политички проблематики. Светските автопроизводители го сметаат овој саем за неутрално и рамноправно место за изложување, особено бидејќи Швајцарија нема своја автоиндустрија.

Оддели
------

Ова се одделите на саемот:

1. Автомобили со 3, 4 и повеќе тркала.
2. Електрични автомобили и автомобили на алтернативни горива.
3. Специјални каросерии за автомобили, автодизајн и автоконструкторство.
4. Преработени автомобили (штелувани и сл.)
5. Автоопрема и автоделови
6. Самостојни производители на опрема
7. Работилници за поправка и одржување на автомобили
8. Разни производи и услуги за автмобили
9. Атракции и претстави.

Меѓународен форум за напредна подвижност
----------------------------------------

Во рамките на саемот се одржува и Меѓународен форум за напредна подвижност, на кој се зборува за превозните средства во иднината.

Поврзано
--------

* Франкфуртски автосаем

Наводи
------

1. ↑  Женевски автосаем 2010 Архивирано на 28 јануари 2011 г. (англиски)
2. ↑  Френк Џорданс (3 јуни 2008). „Малото е убаво на Женевскиот автосаем". *Los Angeles Times*. Посетено на 3 јуни 2008. (англиски)
3. ↑  „IAMF". Iamf.ch. Архивирано од изворникот на 2007-09-14. Посетено на 27 јуни 2009. (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Женевски автосаем" на Ризницата ? |

Македонски
----------

* Женевскиот саем на автомобили со 85 нови модели[*мртва врска*] - Bluezone (2009) (македонски)
* Започна 80-тиот саем за автомобили во Женева! Архивирано на 9 мај 2010 г. - Возикола (2010) (македонски)

Англиски
--------

* Официјална страница на автосаемот (англиски) (германски) (француски)
* Список со плакати на сите женевски автосаеми од 1905 г. до денес (германски)
Овие „тематски карти" на Сан Франциско, Калифорнија ги илустрираат различните населби и го прикажуваат демографскиот контраст на овој разнолик град. Изберете ги сликите за поголема верзија или повеќе информации. Сликите се создадени од американскиот пронаоѓач на факти направен од Бирото за Попис на САД. (Архивирано на 21 мај 2008 г.)

Расни и Етнички Групи
---------------------

Африкански Американци
Латински Американци
Белци
Азиски Американци

Година и Пол
------------

Машки за секои 100 женски

Економија
---------

Куќен приход
Семеен приход
Процент на сиромаштија
Приход на машки работници
Процент на невработеност

Поврзано
--------

* Сан Франциско
**Дилнарин „Ди" Демирбаг** (родена на 14 ноември 1973 година во Кирван, Турција ) е шведска танчерка и пејачка, со курдско потекло.

Раниот живот
------------

Демирбаг е родена во Кирван, мало село во источна Турција. Таа дошла во Шведска со своето семејство во 1976 година и пораснала во градовите Карлштад и Упсала. Во 1990-тите таа ја започнала својата кариера како танчерка, пејачка и фото модел.

Кариера
-------

Таа се појавила во шведската ТВ серија *NileCity 105.6* во 1995 година и танцувала во шведската ТВ програма на Стафан Линг *Stadskampen* во 1998 година.

Ди учествувала во бендот на Е- Тајп и на сцената.

Во 2000 година Ди се пријави со Стокхолм Рекордс за соло проект и го направи својот деби-сингл „All the Way Up" проследен со синглот „Want You to Go".

Во 2001 година таа го напушти E-Type, но од 2005 година таа е на турнеја со бендот на повеќето концерти и сè уште го прави тоа.

Личен живот
-----------

Таа живее во Стокхолм, Шведска. Таа е сестра на Дилба и Дилса Демирбаг Стен .

Наводи
------
Украинците сочинуваат 77,8% од вкупно население во Украина. Најбројни национални малцинства се Русите 17,3% по кои следат Русините 0,9%. Важно е да се напомене дека украинската власт не ги признава Русините како посебен народ, туку како украински етнос, а нивниот русински јазик го смета за украински дијалект. 

Во Хрватска и Војводина, Русините се признати како посебен етнос.

Од останатите малцинства најбројни се Романците и Молдавците (0,8%), Белорусите (0,6%) и Бугарите (0,4%).

Службен јазик во Украина е украинскиот јазик но од голема важност на економски и културен план е познавањето на рускиот јазик. Украински јазик зборува околу 55% од населението, додека руски јазик 45%.

Сè до отцепувањето на Крим од Украина, Кримските Татари сочинувале 0,5% од населението. Тој број е значително намален поради тоа што највеќето од нив живеат на тој полуостров.
**Женскиот здив низ стих во хронологијата на Штип** ― зборник на поетеси од Штип, издаден во 2020 година.

Идејата за овој зборник била да се создаде една заедничка стихозбирка од поетски творби, излеани преку дел од лирски субјекти на поетески од Штип потекнувајќи од 2016 година. Таа година бил распишан Јавен повик до жените - поетеси од Штип.

Првично, било знамислено да се направи антологија, но поради дилема за поимот „антологија", антологија значи збирка на повеќе дела од различни автори , но според два - тројца културни автори се сметало дека не треба да биде антологија. Поради тоа се користи „зборник". Идејата за реализација на еден ваков Зборник на поетеси од Штип е наменет поради дополнителна афирмација на македонското женско писмо.

Содржина
--------

Македонското женско писмо не е постаро од пет децении. Ако направиме ретроспектива на македонската книжевност низ вековите и текот на стилските формации, ќе констатираме дека етабилираните авторки стапуваат на сцена многу подоцна. Интензитетот со кој се афирмираат е надежен и оди во подобра насока. Македонскиот среден век се одликува со творци кои творат во манастири. Во 19 век е периодот на Новата македонската книжевност што се одликува со поети, собирачи на народни умотворби, творештва кои најчесто го вршеле мажите. Поради тогашното патријахално опшество. Во третата македонска поетска генерација се јавуваат првите македонски поетеси. Поезијата на жените во Штип датира одамна, но за прв пат публикувана во поедични, лични стихозбирки било во 20 век.

Според архивските податоци на штипската гимназија во учебната 1939/40 во управата на „Напредок" се споменува и Стојка Тасева. Продолжувајки ја литературната уметничка традиција во градот под Исарот, по ослободувањето во 1947 година, по инијацитива на СКОЈ бил формиран Градски литературен клуб „Искра".

Наводи
------

1. ↑  *Женскиот здив низ стих во хронологијата на Штип*. Штип: НУ-УБ „Гоце Делчев" - Штип. 2020. стр. 5-11. ISBN 978-608-242-102-5.
2. ↑  *Женскиот здив низ стих во хронологијата на Штип*. Штип: НУ-УБ „Гоце Делчев" - Штип. 2020. стр. 8-9. ISBN 978-608-242-102-5.
3. ↑  *Женскиот здив низ стих во хронологијата на Штип*. Штип: НУ-УБ „Гоце Делчев" - Штип. 2020. стр. 10,11. ISBN 978-608-242-102-5.
**К-152 Нерпа** (руски: „К-152 «Нерпа»") — подморница тешка 8,140 тони, дел од проектот 971 Шчука-Б (НАТО: „Akula II") и е подморница дизајнирана за јадрен напад. Изградбата на подморницата започнала во 1993 година, но била суспендирана поради недостаток на средства. К-152 Нерпа била лансирана во октомври 2008 година, а стапила во сервис на Руската морнарица кон крајот на 2009 година. Подморницата е исто така испорачана на Индиската морнарица во 2010 година.

Додека К-152 Непра била на испитување во Јапонското Море на 8 ноември 2008 година, се случила несреќа при што загинале 20 морнари, а 21 морнар бил повреден.
**Жените чекаат** (шведски: *Kvinnors väntan*) е филм од 1952, во режија на Ингмар Бергман, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Анита Бјорк, Ева Далбек, Мај-Брит Нилсон, Гунар Бјернстранд итн. Директор на фотографијата е Гунар Фишер.

### Сиже

Филмот е дел од раното творештво на режисерот и претставува драма за врските на млади луѓе, раскажана од група на жени. Накратко, филмот претставува есеј за женската интима. Ракел, Марта и Карин минуваат извесно време во викендичка, чекајќи мажите да се вратат од работа. Времето го кратат разговарајќи за искуствата стекнати во бракот, но и надвор од него.

Надворешни врски
----------------

* Дата база на филмот
**Дарничкиот реон** (украински: *Дарницький район*) е административен реон во Киев, главниот град на Украина. Реонот се наоѓа на левиот брег од реката Дњепар.

Вкупната површина на областа е 134 km ², зелената површина е 214 хектари. Во областа живеат околу 282,400 луѓе. Реонот е индустриски развиен, бидејќи на неговата територија се наоѓаат 35 претпријатија од различни индустрии. Најголемо учество во обемот на индустриското производство опфаќа хемиската индустрија - 60,4%, машиноградба и обработка на метал - 18,3%, прехранбената индустрија - 14,7%, градежни материјали - 4,1%. Индустриски претпријатија во 2011 година произвеле стоки или услуги во вредност од 407 милиони евра, што е 8,4% повисока од минатата година.

Дарничката област зафаќа 16% од вкупната површина на Киев.

Знаменитости и атракции
-----------------------

* Парк на партизанската слава

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Реони на Киев |
| --- |
|  |
| **Десен брег** | Холосеевски реон · Оболонски реон · Печерски реон · Подолски реон · Светошински реон · Соломенски реон · Шевченковски реон |
|  |
| **Лев брег** | Дарницки реон · Десњански реон · Днепарски реон |

 |
**„*За Арменско 1903 година*"** — македонска народна песна. Песната е посветена на Битката кај Арменско за време на Илинденското востание. Песната има патриотски карактер.

Текст
-----

-Ми пороси, мамо, ситна роса,  

тамо долу, мамо, во Леринско,  

дури горе, мамо, во Арменско.

Не ми била мамо ситна роса,  

тук ми била, мамо, турска војска,  

јаничари мамо, зулумќари.

Голем зулум мамо направија,  

многу деца, мамо, ми избија,  

деведесет и три мирни души.

Клети Турци мамо, зулум прават,  

во Арменско, мамо, колат, бесат,  

најнапред им беше Арни паша.

Жени плачат мамо, пиштат деца,  

крв се лее, мамо, на сите страни,  

крв се лее, мамо, на сите страни.

Многу мили мамо, Македонци,  

изгинаа мамо, во Арменско,  

од клетите Турци, јаничари.

Се собраа, мамо, силни борци,  

силни борци, мамо, арменчани,  

со војвода, мамо, Кузо Блачев.

Славните водачи: Блачев, Влахов,  

Чакаларов, мамо, и дедо Кочо,  

со осум стотини храбри борци,  

зафатија мамо, силна борба,  

натераа Турци да одстапат,  

дури долу мамо, до град Солун.

Надворешни врски
----------------

* За Арменско 1903 година (текст и музика) на pesna.org преку web.archive.org
**Живко Јаневски** (роден на 1 август 1940

 година во Градско, Велешко - починал на 15 март 2000

 година во Скопје) — македонски новински фоторепортер.

Животопис
---------

Живко Јаневски бил прогласен за мајстор на фотографија на Југославија во 1974 година, а во наредната година во Берн го добил највисокото меѓународно признание за уметничка фотографија *ЕФИАП*. Со фотографија почнал како член на белградските фото-клубови „*Електромашинац*" и „*Београд*" (1957 /1968), а професионално по враќањето во Скопје (1968). 

Целиот свој работен век го минал во НИП „Нова Македонија" како соработник и уредник на фотографија на „Нова Македонија", „Вечер", „Журнал", „Екран", „Починка", „Пулс". Имал седум самостојни изложби, излагал уште на дваесетина групни изложби во најзначајни фото-салони во светот. Освоил 84 награди. Од 2001 г. е востановена годишна „*Гран при награда Живко Јаневски*" за најуспешни фоторепортерски остварувања.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Јаневски*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 633. Text "series
" ignored (help)
**Екофагија** е термин измислен од Роберт Фрејтас што значи буквално консумирање на екосистемот. Потекнува од грчкиот „οἶκος" ( oikos ), што се однесува на „куќа" или „домаќинство", а грчкиот „φαγεῖν" ( phagein ), "да јаде". Терминот „екофагија", измислен од Фреитас, укажува на катастрофалното сценарио во кое нанотехнолошките автомати синтетизирани од луѓето ќе почнат да се натпреваруваат со живите екосистеми, користејќи ги како резервоари на хемиски ресурси пред конечно да ги уништат.

Фреитас го употребил терминот за да опише сценарио кое вклучувало молекуларна нанотехнологија што тргнала наопаку. Во оваа ситуација (наречена сценарио за сива гума ) нанороботите кои се самореплицираат надвор од контрола, консумираат цели екосистеми, што резултирало со глобална екофагија.Сепак, зборот „екофагија" сега се применува поопшто во однос на кој било настан  нуклеарна војна, ширење на монокултура, масивни изумирања на видови — што може суштински да ја промени планетата. Научниците сугерирале дека овие настани може да резултираат со екоцид со тоа што ќе го поткопаат капацитетот на биолошката популација на Земјата да се поправи. Други сугерираат дека посекојдневните и помалку спектакуларни настани - неуморниот раст на човечката популација, постојаната трансформација на природниот свет од страна на човечките суштества - на крајот ќе резултирале со планета која е значително помалку енергична и планета која е, освен луѓето, во суштина безживотно. Овие луѓе веруваат дека сегашната човечка траекторија не става на пат кој на крајот ќе доведе до екофагија. Во трудот во кој Фреитас го измислил терминот тој напишал:

> Можеби најрано препознаената и најпозната опасност од молекуларната нанотехнологија е ризикот дека самореплицираните нанороботи способни да функционираат автономно во природната средина можат брзо да ја претворат таа природна средина (на пример, „биомаса") во реплики на самите себе (на пр. наномаса") на глобална основа, сценарио кое обично се нарекува „проблем на сивата гума", но можеби поправилно наречено „глобална екофагија".
> 
>

Поврзано
--------

* iconПортал: Ecology
* iconПортал: Biology
* iconПортал: Environment

* Екоцид
* Греј гоо
* Молекуларен склопувач

Наводи
------

1. ↑  Robert Freitas, (2000) *Some Limits to Global Ecophagy by Biovorous Nanoreplicators, with Public Policy Recommendations*

* Филип Бол, *Роботот внатре Архивирано на 23 септември 2016 г.*, Нов научник, 15 март 2003 година.

Надворешни врски
----------------

* *Некои ограничувања на глобалната екофагија од биојади нанорепликатори, со препораки за јавна политика*
* критички осврт на статијата Фреитас  во групата за биосигурност
* Green Goo - Животот во ерата на хуманиот геноцид од Ник Сабо
* Човечка глобална екофагија (или, колку брзо луѓето можат да ја консумираат Земјата? )
* Референци за „Намерна екофагија".
* „Дневни вести за нанотехнологијата"
*
Пресек на стебло од рузмарин — пример за дрвенесто растение со типична структура
**Дрвенесто растение** — растение кое има дрво како структурно ткиво. Ваквите растенија можат да бидат дрва, грмушки или лијани. Обично се повеќегодишни, чии стебла поголеми корени се зајакнати со дрво од вторичен ксилем. Главното стебло, поголемите гранки и корењата се покриени со кора. Дрвото е структурно клеточно прилагодување што на овие растенија им овозможува да растат од надземните стебла од година во година, па затоа тие се најголемите сувоземни растенија во природата.

Дрвото претежно го сочинуваат ксилемни клетки со клеточни ѕидови составени од целулоза и лигнин. Ксилемот е проводно ткиво што ги спроведува водата и хранливите материи од корењата во листовите. Секоја година растението образува нови слоеви од дрвенесто ткиво и така го зголемува пречникот на стеблото. Новото ткиво се таложи во внатрешната страна на камбиумскиот слој сместен веднаш под кората. Меѓутоа, кај некои монокотиледони како палмите и змејските дрва, дрвото се создава во стракови раштркани во внатрешноста на стеблото.

Дрвенестите билки се зелјести растенија што имаат тврди дрвенести стебла. Тука спаѓаат растенија како *Uraria picta* и извесни видови од фамилијата троскоти. Ваквите билки не се вистински дрвенести, туку имаат тврдо и густо стеблено ткиво. Други зелјести растенија имаат дрвенести стебла задебелени во основата во облик на трупка и се среќаваат во планински и суви предели.

Под дадени услови, дрвенестите растенија можат да изгнијат или со време да се скаменат.

Симболот за дрвенесто растение е ♃, кој е воедно и астрономскиот симбол на планетата Сатурн. Во контекст на растенијата, овој симбол е преземен од делото „Видови растенија" (*Species Plantarum*, 1753) од истакнатиот шведски ботаничар Карл фон Лине.

Поврзано
--------

* Растително ткиво
* Дрво (растение)
* Дрво (материјал)
* Зелјесто растение
* Билка
* Дендрологија
* Ксилем

Наводи
------

1. ↑  Chase, Mark W. (2004). „Monocot relationships: an overview". *Am. J. Bot.* **91** (10): 1645–1655. doi:10.3732/ajb.91.10.1645. PMID 21652314.
2. ↑  Stearn, William T. (1992) [1966]. *Botanical Latin* (IV. изд.). Portland: Timber Press. ISBN 0881923214.