**Нафтената компанија** **ПЈС Лукоил** ( Russian *Лукојл* , ИПА: [ˈluːkɔɪl] стилизирана како **LUKOIL** или **ЛУКОЙЛ** на кирилично писмо ) е руска мултинационална енергетска корпорација со седиште во Москва, специјализирана за бизнис со екстракција, производство, транспорт и продажба на нафта, природен гас и нафтени производи. Формирана била во 1991 година кога се споила три државни, западносибирски компании именувани по соодветниот град во автономниот округ Канти-Манси во кој се наоѓала секоја, Лангепаснефтегаз, Урајнефтегаз и Когалимнефтегаз. Неговото име било комбинација на акронимот LUK (иницијали на градовите за производство на нафта Лангепас, Урај, Когалим) и англискиот збор „нафта".
Лукоил била втората по големина компанија во Русија по Гаспром и најголемото недржавно претпријатие во земјата во однос на приходите (4.744 милијарди ₽ ). Во 2020 година Форбс Глобал 2000 година, Лукоил била рангирана како 99-та најголема јавна компанија во светот. На меѓународно ниво, тој бил еден од најголемите светски производители на сурова нафта. Во 2019 година, компанијата произведела 87.488 милиони тони нафта (1,639 милиони барели дневно) и 35,046 милијарди кубни метри природен гас. Компанијата имала операции и подружници во повеќе од 28 земји низ светот.

Историја
--------

### Потекло

 Вагит Алекперов, извршен директор и основач на Лукоил
Нафтата „ Лангепас, Урај и Когалим "(Лукоил) била основана со Уредба бр. 18 на Советот на министри на СССР на 25 ноември 1991 година, како претпријатие во државна сопственост. Во новата компанија, три компании за производство на нафта, Лангепаснефтегаз, Ураинефтегаз и Когалимнефтегаз, преработувачка компанија Пермнефтеоргсинтез, и рафинериите Волгоград и Новосибирск, биле споени (последната набрзо дошло под контрола на властите на Башкортостан ).

Централна фигура во основањето на компанијата била советскиот заменик министер за производство на нафта Вагит Алекперов. Тој верувал дека единствениот начин на кој Русите можат да се натпреваруваат против западните компании бил да го копираат нивниот бизнис модел. Тоа значело вертикално интегрирање на трите гранки на индустријата - истражување, рафинирање и дистрибуција - кои биле строго одвоени под стариот советски систем.

На 5 април 1993 година, Лукоил се трансформирал од државно претпријатие во приватно отворено акционерско друштво врз основа на Претседателскиот декрет бр. 1403 од 17 ноември 1992 година. Уредбата се однесувала и на други државни нафтени компании.

### 1990-тите

Во 1994 година, Лукоил станала првата компанија која почнала да нуди акции на новиот руски трговски систем .

Во 1995 година, Лукоил ги контролирал акциите на девет претпријатија за производство на нафта, маркетинг и услуги во Западен Сибир, Урал и Волгоградската област со цел да се придржувал до владиниот декрет бр. 861 од 1 септември 1995 година. Истата година, 5% од акциите на Лукоил биле продадени од државата со минимален вишок од почетната цена на аукција. Во ноември 1995 година, Лукоил поднесол барање до Комисијата за хартии од вредност на САД за издавање американски депозитарски сметки на западните берзи. Ова им овозможило на американските инвеститори за прв пат да можат да купат акции во руска компанија.

Во 1996 година, Лукоил започнала да придонесува за проектот за природен гас Шах Дениз, а исто така започнала да гради и сопствена флота на танкери.

Во 1997 година, Лукоил потпишала договор со ирачкото Министерство за нафта за развој и производство на втората фаза од нафтеното поле Западна Курна -2. Откако бил соборен режимот на Садам Хусеин, проектот бил суспендиран, а подоцна и прекинат.

Во 1999 година, Лукоил купил бројни претпријатија како што биле Рафинеријата за нафта Одеса во Украина, Рафинеријата за нафта Бургас во Бугарија и КомиТЕК.

### 2000-ти

 Станица на Лукоил во Вејлс Гејт, Њујорк, САД
Во 2000 година, Лукоил ја купил американската нафтена компанија Гети Оил, што резултирала со контрола на мрежата на бензински пумпи во Соединетите Држави, како и прв пат Лукоил да влезе на американскиот пазар на нафта.

Во септември 2004 година, ConocoPhillips купил 7,6% од акциите на Лукоил за околу 2 милијарди долари. Според некои коментатори, продажбата на оваа зделка била планирана претходно на лична средба меѓу рускиот претседател Владимир Путин и претседателот и извршен директор на ConocoPhillips, Џејмс Мулва. По аукцијата, Лукоил и КонокоФилипс најавиле создавање стратешки сојуз. Подоцна, американската компанија го зголемила својот удел на 20% во Лукоил и продала на руската компанија дел од својата мрежа на бензински пумпи во САД и Западна Европа. Двете нафтени компании, исто така, се согласиле за заеднички развој на наоѓалиште за нафта и гас во северната област Тиман-Печора во Русија ( Република Коми ) и имале намера да ги обезбедат правата за развој на полето Западна Курна во Ирак, едно од најголемите во земјата.

Заменик-премиерот на Узбекистан Ергаш Шаизматов на 30 август 2006 година објави дека узбекистанската влада и меѓународниот конзорциум составен од државните Uzbekneftegaz, Lukoil Overseas, Petronas, Korea National Oil Corporation и China National Petroleum Corporation потпишале договор за споделување на производството за истражување и развој нафтени и гасни полиња во Аралското Море, наведувајќи „Аралското Море е во голема мера непознато, но ветува многу во однос на наоѓање нафта и гас. Се разбира, постои ризик, но ние веруваме во успехот на овој уникатен проект."  Во декември 2006 година, Лукоил објави купување на 376 бензински пумпи во шест европски земји : Белгија, Чешка, Финска, Унгарија, Полска и Словачка, од ConocoPhillips.



1. ↑  „Lukoil - Langepas, Uray and Kogalym Oil (Russia oil company named after major producing cities) | AcronymFinder". *www.acronymfinder.com* (англиски). Посетено на 2018-01-12.
2. ↑  „Lukoil - History". *www.lukoil.com*. Посетено на 2018-01-12.
3. ↑  „РБК 500: Крупнейшие компании России". *РБК*. Посетено на 2018-01-12.
4. ↑  „annual report" (PDF). *Lukoil Company websitepublisher=LUKoil*. 2005. Архивирано од изворникот (PDF) на 4 March 2016. Посетено на 13 April 2014.
5. ↑  „Production". *Lukoil Company website*. LUKoil. 2020. Посетено на 7 September 2021.
6. ↑  „Geographic reach". *Lukoil Website*. LUKoil. 2021. Архивирано од изворникот на 2022-04-08. Посетено на 7 September 2021.
7. 1 2 3  „OAO Lukoil – Company history". Fundinguniverse.com. Посетено на 14 May 2011.
8. ↑  „Russia's king of crude". Money.CNN.com. 26 January 2008.
9. 1 2 3  Ведомости (2010-09-02). „Моя миссия еще не закончена". Посетено на 2018-01-18.
10. ↑  „Тема дня - 1 ноября 2016 г. - До свидания!". *www.temadnya.ru*. Архивирано од изворникот на 2007-09-28. Посетено на 2018-01-18.
11. ↑  Jim Kennett (6 December 1995). „LUKoil ADRs Near U.S. Retail Premiere". The Moscow Times.
12. ↑  „"ЛУКойл" управится с зарубежными активами из Дубая". *Газета.Ru*. Посетено на 2018-01-18.
13. ↑  „Blockade Strengthened On Palestine Town Of Qalgilya". *Pravda*. 30 October 2001. Посетено на 14 May 2011.
14. ↑  „Bright future for LUKoil". Архивирано од изворникот на September 21, 2004.
15. ↑  „Uzbekistan, intl consortium ink deal on exploring Aral Sea". ITAR-Tass. Архивирано од изворникот на 2010-07-27.
16. ↑  Ведомости (2006-12-19). „"Лукойл" покупает сеть АЗС". Посетено на 2018-01-18.