Координати: 39°19′32″N 49°20′07″E﻿ / ﻿39.32556° СГШ; 49.33528° ИГД﻿ / 39.32556; 49.33528

**Кура** (турски: *Kura*, грузиски: მტკვარი - **Мтквари**, азерски: *Kür*, ерменски: Կուր) — река на Кавказ. Извира во североисточна Турција, па тече низ неа, Грузија и Азербејџан, каде ѝ се придружува притоката Аракс, па завршува во Каспиското Езеро. Има вкупна должина од 1.515 км.

Кавкаскиот регион е населен уште од најстари времиња, а земјоделство во долината на Кура почнало да се развива пред повеќе од 4.500 години. По течение подоцна се јавиле големи и развиени цивилизации, но во средновековието (околу 1200 г.) населените места се опустошиле поради природни непогоди и освојувања од други народи. Со сè поголемата експлоатација и општетувања на шумите и степите во сливното подрачје, почнале да се јавуваат зачестени поплави, кои имале особен замав во XX век. Во 1950-тите советските власти почнале со изградба на голем број брани и канали. Денес реката е многу побавна и поплитка поради присуството на разни хидроелектрани, а некогаш била пловна до градот Тбилиси во Грузија.

Име
---

Поимот Кура е поврзан со името на персискиот цар Кир Велики, или пак со зборот *кур*, кој значи „водосклад" на стариот говор на Кавкаските Албанци. Грузискиот назив е *Мтквари*, што или значи „добра вода", или е грузиска варијанта на мегрелскиот поим *тквар-уа* што значи „разјадување", во смисла дека реката течејќи ги разјадува планините). Според некој поимувања, Кура ја исцртува границата помеѓу Европа и Азија.

Течение
-------

Реката извира во североисточна Турција, во долинка на висорамнината Карс на Мал Кавказ. Тече на запад, па на север и на исток, минува крај Ардахан, па влегува во Грузија. Се извива во лак во северозападен правец, и влегува во кањон кај Ахалцихе, каде свртува свртува на североисток и така тече некои 75 км, па ги напушта планините кај Хашури. Потоа се свива на исток, свртува малку југоисточно и така тече 120 км, минува крај Гори, а потоа и кај Мцхета, па тече на југ низ краткиот кањон и по западната страна на главниот град Тбилиси. Оттука теренот станува стрмен и реката го одминува Рустави, па врти на исток кај утоката на реката Храми, навлегувајќи во Азербејџан. Од овде тече по степите и влегува во акумулацијата Шемкир, а потоа и во акумулацијата Јеникенд.

Потоа се влева во акумулацијата Мингечевир (најголема водна површина во Азербејџан). Порано реките Иори (Кабири) и Алазани се влевале во Кура, но денес нивните устија се покриени од езерото. Потоа Кура ја напушта акумумацијата и кривулесто тече на југоисток, каде ја прима реката Тертер во округот Барда и продолжува да тече неколку стотини колометри по широка наводнувана рамница, па врти на исток кај Сарису и набргу, кај Сабирабад, ја прима најголемата притока Аракс. Утоката со Аракс образува голем лак на север, и потоа тече на југ во должина од 60 км, минува по западната страна на националниот парк Ширван, па свртува на исток и се празни во Каспиското Езеро кај Нефтчала.

Галерија
--------

* Кура во АзербејџанКура во Азербејџан
* Кура во Метехи, ТбилисиКура во Метехи, Тбилиси
* Панорама на Кура в ТбилисиПанорама на Кура в Тбилиси
* Кура во Тбилиси на крајот на  XIX векКура во Тбилиси на крајот на XIX век
* Кура во ТбилисиКура во Тбилиси
* Утока на Кура и Арагви кај МцхетаУтока на Кура и Арагви кај Мцхета
* Виножито над Кура во ТбилисиВиножито над Кура во Тбилиси
* Кура кај УплисцихеКура кај Уплисцихе
* Кура кај ШирванКура кај Ширван

Поврзано
--------

* Кура (појаснување)
* Географија на Азербејџан
* Географија на Грузија
* Список на реки во Азербејџан
* Список на реки во Грузија

Наводи
------

1. ↑  Guluzada, Lidiya. „Kura River—Transboundary Watercourse of Caucasus" (PDF). Fondazione Eni Enrico Mattei. Посетено на 2010-03-12.
2. ↑  „General Background". Caspian Environment Programme. 2004-11-06. Посетено на 2010-03-12.
3. ↑  ლ. მარუაშვილი, საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია. საქართველოს სსრ ბუნებრივი პირობების ზოგადი დახასიათება და რეგიონული 
აღწერილობა, გამომცემლობა ცოდნა, თბ. 1964, გვ. 63
4. ↑  Mammadov, R.M.; Verdiyev, R. (February 2009). „Integrated Water Resources Management as Basis for Flood Prevention in the Kura River Basin" (PDF). United Nations Economic Commission for Europe. Посетено на 2010-03-12.
5. ↑  Rustanov, S. G. (1967). „Drift Balance of the Kura River in its Lower Course" (PDF). *Institute of Geography of the Academy of Sciences of the Azerbaijan SSR*. Symposum on River Morphology. General Assembly of Bern. Commission of Surface Waters. Посетено на 2010-04-05.
6. 1 2  „Kura River Discharge at Surra". *River Discharge Database*. Center for Sustainability and the Global Environment. 1930–1984. Посетено на 2010-03-12.CS1-одржување: датумски формат (link)
7. 1 2  Поспелов, Е.М. *Географические названия мира* (Москва, 1998), стр. 231.
8. ↑  „Countries that exist wholly or partially within geographical Europe". Архивирано од изворникот на 2018-05-23. Посетено на 2014-04-03.
9. ↑  „Azerbaijan: Geography, climate and population". *AQUASTAT*. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Посетено на 2010-03-18.
10. 1 2  Megvinetukhutsest, Nutsa. *Background Map of the Kura-Aras River Basin* (PDF) (Map). Картографија: Trans-Boundary River Management Phase II for the Kura River basin—Armenia, Georgia, Azerbaijan. European Union. Посетено на 2010-03-12.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Кура" на Ризницата ? |

* Кура — Енциклопедиски речник „Брокхаус и Ефрон" (1890—1907) (руски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 244274120
* GND: 4459293-0

 |

 |