recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Тодор Саев
**Тодор Саев** (15 декември 1872

 - 28 март 1903

) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет и бугарски офицер.

Животопис
---------

Саев е роден на 15/27 декември 1872 година во селото Белица, тогаш во Отоманското Царство. Неговиот брат е Константин Саев, исто така, револуционер. Учи во своето родно село, а потоа во Сер и во бугарскиот главен град Софија. Во 1894 година завршува австроунгарското морско училиште во Трст и служи во бугарската флота. 

Здружената чета на Тодор Саев и Никола Лефтеров, за време на Горноџумајското востаниеПогребот на Тодор Саев.
Во 1900 година ја напушта воената служба и влегува во Врховниот македонско-одрински комитет. Во мај 1902 година, Тодор Саев се бори двапати со Христо Чернопеев во село Габрово и кај селото Селиште, а има жртви на двете страни.. Друга борба водат кај Лешко. Почеток на Горноџумајското востание започнува на 23 септември (стар стил) 1902 година од страна на четата на Тодор Саев во селото Железнец ,, тогаш негов четник е и Павле Жељазков. Заедно со четата на Никола Лефтеров се бори кај селата Лешко и Белица.

По востанието за кратко е интернирани заедно со Иван Цончев, Стефан Николов и поручникот Софрониј Стојанов од бугарската влада под притисок од големите сили. На 9 март 1903 година четата на Тодор Саев и Константин Настев налетале во заседа кај месноста Чавката, Пијанечко. 36 души четници се бореле 8 часа со над 1300 души аскер. Загубите од турска страна изнесуваат повеќе од 60 лица убиени и повредени, а од страна на четата 5-на се убиени и 6-на души се повредени.

Во предвечерието на Илинденското востание, Тодор Саев влегува со чета во Горноџумајско. На 9 април (стар стил: 28 март) 1903 година во селото Цапарево,неговата четата била опколена од турска потера. Четата успева да се извлече од опкружувањето, но во борбата војводата Тодор Саев е смртно ранет. Погребан е во месноста Орешец во близина на селото Долене.

Наводи
------

1. ↑  Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том I, стр. 162
2. ↑  Силянов, Христо. „Освободителните борби на Македония", том I, стр.178.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дејци на ВМОК |
| --- |
|  |
|  | 

Иван Кепов • 
Тодор Саев • 
Васил Мутафов • 
Петар Начев • 
Јордан Венедиков • 
Христо Саракинов • 
Софрониј Стојанов • 
Димитар Венедиков • 
Стојчо Гаруфалов • 
Димитар Атанасов • 
Димитар Жостов • 
Стојчо Бакалов • 
Владислав Ковачев • 
Александар Протоѓеров • 
Ефтим Спространов • 
Иван Карасулијата • 
Антон Бозуков • 
Коста Кондов • 
Никола Наумов • 
Јосиф Ковачев • 
Андреј Љапчев • 
Атанас Јанков • 
Васил Дијамандиев • 
Владимир Димитров • 
Борис Дрангов • 
Ефрем Каранов • 
Тома Карајовов • 
Трајко Китанчев • 
Крсто Б'лгаријата • 
Марко Лерински • 
Михаил Апостолов • 
Данаил Николаев • 
Јордан Пиперката • 
Александар Радев • 
Димитар Ризов • 
Христо Станишев • 
Тома Давидов • 
Наум Туфекчиев • 
Иван Цончев • 
Коста Шахов • 
Стојан Михајловски • 

 |
|  |
| **Историја на Македонија** |

 |
**Хипоталамус** е дел од меѓумозокот. Тој го гради подот од долната половина од бочниот ѕид на третата мозочна комора. Сраснат е за долниот крај од таламусот. На долната страна од хипоталамусот се наоѓа крстосницата на оптичките патишта, а до неа петелка на која виси задниот нервен дел од хипофизата.

Функција
--------

Хипоталамусот има централна невроендокрина функција во организмот, најзначајна во контролата на предниот дел на хипофизата, која пак регулира голем број на ендокрини органи.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Анатомија на ендокриниот систем |
| --- |
|  |
| 
* Хипоталамус
* Бубрег
* Параштитна  жлезда
* Епифиза
* Хипофиза
	+ Неврохипофиза
* Штитна  жлезда

 |
|  |
| Надбубрежна жлезда | 
* Хромафинска клетка

 |
|  |
| Гонади | 
* Тестис
* Јајчници
	+ Жолто тело

 |
|  |
| Панкреасни островчиња | 
* Алфа клетка
* Бета клетка
* Делта клетка

 |

 |
Знак за селото Видуша во Општина Маврово и Ростуше
**Топоним** (од старогрчки: *τόπος*, топос = место и *ὄνομα*, онома = назив) — име на некое географско место или објект. Науката што се занимава со изучување на топонимите се нарекува **топонимија**, која е гранка на ономастиката — општа наука за имињата од секаков вид. Под истото може да се подразбере и севкупноста на месните имиња во дадена област.

Покрај општиот поим, постојат поедини видови на топоними што се однесуваат на дадени целини или земјишни облици. Такви се:

* ојконими — називи на населени места
* астионими — називи на градови
* хидроними — називи на реки и други водни површини
* ороними — називи на планини
* урбаноними — називи на делови и објекти во еден град
* дромоними — називи на патишта
* етнонимии — називи на народи

Важност
-------

Топонимијата е важна гранка на географијата бидејќи дава увид во историјата и културниот идентитет на местата. Сознанијата можат да се изведат од етимологијата на поимот, или пак од физичкото окружување, настаните и преданијата што довеле до дадениот назив.

Поврзано
--------

* Ономастика
* Патроним
* Етимологија

Наводи
------

1. ↑  „топоним" — Лексикон на македонскиот јазик
2. ↑  **топоним** — Дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  **топонимија** — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------

* Топонимија — рубрика за топонимите во Македонија на порталот „Крале Марко"
* Присилното преименување на населените места, топонимите и микротопонимите во Егејска Македонија — „Македонска нација"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85136092
* GND: 4172891-9
* BNF: cb119750909 (податоци)
* HDS: 007855
* NKC: ph116464

 |

 |
**„Тора! Тора! Тора!"** — американско-јапонски филм од 1970 година. Режисери на филмот се Ричард Флајшер (Richard Fleischer), Тошио Масуда и Кинџи Фукасаки, а автори на сценариото се Лари Форестер (Larry Forrester), Хидео Огуни и Рјузо Кикушима. Главните улоги ги играат: Мартин Балсам (Martin Balsam), Џозеф Котен (Joseph Cotten), Со Јамамура, Е. Г. Маршал (E.G. Marshall), Џејмс Витмор (James Whitmore), Тацуја Михаши, Такахиро Тамура, Весли Ади (Wesley Addy) и Џејсон Робардс (Jason Robards). Во 1971 година, филмот ја освоил наградата „Оскар" за најдобри визуелни ефекти.

Синопсис
--------

Во филмот се прикажуваат настаните во текот на неколку дена пред јапонскиот напад на Перл Харбур. Во тоа време доаѓа до заострување на американско-јапонските односи поради американското ембарго за извоз на суровини во Јапонија. Поради тоа, заповедникот на јапонските воздухопловни сили, Минору Генада, решава да изведе превентивен напад на САД. Иако американската контраразузнавачка служба ја пресретнува јапонската комуникација, САД не преземаат ништо, убедени дека јапонската армија нема да се осмели да изведе таков напад.

Наводи
------

1. ↑  Tora! Tora! Tora!, američko-japanski film (1970.) - Zlatno doba Hollywooda (пристапено на 8.5.2022)
**Дошница** (**Хидроелектрична централа „Дошница"** или **ХЕЦ „Дошница"**) — мала хидроцентрала на истоимената река, недалеку од градот Демир Капија, во јужниот дел на Македонија.

Централата е прогласена за културно наследство на Македонија.

Историја
--------

Хидроцентралата е во погон од 1952 година. Има три агрегата со пелтон турбини и инсталирана моќност од 5,1 MW.

Архитектура
-----------

### Цевководи

Водите од реката Дошница се зафаќаат 9,5 километри спротиводно од машинската зграда преку тиролски зафат ѕидан од камен. Зафатот има капацитет од 2,1 м3/с. Водите на реката се зафаќаат директно од речното корито. Од зафатната градба водата оди во таложникот, а оттаму кон доводниот канал, кој има должина од 4400 метри и пречник од 1600 милиметри. До водната комора водата продолжува преку доводен тунел со должина од 3400 метри. Водната комора има пречник од 7 метри и е длабока 10 метри, а водата во неа се одржува автоматски, во просек од 75% од капацитетот на тунелот. Од водната комора до машинската зграда водата се пренесува преку челичен цевковод, кој има должина од 530 метри. Доводниот цевковод пред влезот на машинската зграда се разгранува на 3 дела, за секоја од трите турбини.

### Машинска зграда

Зградата се наоѓа јужно од градот Демир Капија. Во машинската просторија има три пелтон турбини со хоризонтална оска со номинален проток од 0,8 м3/с и секоја од нив е поврзана на синхрон генератор со статичка возбуда и вкупна инсталирана моќност од 5,1 MW. Под зградата се наоѓа одводниот канал преку кој водата што поминала низ турбините се испушта дел во рибникот „Дошница", а дел во речното корито.

Галерија
--------

* Централата со цевководотЦентралата со цевководот
* Цевководот на централатаЦевководот на централата

Поврзано
--------

* Дошница

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Малешевска*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 904. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  Електростопанство на Македонија, 50 години македонско електростопанство, Скопје, 1995;
3. ↑  esmak.com.mk Архивирано на 21 април 2008 г. Ј.П. Електростопанство на Македонија, Скопје, пребарано на 28 август 2010
4. 1 2  „ХЕЦ Дошница - ЕВН Електрани". *elektrani.mk*. Посетено на 2021-09-05.

Надворешни врски
----------------

* ХЕЦ „Дошница" на Ризницата ?

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Демир Капија |
| --- |
|  |
|  | Археолошки комплекс „Демир Капија" (Демир Капија)  •  Мелница „Бошава" (Демир Капија)  •  Хидроцентрала „Дошница" (Демир Капија)  •  Стопански комплекс „Винарска визба" (Демир Капија) |  |

 |
Пример на непрекината трансформација од шолја во крофна и обратно. Од тополошки аспект, крофната и шолјата се хомотопно еквивалентни, т.е. во некоја смисла се „поистоветуваат"
**Топологија** е дел од математиката што се занимава со проучување на општата и деталната структура на просторите и непрекинатите трансформации во нив. Сите простори кои се проучуваат во топологијата се наречени тополошки простори (од кои специјален случај е и реалниот Евклидов n-димензионален простор). Топологијата, наречена уште и *analysis situs* (*анализа на место*) или *geometria situs* („геометрија на место"), сврзува неколку основни математички полиња, меѓу кои најважни се теоријата на множества и пресликувањата.

Резултатите кои се добиваат во топологијата се многу *општи* и силни. Така на пример, од тополошки аспект *крофна* (тор) и *шолја за кафе* се всушност исто: обете припаѓаат на иста класа на хомотопска еквиваленција т.е. се **хомотопно еквивалентни** со производот на две кружници како тополошки простори.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Полиња на математиката |
| --- |
|  |
| 
Логика **·** 
Теорија на множествата **·** 
Комбинаторика **·** 
Алгебра (елементарна – линеарна – апстрактна) **·** 
Теорија на броевите **·** 
Анализа/Виша анализа **·** 
Геометрија **·** 
Топологија **·** 
Диференцијални равенки/Динамички системи **·** 
Математичка физика **·** 
Нумеричка анализа **·** 
Сметање **·** 
Теорија на информацијата **·** 
Веројатност **·** 
Статистика **·** 
Оптимизација **·** 
Теорија на игрите
 |
|  |
| **Категорија**  **·**  Портал „Математика"  **·**  Теми |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на математиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85136089
* GND: 4060425-1
* BNF: cb119445977 (податоци)
* NDL: 00573284
* NKC: ph116463

 |

 |
**Хаџиставревата буна** претставува неуспешен обид на бугарските востаници за ослободување на Бугарија од османлиска власт. Востанието било дел од планот на Георги Раковски за ослободување на Бугарија и создавањето на Првата легија во Блеград. Но по нејзиното и реформирање, во 1862 година Хаџи Ставри Којнов создал чета од околу 100-150 војници и тргнал кон Трновско. По неколку битки, неговата чета била разбиена помеѓу селата Трјавна и Габрово.

  

Бугарија *Оваа статија поврзана со историјата на Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Грешка во скриптата: Нема модул наречен „Military navigation".**
**„Хари"** (англиски: *The Thing About Harry*, 2020 година) — американска телевизиска романтична комедија. Сценариото за филмот е на Питер Пејџ и Џош Сентер. Пејџ исто така е режисер на филмот. Сем (толкуван од Џејк Борели) е млад геј маж кој по долги години се среќава со Хари (толкуван од Нико Терхо) -- силеџијата од средношколските денови. Двајцата се спријателуваат, а потоа и заљубуваат откако Хари признава дека станал пансексуалец. Во придружни улоги во филмот се појавуваат и Брит Барон, Карамо Браун, како и режисерот Пејџ.

Филмот премиерно се објави на 15. февруари 2020 година преку интернет платформите Фриформ и Хулу.

Наводи
------

1. ↑  Pedersen, Erik; Pedersen, Erik (2020-01-06). „'The Thing About Harry': Freeform Casts & Sets Premiere Date For Road-Trip Valentine's Day Movie From 'Good Trouble' Director – Update". *Deadline* (англиски). Посетено на 2020-05-16.
2. ↑  Turchiano, Danielle; Turchiano, Danielle (2020-02-14). „Peter Paige on Writing Titular 'The Thing About Harry' Character as Pansexual". *Variety* (англиски). Посетено на 2020-05-16.
3. ↑  „Why The Thing About Harry Matters". *E! News* (англиски). Sat Feb 15 04:00:00 PST 2020. Посетено на 2020-05-16. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
Гејрангер-фјорд, Норвешка
**Фјорд** е тесен и длабок, често искривен залив кој по неколку десетини, па и стотина километри навлегува во копното. Фјордовите имаат стрмни и високи-скоро вертикални страни. Најкарактеристични се во Норвешка, на Скандинавскиот Полуостров Тие настанале кога крајбрежните долини биле исполнети со ледници кои со својот притисок ги продлабочиле и прошириле долините а потоа со топењето на ледниците.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со геологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85048937
* GND: 4133810-8
* NDL: 00563297
* NKC: ph335384

 |

 |
За други значења на поимот, погл. Фирстенберг.

**Фирстенберг/Хафел** или само **Фирстенберг** (германски: *Fürstenberg*) — град во округот Горен Хафел, во сојузната покраина Бранденбург, Германија.

До 1950, Фирстенберг бил дел од поранешното Големо Војводство Мекленбург-Штрелиц.

Географија
----------

Поток близу Торнов
Фирстенберг се наоѓа на реката Хафел, 21 километар јужно од Нојштрелиц и 75 километри северно од Берлин.

Градот се наоѓа во јужниот дел на Мекленбуршката Езерска Област и е опкружен од Реблинското, Баленското и Шветското Езеро. Реката Хафел се дели на неколку канали како тече низ градот, а на еден од нив има брана за пловните објекти. Првичната местоположба на градот била на остров помеѓу каналите.

### Градски единици

Фирстенберг се состои од 9 градски единици:

* Алтимен
* Барсдорф
* Блуменов
* Бредерајхе
* Химелпфорт
* Штајнферде
* Торнов
* Цоцен

Нацистичка Германија
--------------------

Во Фирстенберг се наоѓал концентрацискиот камп Равенсбрик, а на негово место сега се наоѓа споменик.

Советска воена база
-------------------

Преземен од советската армија во 1945, по Втората светска војна тие основала база за Втората тенковска армија на Советските сили во Германија. Во почетокот на 1959, три години пред Кубанската криза, базата била опремена со 6 јадрени ракети *R-5 Pobeda*. Слични ракети биле поставени во Фогелзанг и Личен. По повлекувањето на ракетите во септември 1959, базата повторно станала седиште на тенковската армија.

По повторното основање на покраините во ГДР во 1990, Фирстенберг повторно припаднал на покраината Бранденбург, а од 1993 станал дел од новосоздадениот округ Горен Хафел. Руската армија ги напуштила нивните поранешни бази во Источна Германија во 1994.

Галерија
--------

* Поранешна пиварница во ХимелпфортПоранешна пиварница во Химелпфорт
* Црква во ТорновЦрква во Торнов
* Замок во ТорновЗамок во Торнов

Наводи
------

1. ↑   „Население на Бранденбург по општини и општински заедници] на 31 декември 2020 г.". *Статистичка служба за Берлин и Бранденбург*. јуни 2021. (германски)
2. ↑
3. ↑

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Фирстенберг/Хафел" на Ризницата ? |

* Официјална страница (германски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 140887574
* GND: 4348908-4

 |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Горен Хафел |
| --- |
|  |
| 
* Биркенвердер
* Глинике/Нордбан
* Гранзе
* Гросволтерсдорф
* Зоненберг
* Кремен
* Левенбергер Ланд
* Легебрух
* Либенвалде
* Миленбекер Ланд
* Оберкремер
* **Ораниенбург**
* Фелтен
* Фирстенберг/Хафел
* Хенигсдорф
* Хоен Нојендорф
* Цеденик
* Шенермарк
* Штехлин

 | ГрбГрб |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во Бранденбург е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Црвени Стени во рамките на ГрцијаЦрвени Стени
Местоположба на Црвени Стени во Грција

Черепот од Црвени Стени изложен во Археолошкиот музеј во Солун
**Црвени Стени** (грчки: *Σπήλαιο Πετραλώνων* = „Петралонска Пештера") — пештера на полуостровот Халкидик во месноста Камени Гумна кај с. Теклели (Петралона), 35 км југоисточно од Солун, Егејска Македонија. Тука се откриени најастарите човечки останки во светот. Се работи за човечки череп четвриот леден период кој според одликите потекнува од времето меѓу хомо еректус и хомо сапиенс, со старост меѓу 500.000 до 100.000 години. Овој пронајдок на човек од Егејска Македонија е постар дури и од познатиот Неандерталец од Германија, чија старост се проценува на 30.000–100.000 години.

Со пронајдокот од Егејска Македонија се рушат и теориите за Неандерталецот како најстар предок на човекот, особено што и други пронајдоци од најново време покажале дека тој бил суштество сосем различно од човекот или некаков човечки предок.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзано со археологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Фијакер стари** е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Легендарна е изведбата на оваа песна од страна на буњевечкиот (војводински-хрватски) пејач Звонко Богдан.

Текст
-----

Фијакер стари улицама лута  

и собом носи заљубљени пар.  

Целе ноћи снег полако пада,  

а двоје младих греје срца жар.  

Прошла је ноћ та као ока трептај,  

и зора рана оставља свој траг.  

Ја напуштам најмилију драгу,  

све дивне ноћи и тај Сомбор град.  

Само да ми се ластом створити  

и још да могу небом летети,  

летео бих цео дан и ноћ,  

само да могу својој драгој доћ’.  

Фијакер стари сад више не лута,  

и не чује се оног вранца бал.  

Заборавит’ морам своју драгу,  

све дивне ноћи и тај Сомбор град.

Надворешни врски
----------------

* **Фијакер стари** во изведба на *Звонко Богдан*[*мртва врска*]
* **Фијакер стари** во изведба на *Краљеви улице*[*мртва врска*]
**Фудбалската репрезентација на Словенија** (словенечки: *Slovenska nogometna reprezentanca*) ја претставува Словенија во машкиот меѓународен фудбал, управувана од Фудбалската асоцијација на Словенија, официјалното управно тело за фудбал во Словенија. Помеѓу 1920 и 1991 година, Словенија немала право да организира посебен тим за репрезентативни натпревари; локалните играчи наместо тоа играле за фудбалската репрезентација на Југославија. Словенија го одиграла својот прв официјален натпревар во 1992 година, една година откако земјата добила независност од Југославија .

Словенечката репрезентација учествувала на три големи фудбалски натпреварувања. Во 1999 година, Словенија се квалификувала на Евро 2000 година, откако ја елиминирала Украина во плеј-оф натпреварите. Словенија остварила уште еден успех две години подоцна, квалификувајќи се на Светското првенство 2002 година, овој пат совладувајќи ја Романија во плеј-офот. Тимот не загубил натпревар во целиот квалификациски циклус, и завршил на второто место со шест победи и шест реми, но не успеал да освои доволно бодови во групната фаза од финалето. И покрај тоа што не успеала да се квалификува за Светскиото првенство во 2006 година, Словенија била единствената екипа што ги победила победници на Светското првенство, репрезентацијата на Италија за време на квалификациите. Словенија се квалификувала на својот последен голем турнир во 2009 година за Светското првенство во Јужна Африка 2010 година, откако ја совладала Русија во плеј-офот.

Историја
--------

### Потекло
Црвени крвни клетки (еритроцити)
**Еритроцитите** се црвените крвни клетки. Тие се едни од формативните елементи на крвта, покрај леукоцитите и тромбоцитите. Еритроцитите имаат форма двојно вдлабнат диск, со должина од 7- 8 микрони и ширина 2 микрони.Кај цицачите тие не содржат јадро и затоа имаат кус животен век (од 80 до 120 дена), додека кај останатите ’рбетници има јадро, со исклучок на дождовниците од родот Batrachosepѕ. Внатрешноста на еритроцитите е исполнета со белковина хемоглобин. Хемоглобинот е воедно и пигментот кој ја дава црвената боја на крвта, а во составот има јон на железо Fe++, кој се сврзува со кислородот од белите дробови и го пренесува низ целиот организам. Овој процес се нарекува оксигенација. По пат еритроцитите ги собираат отпадните материи и ги носат во белите дробови, од каде тие се издишуваат во форма на јаглерод диоксид, а дел од јаглерод диоксидот влегува во состав на хемоглобинот. Бројот на еритроцитите варира во зависност од полот.

Бројот на еритроцитите кај човекот изнесува меѓу 4 и 5 милиони во 1mm³ крв. Во одредени услови бројот на еритроцитите се менува. На пример, при престој на места со надморска височина над 2500м, тој се зголемува. За разлика од тоа, при акутни и хронични крварења, како и при болести што се придружени со намалено создавање или зголемено распаѓање на еритроцитите, бројот на еритроцитите се намалува.

Градба
------

Кај еритроцитите се разликува клеточна мембрана, хемоглобин и строма.

Мембраната кај еритроцитите е составена од двоен липобелковински сплет. Еритроцитната мембрана е лесно пропустлива за вода и тоа во двете насоки, пред сè во зависност на осмотските услови. Така, ако еритроцитите се во хипертонична средина водата излегува од еритроцитите и тие се собираат. Карактеристичната појава на оштетување или разградување на клеточна мембрана на еритроцитите, поради што од нив излегува хемоглобинот, се нарекува хемолиза.

Биохемиски состав
-----------------

Еритроцитите во својот состав најмногу имаат вода (од 60% до 67%), а содржат и мало количество соли. Од органските соединенија во еритроцитите има јаглехидрати, масти, фосфатиди, белковини. Од белковините најважен е хемоглобинот кој претставува 32% од тежината на еритроцитите или над 90% од протоплазмата на еритроцитите.

Ако нема доволно црвени крвни зрнца, тогаш човек може да се чувствува исцрпен и слаб. Тој може да биде блед и лесно да се заморува затоа што телото не го добива сиот кислород што му е потребен. Недостатокот на еритроцити се вика анемија,слабокрвност.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  Учебник по биологија за трета година на реформираното гимназиско образование стр.85
2. ↑  Учебник по биологија за трета година на реформираното гимназиско образование стр.86

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85044747
* GND: 4070945-0
* BNF: cb119425743 (податоци)
* NDL: 00570626
* NKC: ph119991

 |

 |
**„Хајка"** — југословенски филм од 1977 година, во режија на Живоин Павловиќ. Главните улоги ги толкуваат: Раде Шербеџија, Мики Манојловиќ, Павле Вуисиќ, Лазар Ристовски и Данило Лазовиќ.

Синопсис
--------

На почетокот од 1942 година четниците им предлагаат на партизаните да се обединат против италијанската војска, која ја држи под окупација Црна Гора. На договорениот состанок доаѓаат тројца партизани, но наместо претставниците на четниците доаѓа италијанската војска. Партизанската дивизија е потполно разбиена, а од неа преживуваат само неколку луѓе кои решаваат да се скријат во подземни колиби. Во меѓувреме, еден заробен партизан носи вести дека четниците одат кон Босна, со цел да се пресметаат со партизаните. Поради тоа, преживеаните партизани од дивизијата одлучуваат да извршат низа диверзии за да ги задржат четниците во Црна Гора. Така, тие предивикуваат голема хајка по нив...

Наводи
------

1. ↑  РТС, Хајка (пристапено на 22.5.2022)
**Три мали прасиња** е една од најпопуларните детски бајки.
Заплетот на Трите прасиња доаѓа од англискиот фолклор; книжевните верзии на Трите прасиња се познати уште од 19 век и се вклучени, особено, во книгата Nursery Rhymes and Nursery Tales, објавена во Лондон во 1843 година од Џејмс Холивел-Филипс.

Заплет
------

За разлика од неговите невнимателни помлади браќа, постарата свиња (во верзијата на Михалков, имињата на свињите се Ниф-Ниф, Нуф-Нуф и Наф-Наф) има завидна предвидливост. Не штедејќи напор, тој си гради вистинска камена куќа (додека браќата се ограничија на слама и дрвена колиба). И кога злобниот предавник Волк, гладен за свежо свинско месо, лесно ги уништува живеалиштата на Ниф-Ниф и Нуф-Нуф, куќата на Наф-Наф е таа што станува сигурна зграда за сите три прасиња.

Поучниот дел од народната приказна - дека напорната работа и напорната, темелна работа се исплатат, додека мрзеливоста и несериозното невнимание создаваат проблеми - е задржан, но искривен. Прасињата кои живеат во куќи од слама и дрво не се јадат како во оригиналот, но можат да се спасат во камената куќа на третото прасе. И волкот не умира тука, туку едноставно е попарен.

Филмски адаптации
-----------------

* Трите мали прасиња (САД, 1933)
* „Бим, Бам, Бом и Волкот" - (куклена претстава, СССР, 1974 година)
* „Третото мало прасе" (Приказни од криптата (ТВ серија)) (сезона 7, епизода 13, 19 јули 1996 година)
* „Три мали прасиња" (3D-цртан филм, Русија, 2002 година)
* „Кажи ми приказна" - (Резамислена модерна верзија на „Три мали прасиња", ТВ серија, 2018 година)

Врски
-----
**Френсис Форд Копола** (англиски: *Francis Ford Coppola*; Детроит, 7 април 1939

) е американски режисер, сценарист и продуцент.

Успехот на неговиот гангстерски еп, а воедно и семејната хроника, филмот „Кум" од 1972 година, кој се најде на врвот на најкомерцијалните филмови на сите времиња и кој доби три „Оскари", го вброил Копола мегу водечките режисери на холивудскиот филм во 1970-тите. Продолжетокот на оваа серија, филмот „Кум II" е најголемиот успех на Копола, со освоени шест „Оскари", што му овозможило да го реализира неговиот најамбициозен проект, спектаклот „Апокалипса денес".

Филмографија
------------

* Кум (1972)
* Кум II (1974)
* Разговорот (1974)
* Апокалипса денес (1979)
**Френк Расел Капра** (англиски: *Frank Russell Capra*, италијански: *Francesco Rosario Capra*; Бизаквино, Сицилија, 18 мај 1897 — Ла Кинта, 3 септември 1991 година) — американски филмски режисер, сценарист и продуцент од италијанско потекло.

Животопис
---------

### Основни податоци

Френк Расел Капра е роден на 18 мај  1897 година, во местото Бизаквино во Сицилија (Италија) како Франческо Розарио Капра. Неговото семејство емигрирало во 1903 година во Америка. Живеел во Лос Анџелес, Калифорнија , каде што дипломирал и станал инженер на хемијата. Учествувал во Првата светска војна, во 1920-тите години. Станал американски граѓанин и зел име, Френк Расел Капра. Двапати бил во брак. Неговата прва сопруга била Хелен Хауел, од која зе развел во 1927 година.  Втора негова сопруга била Лу Капра, со која тој имал четири деца. Умрел на 3 септември 1991 година, на 95 години.

Филмска кариера
---------------

Тој не можел да најде работа во својата специјалност и почнал да пишува сценарија. Голем успех постигнал со филмот „Трамп, Трамп, Трамп" од 1926 година. До 1929 режирал само неми филмови. Првиот звучен филм, кој тој го режирал е „Аферата на Донован" (1929) за студиото „Колумбија". Последниот филм кој тој го режиирал е „Шешир полн со чуда" (1961). Исто така, тој пишувал и сценарија и работел како продуцент.

### Филмографија

* „Скитник, скитник, скитник" (1926)
* „Аферата на Донован" (1929)
* „Дами за задоволство" (1930)
* „Дожд или светлост" (1930)
* „Дирижабл" (1931)
* „Чудотворка" (1931)
* „Платинестата русокоса" (1931)
* „Забрането" (1932)
* „Американско лудило" (1932)
* „Горкиот чај на генералот Јен" (1933)
* „Се случи една вечер" (1934)
* „Господинот Дидс оди во градот" (1936)
* „Изгубениот хоризонт" (1937)
* „В гроб ништо не носиш" (1938)
* „Господинот Смит оди во Вашингтон" (1939)
* „Запознајте го Џон Доу" (1941)
* „Животот е прекрасен" (1946)
* „Шешир полн со чуда" (1961)

Наводи
------

1. ↑  "Distinguished Alumni Award: 1966 Recipients" Архивирано на 16 јули 2011 г.. *Caltech Alumni Association*. 18. 12. 2010.

Надворешни врски
----------------

* Френк Капра на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

(англиски)
**Три дена пред пролет** (руски: *Три дня до весны*) - руски филм од 2017 година во режија на Александар Касаткин, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Кирил Плетнов, Елена Лотова и Евгениј Сидихин.

Синопсис
--------

Дејството на филмот се одвива во Ленинград, во февруари 1942 година, првата зима по блокадата на градот. Германските авиони постојано го бомбардираат градот и една бомба го погодува медицинскиот институт каде се чуваат смртоносни вируси. Поради тоа, Ленинград се соочува со опасност од зараза. Офицерот за државна безбедност Андреев (го игра Плетнов) и младата докторка Олга (ја игра Лотова) имаат само три дена пред започнувањето на пролетта и затоплувањето на времето за да ја спречат биолошката катастрофа.

Наводи
------

1. ↑  Кинотека на Република Северна Македонија, *Програма мај 2019*.
**Хари Делберт Тиерс** (22 јануари 1919 година во Форт МекКвет, Тексас – 8 август 2000 година во Охајо) бил американски миколог кој проучувал и именувал многу габи родени во Северна Америка, особено Калифорнија. Тиерс предавал микологија на Државниот универзитет во Сан Франциско. Тој сеопфатно ја ревидирал и проширил северноамериканската колекција на габи и именувал многу нови видови.

Видовите напишани вклучуваат:

* *Suillellus amygdalinus*
* *Boletus barrowsii*
* *Xerocomellus dryophilus*
* *Rubroboletus pulcherrimus*
* *Gymnopilus luteoviridis*
* *Leccinum manzanitae*
* *Russula xanthoporphyrea*

Родот *Chaetothiersia* и видот *Cortinarius thiersii* биле именувани во негова чест.

Наводи
------

1. ↑  Thiers BM, Halling RE (2003). „Harry D. Thiers, 1919–2000" (PDF). *Mycologia*. **95** (6): 1271–75. doi:10.1080/15572536.2004.11833035. JSTOR 3761927. Посетено на Nov 8, 2018.

Надворешни врски
----------------

* „MSSF го оплакува Хари Тиерс" од Мајк Бум, *Mycena News* 50(9):1,7, септември 2000 година.
* 978-0-02-853410-7
Планинарскиот дом Триглавски Езера во зима, Двојното Езеро во чело
**Планинарскиот дом кај Триглавските езера** (словенечки: *Koča pri Triglavskih jezerih*) ― планинарски дом на 1685 м, помеѓу Двојното Езеро и вештачкото езеро Мочивец под планината Тичарица во срцето на Јулијските Алпи, северозападна Словенија. Првата градба била изградена во 1880 година од австриски клуб за пешачење. Во 1955 и 1988 година, таа била повторно изградена и проширена. Има четири трпезарии со 150 седишта, 13 соби со 30 кревети и 13 поголеми простории за спиење со 170 кревети. Ложата е отворена од крајот на јуни до почетокот на октомври.

Појдовни точки
--------------

* 3 часа од планинарскиот дом Савица преку Комарча
* 6 часа од селото Стара Фужина преку Вогар и Алпите на Дедно Поље
* 5.5 часа од Соча преку Велика Врата

Соседни планини
---------------

* 1 час Мала Тичарица (2071 м)
* 2.5 часа Велико Шпичје (2398 м)
* 3.5 часа Зелнарица (2320 м)

Поврзано
--------

* Словенечка планинарска патека

Наводи
------

* Slovenska planinska pot, Planinski vodnik, PZS, 2012, Milenko Arnejšek - Prle, Andraž Poljanec ISBN 978-961-6870-04-7

Надворешни врски
----------------

* Triglav Lakes Lodge on Hribi.net Routes and Photos (slo)
* Triglav Lakes Lodge on Via-Alpina
Стентон потпишувајќи автограми во 2015 година
**Хари Дин Стентон** (англиски: *Harry Dean Stanton*, 1926 - 15 септември 2017) бил американски глумец.

Животопис
---------

Хари Дин Стентон е роден во Кентаки, во 1926 година.

Глумечка кариера
----------------

Првите професионални чекори, Хари Дин Стентон ги направил во театарот, каде играл улоги во грчки драми, во дела од Шекспир итн. Меѓутоа, според неговото признание: „Но, сакав само да играм во филм. Не мо беше грижа за театарот... Одзема премногу време, има премногу работа, а и не плаќаат доволно. Рано го сфатив тоа. Ако си на филм, имаш повеќе публика, повеќе пари, можеш да патуваш..." Во средината на 1950-тите започнал да глуми во тв-серии, особено вестерн и криминалистички, во кои повеќе од една декада играл негативни ликови. Во 1966 година, Џек Николсон му понудил улога во филмот „Јавни го ветрот" (*Ride the Whirlwind*) на режисерот Монти Хелман.

Хари Дин Стентон остварил долгогодишна филмска кариера, а според многумина тој е најголемиот епизоден глумец на сите времиња. За него, познатиот филмски критичар рекол: „Ниеден филм што го има Хари Дин Стентон во епизодна улога не може да биде целосно лош." Неговите епизодни улоги најчесто траеле од пет до десет минути, но често оставале голем ефект. Тој развил посебен метод на глума: наместо физичко и ментално поистоветување со ликот кој го глуми, тој го користел принципот на супстракција; наместо нагласување на емоциите, тој пристапувал кон одземање на емоциите, но тој самиот остварувал силна врска и суптилна размена на енергија со глумците со кои ја делел сцената. Хари Дин Стентон поседувал смирена проѕирност и минималистички глумечки израз, а сопственото искуство суптилно го преточувал во своите улоги. Според неговите зборови: „Ако го користиш својот живот и ја користиш болката во својот живот, ги користиш грешките што си ги направил... тоа станува премногу тешко. Тоа е нешто свето, во срцето на глумецот." Во 1984 година, тој глумел во филмот на Вим Вендерс, „Париз, Тексас" и тоа било неговата прва и претпоследна главна улога во кариерата, која му донела голем успех. Потоа, тој добивал понуди за други главни улоги кои ги одбивал. Во 1990-тите започнал соработка со Дејвид Линч на серијата „Твин Пикс", а посмртно бил објавен филмот *Lucky*, напишан за него. Исто така, за него е снимен и документарниот филм „Хари Дин Стентон: Делумно раскажување" (*Harry Dean Stanton: Partly Fiction*).

Наводи
------

1. 1 2  Ѓорѓи Јаневски, „Хери Дин Стентон (1926 - 2017), *Економија и бизнис*, година 19, број 232, октомври 2017, стр. 102.
2. ↑  Ѓорѓи Јаневски, „Хери Дин Стентон (1926 - 2017), *Економија и бизнис*, година 19, број 232, октомври 2017, стр. 102-103.
Езерото Маријан во Националниот парк Фјордленд Хомеровиот тунел на патот кон Милфордскиот Залив
Западниот портал на Хомеровиот тунел зиме
**Фјордленд** (англиски: *Fiordland*) е географска област во Нов Зеланд која се наоѓа во југозападниот агол на Јужниот остров. Речиси целата област е покриена со Националниот парк Фјордленд, кој зафаќа површина од 12,120 км² и со тоа е најголемиот национален парк во Нов Зеланд и еден од најголемите во светот. Фјордленде има многу малку жители и е најненаселената област во Нов Зеланд.

Името „Фјордленд" доаѓа од норвешкиот збор „фјорд". Тука има бројни фјордови, од кои најпознат е Милфордскиот Теснец.

Во рамките на Фјордленд се наоѓаат Брауновите Водопади и Садерлендските Водопади, кои се едни од највисоките во светот.

Езерото Те Анау како и самото гратче Те Анау се наоѓаат на источниот крај. 
Од 1989 областа е дел од регионот Саутленд.

Надворешни врски
----------------

* Фотографии од Фјордлендскиот национален парк (англиски)
* Одредиште Фјордленд — регионална туристичка организација на областа Фјордленд (англиски)
Хомоље на север
**Хомоље** е еден од малите географски региони во источна Србија јужно од реката Дунав. Тој е центарот на градот Жагубица, со помали делови кои им припаѓаат на општините Кучево, Мајданпек и Петровац. Во потесна смисла, терминот „Хомоље" се применува само за долината Хомоље околу реката Млава, но најчесто се применува за ниските Хомољски планини (940 г. м) северно од долината и планините Бељаница и Црни Врх на југ. Овој дел е ретко населен и познат по својата недопрена природа.

 Хомољските рамнини
Главна река е Млава која ги прима девет притоки од десно и шест од лево. Но, има многу други карстни извори, реки што тонат и брзаци. Во областа има четири клисури (Горњак, Рибаре, Осаница и Тишница) и бројни, неистражени пештери (Пештера Погана, Пештера Ледена, Пештери Строгине). Овој регион е покриен со густи шуми и многу длабнатини и јами.

Хомоље е исто така познато место по својот живописен фолклор кој вклучува изобилство легенди за вампири, змејови, самовили и лилјаци.

Население
---------

Населени места во Хомоље (Попис 2002):

| Место | Површина (km²) | Популација | Поп. густина |
| --- | --- | --- | --- |
| Жагубица | 189,84 | 3.197 | 17 |
| Лазница | 74,81 | 2.440 | 33 |
| Крепољин | 47,80 | 1.958 | 41 |
| Суви До | 91,33 | 1.365 | 15 |
| Осаница | 66,52 | 1.281 | 19 |
| Sige | 19.84 | 935 | 47 |
| Милатовац | 22.16 | 913 | 41 |
| Крупаја | 25,52 | 766 | 30 |
| Јошаница | 36.10 | 708 | 20 |
| Милановац | 16.47 | 595 | 36 |
| Селиште | 61.00 часот | 567 | 9 |
| Рибаре | 19.08 | 542 | 28 |
| Вуковац | 22,95 | 519 | 23 |
| Близнак | 20.41 | 412 | 20 |
| Изварица | 18.93 | 396 | 21 |
| Брезница | 22.37 | 244 | 11 |
| Медвеѓица | 4.76 | 46 | 10 |

Наводи
------

1. 1 2  Dragoljub Stevanović (19 November 2017), „Zanimljiva Srbija: Žagubica - putovanje u prošlost", *Politika-Magazin, No. 1051* (Serbian): 20–21 Занемарен непознатиот параметар `|trans_title=` (help)CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Извори
------

* *Homolje*, Homolje Tourism, Архивирано од изворникот на 2008-07-24
* *Homolje unofficial presentation, online since 2000.*, Homolje Web developing team, Архивирано од изворникот на 2010-05-06

Надворешни врски
----------------

* Општина Жагувица Архивирано на 27 ноември 2014 г.
* Хомоље на SerbiaTravel Архивирано на 4 март 2016 г.
**Тризенберг** (германски: *Triesenberg*) — општина во Лихтенштајн. Зафаќа површина од 30 км², што ја прави најголема општина во Лихтенштајн. Средиштето на општината се наоѓа на височина над 800 метри.

Историја
--------

Селото е познато по неговиот различен дијалект, кој потекнува од влијанието на Валсајските доселеници во средниот век. Овој дијалект е активно промовиран од страна на општината. Постоењето на овој дијалект е доказ за извонредната јазична разновидност во рамките на малото кнежевство, во кое главно се говори на стандарден германски и на алемански дијалект.

Географија
----------

Општината брои девет села: Гафлај, Малбун, Мазеша, Ротенбоден, Замина, Зилум, Штег, Зика, Вандерберг. Малбун е исто така единственото скијалиште во државата, сместено недалеку од границата на Австрија.

Галерија
--------

* Парохиска црква Св. ЈозефПарохиска црква Св. Јозеф
* Селото МалбунСелото Малбун

Наводи
------

1. ↑  (германски)

Надворешни врски
----------------

* Тризенберг на Ризницата ?
* Официјална страница

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Општини во Лихтенштајн |
| --- |
|  |
| Балцерс • Вадуц • Гамприн • Ешен • Маурен • Планкен • Ругел • Тризен • Тризенберг • Шан • Шеленберг | Знаме на Лихтенштајн |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 140831196
* LCCN: n88207503
* GND: 4223385-9
* HDS: 007130
* NKC: ge587198

 |

 |
**„Хомункулус"** — филм во шест дела на режисерот Ото Риперт (Otto Rippert) од 1916 година. Филмот е приближно заснован врз истоимениот еп на Роберт Хамерлинг од 1888 година. Главните улоги ги играат: Олаф Фенс (Olaf Fønss), Ернст Лудвиг (Ernst Ludwig), Алберт Паул (Albert Paul), Лоре Рикерт (Lore Rückert) Лиа Боре (Lia Borré) и Фридрих Кине (Friedrich Kühne).

Синопсис
--------

### Прв дел

Во лабораторијата, професорот Хансен (го игра Паул) и неговиот помошник Роден (го игра Кине) создаваат човек кого го нарекуваат Хомункулус (*Homunculus*), што на латински значи „Мал човек". Додека професорот Хансен е отсутен, бебето го краде професорот Ортман (го игра Лудвиг), кој на неговото место подметнува болно бебе, кое набргу умира. Бебето израснува во човек со извонредни умствени способности и со цврст карактер. Меѓутоа, Рохард Ортман (го игра Фенс), кој дотогаш верува дека му е син на професорот Ортман, ја дознава вистината за своето создавање и тоа му предизвикува шок. Тој станува отпадник од општеството, гладен за љубов, но насекаде го бие глас дека нема душа, па луѓето го избегнуваат. Поради сознанието дека нема чувства, Хомункулус е обземен од омраза и стремеж за уништување. Ќерката на професорот Хансен, Маргарете (ја игра Рикерт) е вљубена во него, а Хомункулус е причина за нејзината смрт. Неговиот подем започнува кога со помош на хипноза успева да излечи еден тешко болен човек и набргу целата земја е под негова власт. Воден од омразата, тој ги поттикнува луѓето на бунт, а потоа сурово го задушува. Тој сака да предизвика војна која би го уништила човештвото, но на крајот погинува од удар на гром.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Homunculus (пристапено на 8.4.2023)
Јаболкото **Фуџи**, е растителна култура на јаболкото развиена од одгледувачи од станицата за истражување Тохоку (јап:農林省園芸試験場東北支場) во Фуџисаки, Аомири, Јапонија во доцните 1930-ти. и донесено на пазарот во 1962. Тоа е мешавина на две американски сорти на јаболка, црвеното вкусно јаболко и старото вирџиниско ралс генет јаболко. Именувано е по „*фуџи*саки" и по планината Фуџи.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Белешки
-------

1. ↑  Станицата за истражување е преместена подоцна во Мориока; сега Национален институт за земјоделство и истражување на храна  Архивирано на 12 февруари 2009 г.
**Спортскиот сојуз на Србија** (скратено **ССС**), е националниот спортски комитет на Србија. Основан е на 24 март 1946 година, кога Антифашистичкото собрание за национално ослободување на Србија донело одлука со која *Врховното раководство на фискултурата му* препуштило на *Иницијативниот спортски комитет на Србија* на целата територија на Социјалистичка Република Србија. Спортскиот сојуз на Србија ги обединува различните сателитски спортски здруженија во Србија и обезбедува голем број спортски објекти и опрема за градовите низ земјата.

Наводи
------

1. ↑  About Us - Sports Association of Serbia (Serbian)

Надворешни врски
----------------

* Официјална веб страна
Парови на хомологи хромозоми на хуман кариотип.
**Хомологните хромозоми** се хромозоми во клетките на диплоидните организми кои се спаруваат за време на мејоза како биваленти, формирајќи притоа синаптонемален комплекс. Едниот хомологен хромозом е наследен од мајката, додека другиот е наследен од таткото. Кај овие хромозоми постојат исти гени кои се наоѓаат на исти генски локуси (места), но тие можат да носат иста или различна генетичка информација.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Tрифори на камбанаријата на црквата Св. Димитриј во Битола
**Трифора** (италијански: *trifora*) — вид на прозорско окно вертикално поделено на три еднакви дела. Секој дел е натсводен со лак, а понекогаш и целата трифора со еден дополнителен лак, при што во просторот меѓу трите помали лакови и големиот лак често се наоѓаат декоративни елементи.

Трифорите поретко се употребувале од бифорите и монофорите. Се појавиле во времето на романиката, најмногу се користеле во времето на готиката, а многу малку во ренесансата. После тоа биле скоро заборавени, а повторно се враќаат во архитектурата во XIX век, во времето на историзмот и повторната популаризација на готиката и романиката.

Овој вид прозорска рамка вообичаено се користел за поголеми отвори на горните катови. Најчесто трифорите се граделе на завршните катови на камбанариите, бидејќи големите отвори на трифорите ја смалувале масата на камбанаријата, па истата можела да достигне поголеми висини.

Галерија
--------

* Монофори, бифори и трифори на камбанаријата на манастирот Св. Ѓорѓи во НеготиноМонофори, бифори и трифори на камбанаријата на манастирот Св. Ѓорѓи во Неготино
* Бифори и трифори на камбанаријата на црквата Св. Архангел Михаил во ТеовоБифори и трифори на камбанаријата на црквата Св. Архангел Михаил во Теово
* Монофори и трифори на камбанаријата на црквата Св. Димитрије во СкопјеМонофори и трифори на камбанаријата на црквата Св. Димитрије во Скопје

Поврзано
--------

* Монофора
* Бифора
* Квадрифора
**Фудбалски клуб Парма** (претходно Parma Associazione Calcio) е италијански фудбалски клуб од градот Парма. Тимот се натпреварува во Серија А, а својте домашни мечеви ги игра на стадионот *Енио Тардини Стадио*. Основан e како **Верди Фудбал Клуб** во јули 1913 година, но клубот го промени своето име во декември истата година.

Иако Парма никогаш не го освои домашното првенство и никогаш не се натпреваруваа за големите трофеи до 1990-тите, тие освоија три италијански купови, еден Суперкуп на Италија, два УЕФА Купа, еден Европски супер куп и еден Куп на Победниците на Куповите. Финансирани од страна на Калисто Танци, клубот ги освои овие осум трофеи во периодот помеѓу 1992 и 2002 година, период во кој го постигна својот најдобар некогаш финиш во лигата - како второпласирани во сезоната 1996-97 во Серија А - и им се закани на доминацијата на воспоставените сили во лигата: Јувентус, Милан и Интер, кој беа единствени италијански клубови кој имаа повеќе успех во европската конкуренција од Парма.

Титули
------

### Домашни

* **Куп на Италија**:
	+ **Победници (3)**: 1991–92, 1998–99, 2001–02
	+ **Финалисти (2)**: 1994–95, 2000–01
* **Суперкуп на Италија**:
	+ **Победници (1)**: 1999
	+ **Финалисти (1)**: 1992, 1995, 2002
* **Серија А**:
	+ **Вицешампиони (1)**: 1996–97
* **Серија Б**:
	+ **вицешампион (1)**: 2008–09

### Европски

* **Куп на УЕФА**:
	+ **Победници (2)**: 1994–95, 1998–99
* **УЕФА Супер Куп**:
	+ **Победници (1)**: 1993
* **УЕФА Куп на Победниците на Куповите**:
	+ **Победници (1)**: 1992–93
	+ **Вицешампиони (1)**: 1993–94

Надворешни врски
----------------

* Парма на Soccerway

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Италија Серија А 2022-2023 |
| --- |
|  |
| 
Аталанта Аталанта •
Болоња Болоња •
Верона Верона • 
Емполи Емполи •
Интер Интер •
Јувентус Јувентус •
Кремонезе Кремонезе •
Лацио Лацио •
Лече Лече •
Милан Милан •
Монца Монца •
Наполи Наполи • 
Рома Рома • 
Салернитана Салернитана •
Сампдорија Сампдорија • 
Сасуоло Сасуоло •
Специја Специја •
Торино Торино •
Удинезе Удинезе •
Фјорентина Фјорентина •
 |

 |
Во Отоманската империја се одржале **парламентарни избори** во 1920 година со цел да се изберат делегати на новото Големо национално собрание. На изборите доминирала Здружение за одбрана на правата на Анадолија и Румелија (турски: *Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti*), која се состоела од националистички локални групи кои протестирале против сојузничката окупација на Турција.

Позадина
--------

Откако Истанбул бил окупиран, водачот на Турското национално движење Мустафа Кемал испратил телеграми до покраинските власти и армиските команданти на 19 март наредувајќи им да одржат избори за Големо национално собрание.

Последици
---------

По изборите, новото Големо национално собрание се состанало во Анкара на 23 април 1920 година, со Мустафа Кемал Ататурк како претседател.

Наводи
------

1. 1 2  Weiner, Myron; Özbudun, Ergun (1987). *Competitive Elections in Developing Countries*. Duke University Press. стр. 336. ISBN 0-8223-0766-9.
2. ↑  Dilip Hiro (2009) *Inside Central Asia: A Political and Cultural History of Uzbekistan, Turkmenistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkey, and Iran*, Penguin