Дарио Фо
**Дарио Фо** е роден на 24 март 1926 во ломбардското село Сан Џано, во близина на Верезе, Италија. Тој е италијански драмски писател, режисер, сценарист, глумец и борец за човековите права и еднаквост, добитник на Нобеловата награда за литература во 1997 година за "угледување на средновековните шутови во потсмевање на власта и воздигнувањето на дигнитетот на погазените".

Нобелова награда
----------------

**Фо** е шестиот добитник на Нобелова награда за литература од Италија. Во соопштението на Шведската академија за доделувањето на оваа престижна награда на Фо се вели дека "со мешавина на смеа и сериозност, тој ни ги претстави злоупотребите на и неправдите во опшеството, а исто така ни даде поголема историска перспектива во која тие можат да се сместат" и, понатаму, дека "неговата независност и јасен поглед го доведоа да преземе големи ризици, чии последици морал да ги почувствува додека во исто време искусил огромни реакции од многу различни кругови". Кога ја примил наградата, имал на напишано 47 комедии, режирал 80 претстави, напишал текстови за 60 песни изведени и наградувани на фестивалот во Санремо.

Животопис
---------

**Дарио Фо** е син на шеф на мала железничка станица. Мајка му била домаќинка. Во брак е со глумицата Франка Раме. Бил член на Комунистичката партија на Италија, а потоа станал член на Партијата на дмократската архитектура и театарската академија.

Творештво
---------

**Дарио Фо** во своите дела ги третира социјалните прашања, критички ги изнесува неправдите на власта, а особено критички е расположен спрема црквата и спрема фашистите. Поради тоа , веста за наградата во Италија била примена со тотално негирање и незадоволство од страна на црквата и политичарите од десницата, а со огромно одушевување на прогресивната јавност. А Фо изјавил:"Морам да признам дека ми е многу жал, и тоа сосема искраено, што веста за моето наградување ја примија толку очајно.Жал ми е кога гледам колку страдаат поради тоа што оваа вест е вистинска. Навистина жалам".
Негови најпознати дела се - "Случајна смрт на еден анархист", "Мистеријата Буфо", "Госпоѓа за фрлање", "Смрта и воскреснувањето на една кукла", "Киндапирани фанфари", "Историјата на тигарот и други приказни", "Не плаќам, не плаќам", "Женски делови", "Папата и вештерката" и други.
Неколку дела на Фо се изведувани на сцените на Драмскиот театар и на Театарот на народности во Скопје, а во 1997 година "Детска радост" ги издаде делата "Случајна смрт на еден анархист" и "Мистеријата Буфо" во превод од италијански јазик на Марија - Грација Цветкоска.

Наводи
------

1. ↑  Превод на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда, НИД „Микена", Битола, 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за литература |
| --- |
|  |
| 1901-1925 | Придом (1901) **·**  Момзен (1902) **·**  Бјернсон (1903) **·**  Ф. Мистрал / Ечегерај (1904) **·**  Шенкевич (1905) **·**  Кардучи (1906) **·**  Киплинг (1907) **·**  Ојкен (1908) **·**  Лагерлеф (1909) **·**  Хајзе (1910) **·**  Метерлинк (1911) **·**  Хауптман (1912) **·**  Тагоре (1913) **·**  Ролан (1915) **·**  Хејденстам (1916) **·**  Гјелеруп / Понтопидан (1917) **·**  Шпителер (1919) **·**  Хамсун (1920) **·**  Франс (1921) **·**  Бенавенте (1922) **·**  Јејтс (1923) **·**  Рејмонт (1924) **·**  Шо (1925) |  |
|  |
| 1926-1950 | Деледа (1926) **·**  Бергсон (1927) **·**  Ундсет (1928) **·**  Ман (1929) **·**  Луис (1930) **·**  Карлфелт (1931) **·**  Голсворди (1932) **·**  Бунин (1933) **·**  Пирандело (1934) **·**  O'Нил (1936) **·**  Мартен ди Гар (1937) **·**  Бак (1938) **·**  Силанпе (1939) **·**  Јенсен (1944) **·**  Г. Мистрал (1945) **·**  Хесе (1946) **·**  Жид (1947) **·**  Елиот (1948) **·**  Фокнер (1949) **·**  Расел (1950) |
|  |
| 1951-1975 | Лагерквист (1951) **·**  Моријак (1952) **·**  Черчил (1953) **·**  Хемингвеј (1954) **·**  Лакснес (1955) **·**  Хименез (1956) **·**  Ками (1957) **·**  Пастернак (1958) **·**  Квазимодо (1959) **·**  Перс (1960) **·**  Андриќ (1961) **·**  Стајнбек (1962) **·**  Сеферис (1963) **·**  Сартр (1964) **·**  Шолохов (1965) **·**  Агнон / Закс (1966) **·**  Астуријас (1967) **·**  Кавабата (1968) **·**  Бекет (1969) **·**  Солженицин (1970) **·**  Неруда (1971) **·**  Бел (1972) **·**  Вајт (1973) **·**  Јонсон / Мартинсон (1974) **·**  Монтале (1975) |
|  |
| 1976-2000 | Белоу (1976) **·**  Алехандре (1977) **·**  Сингер (1978) **·**  Елитис (1979) **·**  Милош (1980) **·**  Канети (1981) **·**  Гарсија Маркес (1982) **·**  Голдинг (1983) **·**  Сајферт (1984) **·**  Симон (1985) **·**  Сојинка (1986) **·**  Бродски (1987) **·**  Махфуз (1988) **·**  Села (1989) **·**  Паз (1990) **·**  Гордимер (1991) **·**  Волкот (1992) **·**  Морисон (1993) **·**  Ое (1994) **·**  Хини (1995) **·**  Шимборска (1996) **·**  Фо (1997) **·**  Сарамаго (1998) **·**  Грас (1999) **·**  Гао (2000) |
|  |
| 2001-2025 | Најпол (2001) **·**  Кертес (2002) **·**  Куци (2003) **·**  Јелинек (2004) **·**  Пинтер (2005) **·**  Памук (2006) **·**  Лесинг (2007) **·**  Ле Клезио (2008) **·**  Милер (2009) **·**  Варгас Љоса (2010) **·**  Транстремер (2011) **·**  Мо (2012) **·**  Манро (2013) **·**  Модијано (2014) **·**  Алексиевич (2015)  **·**  Дилан (2016)  **·**  Ишигуро (2017)  **·**  Токарчук (2018)  **·**  Хандке (2019)  **·**  Глик (2020)  **·**  Гурна (2021) **·**  Ерно (2022) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 89786165
* LCCN: n78093367
* ISNI: 0000 0001 2282 8165
* GND: 118534114
* SELIBR: 187082
* SUDOC: 026867729
* BNF: cb119029882 (податоци)
* BIBSYS: 90082708
* MusicBrainz: 91cd8e8f-550d-4be3-87e0-2bceb7f6c691
* NLA: 35691444
* NDL: 001185751
* NKC: js20020325013
* BNE: XX1044272
* CiNii: DA02618004
* RKD: 239887

 |

 |