Занаетчиско рачно ренде бр. 5.
**Ренде** за дрво — алатка за обликување на дрво со користење на мускулната сила за притискање на сечилото преку површината на дрвото. Некои ротирачки рендиња се моторни електрични алати кои се користат за некои видови поголеми работи, но се несоодветни за фино стружење, каде што се користат минијатурни рачни рендиња.

Општо земено, сите рендиња се користат за рамнење, намалување на дебелината и образување мазна површина на грубо парче дрво или граѓа. Стружењето исто така се користи за производство на хоризонтални, вертикални или наклонети рамни површини на работните парчиња кои обично се премногу големи за да се обликуваат, каде што интегритетот на целината бара иста мазна површина. Специјални типови на рендиња се дизајнирани за режење споеви или украсни лајсни.

Рачните рендиња вообичаено се комбинација од режен раб, како што е наострена метална плоча, прикачена на цврсто тело, која при поместување преку дрвената површина одвојува релативно рамномерни струготини, бидејќи по својата природа е тело што поминува преку „високи точки" на дрвото, а исто така обезбедува релативно постојан агол спрема режниот раб, што ја прави стружената површина многу мазна. Сечилото што ѕирка од под долната површина, или основата на ренде, ги отсекува дрвените струготини. Големото, рамно дно на рендето го води сечилото така што ги отстранува само најгорните делови од несовршената површина, сè додека површината, по неколку поминувања, не биде рамна и мазна. Кога се користат за рамнење за штици со подолги надолжни димензии, се претпочитаат рендиња со подолга основа. Подолгите основи лежат на повеќе од површината или работ на плочата, што резултира со попостојана рамна површина или порамен раб. Спротивно на тоа, користењето на помало ренде овозможува задржување на локалните ниски или високи точки.

Иако повеќето рендиња се туркаат преку парче дрво, држејќи ги со едната или со двете раце, јапонските рендиња се повлекуваат кон телото, наместо да се туркаат.

Машините за обработка на дрво кои вршат слична функција на рачните рендиња вклучуваат спојувалка и глодалка, исто така наречени плочести ; Работата што ја вршат овие специјализирани електрични алати сè уште може да се врши со рачно ренде и вешта рачна работа, како што тоа се прави со векови. Кога грубата граѓа е сведена на димензионална граѓа, голем електричен мотор или мотор со внатрешно согорување придвижува машина со дебелина што отстранува одреден процент од вишокот дрво за да создаде униформа, мазна површина на сите четири страни на штицата и во наменското дрво, исто така може да обработува режани рабови.

Историја
--------

Пар дрвени рендиња пронајдени на караката на *Мери Роуз* од 16 век.
Рачните рендиња се древна алатка, која се користел илјадници години. Раните рендиња биле направени од дрво со правоаголен отвор или засек по средината на телото. Сечилото се држело на место со дрвен клин. Клинот бил втикнат во вдлабнатина и се дотерувал со мало чеканче, парче отпадно дрво или со раката на корисникот. рендиња од овој тип биле пронајдени при ископувања на стари локалитети, како и во цртежи за обработка на дрво од средновековна Европа и Азија. Најраните познати примери на рендиња за обработка на дрво биле пронајдени во Помпеја, иако други римски примероци се откриени во Британија и Германија. Во својата суштинска функција, римските рендиња личат на модерни рендиња, од кои повеќето имаат железна обвивка околу дрвено јадро, одоздола, напред и назад, и железно сечило обезбедено со клин. Еден пример пронајден во Келн има тело целосно изработено од бронза без дрвено јадро. Римско сечило за ренде што се користи за сечење лајсни било пронајдено во Њустед, Англија. Историјата пред овие примери е нејасна, иако парчиња мебел и други дрвени предмети пронајдени во египетските гробници покажуваат површини внимателно измазнети со некоја алатка за режење или стружење. Постојат сугестии дека најраните рендиња биле само дрвени блокови прикачени на сечило на тесла за да обезбедат поголема контрола врз процесот на режење.

Во средината на 1860-тите, Леонард Бајли започнал со производство на линија на рачни рендиња од леано железо, патентирани за кои подоцна беа купени од Stanley Rule & Level, сега Стенли Воркс. Оригиналните дизајни на Бејли биле дополнително развиени и подобрени од Џастус Траут и други во Stanley Rule & Level. Дизајнерските решенија на Бајли и Бедрок станале основа за повеќето модерни рачни метални рендиња произведени денес. Дизајнот на Бајли сè уште го произведува претпријатието Стенли Воркс.

Во 1918 година, рачна алатка за стружење на воздушен погон била развиена за да се намали огромната количина на труд во бродоградбата за време на Првата светска војна. Секачот со воздушен погон се ротира со 8.000 до 15.000 вртежи во минута, и тоа му овозможи на еден човек да врши работа за која би биле потребни петнаесет луѓе со рачни алатки.

Модерните рачни рендиња се направени од дрво, ковано железо или бронза, што дава алатка која е потешка и не 'рѓосува.

Наводи
------

1. ↑  C. W. Hampton, E. Clifford: "Planecraft", page 9. C. and J. Hampton Ltd. 1959
2. ↑  Henry C. Mercer: "Ancient Carpenters' Tools", page 16. Bucks County Historical Society. 1975
3. ↑  *Planing Ship Timbers with Little Machines*, Popular Science monthly, December 1918, page 68, Scanned by Google Books:

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Струг" на Ризницата ? |

* Handplane CentralАрхивирано на 26 јануари 2021 г.
* Catalog of American Patented Antique Tools A pictorial collection of antique planes and other tools showing some of the variety in styles.
* The history, types, collector value and other information on the British hand plane maker Record PlanesАрхивирано на 7 октомври 2020 г.
* Old woodworking planesАрхивирано на 7 септември 2018 г.