Фрлена вазна од Луси Ри
**Дам Луси Ри**, (16 март 1902 - 1 април 1995 година)  била австриско потекло, независен, британски студиски грнчар која работела во време кога повеќето керамичари биле мажи. Таа е позната по своето големо техничко знаење, нејзиното прецизно детално експериментирање со глазури и печење и нејзините необични украсни техники.

Биографија
----------

### Рани години и образование

Луси Гомперц  е родена во Виена, најмалото дете на Гизела и Бенџамин Гомперц, еврејски лекар кој бил консултант на Зигмунд Фројд. Таа имала двајца браќа, Пол Гомперз и Теди Гомперц. Пол Гомперц бил убиен на италијанскиот фронт во 1917 година. Имале либерално воспитување.

Студирала грнчарство кај Мајкл Поволни во Виенскиот *Училиште за уметности и занаети*, училиште за уметност и занаети поврзано со Работилница во Виена, во кое се запишала во 1922 година.

### Кариера во Виена

 Работилницата на Луси Ри, изложена во музејот Викторија и Алберт, Лондон
Додека била во Виена, вујкото на Луси од страната на нејзината мајка имал колекција на уметности што го инспирирала нејзиниот интерес за археологијата и архитектурата. Прво била инспирирана од римската колекција на керамика на нејзиниот вујко, која била ископана од предградијата на Виена. Своето прво студио го основала во Виена во 1925 година и истата година изложувала на меѓународната изложба во Париз. Таа била под влијание на неокласицизмот, Југендстил, модернизмот и јапонизмот.

Во 1937 година, Рие освоила сребрен медал на Меѓународна изложба во Париз (изложбата за која Пабло Пикасо ја насликал Герника). Рие го имала своето прво самостојно изложување како грнчарка во 1949 година.

### Кариера во Лондон

Во 1938 година, Рие побегнала од нацистичка Австрија и емигрирала во Англија, каде што се населила во мала куќа во Лондон каде што живеела и имала свое студио до крајот на животот.  Околу времето кога емигрирала, таа се разделила од Ханс Рие, бизнисмен со кој се омажила во Виена во 1926 година, а нивниот брак бил поништен во 1940 година. Извесно време му обезбедувала сместување на друг австриски емигрант, физичарот Ервин Шредингер. За време и по војната, за да врзе крај со крај, таа изработувала керамички копчиња и накит за модни продажни места. Точно усогласувањето на керамичките копчиња со боите на облеката на која требало да се прицврстат го стимулирало експериментирањето и прецизноста на Рие со глазурите.Некои од овие копчиња сега се прикажани во лондонскиот и како дел од колекцијата Лиза Сејнсбери во Центарот за визуелни уметности Сенсбери во Норвич.

Во 1946 година, Ри го ангажирала Ханс Копер, колега емигрант, млад човек без искуство во керамика, да ѝ помогне да ги изработува копчињата. Иако Копер бил заинтересиран да учи скулптура, таа го испратила кај грнчар по име Хебер Метјус, кој го научил како да прави саксии на тркалото. Ри и Копер изложувале заедно во 1948 година. Копер станал партнер во студиото на Ри, каде што останал до 1958 година. Нивното пријателство траело до смртта на Копер во 1981 година.

Малото студио на Ри било на 18 Албион Мевс, тесна улица со претворени штали во близина на Хајд Парк во Лондон. Таа поканувала многу луѓе во своето студио и била позната по тоа што на своите посетители им давала чај и торта. Студиото останало речиси непроменето во текот на 50-те години што таа го имала и било реконструирано во галеријата за керамика на музејот Викторија и Алберт.

Ри била пријателка на Бернард Лич, една од водечките фигури во британската студиска керамика во средината на 20 век, и таа била импресионирана од неговите ставови, особено во врска со „комплетноста" на садовите. Но, и покрај неговото минливо влијание, нејзината светло обоена, деликатна, модернистичка керамика се издвојува од придушеното, рустично, ориентално дело на Лич. Таа предавала на колеџот за уметности Камбервел од 1960 до 1972 година.

За својата работа добила повеќе награди и со голем успех изложувала. Нејзините најпознати креации се вазни, шишиња и чинии, за кои црпела одредена инспирација од Јапонија, како и од многу други места. Има и други дела, како што се копчињата, кои таа ги оставила на нејзиниот близок пријател, јапонскиот дизајнер Исеј Мијаке.  и чинии вклучувајќи ја и нејзината сопствена чашка за јајца која ја подарила на издавачот Сузан Шо.

Ри била интервјуирана во 1982 година во нејзиното студио од Дејвид Атенборо, голем обожавател на нејзината работа. 

### Смрт

 Сина плоча во нејзиниот поранешен дом 
Таа престанала да прави керамика во 1990 година, кога го доживеала првиот од серијата мозочни удари. Таа починала во својот дом во Лондон на 1 април 1995 година, на 93-годишна возраст.

Наследство
----------

Делото на Рие е опишано како космополитско. Таа е најдобро запаметена по нејзините форми на чинии и шишиња. Нејзината керамика е изложена во колекции низ целиот свет, вклучувајќи ги Музејот на модерна уметност во Њујорк, уметничката галерија Јорк во ОК, Музејот на уметност Карнеги во Питсбург и музејот Пејсли во Шкотска.  Таа влијаела на многумина во текот на нејзината 60-годишна кариера и развила многу инвентивна обработка на керамика и печење. Нејзиното студио било преместено и реконструирано во новата керамичка галерија во музејот Викторија и Алберт отворена во 2009 година. Таа била наградена со титулата Дама командант (DCE) откако предавала на Уметничката школа Камбервел од 1960 до 1971 година. Во 2023 година, во Музејот Холбурн во Бат била одржана голема изложба на делата на Ри, преку 100 предмети што претставуваат шеесет години од нејзината работа од раните парчиња направени во Виена до чинија во боја на малина направена кога имала 88 години.

Награди и почести
-----------------

* 1937 Сребрен медал на меѓународната изложба во Париз
* 1968 Офицер на Редот на Британската империја (ОБЕ)
* 1969 Почесен докторат од Кралскиот колеџ за уметност
* 1981 година командант на Редот на Британската империја (CBE)
* 1991 Дама командант на Редот на Британската империја (DBE)
* 1992 година почесен докторат на Универзитетот Хериот-Ват

Наводи
------

1. ↑  „Rie, Dame Lucie". *Academic.ru*. Посетено на 26 May 2017.
2. ↑  Hallett, Florence (2023-03-23). „Lucie Rie: A refugee's great pottery showdown". *The New European* (англиски). Посетено на 2023-09-13.
3. 1 2  Heath, Sophie (28 September 2006). „The Lucie Rie Archive at the Crafts Study Centre". *AHDS Visual Arts database*. University College for the Creative Arts at Canterbury. Архивирано од изворникот на 28 September 2006.
4. 1 2  Cooper, Emmanuel (2 April 1995). „Obituaries: Dame Lucie Rie". *The Independent*. Посетено на 26 May 2017.
5. ↑  „Encyclopedia Britannica Entry".
6. ↑  „Rie's First Show".
7. ↑  „Lucie Rie (1982)". *BFI* (англиски). Архивирано од изворникот на 20 December 2019. Посетено на 13 September 2023.
8. ↑  „Hans Coper: A Modernist Potter (1920-1981)". *Ceramics Today*. Архивирано од изворникот на 12 November 2007.
9. ↑  Gowing, Christopher; Rice, Paul (1989). *British Studio Ceramics in the 20th Century*. Barrie and Jenkins. стр. 113. ISBN 0-7126-2042-7.
10. ↑  Rosen, D.H. (8 May 2009). „Issey Miyake's "U-Tsu-Wa" filled with character and inspiration". *The Japan Times*. Посетено на 26 May 2017.
11. ↑  Stewart, Robin (3 March 2016). „Prêt-à-Potter: Lucie Rie's Ceramics". *Sotheby's*. Посетено на 26 May 2017.
12. ↑  Cooper, Emmanuel. „Her work, timeless and majestic, remains a lasting and enduring testament to the art of the potter". *Sotheby's*. Посетено на 5 December 2020.
13. ↑  Attenborough, David (5 September 2017). „Sir David Attenborough Remembers Dame Lucie Rie". *Sotheby's*.
14. ↑  „10 fascinating facts about the potter Lucie Rie | The Arts Society". *theartssociety.org*. Посетено на 2023-09-13.
15. ↑  „Museum's ceramic collection boosted by £20,000 Art Fund bequest". *The Art Fund*. 24 April 2008. Посетено на 11 June 2012.
16. ↑  „Bowl, Lucie Rie (English, 1902–1995) c. 1980". *Carnegie Museum of Art*. Посетено на 4 March 2017.
17. ↑  „Earthenware shallow bowl by Lucie Rie". *The Art Fund*. Посетено на 3 December 2015.
18. ↑  „Kiln Technique".
19. ↑  „Awards".
20. ↑  „Lucie Rie: The Adventure of Pottery". *The Holburne Museum* (англиски). Посетено на 2023-09-13.
21. ↑  „Lucie Rie". *Galerie Besson*. Посетено на 3 December 2015.
22. ↑  Lydia Figes (22 September 2020). „Ten women artists of Jewish heritage represented in UK collections". *Art UK*. Посетено на 28 September 2020.
23. ↑  „Honorary Graduates". *Heriot-Watt University Edinburgh*. Посетено на 5 April 2016.

Извори
------

* Биркс, Тони. *Луси Ри*, издаваштво Стенлејк, 2009 година.ISBN 978-1-84033-448-7ISBN 978-1-84033-448-7 .
* Коутс, Маргот (уред.). *Луси Ри и Ханс Копер: Грнчари во паралела*, Херберт Прес, 1997 година.ISBN 0-7136-4697-7ISBN 0-7136-4697-7 .
* Купер, Емануел (уред.). *Луси Ри: Животот и делото на Луси Ри, 1902–1995*, Ceramic Review Publishing Ltd. 2002 година.ISBN 4-86020-122-1ISBN 4-86020-122-1 .
* Френкел, Кирил. *Модерни садови: Ханс Копер, Луси Ри и нивните современици*, Прес на Универзитетот во Источна Англија, 2002 година.ISBN 0-946009-36-8ISBN 0-946009-36-8 .
* „Дам Луси Ри, 93, истакната керамичарка", *Њујорк Тајмс*, 3 април 1995 година, Б10.

Надворешни врски
----------------

* Галерија Ерскин, Хол и Коу
* BBC *Woman's Hour*, 15 март 2002 година
* Џастин Олсен, куратор за декоративна и применета уметност во Музејот на Нов Зеланд, Те Папа Тонгарева, интервјуирана на Луси Ри: Луси Ри и Новозеландски модернизам
* Новозеландскиот керамичар Џон Паркер интервјуиран за работа со Луси Ри во Лондон во 1970-тите А Нов Зеланд Врска