Предлошка:Тaxobox

 *Palaeovespa florissantia*, доцниот Еоцен
**Vespidae** се големо (скоро 5000 видови), разновидно, космополитско семејство оси, вклучувајќи ги скоро сите познати еусоцијални оси (како што се *Polistes fuscatus*, *Vespa orientalis* и *Vespula germanica*) и голем број солитарни оси. Секоја колонија на социјални оси вклучува матица и голем број жени работници со различен степен на стерилитет во однос на матицата. Кај умерените социјални видови, колонии обично траат само една година, умираат на почетокот на зимата. Нови матици и мажјаци се произведуваат кон крајот на летото, а по парењето, матиците хибернираат во текот на зимата во пукнатини или на други засолништа. Гнездата на повеќето видови се градени од кал, но *polistines* и *vespines* користат растителни влакна, џвакани за да формираат еден вид хартија. Многу видови се носачи на полен кои придонесуваат за опрашување на повеќе растенија, што ги прави потенцијални опрашувачи, додека други се значајни грабливци на разни видови штетни инсекти.

Иако во моментот се признати осум потсемејства, Raphiglossinae веројатно е исто валидно под-семејство. Потсемејствата Polistinae и Vespinae се составени само од еусоцијални видови, додека Eumeninae, Euparagiinae, Gayellinae, Masarinae и Zethinae се сите солитарни, со исклучок на неколку комунални и неколку подсоцијални видови. Stenogastrinae се еусоцијални одвреме навреме, со оглед на тоа што гнездата може да имаат една или неколку возрасни женки; во случаи кога гнездото го делат повеќе женки (типично, мајка и нејзините ќерки), постои репродуктивна поделба на трудот и соработка за згрижување на деца.

Во Polistinae и Vespinae, наместо да консумираат плен директно, пленот се го хранат на ларвите преку уста, кои за возврат произведуваат течност (со висока содржина на аминокиселини) за возрасните да консумираат; точниот состав на аминокиселини значително варира кај видовите, но се смета дека значително придонесува за исхраната на возрасните.

Фосилите се познати уште од рана креда, добата аптиј, со неколку опишани видови во килибар.

Галерија
--------

* Германска осаГерманска оса
* Гнездо на видот Dolichovespula mediaГнездо на видот *Dolichovespula media*
* Гнездо на polistesГнездо на *polistes*
* Тропски стршлен од ИндијаТропски стршлен од Индија
* Dolichovespula media греби дрво од ограда за употреба во градба на гнездо*Dolichovespula media* греби дрво од ограда за употреба во градба на гнездо

Наводи
------

1. ↑  Pickett, Kurt M.; Wenzel, John W. (2004). „Phylogenetic Analysis of the New World *Polistes* (Hymenoptera: Vespidae: Polistinae) Using Morphology and Molecules". *Journal of the Kansas Entomological Society*. **77** (4): 742–760. doi:10.2317/E-18.1.
2. ↑  Sühs, R.B.; Somavilla, A.; Putzke, J.; Köhler, A. (2009). „Pollen vector wasps (Hymenoptera, Vespidae) of *Schinus terebinthifolius* Raddi (Anacardiaceae), Santa Cruz do Sul, RS, Brazil". *Brazilian Journal of Biosciences*. **7** (2): 138–143. Архивирано од изворникот на 2012-01-17. Посетено на 2020-06-28.
3. ↑  PK Piekarski, JM Carpenter, AR Lemmon, E Moriarty-Lemmon, BJ Sharanowski. (2018) Phylogenomic Evidence Overturns Current Conceptions of Social Evolution in Wasps (Vespidae).
4. ↑  Hunt, J.H.; Baker, I.; Baker, H.G. (1982). „Similarity of amino acids in nectar and larval saliva: the nutritional basis for trophallaxis in social wasps". *Evolution*. **36** (6): 1318–22. doi:10.1111/j.1558-5646.1982.tb05501.x. PMID 28563573.
5. ↑  Perrard, Adrien; Grimaldi, David; Carpenter, James M. (April 2017). „Early lineages of Vespidae (Hymenoptera) in Cretaceous amber: Vespidae in Cretaceous amber" (PDF). *Systematic Entomology* (англиски). **42** (2): 379–386. doi:10.1111/syen.12222.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Vespidae" на Ризницата ? |

* Evolutionary history of social behavior in Vespids
* Stunning photographs of Vespidae (and other insects) in flight
* Vespidae: Potter wasps; vespid wasps; social wasps; hornets; paper wasps; yellowjackets
* Identification Atlas of the Vespidae of the northeastern Nearctic region

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q7037230
* ADW: Vespidae
* BOLD: 449
* BugGuide: 198
* EoL: 5242
* EPPO: 1VESPF
* Fauna Europaea: 11363
* Fossilworks: 72081
* GBIF: 4490
* iNaturalist: 52747
* IRMNG: 103942
* ITIS: 154249
* NCBI: 7438
* NZOR: b56afff1-c860-44bf-bf66-2b7a557b5521
* : 873687E8-FFD0-823E-26D3-7648FA3FFE84

 |

 |