Дел од поголема збирка тврдокрилци
**Ентомологија** (од старогр. ἔντομον, „инсект" и -λογία, „наука") — гранка на зоологија која се занимава со изучување на инсектите, најразновидната група животни со 1,3 милиони опишани видови, или повеќе од две третини од сите познати организми.

Историја
--------

Научното разгледување на инсектите води потекло од XVI век. а за татко на ентомологијата се смета Вилијам Кирби (1759-1850), кој во соработка со Вилијам Спенс, објавил енциклопедија „Вовед во ентомологијата" (*Introduction to Entomology*), и со тоа ги удрил темелите на оваа наука. Во во 1833 г. бил еден од основачите на Кралското ентомолошко друштво во Лондон, едно од првите вакви друштва во светот.

Во XIX и XX век, ентомологијата доживеала засилен развој и се здобила со големо присуство во јавноста; ја изучувале голем број луѓе, меѓу кои и Чарс Дарвин, Жан-Андри Фабр, Владимир Набоков, Карл фон Фриш (добитник на Нобеловата награда за физиологија или медицина во 1973 г.), и двократниот добитник на Пулицеровата награда за небелетристика, Едвард Озборн Вилсон.

Распознавање на инсектите
-------------------------

Повеќето инсекти лесно се распознаваат по тоа дали се ципокрилци (пчели, оси и мравки) и тврдокрилци (бубачки). Меѓутоа, со исклучок на пеперугите и молците, инсектите се препознаваат по родот или видот само со помош на клучеви за распознавање и со монографии. Распознавањето може да биде тешко дури и за стручњаците поради огромниот број видови (на пр. преку 330.000 кај тврдокрилците) и ситните одлики што ги разликуваат, понекогаш видливи само со микроскоп). Овој проблем довел до разработка на системи за автоматско препознавање на видовите, како што се: DAISY, ABIS, SPIDA и Draw-wing.

Таксономски области
-------------------

Многу ентомолози се специјалисти за еден ред, па дури и семејство инсекти, па оттука постојат многу области на задршка со свои називи, најчесто добиени по научното име на групата:

* апиологија (или мелитологија) — пчели
* веспологија — друштвени оси
* диптерологија — муви
* изоптерологија — термити
* колеоптерологија — тврдокрилци
* лепидоптерологија — молци и пеперуги
* мирмекологија — мравки
* ортоптерологија — скакулци, штурци итн.
* трихоптерологија — водни молци
* хемиптерологија — вистински бубачки

Ентомологијата во Македонија
----------------------------

Мрежокрилци, двокрилци (лево) и пеперуги (десно) во Природонаучниот музеј на Македонија
### Ентомолошки организации во Македонија

* Македонско ентомолошко друштво
* Ентомолошко друштво за истражување и конзервација на биодиверзитетот и одржливиот развој
* Ентомолошка секција на Истражувачкото друштво на студенти биолози од Скопје

### Македонски ентомолози

* Зора Караман (1907-1974)
* Љупка Хаџи-Ристова (р. 1931) — шумарски ентомолог
* Ефтим Анчев (р. 1945) — земјоделски ентомолог
* Владимир Крпач (р. 1947)
* Јонче Чинговски (1926-1983)

#### Странски проучувачи

Меѓу странските проучувачи на инсектите на Македонија се издвојуваат:

* Виктор Апфелбек (Австрија, 1859-1934)
* Николај Баранов (Русија, 1887-?)
* Крсто Тулешков (Бугарија, 1901-1976) — директор на Природонаучниот музеј во Скопје за време на окупацијата во Втората светска војна

Поврзано
--------

* Арахнологија
* Миријаподологија
* Судска ентомологија

Наводи
------

1. ↑  „ентомологија" — Лексикон на македонскиот јазик
2. ↑  Chapman, A. D. (2006). *Numbers of living species in Australia and the World*. Canberra: Australian Biological Resources Study. стр. 60pp. ISBN 978-0-642-56850-2. Архивирано од изворникот на 2012-11-30. Посетено на 2016-10-08.
3. ↑  Antonio Saltini, *Storia delle scienze agrarie*, 4 vols, Bologna 1984-89, ISBN 88-206-2412-5, ISBN 88-206-2413-3, ISBN 88-206-2414-1, ISBN 88-206-2415-X
4. ↑  Clark, John F.M. (2009). *Bugs and the Victorians*. Yale University Press. стр. 26–27. ISBN 0300150911.
5. ↑  „Karl von Frisch - Nobel Lecture: Decoding the Language of the Bee".

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Ентомологија" на Ризницата ? |

* Ентомолошка секција Архивирано на 31 јули 2016 г. — Истражувачко друштво на студенти биолози (македонски)
* Одделение за ентомологија Архивирано на 17 февруари 2017 г. — Природонаучен музеј Скопје (македонски)
* Македонска ентомолошка литература[*мртва врска*] во библиотеките

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Зоологија |
| --- |
|  |
| Гранки | 
* Антрозоологија
* Антропологија
* Апиологија
* Арахнологија
* Артроподологија
* Ентомологија
* Етологија
* Зооархеологија
* Ихтиологија
* Кетологија
* Конхологија
* Малакологија
* Мамалогија
* Мирмекологија
* Невроетологија
* Нематологија
* Орнитологија
* Палеозоологија
* Планктологија
* Приматологија
* Хелминтологија
* Херпетологија

 |
|  |
| Зоолози | 
* фон Бер
* Волес
* Дарвин
* Караман
* Кивје
* Линеј
* Лоренц
* Сеј
* Фабр
* *повеќе...*

 |
|  |
| 
* Икона за портал Портал: „Биологија"
* Категорија

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85044125
* GND: 4152382-9
* BNF: cb11958162n (податоци)
* HDS: 045522
* NKC: ph114473
* BNE: XX527256

 |

 |