**Чиавена** е *комуна* во провинцијата Сондрио во северниот италијански регион Ломбардија. Тој е центар на алпскиот регион Валкиавена.

Географија
----------

Чиавена се наоѓа на околу 100 километри северно од Милано и околу 40 километри северозападно од Сондрио. Градот се наоѓа на десниот брег на реката Мера на околу 16 километри северно од езерото Комо. Текот на реката води до Вал Брегаља на исток и швајцарската граница кај Катасења. 

Чиавена се граничи со следните општини: Месе, Пиуро, Прата Кампортачо и Сан Џакомо Филипо .

Општината Кјавена ги содржи *фразиони* Кампедело, Лорето, Пјанацола и Сан Карло. Од 31 декември 2004 година, имало население од 7.263 жители и површина од 11.1 квадратни километри.

Историја
--------

### Антиката

 Хералдика од 16 или 17 век.
Името Чиавена, за кое се верува дека потекнува по паретимологија од clavis што се однесува на неговата клучна позиција на планинските премини помеѓу Северна Италија и долината на задната Рајна, во реалноста доаѓа од многу постар, предлатински етимон клава, што значи паднати карпи од планинско лизгање. Во римско време, Клавена, освоена во 16 п.н.е. од трупите на императорот Август за време на неговите алпски походи, привремено била град во провинцијата Раетиа и Винделиција, иако всушност се наоѓал на италијанската страна на алпскиот гребен. , северно од главата на Лакус Лариус на влезот на Вале Сплуга.

Римјаните имале два важни патишта изградени од Клавена: маршрутите покажуваат дека рутата до Вале Сплуга до преминот Сплуген била посетувана во античко време; како и друг, кој се одвоил од него во Клавена, и водеше по повеќе кружна рута до Вал Брегаља и преку преминот Септимер до Курија, каде што повторно се приклучи на претходниот пат. Овие премини веќе играле важна улога како линија за снабдување на римската легија. 

### Среден век

Чиавена од север, јуни 2009 година.
По распадот на Западното Римско Царство градот ја означил северната граница на Остроготското Кралство во Италија. Клавена припаѓала на италијанските територии кои ги вратила Византиската империја во средината на 6 век за време на владеењето на императорот Јустинијан Велики и избегнувала заробување од ломбардското кралство до VII век. Клавена веројатно извлекла одредена важност од својата позиција на раскрсницата на двата патишта, како и модерниот град Чиавена, кој е главен град на околниот округ.

Кога источнофранкскиот крал Ото I се оженил со кралицата Аделаида од Италија во октомври 951 година и водеше кампања против кралот Беренгар II, тој ѝ ја додели Val Bregaglia и контролата над преминот Септимер на епископијата Чур, додека бискупите од Комо ги држеле соседните имоти. од Вила до Кјавена на југозапад. Во 961 година, самиот крал Ото тргнал по патот Септимер за да ги помине Алпите на пат кон Рим за да биде крунисан за свети римски император следната година. Граѓаните на Кјавена добија градски привилегии од комо епископите во 1030 година.

Барбароса клекнат пред Хенри Лавот, (13 век)
Чиавена е крунисана со разурнат замок, некогаш важна стратешка точка, и седиште на грофовите кои владееле со долината од времето на Готите до 1194 година, кога областа била предадена на епископите од Чур. Во средновековно време, кастело служел како резиденција на локалните грофови кои ги контролирале алпските премини на север и на исток. Императорот Хоенштауфен Фредерик Барбароса прв го преминал Септимерскиот премин во неговиот италијански поход од 1163-1164 година. Тоа беше во Кјавена, каде што во 1176 година се сретна со својот братучед Велф, саксонскиот војвода Хенри Лавот. Тој, наводно, паднал на колена за да побара помош од Хенри против градовите на Ломбардската лига, сепак, војводата одбил. Две години подоцна, силите на Чурските бискупи напредувале преку алпскиот гребен во Вал Брегаља и до 1194 година, Чиавена била инкорпорирана во териториите на Горна Раетиа на Војводството Швабија.

Со соседната долина Валтелина на југоисток, градот бил купен од господарите Висконти од Милано во 1335 година од епископите Чур.

### Модерна доба

За време на трансалпските походи на Старата швајцарска конфедерација од почетокот на 15 век наваму, Чиавена била контролирана од силите на Трите лиги, борејќи се против Сфорца кои ги наследиле Висконти како војводи од Милано. Во 1486 година тие ја запалија Кјавена; две години подоцна, Лудовико Сфорца го зацврстил градот. Како и да е, Чиавена била освоена од силите на Лигите за време на војната за Лигата на Камбре, кога тие се здружиле со Швајцарската конфедерација победувајќи ги француските трупи на кралот Луј XII во битката кај Новара во 1513 година. Заедно со Валтелина и Бормио (Вормс), имотите на Чиавена станаа канцеларии управувани од Трите лиги. Првата протестантска парохија се појави во 1542 година; потоа, Кјавена станала центар на реформацијата додека тука се населиле бројни религиозни бегалци од италијанските земји, меѓу нив и значајни теолози како Камило Ренато, Бернардино Очино и Џироламо Занчи.

Привремено изгубено за време на Бунднер Вирен во 1620–39 за време на Триесетгодишната војна, владеењето на Трите лиги над Киавена всушност траело до 1797 година, кога француските револуционери ја споиле во Цисалпската Република која брзо била промовирана во Рењо д'Италија со Ежен де Бохарне како вицере. Оттука, заедно со соседните долини Бормио и Валтелина, таа не беше дел од Швајцарската конфедерација, бидејќи Слободната држава на трите лиги не беше дел од Швајцарија до многуте на Наполеон подоцна освојување. До денес, постои статуа на англо-швајцарскиот гроф Петар де Салис во Кјавена, од времето кога тој бил гувернер на Валтелина.

По падот на Наполеон, од 1815 до 1859 година Кјавена и цела Ломбардија и Венето отидоа во Домот на Хабсбург, кој секогаш сакаше контрола на преминот од Австрија до Милано за да ги поврзе хабсбуршките семејства. 

На 6 јуни 2000 година, една католичка сестра, Марија Лаура Мајнети, била убиена во сатански ритуал од страна на три тинејџерки.