Густав и Кетрин
**Катерина Саксо-Лауенбург** ( *Катарина* на шведски ) (24 септември 1513 - 23 септември 1535) била првата сопруга на Густав I од Шведска, а со тоа и кралица на Шведска од 1531 година до нејзината смрт во 1535 година.

Живот
-----

Катерина е родена во Рацебург во семејството на Магнус I, војвода од Саксо-Лауенбург и Катерина, ќерка на Хенри IV, војвода од Бранзвик-Линебург. Нејзиниот брак со Густав I од Шведска бил договорен од политички причини. Густав посакал да се ожени набргу откако го зазел шведскиот престол. Тој не успеал во неговите преговори да се ожени со Доротеја од Данска (исто така предложен од Филип од Хесен, кој се сметал за поповолен); Софија од Мекленбург ; Ана од Померанија (родителите го сметале неговото владеење премногу нестабилно); и Хедвиг од Полска (родителите ги прекинале преговорите поради шведската реформација ), и конечно било советувано да размисли за Војводството Саксо-Лауенбург.

Иако војводството било мало и сиромашно, имало многу предности: неговата династија била поврзана со многу од најмоќните династии во Европа, кои би дале вредни врски со германските кнезови; тоа било протестантско, што било важно за тековната шведска реформација, но исто така можело да даде империјални врски преку мајката на Катерина; тоа би дало вредна врска со Данска, бидејќи постарата сестра на Кетрин, Доротеа, била мажена за Кристијан, престолонаследникот на Данска; и конечно, војводството во тој момент било познато како центар за платеници, што било важно за Густав како новоформиран владетел.  Преговорите започнале во 1528 година, но биле одложени неколку години бидејќи таткото на невестата се сомневал во стабилноста на шведскиот престол, сомнеж делумно потврден со настани како што се далекарските бунтови.  Конечно, со посредство на Либек, тие биле завршени по речиси три години, а на Катерина и биле доделени окрузите Коршолм, Калмар и Оланд како мираз. 

Во септември 1531 година, Катерина била придружувана во Шведска со флота од „највисоките господари и дами на царството" на чело со нејзината идна снаа Маргарет со нејзиниот сопружник грофот Јован од Хоја, и за прв пат го запознала својот иден сопруг..  Нивната венчавка била прославена во Стокхолм на нејзиниот 18-ти роденден на 24 септември 1531 година. Набргу по кралската венчавка, на настани организирани од кралот Густав и кралицата Катерина, Брита Лејонхуфвуд, ќерката на втората братучетка на кралот Еба Ериксдотер Васа, се омажила за кралскиот дворјанин и омилен Густав Олсон Стенбок (тие требало да бидат родители на третата сопруга на кралот Кетрин Стенбок ) и кралската внука Брита Јоакимсдотер Брахе била свршена со *Риксрад* Биргер Нилсон Грип. Ова биле првите настани кои Катерина ги организирала како кралица на Шведска. 

 Ликот на Кетрин со повеќе детали
Многу малку се знае за кралицата Кетрин како личност и нејзиниот мандат како кралица. Нема информации за нејзините дворјани, иако се претпоставува дека покрај нејзините шведски донела и слугинки од Германија, меѓу кои најверојатно била и Маргарет Лејонхуфвуд (идната втора кралица на кралот).  Традиционалната историја ја опишува Кетрин како каприциозна, студена, меланхолична и незадоволна, а бракот е опишан како бурен и несреќен. Сепак, нема современи информации за тоа.  На 13 декември 1533 година, таа ја исполнила својата најважна задача како кралица, со тоа што родила наследник на тронот: идниот крал Ерик XIV .

Во септември 1535 година, за време на балот даден во чест на нејзиниот зет, кралот Кристијан III од Данска, кој бил во посета на шведскиот кралски двор, кралицата Катерина паднала додека била бремена за време на танцот со Кристијан III.  Падот ја затворил во кревет и довел до компликации, а таа починала на 23 септември со своето неродено дете. 

Во моментот на нејзината смрт, кралот Густав бил вмешан во кавгата на грофот, а неговите противници во овој конфликт, Либек и Росток, ја рашириле гласината дека тој ја убил својата кралица удирајќи ја по главата со сребрена бастун по пријава од шпион дека му го наклеветела на Кристијан додека играла.  Ексхумацијата на скелетот на Кетрин, направена во 1940-тите, не покажала знаци на таква повреда, а нејзиното семејство никогаш не подигнало обвинение.  Понатаму, самиот Кристијан III го потврдил сериозниот пад на кралицата Катерина во неговите приватни писма, иако тој не бил пријател со Густав Васа. 

Во традиционалните историски списи, на кралицата Катерина и се давала лоша репутација и честопати била претставувана како лош пример, за разлика од втората кралица на Густав I, кралицата Маргарет, која била измислена како стереотипно и совршено идеална кралица.

Наводи
------

* Алф Хенриксон (1963). *Svensk Historia* (шведска историја). Бониерс
* (in Swedish) Статија во биографијата на Svenskt biografiskt
* Wilhelmina stålberg: Anteqningar om svenska qvinnor (Белешки за Швеѓанките) (шведски)

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Tegenborg Falkdalen, Karin, Margareta Regina: vid Gustav Vasas sida : [en biografi över Margareta Leijonhufvud (1516-1551)], Setterblad, Stockholm, 2016
2. 1 2 3  Katarina, Svenskt biografiskt lexikon (art av Ivan Svalenius), hämtad 2016-12-26.
3. ↑  Larsson, Lars-Olof (2002). Gustav Vasa – landsfader eller tyrann?. Stockholm: Prisma. ISBN 91-518-3904-0

|  |
| --- |
| Катарина Саксо-Лауенбуршка **House of Ascania****Роден(а):** 24 September 1513  **Починал(а):** 23 September 1535
Предлошка:S-roy |
| Претходник**Isabella of Burgundy** | **Queen consort of Sweden**1531–1535 | Наследник**Margaret Leijonhufvud** |