recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Кабукимоно биле група која се облекувала во необичен стил и зборувала на народен јазик што одговарала на нивното често срамно однесување.
Кабукимоно (傾奇者 (カブキもの)) или хатамото јако (旗本奴) ― банди на самураи во феудална Јапонија. Првпат појавувајќи се во периодот Азучи-Момојама (помеѓу крајот на периодот Муромачи во 1573 и почетокот на периодот Едо во 1603 година) како што турбулентниот период Сенгоку привршувал, кабукимоно биле или пустиници самураи (ронин), или мажи кои имале работено во самурајските семејства - кои, за време на мир, создавале улични банди. Некои, сепак, биле исто така членови на повеќе познати кланови — како најистакнати Ода Нобунага и Маеда Тошие.

Поимот кабукимоно често се преведува како „чудни нешта" или „лудите", се верува дека е изведен од кабуку, што во груб превод значи „да забегува" или „да се отстапува"; Поимот е исто така потеклото на името за театарот кабуки, бидејќи основачот на кабукито, Изумо но Окуни, зел големо вдахновение од кабукимоните.

Кабукимоните често се облекувале во истаклива облека, не земајќи ги во предвив традиционалните бои како светло жолтата и темно сината, често надополнети со носење на јакни хаори со оловни тегови на рабовите, сомотни ревери, широки каиши оби и дури женска облека. Егзотицизмот бил особенит и вклучувал предмети како европска облека, кинески шапки, елеци џинбаори направени од персиски теписи. Кабукимоните исто така често имале невообичаени фризури и бради, или стилизирани во различни моди, или оставени долги бради. Нивните катани често имале отмени рачки, голема или квадратна цуба, црвена ножница и биле обично подолги од нормалната должина. Некои кабукимонци дури користеле долги лулиња кисеру како оружје.

Кабукимонците биле познати за нивното насилно и неопштествено однесување, како што е неплаќање во ресторани или ограбување лица. Случаи на членици на бандата како сечат луѓе само да си го пробаат новиот меч (цуџигири), или насилни инциденти во голем размер биле чести во места како кабукимонците се наоѓале (особено во големите градови како Едо и Кјото). Борењето, гласното пеење и танцувањето на улиците било често, како што било борењето помеѓу банди ноќе. Зенитот на активностите на кабукимонците бил за време на периодот Кејчо (1596–1615), иако исто така тоа време, бакуфуот (шогунатот) станал построг и кабукимоното како појава опаднало.

Се смета дека денешната јакуза потекнува или од групи кабукиномо или од групи селани собрани да се борат со нивните насилници; иако други научници веруваат дека потеклото на јакузата може да се најде во мачи јако (町奴), облик на приватна полиција.

Поврзано
--------

* Босозоку
* Хулиганство

Наводи
------

1. ↑  „かぶき者とは". kotobank. Посетено на 28 мај 2022.
2. ↑  "Kabuki" in Frederic, Louis (2002). *Japan Encyclopedia*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
3. ↑  „Persian rug". Архивирано од изворникот на 2022-05-09. Посетено на 2022-05-28.
4. 1 2  „Archived copy". Архивирано од изворникот на 8 март 2009. Посетено на 28 мај 2022.CS1-одржување: архивиран примерок како наслов (link) "Yakuza, Kabukimono, Machi-Yakko"
5. ↑  Kodansha Encyclopedia of Japan; 1983, Kodansha America
**Милош Димковски**, познат како **Евгениј Хоуп** (роден е на 7 октомври 1991 година во Куманово, Република Македонија) е македонски писател.

Биографија
----------

Евгениј Хоуп или Милош Димковски е роден на 7 октомври 1991 година, во Куманово, Република Македонија.

Дипломирал на Филолошки факултет во Скопје, отсек Општа и компаративна книжевност.

Бил дописник во Културната и Забавната редакција на Утрински весник.

Дела
----

„Годините кога научив да летам" е едно од најпознатите дела на Димковски и е неговото искуство од поминати 30.000 километри со авто-стоп низ светот.

Автор е и на романот Парада на марионетките (2011).
**„Да фатиме магла"** или **„Да бегаме одовде"** или **„Спасувај се кој може"** (англиски: *Skiptrace*; кинески: 絕地逃亡) — хонгконшко-кинеско-американски филм од 2016 година во режија на Рени Харлин (Renny Harlin), според сценариото на Џеј Лонгино (Jay Longino) и Бендејвид Грабински (BenDavid Grabinski). Главните улоги ги играат: Џеки Чен (Jackie Chan), Џони Ноксвил (Johnny Knoxville) и Фан Бингбинг (Fan Bingbing).

Синопсис
--------

Бени Чен (го игра Чен) е детектив од Хонгконг, кој долго време се обидува да му се одмазди на еден дилер со дрога, кој е одговорен за смртта на неговиот соработник. Кога дознава дека американскиот коцкар Конор Вотс (го игра Ноксвил) ги има сите потребни докази, Чен се здружува со него за да ја истера правдата на виделина...

Наводи
------

1. ↑  HRT, Spašavaj se tko može, američko-kinesko-hongkonško-nizozemski film (2016.) (пристапено на 17.12.2023)
**Универзитетска библиотека „Светозар Марковиќ"** или **Белградска универзитетска библиотека** (српски: *Универзитетска библиотека Светозар Марковић*) — главна библиотека која се наоѓа во составот на Белградскиот универзитет, именувана по Светозар Марковиќ, српски политички активист во 19 век. Се наоѓа на булеварот „Крал Александар", во близина на Правниот факултет и во непосредна близина на факултетите за градежништво, електротехника и архитектура. Универзитетот ги опслужува образовните и научните потреби на учениците, академиците и научниците. Денот на библиотеката е 24 мај, денот на словенските просветители Св. Кирил и Методиј. По основањето на библиотеката, колекцијата содржела 57.254 публикации од монографии и публикации, а денес има околу 1.700.000 публикации.

Во архивите на библиотеката се чуваат капитални дела од сите научни полиња, голема колекција на локални и странски автори (енциклопедии, библиографии, речници), стручни и научни списанија, публикации на локални и странски универзитети и значајна колекција на локални и странски докторски дисертации. Во библиотеката има фонд на реткости каде што се сместени ракописи, стари и ретки печатени книги, стари списанија и весници, архивска збирка и збирка на мапи, докторски, магистерски и специјалистички дела итн.

Наводи
------

1. ↑  „Архивиран примерок". Архивирано од изворникот на 12 октомври 2009. Посетено на 18 јуни 2009.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Универзитетска библиотека „Светозар Марковиќ"" на Ризницата ? |

* Belgrade University Library website
* Republic Institute for Protection of Cultural Monuments – Belgrade Архивирано на 6 февруари 2021 г.
* List of Monuments
Кулебјака – вид пирог со главни состојки: лосос или есетра, ориз или хелда, тврдо варени јајца, печурки, кромид и копар)
**Кулебјака** (руски: *кулебя́ка*)  е вид руски пирог кој обично се полни со лосос или есетра, ориз или хелда, тврдо варени јајца, печурки, кромид и копар. Питата се пече во калап од тесто, кој обично е бриош или лиснато тесто.

На почетокот на 20 век, Огист Ескофие, славниот француски готвач, го донесе ова јадење во Франција и ги вклучи рецептите за кулебјака во неговото ремек-дело *„Целосен водич за уметноста на модерното готвење"*.

Класичната голема кулебјака се состои од неколку различни полнења кои честопати претставуваат комбинација од бела риба и ориз за горните и долните слоеви со филети од есетра или лосос помеѓу нив. Најневообичаената состојка што вообичаено е вклучена во големата верзија на јадењето е весига, коскената срж од есетрата.

Кулебјаката се прави и со поедноставни вегетаријански полнења како на пример зелка или компир.

Наводи
------

1. ↑  „Archived copy". Архивирано од изворникот на 2011-11-17. Посетено на 2012-03-05.CS1-одржување: архивиран примерок како наслов (link)
2. ↑  Madison Books; Andrews McMeel Publishing (1 November 2007). *1,001 Foods to Die For*. Andrews McMeel Publishing. стр. 280–. ISBN 978-0-7407-7043-2. Посетено на 8 February 2011.
3. ↑  „What is Coulibiac, Kulebiaka, Kulebyaka?". Архивирано од изворникот на 6 April 2015. Посетено на 27 December 2014.
4. ↑  „Food Facts & Trivia: Vesiga". Посетено на 27 December 2014.
5. ↑  „Coulibiac With Cabbage". Skeeterskitchen.com. Посетено на 2015-01-21.
**Островот Антре** (француски: **île d'Entrée,** со значење „Остров на влезот") е единствениот населен остров на архипелагот на Мадленските Острови во Квебек кој не е поврзан со копнен пат со остатокот од архипелагот. Неговото име произлегува од неговата географска положба во однос на другите острови поради тоа што се наоѓа на влезот на *Заливот Плезанс*.

Антре е една од трите англофонски заедници на Мадленските Острови, а другите две се Грос-Ил и Стариот Хари.

Географија
----------

Ридови на островот покриени со снег
Површината на островот изнесува помалку од 3 километри во пречник. Најблиското копно, дината Бу ди Бан, со која завршува островот Авр Обер се наоѓа на околу 5 километри. Наспроти североисточниот врв на островот, на оддалеченост од неколку метри, карпата *Корморандиер* е дом на разновидни птици.

Работ на островот сочинува карпи со разни бои и форми. Во центарот има една мала пошумена област. Крави и коњи пасат слободно во преријата околу која има ридови. Единствен грабливец тука е црвената лисица.

Неговите големи црвени карпи, видливи од централните острови, се дом на голем број гнезда за птици.

### Биг Хил

Преријата видена од ридот **Биг Хил**, највисока точка на архипелагот на Мадленските Острови
Највисоката точка на островот Антре, Биг Хил (170 метри) е и највисокиот врв на архипелагот. Тоа е рид со тркалезен релјеф, кој се издига во центарот на преријата.

Демографија
-----------

Во моментов островот живеат околу 70 жители (според пописот во 2017, околу 95 во 1995 година) кои се главно од англофонско потекло, од шкотско и ирско потекло како и неколкумина франкофони.

Стопанство
----------

Локалната економија е заснована на риболов и мнозинство од жителите на островот своите приходи ги имаат првенствено од ловење морски видови, вклучително и јастог.

### Сообраќај

Од април до декември, островот Антре е поврзан со Кап о Мел со траект на *Транспортното претпријатие на Квебек* кое врши по две тури на ден. Од 2008 година, нов брод, поголем (за 45 патници) и помодерен од стариот го обезбедува преминот заедно со други одредени услуги на населението: транспорт на тешки машини, транспорт наморска вода за борба против пожари, мразокршачи, услуги за хендикепираните и лицата со намалена подвижност. Во зима, островот е поврзан со остатокот од архипелагот со мал авион.

### Услуги

Зградата на топлинската станица на островот Антре
Островот има две продавници, ресторан, црква, основно училиште и поштата. Туристичка ложа е отворена во текот на летото. Генератори со моќност од 1200 киловати се управувани од *Дистрибуција Хидро-Квебек* ги снабдуваат жителите со електрична енергија.

Историја
--------

Личности
--------

* Ајван Квин, поранешен кмет на селото, кантри-музичар и пејач е најпозната личност на островот. Патеката што води кон Биг Хил е именуван во негова чест. Новиот траект исто така бил именуван во негова чест, *Ivan Quinn*. Музеј во негово име бил отворен на островот.

Поврзано
--------

Наводи
------

1. ↑  „Portail officiel des Îles de la Madeleine". *Portail officiel des Îles de la Madeleine* (француски). Посетено на 2018-12-29.
**Ештон Никол Кејси** (роденa на Февруари 19, 1996 година), подобро позната како **Ashnikko** (/æʃ ni:koʊ / ash-NEE -koh),е американска пејачка,текстописец и раперка. Таа се прославила со својот сингл „STUPID" од 2019 година со Јунг Бејби Тејт, кој се здобил со вирална популарност на платформата за споделување видеа ТикТок.

Ран живот
---------

Ештон Никол Кејси е родена на 19 февруари 1996 година во Оук Риџ, Северна Каролина, и израсната во градот Гринсборо. Родителите ја изложиле на кантри музика и Слипкнот. Таа се сеќава дека се заинтересирала за музика, поточно за рап музика, кога го слушала *Арулар* од М.И.А. на 10-годишна возраст и вели дека не слушала машки музичари сè додека не наполнила 16 години. Како тинејџерка, нејзиното семејство се преселило во Естонија заради студиите на нејзиниот татко, поминала една година таму пред повторно да се пресели во Рига, Латвија. Во еден момент, таа била единствената Американка во земјата што посетувала средно средно училиште во Латвија. На 18-годишна возраст, Ашнико самa се преселилa во Лондон, Англија.

Кариера
-------

### 2016–2019: Почетоци во кариерата и *Здраво, тоа сум јас*

Првата песна на Ашнико, „Krokodil", била снимена од Раф Рајли и објавена во СаундКлауд во јули 2016 година.

Ашнико го издала својот трет студиски албум, „*Здраво, тоа сум јас"* во јули 2019 година. На студискиот албум му претходел промотивниот сингл „Special" и бил лансиран заедно со насловната песна и главниот сингл на студискиот албум, „Hi It's Me". Вториот официјален сингл „STUPID" во кој се појавува Јунг Бејби Тејт, се здобил со „вирална" популарност на платформата за споделување видеа ТикТок. Песната достигнала број еден на *„Billboard* Bubbling Under Hot 100", *Billboard* Bubbling Under R & B/Hip-Hop и на Spotify Viral 50. Другата песна од студискиот албум, „Working Bitch", исто така станала популарна на „ТикТок". Таа започнала со северноамериканска турнеја, поддржувајќи го американскиот рапер Дени Браун во октомври 2019 година. Ашнико го објавила промотивниот сингл „Halloweenie II: Pumpkin Spice" во октомври 2019 година.

Уметност
--------

Ашникко поседува мецосопрано вокален опсег. Нејзиниот музички стил критичарите го опишале како спој на повеќе жанрови, вклучувајќи поп, инди поп и рок. Таа го опишала својот стил на музика како „лута, панк, хип-хоп, тажно девојче-феминистка, балон, пу-пу музика" и појасниla дека нејзината музика не е наменета да биде комична или заснована на пародија.

Личен живот
-----------

Ашнико на својот Твитер изјавила дека е бисексуалка. Бидејќи моментално работи во Велика Британија, таа е „домашен" член на колективот ПРС, но е заастапувана од АДКАИ.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница

Наводи
------


1. ↑  Wetmore, Brendan (December 4, 2019). „Ashnikko Is Ready for All of It". *PAPER* (англиски). Посетено на October 26, 2020.
2. ↑  *Halloweenie II: Pumpkin Spice* (англиски), Посетено на 2020-10-26
Екваторскиот пулс на инерцијален бран предизвикува проток на модели на флуиди во постојано вртечката сферична комора. Стрелките на пресекот ја покажуваат насоката и силата на протокот во екваторската рамнина, додека сферата продолжува да се ротира во насока на стрелките на часовникот по својата оска која покажува лево. Црвената го означува протокот надвор од рамнината; сината го означува протокот во рамнината.
***Инерцијални бранови***, познати како ***инерцијални осцилации***, се вид на механички бран можен во вртечките флуиди. За разлика од површинските гравитациски бранови најчесто забележани на плажа или во када, инерцијалните бранови течат низ внатрешноста на флуидот, а не на површината. Како секој друг вид на бран, инерцијалниот бран е предизвикан од обновувачка сила и се одликува со бранова должина и честота. Бидејќи обновувачката сила на инерцијалниот бран е Кориолисова сила, нивните бранови должини и честоти се поврзани на чуден начин. Инерцијалните бранови се попречни бранови. Најчесто се забележуваат во атмосферите, океаните, езерата и лабораториските експерименти. Росибилните бранови, геострофичните струи, и геострофичните ветрови се примери за инерцијални бранови. Инерцијалните бранови најверојатно ќе постојат и во стопеното јадро на Земјата во ротирање.

Обновувачка сила
----------------

Инерцијалните бранови се *враќаат во рамнотежа* со *Кориолисовата сила*, како реакција на ротација. Прецизно кажано, Кориолисовата сила се појавува (заедно со *центрифугалната сила*) во вртечка рамка и при тоа да се земе предвид дека таквата рамка секогаш се забрзува. Оттука, инерцијалните бранови не можат да постојат без ротација. Покомплицирано од напнатоста на низата, Кориолисовата сила дејствува под агол од 90 степени кон насоката на движење и неговата сила зависи од брзината на ротација на флуидот. Овие две својства доведуваат до основните одлики на инерцијалните бранови.
**Јапонска** мушмула или **нешпула** ( латински: *Eriobotrya japonica*) е зимзелено овошје со потекло од Кина и Јапонија. Се смета за суптропско овошје, но лесно може да издржи температури до -10 °C. Покрај тоа, добро ја поднесува сушата, но реагира на силни ветрови.

Опис на растението
------------------

Јапонска мушмула или нешпула
Јапонската мушмула достигнува висина на дрво од 5-10, но почесто е до 4 м. Листовите се наизменични, едноставни. Долги се 10–25 см. и имаат темно зелена боја. Цветањето започнува во октомври, а завршува во декември, во време кога повеќето овошки се неактивни и без лисја. Цветовите се формираат во пирамидални групирани соцветија ( паникули ) на врвот на едногодишните ластари. Тие се бели во боја, 2 со см во пречник. Плодовите се зрели кон крајот на зимата или рана пролет. Тие се 3-5 см големи. Плодовите се со жолта до црвеникава боја, овални, заоблени или во облик на круша.

Надворешни врски
----------------
Кернан Хелсингборг ноќеКернан Хелсингборг ноќе
**Кернан** е средновековна кула во Хелсингборг, Сканија, во јужна Шведска. Тоа е единствениот дел што останал од поголема данска тврдина, која заедно со тврдината Кронборг спроти Ересунд, го контролирале влезот помеѓу Категат и Ересунд и на југ од Балтичкото Море.

Историја
--------

Потеклото на тврдината Хелсингборг е спорно, но данската легенда го наведува нејзиното потекло во владеењето на легендарниот Крал Фрои. Сепак, оваа легенда не е поткрепена со археолошки докази. Дендрохронолошкото датирање покажало дека јадрото било изградено во 1310-те, кога Ерик VI од Данска бил крал на Данска. Се сметала за најважната тврдина во Данска и била составен дел во обезбедувањето контрола над теснецот помеѓу Сканија и Зеланд.

Бил предаден на Шведска заедно со остатокот од Сконланд како дел од Роскилдскиот мировен договор во 1658 година. Тврдината била повторно преземена од данските сили во 1676 година за време на Шведско-бранденбуршката војнаа, а нејзиното заземање се прославило со веење на џиновско знаме на Данска над неа. Ова знаме подоцна било заробено од шведската армија и е зачувано во Воениот музеј во Стокхолм. Тврдината била вратена под шведска контрола со Договорот од Лунд во 1679 година. Шведскиот Карл XI наредил да се урне поголемиот дел од него, плашејќи се дека бил премногу изложен на прикраден напад од Данска. Единственото нешто што било зачувано од замокот било старото средновековно јадро на кулата. Кулата продолжила да служи како знаменитост за превоз преку Ересунд.

Реставрација
------------

Замокот бил обновен почнувајќи од 1893-1894 година, под инструкции на Оскар Фердинанд Трап, шведски стопанственик и инженер (1847-1916). Архитект за реставрацијата бил Јозеф Алфред Хелерстром (1863–1931), градски архитект на Хелсингборг од 1903 до 1928 година. Целта на реставрацијата била да се врати, колку што е можно, изгледот на структурата врз основа на најстарата позната средновековна илустрација. Кренелацијата на зградата датира од овие поправки.

* Хелсингборг во 16 векХелсингборг во 16 век
* Поглед на пресек на кулата КернанПоглед на пресек на кулата Кернан
* Кернан како урнатина пред поправките во 1893-1894 годинаКернан како урнатина пред поправките во 1893-1894 година
* Модел на замокот Хелсингборг Модел на замокот Хелсингборг

Во популарната култура
----------------------

* *Кернан* има ролер костер базиран на него, во паркот Ханза во Зирксдорф, Шлезвиг-Холштајн, Германија.

Наводи
------

1. ↑  *Kärnan* (Helsingborg.se)

Надворешни врски
----------------

* Ериксон, Торкел (1993) *Castrum nostrum Helsingburgh: Erik Menved und Schloss Helsingborg* in *Castella maris Baltici* (Стокхолм: Almqvist & Wiksell International) ISBN 91-22-01566-3
* Eriksson, Torkel (1994) *En ruin försvinner: Kärnan i Helsingborg 1880-1894* (Хелсингборг: Helsingborgs museiförening) ISBN 91-87274-10-8
* Johannesson, Gösta (1980) *Хелсингборг: Стан на 900 години* (Стокхолм: AWE/Geber) ISBN 91-20-06249-4
**SQL** (англиски: *Structured Query Language*, македонски: Структуриран Прашален Јазик) — доменски специфичен програмски јазик користен во програмирањето и дизајниран за управување со податоци чувани во систем за управување со релациони бази на податоци, или за обработка на проток во систем за управување со проток на релациони податоци. Практично се користи за справување со структурирани податоци, односно податоци кои претставуваат релации меѓу ентитети и променливи. Униформен е, бидејќи сите податоци и резултати на операциите се прикажуваат во вид на табела и овозможува класично програмирање.Сè до верзијата -{SQL:1999}- овој јазик бил непроцедурален, односно нему му се специфицирало ШТО, а не и КАКО нешто да се направи.

Историја
--------

Творец на SQL јазикот е Доналд Чамберлин, а настанал во истражувачката лабараторија на ИМБ (англиски: *IBM Research Laboratory*) во Сан Хосе, Калифорнија во 1974 година, значи на истото место каде e Eдгар Фран Код во 1970 година ги дефинирал основите на релациониот модел на подататоци. Jазикот на почетокот се нарекувалSEQUEL (англиски: *Structured English Query Language*) и претставувал програмски интерфејс за (API) за System R, прототипски систем за управување со бази на податоци (SUBP) кои се развивал како дел од истражувачкиот проект под истиот назив.

Наводи
------

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  „Шта је база података".
**Фарго** (англиски: *Fargo*) е американски филм (мрачна комедија) од 1996 година, во режија и по сценарио на Џоел и Итан Коен. Главните улоги во филмот ги играат: Френсис Мек Дорманд, Вилијам Мејси, Стив Бушеми, Питер Стормар, и Харв Преснел.

Филмот бил номиниран за седум награди „Оскар", од кои освоил два: за најдобро сценарио и за најдобра главна женска улога. Исто така, филмот освоил и една награда на БАФТА, како и награда за најдобра режија на Канскиот филмски фестивал во 1996.

Содржина
--------

Продавачот на автомобили од Минесота, Џери Ландегард (Вилијам Х. Мејси) има итна потреба од многу пари за да започне еден бинзис. Тој се обраќа до таткото на својата сопруга (Харв Преснел), но тој не сака да му ги даде парите, туку инсистира самиот тој да ја направи зделката. За да собере пари за својот потфат, Џери се договара со двајца криминалци (Стив Бушеми и Питер Стормар) да ја киднапираат неговата жена и од нејзиниот татко да бараат голема сума пари. Криминалците ја грабнуваат жена му, а нејзиниот богат татко се согласува да ги плати парите. Меѓутоа, работите не одат во согласност со неговата замисла: носејќи ја грабната жена кон нивното засолниште, криминалците убиваат полицаец и двајца други сведоци, така што полицијата започнува истрага. Истовремено, таткото на неговата сопруга сака лично да ги однесе парите и притоа еден од криминалците, Карл, го убива.
  

Во меѓувреме, бремената полицајка Марџ (Францес МекДорманд) упорно оди по трагата на криминалците и разговара со Џери, кој притиснат од нејзината упорност и поради страв дека ќе биде фатен, бега од продавницата за коли. Помеѓу криминалците започнува караница при што едниот од нив го убива својот соработник, а претходно ја убива и грабнатата жена. Сепак, Марџ успева да го уапси убиецот, а подоцна, полицијата го пронаоѓа и избеганиот Џери.

Улоги
-----

* Францес МекДорманд како Марџ Гундерсон
* Вилијам Х. Мејси како Џери Ландегард
* Стив Бушеми како Карл Шовалтер
* Питер Сторман како Гар Гримзруд
* Харв Преснел како Вејд Гузтафсон
* Кристин Рудруд како Жан Ландегард
* Тони Денман како Скоти Ландегард
* Стив Ривис како Шеп Праудфут
* Лери Бранденбург како Стан Гросман
* Џон Карол Линч како Норм Гундерсон
* Стив Парк како Мајк Јанагита

Наводи
------

1. ↑  „Oscars.org". Awardsdatabase.oscars.org. 2010-01-29. Посетено на 2010-02-28.
2. ↑  „Festival de Cannes: Fargo". *festival-cannes.com*. Архивирано од изворникот на 2020-10-13. Посетено на 2009-09-16.
3. ↑  *Антена*, број 839, 25.7.2014, стр. 18.
4. ↑  *Антена*, број 852, 24.10.2014, стр. 27.
5. ↑  IMDb, Fargo (1996) (пристапено на 9.6.2015)

Надворешни врски
----------------

* 

* *Fargo*  на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
* 

* *Fargo* на Allmovie
* 

* *Fargo* на Box Office Mojo
* *Fargo* на Rotten Tomatoes.
**Алеко** (бугарски: *Алеко*) ― скијалиште на планината Витоша во Бугарија сместена во северното подножје на врвот Малак Резен (2191 м), во сливот на Јанчевска Река што истекува на исток кон селото Бистрица.

Алеко е главен туристичко и зимско спортско средиште на Витоша, кој нуди сместување во вилата Алеко (1820 м) и неколку хотели, и неколку седешници, влечници и скијачки патеки, кафетерии и ресторани и училишта за скијање и сноуборд. Најстарата и најпозната ски патека е Стената, додека најдолгата и најтешката е „Витошко Лале" првично изградена за Зимската универзијада 1983 одржана на Витоша. Денес, Алеко е меѓу најдобрите бугарски скијалишта заедно со Банско во Пирин, Боровец во Рила и Пампорово на Родопите.

Местото е достапна со гондолска жичарница од 6,27 километри од софиското предградие Симеоново и по пат од предградието Драгалевци. Алеко е и почетна точка на голем број туристички патеки кои водат до Црн Врв (бугарски: Черни връх)и понатаму на југ до селата Чујпетлово и Јарлово, до природниот резерват Бистришко Браниште на исток и до Златните Мостови на северозапад.

Споменик на блиската Мечја Полјана (бугарски: Меча поляна") го слави министерот за надворешни работи на Бугарија, Иван Башев кој загина во декември 1971 година во снежна бура што ја зафатило областа. Ваквите несреќи не се невообичаени за Витоша, со несоодветно опремени или преуверени посетители преплавени од брзото влошување на времето. Алеко е главната база на мрежата на планинската служба за спасување на планината Витоша.

Алеко го има своето име од истоимената вила изградена во 1924 година (втора во Бугарија по вилата Скакавица во планината Рила), именувана по писателот Алеко Константинов кој го организирал првото групно искачување на Црн Врв на 27 август 1895 година.

Галерија
--------

Панорама на Алеко* Скијачката патека Стената на скијалиштето АлекоСкијачката патека Стената на скијалиштето Алеко

Поврзано
--------

* Витоша
* Малак Резен
* Црн Врв

Надворешни врски
----------------

* Bulgaria Ski: Витоша
* Планина Витоша
* Витоша
* Парк на природата Витоша. Мрежна страница.
* Zone Bulgaria: Витоша
* Карта на Витоша .
**Злато** — средновисока македонска планина што се протега северно од Прилеп, помеѓу Стара Река и Прилепска Река, во североисточниот дел на Пелагонија. Претставува западна огранка на масивот на планината Бабуна. Сочинува природна целина со површина од 50 км2. Највисок врв е Златоврв со 1.422 м. Злато има исклучително природни вредности, а тоа се најразновидните денудациони облици. Овие вредности според бројноста, манифестацијата и изразеноста на Злато претставуваат ретка појава. Затоа, планината е ставена на привремената список на УНЕСКО во Париз за заштита на природното наследство.

Галерија
--------

* Поглед на западната падинаПоглед на западната падина
* Поглед на Злато од врвот КозјакПоглед на Злато од врвот Козјак
* Поглед на Злато во 1863 г.Поглед на Злато во 1863 г.

Наводи
------

1. ↑  „Обновено Златното јаболко на Златоврв". Вест. Посетено на 2010-04-20.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Злато (планина)" на Ризницата ? |
**Јован Рашковиќ** ( Книн, 5 јули 1929 година - Белград, 28 јули 1992 година ) бил психијатар, академец, основач на Српската демократска партија (СДС) во Хрватска.

Животопис
---------

Живеел во Книн сè до почетокот на Втората светска војна (1941), кога како дете избегал во Кистање, анексиран од Италија. Поминал приватна гимназија во Задар и Книн. По Втората светска војна живеел во Загреб, каде во 1948 година бил матурант.

Во Загреб студира електротехника и медицина. Завршил медицински студии во 1956 година.Потоа го заврашил специјалистички испит по невропсихијатрија во 1962 година. Тој ја бранеше својата докторска теза во 1975 година. на Медицинскиот факултет во Загреб.

Тој бил директор на Општата болница Шибеник (1959-1961), а потоа (1961-1962) првиот директор на новоформираниот медицински центар во истиот град. Во областа на неврофизиологијата, спроведувал истражувања во рамките на Институтот за клиничка неврофизиологија.

Тој бил професор на универзитетите во јубјана и Загреб. тој гостувал на многу реномирани универзитети во светот ( Лондон, Хјустон, Павија, Рим). .. ) Тој беше директор на Центарот за научници истражувања на болницата „Свети Сава" во Белград, член на Медицинската академија на Хрватска, почесен член на Чехословачката асоцијација на психијатријата и Здружението на психијатри на Италија, како и член на Српската академија на науките .

Тој е еден од најпочитуваните психијатри во Југославија. Работел со многу реномирани поединци и институции ширум светот. Тој е автор на над сто медицински публикации, стручни и научни трудови и неколку монографии. 

### Политичка активност

Иако немал политичко искуство, немал формално образование во државното право и историја, почнувајќи од 1989 година. Тој започнал да се разликува како еден од политичките водачи на Србите во Хрватска, меѓу кои ужива висока репутација, пред сè како признат научник и академски. Благодарение на тој углед, тој беше избран за прв претседател на Српската демократска партија (СДС) во Хрватска (1990). Книга наречена *Луда земја*, објавена во 1990 година. Неговиот академско-теоретски пристап кон решавање на политички проблеми се покажа како недоволен за реализирање и заштита на српските национални интереси во Хрватска, што било целосно забележено за време на неговите состаноци и преговори со хрватскиот претседател Фрањо Туѓман, кој како поранешен генерал и историчар, имаше многу повеќе искуство во водење работи од општо политичко значење.

Галерија
--------

* Рашковиќ по телефон Рашковиќ по телефон

Наводи
------

1. ↑  „Jovan Rašković - Večernji.hr". Архивирано од изворникот на 3 септември 2014. Посетено на 18 август 2014.

* Портал: Биографија

* Биографија на мрежната страница на САНУ
* Јован Рашковиќ Архивирано на 18 август 2019 г. Јован Кесер, *Вечерње новости*, Феилетон, 15 продолженија, 5-19 септември 2007 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 300984790
* LCCN: n88271259
* ISNI: 0000 0000 5512 1468
* GND: 11942620X
* SUDOC: 050645285
* BNF: cb13516723p (податоци)
* NKC: js2018992364

 |

 |
**„Најважниот настан откако човекот стапна на Месечината"** (француски: *L'événement le plus important depuis que l'homme a marché sur la lune*) — француски филм од 1973 година, во режија на Жак Деми (Jacques Demy), кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Катрин Денев (Catherine Deneuve), Марчело Мастројани (Marcello Mastroianni), Клод Мелки (Claude Melki), Миреј Матје (Mireille Mathieu) и Морис Беро (Maurice Biraud).

Синопсис
--------

Марко Мазети, инструктор во авто-школо, живее со Ирене де Фонтеној и со нивниот син Лука. Еден ден, тој чувствува необична болка, па оди на преглед кај д-р Делавињ, а тој го упатува кај познатиот гинеколог Шомин де Латур. Гинекологот му соопштува на Марко дека е бремен веќе четири месеци и смета дека оваа необична појава е предизвикана од хормонски промени поврзани со современата исхрана. Набргу, случајот на Марко станува познат, а тогаш драстично се зголемува работата на фризерскиот салон што го води Ирене...

Наводи
------

1. ↑  HRT, Najvažniji događaj otkako je čovjek stupio na Mjesec, francusko-talijanski film (пристапено на 11.12.2021)
Јори Лехтере
**Јори Летере** ( фински: *Jori Lehterä*  ; 23 декември 1987 година, Хелсинки, Финска ) е професионален фински хокеј играч на мраз кој играл на централна напаѓачка позиција.

Од сезоната 2014/15 година настапувал за Сент Луис Блуз во Националната хокеарска лига (НХЛ) .

Со финскиот сениорски тим тој освоил сребрен медал на Светскиот куп во 2014 година во Минск и бронзен медал на Зимските олимписки игри во 2014 година во Сочи .

Кариера
-------

Неговата кариера како играч започнала во помлад хокеј клуб Јокерит воХелсинки во текот на сезоната 2002/03 , додека го потпишал својот прв професионален договор со сениорскиот тим на Јокерита во сезоната 2006/07. Во текот на таа сезона тој одиграл вкупно 28 натпревари во финската елитна лига на ФМ, со 12 бода (6 голови и асистенции). После само една сезона играл во првиот тим на Јокерит и освоил сребрен медал, а во април 2007 година потпишал тригодишен договор со екипата на Тапара од Тампере .

По неговата прва статистички одлична сезона во составот на Тампере, Лехтер заминал во драфтот во НХЛ, каде што во летото 2008 година го избрале како 65 место од тимот на Сент Луис Блуз .

Март 2009 година тој заминал во Северна Америка и потпишал договор со американската хокерска лига *Пири Риммен.* Бидејќи не успеал да се принуди да го тренира тимот од Сент Луис за следната сезона, тој се вратил во неговиот стар клуб од Тампере каде одиграл одлична сезона 2009/10, за време на која играл дури 57 на натпревари во лигата каде освоил 69 бода (19 голови и неверојатни 50 асистенции, со уште еден гол и 9 асистенции во плеј-офот), со кои го означиле како највредниот играч на сезоната во лигата.

Во мај 2010 година се преселил во редовите на КХЛ лигата Локомотив Јарослав, а од сезоната 2011/12 станал член на тимот на Сибир од Новосибирска.

Јули 2014 година потпишал двегодишен договор со тимот на Сент Луис Блуз.

Дебитанскиот натпревар на националната селекција на меѓународни натпревари, Летер требаше да го има на Светскиот куп за играчи до 20 години во 2006 година, но поради повреда го пропуштил тоа натпреварување.

Тој го направил своето деби на Светскиот куп на Светското првенство во 2010 година за сениори, каде влегол на 5 натпревари, но без никаков статистички ефект. Тој дал значаен придонес за репрезентацијата на Олимпискиот турнир во Сочи 2014 година, каде финскиот тим освоил бронзен медал, а Лехтер постигнал 1 гол и 3 асистенции на 6 одиграни натпревари. Неколку месеци по Олимпискиот турнир, Лехтер освоил сребрен медал со екипата на Светското првенство одиграно во Минск. На тој турнир ги одиграл сите 10 натпревари и постигнал 3 гола и 9 асистенции.

Поврзано
--------

* Светски куп на хокеј на мраз во 2014 година
* ХК okerокерит
* ХК Тапара

Наводи
------

* Статистика за играчки на страницата
* Статистика за играчки на страницата
**„УМберто Д"** (италијански: *Umberto D*) е италијански филм од 1952 година, во режија на Виторио де Сика (*Vittorio De Sica*). Сценариото е дело на Чезаре Ѕаватини (*Cesare Zavattini*). Главните улоги ги толкуваат: Карло Батисти (Carlo Battisti), Марија Пија Касилио (Maria Pia Casilio), Лина Џенари (Lina Gennari) и Мемо Каротенуто (Memmo Carotenuto). Во 1957 година, филмот бил номиниран за наградата „Оскар" за најдобро сценарио, а во 1952 година бил номиниран за Големата награда на Филмскиот фестивал во Кан.

Синопсис
--------

Умберто Ферари (го игра Батисти) е постар, пензиониран државен службеник кој учествува на демонстрациите за зголемување на пензиите. Полицијата ја растерува толпата, а Умберто се враќа во својата соба која ја дели со кучето Флик. Негова единствена пријателка е Марија (ја игра Касилио), слугинката во пансионот, која е бремена со еден од двајца војници, но ниеден од нив не сака да го признае татковството. Станодавката на Умберто, Антонија (ја игра Џенари) бара да ја плати задоцнетата станарина, но тој нема доволно пари, иако ги продава часовникот и книгите. Најпосле, тој се разболува и завршува на болница, каде нема никакви грижи. Меѓутоа, кога го отпуштаат од болницата, тој се враќа во станот каде го нема кучето, а станодавката го исфрла на улица...

Наводи
------

1. ↑  Umberto D, talijanski film (пристапено на 28.12.2023)
Јухамати АлтонненЈухамати Алтоннен
**Јухамати Тапио Алтоннен** ( фински: *Juhamatti Tapio Aaltonen* - Јас, 4 јуни 1985 година ) бил професионален фински хокеј на мраз кој играл како вистински крилен играч .

Тој бил член на сениорската репрезентација на Финска, за што го направил своето деби на меѓународната сцена на СП 2010 година. Со репрезентацијата, тој ја освоил и титулата светски шампион на Светскиот куп во 2011 година во Словачка, а исто така бил дел од финскиот олимписки тим на Зимските олимписки игри во 2014 година. во Сочи кога Финска освои бронзен медал.

Кариера
-------

Алтонен својата професионална кариера ја започнал во дресот на тимот на Олун Керпет, за кој играл во периодот 2002-2009 година, освојувајќи два трофеи на финскиот шампион во тој период. По 7 сезони во Керпет, Алтонен заминува во Лахти каде играл за Пеликанците во сезоната 2009/10 за што постигна 49 бода (28 гола) на 58 одиграни натпревари. Иако Алтоннен потпишал петгодишен договор со Пеликанците, по првата сезона, тој ја искористил клаузулата од договорот што му дозволуваше да се промени околината во случај на подобри услови.

Ова веќе било случај во средината на јуни 2010 година потпиша за руската КХЛ лига Металург од Магнитогорск, за што играл во наредните две сезони. Потоа играл една сезона за шведски Регл, по што се вратил во Финска, прво во родниот град Керпет, а потоа играл за okerокерит и ХИФК .

Поврзано
--------

* Национална репрезентација на Финска во хокеј на мраз

Наводи
------

1. ↑  „Magnitogorsk Metallurg's 2010-11 Roster". hockeydb.com. 2. октобар 2015. Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help); Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Лабораторијата на Декстер** (англиски: *Dexter's Laboratory*), позната и како **Декстеровата лабораторија** — американска анимирана серија по идеја на Генди Тартаковски (творецот на *Самурај Џек*) за Cartoon Network. *Лабораторијата на Декстер* станала една од најпопуларните и најуспешните изворни серии на Cartoon Network и довела до промена во насоката на каналот кон создавање пооригинални серии. Низ годините, серијата добила висока оценка и потврдни одзиви, како и номинации за 4 Еми и други награди.

Содржина
--------

Серијата се врти околу генијалното момче по име Декстер, кое има тајна лабораторија скриена зад полица за книги во неговата соба. Декстер го користи својот разум за да измислува разни апаратури и да спроведува научни опити, што често доведува до смешни и збркани последици. Сепак, честољубивата сестра на Декстер, Ди-Ди, често навлегува во неговата лабораторија, создавајќи предизвици и забавни ситуации. Серијата ги следи обидите на Декстер да ја задржи својата лабораторија во тајност додека се движи низ предизвиците на секојдневниот живот, вклучително и справувањето со неговата досадна сестра и разните пронајдоци што тргнале наопаку.

Наводи
------

1. ↑  Internet Archive, Jeff (2006). *Who's who in animated cartoons : an international guide to film & television's award-winning and legendary animators*. New York : Applause Theatre & Cinema Books ; Milwaukee, WI : Hal Leonard Corp. [distributor]. ISBN 978-1-55783-671-7.
2. ↑  Woulfe, Molly (June 24, 2003). „Meet 'Dexter's' Dad: Chicago-bred Animator Draws from His Imagination". *The Times of Northwest Indiana*. Архивирано од изворникот November 28, 2018. Посетено на November 28, 2018.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Лабораторијата на Декстер" на Ризницата ? |

* Матична страница
* *Dexter's Laboratory* at Cartoon Network's Department of Cartoons

* *Лабораторијата на Декстер*  на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Неферкамин Ану** — фараон на Стариот Египет за време на првиот преоден период. Според Кралскиот список од Абидос и последната реконструкција на Торинскиот канон, направена од страна на Ким Рајхолт, тој бил 13-тиот крал на Осмата династија. Ова мислење го делат египтолозите Јирген фон Бекерат, Томас Шнајдер и Дарел Бејкер. Како фараон од осмата династија, Неферкамин Ану владеел над регионот Мемфит.

Потврди
-------

Неферкамин Ану се споменува во делот 52 од Кралскиот список од Абидос, кој бил составен во раниот период на Деветнаесеттата династија. Списокот го наведува неговиот претходник како Неферкаре Пеписенеб и неговиот наследник како Какаре Иби. Торинскиот канон го идентификува Неферкамин Ану со *Нефер,* споменат во колона 4, линија 10 од документот, кој е во согласност со кралскиот список од Абидос. Секој детаљ за владеењето на Неферкамин Ану е изгубен во лакуна од Торинскиот канон.

Име
---

Името на овој фараон е транслитерирано како *Неферкамин Ану*, иако е пријавено како *Снеферка Ану* на Кралскиот список од Абидос. Причината за оваа транслитерација е дека хиероглифскиот знак O34, што се чита *s*, би можел да го замени знакот R22 за богот Мин и да се чита *Mn*.

Наводи
------

1. ↑  Alan H. Gardiner: *The royal canon of Turin*, Griffith Institute, New edition, ISBN 978-0900416484
2. ↑  „Архивиран примерок". Архивирано од изворникот на 2011-11-22. Посетено на 2012-04-30. Neferkamin II
3. 1 2  Kim Ryholt: "*The Late Old Kingdom in the Turin King-list and the Identity of Nitocris*", Zeitschrift für ägyptische, 127, 2000
4. ↑  Jürgen von Beckerath: *Handbuch der ägyptischen Königsnamen*. Deutscher Kunstverlag, München/ Berlin 1984, ISBN 3-422-00832-2, p. 59, 187.
5. ↑  Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN 3-491-96053-3, p. 174.
6. 1 2 3  Darrell D. Baker: The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I - Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC, Stacey International, ISBN 978-1-905299-37-9, 2008, p. 263-264
**Реј Чарлс Робинсон** (септември 23, 1930 – 10 јуни 2004). Познат под името **Реј Чарлс**, бил Американски пејач и текстописец, музичар и композитор. Меѓу пријатели и колеги музичари, тој често бил нарекуван "Брат Ray." Тој беше често си се нарекува "Гениј." Чарлс бил слеп уште од седумгодишна возраст.

Тој беше пионер во душевната музика  во текот на 1950-тите со комбинирање на блуз, ритам и блуз, и госпел стиловите во музиката која ја снимал за Атлантик Рекордс. Тој исто така придонесе за интеграција на кантри музика, ритам и блуз и поп-музика во текот на 1960-тите години со своjoт успех на АБЦ Рекордс особено со своите два Модерн Саундс албуми. Додека тој беше со ABC, Чарлс стана една од првите црни музичари на којшто му било доделено уметничка контрола од страна на мејнстрим снимачка компанија.

Чарлс цитира Nat Кинг Кол како примарно влијание, но неговата музика исто така беше под влијание на Вестерн, џез, ритам и блуз уметниците на денот, вклучувајќи го Луис Џордан и Чарлс Браун. Тој стана пријател со Quincy Jones. Нивното пријателство траело до крајот на животот на Чарлс. Френк Синатра  го нарекол Реј Чарлс "единствениот вистински гениј во шоу бизнисот," иако Чарлс го потценил овој поим.

Во 2002 година, *Ролинг Стоун* го рангираа Чарлс како број десет на својата список на "100 Најголеми Уметници на Сите времиња", и како број два на нивната ноемвриска список на 2008 за "100 Најдобри Пејачи на Сите времиња". Били Џоел забележува, "Ова може да звучи погрешно, но мислам дека Реј Чарлс е поважен од Елвис Присли.

Белешки
-------

Наводи
------

1. ↑  Unterberger, Richie. Biography: Ray Charles. AllMusic; retrieved November 26, 2009.
2. ↑  „Show 15 – The Soul Reformation: More on the evolution of rhythm and blues". University of North Texas. May 11, 1969. Посетено на September 10, 2010.
3. ↑  Guide Profile: Ray Charles, About.com; retrieved December 12, 2008.
4. ↑  Palmer, Robert (February 9, 1978). „Soul Survivor Ray Charles": 10–14. Архивирано од изворникот на 2010-03-01. Посетено на November 9, 2008. Наводот journal бара `|journal=` (help)
5. ↑  Tyrangiel, Josh (2006). „Review: *Modern Sounds in Country and Western Music*". *Time*. Архивирано од изворникот на 2010-10-20. Посетено на July 21, 2009.
6. ↑  VH1 (2003), p. 210.
7. ↑  Charles, Ray; Ritz, David (1992). *Brother Ray*. New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-80482-4.
8. ↑  Bronson, Fred (1997). *The Billboard Book of Number One Hits* (4. изд.). New York: Watson-Guptill. стр. 98. ISBN 0-8230-7641-5.
9. ↑  Morrison, Van. „100 Greatest Artists of All Time. No. 10: Ray Charles". *Rolling Stone*. Архивирано од изворникот на 2015-12-10. Посетено на June 13, 2010.
10. ↑  Joel, Billy. „100 Greatest Singers of All Time. No. 2: Ray Charles". rollingstone.com. Архивирано од изворникот на 2012-10-22. Посетено на June 13, 2010.
11. ↑  "A Tribute to Ray Charles". *Rolling Stone*, nos. 952–953, July 8–22, 2004.
**Азат** (ерменски: Ազատ) е ерменска река што тече низ провинциите (маргариите) Котајк и Арарат.

Се јавува на југо- западните падини на Гегамските Планини до реките Гохт и Ваксидор. Се влева во реката Аракс.

Горниот дел од потокот тече низ Клисурата Гарни, именувана по блиското село Гарни. Клисурата е позната по природните пентагонални и шестаголни колони на базалт, кои ја опкружуваат како ограда, а над кањонот се протега Планината Гарни.

Во средниот дел на потокот се наоѓа вештачкото Азатско Езеро со волумен од 70 милиони м3. Просечниот проток во устието е околу 6,51 м3 / s, до максимум 35,9 м3 / s.

Од 2000 година горниот тек на реката Азат и блискиот манастир Гегард се наведени на списокот за светско наследство на УНЕСКО. Овој дел е најпосетуваното туристичко одредиште во цела Ерменија. Манастирот бил изграден на наоѓалиште веднаш под изворот Амат, кој извира во карпа.

Галерија
--------

* Базалтни столбови во клисурата ГарниБазалтни столбови во клисурата Гарни
* Порој во горниот текПорој во горниот тек
* Реката на влезот во езерото со исто имеРеката на влезот во езерото со исто име

Поврзано
--------

* Реки и езера на Ерменија
* Азатско Езеро

Наводи
------

1. ↑  Манастир Гегард и долина горњег Азата на званичној страници УНЕСКО-а

Надворешни врски
----------------

* Фото галерија на
* Манастирот Гегард и горните достигнувања на потокот Амат
За други значења на поимот, погл. Вретено.
Предење со вретено (долу) и фурка (горе)
**Вретено** – вид алатка на која при рачно предење се намотува преѓата. Предењето со помош на вретено и фурка е најстарата техника на предење која за предење на волна понекаде се задржала до ден-денес.

Опис
----

Вретена
Вретеното е дрвено стапче долго околу 40 см, со најголем пречник од околу 1 см кое кон краевите конусно се стеснува во два врвови.

Со вретено можат да се испредат кратки влакна од волна, лен, коноп и памук во цврста и долга нишка – преѓа.

При предењето, очистената и влачената волна најпрво се врзува на фурката, а потоа предачката ја преде така што постепено со прстите извлекува влакна од фурката и со вртење на вретеното ги усукува во континуирана нишка и ја намотува на него.

За порамномерно и побрзо вртење на вретеното, на истото се додавал прешлен кој можел да биде фиксен или да се вади.

Историја
--------

Вретено од Стар Египет
Од праисторијата па сè до средниот век, предењето се вршело со користење само на две алатки, фурката и вретеното.

Најстарите докази за предењето датираат околу 5000 години п.н.е. Роданот, кој е измислен во Индија, во Европа дошол во средниот век и овозможил забрзување на процесот како и поголема рамномерност на преѓата.

Вретеното како тема во уметноста
--------------------------------

* „Песната на вретеното" (српски: *Pjesma vretena*) - песна во проза на српскиот писател Иво Андриќ од 1918 година.
* „Вретено" — кус расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска од 2018 година.

иде гас батооо
--------------

* Жена која преде. Детаљ од старогрчки сад за вино, околу 490 г.п.н.е. од Локри, Италија. Британски музеј, Лондон.Жена која преде. Детаљ од старогрчки сад за вино, околу 490 г.п.н.е. од Локри, Италија. Британски музеј, Лондон.
* Ева преде, вретеното е во нејзината десна рака, околу 1170 година, Библиотека на Глазговскиот универзитетЕва преде, вретеното е во нејзината десна рака, околу 1170 година, Библиотека на Глазговскиот универзитет
* Маж од Рамала преде волнаМаж од Рамала преде волна
* Тибеќанка преде волна во Покара, НепалТибеќанка преде волна во Покара, Непал

Наводи
------

1. ↑  Велковска, Снежана; Конески, Кирил (2003). *Толковен речник на македонскиот јазик*. **I**. Скопје: Институт за македонски јазик„Крсте Мисирков". стр. 309. ISBN 9989-640-49-1. Вретено
2. ↑  Иво Андрић, *Ex Ponto - Немири - Лирика*. Београд: Просвета, 1977, стр. 174-175.
3. ↑  Сања Михајловиќ-Костадиновска, *(Бес)конечни модели на расказот*. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 79.