recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Рени Толваи во 2015
**Рената Тимеа** " **Рени** "**Толваи** (унгарски: *Reni Tolvai* 24 март 1991

 година) е унгарска пејачка, танчерка и модел. Првпат станала позната во 2010 година по освојувањето на петтата сезона на унгарското шоу *мегастар*. Таа освои повеќе награди во Унгарија и учествуваше во *Дал* во 2012, 2016 и 2018 година.

Животопис
---------

Толваи е родена како Рената Тимеа Толваи на 24 март 1991 година во унгарското малцинство во Орадеја, Романија. Толваи била во врска со унгарско-американскиот пејач Андрас Калај-Саундерс. И двајцата претходно учествувале во *Мегастар*, и пееле дует на шоуто.

Музичка кариера
---------------

Во 2010 година, таа имала само 19 години, кога покрај освојувањето на унгарскиот идол, таа станала и Унгарски глас на годината. Нејзиниот прв сингл се појавил со музичко видео во летото на 8 август 2011 година, кој постигнал голем успех и се нашол на врвните топ листи на унгарските радио музички листи. Во 2011 година Рени го издала својот деби-соло албум "Екцер". Во 2011 била избрана за унгарски женски пејач на годината.
Годината 2013 била година на ренесансата на Рени: нов менаџмент, нови песни и нов изглед. Во март 2014 година, таа отишла на американска турнеја, каде што настапила во Помпано Бич и Сарасота, Флорида, Бруклин, Њујорк и Гарфилд, Њу Џерси.

Дискографија
------------

### Албуми

| Година | Наслов на албумот | Број на песни | Унгарски Топ 40 рекорд албуми и компилации |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 година | Финални песни на Мегастар |  ? | 8 |
| 2011 година | „Екзер" |  ? | 18 |

Награди
-------

* 5-ти Мегастар - 1 место (Гласот на годината) (2010)
* Награда за унгарската култура (2011)
* Трансилванија музички награди - најдобар унгарски танц-поп хит на годината (2012)

Поврзано
--------

* Унгарски поп

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Толјаи Рени Официјално мрежно место Архивирано на 9 април 2019 г.
* Рио (филм)
* Mahasz
**Пал Геревич** (унгарски: *Pál Gerevich*, роден на 10 август 1948 година) е унгарски мечувалец, кој освои две олимписки бронзени медали на натпреварите на саботната сала.  Пал Геревич го освои светското првенство во мечување со сабја во 1977 година и во моментов го тренира виенскиот мечувалски клуб Виенер Спортклуб. 

Тој исто така беше член на унгарскиот тим кој го освои светското првенство во 1973, 1978, 1981 и 1982 година и го освои среброто 1975 година и бронза во 1977 година. Тој беше избран за унгарски спортист на годината во 1977 година. 

Тој е син на легендарниот мечувалец Аладар Геревич и олимписки медалист Ерна Боген-Богати. Неговиот дедо Алберт Боген кој се натпреваруваше за Австрија на Летните олимписки игри во 1912 година (освојувајќи сребрен медал во тимска сабја) и за Унгарија на Летните олимписки игри 1928 година .

Наводи
------

1. ↑  „Pál Gerevich Olympic Results". *sports-reference.com*. Архивирано од изворникот на 2020-04-17. Посетено на 2011-02-14.

Надворешни врски
----------------

* Пал Геревич со кадетски златни медалисти на WSC
**Паксуниеми** е мал град во областа Јукасјарви ( парохија Јукасјарви) во општината Кируна. Селото се наоѓа на глава во реката Торне, неколку километри низводно од градот Јукасјарви. На границата на малиот град во 1995 година, процентот на ненаселени имоти за викендички во малиот град бил повеќе од 50% од сите имоти. На границите на малиот град 2000 до 2010 година, процентот на ненаселени имоти за викендички во малиот град била повеќе од 30 % од сите имоти.

Етимологија
-----------

Паксуниеми може да се преведе како Густа перница на шведски.

Историја
--------

Селото е основана во 1840 година од страна на Андрес Исаксон.

Развој на население
-------------------

На пописот во 1890 година, 24 луѓе биле регистрирани во Паксуниеми.
**Александар Бошков Христовски** ( 1925
 во Скопје —  1945

 во Сремски фронт) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил основно училиште и го продолжил образованието во гимназија. Уште пред да ја заврши гимназијата заминал во партизани. Во септември 1944 година стапил во Третиот баталјон на Дванаесеттата македонска ударна бриrада, со која учествувал во сите борби во близината на Скопје, како и во самото ослободување на градот. По ослободувањето на Скопје бил префрлен во Шеснаесеттата македонска ударна бригада и со неа учествувал во ослободувањето на другите окупирани делови на Југославија. Во април 1945 година храбро загинал при пробивот на Сремскиот фронт. Неговите посмртни останки биле пренесени и закопани на скопските градски гробишта.

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 158. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Ефектот** **Овсијанкина** е тенденција повторно да се заземе прекината акција кога сè уште не е извршена. Наречена е по нејзиниот истражувач Марија Овсијанкина.

Според овој ефектот, прекинатата задача, дури и без поттик, се вреднува како „квази потреба". Таа создава наметливи мисли, насочени кон повторно преземање на задачата и евентуално можат да резултираат во когнитивна дисонанца.

Ова може да се објасни со теоријата на теренот на Курт Левин, која укажува дека прекината акција е услов за затегнат систем. Тоа, исто така, води до подобро запомнување на незавршеното дејство над празно дејство (ефект Зеjгарник).

Поврзано
--------

* Руминација (психологија)
* Човечко мултитаскинг

Наводи
------

1. ↑  Ovsiankina, Maria (1928). *Die Wiederaufnahme unterbrochener Handlungen* (PDF). Psychologische Forschung. стр. 302–379. Архивирано од изворникот (PDF) на 5 February 2022.
2. ↑  Lewin, Kurt (1936). *Principles of topological psychology* (English). Архивирано од изворникот на 14 May 2016.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
3. ↑  Lindorfer, Bernadette; Stemberger, Gerhard (1 February 2012). „Die Experimente der Lewin-Gruppe zu Struktur und Dynamik von Persönlichkeit und psychologischer Umwelt". *Phänomenal*. **4** (1 and 2). doi:10.23668/psycharchives.4389. Архивирано од изворникот на 2023-01-16. Посетено на 2016-08-07 – преку academia.edu.CS1-одржување: бот: непознат статус на изворната URL (link)
**Саат-кулата во Ботевград** (бугарски: *Часовниковата кула в Ботевград*) е симбол на градот Ботевград и дел од „100 туристички места во Бугарија".

Историја
--------

Саат-кулата на грбот на Ботевград.Саат-кулата на грбот на Ботевград.
Саат-кулата била изградена во 1866 година, по предлог на Мидхат-паша, а го изградил мајсторот Вуно Марков од Врачеш Механизмот на часовникот го иразботил Генчо Наков, а ѕвоното било дело на мајсторот Лазар Димитров од Банско.

На почетокот, на врвот од кулата имало мала дрвена куќа, од која излегувала мала фигура со фес на главата. По ослободувањето од Турците, фигурата била отстранета како турски симбол.

Во 1924 година, центарот на заедницата бил покрај кулата, а подоцна крај кулата било посадено дрво. Дрвото пораснало речиси во висина на кулата, и секоја година било украсувано како божиќно дрво. Но, според мислењето на некои стручњаци, корењата на дрвото можеле да ја урнат кулата.

Во текот на своето постоење, саат-кулата како споменик на културата претрпел бројни поправки, реставрации и други активности. Механизмот на саат-кулата бил обновен, така што денес кулата го отчукува секој поминат саат.

Наводи
------

1. ↑  Vlajkova, Simeonka (2000). Botevgrad prez godinite, čast 1. Botevgrad. str. 67.
**Александар Глигорије Шепеленко** (17 февруари 1923

 во Врело (Приштина), Косово —  1945
 во Шид, Србија) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Во Скопје се доселил во 1936 година. Завршил основно и вечерно занаетчиско училиште. Потоа изучил за машино-бравар. Работел во пиварницата во Скопје, а подоцна се вработил во рудникот Злетово, од каде заминал во партизани. Кон крајот на 1944 година стапил во Треттата македонска ударна бригада, со која учествувал во пробивот на укрепените германско-усташки позиции на Сремскиот фронт, кај Шид-Товарник. Во една од тие борби против непријателот, храбро загинал. Бил закопан на самото место каде што загинал.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 163. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Параштитната** или **паратироидна жлезда** е ендокрина жлезда која се наоѓа на штитната жлезда. Бројот на параштитните жлезди е различен: кај рибите отсуствуваат, другите ‘рбетници имаат четири параштитни жлезди, додека човекот има три до четири, а некогаш и повеќе вакви жлезди.

Функција
--------

Хормонот на параштитната жлезда се нарекува паратхормон. Заедно со витаминот D, тој учествува во метаболизмот на калциумот и фосфорот.

Клиничко значење
----------------

### Хиперпаратироидизам

При зголемено лачење (хиперфункција) на овој хормон, доаѓа до намалување на концентрацијата на фосфорот, а до зголемување на концентрацијата на калциумот во крвта. Со оваа промена можат да настанат одредени деформации на коските.

### Хипопаратироидизам

При хипофункција на паратхормонот, состојбата е обратна. Со намалување на калциумот во крвта доаѓа до негово натрупување во коските и забите. Во таква состојба се надразнуваат нервите, со што се поттикнуваат грчеви (состојба позната како тетанус) на мускулите кои можат да бидат и смртоносни.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место за ендокриниот систем

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Анатомија на ендокриниот систем |
| --- |
|  |
| 
* Хипоталамус
* Бубрег
* Параштитна  жлезда
* Епифиза
* Хипофиза
	+ Неврохипофиза
* Штитна  жлезда

 |
|  |
| Надбубрежна жлезда | 
* Хромафинска клетка

 |
|  |
| Гонади | 
* Тестис
* Јајчници
	+ Жолто тело

 |
|  |
| Панкреасни островчиња | 
* Алфа клетка
* Бета клетка
* Делта клетка

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85097934
* BNF: cb120016579 (податоци)
* NDL: 00575005
* NKC: ph388498

 |

 |
Овошје
**Овошје** е средство преку кое растение во цут шири семе. Самото присуство на семе т.е. плод покажува дека составот е најверојатно овошје но семињата не секогаш потекнуваат од овошје. Зборот „овошје" има поинакво значење во кулинарска смисла во споредба со ботаничка. Многу дефинирани ботанички овошја се третирани како зеленчук во готвењето бидејќи тие не се слатки како на пример, тиква, краставица, домат, грашок, грав, пченка, модар патлиџан и пиперка. Во кулинарска смисла, овошја се слатки растителни производи здружени со семиња, а зеленчук е секој солен или помалку сладок растителен производ. Оревите се класифицирани како овошен плод иако се многу поцврст и помрсен производ.

Овошјето како мотив во уметноста
--------------------------------

* „Овошје" - песна на руската поетеса Рима Казакова од 1964 година.

Наводи
------

1. ↑  Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига III: Средина XX века – поч. XXI века (неомодернизам, неоавангарда, постмодернизам и нова трагања). Београд: Paidea, 2007, стр. 48-49.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Дел од Појтингеровата табла на кој се гледаат Охридското Езеро (Лихнид), Стоби, Антигона, Хераклеја и други древни населби во Македонија.
**Појтингерова табла** или **Појнтигерова карта** (латински: *Tabula Peutingeriana*) — карта со вцртани римски патишта, именувана според Конрад Појтингер, германски хуманист и старинар кој живеел меѓу XV и XVI век. Картата е насликана во IV век, а прецртана во XIII век. Откриена е во градот Вормс, Германија од страна на Конрад Келтес, кој не бил во можност да ја објави во јавноста сè до неговата смрт, поради што му ја оставил во наследство на Појтингер. Денес се наоѓа конзервирана во Австриската национална библиотека во хабсбуршката царска палата во Виена, Австрија.

Опис на картата
---------------

Картата се состои од 11 парчиња пергамент, со вкупна широчина од 0,33 м и должина од 6,75 м. Исцртана е во шест бои - црна, црвена, зелена, жолта, сина и розова и го опфаќа целиот антички свет (од Британија до Индија) познат во тоа време. Постоел уште еден, дванаесетти дел, кој се однесува на крајниот запад (Пиринејскиот Полуостров), но тој дел е изгубен. Оваа карта претставува попис на сите попатни станици и нивните растојанија, според службените прописи од IV век.

Притоа поголемите градови се означени со посебни знаци, при што посебно внимание е дадено на местата каде што има термални бањи. Помалите градови се означени само со нивните имиња, а сите населби се поврзани со патишта на кои е испишано растојанието во римски милји (1 римска милја = 1.480 м).

Иако првобитно се мислело дека Појтингеровата табла е воена карта, податоците што се вцртани на неа и нејзиниот специфичен облик (во вид на свиток со должина од 6,83 метри и широчина од 34 сантиметри), јасно укажуваат дека таа всушност е „итинерариум пиктум" (латински: *itinerarium pictum*), или „туристичка карта-водич", наменета за куририте, трговците и другите патници-намерници, кои повеќе ги интересирале станиците за одмор, отколку географските обележја, главните градови или населбите.

Целата Појтингерова табла, од Британија и Иберија на запад до Индија на исток.

Наводи
------

1. ↑  Појтингерова табла (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 174191273
* LCCN: n83301042
* GND: 4173971-1
* SUDOC: 101524021
* BNF: cb15057536z (податоци)
* HDS: 010307
* BNE: XX4798289

 |

 |
Споменикот на Стив Наумов пред Офицерскиот дом во Битола, дело на Александар Јовановски
 **Александар Цане Јовановски**  (28 ноември 1931

, Битола, Македонија – 27 јуни 2019

, Загреб, Хрватска) — македонски вајар.

Животопис
---------

Основно училиште завршил во Битола, средно уметничко училиште во Скопје.

Ликовна академија завршил во Загреб, Хрватска.

Главно, целата творечка кариера ја поминал во Хрватска, каде што и живеел.
Најактивен творечки период имал во седумдесеттите години на минатиот век, кога создал бројни дела особено во Битола.

Творечка кариера
----------------

Неговото вајарско творештво се развива во три основни насоки.

Вајарска активност која е негово творечко слободно, поединечно изразување и кое ги продолжува ликовните традиции на вајарскиот импресионизам и Огист Роден.

Втората насока е изработка на дела, често и со монументален карактер - најчесто реализирани во Битола: споменикот на народниот херој Стив Наумов, споменикот на бугарскиот затвор кај Црн мост како и над дваесетина бисти на партизани и народни херои поставени во Градскиот парк во Битола.

Третата негова вајарска насока е изработка на впечатливи надгробни споменици и скулптури изработени во еден слободен реализам и најчесто поставени на гробиштата во Мирогој во Загреб.

Од неговата прва стилска преокупација највпечатливи се бистите на композиторите: Бетовен, Хектор Берлиоз, Стеван Мокрањац, Петар Илич Чајковски и Игор Стравински.
Делата се снажни, уметнички впечатливи и во корелација со европската вајарска традиција.
Интересно е и тоа што периодот кога се создадени, почеток на седумдесеттите години, ја изработува бистата на композиторот Игор Стравински кој што во тој период станува познат во музичките центри: Белград и Загреб, што претставува еден своевиден феномен за музичкиот живот во Битола.
Денес, бистите се изложени во Галеријата на современата ликовна уметност во битолскиот музеј.
Поради неговото отсуство од македонската творечка сцена, неоправдано е занемарен, неговиот творечки и вајарски опус спаѓа во врвот на македонското вајарско творештво..

Наводи
------

1. ↑  izložbe Aleksandra-Cane Jankulovskog[*мртва врска*]
2. ↑  Ѓорески, Владо (2013). „Шесте бисти на академскиот вајар Александар - Цане Јовановски" (PDF). *Зборник на трудови, бр 17, стр 207*. НУ Завод и музеј Битола. Посетено на 25 март 2022.
**Саат-кула во Неготино** — саат-кула во Неготино, подигната во почетокот на XIX век, поточно во текот на 1810 година,, од Хаџи Таир-ага Синан близу неговиот чифлиг. Тој го изградил и безистенот во Неготино, кој изгорел во пожарот од 1913 година.

За историјата на кулата може да се прочита на натписи над влезот на кулата, кои се напишани на арапски јазик.

Изглед
------

Во основата, кулата е шестаголна, висока околу 15 метри, и е ѕидана исклучиво од камен, со блокови со дебелина од околу еден метар. Горниот дел завршувал со дрвена конструкција, во кој бил поместен **саатот** (подоцна урнат). Од западната страна се наоѓа влезот изработен од кршен камен со полукружен надвратник.

Конзервација
------------

Во текот на 2015 година се појавиле планови за нејзина конзервација, по што се очекува објектот да биде и заштитен. Проектот за конзервација на саат-кулата во Неготино е во соработка помеѓу локалниот Музеј на град Неготино, општината и Министерството за култура на Македонија со средства во висина од 500 илјади денари.

Галерија
--------

* Изглед кон Неготино со саат-кулата, почетокот на ХХ в.Изглед кон Неготино со саат-кулата, почетокот на ХХ в.
* Градбата на саат-кулатаГрадбата на саат-кулата
* Градбата на саат-кулатаГрадбата на саат-кулата
* Моменталниот изглед на саат-кулатаМоменталниот изглед на саат-кулата

Наводи
------

1. ↑  Споменици на културата на Македонија, Мисла, Скопје, 1980
2. ↑  „Се конзервира Саат-кулата во Неготино". *Дневник*. Скопје: МПМ Македонија. 26 јули 2015. Архивирано од изворникот на 2015-12-22. Посетено на 17 август 2015.

Надворешни врски
----------------

* Саат-кула (Неготино) на Ризницата ?

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Саат-кули во Македонија |
| --- |
|  |
| Зачувани | 
Скопје  •  Битола  •  Охрид  •  Прилеп  •  Гостивар  •  Свети Николе
 |  |
|  |
| Стражарници | 
Велес  •  Штип  •  Кратово  •  Кочани
 |
|  |
| Разурнати | 
Стар Дојран  •  Неготино  •  Тетово  •  Кичево  •  Крива Паланка  •  Радовиш  •  Ресен  •  Струга  •  Куманово  •  Дебар
 |
|  |
| Камбанарии | 
Црква „Св. Никола" - Крушево  •  Црква „Рождество на Пресвета Богородица" - Берово
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Неготино |
| --- |
|  |
|  | Археолошко наоѓалиште „Два Гроба" (Долни Дисан)  •  Саат-кула (Неготино)  •  Споменик на револуцијата (Неготино) |  |

 |

Координати: 41°29′0″N 22°5′0″E﻿ / ﻿41.48333° СГШ; 22.08333° ИГД﻿ / 41.48333; 22.08333
**Његош и јас** е театарска претстава, авторски проект на режисерот Паоло Маџели, во изведба на Црногорскиот народен театар од Подгорица, Црна Гора. Претставата била изведена во Македонија, на 31 јули 2014 година, во рамките на 54. издание на фестивалот "Охридско лето".

Технички податоци
-----------------

* Режисер: Паоло Маџели,
* Драматург: Жељка Удовичиќ,
* Композитор: Љупчо Константинов,
* Сценограф: Ханс Георг Шафер,
* Костимограф: Лео Кулаш,
* Продуценти: Јанко Љумовиќ и Слободан Божовиќ.

Улоги
-----

Улогите во претставата ги толкуваат:

* Кармен Бардак
* Александар Радуловиќ
* Паоло Маџели
* Маја Пелевиќ
* Љупчо Константинов

Содржина
--------

Претставата е приказна за еден млад Италијанец (го игра Маџели), кој доаѓа на одмор во Црна Гора, лошо ги владее словенските јазици и не го познава Петар Петровиќ - Његош. Таму се среќава со еден примитивен полицаец (го игра Радуловиќ), кој нема слух за културата и не покажува толеранција кон интелектуалците, како и со една млада девојка, келнерка во хотелот, која работи напорно за да преживее. Основа на претставата се сеќавањата на Маџели од времето на неговото прво доаѓање во Црна Гора, кога се сретнал со традицијата, културата и национализмот на тие простори.

Наводи
------

1. ↑   Црногорски народен театар - Подгорица, Црна Гора, "Његош и јас" - Авторски проект на Паоло Маџели, 54 Охридско лето, четврток, 31.7.2014.
2. ↑   Црногорски народен театар - Подгорица, Црна Гора, "Његош и јас" - Авторски проект на Паоло Маџели, 54 Охридско лето, четврток, 31.7.2014.
3. ↑   Црногорски народен театар - Подгорица, Црна Гора, "Његош и јас" - Авторски проект на Паоло Маџели, 54 Охридско лето, четврток, 31.7.2014.
**Њирагонго** — еден од најактивните вулкани на светот, е познат по тоа што во кратерот на својот врв има лавино езеро, кое првпат го открил германскиот истражувач Адолф Фон Гоцен во 1894 г. На 10 јануари 1977 година, лавата се пробила низ ѕидовите на кратерот и истекла со брзина од 100 км на час кон градот Гома, усмртувајќи меѓу 50 и 100 луѓе. Езерото повторно почнало да се излева во 1982 година, а во јануари 2002 г. Гома повторно делумно беше поплавена со текови лава.

Поврзано
--------

* Список на вулкани по бројот на жртви
* Список на вулкани во Демократска Република Конго

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Декадни вулкани |
| --- |
|  |
| 
* Авачински
* Везув
* Галерас
* Етна
* Колима
* Корјакски
* Мауна Лоа
* Мерапи
* Њирагонго
* Рејнир
* Сакураџима
* Санта Марија
* Санторини
* Тал
* Теиде
* Улавун
* Унзен

 |

 |
Паксимадија
**Паксимадија** (грчки: *Παξιμάδια*) — два мали ненаселени острови во заливот Месара, сместени приближно 12 километри јужно од Агија Галини во округот Ретимно. Тие се наоѓаат во Либиското Море, веднаш до јужниот брег на Крит. Поради тоа колку се блиски еден до друг, двата острови изгледаат како еден поголем остров од далечина.

Име
---

Локалното население често ги нарекува островите *Елефантаки* бидејќи тие наликуваат на слонче кое лежи во вода, со сурлата свртена кон запад. Името Паксимади, е име на бисквит кој потекнува од островот Крит. Во времето на антички Крит, островите биле познати и како *Дионисиои* по богот Дионис и исто така како *Летоаи* или *Летоа* (старогрчки: *Λητῴα*) по божицата Лето која била обожувана во Фаистос.

Митологија
----------

Во критската митологија се верува дека божицата Лето на овие острови ги родила своите деца, богот Аполон и божицата Артемида.

Плажи
-----

На овие острови има изолирани песочни плажи до кои може да се стигне со брод од Агија Галини.

Поврзано
--------

* Список на острови во Грција

Наводи
------

1. ↑  Ptolemaeus, Geography, §3.13.9
2. ↑  Ptolemaeus, Geography, §3.15.11

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Крит и околните острови |
| --- |
|  |
| Крит и околните острови | Аји Теодори Ханион • Гавдопула • Гавдос • Агриа Грамвуса • Валенди Фаласарнон • Имери Грамвуса • Диа • Драгонада • Еласа • Јанисада • Елафонисос Критис • Калидон (Спиналонга) • Криси • Крит • Куфониси (Лефки) • Микрониси Крисис • Паксимадиа Месарас • Теодоропула • Паксимада • Петалиди Диа • Санторини/Тера  |

 |
Обновување на површинската облога на ѕид од ќерпич во Чамизал, Ново Мексико.
Сушење ќерпич на сонце.
**Ќерпич**, **керпич** или **плитар** — природен градежен материјал кој се прави од песок, глина и вода, и некој вид на влакнест или органски материјал (стапчиња, слама, животински измет), и потоа се обликува во цигли со помош на рамки и се остава да се суши на сонце. Структурите од ќерпич се извонредно трајни и се едни од најстарите зачувани градби на светот. Во суви и жешки клими, градбите од ќерпич нудат многу погодности поради добрата изолација.

Градбите направени од земја исушена на сонце се вообичаени за Блискиот Исток, Северна Африка, Јужна Америка и во Шпанија (најчесто во стилот мудехар). Ќерпичот се користел од домородните луѓе на Америка (од т.н. култура Пуебло) во југозападните САД, Мезоамерика и во Андскиот регион на Јужна Америка со илјадници години, иако често во селските ѕидови ставале и камења. (Исто така, градбите ги граделе со директно редење на ќерпичот со раце или со кошници, сѐ додека Шпанците не ги запознале со правењето на цигли.) Правењето на цигли од ќерпич во Шпанија се користело веќе од доцнобронзеното и железното време, од осмиот век пр.н.е. Неговата распространетост може да се објасни со едноставноста на неговото производство, како и помалите трошоци.

Најголемата структура изградена од ќерпич е тврдината во Бам, Иран.

Наводи
------

1. ↑  „ќерпич" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „керпич" — Дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „плитар" — Дигитален речник на македонскиот јазик

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Отоманскиот бакарец** (Lycaena ottomanus) е пепрутка од семејството на Синци, вид Бакарци. Пеперугата ја има и во Македонија.

Распространетост
----------------

Оваа пеперуга ја има на Балканскиот Полуостров и Мала Азија, поточно од Босна и Херцеговина па сè до Турција. Оваа пеперуга сака шумски предели и диви тревни површини.

Опис
----

Оваа пеперуга е слична со огнениот бакарец. Пепругата е воглавно кафеавкасто-портокалова. Мажјаците имаат изразена опашка. Покрај рабовите на крилјата има црна бордура. Долните страни на крилјата се различни. Имаат или сивкаста боја, а кај вторите генерации може да биде и жолтеникава. На горните страни може да има и црни дамки.Оваа пеперуга е доста честа на Балканот, а лета од мај до јуни.

* Lycaena ottomanus ♂*Lycaena ottomanus* ♂
* Lycaena ottomanus ♂  △ *Lycaena ottomanus* ♂ △

Наводи
------

1. ↑  Seitz, A. ed. Band 1: Abt. 1, *Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietes, Die palaearktischen Tagfalter*, 1909, 379 Seiten, mit 89 kolorierten Tafeln (3470 Figuren)

Поврзано
--------

* Пеперутки во Македонија

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q3007062
* ARKive: lycaena-ottomana
* Fauna Europaea: 441196
* GBIF: 5792091
* iNaturalist: 490171
* МСЗП: 39486

 |

 |
**Ристо Димовски** (Битола,  1947
 - Битола, 21 јуни 2017

) — македонски сликар, иконописец и вајар, добитник на многубројни награди во Македонија и странство, меѓу кои и прв добитник на награда за животно дело доделена од ДЛУБ во 2016 година.

Животопис
---------

Димовски е роден во Битола во 1947 година. Работел во Македонија, во соседството и во Европа. Неговите дела се наоѓаат низ целиот свет, како Италија, Грција, Германија, Шведска, Америка, Австралија.
Кај него поминале многу ученици кои денеска творат и го носат неговото уметничко наследство. Починал на 21 јуни 2017 година во Битола.

Наводи
------

1. ↑  *Изложба на Ристо Димовски и Златко Гецовски – Магаза*
2. ↑  „*Почина познатиот македонски уметник Ристо Димовски*". Архивирано од изворникот на 2017-06-23. Посетено на 2017-06-22.
**„Браќа Миладиновци"** — средно училиште во Скопје, Општина Кисела Вода.

Основање и развој
-----------------

Училиштето е основано како Гимназија „Браќа Миладиновци" од Собранието на Општина Драчево на XIV-та заедничка седница на Општинскиот собор и Соборот на Работните заедници одржан на 01.06.1964 година. Дејноста на Гимназијата е верифицирана со акт бр. 11-139/1 од Секретарјатот за образование и наука- Скопје. Наставата во училиштето започна на 01.10.1964 година со 85 ученици распоредени во 3 паралелки. Потребите од средно образование во населбата Драчево доведе до постојано зголемување на бројот на ученици , а со тоа се зголеми и бројот на професорите и техничкиот персонал. Од учебната 1982/83 година во средното образование на СРМ се воведоа нови наставни планови и програми , односно започна реализацијата на концептот за средно насочено образование. Денес училиштето е верифицирано како Државно училиште за средно образование "Браќа Миладиновци" во кое се изучуваат следните образовни профили:

Гимназиско образование
----------------------

Земјоделско-ветеринарна струка
------------------------------

техничар за фармерско производство - техничар за хортикултура - лозарско – винарски техничар - ветеринарен техничар СУГС „Браќа Миладиновци" брои вкупно 975 ученици распоредени во 35 паралелки. Од нив 14 паралелки припаѓаат на гимназиското образование,а 10 паралелки припааѓаат на ветеринарните техничари. Техничарите за фармерско производство се распоредени во седум паралелки. Три паралелки припаѓаат на техничарите за холтикултура, а од учебната 2005/06 за првпат во една паралелка ќе се запишат и лозаро-винарски техничари.

Учество на натпревари
---------------------

Освоени награди
---------------

Познати личности кои учеле во ова училиште
------------------------------------------

Наводи
------

1. ↑  Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија

Надворешни врски
----------------

* Прво официјално Мрежно место на училиштето Архивирано на 17 мај 2010 г.
* Втгоро мрежно место на училиштето
* Портал за основните и средните училишта во Македонија Архивирано на 16 октомври 2011 г.
* Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука
**Саат-кулата во Измир** (турски: *İzmir Saat Kulesi*) — историска саат-кула која се наоѓа на плоштадот Конак во областа Конак во Измир, Турција.

Саат-кулата била дизајнирана од францускиот архитект Рејмонд Шарл и изградена во 1901 година за да ја одбележи 25-годишнината од пристапувањето на Абдул Хамид II на престолот (владеел 1876-1909). Самиот часовник бил подарок од германскиот цар Вилхелм II (владеел 1888-1918) и има османлиски стил на архитектура. Кулата е висока 25 метри и има четири фонтани, кои се поставени околу основата во кружен модел. Столбовите се инспирирани од мавритански теми.

Саат-кулата била прикажана на задната страна од турските банкноти од 500 лири од 1983-1989 година.

Во поранешните балкански провинции на Отоманското Царство, особено во денешните српски, босански и црногорски градови, како што се Белград, Сараево, Бања Лука, Градачац и Стара Варош, сѐ уште постојат такви кули од времето на отоманската ера.

Наводи
------

1. ↑  Central Bank of the Republic of Turkey Архивирано на 15 јуни 2009 г.. Banknote Museum: 7. Emission Group - Five Hundred Turkish Lira - I. Series Архивирано на 16 јуни 2011 г. & II. Series Архивирано на 16 јуни 2011 г.. – Посетено на 20 April 2009.

Надворешни врски
----------------

Надворешни врски
----------------

* Саат-кула (Измир) на Ризницата
* Turkey's Ministry of Culture and Tourism
* izmir clock tower 360 degree video 360 Derece Video Архивирано на 22 септември 2016 г.
* Clock Tower Photos[*мртва врска*]
* izmirsaatkulesi panorama
**Ристо Темелков Донески** (1922 во Оздолени, Охридско — ноември 1944 во Зајас, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Ристо Темелков Донески е роден во селото Оздолени. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 28 август 1944 година. Како борец на Првата македонска ударна бригада загинува во борбите со балистите кај селото Зајас, во ноември 1944 година.

Наводи
------


1. ↑ . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Отворени ќепенци
Затворени ќепенци
**Ќепенок** (турски: *kepenk*) – капак на дуќански прозорци и врати.. Ќепенците може да бидат дрвени или метални, кои се состојат од неколку крила погодни за отворање, односно затворање. Како архитектонски детаљ ќепенци сè уште може да се видат во старите македонски чаршии.

Во современиот турски јазик зборот *kepenk* означува пластични или метални ролетни на прозорците, вратите на балконите или гаражите.

Ќепенците во уметноста
----------------------

Најпознати се „ќепенците" од песната:

* На Струга дуќан да имам на ќепенците да седам... – Бели мугри од Кочо Рацин

Исто така се среќаваат во други книжевни дела од минатото на овие краишта.

* Калеш Анѓа, роман од Стале Попов
* Бојана, раскази од Иван Точко
* Пустина, роман од Ѓорѓи Абаџиев
* Белата долина, роман од Симон Дракул
* Гоце Делчев, роман од Ванчо Николески
* Зона Замфирова, роман од Стеван Сремац
* Газда Младен, роман од Бора Станковиќ.

Галерија
--------

* 
* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  „ќепенок" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „kepenk". *tureng - English Turkish online dictionary*.

Надворешни врски
----------------

* Jovanović, Milivoje (13. 02. 2016). „Ćepenaka više nema ali je ostao duh stare generacije". *Niške vesti*. City Marketing Centar. Посетено на 14. 11. 2018. Проверете ги датумските вредности во: `|accessdate=, |date=` (help)
**„Парен воз од Ромашков"** е советски цртан филм снимен во студиото „Сојузмултфилм" во 1967.

Заплет
------

Во оваа приказна, машините, заедно со луѓето, се анимирани и имаат човечки одлики. На платформата на станицата Берески, звучник во живо и вработен во станицата го следат заминувањето на возовите. Возовите Восток и Блу Експрес заминуваат на време, но сè уште нема возови од Ромашково. За време на патувањето, возот обожава да се восхитува на убавината на светот околу себе толку многу што не може да одолее да застане, да излезе од шините и да оди во шумата. За првпат, тој оди да ужива во пролетните лилјани во долината. Возрасниот патник вели дека така ќе доцни на станицата, локомотивата одговара дека е така, но без кринот на долината ќе доцни цела пролет. Вториот пат возот застанал да слуша како пее славејот, и на истиот патник му одговара дека ќе доцни цело лето без славејот. Другите патници (претежно деца) се согласуваат со неговата љубов кон природата. По третпат возот застанува да ја гледа зората, но исто така се нуди да го продолжи патувањето. Овој пат, самиот патник нуди да остане, бидејќи ако не ја видите зората, може да доцните за живот. Потоа друштвото продолжува со песната и пристигнува во Ромашково, каде дежурниот офицер (многу сличен на дежурниот службеник од последната станица) позитивно го доживува ова романтично расположение.

Креатори
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Сценарио | Генрих Сапгир, Генадиј Циферов |
| Продуцент | Владимир Дегтиарев |
| Дизајнер на производство | Франческа Јарбусова |
| Оператор | Михаил Друјан |
| Композитор | Владимир Јуровски |
| Инженер за звук | Георги Мартињук |
| Асистенти: | Б. Садовников, Е. Шилова, Е. Тертичнаја Н. Најашкова |
| Аниматори: | Антонина Аљyошина, Игор Подгорски, Владимир Крумин, Елизавета Комова, Мстислав Купрач, Иван Давидов, Александар Давидов |
| Декоратори: | Е. Таненберг, В. Харитонова |
| Уредник | Наталија Абрамова |
| Улоги: | Клара Румјанова - *мотор*,Марија Виноградова - *деца*Георги Витсин - *возрасен патник*,Анатолиј Папанов - *звучник*,Хари Бардин - чувар на станица (некредитиран) |
| Директор на фотографија | Фјодор Иванов |

Музика
------

Во филмот се појавува „Песната на моторот" (музика: Владимир Јуровски, текст: Генрих Сапгир, Генадиј Циферов) во изведба на Клара Румјанова.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* 
* „Локомотивата од Ромашков" на јутјуб
* Мала воз песна
**Османлиската социјалистичка партија** (1910-1913) била првата социјалистичката политичка партија создадена во Отоманското Царство. Партијата всушност не била вистинска политичка партија во модерна смисла на зборот, туку претставувала група од интелектуалци, активни во големите центри на империјата. Проектот бил инициран од активисти на Еврејската Социјалистичка работничка федерација , Народна федеративна партија, како и некои социјалисти од Македонската социјалистичка група.

Од друга страна Истанбулски грчки социјалистички центар и Ерменска револуционерна федерација исто направиле обиди за изградба на социјалистички партии. Во оваа партија се активирале Васил Главинов, Димо Хаџи-Димов итн. Самата партија била основана од Хусеин Хилми. По одржаниот конгрес во Солун во 1910 година партијата не доживеала обединување. По Балканските војни партијата се распаднала.

Наводи
------

1. ↑  Mark Mazower, *Salonica, City of Ghosts: Christians, Muslims and Jews, 1430-1950*, 2004, p. 287.
2. ↑  Hür, Ayşe (April 24, 2008). „Cumhuriyet'in Amele Evlatları!" (турски). Taraf. Архивирано од изворникот на 2009-05-21. Посетено на 2009-11-13.
Поглед кон некогашната Саат кула
**Кичевската Саат-кула** или **Саат Кулатагори** била изградена е во 1741 година за време на османлиското владеење на овие простори. Изградена е под бедемите на легендарното Китино Кале и го зафаќала неговото најниско ниво, веднаш над првите куќи. Саат Кулатагори настрадала во пожар во 1926 година и запустела. Приказната за старата саат кула завршила во 1938 година кога српскиот управител на градот наредува кулата да се урне зашто го потсетувала на турското владеење. Со овој потег градот изгубил еден споменик на културата и свидетел на многу настани низ вековите.

Саат кулата се наоѓала на свиокот на патот кој води кон калето, но од страната на музејот и поранешното кино Партизан. На тоа место сѐ уште се познаваат темелите на овој претставителен објект од минатото на градот. 
Ѕвоното со кое ги отчукувал часовите потекнува од кнежинскиот манастир. Истото е спасено и денес се наоѓа во храмот Св. Петар и Павле. За механизмот се смета дека е сочуван во некој од дуќаните од чаршијата. Реставрацијата на Саат Кулата е возможна со донација, веројатно од организациите кои се грижат за османлиското наследство на просторите на некогашното Османлиско царство, како на пример „Тика". Реставрацијата би била дел од целокупниот проект за реставрација на тврдината Китино Кале.

Наводи
------

1. ↑  Димовска - Чоловиќ, Мирјана (2008). *Саат кулите во Република Македонија* (PDF). Скопје: Национален конзерваторски центар-скопје; Едиција Културно-историско наследство на Република Македонија. стр. 114. ISBN 978-9989-131-08-0.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Саат-кули во Македонија |
| --- |
|  |
| Зачувани | 
Скопје  •  Битола  •  Охрид  •  Прилеп  •  Гостивар  •  Свети Николе
 |  |
|  |
| Стражарници | 
Велес  •  Штип  •  Кратово  •  Кочани
 |
|  |
| Разурнати | 
Стар Дојран  •  Неготино  •  Тетово  •  Кичево  •  Крива Паланка  •  Радовиш  •  Ресен  •  Струга  •  Куманово  •  Дебар
 |
|  |
| Камбанарии | 
Црква „Св. Никола" - Крушево  •  Црква „Рождество на Пресвета Богородица" - Берово
 |

 |
РЛЛГ во рамките на АнтарктикРЛЛГ
Местоположба на Рисер-Ларсеновиот Гребен

Поглед на гребенот
**Рисер-Ларсенов Леден Гребен** (англиски: *Riiser-Larsen Ice Shelf*, норвешки: *Riiser-Larsenisen*) — леден гребен на брегот на Земјата на Кралицата Мод на Антарктикот. Се протега во должина од 400 км, од ’ртот Норвегија на север до островот Лидан и Стенком-Вилсовиот Ледник на југ.

Откривање и именување
---------------------

Делови од ледениот гребен се забележани од Вилијам Спирс Брус во 1904, Ернест Шеклтон во 1915 и Јалмар Рисер-Ларсен во 1930 г. Најголемиот дел е фотографиран од воздух во 1951-52 г. од Норвешко-британско-шведската антарктичка експедиција (NBSAE), и преку тие слики е разграничен од околината. Понатамошното одредување на јужната и копнената граници of the feature е извршено од воздушни фотографии направени од американската морнарица во операцијата „Длабоко замрзнување" од 1967 до 1969 г. Гребенот е наречен во Норвешка, во чест на капетанот Јалмар Рисер-Ларсен, кој го истражувал ова подрачје на крајот од 1920-тите и почетокот на 1930-тите.

Место од орнитолошка важност
----------------------------

На северниот брег на гребенот има предел од 477 ха составен од прицврстен мраз, 90 км југозападно од Заливот на Фоките и 140 км североисточно од ’ртот Весткап. Овој предел е прогласен за место од орнитолошка важност од страна на BirdLife International бидејќи на него има колонија од 4.000 царски пингвини, чија бројност е утврдена на сателиска снимка од 2009 г.

Поврзано
--------

* Брег на Принцезата Астрид
* Рисер-Ларсеново Море
* Рисер-Ларсенов Полуостров

Наводи
------

1. ↑  „Riiser-Larsen Ice Shelf". *BirdLife Data Zone*. BirdLife International. 2015. Посетено на 22 ноември 2020.

* *Оваа статија содржи материјал во јавна сопственост од Геолошкиот топографски институт на САД (USGS)* — документ: „Рисер-Ларсенов Леден Гребен" (содржини од Информативниот систем за географски имиња). (англиски)

Координати: 72°40′S 16°0′W﻿ / ﻿72.667° ЈГШ; 16.000° ЗГД﻿ / -72.667; -16.000

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 248715506
* GND: 4484393-8

 |

 |
Венера де Вилендорф.
Во рамките на еден поширок концепт за феминизмот, во археологијата прашањата за половите се отвораат во 1984 година кога Мег Конки од универзитетот „Беркли" во Калифорнија и Џенет Спектор од Универзитетот во Минесота го објавуваат написот со наслов „Археологијата и проучувањето на половите." Претходно, утврдувањето на идентитетот на поединците било тешко, па дури и неизводливо. Често се употребувал општиот термин „човек" како поим за човештвото, и не се обрнувало многу внимание на личноста зад артефактите. Па со оглед на тоа дека било тешко, а често и невозможно да се утврди идентитетот, прашањата за половите биле во голема мера избегнувани или игнорирани. Згора на тоа, сè до осумдесеттите години на минатиот век, мажите биле позастапени меѓу археолозите. 

Отпрвин, целта на родовите студии била да се утврди присуство на жени во археолошките записи. На пример, Пети Џо Вотсон и Мари Кенеди од универзитетот Вашингтон во Сент Луис, во 1991 година тврдеа дека поверојатно е жените да се заслужни за земјоделскиот напредок зашто тие први ги одгледувале растенијата и животните. Неодамнешни истражувања ја надминуваат оваа теорија, фокусирајќи се на улогата на полот во општественото уредување и развој.

Феминистичката археологија го застапува гледиштето дека половата улога е културолошки, а не биолошки определена и дека жените долго време биле обесправени во бројни општества. Феминистичката археологија се занимава и со проучување на половата улога и нееднаквоста во археологијата како професија, со убедувањата и претпоставките за старите општества, како и со создавањето на знаењето каде доминантна е машката перспектива. Па сепак, не сите археолози, вклучени во проучувањето на половите, се феминисти.

Денес постои голем интерес меѓу археолзите за половите во минатото. Родовите студии воведоа нови и важни гледишта во археологијата што создаде побогата и „почовечна" перспектива за минатото. Следствено на ова, во центарот на вниманието се најдоа и други општествени разлики, како што се возраста, сексуалната определба, етничките и расните разлики. Ефектите на полот и родот врз однесувањето и продуктивноста, создавањето и употребата на артефактите, и ритуалите и идеологијата, несомнено се од голема важност за археолошките записи. Родовите студии го истакнаа развојот на половите разлики, поделбата на работата, општествената положба на половите, животниот циклус, уредувањето на хиерархијата и општествената организација на активностите.
**Ристо Бимбилоски** (роден 1975 година во Македонија) — македонски моден творец со седиште во Париз, основач и креативен директор на „*Ристо*". Својот стил го дефинира како „*Acidchique*".

Животопис
---------

Дипломиран на Дуперовата школа (Ecole Duperré), Ристо Бимбилоски ја започнал својата кариера кај Жан Колона и Тиери Муглер. Својата прва збирка ја покажал на Меѓународниот фестивал Јер.

Ристо Бимбилоски ја создал марката *Ристо* како збирка на рачно изработена трикотажа. Неговото ателје започнало со четворица занаетчии за плетење.

Ристо Бимбилоски работел во „Louis Vuitton" (плетена машка облека), Кензо со Умберто Леон и Керол Лим и „Maison Margiela" (Мезон Маржиела). Познати личности како Кејти Пери, Меги Гиленхал, Рован Бланшард, Сантиголд или Кортни Лав носеле „*Ристо"*.

Тави Гевинсон го избрала Ристо меѓу најзначајните и најистакнатите современи светски дизајнери за во книгата „Шаблон" (изворно: „Pattern"). Производите на Ристо биле дистрибуирани во 50 продавници во САД, Европа и Азија.

Наводи
------

1. ↑  Alla Taha. „The Rise of Risto Bimbiloski". *Dazeddigital.com*. Посетено на 6 March 2017.
2. ↑  Abigail Doan (6 August 2008). „SUSTAINABLE STYLE: Risto Bimbiloski Fair Trade Collections". *Inhabitat.com*. Посетено на 6 March 2017.

Библиографија
-------------

* Книга : Pattern (Phaidon Press Ltd) -ISBN 0714849723

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* (италијански) Интервју од Amica.it
**Родопскиот планински предел** зафаќа најголем дел од територијата на Република Македонија. Тој се протега од границата со Бугарија на исток до Преспанската, Кичевската и Полошката Котлина на запад, и до границата со Грција на југ, до границата со Србија на север.

Родопскиот планински предел е дел од старото родопско копно. Тоа е најстаро копно, не само на територијата на Република Македонија, туку на целиот Балкански Полуостров. Овој предел е составен од стари грамадни планини, бројни котлини и речни долини. Поради долготрајното дејство на надворешните сили, старите грамадни планини имаат заоблени планински врвови и широки била, а повеќето од нив се со благо наведнати планински страни и со помала височина.

Според геолошкиот состав, Родопскиот планински предел претежно е составен од стари магматски и метаморфни карпи, а делумно од помлади седиментни карпи. Најзначајни се: гнајсеви, гранити, микашисти, дијабази, амфиболи, шкрилци, мермери, варовници итн. Освен тоа, на многу места се застапени и вулканските карпи, чија појава се објаснува со интензивните вулкански ерупции, потоа има длабоки раседни линии, термо-минерални извори, како и појава на разни метални (олово, цинк, бакар, железо) и неметални руди (опалит, кварцит, гранит, фелспат и др.).

Според географската положба и природните одлики на одделните делови Родопскиот планински предел се дели на три помали географски целини: Источно-вардарска група планини и котлини, Ниска Македонија или Повардарие и Западновардарска група планини и котлини или Пелагонски масив, односно Пелагониди.

### Родопска зона

**Родопската Зона** ги зафаќа источните делови на Македонија, вклучувајќи ги планините Беласица, Плачковица, Огражден, Малешевски Планини и Осоговски Планини. Овие планини според настанокот се нарекуваат стари грамадни планини поради тоа што се одликуваат со благо заоблени врвови и со не толку стрмни страни. Исто така, две планини меѓусебно се одвоени со котлина. Во неа старата кристалеста маса на Родопите со раседи е раздробена на одделни блокови, поточно на одделни планини како хорстови и на котлини како ровови. Тоа се тектонски единици, поточно структури, како антиклинариуми и синклинариуми. Секоја структурна единица има свои специфични белези кои меѓу себе се раздвоени со раседи од различни димензии. На некои од овие раседи се јавуваат термоминерални извори како на пример Кочанска Бања, бањата Банско и др.Источната родопска зона е испресечена со длабоко всечени речни долини.Покарактеристични се долините на:Крива Река,Злетовкса Река,Брегалница со притоките,Крива Лакавица и реката Струмица
**Рис** (полски: *Ryś*) - полски филм од 1982 година, во режија на Станислав Розович, кој е автор и на сценариото, заедно со Јарослав Ивашкјевич, засновано врз неговиот кус расказ. Главните улоги ги толкуваат: Јежи Раѕивилович, Францишек Пјечка, Пјотр Бајор, итн.

Синопсис
--------

Дејствието на филмот се одвива за време на Втората светска војна, во едно мало место во Полска. Во црквата во која служи младиот свештеник Конрад (го игра Раѕивилович) доаѓа младото момче Рис(го игра Бајор) кое бара да се исповеди за гревот што треба да го направи - убиството на еден селанецот Алојз (го игра Пјечка) кој е обвинет како соработник со окупаторот. Конрад настојува да го разубеди момчето, но без успех. Потоа, тој се запознава со Алојз и во таа прилика дознава дека тој крие еврејско девојче. Тогаш, Конрад по секоја цена сака да го спречи убиството и се нуди да го преземе гревот, односно тој да го изврши убиството. Рис му го дава пиштолот, а Конрад пука во него и ја губи свеста. Кога се освестува, до него се наоѓа Алојз и заедно да заминуваат во партизани.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Rys (1982) (пристапено на 18.10.2020)