|  |
| --- |
| „**Церје**" |
|  |
| 
 |
| **Местоположба** | 41°55′57″N 21°21′44″E﻿ / ﻿41.93250° СГШ; 21.36222° ИГД﻿ / 41.93250; 21.36222Координати: 41°55′57″N 21°21′44″E﻿ / ﻿41.93250° СГШ; 21.36222° ИГД﻿ / 41.93250; 21.36222 |
| Основни податоци |
| **Место** | Говрлево |
| **Општина** | Сопиште |
| **Тип** |  населба

 |
| **Период** | неолитско време |
| **Портал „Археологија"** |

 

Фигурината Адам од Македонија.
**Церје** — археолошко наоѓалиште кај скопското село Говрлево. Претставува населба од неолитското време и се наоѓа на 2 км југоисточно од селото, помеѓу Чифличка Река од исток и Церешка Река од запад.

Населбата е случајно откриена во 1981 г. а од 1982 г. започнале систематски ископувања. Во длабокиот културен слој е пронајдена повеќеслојна населба со шест хоризонти на живеење. Најстариот хоризонт (I) е од времето на раниот неолит, напореден на праисториската култура Анзабегово-Вршник I, хоризонтите II-IV се од средниот неолит, напоредни на Анзабегово-Вршник II-IV, а последните два хоризонти се од доцниот неолит, идентични на културата Зелениково II.

Откриени се три куќи за живеење, од дрво и кал, со димензии од 4,5 × 4,5 м, поделени на две простории.

Позначајни наоди
----------------

### Адам од Македонија

Главна статија: Адам од Македонија
Во 2000 г. во Церје ова место археологот Милош Билбија пронашол исклучително реалистична фигурина на машко торзо големо културно значење, која ја нарекол „Адам од Македонија" (позната и како Адам од Говрлево), и за која се смета дека датира од VI милениум п.н.е. Денес артефактот се чува во Музејот на Град Скопје.

### Древно писмо

На наоѓалиштето е се откриени и артефакти со знаци налик на глаголицата, но кои сѐ уште не се дешифрирани. Некои овие знаци ги сметаат за едно од најстарите писма на светот.

Поврзано
--------

* Археолошки наоѓалишта во Говрлево

Препорачана литература
----------------------

* Фиданоски, Љубо (2012). *Церје - Говрлево и Милош Билбија*. Скопје: Музеј на Град Скопје. ISBN 978-608-233-018-1.

Наводи
------

1. 1 2  Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). *Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2*. Скопје: МАНУ. стр. 369. ISBN 9989-649-28-6.
2. ↑  Обид за смисловно толкување на писмото од Церје и други стари натписи во Македонија

Надворешни врски
----------------

* Неолитска населба Церје - Говрлево Архивирано на 25 јули 2020 г. *Музеј на Град Скопје*
* Група автори (2017). Фиданоски, Љубо (уред.). *Скопје пред 8 милениуми. 1, Најстарите градители од Церје - Говрлево*. Скопје: Музеј на Град Скопје. ISBN 978-608-233-069-3.CS1-одржување: користи параметар authors (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Археолошки наоѓалишта во Општина Сопиште |
| --- |
|  |
|  | 
Барово (Барово)  •  Градиште (Барово)  •  Св. Атанасија (Барово)  •  Кале (Варвара)  •  Пржали (Варвара)  •  Градиште (Говрлево)  •  Манастириште (Говрлево)  •  Св. Илија (Говрлево)  •  Церје (Говрлево)  •  Стара Чешма (Горно Соње)  •  Крушка (Добри Дол)  •  Поткарпа - Раов Дол (Долно Соње)  •  Св. Спас (Долно Соње)  •  Чешма (Долно Соње)  •  Падиште (Јаболци)  •  Орловица (Ракотинци)  •  Рамниште (Света Петка)  •  Кукловец (Сопиште)
 |  |
|  |
| Дел од темата: *Археолошки наоѓалишта во Скопско* |

 |