*За други значења на поимот **Козјак** видете на појаснителната страница*
**Козјак** е акумулациона хидроцентрала на долниот тек на реката Треска, југозападно од Скопје, односно на езерото Козјак. Браната и хидроцентралата „Козјак" се наоѓаат на реката Треска, на приближно 25 километри од нејзиното влевање во Вардар, на 16 километри од браната „Матка" и на 45 километри од Скопје. Браната Козјак е најголема и највисока брана во државата, со висина од 130 метри распон.

Изградба
--------

Уште со среднорочниот план за развој на СР Македонија и со програмата за изградба на електроенергетски објекти 1983-1990, ХЕЦ „Козјак" бил утврден како еден од приоритетните објекти. Претходно, во 1969 година, фирмата „Норконсулт" од Норвешка изработила студија за регулација и контрола на реката Вардар во која била предвидена изградба на браната „Козјак". Истражувањата на теренот за ХЕЦ „Козјак" се извршени во неколку фази, од 1965 до 1979 година, а потоа од 1981 до 1986 година. Притоа било предвидено да се гради камено-насипна брана со глинено јадро. Врз основа на теренските и лабораториските истражувања спроведени од неколку институции (Геолошки завод – Скопје, Градежен институт „Македонија", Електротехничкиот факултет – Скопје, Машинскиот факултет - Скопје итн.), „ЕМО" – Охрид изработил главен проект за сите објекти на централата. На 27 февруари 1990 година, во „Енергопроект" од Белград била извршена ревизија на целата документација за ХЕЦ „Козјак" и било заклучено дека може да се отпочне со градба. Камен-темелникот бил фрлен на 31 август 1994 година од страна на тогашниот претседател Киро Глигоров, а првото полнење на акумулацијата се извршило во декември 2003 година. Изградбата на централата била во партнерство на ЕЛЕМ и кинеската CWE (*China international water and electric corporation*).

Технички податоци
-----------------

Централата располага со два агрегати со францис турбини, со вкупна установена моќност од 80 MW. Првиот агрегат бил пуштен во погон на 7 јули 2004 година, а вториот на 30 септември 2004 година. Проектираното просечно годишно производство е 150 GWh. Предвидено е акумулацијата да се користи за повеќе намени. Главната улога на оваа ХЦ е да учествува во покривањето на врвовите од дневните дијаграми на оптоварувањето на електро-енергетскиот систем.

Поврзано
--------

* Козјак (езеро)
* Козјак (брана)

Наводи
------

1. 1 2  „ХЕЦ Козјак – производство на електрична енергија и намалување на штетите од поплави", *Економија и бизнис*, година 18, број 217/218, јули/август 2016, стр. 26-27.
2. 1 2  „АД ЕЛЕМ и кинеската компанија CWE потпишаa Протокол за целосно исполнување на обврските од Договорот за изградба на ХЕ „Козјак"". ЕЛЕМ. Посетено на 2010-07-22.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Електростопанство во Македонија |
| --- |
|  |
| Производство | АД Електрани на Македонија (ЕЛЕМ)  Термоелектрани: ТЕ Битола  **·**  ТЕ Неготино **·**  ТЕ Осломеј  Хидроелектрани: Врбен  **·**  Вруток  **·**  Глобочица  **·**  Злетовица  **·**  Козјак  **·**  Равен  **·**  Света Петка  **·**  Тиквеш  **·**  Шпилје  Ветроелектрани: ПВЕ Богданци  | ТЕЦ „Неготино" |
|  |
| Електропренос | МЕПСО |
|  |
| Електродистрибуција | ЕВН |
|  |
| Тековни проекти и развојни планови | Гасна централа Скопје  **·**  Бошков Мост  **·**  Галиште  **·**  Чебрен |
|  |
| Државни органи | Регулаторна комисија за енергетика  **·**  Министерство за економија - Сектор за енергетика |

 |