Иван Крамској, Автопортрет
**Иван Николаевич Крамској** (рус. *Иван Николаевич Крамской*; 8 јуни 1837 - 6 април 1887) — руски сликар и критичар на уметноста. Бил интелектуален водач на руското движење за демократска уметност 1860-1880.

Се родил во сиромашно ситно буржојско семејство. Од 1857 до 1863 учел во Императорската академија на уметностите во Санкт Петербург; бил противник на академизмот, и бил иницијаторот на т.н. „востание на четиринаесетте" кое довело до истерување на дипломците од академијата, оние кои го организирале *Артелот на уметниците* („Артель художников").

Под влијание на идеите на руските револуционерни демократи, Крамској бил поборник за големата должност на уметникот кон јавноста, принципите на реализмот, поучната содржина и националноста на уметноста. Станал еден од основачите и главни идеолози на Дружината на подвижни уметнички изложби (Передвижници). Во 1863-1868 предавал во цртачка школа при друштво за поддршка на применетата уметност. Создал галерија на портрети на најголемите руски писатели, научници, уметници и јавни личности (портрети: Лав Николаевич Толстој, 1873, Иван Шишкин, 1873, Павел Михајлович Третјаков, 1876, Михаил Салтиков-Шчедрин, 1879, - сите во Третјаковската галерија; портрет на Сергеј Боткин, 1880 - приватна збирка, Москва) во кој експресивната едноставност на композицијата и јаснотијата на облиците го нагласуваат битот на проникливите психолошки одлики. Демократските погледи на Крамској дошле највеќе од израз со портетите на селаните, кои рефлектираат искрени квалитети и вантрешните предности на поединецот. Важна негова слика е „Христос во пустината" (1872, Третјаковска галерија).

Во продолжение на хуманистичката традиција на Александар Андреевич Иванов, Крамској ги гледал верските дејствија од поучна и филозофска перспектива. Христос е прикажан во драматични доживувања, со длабоки психилошки толкувања, и идеајата на херојската самопожртвуваност. Стремејќи се кон раст во идеолошка издршка на сликите, Крамској создавал уметност чие место е помеѓу портретот и тематската слика („Н. А. Некрасов во периодот на 'Последните песни'" , 1877-78, „Непозната", 1883, „Неутешно на планината", 1884, - сите во Третјаковската галерија). Делата се раликуваат по интерес за откривање на комплексни искрени движења, карактери и судбини.

Демократската ориентација на неговата уметност, неговите остри критички ставови за уметноста, и настојчивите иследувања на објективните јавни критериуми за оценка на уметноста и влијанијата на неа било од клучно значење за развојот на демократската уметност и идеологии во Русија во последната третина од XIX век.

Галерија
--------

* Непозната, 1883Непозната, 1883
* Христос во пустината, 1872Христос во пустината, 1872
* Александар III, 1886Александар III, 1886
* Портрет на уметникот Шишкин, 1873Портрет на уметникот Шишкин, 1873

Наводи и надворешни врски
-------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Иван Крамској" на Ризницата ? |

* Галерија и биографија на Иван Крамској (англиски)
* Галерија на Крамској при MuseumSyndicate (англиски)
* **Долгополов, Игорь Викторович** *Мастера и шедевры: В 3 т.* Т.2 — М.: Изобраз. искусство, 1987. (руски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 5729921
* LCCN: n81024486
* ISNI: 0000 0000 8353 3398
* GND: 118912607
* SUDOC: 064124835
* ULAN: 500013121
* NDL: 00620950
* NKC: jo2007299762
* RKD: 46280

 |

 |