**Пенелопе Круз Санчес**  (родена 28 април 1974 во Мадрид), попозната како Пенелопе Круз, е шпанска глумица, добитник на многу признанија, меѓу кои еден Оскар, награда БАФТА и четири награди Златен глобус. Започнала како танчерка но наскоро започнала работа со шпанската телевизија, и оттогаш се појавила во низа шпански, англиски, француски, италијански и португалски филмови.

Позната е по нејзините чести соработки со шпанскиот режисер Педро Алмодовар во *Живо месо* (1997), *Сѐ за мојата мајка* (1999), *Се враќам* (2006), *Раскинати прегратки* (2009), *I'm So Excited!* (2013), *Слава и бол* (2019) и *Паралелни мајки* (2021).

За улогата во романтичната драма од Вуди Ален*, Вики Кристина Барселона* (2008), Круз ја освоила наградата Оскар за најдобра споредна женска улога. Нејзини други улоги номинирани за Оскар се *Се враќам* (2006), *Девет* (2009) и *Паралелни мајки* (2021). Други позначајни нејзини филмови се: *Небо од ванила* (2001), *Удар* (2001), *Пиратите од Карибите: На чудни бранови* (2011), *Советник* (2013), *Убиство во Ориент-експрес* (2017), *Сите знаат* (2018), *Официјален натпревар* (2022), *L'immensità* (2022) и *Ферари* (2023). За нејзината улога како Донатела Версаче во мини-серијата *Убиството на Џани Версаче: Американска криминална приказна* (2018), била номинирана за наградата Еми за ударен термин.

Животопис
---------

### Живот во раните години

Круз е родена во Сан Себастијан де лос Рејес, Мадрид, Шпанија. Нејзините родители се Едуардо Круз, продавач, и Енкарна Санчес, фризерка. Уште како дете таа веќе е страсен актер, повторувајки ги ТВ рекламите за семејна забава, но сепак таа одлучува да ја насочи својата енергија кон данцувањето. По студирањето на класичен балет цели девет години на шпанската Национална Конзерваторија, таа продолжува да тренира со низа познати танцувачи. На петнаесет годишна возраст, сепак, таа следи друга страст откако победува повеќе од триста други девојки на аудиција за таленти. Притоа добива тригодишен тренинг на Шпански Балет со Ангела Гаридо.Исто така тренира џез данц со Раул Кабалеро и студира на училиштето Кристина Рота (мајка на Жуан Диего Бото) во Мадрид. Пенелопе течно зборува шпански, англиски, француски и италијански.

### Кариера

Круз за првпат стекнува слава кога се појавува во видео клипот *"La fuerza del destino"* за шпанската група Мекано. Подоцна таа започнува љубовна врска со Начо Кано, член на оваа група.

Таа беше ТВ презентер за тинејџерски ориентираната емисија *"La Quinta Marcha".* Исто така таа имаше рано разоткривање во *"Serie Rose"*, француска еротска ТВ серија во која таа играше улога на слепа проститутка. Таа исто така го режираше видео спотот на Начо Кано *"El waltz de los locos"* , во 1994.

Првиот голем филм на Пенелопе Круз беше *"Jamon, jamon"* и *"Belle Epoque"*, филм кој освои Оскар за Најдобар странски филм.

Во 1997, таа ја глуми Софија Пангиа, покрај Едуардо Нориега во *"Abre los ojos"* режисиран од Алехандро Аменабар, а во 2000 година глуми заедно со Мет Дејмон во *"All the Preatty Horses"*. Во 1999, таа глуми во филмот на Педро Алмодовар, *"Todo sobre mi madre"*, кој освојува Оскар за Најдобар Странски филм.

Во рана 2000 година таа глуми во филмот *"Vanilla Sky"*, холивудскa преработка на *"Abre los ojos"*. Таа ја игра истата улога во двата филма. Последниот филм на Круз во 2001 година беше *Мандолината на капетан Корели*, филмска адаптација на истоимениот роман. Во 2002 година, имала мала улога во *Будење во Рино.*

Круз глуми заедно со нејзината најдобра пријателка, Селма Хајак, во филмот од 2006 година, *"Bandidas"*.

Во 2006 година Круз добива високо рангирани критики за нејзината глума во филмот *"Volver"* на Педро Алмодовар. Таа освојува награда за Најдобра Глумица на годината на Филмскиот Фескивал во Кан, и беше номинирана за Оскар, Златен Глобус и BAFTA Награда. Таа е првата шпанска глумица која е номинирана за Оскар за Најдобра главна улога во женска категорија.

Во мај 2007 година беше најавено дека Пенелопе и нејзината сестра Моника ќе дизајнираат колекција за Барселонскиот моден ланец Mango. На 7 јули 2007 година Круз беше една од водителките на Live Earth трансконтиненталното шоу.

### Личен Живот

Круз е во брак со шпанскиот глумец Хавиер Бардем. Таа глумела заедно со Бардем во нејзината пробивна улога *Jamón jamón* (1992), а и во *Вики Кристина Барселона* (2008). Глумеле и во филмот *„Советник"* од 2013 година, како и во *„Сите знаат"* во 2018 година. Круз почнала да се забавува со Бардем во 2007 година и се венчале на почетокот на јули 2010 година на приватна церемонија во домот на нивен пријател на Бахами.  Имаат син, Лео Енцинас Круз, роден во јануари 2011 година во Лос Анџелес, и ќерка, Луна Енцинас Круз, родена во јули 2013 година во Мадрид. По раѓањето на нејзините деца, таа станала поборник за доење во јавност.

Пенелопе Круз има помлад брат, Едуардо, кој е пејач, и помала сестра Моника, која многу личи на Пенелопе, сличност која е многу искористувана во некои шпански ТВ реклами. Во 2000 година Моника ја напушти танчерската кариера и беше забележана од јавноста во тинејџерски ориентираната ТВ серија *"Un Paso Adelante"*.

Пенелопе тврди дека е вегетеријанка од 2000 па напаму, иако овој факт е доста сомнителен и оспоруван. Таа зборува четири јазици: шпански, италијански, француски и англиски. Круз исто така има донирано доста пари и време во хуманитарни акции. Во 1997 таа волонтираше во Уганда во времетраење на два месеца.

По глумењето во 2001 во филмот *"Vanilla Sky"* заедно со Том Круз, тие започнаа тригодишна љубовна врска. Тие се разделија во јануари 2004 година. 

По снимањето на *"Sahara"* во февруари 2005 година, таа започна врска со Метју Меконагли. Во мај 2006, тие изјавиа заедничка изјава за People, велејки дека "одлучиле да земат одмор од нивната врска". Подоцна истата година тие изјавиа дека "повеќе не се блиски и дека разделбата е најдоброто нешто што можат да го сторат во тој момент". Пенелопе Круз имаше кратка врска со глумецот Орландо Блум во 2006 година.

Иако од една страна таа е блиска пријателка со глумицата Селма Хајак, Круз исто така е блиска пријателка и со колумбиската пејачка Шакира.

Во април 2007 Пенелопе, која сега има 32 години, која сега не е во врска, изјавува: "Секако дека сакам да имам деца" за шпанскиот весник на Марија Клер во априлското издание. "Сакам да имам свои деца, но исто така би сакала и да посвојам дете. Веќе некое време имам чувство дека мојот живот нема да биде целосен ако не посвојам дете".

Позначајни Филмови
------------------

| Година | Филм | Улога |
| --- | --- | --- |
| 1992 | *Шунка, шунка* | Силвија 
  |
| 1997 | *Љубовта е штетна по здравјето* | Помладата Дијана / Ќерката на Дијана |
| *Отвори ги очите* | Софија |
| *Живо месо* | Исабел |
| 1998 | *Девојката од твоите соништа* | Мацарена |
| 2000 | *Сите убави коњи* | Луиса |
| *Жени на врвот* | Изабела Оливеира |
| 2001 | *Blow* | Марта Јунг |
| *Мандолината на капетан Корели* | Пелажиа |
| *Небо со боја на ванила* | Софија Серано |
| 2003 | *Готика* | Клое Сава |
| 2004 | *Глава во облаци* | Миа |
| *Ноел* | Нина Васкес |
| 2005 | *Сахара* | Ева Ројаз |
| 2006 | *Бандидас* | Марија Алварес |
| *Враќање* | Раимунда |
| 2007 | *Добрата ноќ* | Ана |
| *Елегија* | Консуела Кастиљо |
| 2008 | *Вики Кристина Барселона* | Марија Елена |
|

Номинации и Награди
-------------------

**Оскари**

* Во 2007 беше номинирана за Оскар за Најдобра Главна Улога во женска категорија за нејзината улога во филмот "Volver" (Волвер) од 2006 година
* Во 2009 добила Оскар за најдобра глумица во споредна улога, за филмот *Вики Кристина Барселона* (2008)
* Во 2010 била номинирана за Најдобра глумица во споредна улога за филмот *Девет* (2009)
* Во 2022 била номинирана за најдобра глумица во главна улога за филмот *Паралелни мајки* (2021)

**ALMA Награди**

* Во 1999 година беше номинирана за АЛМА награда за Најдобра Глумица во филмот *"Hi-Lo Country"* од 1998 година
* Во 2002 година исто така беше номинирана за ALMA награда за Најдобра Глумица во филмот *"Vanilla Sky"* од 2001 година

**BAFTA Награди**

* Во 2007 година беше номинирана за BAFTA награда за Најдобра Глумица во Главна улога во филмот *"Volver"* (Волвер) од 2006 година

**Филмскиот Фестивал во Канес**

* Во 2006 година на Филмсиот Фестивал во Канес освои награда за Најдобра Глумица за филмот *"Volver"* (Волвер), награда која ја делеше со Кармен Маура, Лола Дуенас, Бљанка Портиљо и Јохана Кобо

**Европски Филмски Награди**

* Во 1999 година беше номинирана за награда за Најдобра Глумица за филмот *"La niña de tus ojos"* (Девојката од Твоите Соништа)
* Во 2001 година беше номинирана за награда за Најдобра Глумица за филмот *"Capetan Corelli’s Mandolin"* (Мандолината на Капетанот Корнели)
* Во 2006 година беше ниминирана за награда за Најдобра Глумица за филмот *"Non ti muovere"*
* Во 2006 година беше номинирана за наградата Најдобра Глумица за филмот *"Volver"*

**Златен Глобус**

* Во 2006 година беше номинирана за наградата Златен Глобус за Најдобра Глумица во Драматична Улога за филмот *"Volver"* (Волвер)

**Goya Награди**

* Во 1993 беше номинирана за награда за Најдобра Глумица во Главна Улога за филмот *"Jamon, Jamon"*
* Во 1999 година освои награда за Најдобра Глумица за филмот *"La niña de tus ojos"* (Девојката од Твоите Соништа)
* Во 2005 година беше номинирана за награда за Најдобра Глумица во Главна Улога за филмот *"Non ti muovere"*
* Во 2007 година освои Goya Награда за Најдобра Глумица во Главна Улога за филмот *"Volver"* (Волвер)

Наводи
------

1. ↑  „Penélope Cruz Biography". Biography.com. Архивирано од изворникот на 7 April 2019. Посетено на 15 July 2014.
2. ↑  Rose, Charlie (17 January 2010). „The Rising Star of Penelope Cruz (Page 2)". *CBS News*. Архивирано од изворникот на 28 July 2020. Посетено на 25 April 2010.
3. ↑  De Vries, Hilary (February 2004). „Penelope Cruz: Will She Say I Do, or I Don't (Page 3)". *Marie Claire*. Hearst Communication, Inc. Посетено на 14 March 2010.
4. ↑  „Penélope Cruz Biography". *People*. Time Warner Inc. Архивирано од изворникот на 20 October 2012. Посетено на 14 March 2010.
5. ↑  „Penélope Cruz Biography". *People*. Time Warner Inc. Архивирано од изворникот на 20 October 2012. Посетено на 14 March 2010.
6. ↑  „Penélope Cruz Biography". *People*. Time Warner Inc. Архивирано од изворникот на 20 October 2012. Посетено на 14 March 2010.
7. ↑  „Serie Rosa: 7 cosas que no sabías de la serie erótica de los años 90 [VIDEO y FOTOS]". *Trome*. 22 September 2016. Архивирано од изворникот на 15 October 2018. Посетено на 15 October 2018.
8. ↑  „Open Your Eyes (1997)". *Rotten Tomatoes*. Архивирано од изворникот на 9 February 2010. Посетено на 25 April 2010.
9. ↑  Cordova, Randy (13 October 2006). „Bandidas". *The Arizona Republic*. AZcentral.com. Архивирано од изворникот на 29 July 2012. Посетено на 20 April 2010.
10. ↑  Scott, A. O. (3 November 2006). „Volver – Pedro Almodóvar – Penélope Cruz – Movies – Review". *The New York Times*. Архивирано од изворникот на 12 September 2018. Посетено на 11 December 2018.
11. ↑  Sischy, Ingrid (November 2009). „The Passions of Penélope". *Vanity Fair*. Архивирано од изворникот на 28 May 2010. Посетено на 26 April 2010.
12. ↑  Walker, Jane; Tan, Michelle; Rubin, Courtney (5 October 2009). „BUZZ: Are Penélope Cruz and Javier Bardem Engaged?". *People*. Архивирано од изворникот на 19 April 2013. Посетено на 24 October 2009.
13. 1 2  „Penelope Cruz and Javier Bardem welcome a baby boy". *Marie Claire*. 26 January 2011. Посетено на 26 January 2011.
14. ↑  „Actors Penelope Cruz and Javier Bardem marry in the Bahamas". *The Daily Telegraph*. UK. 14 July 2010. Архивирано од изворникот на 17 July 2010. Посетено на 17 January 2011.
15. ↑  „Luna, ha sido el nombre que Penélope Cruz y Javier Bardem ha escogido para su hija". *La Vanguardia* (шпански). Архивирано од изворникот на 1 August 2013. Посетено на 31 July 2013.
16. ↑  „Penelope Cruz addicted to breastfeeding!". Unreality TV. 18 December 2013. Архивирано од изворникот на 19 December 2013. Посетено на 18 December 2013.
17. ↑  De Vries, Hilary (February 2004). „Penelope Cruz: Will She Say I Do, or I Don't (Page 1)". *Marie Claire*. Hearst Communication, Inc. Посетено на 14 March 2010.
18. ↑  Cagle, Jess (25 April 2004). „Tom & Penelope Split After 3 Years". *People*. Time Warner Inc. Архивирано од изворникот на 1 June 2009. Посетено на 14 March 2010.

Извори
------

Интернационална Вегетаријанска Унија

People СписаниетоАрхивирано на 8 април 2013 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 51888451
* LCCN: nr99010888
* ISNI: 0000 0001 0901 1804
* GND: 129996807
* SUDOC: 061150495
* BNF: cb14024972f (податоци)
* BIBSYS: 1081340
* MusicBrainz: 1d89d17d-7224-4ae2-bd74-87cececc164f
* NLA: 40407898
* NDL: 01208571
* NKC: pna2005261869
* BNE: XX1107320
* CiNii: DA14193503

 |

 |