recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Марина Риколфи-Дорија** (родена на 12 февруари 1935 година) е швајцарска поранешна скијачка на вода. Таа се натпреварувала три пати на Светското првенство во скијање на вода, освојувајќи златни медали во 1955 година и во 1957 година. Таа ја освоила севкупната титула на Европското првенство во скијање на вода последователно од 1953 до 1956 година и освоила пет швајцарски национални титули. Таа била примена во Куќата на славните на Меѓународната скијачка федерација на вода во 1991 година.

Таа е сопругата на Виторио Емануеле ди Савоја, кој бил син на последниот крал и кралица на Италија, Умберто II и Марија Хозе. Тие имаат еден син, Емануеле Филиберто ди Савоја.

Кариера
-------

Риколфи-Дорија е родена во Женева на 12 февруари 1935 година; нејзините родители биле Ајрис Бенвенути и Рене Риколфи-Дорија, швајцарски олимписки спортист. Во 1955 година таа станала изведувач на скијање на вода во Сајпрес Гарденс, во Флорида во Соединетите Држави. Таа се натпреваруваше три пати на Светското првенство во скијање на вода, во 1953 година, во 1955 година и во 1957 година. Во 1955 година го освоила златниот медал на Трикс, а во 1957 година го освоила златото во правење трикови, со што станала генерален женски светски шампион. Таа ја освојувала севкупната титула на Европските првенства секоја година од 1953 до 1956 година и освои пет или повеќе вкупно швајцарски национални титули. Во 1991 година, Риколфи-Дорија била вклучена во Куќата на славните на Меѓународната федерација за скијање на вода, како „најдобрата жена скијачка од Европа во првата деценија од меѓународните натпревари". Таа продолжила да се натпреварува до 1960 година.

Брак
----

Риколфи-Дорија го запознала Виторио Емануеле ди Савоја во 1960 година во Сосиете Наутик де Женев, каде и двајцата скијале на вода. Тие се венчале во Римокатоличка црква во Техеран, Иран, есента 1971 година. Нивната венчавка била објавена за време на прославата на 2500 години на Персиската Империја во Персеполис. Тие имаат еден син, Емануеле Филиберто ди Савоја.

Како сопруга на шефот на Савојската династија, таа има право да носи бело кога е на аудиенција кај папата. Таа ја искористи привилегијата на 18 мај 2003 година за време на католичката миса по повод годишнината од раѓањето на папата Јован Павле II.

Наводи
------

1. ↑  Montgomery-Massingberd, Hugh, уред. (1977). *Burke's Royal Families of the World*. 1: Europe & Latin America. Burke's Peerage. стр. 367.
2. ↑
3. 1 2 3
4. ↑
5. ↑  Enache, Nicolas. *La Descendance de Marie-Therese de Habsburg*. ICC, Paris, 1996. p.204
6. ↑  „Marina in San Pietro con tailleur bianco". *Corriere della Sera*. 19 May 2003. Архивирано од изворникот на 2014-01-02. Посетено на 2020-11-29.
**Џеладин-бег** ( 1794
 —  1831
) — управник на Охрид, син на тетовскиот паша Реџеп.

Животопис
---------

Важел за справедлив управник за кого работеле и христијани. За заштнитк на градот од разбојници од поставил Кузман Капидан, јунакот во „Сердарот" од Григор Прличев.

Под влијание на својата втора жена Ташула, робинка од Негушкото востание, во чие задушување учествувал, бил толерантен кон христијаните.

Во 1831 година, по меѓусебните судири на моќните бегови, избегал во Египет.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Џамија*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 1638. Text "series
" ignored (help)
**Аргининот** (со ознаки **Arg** или **R**) е една од дваесетте најчести природни аминокиселини. Нејзините кодони се CGU, CGC, CGA, CGG, AGA и AGG. Кај цицачите, аргининот се класифицира како полуесенцијална или условно есенцијална аминокиселина, во зависност од развојниот стадиум и здравствената состојба на единката. Младите единки не се во можност да ги подмират потребите за оваа аминокиселина, па затоа аргининот е есенцијален во исхраната на децата. Аргининот бил изолиран најпрво од екстракт од семе на лупинво 1886 од страна на швајцарскиот хемичар Ернст Шулце.

Структура
---------

Аргининот се состои од 4 јаглероден алифатичен прав ланец, чиј краен дел е поврзан за комплексна гванидинска група. Таа е позитивно наелектризирана во неутрална, кисела, па дури и најалкална средина, што ги отсликува основните биохемиски својства на аргининот. Поради конјугацијата помеѓу двојната врска и осамените електронски парови на азотот, позитивниот полнеж е делокализиран, што овозможува формирање на повеќе водородни врски.

Физиолошка улога
----------------

Аргининот игра важна улога при клеточната делба, зараснувањето на раните, екскрецијата на амонијакот од телото, имуната функција и ослободувањето на хормоните. Во комбинација со проантоцијанидини или јохимбин, аргининот помага при ерективна дисфункција.

Придобивките од оралната ингестија на L-аргининот се:

* Тој е претходник за синтеза на нитричен оксид
* Стимулација за ослободување на најважниот антистареечки хормон - хормонот за раст
* Подобрување на имуната функција
* Убрзување на залечувањето на повредите (особено коски)
* Го редуцира ризикот од срцево заболување
* Ја зголемува мускулната маса
* Го намалува поткожното масно ткиво
* Помага при подобрување на чувствителноста на инсулин
* Го намалува крвниот притисок
* Го зголемува производството и подвижноста на сперматозоидите кај мажите
* Ја зголемува циркулацијата низ телото, вклучувајќи ги и половите органи.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Протеиногени аминокиселини |
| --- |
|  |
| Општи поими | 
* Белковина
* Пептид
* Генетски код

 |  |
|  |
| Споредсвојства | 

|  |  |
| --- | --- |
| Алифатични | 
* Валин
* Изолеуцин
* Леуцин
* Метионин
* Аланин
* Пролин
* Глицин

 |
|  |
| Ароматични | 
* Фенилаланин
* Тирозин
* Триптофан
* Хистидин

 |
|  |
| Поларни, без полнеж | 
* Аспарагин
* Глутамин
* Серин
* Треонин

 |
|  |
| Позитивен полнеж (p*K*a) | 
* Лизин (≈10.8)
* Аргинин (≈12.5)
* Хистидин (≈6.1)

 |
|  |
| Негативен полнеж (p*K*a) | 
* Аспарагинска киселина (≈3.9)
* Глутаминска киселина (≈4.1)
* Цистеин (≈8.3)
* Тирозин (≈10.1)

 |

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh90001568
* GND: 4142987-4
* NDL: 00560336

 |

 |
**Вила Мела**, или Сан Фелипе де Вила Мела, е општина во Санто Доминго Норте, Доминиканска Република. Вила Мела се наоѓа северно од реката Изабела, на околу 10 километри северно од центарот на Санто Доминго и се смета за дополнителна населба на главниот град. Овој сектор се смета за една од економски стабилните области во метрополитенската област Санто Доминго. Исто така е и дом на музичката организација позната како *Братство на Светиот Дух на Конго од Вила Мела*, која бил призната во 2001 година од УНЕСКО.

Признание од УНЕСКО
-------------------

Вила Мела е позната по нејзиното задржување и зачувување на африканските културни корени и наследство. Една од најсилните манифестации на ова може да се најде во локалната, 300-годишна *кофрадија* (братство или доброволно здружение) на Конго од Еспириту Санто. Конго изведуваат музика од африканско потекло, насочена кон тапани, првенствено за време на традиционалните религиозни празници, како што е за време на Духовден и на погреби.

*Еспириту Санто* (Светиот Дух) се смета за покровител на областа (која првично се развил од батеи во она што порано било познато како Сабана Гранде дел Еспириту Санто), и е синкретизиран со Калунга, кој го претставувал и богот на мртвите и портата за светот на предците во некои традиционални религии во регионот на Конго.

Братството на Конго на Светиот Дух било прогласено за ремек-дело на УНЕСКО на усното и нематеријалното наследство на човештвото во 2001 година. Во 2006 година, Секретаријатот за култура на Доминиканската влада и Музејот дел Хомбре Доминикано, под покровителство на УНЕСКО, усвоил „План за акција" за заштита и зачувување на културниот простор на Братството на Конго на Светиот Дух на Вила Мела.

Карлос Ернандес Сото, антрополог и директор на Музејот дел Хомбре Доминикано, напишал студија за Конго во 2004 година.

Наводи
------

1. ↑  Carlos Hernández Soto and Edis Sánchez, "Los Congos de Villa Mella," *Latin American Music Review / Revista de Música Latinoamericana*, Vol. 18, No. 2 (Autumn - Winter, 1997), pp. 297-316
2. ↑  UNESCO Masterpieces Site
3. ↑  „Lanzado en República Dominicana Plan de Acción para la Salvaguardia del Espacio Cultural de la Cofradía de los Congos del Espíritu Santo de Villa Mella". Архивирано од изворникот на 2011-07-27. Посетено на 2007-10-07.

Надворешни врски
----------------

* Cofradía de los Congos de Villa Mella Архивирано на 2 октомври 2010 г.
* Comunidad Mata de los Indios, Сан Фелипе де Вила Мела
* Лос Конгос де Вила Мела на YouTube.com
***Клавиго*** е трагедија во пет чина напишана од Јохан Волфганг фон Гете во 1774 година, чија главната улога е преземена од Пјер Бомарше. Драмата била напишана само за осум дена во мај 1774 година. Била објавена во јули 1774 година и се смета за првото печатено дело на кое Гете го дал своето име, иако драмата била примена со немилост.

Првата изведба на драматаа била реализирана од страна на *Ackermannschen Gesellschaft* во Хамбург на 23 август 1774 година.

Клавиго, се заснова на понудата за брак што кансарскиот писател Хозе Клавихо и Фахардо и ја дал на сестрата на Бомарше.

Во текот на 1970-тите, *Клавиго* бил адаптиран како телевизиски филм.

Надворешни врски
----------------

* *Превод на Клавиго од* 1902 година Архива.org
* Белешки од продукција на Граѓанскиот театар на Глазгов од 1999 година
* Белешки од балетската верзија на Националната Опера на Париз од1999 година
* *Клавиго* Јутјуб
**Соларизацијата** се однесува на феномен во физиката каде што материјалот претрпува привремена промена на бојата откако ќе биде подложен на високо-енергетско електромагнетно зрачење, како што се ултравиолетовата светлина или рендгенскита зраци. Проѕирното стакло и голем дел од пластиката ќе станат килибарни, зелени или други слични бои кога ќе бидат изложени на рендгенско зрачење, а стаклото може да стане сино по долгорочна сончева изложеност во пустина. Се верува дека соларизацијата е предизвикана од формирање на внатрешни дефекти, наречени центри на боја, кои селективно апсорбираат делови од видливиот светлосен спектар. Во стаклото, апсорпцијата на центарот на бојата често може да се промени со загревање на стаклото на високи температури (процес наречен термичко белеење) за да се врати стаклото во неговата првобитна проѕирна состојба. Соларизацијата, исто така, може трајно да ги деградира физичките или механичките својства на материјалот и е еден од механизмите вклучени во распаѓањето на пластиката во околината.

Примери
-------

На полето на клиничкото сликање, со доволна изложеност, може да дојде до соларизација на одредени системи за филм на екранот што ги замаглува деталите во рендгенската слика и ја намалува точноста на дијагнозата. И покрај тоа што може да дојде до деградација, се покажа дека ова е ретка појава.

Поврзано
--------

* Фотодеградација
* Соларизирано архитектонско стакло

1. ↑  Goodsitt, M.M. Hepburn, T.W. Cascade, P.N. and Chan, H.P. 1994. Solarization in clinical imaging. Radiology, 193(3), pp.871-874.
**Еден ден во Европа** е германско-шпански филм од 2005 година. Режисер на филмот е Ханес Штер, а главните улоги ги играат: Меган Геј, Људмила Цветкова, Флоријан Лукас и др. Филмот е номиниран за „Златна мечка" на Берлинскиот филмски фестивал во 2005 година.

### Кратка содржина

На денот на финалето на Лигата на шампиони меѓу „Галатсарај" и „Депортиво ла Коруња" во Москва насекаде владее фудбалската треска. Само со разбирањето понекогаш е многу тешко... Една британска деловна жена и една руска пензионерка во Москва, еден турист со ранец од Берлин и еден такси-возач во Истанбул од Шлеска, еден унгарски поклоник и галисиски полицаец во Сантјаго де Компостела, еден француски пар улични уметници во Берлин: сите тие на некој начин се инволвирани во кражби на багаж. Филмот со топлина и љубопитност раскажува за луѓето во Европа, за средбите и недоразбирањата, за патувањето, пристигнувањето и заминувањто - и за можноста за зближување.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Домори** е италијанска компанија која произведува чоколадни производи. Домори има седиште во Ноне, Торино, Италија и од 2006 година е дел од Или Група.

Историја
--------

Домори е основана во 1997 година од Џанлука Францони. Во 1993 година, по студирањето Бизнис, Џанлука отпатувал во Венецуела, каде што експериментирал со сорти и жетви какао со цел да се зачува биолошката разновидност и да се спречи исчезнувањето на реткото какао, криоло. Криоло се одгледува на плантажата Хациенда Сан Хосе.

Домори произведува шест сорти криоло, вклучувајќи ги Пуертомар и Пуертофино. Компанијата произведува чоколадна лента од 100% криоло, без додаден лецитин или ароми.

Во 2012 година, компанијата Кока-Кола и Иликафе соработувале за да произведат линија ладни чоколадни пијалоци. Како и производите за широка потрошувачка, Домори произведува и чоколадо на големо за употреба од чоколади.

Во 2015 година, Домори го промовирал својот ладен чоколаден пијалок, Крема Какао, на Светската изложба во Милано.

Наводи
------

1. ↑  Lesley Chesterman (January 2003). *Flavourville*. ECW Press. стр. 82–. ISBN 978-1-55022-598-3.
2. ↑  Louisa Knapp; Edward William Bok (2006). *Ladies' Home Journal*. 123, 5-8. LHJ Publishing, Incorporated.
3. ↑  Rachel Sanderson (August 2, 2015). „Illycaffè sells €70m bond to secure coffee market share". *Financial Times*.
4. ↑  Corby Kummer (February 15, 2006). „In Turin, Chocolate's the Champion". *The New York Times*.
5. ↑  Simran Sethi (January 5, 2016). „Peak Mast Brothers (It Was Never About the Beards)". *Huffington Post*.
6. ↑  Jordan Carroll (September 10, 2015). „CRAZY FOR CACAO: Taste's world-class chocolate is crazy delicious". *Daily Herald*. Архивирано од изворникот на 2017-11-09. Посетено на 2023-03-23.
7. ↑  Nicholas Coldicott (January 29, 2010). „Chocolate bars for whisky lovers". *Japan Times*.
8. ↑  Emily Jed (June 2012). „Coca-Cola Co. And IllyCaffè Roll Out RTD Coffee Drinks In Resealable Bottles". *Vending Times*. Архивирано од изворникот на 2017-01-16. Посетено на 2023-03-23.
9. ↑  Kay Harwell Fernandez (August 23, 2013). „Follow the San Francisco trail of topnotch chocolatiers". *USA Today*. Архивирано од изворникот на 2015-11-30. Посетено на 2019-09-05.
10. ↑  Jordan Carroll (September 10, 2015). „Crazy For Cacao - Taste's world-class chocolate is crazy delicious". *Daily Herald*. Архивирано од изворникот на 2017-11-09. Посетено на 2023-03-23.
11. ↑  Heather Keleher (August 11, 2015). „Milan World Expo: Pavilions and Expectations vs. Reality". *Huffington Post*.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Bloomberg
**Хексокиназа** е ензим кој врши фосфорилација на хексозите, при што се формира хексоза фосфат. Кај повеќето организми, гликозата е најважниот супстрат за хексокиназите, а гликоза-6-фосфат е најважниот производ. Хексокиназата има способност за трансфер на неорганска фосфатна група од ATP на супстратот.

Хексокиназата не треба да се поистоветува со глукокиназата, која е специфична изоформа на хексокиназа. Сите хексокинази се способни да фосфорилираат неколку различни хексози, но глукокиназата има 50 пати помал афинитет за другите супстрати и нејзин главен супстрат е гликозата.

Наводи
------

1. ↑  PDB: 3O08 ; Kuettner EB, Kettner K, Keim A, Svergun DI, Volke D (2010). „Crystal structure of dimeric KlHxk1 in crystal form I". doi:10.2210/pdb3o08/pdb. Наводот journal бара `|journal=` (help)
Кротон, пример на хромозомски мозаицизам кој се изразува на ниво на вариегација на бојата на лисјата
**Мозаицизам** — состојба при која организмот поседува клетки со различен генотип. Генерално, секоја соматска клетка во еден организам поседува иста ДНК, односно ист генотип. Понекогаш група на клетки, клеточни линии, ткива и органи поседуваат клетки кои имаат различен генотип.

Доколку се земе предвид честотата со која настануваат генетските мутации и „неспособноста" на клетката секогаш да ја репарира (поправи) мутираната ДНК, може да се каже дека секој организам во одреден размер е мозаичен. Како причина за мозаицизмот може да биде мутација на еден ген, промена во поголем генски регион или, пак, аберација на еден или повеќе хромозоми. Доколку соматските мутации настанат рано во ембрионалниот развој, тогаш бројот на клетките, ткивата и органите кои содржат мутирани гени ќе биде поголем, а со тоа и мозаицизмот во организмот ќе биде застапен во поголем процент. Колку фенотипски ќе биде изразен мозаицизмот зависи од типот на мутираниот ген, бројот и видот на клетките кои се мутирани и способоста на нормалните клетки да ја компензираат нефункционалноста на мозаичните мутрирани клетки. Нормално, колку е помал бројот на мутираните клетки или со други зборови кажано, колку е помал мозаицизмот толку фенотипски неговиот ефект ќе биде помалку изразени и обратно, колку повеќе клетки се мозаични толку фенотипот ќе биде повеќе изразен. Во некои случаеви мозаицизмот фенотипски воопшто не е изразен. Х-инактивацијата кај женските единки е типичен пример за мозацизам. За време на раната ембриогенеза еден од двата Х хромозоми кај женските единки на основа на случајност се онеспособува. Притоа, една половина од клетките имаат активен еден Х хромозом кој потекнува од едниот родител, а другата половина од клетките го имаат активен другиот Х хромозом, кој потекнува од другиот родител. Бидејќи двата хромозома можат да носат различни алели од двата родитела, клетките ќе поседуваат различен генотип, а со тоа и организмот ќе биде мозаичен. Доколку има мутација на некој функционален ген на едниот Х хромозом, тогаш онеспособувањето е повеќе насочено кон Х хромозомот на кој се наоѓа мутацијата. Друг класичен пример за мозаицизам се туморите, чии клетки содржат бројни мутации споредбено со останатите клетки на организмот. Доколку мозаицизмот е присутен во гаметите, станува збор за гонаден мозаицизам. Кај овој тип на мозаицизам фенотипски промени не се забележуваат кај мозаичниот поединец, туку промените доаѓаат до израз кај потомството кое ќе ги наследи мутациите преку мозаичните гамети.

Наводи
------

1. ↑  Zimmer, Carl (21 May 2018). „Every Cell in Your Body Has the Same DNA. Except It Doesn't". *The New York Times*. Посетено на 22 May 2018.
2. ↑  Strachan, Tom; Read, Andrew P. (1999). „Glossary". *Human Molecular Genetics* (2. изд.). New York: Wiley–Liss. ISBN 978-1-85996-202-2. PMID 21089233.
**Дијабло** (шпански: **Mas Sabe el Diablo**) — американска теленовела од 2009 до 2010 година од Телемундо. Глумечката екипа е составена од Хенкарлос Канела, Габи Еспино, Мигел Варони и Карла Монрој.

Синопсис
--------

Пред 20 години, младата слугинка Есперанса Салвадор, добива детеод синот на семејството на чиј мексикански имот таа работи. Семејството Асеро, поготово мајката Грациела, бременоста воопшто не ја одобрува, па ја носи Есперанса во клиника за абортуси. Девојката успева да побегне, добива виза и се сели во Мајами,за да може да биде поблиску до такото на детето, Мартин, кој живее во Њујорк. Доаѓањeто во големиот град, ќе и зададе нови проблеми посебно кога таа ќе биде нападната и ограбена,а на тие маки, таа го пораѓа Анхел.Години подоцна, њујоршките улици се втор дом за снаодливиот Анхел,кого сите во квартот го знаат како Ѓаволот. Заради своите вештини во крадењето, и покрај своето добро срце, тој станува член на криминалнотодруштво кои се специјализирани за големи кражби, со што подоцна ќе плати и со затворска казна. Така ја запознава адвокаткатаМануела Давила, привлечна девојка која не ни помислува декасимпатичниот криминалец за чија слобода се бори, ќе и го смени животот.После излегувањето од затвор, Анхел е одлучен да започне нов живот, што подалеку од криминалот и кражбите, но дознава деканеговата мајка му е должна на Леон Белтран, шеф на бандата за којапред тоа работеше. Криминалецот и ги платил болничките трошкови наЕсперанса додека Анхел бил затворен, а единствен начин за враќањена долгот е повторно да биде дел во кражбата за време на еднадобротворна забава. На забавата, Анхел и Мануела повторно се среќаваат, а симпатиите од двете страни би можеле да влијаатврз нејзината одлука, дали да се омажи за Мартин или не, кој воедно е татко на Анхел.

Улоги
-----

| Глумци | Ликови |
| --- | --- |
| Хенкарлос Канела | Анхел Салвадор |
| Габи Еспино | Мануела Давила |
| Мигел Варони | Мартин Асеро |
| Карла Монрој | Вирхинија Давила |
| Хорхе Луис Пила | Џими Кардона |
| Хосе Гијермо Кортинес | Освалдо Гера |
| Карлос Камачо | Орарио Гарсија |
| Леонардо Даниел | Анибал Давила |
| Анхелин Монкајо | Марина Суарез |
| Мишел Варгас | Перла Белтран |
| Ева Тамарго | Аријана Давила |
**Симфонија бр. 89** во Ф-дур, Хобокен I/89, ― симфонија напишана од Јозеф Хајдн во 1787 година, а изведена под покровителство на Николаус Естерхази во дворецот Естерхаза. Понекогаш се нарекува *Буква W* што се однесува на постар метод за каталогизирање на симфониското творешство на Хајдн. Вториот и четвртиот став на оваа симфонија се засновани на движењата на Концертот за Lire Organizzata во Ф, Хоб. VIIh/5, што Хајдн го составил во 1786 година, една година пред ова дело, за Фердинанд IV, кралот на Неапол. За да се сместат другите оркестри, Хајдн ги аранжирал сите негови концерти за лири да се свират со флејта и обоа како соло инструменти наместо со две лири. Слични измени биле направени приспособувајќи ги ставовите во симфониски облик, давајќи му на ова дело дефинитивно дувачки вкус.

Движења
-------

Делото е во стандарден облик на четири става и е во партитура за флејта, две обои, два фаготи, две хорни и жици.

1. Виваче ,common time
2. Анданте кон мото во Ц-дур, **6**  
**8**
3. Менует, **3**  
**4**
4. Виваче асај, **2**  
**4**

Првиот став е отвора со пет форте стакато акорди проследени со лелеава мелодија на пијано. Развојниот дел го одржува тематскиот редослед на изложбата, но ја развива хармоничната структура. Потоа во рекапитулацијата музиката останува во тоника, но се развиваат самите теми. Ова има ефект на мелодиска размена на деловите за развој и рекапитулација додека ги одржуваат нивните хармонични улоги. Хајдн претходно го користел овој ефект во неговата 75-та симфонија.

Вториот став е сичилијано во **6**  
**8** со следствена тема. Поради потеклото на движењето како концерт за лири (кој може да биде свирен само со неколку клучни сигнатури), ова е едно од поедноставните сичилијански движења на Хајдн.

Третото движење е менует во кој доминантна улога имаат дувачките инструменти. Ниту еден друг симфониски менует не започнува само со дувачка секција. Триото ја истакнува соло флејта.

Како што е наведено погоре, четвртиот став е исто така изведен од претходното лире кончерто. Тројното финале на концертот е проширено на рондо (облик ABACA) со проширена кода за симфонијата. Новата втора епизода е контрапунктен ф-мол дел кој е прилично турбулентен и му дава симфониска тежина на ставот што не би звучело добро во претходните концерти. Во рефренот, Хајдн користи необична музичка ознака кога дел А се повторува во вториот вид – страшандо – што им наложува на изведувачите да го влечат почетокот на оваа тема додека се враќа.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Brown, A. Peter, *The Symphonic Repertoire* (Volume 2). Indiana University Press (ISBN 025333487X), pp. 230-233 (2002).
2. ↑  Rosen, Charles (1988). *Sonata Forms* (2. изд.). W. W. Norton and Company. стр. 355. ISBN 0-393-30219-9.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 176800518
* LCCN: no92006907
* GND: 30082016X
* NLA: 2238214

 |

 |
**Самојонизацијата** (*или* **автојонизација**) е процес со кој атомите или молекулите спонтано преоѓаат од електронеутрална состојба до пониска со енергија јонизирана состојба.

Атомите можат да самојонизираат кога двата валентни електрони се во возбудена состојба и преку електростатички заемодејства, еден од електроните се испушта, при што атомот се јонизира. Молекулите можат да подлежат на вибрациска самојонизација.

Како пример на молекулска самојонизација е автојонизацијата на водата.

Самојонизирачките состојби се резонантни.

Поспецифично, самојонизацијата се однесува на не-редокс јонизација на молекуларна супстанца. Видете и молекуларна самојонизација.

Поврзано
--------

* Резонанца
* Јонизација

Наводи
------

1. ↑  IUPAC, *Compendium of Chemical Terminology*, 2. изд. (the "Gold Book") (1997). Семрежна поправена верзија: (2006–) "auto-ionization". doi:10.1351/goldbook.A00526
2. ↑  Pratt, S.T. (2005), „Vibrational Autoionization in Polyatomic Molecules1", *Annual Review of Physical Chemistry*, **56**: 281, doi:10.1146/annurev.physchem.56.092503.141204

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на физиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Кралица на Кастиља и ЛеонПредлошка:SHORTDESC:Кралица на Кастиља и Леон

**Јована I Кастиљска** (шпански: *Juana I de Castilla*; 6 ноември 1479 во Толедо, Шпанија - починала на 12 април 1555 во Тордесиљас, Шпанија) — кралица на Кастиља и Леон. Во историјата е позната и како **Јована Лудата**, поради нејзината опсесивна љубов кон сопругот, Филип I Кастиљски, која на крајот ѝ придонела да го изгуби разумот.

Титули и кралство
-----------------

Најпрвин била инфанта од Кастиља и Арагон, подоцна надвојвотка од Астурија, војвотка од Бургундија и Брабант и грофица од Фландрија. По смртта на својата мајка, Изабела I Кастиљска, станала кралица на Кастиља, Леон, Галисија, Гранада, Севиља, Мурсија, Гибралтар и Канарските Острови. Била кралица и на Западните Инди (1504-1555), а по смртта на својот татко Фернандо II Арагонски, и на Навара, Неапол и Сицилија (1516-1555). Таа исто така имала и други титули, како: кнегиња од Барселона и господарка од Бискаја.

Јована I ги наследила сите титули од своите родители, Изабела I, кралица на Кастиља, и Фернандо II, крал на Арагон, и по смртта на татко ѝ на 16 јануари 1516, практично ја обединила круната на Шпанија. Иако била прогласена за ментално неспособна и била затворена во Тордесиљас, формално владеела заедно со својот син Карло I од Шпанија, сè до смртта во 1555.

Семејство
---------

Јована била во брак со Филип I Кастиљски, со кого имала 6 деца и сите 6 станале владетели:

* Карло I од Шпанија и V од Германија, цар на Светото Римско Царство;
* Фердинанд I, надвојвода од Астурија и цар на Светото Римско Царство;
* Елеонора Австриска, кралица на Португалија и Франција;
* Изабела Австриска, кралица на Данска и пдооцна на Калмарскиот сојуз;
* Марија Австриска, кралица на Унгарија;
* Каталина Австриска, кралица на Португалија.

|
|  |
| Претходник**Изабела I** | **Кралица на Кастиља и Леон**1504-1555 | Наследник**Филип I Кастиљски** |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија историјата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 87980636
* LCCN: n85331278
* ISNI: 0000 0001 2102 8916
* GND: 118557793
* SELIBR: 376917
* SUDOC: 031458807
* BNF: cb122670748 (податоци)
* BPN: 18665600
* ULAN: 500275252
* NDL: 00911521
* NKC: jn20000700798
* BNE: XX974417

 |

 |
Структура на гликозидот салицин
**Гликозидите** се ацетали во кои водородот од полуацеталната група е заменет со алкилен остаток. Гликозидите настануваат при реакција на полуацеталната група од моносахаридите со различни алкохоли, феноли и карбоксилни киселини.

Гликозидите се доста распространети во растителниот свет, а познати се и животински гликозиди. Во гликозиди спаѓаат многу важните за исхраната на луѓето и животните олигосахариди и полисахариди, потоа фармаколошки активните гликозиди кои ја стимулираат работата на срцето, претставуваат пигменти во цвеќињата, влегуваат во состав на природните бои (како индигото), и најпознатите животински гликозиди - цереброзидите.

Видови гликозиди
----------------

Соединението кое стапува во реакција со моносахаридот се вика *агликон*, а настанатата врска се нарекува гликозидна врска. Таа може да настане и помеѓу две молекули на моносахариди, кога полуацеталната група од еден јаглехидрат реагира со хидроксилната група од друг. Во ваков случај и агликонот е шеќер (јаглехидрат) и ваквите гликозиди се нарекуваат *холозиди*, за разлика од *хетерозидите* кај кои агликонот не е шеќер.

### Според гликонот/присуството на шеќер

Ако гликонот на гликозидот е глукоза, тогаш молекулата е глукозид; ако е фруктоза, тогаш молекулата е фруктозид; ако е глукуронска киселина, тогаш молекулата е глукуронид; итн. Во организмот, токсичните супстанци често се врзуваат за глукуронската киселина со цел да се зголеми нивната растворливост во вода; добиените глукурониди потоа се излачуваат.

### Според агликонот

#### Кумарински гликозиди

#### Цијаногени гликозиди

#### Флавоноидни гликозиди

#### Фенолни гликозиди

Кај овие соединенија агликонот има фенолна структура. Пример за фенолен гликозид е арбутинот присутен во мечкиното грозје (*Arctostaphylos uva-ursi*). Има уроантисептично дејство.

#### Сапонини

#### Иридоидни гликозиди

Овие соединенија содржат иридоидна група; на пр. аукубин, генипозидинска киселина, тевиридозид, логанин, каталпол.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85055407
* GND: 4021359-6
* BNF: cb122672159 (податоци)
* NDL: 00562825

 |

 |
**Основно училиште „Кочо Рацин"** (официјално: **Подрачно основно општинско училиште „Кочо Рацин" - Градиште**; скратено: **ПООУ „Кочо Рацин"**) — подрачно основно училиште во селото Градиште, претставува единка на училиштето истоименото училиште од градот Куманово.

Училиштето е именувано по истакнатиот македонски поет Кочо Рацин.

Местоположба
------------

Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Габреш, сместено во средишниот дел на селото.

Градба
------

Објектот е во лоша состојба и истиот не е обновен. Површината на објектот е 258 метри квадратни, има само една училница и се загрева со печка на дрва.

Настава
-------

Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.

Галерија
--------

* ВлезотВлезот

Наводи
------

1. ↑  „Годишна програма за учебната 2023/24 г. ООУ „Кочо Рацин" - Куманово" (PDF). *ОУ „Кочо Рацин" - Куманово*. јули 2023 г. Посетено на 2 декември 2023. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
2. ↑  „За нас". *ООУ „Кочо Рацин" Куманово*. Посетено на 2023-12-02.
3. ↑  „Годишна програма за учебната 2019/20 г. ООУ „Кочо Рацин" - Куманово" (PDF). *ОУ „Кочо Рацин" - Куманово*. јули 2019 г. Посетено на 2 декември 2023. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)

Координати: 42°1′36″N 21°53′24″E﻿ / ﻿42.02667° СГШ; 21.89000° ИГД﻿ / 42.02667; 21.89000
**Стојко Т. Златески** (1922 во Зркле, Порече — 20 април 1945 во Кајгана, Сремски Фронт) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Стојко Златески бил роден во 1922 година во селото Зркле кај Македонски Брод. По занимање бил земјоделец. Од септември 1944 година активно се вклучил во НОБ. Станува борец на 15ти македонски корпус. Учествува во борбите на Сремскиот фронт, и загинува во борбите кај Кајгана на 20 април 1945 година.

Наводи
------


1. ↑ . Ристески, Милан (1982). Порече низ историјата. Скопје: Нио ,,студенски збор. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Рeka Агуан
**Агуан** е река во северен Хондурас. Потекнува од департманот Јоро западно од Сан Лоренцо и, течејќи кон исток низ департманот Колон, се влева во Карипското Море во близина на градот Санта Роса де Агуан. Вкупната должина на реката е околу 395 километри. Има неколку притоки.

Земјиштата сместени во долината на реката главно се користат за земјоделство. Пченката, гравот и зеленчукот се одгледуваат во горниот и средниот тек. Во пониските, чинар, палма масло, ориз и агруми.

Често се случуваат поплави и урагани. Големи поплави се случиле во 1974 година, предизвикани од ураганот Фифи. Во 1998 година, ураганот Мич повторно предизвикал поплави. Сите мостови биле уништени, повеќе од илјада луѓе загинале, Санта Роса де Агуан била целосно поплавена.

Во ноември 2014 година, реката станала славна откако на брегот на Агуан биле пронајдени обезличените тела на Мис Хондурас 2014 *Марија Хосе Алварадо* и нејзината постара сестра, кои биле безмилосно застрелани од момчето на втората .

Наводи
------

1. ↑  Убиты королева красоты и её красавица-сестра // Викиновости.

Надворешни врски
----------------

* „Vulnerabilidad Actual De La Cuenca Del Río Aguan En Honduras" (PDF). *unfccc.int* (шпански). Архивирано од изворникот (PDF) на 2019-11-12. Посетено на 2019-07-28. Занемарен непознатиот параметар `|dead-url=` (help)
1. a0b0ff"
1. a0b0ff"

**Амфиоксусот** или **ланцетникот** (единствен во поттипот **Cephalochordata**, односно **главохордници**) е примитивно рибовидно животно кое нема ‘рбетен столб, но поседува многу други одлики на ‘рбетниците. Многу научници веруваат дека ‘рбетниците може да еволуирале од древен предок сличен на амфиоксусот. Афиоксусите се среќаваат насекаде низ светот во плитките, морски биотопи, каде се закопуваат во песокот, оставајќи ја само устата надвор. Некои азиски народи ги сметаат амфиоксусите за голем деликатес, а животното комерцијално се лови во Кина.

Амфиоксусите растат околу 5 cm во должина. Имаат јагуловидна телесна форма со добро развиена уста и опашка. Повеќето се полутранспарентни. Овие животни делат неколку особини со ‘рбетниците, како грбното нервно стебло кое е потпрено со несвитлива стапчеста структура позната како нотохорд - претходник на ‘рбетниот столб; потоа систем на голтникови цепнатинки помеѓу устата и желудникот кои се користат при хранењето; и серии од сегментирани и V-видни мускули долж градниот (трупен) дел.

За разлика од ‘рбетните животни, амфиоксусите не развиваат вистински мозок, главени нерви или сетилни структури (како очи или уши). Тие немаат срце, но имаат циркулаторен систем во кој еден голем крвен сад постојано пулсира со што ја движи оксигенираната крв до различните органи во телото. Вените ја враќаат крвта во жабрите, каде таа се збогатува со кислород. Половите на амфиоксусите се различни - половите органи се парни и се наоѓаат долж телото и произведуваат гамети кои се испуштаат во водата откога животното ќе достигне полова зрелост.

1. мозоковиден меур
2. нотохорд
3. грбно нервно стебло
4. постанална опашка
5. анус
6. дигестивен систем
7. крвоносен систем
8. атриопора
9. надголточна лакуна
10. жабрена цепнатинка
11. голтник
12. вестибула
13. усни цирии (пипала)
14. усен отвор
15. гонади (јајчници/семеници)
16. сетило за светлина
17. нерви
18. метаплеврален завој
19. црнодробно слепо црево (хепаровидна торбичка)

Амфиоксусите немаат тврди (окоскени) телесни делови, поради што фосилизираат при посебни услови. Фосили на животни за кои се смета дека се амфиоксуси се најдени во јужна Кина и Британска Колумбија и датираат од раниот камбриј, геолошки период кој започнал пред околу 570 милиони години. Овие фосили може да претставуваат животни блиски на оние од кои еволуирале ‘рбетниците.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh87020394
* GND: 4179321-3
* NDL: 00987421
* NKC: ph690097

 |

 |
**RC4WD** е производител и продавач на радио контролни делови, возила и опрема. Компанијата е основана во 2001 на територијата на Сан Франциско. Нивните производи беа избрани од страна на НАСА и се појавија на ТВ и во весници во многу земји. Компанијата изработува делови за радио чија батерија се полне со голема брзина од автомобилот.

* Информации:
* Име - RC4WD
* Основана – Сан Хосе, Калифонија, САД, 2001
* Простор на користење– Глобално (низ целиот свет)
* Број на вработени- <100
* Производи – Радио контолни кола

RC4WD историја
--------------

RC4WD беше основан во 2001 на територијата на Сан Франциско, Калифорнија, САД, во гаража. На почетокот RC4WD започна како "One Stop Shop" (мрежно место) за RC Monster Truck и неговите делови. Бизнисот се прошири со помош на RCMT.net, форум заедница посветена на RC monster truck ентузијастите. Во 2005, производството снабдуваше приближно 800 делови за компании како: Thundertech Racing, JPS, New Era Models, Imex, Defiance Racing, RC Alloy, Vertigo Performance и други. До 2007, RC4WD конечно се пресели во мало складиште во Сан Хосе. Во јули 2010, пристигна првиот лиценциран производ, The Dick Cepek "Mud Country" 1.9. Следната година, во февруари 2011, HorizonHobby започна со дистрибуција на RC4WD производите. Во март 2014, Towerhobbies започна со продажба на RC4WD производите.

RC Опрема
---------

* 1/10 Trail Finder Truck
* 1/10 Gelande Truck
* 1/5 Killer Krawler
* 1/10 Subzero Truck
* 1/10 Boyer Truggy
* 1/10 Worminator 6x6 Truck
* 1/10 Gelande D110 Truck
* 1/10 Fracture Truck with V8 engine
* 1/10 Bully Crawler
* 1/10 Timberwolf Scale Truck
* 1/10 Trail Stomper Truck
* 1/10 Trail Finder II Truck
* 1/10 Gelande II Truck

RC4WD во медиумите
------------------

### Признанија и награди

* Мај 2010 – WIRED списание - "По избор на уредникот" RC4WD Killer Krawler
* Ноември 2011 - НАСА RC Rover роботска рака - RC4WD Killer Krawler

### На ТВ

* Јули 2012 - RC4WD во емисијата Stacey David's Gears (Speed Channel)

### Во списанија

* Ноември 2008 – MAX BASHING INTERACTIVE DIGITAL MAGAZINE - RC4WD Diablo
* Ноември 2008 - RC Magazine (Japan) - RC4WD Trail Finder
* Мај 2010 - MAKEmagazine - RC4WD Killer Krawler
* Јуни 2010 – XTREME RC CARS Magazine - RC4WD Gelande
* Јули 2010 –TRUCMODELL magazine (Germany) - RC4WD Gelande
* Февруари 2013 – RACER magazine (England) - RC4WD Trail Finder 2

Извори
------

1. ↑  Fastestbattery-poweredremote-controlledmodelcar (RC)
2. ↑  New Guinness World Record—FASTEST BATTERY-POWERED RC CAR - RC Groups
3. ↑  RC Video | NASA Innovation Rover & Helicopter | RCCOH
4. ↑  Scale Model RC Trucks - RC 4WD - YouTube

Поврзано
--------

* Official webpage
**3dfx Interactive** (се чита: *3ДФИКС Интерактив*) — поранешна американска компанија со седиште во Сан Хозе, Калифорнија. Компанијата развиваше и произведуваше 3Д графички акцелератори (забрзувачи), подоцна графички картички во втората половина на деведесеттите години од минатиот век.

Првиот производ, Voodoo1 (кодно име: SST-1) овозможува 3Д забрзување, но без 2Д поддршка. За да се приклучи картичката потребна е дополнителна 2Д картичка. Компанијата банкротираше на 15 декември 2000 година, а најголемиот дел од интелектуалната сопственост го стекна НВИДИА.

Историја
--------

Основана во 1994 година, 3ДФИКС Интерактив започнува со развивање на 3Д акцелератори за Аркадни игри; меѓу другите компанијата развиваше и хардвер за игрите на Атари.

Потоа компанијата се ориентираше кон пазарот на лични сметачи од 1995 го комерцијализираше Џама играчкиот контролер (англиски: JAMMA Game-Control-Interface GCI), адаптер за PCI кој овозможува комуниција на џоистик од една играчка конзола (RS-232 компатибилен) со личен сметач.

Од 6 Ноември 1995 на Комдекс во Лас Вегас името 3Dfx започнува да предизвикува голем интерес со претставувањето на нивниот прв 3Д чипсет за лични сметачи, Voodoo1.

Voodoo 1 PCI
------------

Voodoo 1 PCI 3Д акцелератор
На крајот од 1996, цената на ЕДО рам меморијата значително опадна и затоа 3Dfx беше во можност да влезе во пазарот на компјутерскиот хардвер. Компанијата го пласираше својот нов производ со значително пониски цени во споредба со претходните 3Д графички решенија за личните сметачи. Пред да станат 3Д акцелераторите лесно достапни до потрошувачите, игрите како Дум (видео игра од 1993, англиски: Doom) и Квејк (англиски: Quake) ги присилија своите обожаватели да ја користат тогашната нова Интел Пентиум архитектура наместо Интел 386 или 486.

Voodoo1 акцелераторот е PCI картичка која се состои од Дигитален во аналоген претворач (DAC), Процесор и Единица за мапирање на текстури (TMU), заедно со 4 мегабајти ЕДО ДРАМ меморија. Графичкиот процесор работи на 50Mhz, обезбедува само 3Д забрзување и како таков потребена му е дополнителна графичка картичка за прикажување на 2Д слика. 2Д картичката се поврзува со Voodoo1 преку Женско-машки ВГА кабел и потоа мониторот се приклучува на Voodoo картичката. Максималната поддржана резолуција е 800x600 со 16-битни бои, без геометриски пресметки. Меморијата е поделена на 2 мегабајти за текстурите и 2 мегабајти распределени за длабински бафер (англиски: Z-buffer). Поддржаните АПИ се Глајд (англиски: Glide API), подгрупа на OpenGL и DirectX.

Наводи
------

1. ↑  (англиски: COMDEX) беше изложба на ИТ компании што се одржуваше секоја година во Лас Вегас помеѓу 1979 и 2003.
**Сашко Пандев** (роден на 1 мај 1987 г.) — македонски фудбалер кој игра во Академија Пандев, како и бивш младински репрезентативец.

Клупска кариера
---------------

Роден во Струмица, Пандев својата професионална кариера ја започнал во Беласица, од каде во септември 2005 година се преселил во Динамо Загреб. Својот прв настап за хрватскиот гигант тој го имал на 14 октомври 2006 година, кога влегол како доцна замена од клупата за резервни играчи во победата на Динамо Загреб над Вартекс од 4–1. На 9 декември 2006 година тој го постигнал својот прв гол во дресот на „сините" во победата од 3–2 над Меѓимурје во натпревар од првата лига на Хрватска. Една недела претходно, во победата на Динамо Загреб над градскиот ривал Загреб, Пандев бил асистент на двата гола на својот клуб во победата од 2–1.

Приватен живот
--------------

Сашко е помлад брат на Горан Пандев. Во 2015 година, Сашко се оженил со Ивана Тодорова, ќерката на Орце Тодоров, сопственик на ФК Турново.

Наводи
------

1. ↑  Фудбалски брак: Братот на Пандев се ожени со ќерката на Орце Турново Архивирано на 29 јуни 2015 г. ekipa.mk 28 јуни 2015

Надворешни врски
----------------

* Сашко Пандев на soccerway
Манастирот Пустиња Блаца.
**Испосница Блаца** (хрватски: *Pustinja Blaca*) ― религиозно место кое се наоѓа на јужната страна на островот Брач, во Сплитско-далматинската жупанија во Хрватска.

Опис на местото
---------------

Испосничкото место првично било основано во 1551 година од двајца глаголични монаси, а продолжил од последователни генерации монаси до 1963 година со смртта на отец Нико Миличевиќ.

Статус на светско наследство
----------------------------

Ова место било додаден на пробниот список на светско наследство на УНЕСКО на 29 јануари 2007 година, во категоријата Културно наследство.

Галерија
--------

* Monastery pianoМанастирско пијано
* Monastery telescopeМанастирскителескоп
* Old manuscriptСтар ракопис
* Gramophone and printerГрамофон и печатач
* Old monastery kitchenСтара манастирска кујна
* Monastery goat-breedingМанастирско козарство

Поврзано
--------

* Привремен список на места на светско наследство во Хрватска

Наводи
------

1. 1 2  Hermitage Blaca - UNESCO World Heritage Centre Retrieved 2009-03-24.
43°17′35″N 16°31′46″E﻿ / ﻿43.29306° СГШ; 16.52944° ИГД﻿ / 43.29306; 16.52944
**Епитропи** (еднина: **епитроп**) ― членови на црковно-училишните општини.

Обично се наоѓале на чело на општинските црковни или манастирски комисии или настојништва. Во почетокот на основањето на општините, првиот или главниот член на општината, т.е. претседателот, бил именуван како епитроп. Оттаму првите црковни општини биле именувани како црковно-епитропски општини. Епитропите биле личности кои се грижеле околу опслужувањето на секоја црква, манастир или параклис.

Наводи
------

1. 1 2  Киселиновски и др. д-р Стојан (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 177. ISBN 9989-624-46-1.
**Алта Валагарина** е италијански фудбалски клуб сместен во Волано. Во моментов игра во Серија Д. Нејзините бои се црвена и сина.

Алта Валагарина била формирана во 2001 година од спојувањето на Каљано и Волано. Во нивната втора година тие биле промовирани како шампиони во групата Ц. По три години, клубот бил промовиран во Ечеленца по сезоната 2005-2006. Ова била проследено со уште една промоција, во Серија Д, откако завршиле први во Ечеленца Трентино-Алто Адиџе/Судтирол.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страница
* Alta Vallagarinapage @ Serie-D.com Архивирано на 27 септември 2007 г.
**Жак Дупен** (4 март 1927, Привас, Ардеш - 27 октомври 2012 година, Париз ) бил француски поет, уметнички критичар и ко-основач на списанието *L'éphemère*.  

Дупен е роден во градот Привас во Јужна Франција, каде што неговиот татко бил психијатар во државната душевна болница. Во 1944 година, семејството се преселило во Париз, каде што во 1950 година, поетот Рене Шар му помогнал да ја објави својата прва збирка песни.

Во 1966 година, тој го основал поетскиот квартал L'Éphémère, со поети меѓу кои се Андре ду Буше, Ив Бонефој и Пол Селан.

Тој бил директор на публикацијата во галеријата Маегт,  која го претставувала Џоан Миро, близок пријател. Галеријата ги претставувала и Марк Шагал, Алберто Џакомети, Френсис Бејкон и Василиј Кандински. Џакомети и Бејкон и двајцата го насликале неговиот портрет. 

Дупен ја напишал биографијата на Миро и бројни монографии за делото на уметникот биле овластени од семејството на Миро да биде единствениот авторитет за автентичност на делото на уметникот; улога што го направила многу баран од колекционерите. Во 1987 година, Дупен бил куратор на ретроспективата на работата на Миро во музејот Соломон Р. Гугенхајм, прва таква ретроспектива во Њујорк од 1959 година. 

* 

* 

*

Наводи
------

1. ↑  Hugues Azèrad; Peter Collier (2010). *Twentieth-Century French Poetry: A Critical Anthology*. Cambridge University Press. стр. 301. ISBN 978-0-521-71398-6. Посетено на 20 January 2011.
2. 1 2  Kristjana Gunnars (2004). *Stranger at the door: writers and the act of writing*. Wilfrid Laurier Univ. Press. стр. 107. ISBN 978-0-88920-455-3. Посетено на 20 January 2011.
3. ↑  Caviglioli, David (2012-10-29). „La mort de Jacques Dupin" (French). Le Nouvel Observateur. Посетено на 30 October 2012.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
4. 1 2 3 4  Vitello, Paul (4 November 2012). „Jacques Dupin, Art Scholar and Poet, Dies at 85". *The New York Times*. Посетено на 5 November 2012.
5. ↑  McGill, Douglas (14 January 1985). „EXPERT ON MIRO'S STYLE DETECTS FAKE ARTWORKS". *The New York Times*. Посетено на 6 November 2012.
6. ↑  Brenson, Michael (15 May 1987). „ART: MIRO REVISITED IN GUGGENHEIM SHOW". *The New York Times*. Посетено на 6 November 2012.
**Ледникот Арола** е долг четири километри ледник (2005) сместен во Пенинските Алпи во кантонот Вале во Швајцарија. Во 1973 година имал површина од 13.17 квадратни метри.

Ледникот **Арола** е всушност составен од два ледника: *Ледник ду Мон Колон* и Ледникот Бас Арола.

Опис
----

Ледникот ду Мон Колон има должина од речиси 5км и ширина од околу 1км на врвот. Зафаќа површина од 7 квадратни километри. Започнува на врвовите на Орен (3525 м) и тече на север низ коридор што се граничи со Малата планина Колон (3.556 м) и Бишоп (3716 м) западно и Мон Колон на исток. На запад е поврзан со глацијалниот премин Отема Чермотане (3050 м), широк премин покриен со мраз. На западната страна на планината Колон, ледникот претрпува вертикален пад од 600 метри со наклон од 60%.

Ледникот Бас Арола
------------------

Делот што го следи ова стрмно спуштање е наречен „Ледникот Бас Арола". Продолжува околу 1 километар на север и ледениот јазик застанува на надморска височина од 2160 метри (статус 2007). Ледникот излегува од Борњ д'Арола, кој потоа се приклучува на Борњ Ферпекл, а потоа се влева во Вал д'Херенс пред да се влее во рамнината на Рона.

Хаут ледник д'Арола
-------------------

Во долината лоцирана источно од планината Колон се наоѓа „Haut Glacier d'Arolla", со должина од 4 км и ширина од 1 км. Неговата површина е 5 квадратни километри. Потекнува од снежните полиња што се северно од планината Бруле (или планината Брауле, 3585 м) и потоа се спушта со наклон од 12 до 15% кон северозапад, а потоа кон север. Јазикот на ледникот завршува на надморска височина од 2550м (статус 2007).

Поврзано
--------

* Список на ледници во Швајцарија
* Список на ледници
* Повлекување на ледниците од 1850 година
* швајцарски Алпи

Надворешни врски
----------------

* Швајцарска мрежа за следење на ледниците