Јужноегејскиот вулкански лак е синџир на вулкани во Јужното Егејско Море, формиран од тектониката на плочите. Претходната причина била субдукцијата на Африканската плоча под Евроазиската плоча, подигајќи го егејскиот лак преку сегашното Северно Егејско Море. Сè уште не било море, ниту лак, или барем не како што е денес, ниту пак имало синџир од вулкани. Во холоценот, започнал процесот на продолжување на задниот лак, веројатно стимулиран од притисокот од Арапската плоча што го компресирала регионот зад лакот. Екстензијата го деформирала регионот во неговата сегашна конфигурација. Прво, лакот се преселил на југ и ја презел својата лачна конфигурација. Второ, Егејското Море се отворило зад лакот бидејќи кората таму била разредена и ослабена. Трето, магмата се пробила низ разредената кора и формирала втор лак составен од вулкански синџир. И конечно, Егејската морска плоча се отцепила од Евроазија во новата зона која се наоѓа на север.

Продолжувањето е сè уште во тек. Сегашниот јужен Егеј е еден од најбрзо доформирани региони на Хималајско-Алпскиот планински појас. Долг е приближно 450 километри, и широк од 20 до 40 километри. Тој исто така се протега од Коринтскиот Истм на грчкото копно до полуостровот Бодрум на турското копно.

Развој на хеленската орогенеза
------------------------------

Оригиналниот поборник за конвергентна граница меѓу Африка и Евроазија, кој за таа цел ги смислил океанот Тетис и земјата Гондвана и ја измислил наставката -идес, Едуард Сус, замислил едно големо затворање на земјата Гондвана на Евроазија, збрчкајќи го планинскиот појас. Алтаидите, кои се протегале од море до море. Едноставноста и името не преживеало понатамошна проверка на карпите. Планинскиот синџир, последователно не-сусиските Алпиди, се покажало дека е акумулација на орогени во последователни бранови на напредување. Не сите паралелни синџири потекнуваат од истиот период или од истите карпи. Од сегашноста, постои виртуелен напредок со виртуелен добиен синџир, но ланецот е главно композит од последователни синџири.

Планините во Грција, или Хелениди се чини дека имале единствено потекло, површно наречено „хеленска орогенеза". Ова се само услови за погодност за да се разликува „хеленски" од планините на другите земји. Тие се акумулирани планински синџири кои произлегуваат од акумулираните орогени со текот на времето. Во моментов, може да се разликуваат три „бранови" на орогена активност, што резултира со три „орогени појаси".

Пред првиот бран, суперконтинентот, Пангеа, веќе се проби во Лауразија и Гондвана. Помеѓу нив двајца беше Палео-Тетис Океан. Распадот бил предизвикан од поместување на струите во мантија. Различна локација на нагорен столб постави дивергентна граница на ново место, во овој случај на север и исток од Гондвана.

Теранот Кимерија почна да се одвојува од Гондвана, затворајќи ја Палео-Тетис пред неа и отворајќи ја Нео-Тетида, или само обична Тетис, зад неа. Кимерија пловел преку океанот за да се смести против Евроазија, формирајќи ја Кимерија-Евразија. Постојните Кимериди претставуваат најсеверните синџири на Алпидите. Понекогаш тие се нарекуваат Хунски терани, по земјата на Хуните. Тие го опфаќаат регионот на Црното Море, северниот дел на Егејот и источниот дел на Балканот. Нивниот најран датум е „пред-доцниот јура".

Следната е двофазна алпска орогенија. Во фаза 1, морското дно на Тетис, откако го депонирал својот кимериски патник против Евроазија, продолжил да се спушта под Кимерија-Евразија, издигнувајќи ги внатрешните Хелениди и Анатолидите. Фаза 2 е пристигнувањето на друг терен, Јадранската или Апулиската плоча од југозапад, потопувајќи под Кимерија-Евразија и ја подига својата маргина во Динаридите и надворешните Хелениди во еоценот и олигоценот.

Геолошката фаза била поставена за најновата орогена зона, која се развила во миоценот и плиоценот. Вообичаено е Тетис да се смета за исчезната, заменета со Месогејското море, плочата и орогенезата, кои биле преодни кон Медитеранот. Месогејската плоча е од Гондвана, односно претходникот на Африканската плоча. Оваа плоча, движејќи се на север додека Гондвана се приближувала до алпско-кимериско-евроазиската плоча, се наведнала под неа во предокот на Хеленскиот Ров. Резултатот бил подигање на предната страна и „ексхумација" на Пелопонез и Крит. Почнал да мигрира на југ со проширување на заден лак, излегувајќи во Месогејското Море и станувајќи лачен. Оттука геолошката приказна станала попозната, и е спомната погоре.

Квартерниот период во Егејското Море беше време на раседи за да се прилагоди на сегашните притисоци. Во плиоценот, проширувањето било СИ-ЈЗ, предизвикувајќи „нормални дефекти со висок агол во тренд СЗ-ЈИ. Во кватернарот, насоката на продолжување се промени во С-Ј со раседи во тренд И-З. Типот е претежно ударен.

Вулкани на лакот
----------------

Активниот дел од вулканскиот лак на Јужниот Егеј опфаќа голем број неактивни и историски вулкани, вклучувајќи ги Соусаки, Егина, Метана, Милош, Санторини и Колумбо, Кос, Нисирос и Јали и Акиарлар. Од сите тие, само Санторини, Колумбо и Нисирос, или еруптирале или покажале значителни докази за немири во текот на изминатите 100 години.

Една од најзабележаните вулкански ерупции од овој лак се случила на островот Санторини во II милениум п.н.е.. За време на катастрофалната вулканска ерупција на Санторини, градот Акротири од бронзеното време бил уништен, а археолошките остатоци станале добро сочувани под вулканската пепел.

Исто така види
--------------

* Хеленски лак
* Хеленска зона на субдукција
* Минојска ерупција
* Санторини

Општи и цитирани референци
--------------------------

* Mountrakis, D. (2005). „Tertiary and Quaternary tectonics in Aegean area". Во G. E. Vougioukalakis; M. Fytikas (уред.). *The South Aegean Active Volcanic Arc: Present Knowledge and Future Perspectives*. Developments in Volcanology 7. Burlington, Vt.: Elsevier Science. ISBN 9780080457574. OCLC 469386658.

Надворешни врски
----------------

* 

* Вулкански лак на Јужен Егеј на Ризницата ?