**Рафаело Санцио де Урбино** или **Рафаело Санти** (италијански: *Raffaello Sanzio da Urbino*; 6 април / 28 март 1483 — 6 април 1520) — италијански уметник, архитект од Фиренската школа. Тој е претставник и твори во времето на ренесансата, кој го опфаќа периодот од XV век до првите години на XVI век. И покрај краткиот му живот Рафаело оставил после себеси огромно живопишно наследство. Уште како млад тој бил прочуен како "*сликарот на богородици*". Голема слава му донасуваат и неговите фрески во Ватикан. Во ново време Рафаело е сметан за еден од трите големи уметници на ренесанса, заедно со Микеланџело и Леонардо да Винчи.

Биографија
----------

Рафаело е роден во Урбино во 1482 година. Тој е син на сликарот и поет Џовани Санти. Кога Рафаело станал 12 години, татко му го однел во Перуџа. Тука, Рафаел станува најголем ученик на својот татко. Тој помага на својот учител за делото *"Предавање на клучевете на Апостол Петар.* Во текот на 1501 и 1502 година тој прави два подвига. Првиот има два проекти - *"Трите грации"* и *"Сонот на рицарот"*, а вториот е *"Свети Георги во борба со дракон"*. Во овие дела е насликано античкото искуство на уметникот.

Животот во Фиренца
------------------

Во 1503 година Рафаело заминува во Фиренца, каде се запознава со делата и творбите на Леонардо да Винчи, Микеланџело и Донатело. Под влијание на нивното искуство, неговиот стил му се променува, а со тоа и неговите познавања се зголемуваат. Во Фиренца, Рафаело се прочувува со своите богородици и се посветува целосно на нив. Во 1504 година Рафаело ја направил и првата своја значителна творба -  *"Обучение Богородично"*, во која се насочува кон нови идеи и композиторни решенија. Истата година тој ја израбортува и „*Богородица на големиот војвода"*, која се одликува со посебни убавини и квалитети, за разлика од покасните меки и миловидни дела. Како подарок за Леонардо ја создава „?"(1505), во која ја насликува Богородица заедно со малиот Јован кој подава на Исус птица, која е симбол на плодородноста. За изработката е користена пирамидната композиција на Леонардо. Други негови творби од тој период се "*Млада жена со еднорог*"(1505), *портрет на Анџело и Магдалена Дони* (1505), "Внесување во гробот" и "*Оплачувањето на Христос"*(1507)

Животот во Рим
--------------

Портрет на папата Јулиј II, околу 1512
Во 1509 година Рафаело добил порачка од папа Јулиј II, за да проектира и за да ги наслика три од Ватиканските станци - *Станца дела Сигнатура, Станца ди Елеодоро и Станца Залија*. Најизвесните му творби се фреските во Станца де ла Сигнатура (Салата на печатот) - „Атинската школа" и „Деспутот за Светото пишание". 
„Атинската школа" (1509–11) е пример за користењето на линејна и воздушна перспектива. Во неа Рафаело ги насликува најголемите филозофи, поети и мислители на антиката, како на пример Аристотел, Платон, Питагора, Хераклит и Птолемеј. Платон со својот облик најмногу наликува на Леонардо да Винчи, Хераклит на Микеланџело. Освен фрески во Рим Рафаело направил и многу живописни слики. Прекрасната жена од Трастевере тој ја прикажува во *Дона Велата*(1512–13);

Смрт
----

Рафаело Санти починал на својот 37-ми роденден во Рим. Погребан е во Пантеона. Според Вазари, неговата прерана смрт била причинета од прекумерниот секс што тие го имале во текот на неговиот роденден, по кое тој добил многу голема треска а не споменува многу за погрешните лекови кои му биле дадени од страна на докторот. Други пак историчари и иследуватели даваат следни теории: Бернардињо Рамазини смета дека прераата смрт на Рафаело е поради употреба на живак кој се состоел од многу штетни материи, други сметале дека тоа било сепак треска а трети пак, како Портиглиот, смета дека Рафаел имал заболување на белиот дроб.

Поврзано
--------

* Рафаелови одаи

Наводи
------

1. ↑  Jones and Penny, p. 171. The portrait of Raphael is probably "a later adaptation of the one likeness which all agree on", that in *The School of Athens*, vouched for by Vasari

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 64055977
* LCCN: n79041756
* ISNI: 0000 0001 2136 483X
* GND: 118597787
* SELIBR: 197348
* SUDOC: 027608956
* BNF: cb12215591q (податоци)
* BIBSYS: 90110140
* ULAN: 500023578
* MusicBrainz: 525684a7-9ff8-405d-97af-e19fd5f8a1ad
* NLA: 35442294
* NDL: 00453605
* NKC: ola2002153926
* BNE: XX1002094
* CiNii: DA0026203X
* KulturNav: id
* RKD: 65622

 |

 |