**Вандеја** (француски:  *Vendée* ) – департман во регионот Лоарски Крај во централниот дел на западна Франција, на Атлантскиот Океан. Името *Вандеја* департманот го добил според реката Вандеја која минува низ неговиот јуогисточен дел.

Историја
--------

Подрачјето денес наречено Вандеја првично било познато како Долно Поату и било дел од поранешната провинција Поату. На крајниот југоисток, се наоѓа селото Ниел-сир-л’Отиз за кое се верува дека е родното место на Елеонора Аквитанска (1122-1204). Синот на Елеонора, Ричард I од Англија (Лавовско Срце), честопати имал база во Талмон. Стогодишната војна (1337-1453) голем дел од Вандеja го претворила во бојно поле.

Со оглед дека Вандеја имала голем број на влијателни протестанти, вклучувајќи ја и Жан д'Албре, мајката на Анри IV од Франција, областа била во голема мера под влијание на француските религиозни војни кои избувнале во 1562 и продолжиле сè до 1598 година. Во април истата година, кралот Анри IV го издал Нантскиот едикт и војните завршиле. Отповикувањето на Нантскиот едикт во 1685 година предизвикало многу хугеноти да избегаат од Вандеја. Во празнината, регионот станал строго католички под влијание на проповедникот и маријанскиот мисионер Луј де Монфор, кој радикално ја променил духовноста на регионот. Многумина му ја припишале на неговото проповедање подготвеноста на Вандејците за нивниот бунт против Француската револуција.

Вендејците се спротивставиле на револуционерната влада во 1793 година, што било започнато во март со масакр во Машекул. Тие биле огорчени од тешките услови наметнати на Римокатоличката црква од страна на одредбите од Граѓанскиот уставот за законот за свештенство (1790) и влегле во отворен револт по воведувањето на воената регрутација на Револуционерната влада. Герилската војна, позната како Револт во Вандеја, предводена од самиот почеток од страна на селаните, кои биле локално избрани, резултирала со повеќе од 240.000 погинати пред да биде завршена во 1796 година (190.000 Вандејци кои биле републиканци или ројалисти и 50.000 невандејски републиканска војници според Жак Исене и книгата „Уништете ја Вандеја" од историскиот истражувачки центар на Вандеја. Револтот во Вандеја не смее да се меша со револтот на шуаните, кој се одвивал истовремено во Мен и Бретања. Во 1804 година, Наполеон I го избрал Ла Рош-сир-Јон да биде главен град на департманот. Во тоа време, поголемиот дел од Ла Рош бил искоренет во текот на Вандејскиот револт (1793-96); преименуваниот Наполеонвил бил уреден и било доведено ново население на војници и државни службеници. Наполеонвил имал квадратна улична мрежа и бил дизајниран да смести 15.000 луѓе.

Во 1815, кога Наполеон побегнал од егзил на Елба за неговите Сто дена, Вандеја одбила да го признае и му останала лојална на кралот Луј XVIII. Генералот Ламарк довел 10.000 луѓе во Вандеја за да го смири регионот. Неуспешниот бунт во Вандеја во 1832 година за поддршка на Мари-Каролин од Бурбон-Сицилија, војвотката од Бери, снаата вдовица на поранешниот крал Шарл X бил неуспешен обид да се врати династијата Бурбон за време на владеењето на орлеанскиот монарх, кралот Луј Филип (1830-1848).

Во 1850 година, англискиот автор Ентони Тролоп ја објавил својата книга „Вандеја", со детали за историјата на регионот и војната. Во предговорот тој ѝ оддал почит на Мадам де ла Рошежакелин, врз чии мемоари на војната се заснова книгата.

Географија
----------

Највисоката точка на Вандеја е Пиј-Крапо (295 м).
Низ департманот минуваат четири реки: Севр Нантез (долга 135 километри), Вандеја (70 километри), Леј (110 километри) и Севр Ниортез (150 килметри).

Туризам
-------

Брегот на Вандеја се протега на повеќе од 200 километри претежно песочни плажи. Познати одморалишта се Ле Сабл-д'Олон, Ла Транш -сир-Мер и Сен-Жан-де-Мон. Некои плажи се сертифицирани за чистота.

* Црквата Сен Луј во Ла Рош-сир-ЈонЦрквата Сен Луј во Ла Рош-сир-Јон
* Црквата Сен Луј во Ла Рош-сир-ЈонЦрквата Сен Луј во Ла Рош-сир-Јон
* Ла Рош-сир-Јон, Наполеоновиот градЛа Рош-сир-Јон, Наполеоновиот град
* Маре ПоатевенМаре Поатевен
* Ветерница на островот НоармутјеВетерница на островот Ноармутје
* Катедрала МајезеКатедрала Мајезе
* ВуванВуван
* Средновековна претстава во тематскиот парк во Пуи ди Фу.Средновековна претстава во тематскиот парк во Пуи ди Фу.
* Лисонска катедрала, епископско седиште на диоцезата во ЛисонЛисонска катедрала, епископско седиште на диоцезата во Лисон

Наводи
------

1. ↑  Davies, Michael (1997). *For Altar and Throne*. St. Paul, MN: Remnant Press. стр. 98. ISBN 1890740004.
2. ↑  Graham Robb, *The Discovery of France*, Picador, London (2007), pp257-8
3. ↑  Encyclopædia Britannica Eleventh Edition Waterloo Campaign

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Вандеја" на Ризницата ? |

* (француски) General council website
* (француски) Prefecture website
* (француски) Vendee Tourist Board Архивирано на 16 октомври 2011 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Департмани во Франција |
| --- |
|  |
| Департмани | 
* 01 Ен
* 02 Ена
* 03 Алие
* 04 Горнопровансалски Алпи
* 05 Горни Алпи
* 06 Приморски Алпи
* 07 Ардеш
* 08 Ардени
* 09 Арјеж
* 10 Об
* 11 Од
* 12 Аверон
* 13 Устие на Рона
* 14 Калвадос
* 15 Кантал
* 16 Шаранта
* 17 Приморска Шаранта
* 18 Шер
* 19 Корез
* 20 Корзика
* 21 Златен Брег
* 22 Арморски Брегови
* 23 Крез
* 24 Дордоња
* 25 Ду
* 26 Дром
* 27 Ер
* 28 Ер и Лоар
* 29 Финистер
* 30 Гар
* 31 Горна Гарона
* 32 Жер
* 33 Жиронда
* 34 Еро
* 35 Ил и Вилен
* 36 Ендр
* 37 Ендр и Лоара
* 38 Изер
* 39 Јура
* 40 Ланд
* 41 Лоар и Шер
* 42 Лоара
* 43 Горна Лоара
* 44 Атлантска Лоара
* 45 Лоаре
* 46 Лот
* 47 Лот и Гарона
* 48 Лозер
* 49 Мен и Лоара
* 50 Манш
* 51 Марна
* 52 Горна Марна
* 53 Мајен
* 54 Мерт и Мозел
* 55 Меза
* 56 Морбијан
* 57 Мозел
* 58 Њевр
* 59 Север
* 60 Оаза
* 61 Орн
* 62 Па де Кале
* 63 Пиј де Дом
* 64 Атлантски Пиринеи
* 65 Горни Пиринеи
* 66 Источни Пиринеи
* 67 Долна Рајна
* 68 Горна Рајна
* 69D Рона
* 70 Горна Сона
* 71 Сона и Лоара
* 72 Сарта
* 73 Савоја
* 74 Горна Савоја
* 76 Приморска Сена
* 77 Сена и Марна
* 78 Ивлин
* 79 Де Севр
* 80 Сома
* 81 Тарн
* 82 Тарн и Гарона
* 83 Вар
* 84 Воклиз
* 85 Вандеја
* 86 Вјена
* 87 Горна Вјена
* 88 Вогези
* 89 Јона
* 90 Територија Белфор
* 91 Есона
* 92 Сенски Висови
* 93 Сена-Сен Дени
* 94 Долина на Марна
* 95 Долина на Оаза

 |
|  |
| Прекуморски департмани | 
* 971 Гваделуп
* 972 Мартиник
* 973 Француска Гвајана
* 974 Реинион
* 976 Мајот

 |
|  |
| Посебни | 
* 69M Лион
* 75 Париз

 |
|  |
| Поранешни | 
* 975 Свети Петар и Микелон

 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 131284385
* LCCN: n81003034
* GND: 4119390-8
* BNF: cb11933749g (податоци)
* NKC: ge138858

 |

 |