**Шведски јазик** (*svenska*) — северногермански јазик од семејството на индоевропски јазици, кој се зборува од околу 10 милиони луѓе, воглавно во Шведска и Финска. Јазикот е сроден и многу сличен со норвешкиот и данскиот. Шведскиот моментално е најголемиот северногермански јазик по број на говорници.

Стандардниот шведски е национален и службен јазик во Кралството Шведска и се заснова на централношведските дијалекти. Шведскиот е службен јазик и во Финска. Стандардната норма почнала да се развива во 19 век, а веќе во раниот 20 век бил стандардизиран. Зборовниот редослед на шведскиот јазик е подмет-прирок-предмет, но овој редослед може понекогаш и да се измени. Шведската морфологија е слична со англиската, односно јазикот има неколку инфлекции, два рода, два падежа и два броја. Во јазикот постојат номинативот и генитивот, но можат да се пронајдат и остатоци од акузативот и дативот.

Класификација
-------------

Шведскиот е индоевропски јазик, кој е дел од подгупата на северногермански јазици од групата на германски јазици. Во рамките на северногерманските јазици, шведскиот е дел од источноскандинавските јазици, заедно со данскиот. Дел од западноскандинавските јазици се фарскиот, исландскиот и норвешкиот. Сепак, скорешни истражувања ја потврдуваат класификацијата на *островски скандинавски јазици* (фарски и исландски) и *континентални скандинавски јазици* (дански, норвешки и шведски).

Поради големата сличност меѓу континенталните скандинавски јазици, тие може да се сметаат за дијалекти на еден заеднички скандинавски јазик. Сепак, поради големото соперништво меѓу Данска и Шведска, вклучително и серија војни во 16 и 17 век, во XIX и XX век се пројавиле националистичките идеи и со тоа јазиците се стекнале со различни правописни норми, вклучително и речници, граматики и регулаторни тела. Јазичарите понекогаш тврдат дека данскиот, норвешкиот и шведскиот сочинуваат дијалектен континум на еден (скандинавски) јазик.

Географска распространетост
---------------------------

Шведскиот е национален јазик на Шведска и мајчин јазик на околу 8 милиони Швеѓани во Шведска, и втор јазик на уште милион имигранти во државата. Според податоците од 2007 година, околу 5.5% од вкупното население на Финска зборуваат на шведски. Бројот на луѓе кои зборуваат шведски во Финска се намалува во последните 400 години. Швеѓаните во Финска се сконцентрирани на финското крајбрежје и на финските острови, меѓу кои и Оланд, каде е единствен службен јазик.

Статус
------

Шведскиот е официјално главен јазик во Шведска. Јазикот долго време се употребувал во локалната и државна власт, како и во образованието, но не бил прогласен со закон како службен јазик во државата до 2009 година.

Шведскиот е службен јазик во Оланд во Финска. Јазикот е исто така официјален на целата територија на Финска, покрај финскиот. Шведскиот е исто така службен јазик во Европската Унија и работен јазик во Нордискиот совет.

Дијалекти
---------

Главна статија: Шведски дијалекти
Според традиционалната поделба на шведската дијалектологија, јазикот е составен од шест големи наречја::

* норландско дијалекти
* источношведски дијалекти - во Финска
* свејски дијалекти
* готландски дијалекти
* јетландски дијалекти
* јужношведски дијалекти

Правопис
--------

Главна статија: Шведска азбука
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö
Шведската азбука има 29 букви, од кои 26 се стандардни латинични букви, а три се со наредни знаци: *Å*/*å*, *Ä*/*ä*, и *Ö*/*ö*. Овие букви биле создадени во 16 век. До 2006 година буквата *w* се сметала за варијанта на *v*, која се користи само за странски зборови и имиња. Во јазикот понекогаш се корости и буквата e со надреден знак (é) за означување на акцентот кај некои зборови. Покрај неа, во јазикот се користи и буквата a со надреден знак (à). Германската *ü* се смета за варијанта на *y* и понекогаш се пишува кај некои странски имиња. Невообичаено е за шведскиот да се заменуваат буквите со надредни знаци со останати букви, каква што е праксата во германскиот да се пишува *oe* наместо *ö* на пример.

Фонологија
----------

Шведските дијалекти имаат 17 или 18 самогласки, 9 долги и 9 кратки. Покрај нив, во јазикот има и 18 согласки. Јазикот има два тона, што му ја дава карактеристичната звучност на јазикот.

Самогласките во шведскиот јазик. Од Engstrand (1999:140) harvcoltxt error: no target: CITEREFEngstrand1999 (help).

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | билабијални | лабиодентални | забни | алвеоларни | палатални | веларни | глотални |
| експлозивни | p | b |  | t | d |  |  |  | k | ɡ |  |
| апроксимантни |  |  | v |  | l | r |  | j |  | h |
| фрикативни |  | f | s | ɕ | ɧ |  |
| вевни |  |  |  |  |  |  |
| носни | m |  | n |  |  | ŋ |  |

Примери
-------

Оче наш на шведски
Vår fader som är i Himmelen.  

Helgat varde Ditt namn.  

Tillkomme Ditt Rike.  

Ske Din vilja, såsom i Himmelen  

så ock på Jorden.  

Vårt dagliga bröd giv oss idag  

Och förlåt oss våra skulder  

såsom ock vi förlåta dem oss skyldiga äro  

och inled oss icke i frestelse  

utan fräls oss ifrån ondo.  

Ty Riket är Ditt och Makten och Härligheten  

i Evighet.

Наводи
------

1. ↑  Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007
2. ↑  „Ethnologue report for Swedish". Посетено на 2009-02-09. gives the number of 8,789,835, but is based on data from 1986. Sweden has currently a population of 9.5 million (2012 census), and there are about 290,000 native speakers of Swedish in Finland „Statistics Finland – Population Structure". Посетено на 2009-02-09. based on data from 2007), leading to an estimate of about 9 to 10 million.
3. ↑  Crystal, *Scandinavian* harvnb error: no target: CITEREFCrystal (help)
4. ↑  Population structure. Statistics Finland (2007-03-29). Посетено на 2007-11-27.
5. ↑  Main outlines of Finnish History – thisisFINLAND.
6. ↑  Svensk- och tvåspråkiga kommuner. kommunerna.net (February 2007). Посетено на 2007-12-03.
7. ↑  „Språklagen" (PDF). *Språkförsvaret* (шведски). 2009-07-01. Посетено на 2009-07-15.
8. ↑  Landes, David (2009-07-01). „Swedish becomes official 'main language'". *The Local*. thelocal.se. Посетено на 2009-07-15.
9. ↑  Leinonen (2011)

Поврзано
--------

* Портал: Јазик

* Шведска
* Германски јазици
* Швеѓани

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Издание на Википедија — слободната енциклопедија на  **шведски јазик** |

* Шведска граматика, подготвена од Л. Стенсон.
* Шведски основни курсеви
* Страница за шведски зборови со картички
* Swedish-English/Шведско-арапски/шведско-руски/шведско-шпански речници на Språkrådet
* tyda.se
* Народен речник
* Шведски речник на Webster's Dictionary
* Norstedts Шведско-англиски речник
* lexikon.se Архивирано на 11 октомври 2011 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Современи германски јазици |
| --- |
|  |
| Северногермански | 

|  |  |
| --- | --- |
| Западноскандинавски | исландски •  норвешки (новонорвешки) •  фарски |
|  |
| Источноскандинавски | дански •  норвешки (букмол) •  шведски |

 |
|  |
| Западногермански | 

|  |  |
| --- | --- |
| Англофризиски | англиски •  западнофризиски •  затерландски фризиски •  севернофризиски •  шкотски |
|  |
| Долнофранконски | африканс •  зеландски •  лимбуршки •  фламански •  холандски |
|  |
| Долногермански/холандски долносаксонски | ахтерхучки •  велувски •  вестфалиски •  гронингенски •  дрентски •  источнофризиски долносаксонски •  менонитски долногермански •  долногермански •  саландски •  стелингверфски •  твентски |
|  |
| Горногермански | 

|  |  |
| --- | --- |
| Средногермански | виламовски •  германски •  горносаксонски •  келнски •  луксембуршки •  мајнско-франконски •  пенсилваниски •  риограндски хунсрички •  фалечки •  шлески |
|  |
| Горногермански | баварски •  валзерски •  колонијален алемански •  мокено •  хутерски •  цимбриски •  швајцарски •  швапски |
|  |
| Јидиш | јидиш |

 |

 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85131135
* GND: 4116437-4
* BNF: cb11933330z (податоци)
* NDL: 00571515
* NKC: ph127893

 |

 |