*Ова е статија за старата мавровска црква. За други значења видете на појаснителната страница*

|  |
| --- |
|  **Свети Никола Летен** |
|  |
| 
Поглед кон црквата целосно под вода |
| **македонска православна црква** |
| **Епархија** | Тетовско-гостиварска |
| **Архијерејско намесништво** | Гостиварско |
| **Парохија** | Мавровска |
| Местоположба |
|  |
| **Место** | Маврово |
|  **Општина** | Маврово и Ростуше |
|  **Држава** | Македонија |
| Општи податоци |
| **Покровител** | Свети Никола |
|  **Изградба** | 1850 |
|
|  **Живопис** | 1855 |
|  **Зограф** | Дичо Зограф |
| Архитектонски опис |
|

**Црква „Св. Никола Летен" — Маврово** — поранешна главна селска црква на селото Маврово, а која денес главно е потопена од водите на Мавровското Езеро.

Била изградена во 1850 година. Во 1953 година со изградбата на хидросистемот „Маврово" и Мавровското Езеро, црквата се нашла под вода. Сепак, во поново време, со периодите на суши, црквата се наоѓа на суво и може да се посети.

Иако главно е потопена во водите не езерото, црквата сè уште го има зачувано својот изглед. Самата градба и камбанаријата уште постојат, иако внатрешноста е главно уништена, а покривот е целосно паднат.

Црквата се нашла на врвот на списокот на напуштени цркви во светот од страна на списанието „Хафингтон пост".

Историја
--------

### Градба

Црквата била изградена од реканските мајстори во 1850 година. Во 1857 година била завршена, а се градела со мермер и гранит, имала мермерен олтар, вреден иконостас и икони од големиот мајстор Дичо Зограф. Самите жители на селото Маврово имаат изјавено дека во изградбата се користел најквалитетниот камен и била изведена посебна техника т.н. „заб на заб".

Била изградена како трикорабна црква со петстрана апсида, кула камбанарија и иконостас.

### Фрескоживопис

Престолните икони биле насликани во 1855 година од видниот мајстор Дичо Зограф. Подоцна на црквата работел и дебарскиот мајстор Мелетиј Божинов.

### Потопување

Кон крајот на 1952 година, кога започнало да се создава Мавровското Езеро, иконите и другите црковни предмети биле пренесени во малата црква што се наоѓа наспроти потопената. При потопувањето бил заборавен дрвениот иконостас и иконите што ги изработил познатиот мијачки зограф, Дичо Зограф, како и книги и други црковни предмети. Сепак, подоцна биле извадени и конзервирани.

Црквата била потопена од езерото во 1953 година, но денес кога езерото е со намален капацитет (во летниот период), црквата е на суво и може дури и да се посети.

### Нова црква

Во средината на 1990-тите години на XX век, во Маврово започнала да се гради новата црква „Св. Никола", завршена во 2006 година.

Пред да се изгради новата црква, имало идеја од страна на митрополитот Кирил, црквата целосно да се демонтира и да се постави над нивото на водата, но сепак се откажал од идејата и наместо тоа била изградена новата црква.

### План

Во изминатиов период повеќепати имало иницијатива за преместување на црквата или да остане на истата и да служи за намената. Бил претставен и проект за обнова и адаптација во современ културен центар од страна на фирмата „Театрикс". Проектот предвидува околу црквата да се развива камена обвивка во две варијанти. Во првиот предложен модел, камената обвивка е скулптурно обликувана со стаклени продори, кои го задржуваат допирот со водата и отвораат визури кон околината. Во втората варијанта предвидена е камена обвивка, која е обликувана во вид на систем за подвижни ѕидови, кои во зависност од водостојот се регулираат по височина.

Галерија
--------

Внатрешност
* Внатрешноста на цркватаВнатрешноста на црквата
* Внатрешноста на цркватаВнатрешноста на црквата
* Поглед од внатре кон камбанаријата на цркватаПоглед од внатре кон камбанаријата на црквата
* Поглед од внатре кон камбанаријата на цркватаПоглед од внатре кон камбанаријата на црквата
* Влезот на цркватаВлезот на црквата

Надворешност
* Поглед на црквата заедно со селото МавровоПоглед на црквата заедно со селото Маврово
* Поглед на потопената црква, а во позадина селото МавровоПоглед на потопената црква, а во позадина селото Маврово
* Поглед на црквата, кога е на сувоПоглед на црквата, кога е на суво
* Црквата во зимаЦрквата во зима
* Поглед на камбанаријата на цркватаПоглед на камбанаријата на црквата
* Поглед на цркватаПоглед на црквата
* Поглед на црквата под водаПоглед на црквата под вода

Поврзано
--------

* Гостиварско архијерејско намесништво
* Мавровска парохија
* Маврово

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Поповска, Невена (22 јуни 2014). „Потопената црква „Св. Никола" во Маврово е проколната убавина". *Република*. Република. Архивирано од изворникот на 2014-06-28. Посетено на 10 март 2016.
2. ↑  Хафиз, Јасмин (22 септември 2013). „Abandoned Churches Are Eerily Beautiful (PHOTOS)". *Хафингтон пост* (англиски). ХПМГ Њус. Посетено на 10 март 2016.
3. 1 2  „Потопената црква му одолева на времето". *Утрински весник*. Скопје: МПМ Македонија. 24 септември 2013. Архивирано од изворникот на 2017-04-05. Посетено на 10 март 2016.
4. ↑  „И животните вљубени во црквата „Св. Никола" во Маврово (ФОТОГАЛЕРИЈА)". *мкд.мк*. мкд.мк. 16 јуни 2014. Посетено на 10 март 2016. Text "МКД.мк" ignored (help)
5. ↑  „ИКОНОПИСНОТО ТВОРЕШТВО НА ДИЧО ЗОГРАФ ВО СКОПЈЕ И СКОПСКИОТ РЕГИОН". *Списание Премин*. МПЦ-ОА. 10 октомври 2008. Посетено на 10 март 2016.
6. ↑  „Дичо Зограф - еден од најистакнатите македонски зографи". *Списание Премин*. МПЦ-ОА. Посетено на 10 март 2016.
7. ↑  „Осветена црквата „Св. Никола" во Маврово". Повардарска епархија. 2008. Посетено на 2011-11-20.

Надворешни врски
----------------

* Црква „Св. Никола Летен" - Маврово на Ризницата ?

* 360° Поглед и виртуелна прошетка на Црквата „Св. Никола Летен" - Маврово

Координати: 41°39′26″N 20°44′07″E﻿ / ﻿41.65722° СГШ; 20.73528° ИГД﻿ / 41.65722; 20.73528