**Коријандер** (*Coriandrum sativum*), исто така познат и како **кинески магдонос**  едногодишно растение во семејството на штитоцветните (*Apiaceae*). Потекнува од Мароко, Средна и Јужна Америка. Листовите му се слични на магдоносот, иако се доста помали, а мирисаат на мешавина од цреша, ванила, цимет, ружа или портокал. Плодовите се во форма на мали топчиња кои можат да имаат од светло браон до црвеникаво-жолта боја, а мирисаат на анис.

Потекло на поимот
-----------------

Зборот коријандер за првпат се појавува во Англискиот јазик во втората половина на 14 век, а потекнува од старофранцускиот збор *coriandre*, кој доаѓа од латинскиот збор *coriandrum*,

Употреба
--------

Исушени плодови на коријандер
Како зачин се користат и листовите и плодовите. Додека во Европа најчесто се користат плодовите, во Јужна Америка и Азија предност има листот на коријандерот. Специфичниот вкус на листот бара одредено привикнување поради неговиот остро-горчлив вкус. Листовите на постарите билки можат да се користат за салати и како додаток на јадења од сирење.
Семето вообичаено користи во теста, пецива, во рецепти кои содржат зелје, тиква и слични состојки. Одлично е како додаток на јадења од дивеч, чорби, јадења од свинско и јунешко месо, а оди и во рецепти со зелка и печурки.
Познато е благотворното дејство што коријандерот го има во поцесот на варење на храната, па поради тоа е препорачливо да се додаде во било кое "тешко" јадење.
Освен како додаток за солени јадења, може да се употреби и при подготовка на слатки како компоти, божиќни колачи (Lebkuechengewuerz), маринади, коктели, а познато е и пивото Госа во кое исто така се додава коријандер.

Слични растенија
----------------

Цветови на *Coriandrum sativum*
Наведените растенија се користат скоро на истиот начин како и кориандерот во подрачјата каде што се одгледуваат.

* *Eryngium foetidum* има сличен вкус и е познат како *culantro*. Расте во Мексико, Јужна америка и на Карибите.
* *Persicaria odorata* најчесто се нарекува Виетнамски коријандер, или *rau răm*. Листовите имаат слична арома и вкус. Растението спаѓа во групата троскоти (*Polygonaceae*), или во семејството на леќата.
* *Papaloquelite* е народното име на *Porophyllum ruderale* подвид *macrocephalum*, член на Compositae или Asteraceae, односно спаѓа во семејството на сончогледите. Ова растение расте на големо подрачје, почнувајќи од Тексас па сè до Аргентина.

Лековитост
----------

Кориандерот содржи антиоксиданси, кои можат да го одложат или спречат расипувањето на храната која е зачинета со ова растение. Истражувањата покажуваат дека и листовите и семињата содржат антиокситанди, меѓутоа количината што може да се најде во листовите е значително поголема.

Хемикалиите што се добиваат од листовите на коријандерот имаат антибактериски својства кои се добри за борба против *Salmonella choleraesuis*.

Коријандерот има голема примена во народната медицина особено како средство против анксиозност(вознемиреност) и несоница

Во традиционалната медицина коријандерот често се користи за подобрување на функцијата на дигестивниот систем и за намалуваже на гасовите во желудникот.. Коријандерот исто така е познат како традиционален лек за дијабетес.

Наводи
------

1. ↑  „dhania". *Oxford Advanced Learner's Dictionary*. Архивирано од изворникот на 2013-12-28. Посетено на 2012-07-08.
2. ↑  Charlton T. Lewis. „coriandrum". *A Latin Dictionary*.
3. ↑  „Коријандер". *Migusto.mk*. Архивирано од изворникот на 2012-06-26. Посетено на 2012-07-08.
4. 1 2 3  Tucker, A.O. & T. DeBaggio. 1992. Cilantro Around The World. The Herb Conpanion. Ap.-May. pgs 36-41.
5. ↑  doi:10.1016/j.foodchem.2004.01.047  
Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
6. ↑  doi:10.1021/jf0354186  
Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
7. ↑  Emamghoreishi M, Khasaki M, Aazam MF (2005). „Coriandrum sativum: evaluation of its anxiolytic effect in the elevated plus-maze". *Journal of Ethnopharmacology*. **96** (3): 365–370. doi:10.1016/j.jep.2004.06.022. PMID 15619553.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
8. ↑  „Coriander". PDRHealth. Архивирано од изворникот 2007-06-01. Посетено на 2007-07-18.
9. ↑  „Herbs for the Prairies:Coriander". Saskatchewan Herb and Spice Association. Архивирано од изворникот на 2007-08-18. Посетено на 2007-07-18.
10. ↑  doi:10.1017/S0007114599000392  
Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Коријандер" на Ризницата ? |