recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Генералното собрание на **Обединетите нации ја** прогласило 1995 **година за Година на толеранција** на **Обединетите нации** со УНЕСКО за водечка организација. (Тој го поканил Економскиот и социјален совет да ја разгледа работата на претходната седница.)

Идејата и практиката на толеранција била широко промовирана во училиштата во многу земји-членки. Толеранцијата се сметала за „загрозена доблест" во многу делови на светот, особено оние кои биле под расни и верски војни, како што биле оние во Босна и Руанда. УНЕСКО соопштила дека биле потребни пет клучни даски за надминување на нетолеранцијата: закон, образование, пристап до информации, поединечна свест и локални решенија. Толеранцијата е политичка, правна и морална должност за заштита и зачувување на човековите права.

*Меѓународниот ден на толеранцијата* денес се слави на 16 ноември секоја година, како признание на Париската декларација, која тој ден во 1995 година ја потпишале 185 земји-членки.

Во 1995 година, во Обединетите нации се одржала прес-конференција од 12-годишниот Марк Семотиук, кој ја објавил својата книга „401 глупави шеги за деца", која обединила деца од Украина, Канада и САД, како еден од симболите за Година на толеранција на Обединетите нации.

Наводи
------

1. ↑  General Assembly на ООН  Седница бр. 48  *Resolution* *United Nations Year for Tolerance*   **A/RES/48/126**  page 2.  20 December 1993.  посет. 15 јули 2008 г.
2. ↑  General Assembly на ООН  Седница бр. 47  *Resolution* *International Year for tolerance*   **A/RES/47/124**  page 2.  18 December 1992.  посет. 15 јули 2008 г.

21972561

Поврзано
--------

* Награда УНЕСКО-Мадањет Синг за промоција на толеранција и ненасилство, востановена во 1996 година.

Надворешни врски
----------------

* Глобална потрага по толеранција - исто така на француски и шпански јазик
* Принципите на толеранција
* Конечен извештај за годината на толеранција
*За други значења видете ВМРО (појаснување)*
**ВМРО - ПРАВДА** била конспиративна политичка организација во НР/СР Македонија формирана од припадниците на ВМРО-СДРМА во Прилеп со политичка програма: *обединета самостојна држава Македонија со парламентарно уредување* по угледот на парламентарните држави на Запад, надополнета со заложби за остварување социјалнаправда. Дејноста ја проширила мрежата во Битола, Охрид, Ресен, Скопје, Свети Николе, Штип, Берово, Струмица и во селата, во Малешевско и во Дебрца. Членовите на Организацијата се декларирале како следбеници на Претседателот Методија Андонов-Ченто т.н. „*чентовци*". И по честите апсења опстојувала. Организацијата ја проширила својата мрежа и дејноста ( во периодот 1970–1971) во Пиринскиот и во Егејскиот дел на Македонија. Преку студентската група во Загреб, одржувала врски со Движењето за ослободување на Македонија (**ДОМ**) во Европа. Дејствувала во периодот од 1948 до 1985 година.

Наводи
------

1. ↑  *Сто години ВМРО. Златна книга, Скопје, 1993*
2. ↑  М. Миноски, Авнојска Југославија и македонското национално прашање (1943–1946), Скопје, 2000
**IC 1848** — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.

Откривање
---------

Објектот е откриен на 27 јануари 1904 година од страна на Макс Волф.

Податоци
--------

### Податоци од набљудување

Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1848 е од видот \*.

### Астрономски податоци

Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 41 м 19 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +21° 40' 31"".

Други поделби
-------------

Проучување на IC 1848 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката .

Поврзано
--------

* Портал: Астрономија

* Список на IC објекти (1-500);
* Индекс-каталог;
* Береникина Коса (соѕвездие).

Наводи
------

1. ↑  Запис за Душа (маглина) на *НАСА* (англиски)
2. ↑  IC {{{n}}}, *SIMBAD*, Центар за астрономски податоци во Стразбур

Користена литература
--------------------

* Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds. Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)

Надворешни врски
----------------

* Прегледувач на длабокото небо — IC 1848[*мртва врска*]
* Поправени информации за IC 1848
* IC 1848 — VizieR.
* IC 1848 — Вонгалактичка база на податоци на НАСА
Голема мастилавкаГолема мастилавка
**Голема мастилавка** ( латински: *Coprinus comatus*) е печурка од родот Dung ( латински: *Coprinus*)

Опис
----

Шапката е висока до 5-15 cм, понекогаш и до 20 cм, пречник од 5-10 cм, кај младата печурка е издолжено-јацевиден, а потоа тесно ѕвонест. Бојата е бела, сивкава или кафеава, на врвот има широка кафеава туберкула. Површината е густо покриена со влакнести лушпи наредени како ќерамиди.

Пулпата е бела, мека, без некој посебен вкус и мирис.

Ливчињата се слободни, широки, многу чести. Нивната боја кај младите печурки е бела, потоа почнуваат да стануваат розови одоздола, подоцна заедно со капачето се заматуваат во црна течност ( автолиза ), во која има бројни спори.

Дршка 10-35 cм висока, 1-2 cм во пречник, централна, цилиндрична, бела, со свиленкаст сјај, шуплива. Во основата се забележува луковично згуснување.

Остатоци од превезите: Прстенчето на дршката е слободно, многу нежно, подвижно, бело кај младите печурки, по почетокот на автолизата станува црно.

Црни спори во прав, спори 12 × 8 микрони, елипсоидни, понекогаш.

Екологија и распространетост
----------------------------

Се јавува на лабави почви богати со органски ѓубрива, во пасишта, зеленчукови градини, градини и паркови. Расте во големи групи. Распространета е низ северната умерена зона.

**Сезона** на растење од април до ноември.

Нутрициони квалитети
--------------------

Печурката се јаде и спаѓа во највкусните печурки но само во млада возраст, пред да поцрнат ливчињата и пулпата, најдоцна два дена откако ќе излезе од почвата. Неопходно е да се обработи не подоцна од 1-2 часа по собирањето, бидејќи реакцијата на автолиза продолжува дури и кај замрзнатите печурки. Се препорачува претходно да се вари како услов за јадење, иако постојат тврдења дека печурката може да се јаде дури и кога е сирова.[]. Исто така, не се препорачува мешање на овие печурки со други печурки.[]

Во Русија, печурката долго време беше непопуларна, се сметаше за „жабарка", меѓутоа, во некои европски земји ( Чешка, Финска, Франција ) е високо ценета и се смета за деликатес .[]

### Токсичност

За разлика од некои други мастиловки, таа е нетоксична кога се консумира со алкохол.

Галерија
--------

* Млада мастиловкаМлада мастиловка
* Почеток на автолизаПочеток на автолиза
* Група Големи мастилавки во различни фази на автолизаГрупа Големи мастилавки во различни фази на автолиза
* МастиловкаМастиловка
* Голема мастиловкаГолема мастиловка
Доц. д-р **Симеон Симеонов** е продекан на Машинскиот факултет при Универзитетот „Гоце Делчев" во Штип. 
Роден е на 24 октомври 1953 година во Штип. Своето основно образование го завршил во училиштето „Моша Пијаде" во Кочани, а средното во гимназијата „Гошо Викинтиев" во Кочани. 
Дипломските студии на Металопреработувачка насока ги завршил на Машинскиот факултет во Скопје и дипломирал во областа складирање на суровини и репроматеријали. На истиот факултет ги завршил и своите магистерски студии на насоката Машинска технологија, поднасока Автоматизирано производство. 
Магистрирал со темата „Методика за определување на техноекономска оправданост од примена на нова опрема во машиноградбената индустрија". 
Своите докторски студии ги завршил на Машинскиот факултет во Скопје, со темата „Влијание на компонентите на структурата на материјалот за фрикциони облошки врз перформансите на фрикционите спојки за моторно возила".

Работното искуство го започнал во Фабриката за автомобилски делови „Руен" во Кочани во 1979 година. Во 1992 година е избран за **научен соработник *од областа на*** *развој и испитување на спојки'* при истражно-развојна единица во **„Руен"** – Кочани.

Својата работа на Универзитетот „Гоце Делчев" ја започнал во 2008 година кога е избран за доцент  на Машинскиот факултет, во полето машинство.

Во 2009 година е избран за продекан на Машинскиот факултет и сѐ уште е на оваа функција. 
Освен тоа, доц. д-р Симеон Симеонов е член на Универзитетскиот сенат на Универзитетот „Гоце Делчев", како и на научно-наставниот совет на Машинскиот факултет при УГД. Доц. д-р Симеонов е член и на Комисијата за избор на лаборатории на УГД, како и член на Метролошкиот совет при Министерството за економија на РМ.

* Трудови на конференции и во научни списанија
* Изданијa на доц. д-р Симеон Симеонов

Наводи
------

1. ↑  „Официјално мрежно место на Машински факултет - „За факултетот"". Архивирано од изворникот на 2013-12-23. Посетено на 2013-04-29.
2. ↑  „Официјално мрежно место на Машински факултет - „Наставници"". Архивирано од изворникот на 2013-12-25. Посетено на 2013-04-29.
3. ↑  „Официјално мрежно место на УГД - „Универзитетски сенат"". Архивирано од изворникот на 2013-03-13. Посетено на 2013-04-29.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Машински факултет
* Универзитет „Гоце Делчев" - Штип
* Репозиториум на УГД
* Електронска библиотека на УГД
Целосен сет на Вавилонски Талмунд
**Талмуд** (хебрејски: תלמוד) претставува голем корпус со еврејски текстови главно со теолошка содржина, но содржи и текстови од други области на животот - бајки, легенди, право, филозофија, одредби за хигиена, одржување и отстранување на апарати за домаќинство, интерперсоналните и општествените односи. Во него се вградени збирки дискусии предводени од рабините на еврејскиот закон, етика, обичаи и историја. Талмудот се состои од два дела: Мишна, што е прв писмен преглед на усни еврејски закон: и Гемара, која претставува расправија за Мишна и за сродните Танатички писма кои често образуваат разни теми и широко го клеветат Танакх. Талмуд и Гемара често се користат наизменично. Гемара е основа за сите кодификации на рабинскоо право и често се цитира во рабинската литература. Целиот Талмуд традиционално често се нарекува Шас.

Според еврејското учење, и подсредството на Мојсеј, на еврејскиот народ му се даваат двојни закони: писмена и усна. Пишаниот закон е изготвен во пет книги на Мојсеј, кои го сочинуваат главниот дел од Стариот завет. Сите пет книги од Евреите се нарекуваат Тора.

Усниот закон не го напишал Мојсеј, туку усно го предал Исус, а најстариот Евреите, па на тој начин од генерација во генерација е предаван, предаван е и прилагоден на новите обичаи. Овој устен закон, е голем по својот обем, и е напишан подоцна. На оваа тешка и голема работа работеле околу 2.500 рабини, полни петстотини години па и до 100 години пред Христос, и до 400 години после Христовото раѓање. Тој усно напишан закон се вика: Талмуд.

Талмуд е света книга за Евреите. Тој не содржи само религиозна наука за Евреите, туку и граѓански закони: приватно право, семејно право и кривично право.
Египетско географско друштво
**Египетско географско друштво** (арап. **الجمعية الجغرافية المصرية**; француски: ***Société de géographie d'Egypte***) ― друштво основано со декрет на кедивот Исмаил-паша на 19 мај 1875 година. Нејзин прв претседател бил германскиот ботаничар, патник и етнолог Георг Август Швајнфурт. Основано како „Кедивко друштво за географија", неговото име било изменувано неколку пати со цел да го одрази променливиот политички статус на Египет. Денешното име го добило по Египетската револуција од 1952 година.

Наводи
------

1. ↑  „History Of The Society". Official Website of the Egyptian Geographic Society. Архивирано од изворникот на 2009-10-19. Посетено на 28 октомври 2023.

Надворешни врски
----------------

* Службена мрежна страница Архивирано на 17 септември 2008 г.

30°02′28″ N; 31°14′10″ E﻿ / ﻿30.041115° СГШ; 31.236016° ИГД﻿ / 30.041115; 31.236016

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 125498306
* LCCN: no98092956
* ISNI: 0000 0001 0791 6263
* SUDOC: 256401071
* BNF: cb154102458 (податоци)

 |

 |
„Дабов турчин"„Дабов турчин"
**Дабов турчин** или само **турчин** (латински: *Leccinum quercinum*) - печурка од родот обабок (Лекцинум) од семејството вргањи. Јадлив е и се користи на ист начин како и црвениот вргањ.

Опис
----

Врз основа на плодните тела, тој е сличен на обичниот вргањ (Leccinum scabrum).

Шапката има пречник од 8-15 см, со полукружна или повеќе облокружна. Кожичката го надраснува работ и малку виси по работ на шапката. По боја е костенлива до кафеава малку рапаво-зрнеста, кај постарите скоро мазна.

Пулпата е бела со кафеаво-сиви дамки или вени, густа, скоро црна на пресекот.

Тесно поставен тубуларен слој, дебел 2-3 см, со кафеава порозна површина.

Дршката е висока 10-15 см и дебела до 1,5-3 см, речиси цилиндрична, малку задебелена во основата, полна и тврда, на прелом влакнеста со мали црвеникаво-кафени лушпи. По боја во основата е бела.

Спори во прав, окер-кафеава боја, спори 13,5 × 4,5 микрометри спорите цилиндрични.

Екологија и распространетост
----------------------------

Формира микориза со дабот, често се појавува во шумите во северните и умерените зони.

**Сезоната е** лето - есен.

Слични видови
-------------

Слични видови кои исто така се јадливи и нема опасност од замена со отровни габи се:

* Тополовиот турчин (Leccinum aurantiacum)
* Боровиот турчин (Leccinum piceinum)

Наводи
------

1. ↑  „турчин" — Дигитален речник на македонскиот јазик
**Џон Вик** (англиски: *John Wick*) е американски акционен трилер од 2014 г. во режија на Чад Стахелски и сценарио на Дерек Колстад. Го следи Џон Вик (Кијану Ривс), легендарен платен убиец што е принуден да се врати во злосторничкиот свет по тешко заработеното пензионирање за да се одмазди за убиството на своето куче, последниот подарок од неговата неодамна почината сопруга. Во филмот играат и Мајкл Никвист, Алфи Ален, Адријан Палицки, Бриџит Мојнахан, Дин Винтерс, Иан Мекшејн, Џон Легуизамо и Вилем Дефо. Премиерата во САД била на 24 ноември 2014 г. а во Македонија порано, на 4 октомври.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑

Надворешни врски
----------------



1. ↑  Chad Stahelski and David Leitch co-directed *John Wick*, but the Directors Guild of America awarded sole directorial credit to Stahelski; Leitch is instead listed as a producer.
Конусна смрчка (Morchella conica) Конусна смрчка *(Morchella conica)*
***Конусна смрчка (Morchella conica)*** е старо биномско име претходно применето на видови габи во семејството Смрчки. Позната кај нас и како ***островрвна смрчка.*** Тоа е едно од трите научни имиња кои обично биле користени за опишување на **црни смрчки**, а другите биле *M.angusticeps* и *M.elata.* Првпат била воведена од микологот Кристијан Хендрик Персон во 1818 година, како излишно име за стариот таксон (Morchella continua). Според Ричард и колегите, санкциите за Фрис се применуваат само на субгенеричко ниво и името е нелегитимно.

Со текот на годините, името на островрвната смрчка (*M. conica)* секогаш се применувало на многу различни видови од различни автори, а ДНК-анализата во 2014 година открила дека смрчките идентификувани како „Конусна смрчка "(*M. conica*) навистина припаѓале на *Morchella deliciosa*, *Morchella purpurascens*, *Morchella tridentina* и *Morchella vulgaris*.

Опис на видот: Плодното тело на смрчката е составено од шапка и дршка. Шапката е со јајцевиден облик или тапо стожеста; за дршката е прирасната со крајниот дел, од врвот надолу се спуштаат речиси паралелни ребра, а попречните прегради создаваат неправилни дупки, потсетува по изгледот на пчелино саќе. Шапката е висока 3 - 10 см ,2- 5 см широка, овална и тапа при врвот.

Плодното тело може да биде обоено од сивокафеаво до црнокафеава боја, нејзините врвови се секогаш потемни, а јамите посветли. Шапката е поврзана со дршката преку овална мембрана. Дршката е белузлава, валчеста и ,шуплива, висока од 2 до 5 см и дебела до 4 см. И шапката и дршката се шупливи.

Спорите се елиптични а споровиот прав е жолтеникав. Конусната смрчка расте во пролет во април и мај во иглолисни шуми.Јадлива е со многу добар квалитет и не е можна замена со некоја отровна печурка.

Користена литература
--------------------

Габи / Романо Божац: морфологија систематика токсикологија ISBN 953-0-61500-0 (Загреб) стр.394
**Сашо Татарчевски** - македонски диригент и универзитетски професор.

Животопис
---------

Татарчевски е роден во Битола, каде го започнал своето музичко образование. Дипломирал и магистрирал на катедрите за оркестарско и хорско диригирање при Факултетот за музичка уметност во Скопје, во класите на Фимчо Муратовски, Драган Шуплевски и Саша Николовски. Исто така, тој посетувал и мајсторски курсеви во Њујорк, Рим, Москва, Берлин, Санкт Петербург и Фиренца, каде соработувал со познати светски диригенти, како: Хелмут Рилинг, Франческо Каротенуто, Марк Горенштајн, Михаил Јуровски и Сајмон Керингтон. Татарчевски работи како професор на ФМУ во Скопје, каде предава група предмети од областа на диригирањето.

Музичка дејност
---------------

Татарчевски настапувал со повеќе музички ансамбли, како: Македонската филхармонија, Битолскиот камерен оркестар, Македонската опера и балет, Симфонискиот оркестар на ИКО од Рим, Оркестарот на Ермитаж и Младинскиот симфониски оркестар од Санкт Петербург, Битолската опера, ансамблите за современа музика „Алеа" и „КонТемпора", Симфонискиот оркестар на ФМУ, камерниот оркестар „Солисти на ФМУ", хоровите „Магнолија" од Словачка, „Кантемус" од Унгарија и „Иполитов-Иванов" од Русија, итн. Тој бил диригент на Симфонискиот оркестар на ФМУ и на мешаниот хор „Драган Шуплевски", како и уметнички раководител на мешаниот хор „Про Арс" и на Женскиот младински хор при МКЦ. Татарчевски настапувал на сцените во повеќе земји, како: Португалија, Словенија, Шкотска, Белгија, Грција, Швајцарија, Шпанија, Хрватска, Италија, Србија, Чешка, Бугарија, Турција, Франција, Романија, Полска, Австрија и Русија. Исто така, тој бил член на жири-комисии на меѓународни натпревари, а предавал на семинари и на мастер класи за диригирање и за хорска музика. Во 2014 година бил назначен за уметнички директор на Меѓународниот хорски форум во Струга. За својата уметничка дејност, Татарчевски освоил повеќе награди на меѓународни настапи и на конкурси, а добитник е и на наградата „Георги Божиков" што ја доделува СОКОМ.

Наводи
------

1. 1 2  *Концерт на факултетот за музичка уметност - Скопје*, 6.12.2017.
**Леон Михајлович Шах-Паронијанц** (18 јуни 1863

 во Тбилиси —  1927
 во Санкт Петербург) — руски потомствен дворјанин, поет, публицист и македонофил.

Животопис
---------

Завршил Историско-филолошки факултет и слушал на Правниот факултет во Харков. Соработник на Македонската колонија во Петроград и соосновач (заедно со Д. Д. Чуповски и В. М. Смелков) на Руско-македонското благотворно друштво „Св. Кирил и Методиј" во Санкт Петербург во 1913 година.

Автор на стихови за Македонија и Македонците (МГ, 1913-1914 и сепаратно 1915) и потписник на Резолуцијата за македонското прашање на Друштвото за словенска заемност (8 јуни 1915 година).

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Шашко*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 1649. Text "series
" ignored (help)
Моминска гулапка
**Моминска гулапка** (латински: *Russula puellaris* ) - е јадлива габа вклучена во родот Гулапка.

Опис
----

Шапката достигнува пречник од 5-11 см, тенко месеста, речиси раширена од самата младост, набргу вдлабната, мошне нежна и кршлива, кожичката пополека се лупи, влажна, малку вискозна, сјајна, работ на шапката е мошне ребрест, може да биде виолетова со нијанса на месо боја, окер или кафеаво пурпурна, на средина секогаш е потемно обоена, пожолтува и нараснува широка од 3- 6 см.

Ливчињата се прилично густи, прираснати или до дршката малку заокружени, мошне нежни и кршливи, широки4-6 мм, некои чаталести, крем или жолтеникави и темно дамчести, пожолтуваат и при најмал допир.

Дршката, валчеста, кон основата нешто подебела, набргу шуплива, нежна, отпрвин бела, потоа жолтеникаво окер и потемно дамчеста, површината е набрчкана и на допир или кога е оштетено таа пожолтува нараснува до 3-6 см висока и 0,8 до 1,2 см дебела.

Месото е многу тенко нежно и кршливо, бело, силно пожолтува во воздухот, без посебен мирис, сладко по вкус.

Споровиот прашец има боја на песок. Спорите 6,5-9 x 5,5-7 микрометар, јајцевидни или широко елиптични, брадавичести, со слабо развиен ретикулум. Пилеоцистидиите се претежно во форма на клубени.

Јадлива.

* Моминска гулапка**Моминска гулапка**
* 
* 
* 
* 
*

Слични видови
-------------

* Russula elegans Bres. 1882 расте под топола, малку пожолтува.
* Russula nitida (Pers.) Fr. 1838 расте под бреза, речиси не пожолтува кога е оштетена, добро дефинирана со изразено радијално избразден раб.
* Russula odorata Romagn. 1950 расте во дабовите шуми на Медитеранот, повеќе месести, со силен овошен мирис.
* Russula puellula Ebbesen, F.H.Møller & Jul.Schäff. 1937 расте под бука, не пожолтува.
* Russula versicolor Jul.Schäff. 1931 — најблискиот вид, исто така пожолтува кога е оштетен, расте под бреза и евла.

Екологија
---------

Видот е широко распространет низ Евроазија, формира микориза и со четинари и листопадни дрвја, е вообичаен и најчесто се среќава под смрека, исто така под бор, ела, бука и даб.

Таксономија
-----------

### Синоними

* Russula abietina Peck, 1902
* Russula caucasica (Singer) Singer, 1951
* Russula minutalis Britzelm. 1885
**Славка Фиданова** (Тетово, 1 февруари 1920

) — македонски првоборец, историчар и универзитетски професор.

Животопис
---------

Фиданова е родена на 1 февруари 1920 година во Тетово. Била припадничка на прогресивното младинско и студентско движење, организатор и учесник на Летната студентска колонија во Охрид (1939/40), член на КПЈ од 1940, учесник на Покраинската конференција на КПЈ во Македонија на 8 септември 1940 и секретар на МК на КПЈ за Тетово во 1941 година. Поради полициски прогон, преминала во Скопје некаде во јуни 1941 година, а подоцна пак се вратила на партиска работа во Тетово во декември 1942 година. Како илегалци, Фиданова, Коле Чашуле, Веселинка Малинска и членови на Покраинското раководство, меѓу кои и Бане Андреев биле засолнувани во еврејски куќи во Скопје. По Ослободувањето била професор на Катедрата по историја на Филозофскиот факултет и проректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје. Објавила повеќе трудови за поновата историја на Македонија. Носител е на Партизанска споменица 1941.

Наводи
------

1. ↑  *ДАРМ – Скопје, ракописна биографија, ф. „Биографии"*
2. ↑  Колономос, Жамила (1995). *СЕФАРДСКИ ОДГЛАСИ Студии и сеќавања за Евреите од Македонија*. Скопје. Архивирано од изворникот на 2012-04-27. Посетено на 2009-10-29.
**Темновиолетова гулапка** (науч. *Russula atropurpurea*) е јадлив член од родот Гулапка. Таа има боја на шапката, темно вино (црвено вино) или виолетово и расте во микориза со листопадни, или повремено иглолисни дрвја. Вообичаени народни имиња, cрна-виолетова гулапка, или виолетова кршливка.

Таксономија
-----------

Првично е опишана како *Agaricus atropurpureus* од германскиот природонаучник Јулиус фон Кромбхолц во 1845 година, а сместена во *Гулапка* од неговиот сонародник Макс Брицелмајр во 1893 година, биномното име на оваа печурка *R.atropurpurea* (Krombh.) Класификацијата на Брицелмајр е прифатена како неточна и миколозите не можат да се договорат за соодветна замена.

Распространестост и живеалиште
------------------------------

Темновиолетова гулапка расте на крајот на летото и почетокот на есента. Вообичаена е во северните умерени зони, Европа, Азија и Источна Северна Америка и е во микориза со дабот ( *Quercus* ), со кој претпочита да живее. Претпочита кисела почва, повремено може да се сретне и со бука или бор.

Опис
----

 Зрела Темновиолетова гулапка островот Кајен
Шапката достигнува од е 4 - 10 см во пречник. Таа е темно црвеникаво виолетова, со темен; понекогаш речиси црн центар. Отпрвин е конвексенна, но подоцна се израмнува и често има плитка вдлабнатина. Може да има и посветла боја или шарено жолтеникава. Дршката е цврста, бела и станува сива со возраста. Тоа расте 3-6 см во должина и 1–2 см во дебелина. Тесно поставените и прилично широките жабри се прикачени речиси слободно со бледа крем боја, давајќи отпечаток на спорите со иста боја. Месото е бело; со овошен мирис, сличен на јаболко. Вкусот е умерено лут.

Видот *Р. brunneviolacea* и *Р. romellii* се слични видови, иако и двете имаат потемни отпечатоци од спорите.

Како што созреваат плодните тела, шапките стануваат вдлабнати за да соберат вода за време на влажно време, а голем дел од бојата на шапката се мие од работ.

Спори
-----

 Спори на 800x пронајдени во поле во Велс, Обединетото Кралство.
Отпечатокот на спорите е белузлав, а спорите од субглобус до топчести украсени со брадавици и гребени се со димензии 7-9 x 6-7 микрометри.

Јадливост
---------

За Темновиолетова гулапка се вели дека оваа е најблагата од видовите *Гулапка* со лут вкус. Може да се јаде ако топлински се обработи, иако не се препорачува.

Наводи
------

1. 1 2 3  Phillips R (2006). *Mushrooms*. Pan MacMillan. стр. 22. ISBN 0-330-44237-6.
2. 1 2  Laessoe T (1998). *Mushrooms (flexi bound)*. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0.
3. ↑  Arora D (1986). *Mushrooms Demystified*. Ten Speed Press. стр. 85. ISBN 0-89815-169-4.
4. ↑  „Russula atropurpurea, Purple Brittlegill mushroom". *First Nature*.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Таксонски назнаки |
| --- |
|  |
| *Russula atropurpurea* | 
* Википодатоци: Q1784190
* BioLib: 60108
* EPPO: RUSSAT
* Fungorum: 356485
* GBIF: 2551470
* iNaturalist: 210270
* IRMNG: 10926133
* MycoBank: 174580
* NCBI: 152952
* NZOR: e9ae3d7d-2725-48ed-a79c-ab60269c9f1e

 |
|  |
| *Agaricus atropurpureus* | 
* Википодатоци: Q96738886
* GBIF: 5248836
* IRMNG: 10521775
* NZOR: ed4bba37-04ef-419c-a1b1-9ee1ae3bc3b6

 |

 |
**Нада Цветковиќ** (моминско: **Богданова**; р. 7 септември 1934

 во Нови Сланкамен, Војводина) — македонски специјалист по болести на устата и забите и универзитетски професор на Стоматолошкиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Средно образование, гимназија, завршила во Суботица. На Стоматолошкиот факултет во Белград дипломирала во 1960 година. Со звањето специјалист по болести на устата и забите се здобила во 1973 година, а со звањето примариус во 1979 година. Со одбраната на докторската теза под наслов „Функционална процена на забната пулпа кај некои патолошки состојби согледана преку ензимската активност на нејзините ензими", на Стоматолошкиот факултет во Белград, во 1981 година, се здобила со научниот степен доктор на стоматолошки науки од областа дентална патологија и терапија.

Првото работно искуство на проф. Цветковиќ е во Градската поликлиника во Суботица и во Здравствениот дом „Кисела вода" во Скопје (1960-1963). Во 1963 година се вработила на Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје и истата година била избрана за асистент на предметот дентална патологија и терапија. Потоа, во 1967, 1972, 1975 и 1980 г. била преизбирана во истото звање. Во звањето доцент на Катедрата за дентална патологија и терапија била избрана во 1982 година, а за редовен професор, во 1988 година.

Проф. д-р Нада Цветковиќ се пензионирала во 1990 година во звањето редовен професор. Научната активност на професор д-р Нада Цветковиќ била насочена кон биохемиско испитување на нивото на ензимите кај разни патолошки состојби на пулпата, со што, индиректно, се проценува метаболната активност на пулпата и нејзината потенцијална заштитна функција. Резултатите од нејзините испитувања се цитирани во учебникот „ЕндодонцијаД од Филиповиќ и соработниците, во издание на „Дечје новине" од Белград (1989). Издала 50 статии од кои 49 се објавени во домашни публикации и една во странска. Проф. Цветковиќ била раководител на Отсекот за ендодонција на Клиниката за дентална патологија и терапија при ООЗТ Стоматолошки клиники. Била член на стручното гласило на стоматолозите од Македонија „Македонски стоматолошки преглед" од неговото основање во 1977 до 1980 година.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Цветковски*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 1597. Text "series
" ignored (help)
***Lactarius acerrimus*** е член на родот Млечки(печурки) од редот Russulales. За прв пат бил опишан од Макс Брицелмајр во 1983 година.

Опис
----

Шапката на печурката има помеѓу 5 и 15 см во пречник. Понекогаш зазема облик на инка кога е старо. Ламелата е во кремова боја кога е млада, добивајќи окер боја додека созрева. Нејзиниот раб е мазен, брановиден и неправилен. Дршката е кратка и тврда, со должина од 2 до 5 см и помеѓу 0,8 и 2 cm дебелина.

Распространетост
----------------

Дистрибуција на *Lactarius acerrimus* во европските земји.
Видот може да се најде главно во Европа, но е забележан во Северна Америка и во Мароко.

### Поврзано

Список на видови Млечки (печурки)

Наводи
------

1. ↑  „Lactarius acerrimus". *www.mycobank.org*. Посетено на 2019-08-11.

Надворешни врски
----------------

* Lactarius acerrimus — *Index Fungorum* (англиски)
**Канадско-македонската федерација** скр. **КМФ** претставува федерација на македонски друштва со примарна дејност лобирање за признавање на независноста на Македонија и нејзин прием во Обединетите Нации. Била активна за обезбедување финансиска и материјална помош за Македонија. Била основана во Торонто, Канада во август 1990 година. Активна е во Македонија со издавање на стипендии во областа на правото.

Наводи
------

1. ↑  Katardžiev, Ivan (1994). *Makedonskata politička emigracija po Vtorata svetska vojna*. Arhiv na Makedonija.
2. ↑  „Стипендии од Канадско-македонската федерација за Меѓународното македонско движење за човекови права". Агенција за иселеништво. 20 февруари 2009. Архивирано од изворникот на 2023-01-23. Посетено на 2010-07-20.
**Милка Шопова** ( 1924
 во Дебар —  2012
) — македонска универзитетска професорка на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Животопис
---------

Милка Шопова докторирала во 1961 година во Скопје. Нејзиниот истражувачки потенцијал ја однел на специјализација во институтот Џон Инс Хартворд Хертс во Англија, кај прочуениот научник и предавач, цитогенетичарот Дарлингтон. Своето знаење по цитогенетиката го поткрепува со студискиот престој на Институт за генетика при Универзитетот во Бирмингем.

Држела предавања од областа на цитогенетиката на Универзитетот во Мериленд, САД, и на Универзитетот во Краков, Полска.

Шопова има објавено над 130 научни трудови, воглавно од областа на цитогенетика, мутагенеза и анатомија на растенијата. Нејзините трудови освен во домашните (СФРЈ), биле објавувани и во меѓународни, престижни списанија и други публикации. Оставила длабока трага со своите залагања и тридови за развој на Институтот за биологија при Биолошкиот факултет во Скопје.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Шопова*". *Македонска енциклопедија*. , книга II (М-Ш). Скопје: МАНУ. стр. 1657. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  70 години ПМФ Скопје
3. ↑  „архивски примерок". Архивирано од изворникот на 2014-10-15. Посетено на 2020-12-09.
**„Книгата на пророкот Езекил"** — книга од Стариот завет во која се опишани пророштвата на пророкот Езекил за судбината на Јудеја и на Ерусалим.

Содржина
--------

Во петтата година од заробувањето на царот Јоаким, на пророкот Езекил му се јавува визија на четири крилати суштества под кои има четири тркала; тие се опкружени со силен оган и светлина, а над нив седи човек на престол. Тогаш, Езекил сфаќа дека ја видел славата божја над херувимите. Господ му се обраќа на Езекил и го назначува за свој пророк, давајќи му да проголта еден текст. По тој настан, Езекил заминува во Тел Авив и по седум дена повторно му се јавува Господ со налог да ги советува и подучува Израилците. Во таа прилика, Господ му ја најавува опсадата на Ерусалим, како казна за беззаконието и идолопоклонството. Притоа, Господ се заканува дека ќе ги уништи идолските светилишта и ќе ги казни Израилците со помор, глад и меч, додека другите ќе бидат раселени во туѓи земји, а дури потоа ќе бидат вратени во татковината. Една година подоцна, огнено суштество го пренесува Езекил во Ерусалим, каде го гледа идилопоклонството на Јудејцитеи тогаш повторно ги гледа херувимите во божјиот храм. Тогаш, Господ му наложува да ги разобличи лажните пророци и оние кои веруваат во магија. Подоцна, Езекил повторно проповеда за опсадата на Ерусалим од вавилонската војска, а исто така ја најавува и пропаста на Моав, Едом, Филистејците, Тир, Сидон и многу други народи. Тој ја пренесува божјата закана дека вавилонскиот цар Навуходоносор ќе го освои Египет при што опустошувањето ќе трае 40 години по што неговите жители ќе можат да се вратат назад. Пророкот Езекил објавува дека Господ повторно ќе ја обнови земјата на Израилот и ќе ја направи богата, ќе ги обедини Израилевите племиња, ќе склучи вечен завет со нив и ќе го обнови божјиот храм. Во 25-тата година по преселувањето на Израилците, Господ го пренесува Езекил во земјата на Израилот каде што тој гледа град во далечината, а потоа еден маж детаљно му го покажува божјиот храм. Тогаш, Езекил гледа како славата божја го исполнува храмот и Бог му дава насоки за изработката на жртвеникот, за неговото осветување, како и правилата што треба да ги почитуваат свештениците, правилата за принесување жртви. Исто така, Бог му ги кажува границите на земјата на Израилот, деловите кои треба да им се дадат на 12-те Израилеви племиња, границите на светиот град, како и земјата што треба да им припадне на свештениците, на народот и на кнезот.

Наводи
------

1. ↑  *Свето писмо на Стариот и на новиот завет* (трето издание). Свиндон: Британско и инострано библиско друштво, Скопје: Македонска книга, 1998, стр. 1026-1080.
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Chrysomyxa|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Chrysomyxa abietis***, или **'рѓа од смрека**, е вид на 'рѓа габи од фамилијата Coleosporiaceae што е роден во источна Европа (вклучувајќи го и Сибир) и северна Азија. Воведен е во Австралија, Нов Зеланд и САД.

Опис
----

Видот е 14-42 Мм за 9-16 Мм, мазна и тенка ѕид. Исто така е хипофилен и има или жолти или портокалови дамки (во зависност од сезоната). Дамките се издолжени, набиени и восочни. Телиоспорите се асептатни, хијалини и долгнавести. Пустулите се во портокалова боја и се до 10 milliметарs (0.033 ст) долго.

Живеалиште
----------

Се среќава на смрека.

Наводи
------

1. ↑  Wallr. Allg. Forst-u. Jagdztg. Zeitung 17: 65 (1834)
2. 1 2  „Spruce needle rust - *Chrysomyxa abietis*". ARS. Архивирано од изворникот на March 4, 2016. Посетено на June 17, 2013.
3. 1 2  „Summary of Invasiveness". Invasive Species Compendium. Посетено на June 17, 2013.
4. ↑  Antti Uotila; Tianfu Wang; Limei Wang. „Some ecological aspects of Chysomyxa abietis (Unger) epidemiology". Angelfire. Посетено на June 17, 2013.

Поврзано
--------

* „*Chrysomyxa abietis*" (PDF). BFW. Наводот journal бара `|journal=` (help)
* „*Chrysomyxa abietis*". EXFOR Database. Архивирано од изворникот на February 17, 2013. Посетено на June 17, 2013.
* Wilson, M.; Henderson, D.M. (1966). *British Rust Fungi*. стр. 58–59.
**„Книгата на пророкот Еремија"** — книга од Стариот завет во која се опишани пророштвата на пророкот Еремија, синот на Хелкија, за судбината на Јудеја и на Ерусалим.

Содржина
--------

Уште пред да се роди Еремија, Бог го предодредува за свој пророк и му наложува да ги извести Јудејците за казната којашто ќе ги снајде поради напуштањето на божјиот завет и идолопоклонството. Според пророштвото, од север ќе дојде силна војска која ќе ја опустоши Јудеја, а народот ќе биде поробен. Покрај тоа, Еремија пророкува и за сушата и гладот што ќе ја зафати Јудеја како казна за безбожништвото, како и за опустошувањето на Ерусалим при што Израилците и нивните цареви ќе бидат одведени како робови во Вавилон, но подоцна Бог ќе се смилува на нив и подобриот дел од нив повторно ќе го врати во татковината. Исто така, тој ги пренесува и божјите пораки за почитување на саботата како свет ден и против лажните пророци. Поради своите пророштва, Еремија е омразен и прогонуван од сонародниците кои му веруваат на лажниот пророк Ананија кој, сепак, умира истата година. Еремија пророкува дека Бог повторно ќе ги восдигне Јудеја и Израилот и дека ќе склучи нов завет со нив. За време на опсадата на Ерусалим, Еремија е затворен поради своите мрачни пророштва. Тогаш, тој ги запишува своите зборови, но царот Јоаким ги пали, по што Еремија повторно ги запишува пророштвата. Еремија е затворен и за време на владеењето на царот Седекија при што кнезовите бараат смрт за него и го фрлаат во јама, но царот се смилува и го извлекува од јамата, а Еремија го советува царот да им се предаде на Вавилонците. Најпосле, во согласност со неговите пророштва, вавилонската војска го зазема Ерусалим, царот Седекија е ослепен и во окови одведен во Вавилон заедно со дел од народот, другите јудејски великодостојници се убиени, градот е запален, а неговите ѕидови се урнати. По налог на вавилонскиот цар Навуходоносор, Еремија е ослободен и тој останува кај царскиот намесник Годолија, кој набргу е убиен. Дел од Јудејците, предводен од Јоанан, бара засолниште во Египет, наспроти предупредувањето на Еремија. Таму, тие продолжуваат со почитувањето на туѓите богови и Еремија ги предупредува дека Бог ќе го истреби сите неверни Јудејци. Исто така, Еремија пророкува дека Навуходоносор ќе го порази египетскиот цар и Египет ќе пропадне, а истата судбина ги чека и Тир, Сидон, Филистејците, Моав и Амон. Најпосле, Еремија кажува пророштво за пропаста на Вавилон, кој ќе биде уништен како казна за поробувањето на Израилците и Јудејците, кои потоа ќе се вратат во татковината.

Наводи
------

1. ↑  *Свето писмо на Стариот и на новиот завет* (трето издание). Свиндон: Британско и инострано библиско друштво, Скопје: Македонска книга, 1998, стр. 951-1010.
**Букова гулапка** (науч. *Russula nobilis*, порано *Russula mairei*) — базидиомицетна габа од родот Гулапка. Оваа група на габи се познати по нивните кршливи ливчиња и светли бои.

Таксономија
-----------

Претходно била наречена во чест на францускиот миколог Рене Мер од Ролф Сингер во 1929 година, но било откриено дека е истиот таксон како и претходниот *Russula nobilis* од 1920 година, кој има приоритет на именување.

Опис
----

Шапката е црвена или розова боја, 3–6 см широка, конвексна до рамна, или малку потисната и слабо леплива. Се лупи само до третина од својот полупречник, со што се открива розово месо. Месото е цврсто и бело или понекогаш жолтеникаво, мириса на кокос и има лут вкус. Често се оштетува. Дршката е 2–5 см долга, 1–1,5 см широка, цилиндрична, (поцврста од истоимената која има живеалиште на четинари, Бесна гулапка ) и бела. Ливчињата се тесно распоредени, додадени, заоблени и бели, често со слаб сино-зелен сјај. Отпечатокот на спори е бел.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Видот е во микориза со бука во шумските предели. Таа е широко распространета и вообичаена во Европа, Азија и Северна Америка, каде што растат овие дрвја.

Јадливост
---------

Буковата гулапка не се јаде и веројатно е отровна по количина, но не и смртоносна. Многу видови со црвена шапка со горчлив вкус може да предизвикаат проблеми ако се јадат сирови. Симптомите се главно гастроинтестинални по природа: дијареа, повраќање и колични стомачни грчеви. Активниот агенс не е идентификуван, но се смета дека е предизвикан од хемиски соединенија познати како сесквитерпени, кои се изолирани од сродниот род *Lactarius* и од *Russula sardonia*.

Наводи
------

1. 1 2  Roger Phillips. (2006). *Mushrooms*. Pan MacMillan. стр. 19. ISBN 0-330-44237-6.
2. ↑  „Russula mairei". 7 August 2008.
3. ↑  Thomas Laessoe. (1998). *Mushrooms (flexi bound)*. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-1070-0.
4. ↑  Benjamin, Denis R. (1995). *Mushrooms: poisons and panaceas — a handbook for naturalists, mycologists and physicians*. New York: WH Freeman and Company. стр. 369. ISBN 0-7167-2600-9.

* „Дански габи. Basidiesvampe" [клуч за данските базидиомицети] JH Petersen и J. Vesterholt eds. Гилдендал. Виборг, Данска, 1990 година.ISBN 87-01-09932-9ISBN 87-01-09932-9

Надворешни врски
----------------

* Букова гулапка на Ризницата ?
* {{Нема назнака за предлошката EOL}} и истата не е присутна на Википодатоците.
**Петар Лубарда** (српски: *Петар Лубарда* 27 јули 1907 – 13 февруари 1974) бил српски и југословенски сликар, редовен член на САНУ, и надворешен член на ЈАЗУ.

Животопис
---------

Биста на Лубарда во Херцег Нови
Основно школо посетувал во Љуботињ, Цетиње и Херцег Нови, додека гимназија во Херцег Нови, Шибеник, Сињ и Никшиќ каде и започнал да слика. Студиите по сликарство ги започнал во 1925 година во Уметничката школа во Белград, а на кратко и во Париз во 1926 година, на Académie des Beaux Arts. Во Црна Гора се вратил во 1932 година, и истата година доаѓа во Белград. Во Париз по вторпат престојува од 1938 година до 1940 година.

Првата самостална изложба ја одржал во 1925 година во Никшиќ а потоа во 1927 година и 1929 година во Париз и Рим. Од 1927 година учествувал на многобројни колективни изложби во земјата и странство. Коресподентен член на Српската академија на науки и уметности станал во 1959 година, а редовен во 1961 година. Во САНУ оставил писмо во кое бара при секое негово излагање на неговите дела, задолжително да се нагласи дека по народност е Србин.

Галерија
--------

Наводи
------

1. ↑  Црногорски сликар Петар Лубарда о себи

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 61836954
* LCCN: no98090444
* ISNI: 0000 0001 1445 9443
* GND: 129150959
* SUDOC: 103670874
* BNF: cb15065482k (податоци)
* ULAN: 500062180
* NKC: jx20041122004
* RKD: 51114

 |

 |
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Bovista|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Bovista paludosa*** бил вид на габа што припаѓал на фамилијата Lycoperdaceae.

Потекнувал од Евроазија.

Наводи
------

1. ↑  „Bovista\_paludosa". *www.mycobank.org*. Посетено на 29 January 2021.
2. ↑  „Bovista paludosa Lév". *www.gbif.org* (англиски). Посетено на 29 January 2021.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Таксонски назнаки | 
* Википодатоци: Q10683634
* ARKive: bovista-paludosa
* BioLib: 141480
* EoL: 161878
* EPPO: BOVIPA
* Fungorum: 209589
* GBIF: 2535215
* iNaturalist: 854511
* IRMNG: 10390836
* МСЗП: 125433484
* MycoBank: 209589
* NCBI: 90688

 |

 |
**Пионир 1**/Ејбл 2 (ang.*Pioneer 1/Able 2*) беше втората и најуспешната од трите вселенски сонди од броектот Ејбл (Able). 34.20 килограми тешкото летало беше многу слично по дизајн со Пионир 0. Требаше да ја проучува јонизирачкото зрачење, космичките зраци, магнетните полиња и микрометеоритите во близината на Земјата и во орбитата на Месечината.

Лансиран беше на 11 октомври 1958 од Кејп Канаверал

Тек на мисијата
---------------

За време на мисијата, вториот стадиум на Тор ракетата се исклучи 10 секунди порано поради погрешна информација од мерачот на забрзувањето. Поради тоа, леталото не доби доволна брзина за да избега од Земјината гравитација. обидот за внесување на леталото во висока орбита на 32.200х128.700 километри со користење на ретромоторот неуспеа, бидејќи внатрелните теператури паднаа доволно за да неможат батериите да обезбедат доволно енергија. Сепак, сондата успеа да дојде до висина од 115.400 километри до 12:42 часот, и да го потврди постоењето на појасот на Ван Ален и да се врати со други корисни податоци пред да се врати во атмосферата, 43 часа и 17 минути после лансирањето.

Мисијата се смета за делумно неуспешна: мало количество корисни податоци беше добиено, податоци кои покажаа дека зрачењето околу Земјата е во форма на појаси, и беа измерени ширините на истите, со што се створи слика за јонизирачкиот флукс, со што пак беа направени првите набљудувања на хидромагнетни осцилации на магнетното поле, и исто така беа направени првите мерења на густината на микрометеоритите и меѓупланетарното магнетно поле.

Надворешни врски
----------------

* Пионир 1 - Астропедија, Кумановски Астрономски Клуб - Кокино
Добривое Радосавлевиќ во 1956 година
**Добривое Радосавлевиќ – Боби** (Књажевац, 28 јануари 1915 – Белград, 4 април 1984) — српски комунист, учесник во НОБ. По ослободувањето е прогласен за народен херој.

Член на КПЈ од 1933 година. Во 1934 година е уапсен и осуден на три-годишна робија, која ја издржува во Сремска Митровица. На почетокот на вооруженото востание, во јули 1941 година, како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Србија, работел на организирање на првите партизански одреди во Тимочката краина, а потоа ЦК КПЈ го испраќа за инструктор во Македонија. Во Македонија доаѓа на 25 август 1942 година и останува до крајот на војната.

По војната е во врвот на српското партиско раководство, а во периодот септември 1966 - февруари 1968 година е претседател на ЦК на Сојузот на комунистите на Србија.

Наводи
------

1. ↑  Историјско одељење Централног комитета КПЈ, „Историјски архив Комунистичке партије Југославије", Београд, 1951, том VII, 401 стр.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |