Преден поглед на празничната носија од Струшки Дримкол

Носии од Струшко Поле/Дримкол
-----------------------------

Јужниот дел на пределот Дримкол, означен како Струшки Дримкол, сосема се разликупа по етничките особини на населението од неговиот северен дел — Дебарски Дримкол, а како највпечатлива е разликата во народната носија. 

Од десната страна по течението на Дрим, паралелно со претходниот предел, е расположено Струшко Поле. Во времето на турското владеење овие два предела административно припаѓале на Струшката нахија - во рамките на Охридската каза. 

Заден поглед на празничната носија
***Машката носија***

Мажите во струшкиот крај носеле бела волнена **фанела**, над која се носела бела платнена **кошула** (од коноп или памук) со широки отворени ракави, која била вовлечена во белите клашнени **бечви** кои биле украсени со црни гајтани. Над кошулата се носело бел клашнен **џамадан** (допојасна облека) кој исто така бил украсен со црни гајтани, и бел платнен **фустан** кој имал ≈50 клинови. Исто така се носело црно клашнено **гунче** со ракави долги до лактите со правоаголна јака која може да формира ќулавка.

За време на празници се носело бела клашнена **долама** со долги ракави, која од половината надолу била „дулчена" со многу „дулци" (клинови), а долама без дулци била носена од постарите мажи. На нозете се носеле „алени" црвени волнени **чорапи** кои биле богато орнаментирани, а после балканските војни се замениле со еднобојни (најчесто црни) чорапи. Исто така носеле клашнени **тозлуци** (вид подколеници) стегнати со **дизги** – бели-хоризонтално шарени тесни ленти. До почетокот на ХХ век, на главата носеле **фес** со пискул, а потоа истиот се заменил со плитка округла црна **капа**. 

Актерката Адриана Будевска-Ганчева облечена во невестинска носија со еднодиплен скутник
***Женската носија***

Жените во околините села на струга носеле бела платнена **кошула**, која порано се везувала традиционално, но потоа се појавуваат мотиви од списанија и аплицирани парчиња од индустриски ткаенини.

Жени од с. Калишта со дводиплен скутник во 1909 год.Над градниот дел од кошулата се носело платнена правоаголна **грлинка**, порано од домашно, а потоа од индустриско платно украсено со ширити. Под ракавите на кошулата се носеле **поманики** (догли од китката на раката до лактите, од волна или индустриско-платно со ширити).

Над кошулата се носело **елек** (допојасна облека) со кадифени ракави и предници украсени со срмен вез, кој бил носен до втората светска војна. Исто така носеле бел клашнен „***клашеник***", долг до колената и украсен со црвени гајтани, или **з’бун** од куповен индустриски материјал со дискретни пруги на сино плава основа, долг до колената и кој бил ѕвонесто проширен од половината надолу. Над клашеникот и з’бунот се опашувало црн **појас** во вид на гајтан, а тесна богато-орнаментирана **препашка** која се опашувала околу појасот. Над двете се носело или *црвено клашнено невестинко **џубе***, или *бело клашнено **џубе*** со бели и црвени гајтани.
Исто така жените носеле ***еднодиплен пругаст скутник*** на алена основа со рески на долниот дел (најстар вид), ***дводиплен скутник*** со прави шарки и украсен со „пуфки" во долниот дел, или ***скутина*** од бел памучен конец со птичји/цветни форми. Девојките имале квадратен **панѕур** од свита чоја (12х12cm) закачен на долниот дел од плетенката „прцагот".

Невестите ги покривале главите со **сокај**, носено на денот на венчањето со ќулавка на горниот дел, а бил богато извезен на вратниот дел и со реси на долниот дел. Составен дел на сокајот бил **гајтан** од парче црвена клашна со црни реси кој бил закачен за вратниот дел од клашеникот/џубето со помош на 2 цврсти јадици. Невестите исто така ја покривале главата со **марама** од црвени копринени/памучни конци.

На нозете жените носеле волнени **чорапи** орнаментирани на алена основа, а биле заменати со едни орнаментирани на шекерлија основа. Над нив носеле **опинци** од говедска/свинска кожа, а невестите носеле *кондури „**роганлии**"*.

Наводи
------

1. ↑  „Етнолошко Поднебје на Македонија - Народни Носии од Брсјачка Етничка Целина (минутите 1:38 - 2:20)".
2. 1 2 3  „Македонски Народни Носии I - Ѓорѓи Здравев (стр. 88 до 93 ; стр. 100 до 104)".

Поврзано
--------

* Струшки Дримкол
* Охридско-струшката Котлина
* Охридско Поле

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски народни носии |
| --- |
|  |
| Мијачко-дебарски носии | Мала и Долна Река • Мавровско Поле и Горна Река • Дебарско Поле • Голо Брдо • Дебарски Дримкол | Детал од народна носија |
|  |
| Брсјачки носии | Мариово • Малесија • Струшки Дримкол • Прилепско-Битолско Поле • Кичевија, Порече и Железник (Демир Хисар) • Горна Преспа • Горни битолски села • Бабуна (Азот, Клепа) |
|  |
| Јужномакедонски носии | Леринско Поле • Леринска Река • Костурско • Бојмија • Долна Преспа • Солунско Поле |
|  |
| Струмско-местански носии | Радовишко и Струмичко Поле • Банско • Драма |
|  |
| Шопски носии | Славиште (источен дел) • Дурачка Река • Пијанец • Радовишки Шоплук • Малешево |
|  |
| Горновардарски носии | Кумановско • Скопска Котлина (Скопска Блатија и Скопска Црна Гора) • Полог (Горни Полог, Долни Полог, села под Сува Гора) • Овче Поле |

 |