recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Венедиков
**Јордан Венедиков** — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет и бугарски офицер.

Животопис
---------

Јордан Венедиков е роден на 15 јануари (27 јануари нов стил) 1871 година во селото Бања. Брат е на Димитар Венедиков и татко археологот Иван Венедиков. По Берлинскиот конгрес неговото семејство се преселува во Софија, главниот град на новоформираното кнежевство Бугарија, каде што татко му има работилница за сапун и свеќи уште од 1865 година. До 5-ти класа, Венедиков учи во Прва Софиска машка гимназија.

Во 1889 година Венедиков се запишал во Военото училиште во Софија и го завршува во 1892 година, на 2 август е промовиран во чинот подпоручик и бил ракоположен во 1-от коњиски полк во Софија.

Во 1895 година Јордан Венедиков станува член на Македонскиот комитет. По ерменските настани во 1895 година, на иницијатива на Трајко Китанчев се подготвува Мелничкото востание. Венедиков ја напушта воената служба и учествува во акцијата ираководел со чета од *Струмичката дружина*.

Во 1908 година завршува воената академија во Торино, Италија. Учествува во Балканските војни како командант на ескадрон, а во Првата светска војна е командант на кавалериски полк. Во почетокот на 1917 година полковник Венедиков е назначен за началник на штабот на 4-та Преславска дивизија. На крајот на војната е командант на 1-та бригада од Беломорската одбрана. Од воена служба излегува во 1919 година и се одава на новинарска и воено-научна работа. Во 1936 година за големите заслуги му е доделен чинот генерал-мајор.

Извори
------

1. ↑  Списък на членовете на Върховния македоно-одрински комитет (март 1895 – февруари 1903 г.) pdf

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Дејци на ВМОК |
| --- |
|  |
|  | 

Иван Кепов • 
Тодор Саев • 
Васил Мутафов • 
Петар Начев • 
Јордан Венедиков • 
Христо Саракинов • 
Софрониј Стојанов • 
Димитар Венедиков • 
Стојчо Гаруфалов • 
Димитар Атанасов • 
Димитар Жостов • 
Стојчо Бакалов • 
Владислав Ковачев • 
Александар Протоѓеров • 
Ефтим Спространов • 
Иван Карасулијата • 
Антон Бозуков • 
Коста Кондов • 
Никола Наумов • 
Јосиф Ковачев • 
Андреј Љапчев • 
Атанас Јанков • 
Васил Дијамандиев • 
Владимир Димитров • 
Борис Дрангов • 
Ефрем Каранов • 
Тома Карајовов • 
Трајко Китанчев • 
Крсто Б'лгаријата • 
Марко Лерински • 
Михаил Апостолов • 
Данаил Николаев • 
Јордан Пиперката • 
Александар Радев • 
Димитар Ризов • 
Христо Станишев • 
Тома Давидов • 
Наум Туфекчиев • 
Иван Цончев • 
Коста Шахов • 
Стојан Михајловски • 

 |
|  |
| **Историја на Македонија** |

 |
**Золтан Тилди** (18 ноември 1889 - 4 август 1961) бил влијателен водач на Унгарија , кој работел како премиер од 1945 до 1946 година и претседател од 1946 до 1948 година во повоениот период пред заземањето на власта од страна на советските комунисти.

Животопис
---------

### Ран живот и семејство

Гробот на Золтан Тилди и неговата сопруга Ержебет Ѓинис во Будимпешта.
Золтан Тилди е роден во Лученец, Словачка, тогаш во Австроунгарското Царство, во семејството на унгарски функционер во локалната власт. Завршил теологија на Реформираната богословска академија во Папа , потоа поминал една година студирање во Собранискиот колеџ , Белфаст, во Ирска. Тилди служел како активен министер на Реформираната црква, почнувајќи од 1921 година, и го уредувал дневниот весник на Реформираната црква во Унгарија, *Керештењ Чалад* (*„Христијанско семејство"*), како и други периодични изданија. Во 1929 година, Тилди се приклучил на Независната партија на мали стопанственици (НПМС) со други унгарски политички личности, вклучувајќи го и Ференц Наѓ. Тој подоцна станал извршен потпретседател на организацијата.

Тој се оженил со Ержебет Ѓенис (1896-1985) во 1916 година и имал три деца: *Золтан Тилди, Џуниор* (1917-1994), *Ержебет Тилди* (1918-2012) и *Ласло Тилди* (1921-1983).

### Политичка кариера и подоцнежен живот

Палатата на Тилди - Андраши 96
Тилди бил избран во унгарскиот парламент во 1933 година, повторно избран во 1936 и 1939 година. Тој извршил притисок врз Хортивата влада да се повлече од Втората светска војна. Откако Унгарија била окупирана од Германците, Тилди бил принудена да се крие. Откако Советите ја окупираа Унгарија и ги истерале Германците, Тилди станал водач на НПМС. Тилди станал премиер на Унгарија, кој служел од 15 ноември 1945 до 1 февруари 1946 година, кога Тилди бил избран за претседател на Унгарија. Тој бил по службена должност на Високиот национален совет од 7 декември 1945 до 2 февруари 1946 година.

Тилди служел како прв претседател на Република Унгарија до 31 јули 1948 година, кога бил принуден да поднесе оставка откако се појавле обвинувања дека неговиот зет бил уапсен поради корупција и прељуба. Тилди бил држен во домашен притвор во Будимпешта до 1 мај 1956 година. Тој бил назначен за позиција на државен министер во коалициската влада за време на Унгарската револуција во 1956 година. На крајот тој бил уапсен од страна на советските сили откако револуцијата била уништена од интервенцијата на Варшавскиот пакт. На 15 јуни 1958 година, Тилди бил осуден од Врховниот суд на шест години затвор, во судењето на Имре Наѓ и соработниците. Сепак, во април 1959 година тој бил ослободен под поединечна амнестија во поглед на неговите напредни години (всушност поради болест). Потоа тој живеел во целосна пензија додека не умрел во Будимпешта на 4 август 1961 година.

Наводи
------

* Haas György: A kisgazda államminiszter
* Sulinet

| Политички канцеларии |
| --- |
| Претходен   од Бела Миклош | **Премиер на Унгарија** 1945-1946 | Наследник   од Ференц Наѓ |
| Претходен   од  Висок национален совет | **Претседател на Унгарија** 1946-1948 | Наследник   од  Арпад Сакашиц |
Масари во 1909 година 
 Масари во 1916 година 
**Фрици Масари** (родена на 31 март 1882 - починала на 30 јануари 1969) била австриско-американска сопран пејачка и глумица.

Ран живот и кариера
-------------------

Фрици Масари е родена како **Фридрике Масарик** во Виена во Австроунгарското Царство на 31 март 1882 година. Таа била една од водечките оперетски пејачи во Берлин и Виена.

За време на Првата светска војна, таа настапувала за војниците на Кралската германска армија во театри во окупираната Белгија.

Во 1920 година, таа работела со композиторот Оскар Штраус, и настапила во неколку негови оперски остварувања, меѓу кои и *Последниот Валцер.*

Личен живот
-----------

Масари се омажила двапати, прво со очниот лекар Бернхард Полак. Со Карл-Куно Роло Граф фон Куденхове (1887-1940), таа го имала своето единствено дете, Елизабет Марија Карл (наречена Лизл) (1903-1979). Лизл подоцна се омажила со авторот Бруно Френк. Иако Куденхове бил татко на Лилл, Масари никогаш не била во брак со него. Вториот брак на Масари, во 1917 година, бил со австрискиот актер Макс Паленберг (1877-1934), кој загинал во авионска несреќа во Карлсбад во 1934 година.

*
Поглед на блоковите од студентскиот дом „Гоце Делчев"
**Студентски дом „Гоце Делчев"** — студентски дом во Скопје. Градбата е дело на архитектот Георги Константиновски. Објектот има капацитет за вдомување на 1200 студенти.

Историја
--------

На 13 ноември 1969, на денот на ослободувањето на Скопје, започнала изградбата на Студенскиот дом во населбата Тафталиџе. Објектот бил проектиран со 4 блокови за 300 студенти во еден станбен блок. Во нив, собите се поделени на еднокреветни, двокреветни и брачни соби. Освен сместувачки капацитет, домот е изграден со простор наменет за спортски игралишта, библиотека, кујна и парк за одмор и рекреација.

Архитектура
-----------

Во текот на обновата на Скопје по земјотресот во 1963 година, архитектурата била во подем. Особено популарен стил во овој период бил модернизмот, со посебен осврт на бетонскиот брутализам, стил карактеристичен по тоа што се одразува со геометриски теми и груб бетон. Посебниот изглед на студентскиот дом го прикажува животот на студентите со посебни драматични детали и одлики.

Наводи
------

1. ↑  Константиновски, Г. (2015). „Патот на еден архитект". Култура. Скопје.стр. 37.
2. ↑  „COMMUNIST ARCHITECTURE OF SKOPJE, MACEDONIA – A BRUTAL, MODERN, COSMIC, ERA". *Yomadic*. 6 мај 2013. Посетено на 24 мај 2017.

Надворешни врски
----------------

* Студентски дом „Гоце Делчев" на Ризницата ?
**Сапера** ― облик на танц од Индија. Најчесто е сметано за змиски танц бидејќи тоа е танц кој во голема мера се одликува во вртели со богато извезени наметки што се пуштаат при изведбата.

Сапера е име дадено на шармирачите на змии во Индија. Од воведувањето на Законот за заштита на дивиот свет од 1972 година, бројот на изведувачите на сапера се намалува - она што било во илјадници сега е ограничено на само неколку стотици. Нивните професии и нивната религија полека се „исфрлаат" со закон кој бил воведен за да се запре нелегалната трговија со кожа/крзно.

Многу саперци го практикуваат својот занает/ракување со змии врз основа на нивното следење на богот Шива - прикажан со кобра.

Повеќето од саперците се наоѓаат во Дехрадун, Утараханд односно северниот дел на Индија. Но, некои саперци може да се најдат и во некои делови на Бихар каде што заработуваат од нестабилни места, се движат ваму-таму, и ги покажуваат своите таленти со змии „саанп" и заработуваат пари.

Поврзано
--------

* Калбелија
* Секта џоги

Надворешни врски
----------------

* *Шувани* Архивирано на 2 август 2007 г.
**Outlast** (буквално: *Надживеј*) — видеоигра на ужасите за преживување од прво лице развиена и објавена од Red Barrels за Windows во 2013 г. Верзиите на играта подоцна биле објавени за macOS, Linux, PlayStation 4 и Xbox One. *Outlast* се одвива во пропадната лудница. Во лудницата, јунакот новинар наидува на крвожедни лудаци. За разлика од многу слични игри, ликот на играта нема оружје, не знае да се бори и е принуден да бега и да се крие од враговите што го гонат. Во 2017 г. бил објавен вториот дел на играта — Outlast 2.

Играчки процес
--------------

Играчот ја презема улогата на новинарот Мајлс Апшур, управуван од прво лице. Мајлс со себе носи бележник во кој пишува белешки за време на играта, и видеокамера. Бидејќи Мајлс е обичен човек што не поседува никакво оружје, видеокамерата е единствениот предмет што може да се користи. Тој исто така не може да се бори.

Камерата е опремена со уред за ноќно гледање, без уредот е невозможно да се движите низ слабо осветлената болница. Кога користите уред за ноќно гледање, камерата почнува брзо да се празни, принудувајќи го играчот постојано да бара батерии расфрлани насекаде.

Играта вклучува решавање едноставни загатки, тајно движење, како и мигови во кои треба да бегате од вашите гонители, да ги надминете различните пречки и да се криете во темницата, плакарите, под креветите и на други затскриени места. Во играта, главниот лик нема сојузници, освен таткото на Мартин и еден пациент што ве демне и ви помага во текот на играта.

Наводи
------

1. ↑  Morin, Phillipe (September 3, 2021). „The Outlast Trials "is like a TV series", offering new challenges for players and developer alike". *PlayStation Blog*. Посетено на September 4, 2021.
2. ↑  „Humble Indie Bundle 14 Is Out, Outlast & Shadow Warrior New To Linux". GamingOnLinux. Архивирано од изворникот 9 October 2016. Посетено на 31 March 2015.
3. ↑  „Outlast Series Has Sold Over 15 Million Copies". 14 May 2018. Посетено на 25 August 2020.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Outlast" на Ризницата ? |

 Викицитат има збирка цитати поврзани со: ***Outlast*** 
* Матична страница
Трговската марка на Unreal Engine
**Unreal Engine** е играчки погон развиен од Epic Games. За првпат бил прикажан во 1998 г. во играта Unreal. Иако првенствено бил развиен за пукачките игри од прво лице, успешно се користи во голем број игри од различни жанрови како што се потајни, MMORPG и игри со улоги. Софтверскиот код на Unreal Engine е напишан на јазикот C++, што му дава висок степен на преносливост. Денес го користат многу играчки развивачи.

Тековната верзија е Unreal Engine 4, дизајнирана за технологијата DirectX 11 и 12 на Microsoft (за Microsoft Windows, Xbox One и Windows RT); OpenGL (за OS X, Linux, PlayStation 4, iOS, андроид, Ouya и Windows XP); и JavaScript/WebGL (за веб-прелистувачи што поддржуваат HTML5).

Наводи
------

1. ↑  „Most successful videogame engine". *Guinness World Records*. July 16, 2014. Архивирано од изворникот December 22, 2015.
2. ↑  www.html5report.com
3. ↑  blog.mozilla.org

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Unreal Engine" на Ризницата ? |
**Бранко Трпеновски** (Охрид,  1934
 - Скопје,  2005
) бил виден македонски универзитетски професор, алгебрист, втемелувач на информатичко образование во Македо­ни­­ја и поранешен амбасадор.

Животопис
---------

Трпеновски е роден во Охрид во 1934 година. Дипломирал во 1957 година во Скопје. Докторирал во 1964 година на Природно-математичкиот факултет во Загреб на тема **Prilog teoriji n-polugrupa**. За асистент на Природно-математичкиот факултет во Скопје е примен во 1957 година. Подоцна работи како редовен професор на Електротехничкиот, па на Машинскиот факутет во Скопје. Проф. Трпеновски е еден од нашите најдобри алгебристи и извонредни наставници. Соавтор е на значајниот учебник во четири тома "Виша математика" (напишан заедно со Ѓорѓи Чупона и Наум Целакоски), на учебникот "Предавања по алгебра", кн.2 (напишан заедно со Ѓорѓи Чупона), како и на значајни учебници од теоријата на веројатноста. Заземал високи должности: декан на ЕТФ, ректор на УКИМ, амбасадор во Бразил. Починал во Скопје во 2005 година.

Наводи
------

1. ↑  „Институт за информатика". ПМФ - Скопје. Архивирано од изворникот на 2011-05-24. Посетено на 2012-05-31.
2. ↑  *ПМФ 1946-1996, монографија*

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Ректори на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје |
| --- |
|  |
| 
* Кирил Миљовски (1949/50-1953/54)
* Марин Каталиниќ (1953/54-1955/56)
* Михаил Петрушевски (1956/57-1957/58)
* Блаже Конески (1958/59-1962/63)
* Ѓорѓи Филиповски (1963/64-1964/65)
* Ксенте Богоев (1965/66-1966/67)
* Благој Попов (1967/68-1968/69)
* Кирил Пенушлиски (1969/70-1971/72)
* Стеван Габер (1972/73-1973/74)
* Димитар Митрев (1974/75-1975/76)
* Бранко Трпеновски (1976/77-1979/80)
* Јован Стојановски (1980/81-1981/82)
* Александар Андреевски (1982/83-1983/84)
* Христо Андонов-Полјански (1984/85)
* Тодор Џунов (1985/86-1987/88)
* Јаким Петровски (1988/89-1989/90)
* Драги Данев (1990/91-1991/92)
* Томислав Чокревски (1992/93-1993/94)
* Радмила Кипријанова (1995/96-1997/98)
* Александар Анчевски (1998/99-2003/04)
* Ѓорѓи Мартиновски (2004/05-2007/08)
* Велимир Стојковски (2008/09-2015/16)
* Никола Јанкуловски (2016/17-2022/23)
* Биљана Ангелова (2023/24-денес)

 | Грбот на УКИМГрбот на УКИМ |

 |
**Packet Tracer** е Cisco насочувач емулатор кој може да се користи во тренизни и образование, но исто така може да се користи и во истражување за прости симулации на компјутерска мрежа. Алатката е создадена од Cisco Системите и е доделена за бесплатна достава до факултетите, студентите кои учествуваат вво програмата на Cisco Академијата. Целта на Packet Tracer е да им понуди на студентите и професорите алатка преку која може да се научат принципите на мрежата како и посебни вештини од Cisco технологијата.

Packet Tracer верзии
--------------------

Моменталната верзија на Packet Tracer е 5.3.1 и може да се преземе од страницата на Packet Tracer. Софтверот може да биде користен само од Cisco Netacad студенти и факултети. Верзијата 5.3.1 е слободна за Windows и GNU/Linux оперативните системи.

### Системски побарувања

* CPU: Intel Pentium 300 MHz or equivalent
* COS: Microsoft Windows 2000, Windows XP, Vista Home Basic, Vista Home Premium, Fedora 7, or Ubuntu 7.10
* CRAM: 96 MB
* CStorage: 250 MB of free disk space
* CScreen resolution: 800 x 600 or higher
* CMacromedia Flash Player 6.0 or higher

Packet Tracer одлики
--------------------

Моменталната верзија на Packet Tracer поддржува низа од симулирани апликациски протоколи, како и од основно насочување со RIP, OSPF и EIGRP до опсегот што е баран од моменталниот CCNA наставен план. Додека Packet Tracer тврди дека овозможува реалистична симулација од функционална мрежа, апликацијата сама по себе содржи прилично мал број на опции кои може да се пронајдат во актуелниот хардер на моменталниот Cisco IOS. Така да Packet Tracer не е погоден за моделирање на продукциски мрежи. Со презентацијата на верзијата 5.3 повеќе нови опции се додадени, вклучувајчи BGP. BGP не е дел од CCNA наставниот план тој е дел од CCNP наставниот план.

Користење во образование
------------------------

Packet Tracer се користи од мрежната Cisco академија каде што студентите работат и учат за добивање на CCNA сертификат. Порати границите во функционалноста, Cisco академијата ги користи само за наставна цел, а не како замена на Cisco насочувачи и разделни кутии.

Наводи
------

* Cisco.com
* Cisco.com
* Cisco.com
* Cisco.com

Надворешни врски
----------------

* Packet Tracer 5.3.1 Архивирано на 22 јануари 2011 г.
* Packet Tracer 5.3 Архивирано на 22 јануари 2011 г.
* Packet Tracer Архивирано на 20 јануари 2011 г.
* Packet Tracer 5.3 Архивирано на 26 февруари 2011 г.
* Packet Tracer 5.2 Архивирано на 14 јануари 2011 г.
* Packet Tracer Архивирано на 1 јануари 2011 г.
* Packet Tracer 5 resources : tutorial, labs, ...
Трговската марка на Windows Vista
**Windows Vista** (се чита: *Виндоус виста*) — оперативен систем од семејството Windows NT на корпорацијата „Мајкрософт". Бил објавен на 30 јануари 2007 г. Во етапата на развој го добил кодното име „Longhorn". Изграден е на хибридното јадро NT, верзија 6.0. Акронимот „WinVi" понекогаш се користи како скратено име, обединувајќи ги првите три букви од името и верзијата на јадрото во римски запис. Направен е исклучиво за работни станици и лични сметачи; неговата серверо-насочена „сестра" е Windows Server 2008. Неговиот претходник бил Windows XP, а следниот оперативен систем во низата е Windows 7.

Наводи
------

1. ↑  „Microsoft Unveils New Ways for Consumers to Get Windows Vista". *News Center*. Microsoft. January 17, 2007. Посетено на January 2, 2017.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Windows Vista" на Ризницата ? |

* Windows Vista End of Support
* Windows Vista Service Pack 2 (SP2) Update

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 7536751-8
* BNF: cb15079788n (податоци)
* NKC: ph385199

 |

 |
**Предизвик** (англиски: *The Challenge*) - долгометражен документарен филм од 2016 година, во режија на Јури Анкарани (*Yuri Ancarani*).

Содржина
--------

Дејството на филмот се одвива во Катар, за време на еден викенд, кога во пустината се одржува турнир во соколарство. Главните протагонисти во филмот се млади, богати шеици кои ја негуваат страста кон ловот со помош на соколи. Притоа, во филмот може да се видат кадри од типот на: шеици кои возат златни мотоцикли, приватни авиони за превоз на питомите соколи, луксузни резиденции и шеик кој го вози своето „ламборџини" додека на совозачкото место седи неговиот миленик - гепардот. единствената жена која се појавува во филмот е една странска туристка на камила.

Осврт кон филмот
----------------

Карактеристично за филмот е тоа што речиси нема дијалози, ниту пак раскажувач кој го објаснува дејството. Филмот започнува со бавно движење, во епски манир. Фотографијата во филмот го одзема здивот, а сугестивната атмосфера е збогатена со креативниот амбиентален звук. Во точката на кулминацијата, режисерот пристапува кон бескомпромисна стилска апстракција, наративно лимбо коешто прераснува во комедија на апсурдот. Филмот завршува со нема и црна одјавна шпица. Инаку, филмот бил сниман во период од три години.

Наводи
------

1. 1 2  Ѓорѓи Јаневски, „Предизвик", *Економија и бизнис*, година 19, број 231, септември 2017, стр. 102-103.
**Батак** (бугарски: *Батак*) — град во Северна Бугарија, административен центар на Општина Батак во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 2.722 жители (2022).

Географија и местоположба
-------------------------

Градот се наоѓа во западните Родопи, на 1036 м надморска височина. Сместен е во котлина, од сите страни опкружена со ридови, а над нив се издигаат врвовите на Баташката Планина. Недалеку од градот се наоѓаат некои од највисоките врвови на Родопите -- Баташки снежник (2082 м) и Гољама Сјуткја (2185 м).

Батак се наоѓа на 15 км од градот Пештера, 35 км од регионалниот центар Пазарџик и околу 55 км од Пловдив.

Историја
--------

Селото Батак првпат било спомнато во 1592 година во натпис на чешмата на Кричимскиот Манастир, кој се наоѓал во сопственост на Сулејман I. Жителите на Батак се занимавале со сеча, обработка на дрво, трговија и одржувале гостилници. Во 1813 година била изградена црквата на „Светата Недела" (сегашната историска црква), а во 1835 година било отворено училиште.

Батак бил еден од центрите на Априлското востание во 1876 година и, по петдневни борби, станал сцена на масакрот во Батак, во кој загинале околу 5.000 луѓе, а градот бил изгорен до темел. Информациите за масакрот брзо се проширил во светските медиуми, а меѓународниот јавен одзив, заедно со другите настани од Априлското востание, создале предуслови за Руско-турската војна.

Наводи
------

1. ↑  Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица oт дата 15.06.2022 г.
2. ↑  Religion, Ethnicity and Contested Nationhood in the Former Ottoman Space, Editors J. Rgen Nielsen, Jørgen S. Nielsen, Publisher BRILL, 2011, ISBN 9004211330, p. 282.
3. ↑  Reid, James J. (2000). „Batak 1876: A massacre and its significance". *Journal of Genocide Research*. **2** (3): 375–409. doi:10.1080/713677621. S2CID 72201730. Посетено на 24 April 2022.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место на Општина Батак
**Биг Бен** — саат-кула која се наоѓа во Лондон како дел од архитектурата на Вестминстерскиот дворец. Оваа кула уште се нарекува и *Кулата на Св.Стефан* а на англиски јазик е позната како *Big Ben, Clock Tower, Palace of Westminster или St. Stephen's Tower*. Овој објект е висок 93 м. Со тежина од околу 13 тони. Во 2012 г. кулата го добила името „**Елизабетина кула**" во чест на дијамантскиот јубилеј на кралицата Елизабета II.

Биг Бен е најголемата камбана ако се споредат другите механизми кои се состојат од часовници. Долго време овој часовник бил сметан за најголемиот во светот.

Биг Бен била изградена во 1858 година, а часовникот бил пуштен во употреба на 7 септември 1859 година. На часовникот се наоѓа натпис на латински кој гласи: *Domine salvam fac Reginam nostram Victoriam Primam*, кој во превод значи "Боже, чувај ја нашата кралица Викторија I!".

 *Оваа статија поврзана со Обединетото Кралство е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

Наводи
------

1. ↑  „The Story of Big Ben". Whitechapel Bell Foundry. Посетено на 2008-10-19.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 143857959
* LCCN: sh88001474
* GND: 4223680-0

 |

 |
Редукција за пијано.
**Химната на Иран**, или правилно насловена **„*Поздрав шаху*"** (персиски: سلام شاه, Салам-е шах), исто така познат како „***Здравјето на шахот***" (персиски: سلامتی شاه, Саламати-је шах) ― монархиска и државна химна на Каџарски Иран помеѓу 1873 и 1909 година. Францускиот музичар Алфред Жан Батист Лемер ја компонирал оваа химна во 1873 година по наредба на Насер ал-Дин Шах. Немала стихови. „*Салам-е шах*" била свирена на службени церемонии за време на владеењето на Насер ал-Дин Шах, Мозафар ад-Дин Шах и Мохамад Али Шах. Била свирена и како персиска (иранска) државна химна за време на европските турнеи на Насер ал-Дин Шах и Мозафар ад-Дин Шах.

Во 1909 година, по падот на Мохамад Али Шах, химната била укината, и по крунисувањето на неговиот син и наследник Ахмад Шах во 1914 година, „*Поздрав на возвишената држава Персија*" била усвоен како иранска државна химна.

Наводи
------

1. ↑  Advielle, Victor (February 1974). Translated by Hossein-Ali Mallah. „La Musique chez les Persans en 1885" [Musiqi nazde Iraniyan dar 1885 miladi (Music among Iranians in 1885)]. *Honar O Mardom (Art and People)* (персиски). Tehran, Iran: Culture and art ministry of Iran. **148** (13): 40–51. Посетено на 30 ноември 2021.
2. ↑  Piemontese, Angelo M. (1974). Translated by Khosrow Fanian. „An Italian Source for the History of Qāǧār Persia: the Reports of General Enrico Andreini (1871-1886)" [Yek ma'khaze tarikhi darbareye Qajariye: Gozareshhaye zheneral Enrico Andreini (1871-1886)]. *Barrasihaye Tarikhi (Historical Studies)* (персиски). Tehran, Iran: Staff of Iranian armed forces - Committee of military history. **50** (9): 35–70. Посетено на 30 ноември 2021.
3. ↑  Khaleqi, Ruhollah (1998). *Sargozaghte musiqiye Iran* [*The story of Iranian music*] (персиски). Техеран: Safi-Ali Shah. ISBN 964-5626-22-6.
4. ↑  „Sorud-e melli (National anthem)". *Asr-e Jadid newspaper* (персиски). Second year (8). Техеран. 2 октомври 1915. стр. 5–6.
**Менует во ге-дур** е клавијатурна композиција во рамките на збирката „Тетратка за Ана Магдалена Бах". Порано се сметала за дело на Јохан Себастијан Бах (BWV Anh. 114), но денес за нејзин творец се смета Кристијан Пецолд. Делото има своја придружна композиција — „Менует во ге-мол".

Надворешни врски
----------------

* Тетратка за Ана Магдалена Бах: Слободни извори на проектот „Меѓународна музичка библиотека на партитури" (англиски)
* Менует во ге-дур на free-scores.com

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за класична композиција е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Симфонија бр. 84** во Е-дур, Хобокен I/84, ― третата од шесте Париски симфонии (броеви 82–87) напишани од Јозеф Хајдн. Понекогаш е познат по поднасловот „*Во името на Отецот*" (изворно: ***In nomine Domini***).

Позадина
--------

Симфонијата била една од серијалот од шест симфонии нарачани во 1784 година од страна на *Concert de la Loge Olympique*, популарна претплата за концерти во Париз (оттука и името за серијалот како целина). Како и другите Париски симфонии, Симфонијата бр. 84 е напишана за најголемиот оркестарски ансамбл за кој Хајдн пишувал до тоа време, вклучувајќи засилени дрвени дувачки делови и голем гудачки дел. За разлика од другите париски симфонии (освен бр. 87), во бр. 84 „поголема важност им се дава на дрвените дувачки инструменти". И покрај нејзиниот број, симфонијата всушност била една од последните од шесте компонирани Париски симфонии. Завршена е во 1786 година.

Ставови
-------

Делото е во стандарден облик, во четири става и е оркестрирано за флејта, две обои, два фаготи, две хорни и гудачки инструменти.

1. Ларго - алегро
2. Анданте, **6**  
**8** во Бе-дур
3. Менует и трио, **3**  
**4**
4. Финале: виваче

Бавниот втор став е мешавина помеѓу троен и варијациски облик. Главната тема е слична по облик на воведот во првиот став. Откако ќе се наведе темата, има контрастен пасус во мол кој е само лабаво мелодиски заснован на главната тема. Потоа следат уште две строфични варијации, првата лирска, а втората пограндиозна. Движењето потоа глатко преминува во каденцата кој го содржи целосниот дувачки бенд над гудачките инструменти на пицикато пред целото „тути" да го заврши движењето со последната изјава на темата.

Поврзано
--------

* Список на симфонии по име

Наводи
------

1. ↑  (Harrison, 1998): 89
2. ↑  Brown, A. Peter, *The Symphonic Repertoire* (Volume 2). Indiana University Press (ISBN 0-253-33487-X), pp. 216–218 (2002).

Наводи
------

* Бернард Харисон, *Haydn: The "Paris" Symphonies* (Cambridge University Press, 1998)
* Хауард Чендлер Робинс Лендон, *The Symphonies of Joseph Haydn* (Universal Edition and Rockliff, 1955)
* Д. П. Шредер, *Haydn and the Enlightenment: the late symphonies and their audience* (Oxford University Press, 1997)

Надворешни врски
----------------

* [[scores:{{{id}}}|Symphony Hob. I:84, E flat major (Haydn, Joseph)]]: Слободни извори на проектот „Меѓународна музичка библиотека на партитури" (англиски)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 185686818
* LCCN: no92006998
* GND: 4530312-5
* BNF: cb14810756v (податоци)

 |

 |
**Симфонија бр. 91** во Е♭ дур, Хобокен I/91, ― композиција напишана од Јозеф Хајдн. Завршена е во 1788 година како дел од трисимфониското покровителство од грофот д'Оњи за Концертот олимписката ложа, наследник на Хајдновиот серијал „Париски симфонии" на Хајдн. Повремено е нарекувана *Буква Т*, што се однесува на постар метод за каталогизирање на симфониското творештво на Хајдн. Овој триптих ги вклучува и Хајдновите Симфонија бр. 90 и Симфонија бр. 92.

Ракописот на автограмот носи посвета на д'Оњи, но Хајдн му дал копија на принцот Крафт Ернст фон Етинген-Валерштајн како да е оригинал.

Движења
-------

Делото е во стандарден четириставичен облик и во партитура за флејта, две обои, два фаготи, две хорни, континуо (чембало) и жичени инструменти. Тоа е последната симфонија што ја компонирал Хајдн, а во партитурата не содржи делници за труби и тимпани.

1. Ларго – Алегро асај, **3**  
**4**
2. Анданте во Б♭ дур, **2**  
**4**
3. Менует: Ун поко алегро, **3**  
**4**
4. Виваче, ( **2**  
**2**) (ала бреве)

Првиот став е отворен со бавен вовед кој Хајдн го работи во почетниот алегро асај. Првата тема на Алегро е изведена од идејата што Хајдн ја користел во неговата кантата *Аријана а Наксос*, Хоб. XXVIa/2, составена истата година. Темата е хроматска, легато и во дводелен превртен контрапункт. Втората тема е танцова. Двете теми се тесно поврзани со отворањето ларго.

Бавниот став е збир од три варијации на тема. Слушајте го фаготот и придружниот жичен филигран во првата варијација и низата трилери блиску до крајот на ставот.

Менуетот вклучува трио за фагот пропратено со pizzicato односно откинување на жиците.

Финалето е отворено тивко и се гради постепено до крајот.

Наводи
------

1. ↑  Brown, A. Peter, *The Symphonic Repertoire* (Volume 2). Indiana University Press (ISBN 025333487X), pp. 232–233 (2002).
2. ↑  Stapert, Calvin (2014). *Playing Before the Lord: Life of Joseph Haydn*. Wm. B. Eardmans Publishing. стр. 178.
3. ↑  p. 351, Heartz (2009) Daniel. New York. *Mozart, Haydn and Early Beethoven: 1781 — 1802* W. W. Norton & Co.
4. ↑  Brown, A. Peter, *The Symphonic Repertoire* (Volume 2). Indiana University Press (ISBN 025333487X), pp. 237–239 (2002).

Дополнителна книжевност
-----------------------

* Робинс Лендон, Х. Ч. (1963) *Joseph Haydn: Critical Edition of the Complete Symphonies*, Universal Edition, Виена

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 294678571
* LCCN: no92006909
* BNF: cb13913338k (податоци)

 |

 |
Милиј Балакирјев го охрабри Чајковски да ја напише симфонијата „Манфред".
***Манфред „Симфонија во Б-мол"*, Op. 58**

Симфонијата на Манфред во Б-мол, оп. 58, е симфонија компонирана од Петар Илич Чајковски помеѓу мај и септември 1885 година. Таа се заснова на поемата „Манфред "напишана од Лорд Бајрон во 1817 година. 

Ова е единствената симфонија што не била нумерирана од Чајковски; напишана е помеѓу четвртата и петтата симфонија. 

Некои велат дека ова било неговото најбрилијантно и најинспиративно дело; дури и диригентот Артуро Тосканини го сметаше за најдоброто дело на Чајковски. 

Оваа симфонија е снимена неколку пати, вклучително и снимки со големи оркестри и диригенти. Диригентите кои ја снимија оваа симфонија се Рикардо Шаили, Мстислав Ростропович, Лорин Мазел, Андре Превин, Јуџин Орманди,  Јуриј Темирканов, Евгуени Светланов, Рикардо Мути, Игор Маркевич, Ендрју Литон, Михаил Фејтон, Плетниов и други. Симфонијата Манфред ретко се изведува концертно. Тоа е затоа што е долга и бара голем оркестар се смета дека е достакомплицирана за изведба

Хектор Берлиоз, инспирирал многу руски композитори, имал доста врски со потеклото на оваа симфонија. Балакирев ја имал првичната идеја, но сметал дека не е во неговиот карактер да направи ваква композиција. Како што објаснил во писмото до Чајковски на 9 октомври 1882 година, „оваа величествена тема е несоодветна, не се вклопува во мојата ментална шема".

Темата беше заборавена неколку години, сè до 1885 година, кога Чајковски купи копија од Бајроновата Манфред и решил да ја компонира симфонијата. Балакирев ја напиша програмаската шема што требаше да се следи до последниот детаљ - вклучително и сите модулации - но Чајковски претпочитал да ја напише во свој стил. На почетокот, како што му било вообичаено, ја сметал за една од неговите најдобри композиции, но неколку години подоцна сакал да ги уништи партитурите.

Симфонијата Манфред за прв пат беше изведена во Москва, во март 1886 година, со Макс Ердмансдорфер како диригент. посветена е на Балакирев и трае приближно 58 минути.

Напишано е за три флејти, две обоа, англиски рог, два кларинети во А, бас кларинет во Б ♭, три фаготи, четири рогови, два корнети, две труби, три тромбони, туба, тимпани, перкусии, кимвали, гонг, ѕвона , триаголник, тамбура, две харфи, прва и втора виолина, виоли, виолончело, контрабас и орган, кој накратко се појавува во кодот на Финалето.

Се состои од четири ставови:

1. Lento lugubre
2. Vivace con spirito
3. Andante con moto
4. Allegro con fuoco

Наводи
------

1. ↑  Manfred Symphony
***Тројцата мускетари*** (француски: *Les Trois Mousquetaires*) — еден од најпознатите романи на Александар Дима, отпрвин објавен како фељтон во весникот *Ле Сиекл* од март до јули 1844, а подоцна во неколку тома објавен е прво во 1846, а подоцна придружен со илустрации и во 1846. Романов е првиот дел од триологијата „мускетарите", проследен од *Дваесет години подоцна* (1845) и *Грофот од Браглон* (1847).

Романот ги раскажува авантурите на сиромашното 18-годишно момче, д'Артањан, кое доаѓа во Париз да им се придружи на мускетарите. Момчето се спријателува со Атос, Портос и Арамис, мускетари на кралот Луј XIII. Четворицата се спротивставуваат на премиерот, кардиналот де Ришелје и неговите помошници грофот де Рошфор и убавата, но таинствена Милејди де Винтер, за да ја спасат честа на француската кралица.

Со многубројните двобои, битки и пресврти карактеристични за романтизмот, *Тројцата мускетари* е совршен пример за историско-авантуристички роман. Покрај жанровската определба, романот го илустрира тогашниот актуелен судир помеѓу републиканците и монархистите, конфликтот кој четири години по издавањето на романот води до прочуената Француска револуција. Сѐ уште популарен романот е одново и одново доживува филмски, телевизиски и театарски адаптации.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Тројцата мускетари на Ризницата

 
Викиизвор на англиски јазик содржи текст на тема:
***Тројцата мускетари***

* 

* *Тројцата мускетари* на Проектот „Гутенберг"
* Историјат на мускетарите на Дима, ги покажува односите на ликовите со вистинската историја.
* Збирка на линкови за Дима
* *Тројцата Мускетари*. Помошен материјал со илустрации.
* Дискусија за делото
* Библиографија и наводи за *Тројцата Мускетари*
**Стојче Балкански** — македонски поет и романописец.

Животопис
---------

Стојче Балкански е роден во Струмица на 15 април 1945

 година. Завршил Филолошки факултет. Вработен во Собранието на Струмица. Член на ДПМ од 1994 година. Автор е на книгите: Бранување на крвта (поезија, 1973), Исповед на крвта (поезија, 1982), Крвави камбани (поезија, 1984), Безмежен сон (поезија, 1992), Дослед и непокор (поезија, 1992), Проколната долина (роман, 1992), Жаровни бездни (поезија, 1994), Расплакана долина (поезија, 1995), Бессонија и лузни (поезија, 1996), Лузнево доба (роман, 1996).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  „Почина поетот Стојче Балкански". Архивирано од изворникот на 2022-01-18. Посетено на 2022-01-18.
2. ↑  Македонски писатели, Друштво на писатели на Македонија,2004, стр. 36.
Местоположба на Алтиплано во Јужна Америка.
Пуно, Перу.
Вулкани во Националниот парк Сахама.
**Алтиплано** (шпански: Altiplano) е географска област во западниот дел на Јужна Америка. Алтиплано преведено од шпански значи „висока висорамнина". Висорамнината се наоѓа на Андите и таа претставува најголема висорамнина по Тибет. Езерото Титикака е најпозната географска одлика на регионот.

Местоположба
------------

Алтиплано се наоѓа во централните предели на Андите и зазема делови од северни Чиле и Аргентина, запада Боливија и јужно Перу. Просечната висина на висорамнината е 3.750 метри надморска висина, нешто помалку од таа на Тибет. За разлика од Тибет, во Алтиплано доминантни се масивните активни вулкани како што се Ампато (6288 м), Тутупака (5816 м), Паринакота (6348 м), Гвалјатири (6071 м), Серо Парома (5728 м), Утурунку (6008 м) и Ликанкабур (5916 м), како и Илјампу (6368 м), Уајна Потоси (6088 м), Анкоума (6427 м) и Илјамани (6438 м) во Кордиљера Реал. Југозападно од Алтиплано се наоѓа Атакама, а југоисточно Гран Чако и источно Амазонија.

Панотама на Алтиплано во Перу.

Заедници
--------

На Алтиплано традиционално живеат Кечуаните, Уросите и Ајмарите, но и останати помали американски староседелски народи. Во минатото во регионот живееле, меѓу другите, и Инките.

Наводи
------

1. ↑  „The Use of Solar Energy for Improving the Living Conditions in Altiplano/Argentina" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2011-07-19. Посетено на 2012-05-03.
2. ↑  „Andes map". Архивирано од изворникот на 2010-09-24. Посетено на 2012-05-03.

Поврзано
--------

* Портал: Аргентина
* Портал: Боливија
* Портал: Перу
* Портал: Чиле

* Јужна Америка
* Географија на Боливија
* Географија на Јужна Америка

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Алтиплано" на Ризницата ? |

* Извори на вода во чилеанскиот дел на Алтиплано Архивирано на 12 август 2009 г.
* Steinmetz, George (2008). „Altiplano - Where Bolivia meets the sky". *National Geographic Magazine*.

Координати: 16°00′13″ S; 69°39′12″ W﻿ / ﻿16.00358° ЈГШ; 69.65332° ЗГД﻿ / -16.00358; -69.65332

 *Оваа статија поврзана со Јужна Америка е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
Храмот Вознесение Господово, седиште на Трновската патријаршија
**Трновска патријаршија** (бугарски: *Търновска патриаршия*) е името на независната Бугарска православна црква во периодот од 1235–1393.

Историја
--------

Откако браќата Иван Асен I и Петар IV го обновиле Бугарското царство во 1185 година презеле чекори за обновување на автокефалната бугарска црква. Како резултат на успешното востание во 1185/1186, биле поставени темелите на Второто Бугарско Царство со седиште во Трново. Следејќи го принципот на Борис I дека суверенитетот на државата е нераскинливо поврзан со автокефалноста на Црквата, двајцата браќа веднаш презеле чекори за обновување на Бугарската патријаршија. Најпрво тие основале независна архиепископија во Трново во 1186. Борбата за признавање на архиепископијата според канонскиот ред и издигнување на ранг на патријаршија траела речиси 50 години.

Прв трновски патријарх бил Јоаким I. Последен патријарх кој престојувал во Трново бил Евтимиј Трновски кој бил испратен во егзил од Османлиите откако го зазеле градот во 1393 година.

Трновски патријарси
-------------------

| Титула | Примат | Години | Седиште |
| --- | --- | --- | --- |
| **Трновски патријарх (1235–1393)** |
| Патријарх | Свети Јоаким I | 1235–1246 | Трново |
| Патријарх | Висарион | ок. 1246 | Трново |
| Патријарх | Василиј II | 1246–ок. 1254 | Трново |
| Патријарх | Василиј III | ок. 1254–1263 | Трново |
| Патријарх | Јоаким II | 1263–1272 | Трново |
| Патријарх | Игнатиј | 1272–1277 | Трново |
| Патријарх | Свети Макариј | 1277–1284 | Трново |
| Патријарх | Јоаким III | 1284–1300 | Трново |
| Патријарх | Доротеј | 1300–ок. 1315 | Трново |
| Патријарх | Роман | ок. 1315–ок. 1325 | Трново |
| Патријарх | Теодосиј I | ок. 1325–1337 | Трново |
| Патријарх | Јоаникиј I | 1337–ок. 1340 | Трново |
| Патријарх | Симеон | ок. 1341–1348 | Трново |
| Патријарх | Теодосиј II | 1348–1363 | Трново |
| Патријарх | Јоаникиј II | 1363–1375 | Трново |
| Патријарх | Свети Евтимиј | 1375–1393 | Трново |
|

Наводи
------

1. ↑  „bok.at". Архивирано од изворникот на 2021-05-17. Посетено на 2021-12-23.
2. ↑  Bulgarian Orthodox Church
3. ↑  Parry, Ken (2010-05-10). *The Blackwell Companion to Eastern Christianity* (англиски). John Wiley & Sons. стр. 52–3. ISBN 978-1-4443-3361-9.
4. ↑  bg-patriarshia.bg Архивирано на 25 март 2016 г.
5. ↑  Parry, Ken (2010-05-10). *The Blackwell Companion to Eastern Christianity* (англиски). John Wiley & Sons. стр. 53–4. ISBN 978-1-4443-3361-9.
**Јарослав Мудриот** или **Јарослав I Владимирович** (умрел во 1054) бил руски средновековен владетел, киевски кнез.

Животопис
---------

Од 1019 до 1054 година киевски кнез бил Јарослав I Владимирович, познат како Јарослав Мудриот. Тој бил син на големиот киевски кнез Владимир, кој ги покрстил Русите во 988 година, а негов брат бил Мстислав Владимирович Велики (умрел во 1036 г.), кнез тмуторокањски и черниговски. Јарослав бил наречен Стари за да се разликува од другите кнезови кои живееле подоцна (на пример, Јарослав Всеволодович Черниговски). Јарослав Мудриот бил оженет со византиската кнегиња Ана, синот Свјатополк го оженил со ќерката на полскиот крал Болеслав, ќерката Ана ја омажил со францускиот крал Анри I, другата ќерка Елисавета со норвешкиот крал Харалд, сестрата Марија ја омажил за полскиот кнез, а синот Всеволод го оженил со ќерката на византискиот цар Константин IX Мономах. Јарослав бил погребан во киевската црква Св. Софија, во мраморен саркофаг.

Во неговото време продолжило издигањето на Киевска Русија која станала една од најнапредните држави во Европа. Тој водел борба против одредени феудалци кои сакале да се осамостојат. Таков бил случај со неговиот брат Свјатополк. Тој исто така се плашел од барањето на Новгород за автономија. Тој постигнал договор со собранието на Новгород со кој тој ја осигурал приврзаноста кон централната власт. Но сепак, со посебна повелба ја гарантирал автономијата на Новгород. „Кнезовите на Новгород при стапувањето на должноста морале да му се заколнат на повелбата на кнезот Јарослав". Потоа влегол во конфликт со својот внук Брајчаслав. По неуспешниот обид да го порази со оружје тој направил спогодба со него во која тој ја признал врховната власт на Киев но ја сочувал внатрешната самоуправа. Јарослав ја зајакнал позицијата на Руската црква. Во 1037 година, по повод победата над Печенезите, Јарослав Мудриот ја подигнал катедралната црква Св. Софија. Исто така, бил основан и манастир наречен „Киевската лавра" кој станал културно жариште. Во 1051 година, кнезот Јарослав, без да побара дозвола од цариградскиот патријарх, за митрополит го поставил рускиот свештеник Иларион. Тоа било прв обид за осамостојување на руската црква од врховната власт на Цариградската патријаршија. Со јакнењето на христијанството се зајакнувал и културниот живот на Киевска Русија. Биле преведувани книги донесени Македонија и Бугарија. Биле преведувани книги од грчки на старословенски јазик. Се создала руска црковна книжевност. Се развило и пишување на летописни записи во Киев и Новгород. Се појавиле првите житија како: биографија на убиените Свјатополкови браќа, Борис и Гилеб. Во 1036 година излегол првиот дел од списанието „Руска правда".

Наводи
------

1. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 48-49.
2. ↑  „Коментари", во: *Слово за походор Игорев*. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 49.
3. ↑  Ова стои во повелбата во која се дефинираат односите меѓу кнезовите на Новгород и кнезот Јаросалав
**Едмонд Темелко** (Пустец 1972) — македонски политичар во Албанија.

Животопис
---------

Основното и средното образование Темелко го завршил во родното место, а дипломирал на Земјоделскиот факултет во Тирана. Покрај политичкиот ангажман, Темелко водел приватен бизнис.

Политичка кариера
-----------------

По победата на изборит,е одржани на 18 февруари 2007 година, Темелко станал градоначалник на Општина Пустец во областа Мала Преспа во Албанија. Во претходниот состав на Советот на општина Пустец, тој бил советник. Тој е еден од основачите и претседател на македонската организација „Преспа" во Република Албанија, која тесно соработува со Светскиот македонски конгрес, ОМО „Илинден" - ПИРИН, „Виножито" и други македонски национални организации и партии од Македонија и дијаспората. 
  

Во февруари 2016 година, по налог на Специјалното јавно обвинителство, Темелко бил уапсен од македонската полиција и одведен на сослушување во кривичниот суд, а по повод случајот „Титаник" во кој Темелко, заедно со уште неколку други лица, бил осомничен за делото злосторничко здружување, според членот 394, и за делото повреда на избирачкото право, според членовите 24 и 159 од Кривичниот законик. Притоа, судот го отфрлил барањето на Специјалното обвинителство за одредување на притвор.
е Тој бил советник

Надворешни врски
----------------

* Едмонд Темелко градоначалник на Мала Преспа, Албанија
* Телефонско интервју за МР-Радио СКОПЈЕ
* Интервју за радио Дојче Веле[*мртва врска*]

Наводи
------

1. ↑  Бранко Ѓорѓевски, „Темелко: Видов само кутии и книги, но не и докази", *Дневник*, година XX, број 5993 петок, 19 февруари 2016, стр. 2-3.
**Капилар** — дел од крвотокот во кој крвта ги врши своите основни функции. Во капиларната мрежа се врши размена на хранливите материи, гасовите, водата, распаднатите производи од метаболизмот, хормоните, хемиските активни материи и др. Оваа размена на материите меѓу крвта, на ниво на капиларите и меѓуклеточната течност има за цел да ја зачува постојаноста на физичко-хемиските својства, на меѓуклеточната течност од која зависи правилното функционирање на клетките во организмот.

Капилар

### Градба и големина

Капиларите се најмали крвни садови кои можат да се забележат единствено со помош на микроскоп. Изградени се од еден слој на ендотелни клетки кои меѓусебе се поврзани со меѓуклеточна материја.

Просечната должина на капиларите се движи од 0,3 × 10-3-0,7 × 10-3 (0,3- 0,7 mm), а напречниот пречник варира во мошне широки граници што е во тесна врска со органот во кој се наоѓаат. Дебелината на ѕидот на капиларот изнесува (1 микрон). Вкупната должина на сите капилари во организмот со цени на околу 100.000 km.

Формата, големината и бројот на капиларите во различните органи е различен и главно зависи од функцијата на органот. На пример, во бубрезите капиларите земаат учество во процесите на филтрација и создавањето на примарната урина, во белите дробови учествуваат во размена на гасовите, а во дигестивните органи и во цревата земаат учество во ресорпцијата на хранливите материи итн. Бројот на капиларите во органите зависи од нивната метаболичка активност. На површина од 1 mm2 од напречниот пресек во срцевиот мускул има двојно повеќе капилари во споредба со скелетните мускули. Во организмот сите капилари не се отворени. Во услови на релативно мирување само 2% - 10% од капиларите се отворени, додека во услови на физичка работа голем број од капилари зависи од интензитетот и должината на работата. Протокот на крвта низ ткивата се регулира со отворање и затворање на капиларната мрежа.

#### Размена на материи

Размена на материи низ капиларната мембрана: ѕидовита на капиларите претставуваат тенки, полупропустливи мембрани низ кои се врши размената на материите меѓу крвта и меѓуклеточната течност. Размената на течноста и на растворените материи низ капиларната мембрана се врши по пат на пиноцитоза, преку процесите на дифузија и филтрација. Во крвта, концентрацијата на О2 глукозата и аминокиселините е поголема, отколку во меѓуклеточната течност, па затоа овие материи дифундираат во меѓуклеточната течност, додека CO2, амонјакот и уреата дифундираат во спротивен правец.

Надворешни врски
----------------

Портал од областа на медицината Архивирано на 21 август 2013 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85019924
* GND: 4163250-3
* BNF: cb119648217 (податоци)
* NDL: 00567860
* NKC: ph1149967

 |

 |
Поглед на реката Хунза од Дањорскиот мост
**Хунза** (урду: دریائے ہنزہ ) е најголемата река во Хунза, во северните области на Пакистан. Формирана е од реките Килик и Хунџераб кои се ранат од ледници. Реката потоа се спојува со реката Гилги и од Налтар пред да се влева во реката Инд.

Реката поминува низ појасот Каракорум, одејќи од север на југ. Патот „Каракорум" ја пресекува реката Хунза во близината на Хунза и Нагар долините.

Поврзано
--------

* Долина на Хунзите
* Географија на Пакистан

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија место во Пакистан е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 157042111
* GND: 4341128-9
* SUDOC: 050575902

 |

 |