| Стандарден модел |
| --- |
| Елементарни честички на стандардниот модел |
| ОсновиЧестична физикаСтандарден моделКвантна теорија за полето  Баждарна теорија  Спонтано нарушување на симетријата Хигсов механизам |
| Составни деловиЕлектрослабо заемодејство Квантна хромодинамика ККМ-матрица |
| ОграничувањаПроблем на силна ПП  Хиерархиски проблем Неутринска осцилација |
| НаучнициРадерфорд **·** Томсон **·** Чедвик **·** Бозе **·** Сударшан **·** Кошиба **·** Дејвис **·** Андерсон **·** Ферми **·** Дирак **·** Фајнман **·** Рубија **·** Гел-Ман **·** Кендал **·** Тејлор **·**  Фридман **·** Пауел **·** Ф.В. Андерсон **·** Глешоу **·** Мер **·**  Кован **·** Намбу **·** Чемберлен **·** Кабибо **·** Шварц **·** Перл **·**  Мајорана **·** Вајнберг **·** Ли **·** Ворд **·** Салам **·** Кобајаши **·** Масакава **·** Јанг **·** Јукава **·** ’т Хофт **·** Велтман **·** Грос **·** Полицер **·** Вилчек **·**  Кронин **·**  Фич **·**  Флек **·** Хигс **·** Англер **·** Брут **·** Хаген **·** Гуралник  **·** Кибл  **·**  Тинг **·**  Рихтер |
| * п
* р
* у
 |

Во физика на честички, за модели со N=1 суперсиметрија, **хигсино** со симбол   
H͂  
, е суперпартнер на Хигсовото поле. Хигсиното е Дираково фермионско поле со спин 1/2 и се однесува на слаб изодуплет со хиперполнеж половина според баждарните симетрии на стандардниот модел. По нарушувањето на електрослабата симетрија хигсовите полиња линиски се мешаат со U(1) и SU(2) гејџина што доведува до четири неутралина и две чарџина , кои се однесуваат на физичките честички. Додека двете чарџина се наелектризирани Диракови фермиони (плус и минус ссоодветно), неутралината се електронеутрални Мајорански фермиони. Во R-парноста запазувачката верзија на минималниот суперсиметричен стандарден модел, најлесното неутралино вообичаено станува најлесната суперсиметрична честичка (НСЧ). НСЧ во честичната физика е честичка кандидат за темната материја во вселената, бидејќи тоа не може да се распадне на честички со помала маса. Неутралинската НСЧ, во зависност од својот состав може да биде бино, вино или хигсино во зависност од доминантната природа и може да имаат различни зони за масовити вредности со цел да се задоволат проценетите вредности за остаточната густина на темната материја. Најчесто, хигсино доминатната НСЧ честопати е нарекувана хигсино, и покрај фактот дека хигсино не е физичка состојба, во вистинската смисла.

Во природните сценарија на суперсиметријата, сврвните кваркови , сдлабинските кваркови, глуината, и хигсино-збогатени неутралина и чарџина се очекува да биде релативно немасивни, на тој начин подобрувајќи ја нивната напречна површина на создавање. Потрагите по хигсината се изведуваат од страна на експериментите АТЛАС и КМС при Големиот хадронски судирач во ЦЕРН, каде физичарите го бараат директно произлезениот електрослаб пар на хигсина. Од 2017 година, не се добиени експериментални потврди за постоењето на хигсина.

Маса
----

Доколку темната материја е составена само од хигсина, тогаш масата на хигсината е 1,1 TeV. Од друга страна, пак, доколку темната материја има повеќе компоненти, тогаш масата на хигсиното зависи од релевантни повеќезначни распределбени функции, со што се намалува масата на хигсината.

mħ ≈ 1.1(Ωħ/ΩDM)½ TeV

Наводи
------

1. ↑  resulting from electroweak symmetry breaking of the bino and wino 0, 1, 2
2. ↑
3. ↑  „ATLAS Supersymmetry Public Results". ATLAS, CERN. Посетено на 2014-03-25.
4. ↑  „CMS Supersymmetry Public Results". CMS, CERN. Посетено на 2014-03-25.
5. ↑  Lawrence J. Hall and Yasunori Nomura, "Spread Supersymmetry", *Berkeley Center for Theoretical Physics, Department of Physics,*
and Theoretical Physics Group, Lawrence Berkeley National Laboratory,
University of California, Berkeley, CA 94720, USA*, 19 Nov 2011*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Честички во физиката |
| --- |
|  |
| Елементарни | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Фермиони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Кваркови | 
* u
* u
* d
* d
* c
* c
* s
* s
* t
* t
* b
* b

 |
|  |
| Лептони | 
* e−
* e+
* μ−
* μ+
* τ−
* τ+
* νe
* νe
* νμ
* νμ
* ντ
* ντ

 |

 |
|  |
| Бозони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Баждарни | 
* γ
* g
* W±
**·** Z

 |
|  |
| Скаларни | 
* H0

 |

 |
|  |
| Други | 
* Духови

 |
|  |
| Хипотетички | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Суперпартнери | 

|  |  |
| --- | --- |
| Гејџина | 
* Глуино
* Гравитино

 |
|  |
| Други | 
* Хигсино
* Неутралино
* Чарџино
* Аксино
* Сфермион (сврвен кварк)

 |

 |
|  |
| Други | 
* Планкова честичка
* A0
* Дилатон
* G
* J
* Мајоранин фермион
* m
* Тахион
* Лептокварк
* X
* Y
* W'
* Z'
* Тромаво неутрино
* Преон

 |

 |

 |
|  |
| Сложени | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Хадрони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Бариони / Хиперони | 
* N
	+ p
	+ n
* Δ
* Λ
* Σ
* Ξ
* Ω

 |
|  |
| Мезони / Кваркониуми | 
* π
* ρ
* η
* η′
* ϕ
* ω
* J/ψ
* ϒ
* θ
* K
* B
* D
* T

 |

 |
|  |
| Други | 
* Атомски јадра
* Атоми
* Дикваркови
* Егзотични атоми
	+ Позитрониум
	+ Миониум
	+ Тауониум
	+ Ониуми
* Суператоми
* Молекули

 |
|  |
| Хипотетички | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Егзотични хадрони | 

|  |  |
| --- | --- |
| Егзотични бариони | 
* Дибарион
* Пентакварк
* Скирмион

 |
|  |
| Егзотични мезони | 
* Глунонски топчиња
* Тетракварк

 |

 |
|  |
| Други | 
* Мезонска молекула
* Померон

 |

 |

 |
|  |
| Квазичестички | 
* Давидов солитон
* Дроплeтон
* Ексцитон
* Дупка
* Магнон
* Плазмарон
* Плазмон
* Поларитон
* Поларон
* Ротон
* Трион
* Фонон

 |
|  |
| Списоци | 
* Бариони
* Мезони
* Честички
* Квазичестички

 |

 |