**Хаплогрупата R** е широко распространета човечка митохондриска ДНК (мтДНК) хаплогрупа. Хаплогрупата R е поврзана со населението на Евроазија пред околу 70.000 години и е распространета кај современите популации низ светот надвор од Потсахарска Африка. 

Хаплогрупата R е потомок на макро- хаплогрупата N. Помеѓу хаплогрупите на потомците на R кладата се групите B, U (а со тоа и K), F, R0 (а со тоа и HV, H и V) и JT (предците хаплогрупа на J и T).

Потекло
-------

Соарес и неговите соработници (2009) ја проценуваат староста на хаплогрупата R на приближно 50.000 до 70.000 години. 

Ова е во согласност со појавата во текот на крајбрежната миграција од Источна Африка кон Западна, Јужна и Југоисточна Азија. Се претпоставува дека раната лоза на хаплогрупите M, N и R е по должината на крајбрежниот пат во периодот од пред околу 70.000 до 60.000 години.  Северниот пат надвор од Африка е уште една прилика, каде што проширувањето на хаплогрупата R може да потекнува од Југоисточна Азија. 

Хаплогрупата R има широка разновидност кај домородното население на Јужна Азија. Племињата и кастите од Западна и Јужна Индија покажуваат поголема разновидност од другите региони, што веројатно укажува на нивниот автохтон статус.  Ларуга и неговите соработници (2017) откриле дека мтДНК R се шири во Евроазија и Австралија преку должината на брегот на Југоисточна Азија.  Фосилот на човекот Уст'-Ишим од Сибир, датиран пред околу 45.000 години, припаѓа на хаплогрупата R\* (порано класифицирана како U\*).

Распространетост
----------------

Хаплогрупата R и нејзините потомци се распространети низ цела Австралазија, Америка, Југоисточна Азија, Јужна Азија, Средна Азија, Западна Азија, Источна Азија, Европа, Северна Африка и Африканскиот Рог.

Базалниот R\* клад се наоѓа меѓу Сокотрите (1,2%), како и во североисточна Африка (1,5%), Средниот Исток (0,8%), Блискиот Исток (0,8%) и Арапскиот Полуостров (0,3%). 

Хаплогрупата Р е забележана и помеѓу египетските мумии ископани на археолошкиот локалитет Абусир ел-Мелек во северен Египет, кои датираат од предптолемејскиот период или од доцното Ново Кралство, птолемејскиот и римскиот период. 

Подкладата R2 била забележана во остатоците од неолитскиот човек од западен Иран во Тепе Абдул Хосеин.

Дрво
----

Ова филогенетско дрво на подкладите на хаплогрупата R се заснова на трудот на Манис ван Овен и Манфред Кајзер *Ажурирано сеопфатно филогенетско стебло на глобалната варијација на човечката митохондријална ДНК*  и последователните објавени истражувања.

Надворешни врски
----------------

* Mannis van Oven's PhyloTree.org – mtDNA subtree R
* Ian Logan's Mitochondrial DNA Site

1. 1 2  Soares, Pedro; Ermini, Luca; Thomson, Noel; Mormina, Maru; Rito, Teresa; Röhl, Arne; Salas, Antonio; Oppenheimer, Stephen; MacAulay, Vincent (2009). „Correcting for Purifying Selection: An Improved Human Mitochondrial Molecular Clock". *The American Journal of Human Genetics*. **84** (6): 740–59. doi:10.1016/j.ajhg.2009.05.001. PMC 2694979. PMID 19500773.
2. 1 2  Maji, Suvendu; Krithika, S.; Vasul, T.S. (2008). „Distribution of Mitochondrial DNA Macrohaplogroup N in India with Special Reference to Haplogroup R and its Sub-Haplogroup U" (PDF). *International Journal of Human Genetics*. **8** (1–2): 85–96. doi:10.1080/09723757.2008.11886022. S2CID 14231815.
3. ↑
4. ↑  Larruga, Jose M (23 May 2017). „Carriers of mitochondrial DNA macrohaplogroup R colonized Eurasia and Australasia from a southeast Asia core area". *BMC Evolutionary Biology*. **17** (1): 115. Bibcode:2017BMCEE..17..115L. doi:10.1186/s12862-017-0964-5. PMC 5442693. PMID 28535779.
5. 1 2  Van Oven, Mannis; Kayser, Manfred (2009). „Updated comprehensive phylogenetic tree of global human mitochondrial DNA variation". *Human Mutation*. **30** (2): E386–94. doi:10.1002/humu.20921. PMID 18853457. S2CID 27566749.
6. 1 2  Larruga, Jose M (23 May 2017). „Carriers of mitochondrial DNA macrohaplogroup **R** colonized Eurasia and Australasia from a southeast Asia core area". *BMC Evolutionary Biology*. **17** (1): 115. Bibcode:2017BMCEE..17..115L. doi:10.1186/s12862-017-0964-5. PMC 5442693. PMID 28535779.
7. ↑  Palanichamy, Malliya Gounder; Sun, Chang; Agrawal, Suraksha; Bandelt, Hans-Jürgen; Kong, Qing-Peng; Khan, Faisal; Wang, Cheng-Ye; Chaudhuri, Tapas Kumar; Palla, Venkatramana (2004). „Phylogeny of Mitochondrial DNA Macrohaplogroup N in India, Based on Complete Sequencing: Implications for the Peopling of South Asia". *The American Journal of Human Genetics*. **75** (6): 966–78. doi:10.1086/425871. PMC 1182158. PMID 15467980.
8. ↑  „Carriers of mitochondrial DNA macrohaplogroup R colonized Eurasia and Australasia from a southeast Asia core area". *BMC Evolutionary Biology*. **17** (1): 115. 2017. Bibcode:2017BMCEE..17..115L. doi:10.1186/s12862-017-0964-5. PMC 5442693. PMID 28535779.
9. ↑  Marrero, Patricia; Abu-Amero, Khaled K; Larruga, Jose M; Cabrera, Vicente M (2016). „Carriers of human mitochondrial DNA macrohaplogroup M colonized India from southeastern Asia". *BMC Evolutionary Biology*. **16** (1): 246. Bibcode:2016BMCEE..16..246M. doi:10.1186/s12862-016-0816-8. PMC 5105315. PMID 27832758.
10. ↑  Larruga, Jose M; Marrero, Patricia; Abu-Amero, Khaled K; Golubenko, Maria V; Cabrera, Vicente M (2017). „Carriers of mitochondrial DNA macrohaplogroup R colonized Eurasia and Australasia from a southeast Asia core area". *BMC Evolutionary Biology*. **17** (1): 115. Bibcode:2017BMCEE..17..115L. doi:10.1186/s12862-017-0964-5. PMC 5442693. PMID 28535779.
11. ↑  Černý, Viktor; и др. (2009). „Out of Arabia—the settlement of island Soqotra as revealed by mitochondrial and Y chromosome genetic diversity" (PDF). *American Journal of Physical Anthropology*. **138** (4): 439–447. doi:10.1002/ajpa.20960. PMID 19012329. Архивирано од изворникот (PDF) на 6 October 2016. Посетено на 13 June 2016.
12. ↑  Schuenemann, Verena J.; и др. (2017). „Ancient Egyptian mummy genomes suggest an increase of Sub-Saharan African ancestry in post-Roman periods". *Nature Communications*. **8**: 15694. Bibcode:2017NatCo...815694S. doi:10.1038/ncomms15694. PMC 5459999. PMID 28556824.
13. ↑  Broushaki, Farnaz; Thomas, Mark G.; Link, Vivian; López, Saioa; van Dorp, Lucy; Kirsanow, Karola; Hofmanová, Zuzana; Diekmann, Yoan; Cassidy, Lara M. (29 July 2016). „Early Neolithic genomes from the eastern Fertile Crescent". *Science*. **353** (6298): 499–503. Bibcode:2016Sci...353..499B. doi:10.1126/science.aaf7943. PMC 5113750. PMID 27417496.