Милениумскиот крст
**Водно** — средновисока планина сместена во јужниот дел на Скопската Котлина. Има поволна географска положба, бидејќи во негова близина се наоѓаат важни патишта, железници и најпрометното место во земјата, градот Скопје.

Највисоката точка на Водно е врвот Крстовар, висок 1066 м. каде се наоѓа колосалниот Милениумски крст. До крстот сообраќа кабинска жичница која го носи неговото име.

Клима
-----

Климата на Водно е пријатна, типично планинска. Во различни периоди од годината климата е многу различна така што средната температура е 23 С°. Најниската измерена температура во месец јануари 2005 г. изнесувала -15 С°, а највисоката измерена температура во месец јули истата година изнесувала 43 С°.

Хидрографија
------------

Водно има разновидна хидрографска мрежа: потоци, подземни води, водопади и извори. На Водно има многу потоци кои овчарите ги користат за напојување на стоката и делумно за наводнување на дивите костени.

На Водно има два типа на подземни води: артерски и бунари.

Објектите што се на повисока надморска височина ги користат артерските подземни води, а објектите кои се на пониска надморска височина ги користат бунарите.

Водата е бактериолошки и хемиски исправна за која заводот за здравствена заштита има издадено потврда.

Водно може да се пофали со еден мини-водопад од страна на селото Долно Соње кој е висок окулу 15 метри и е поактивен на пролет, кога се топи снежната покривка.

На Водно има и многу извори кои се користат за потребните за околното население.

Растителен свет
---------------

Од растителниот свет на планината Водно може да се сретнат зимзелени и листопадни растенија.

Од листопадните растенија на Водно најзастапен е дивиот костен, но има и бреза, липа, даб, габер и др.

Од зимзилените растенија кои се во поголем број од листопадните, најзастапен е борот кој го има и на двете страни од планината Водно. Со помала застапеност е и смреката, а има застапено и зеленика и ели кои се со незначителен број.

Животински свет
---------------

Претставници од животинскиот свет се следниве:

* Ситни животни: еребица, зајак, лисица, верверичка, куна, змии, птици од помал вид, инсекти
* Крупни животни: дива свиња, срна, елен, волк

Водно денес
-----------

Водно денес и покрај тоа што е значаен туристички центар има мала посетеност на туристи и туристичко-угостителски објекти.

Државата треба повеќе да вложува во природните убавини што ги има планината Водно, но и посетителите не треба да ги оставаат огновите недогасени, ѓубрето честопати насекаде е расфрлано а има и доста диви депонии на кои се фрла смет во големи количини. Тоа е една од пречките зошто Водно нема доволно туристи. Но најголема пречка е тоа што Водно нема стратегија за развој на туризмот.

Посетеноста на Водно е релативно слаба бидејќи нема доволно информативен и пропаганден материјал со кој би ги привлекол туристите.

### Рекреативен туризам

Манастирската црква „Св. Пантелејмон" во Горно Нерези
Водно ги има сите предуслови за развој на рекреативниот туризам, бидеќи ги има сите потенцијали. Тоа се следниве:

#### Водопад Прскало

Постојка и одморалиште на велосипедската патека и другите патеки во склоп на пределот село Д. Соње - „Борчиња". Водопадот е реткост за околината на Скопје и тоа е причина повеќе туристите да го посетат.

* Пределот од село Д. Соње до месноста „Борчиња" според селските топоними
* Приватно ловиште на западната страна на Водно
* Зоолошка градина на Средно Водно
* Спортско село на североисточната страна на планината
* Камп за летување и зимување на јужната страна
* Патека за пешачење и џогирање за во вечерните часови на подножјето на северниот дел.
* Велосипетска патека околу планината
* Извидничко-туристички предел

Пределот „село Д. Соње - Борчиња" е еден од најатрактивните предели на планината, создадени и оптстојани без човечка помош, речиси недопрени со исклучок на ловџиите. Може да се направи мотел кој ќе опслужува како воздушна бања и центар за рехабилитација.

Приватно ловиште за да се зачува природата и животинскиот свет. Ловиштето треба само да ги размножува постоечките видови и да не лови од другите зони.

Зоолошка градина од поинаков карактер, во којашто животните наместо во кафези, би биле оградени со жица и во која животните би ги набљудувале во нивната природна средина на живеење.

Спортското село би било камп во кој спортистите би доаѓале на подготовки, и тоа спортското село би било „расадник" за млади спортисти.

Кампот за летување и зимување би бил составн од една ливада со сите услови за кампување и тој камп би работел за време на летната и зимската сезона.

Патека за пешачење-џогирање и велосипетска патека се голема потреба на планината и би биле од голема корист.

Велосипедизам
-------------

Планината Водно нуди извонредни услови за развој на планински и друмски велосипедизам. Многу често шумските патеки се користат од планинските велосипедисти коишто ги споделуваат заедно со планинарите под мотото „Споделуваме и се почитуваме".

До врвот на планината Водно, наречен Крстовар, се стигнува од две страни. Од северната страна се стигнува по асфалтен пат што започнува кај основното училиште Кочо Рацин и е во должина од 11,6 километри. Овој пат во почетокот е широк булевар со три сообраќајни ленти и велосипедска патека. Потоа се стеснува, но сè уште нуди простор за автомобили и друмски велосипедисти. Овој пат прави вкупна висинска разлика од 770 метри, со просечна косина од 6,6%. Овој пат нуди прекрасен поглед на градот и места специјализирани за одмор, т.н видиковци. Сообраќајот е дозволен до Средно Водно, каде што е поставена рампа за забрана за автомобилите, и започнува пат отстапен само за пешаците и велосипедистите. Најстрмниот дел започнува после местото викано „Детско одморалиште". Овој пат има и опција за пристап преку селата Долно и Горно Нерези. На овој пат се одржува трката во друмски велосипедизам како дел од манисфестацијата Прв до врв. Актуелен шампион и велосипедист со најбрзо време е Горан Кузмановски.

Јужниот пристап кон врвот започнува во селото Долно Соње и се движи по широк тампониран неасфалтиран пат. Овој пат е во должина од 7,9 километри и се добива вкупна висинска разлика од 390 метри со просечна косина од 4,9%. Овој пат нуди прекрасен поглед  на јужните падини на планината Водно и Мокра Планина со врвот Солунска глава. Овој пат најчесто го возат планинските велосипедисти заради типот на подлогата.

Водно како мотив во уметноста
-----------------------------

* „Водно" — песна на македонскиот поет Блаже Конески.
* „Песна на лозите во лозјата на Водно" — песна на Блаже Конески од 1955 година.

Галерија
--------

* Падините на Водно во зимаПадините на Водно во зима
* Новите содржини на самиот врв на ВодноНовите содржини на самиот врв на Водно
* Поглед кон Милениумскиот крстПоглед кон Милениумскиот крст
* Поглед кон Милениумскиот крстПоглед кон Милениумскиот крст
* Поглед кон Милениумскиот крстПоглед кон Милениумскиот крст
* Поглед кон јужните падини на планинатаПоглед кон јужните падини на планината
* Дел од асфалтниот пат кој води до планинатаДел од асфалтниот пат кој води до планината
* Уредени површини на Средно ВодноУредени површини на Средно Водно
* Уредени површини на Средно ВодноУредени површини на Средно Водно
* Крајниот западен дел на планинатаКрајниот западен дел на планината
* Крајниот западен дел на планинатаКрајниот западен дел на планината
* Крајниот западен дел на планинатаКрајниот западен дел на планината
* Снежна обвивка на жичарата на врвСнежна обвивка на жичарата на врв
* Поглед кон Шар планина од врвПоглед кон Шар планина од врв
* Летниковец на врв на Водно со поглед кон Горно СоњеЛетниковец на врв на Водно со поглед кон Горно Соње
* Игралиште на врв на водноИгралиште на врв на водно
* Замрзнат друбин на врв на водноЗамрзнат друбин на врв на водно

Поврзано
--------

* Скопје
* Милениумски крст

Наводи
------

1. ↑  Marković, Jovan Đ (1968). *Fizička geografija Jugoslavije* (2. изд.). Naučna knjiga.
2. ↑  Блаже Конески, *Везилка*. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 67-68.
3. ↑  Блаже Конески, *Збор и опит 1*. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 56.

Надворешни врски
----------------

* Водно на Ризницата ?
* Водно на страницата на ЈП „Паркови и зеленило"