**Памела Ренди-Вагнер** (родена **како Џој Памела Вагнер**, 7 мај 1971 година) била австриска лекарка и политичарка која служела како претседателка на Социјалдемократската партија (SPÖ) од 2018 до 2023 година. Таа била првата жена што го предводеше SPÖ.  

Од 2011 до 2017 година, таа била генерален директор за јавно здравје во австриското Министерство за здравство. Таа била министерка за здравство и жени од март до декември 2017 година. Ренди-Вагнер била избрана во Националниот совет за SPÖ на изборите во 2017 година, а станала парламентарен лидер во октомври 2018 година.  Таа беше главен кандидат на SPÖ на изборите во 2019 година. Во 2024 година, Ренди-Вагнер беше номиниран за директор на Европскиот центар за превенција и контрола на болести.

Раниот живот
------------

Џој Памела Вагнер била родена во Виена и пораснала во областа Фаворитен како ќерка на Волфганг и Кристин Вагнер, роденото Шабичер. Кога нејзините родители се развеле, таа останала со мајка и. Таа присуствувала на GRG 12 Erlgasse во Меидлинг и дипломирала во 1989 година. Потоа студирала медицина на Универзитетот во Виена и докторирала во 1996 година.

Од 1996 до 1997 година студирала *Инфекција и здравје во тропските предели* на Лондонската школа за хигиена и тропска медицина и дипломирала магистерски студии (MSc). Во 1997 година, таа се здобила со диплома за тропска медицина и хигиена од Кралскиот колеџ за лекари.

Здравствена кариера
-------------------

Во 1998 година, Вагнер се вратила на Универзитетот во Виена. Помеѓу 1998 и 2002 година работела на Одделот за специфична профилакса и тропска медицина, од 2002 до 2003 година на Одделот за инфективни болести и тропска медицина во болницата Кајзер Франц Јозеф и од 2003 до 2007 година на Медицинскиот универзитет во Виена. Одделот за специфична профилакса и тропска медицина и во Центарот за патувачка медицина. Специјализирала клинички за специфична профилакса и тропска хигиена и ја добила својата диплома од Медицинскиот универзитет во Виена во 2005 година. Како водач на проектот, Вагнер воспоставила мрежа за епидемиолошки надзор на важни заразни болести. Како дел од нејзиното истражување, препорачаниот интервал помеѓу вакцинирањето со крлежи бил зголемен од три на пет години. Во 2008 година ја добила квалификацијата како универзитетски предавач од областа на специфична профилакса и тропска медицина на Медицинскиот универзитет во Виена. Потоа, таа работела на меѓународно ниво како научник во областите на епидемиологија на инфекции, превенција од вакцини и патничка медицина.

Помеѓу 2008 и 2011 година, Ренди-Вагнер била гостин-предавач на Катедрата за епидемиологија и превентивна медицина, Факултетот за јавно здравје, Универзитетот во Тел Авив во Израел. Помеѓу 2012 и 2017 година, таа била гостин-предавач во Центарот за јавно здравје на Медицинскиот универзитет во Виена. Од 2011 до 2017 година, Ренди-Вагнер го презеде Одделот III (Јавно здравство и медицински работи) во Министерството за здравство и била претседателка на Канцеларијата за безбедност во здравствената заштита (БАСГ) и член на Комисијата за здравство.

Политичка кариера
-----------------

Во 2012 година, Ренди-Вагнер се приклучила на Здружението на дипломирани студенти на социјалдемократски универзитети, организација поврзана со SPÖ.

По смртта на министерката за здравство и жени Сабине Оберхаузер во февруари 2017 година, Ренди-Вагнер била назначена за нејзин наследник на 8 март, заменувајќи го привремениот министер Алоис Штогер. Таа служела во владата на канцеларот Кристијан Керн. Само непосредно пред нејзината инаугурација, таа станала членка на SPÖ.  Таа станала член на Националниот совет на изборите во октомври, но поради промената на власта, таа го напуштила министерството на 18 декември 2017 година. Таа одбила да се врати како функционер во Министерството за здравство. Потоа, Ренди-Вагнер стана портпаролка на SPÖ за здравство. Таа се приклучила на заедничкиот комитет, како и на комитетите за здравство, животна средина, економија и надворешни работи, станувајќи заменик-претседател на комитетот за здравство.

Откако Керн ја објавил својата очекувана оставка како претседател на SPÖ во септември 2018 година, извршниот одбор на партијата ја назначил Ренди-Вагнер за негов наследник. Таа била потврдена на партиската конвенција на 24 ноември со 97,8% од гласовите, со што стана првата жена што го предводила SPÖ во историјата на партијата. Таа изјави дека сакала да ја дефинира партијата како модерна, прогресивна и космополитска, притискајќи ја да „има храброст да даде едноставни и разбирливи одговори" и да се залагала за еднакви можности и правда. Таа се обидела да обезбеди остар контраст со ÖVP и FPÖ без догматски да се спротивстави на владата. Таа рекла дека „не е љубител на поделбата лево-десно "и се смета дека сакала да ја доведе партијата во центарот. 

 Памела Ренди-Вагнер на партиската конвенција на SPÖ 2018 година
На 28 мај 2019 година, Ренди-Вагнер била едногласно потврдена од извршната власт на SPÖ како главен кандидат на партијата за сојузните избори во 2019 година. Партијата освоила 21,2 отсто од гласовите, загуба од 5,7 процентни поени, што бил нејзиниот најлош резултат досега. Сепак, таа останала втора по големина партија и најголема опозициска партија. Во новиот Национален совет, Ренди-Вагнер станала портпаролка за надворешна политика на SPÖ. Таа, исто така, станала претседателка на комитетот за надворешни работи и се приклучила на постојаниот поткомитет на мешовитиот комитет.

Во февруари 2020 година, SPÖ објавиле анкета на членовите на партијата за да се измерела нивната доверба во Ренди-Вагнер и нивното мислење за клучните прашања на социјалдемократијата. Истражувањето било завршено на 2 април, иако прегледот на резултатите бил суспендиран поради пандемијата COVID-19. Резултатите биле објавени на 6 мај: со стапка на учество од 41,3%, Ренди-Вагнер добила 71,4% одобрение, и затоа најавила дека ќе останела лидер на партијата. Таа го претставила концептот на платформата насловен „Нова солидарност за Австрија", која се стремела кон зајакнување на социјалната држава, со фокус на здравството и грижата, како и инвестициите во вработувањето и даночната правда. 

 Памела Ренди-Вагнер во април 2020 година
Анкетата од јануари 2021 година покажала дека Ренди-Вагнер била најпопуларниот политичар во Австрија, со 36% одобрување од јавноста. Ова било повисоко од канцеларот Себастијан Курц (35%) и министерот за здравство Рудолф Аншобер (32%).

За време на политичката криза од крајот на 2021 година, во која се случила оставката и последователното пензионирање на Себастијан Курц, Ренди-Вагнер ја обвинила владата дека била „преокупирана со себе" за време на пандемијата и дека немало каков било мандат да продолжи на функцијата. Таа побарала да се одржат нови избори откако четвртиот бран ќе бил потиснат. 

Ренди-Вагнер била првиот лидер на SPÖ што се соочила со лидерски избори во средината на 2023 година. Резултатите од изборите за членство биле објавени на 22 мај 2023 година, а Ренди-Вагнер се нашла на третото и последно место со 31,35% од гласовите.

По резултатите од изборите, на 23 мај 2023 година, Ренди-Вагнер објавила дека немало да биде кандидат на вонредниот партиски конгрес на 3 јуни 2023 година и последователно ја објавила својата уредна оставка како лидер на партија и лидер на парламентарна група. Таа ќе останела на функцијата се додека не се избере нов лидер на партијата и лидер на пратеничка група. На партискиот конгрес на 3 јуни 2023 година според првото пребројување, Баблер загубил со 279 гласови (46,81%) од Ханс Петер Доскозил кој добил 316 (53,02%) од гласовите на делегатите; сепак, откако повторното пребројување покажало дека резултатите биле погрешно табелирани, при што Баблер ги добил гласовите што му се припишуваат на Доскозил, Баблер бил прогласен за победник и прогласен за нов претседател на Социјалдемократската партија на Австрија.

Личен живот
-----------

Мајката на Ренди-Вагнер била учителка во градинка, нејзиниот татко бил професор по социјална психологија. Во редовните контакти нејзиниот политички ангажиран татко ја запознал со политичките и феминистичките идеи. Таа имала двајца полубраќа. Памела Ренди-Вагнер била во брак со Мајкл Ренди [de], поранешен австриски амбасадор во Израел и шеф на кабинетот на поранешниот министер за канцелар Томас Дрозда (SPÖ), и имала две ќерки со него.

Референци
---------

1. 1 2  „Austrian Social Democrats set to crown first woman leader". *Politico*. 23 September 2018. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
2. ↑  „Rendi-Wagner is elected as SPÖ party leader". *ORF* (германски). 24 November 2018. Архивирано од изворникот на 24 November 2018. Посетено на 24 November 2018.
3. ↑  „Doskozil ist neuer SPÖ-Chef". *ORF*. 3 June 2023. Архивирано од изворникот на 3 June 2023. Посетено на 3 June 2023.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Dr. Pamela Rendi-Wagner, MSc". *Austrian Parliament* (German). Vienna: Republic of Austria, Parliamentary Administration. Посетено на 5 March 2024.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
5. ↑  „SPÖ presidium designate Rendi-Wagner as party leader". *Der Standard* (германски). 22 September 2018. Архивирано од изворникот на 22 September 2018. Посетено на 22 September 2018.
6. 1 2  „Rendi-Wagner is SPÖ lead candidate". *ORF* (германски). 28 May 2019. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
7. ↑   „Dr Pamela Rendi-Wagner nominated new Director of ECDC" (англиски). 21 Feb 2024. Посетено на 21 Feb 2024.
8. ↑  „The school of Kurz and Rendi-Wagner: the cradle of elites, Erlgasse". *Kurier* (германски). 7 October 2018. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
9. 1 2 3  „Vaccination and tropical disease expert for the health department". *Die Presse* (германски). 7 March 2017. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
10. ↑  „Biography of Minister Pamela Rendi-Wagner". *Ministry of Women and Health* (германски). Архивирано од изворникот на 29 April 2017.
11. ↑  „Minister Rendi-Wagner: It is unacceptable that women earn less". *Der Standard* (германски). 8 March 2017. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
12. ↑  „Rendi-Wagner builds the SPÖ leadership". *ORF* (германски). 25 September 2018. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
13. ↑  „Rendi-Wagner wants to move Austrian social democrats to the centre". *Euractiv*. 1 October 2018. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
14. ↑  „Austria's far right loses ground as Sebastian Kurz wins landslide". *Deutsche Welle*. 30 September 2019. Архивирано од изворникот на 2 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
15. ↑  „Rendi-Wagner becomes foreign policy spokeswoman of the SPÖ". *Die Presse* (германски). 12 November 2019. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
16. ↑  „Rendi-Wagner asks SPÖ members a question of confidence". *Der Standard* (германски). 14 February 2020. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
17. ↑  „Rendi-Wagner remains SPÖ leader". *ORF* (германски). 6 May 2020. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
18. ↑  „Kurz & Anschober - surprising turn in the political barometer". *Heute* (германски). 25 January 2021. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
19. ↑  „Rendi-Wagner: "New elections right, necessary, decent"". *Heute* (германски). 4 December 2021. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
20. ↑  „Rendi-Wagner calls for pandemic control now and new elections in the spring". *Der Standard* (германски). 4 December 2021. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
21. ↑  „Hans Peter Doskozil gewinnt SPÖ-Mitgliederabstimmung". *Die Presse* (германски). 22 May 2023. Архивирано од изворникот на 22 May 2023. Посетено на 22 May 2023.
22. ↑  „Die Abgesägte: Pamela Rendi-Wagner zieht sich zurück". *Der Standard*. 23 May 2023. Посетено на 24 May 2023.
23. ↑  „Doskozil ist neuer SPÖ-Chef". *ORF*. 3 June 2023. Архивирано од изворникот на 3 June 2023. Посетено на 3 June 2023.
24. ↑  „Fehler bei Auszählung: Babler doch neuer SPÖ-Parteichef". *kurier.at* (германски). 2023-06-05. Посетено на 2023-06-05.
25. ↑  „Babler ist nach Auszählungs-Panne statt Doskozil Chef der SPÖ". *DER STANDARD* (германски). Посетено на 2023-06-05.
26. ↑  „Pamela Rendi-Wagner: Much more than the better half". *Oberösterreichische Nachrichten* (германски). 4 June 2011. Архивирано од изворникот на 4 December 2021. Посетено на 4 December 2021.
Предлошка:SPÖ party chairs

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 306275622
* GND: 1046816020

 |

 |