Двојазичен руски и калмички знак во Елиста
**Калмичкиот ојратски** (Хальмг Өөрдин келн), или попознат само како **калмички** (Хальмг келн) е монголски јазик кој се зборува воглавно во Русија. Калмичкиот се смета или за засебен јазик, или како дијалект на ојратскиот јазик. Јазикот е мајчин јазик на Калмиците и се зборува во Калмикија, Русија, каде е службен јазик. Калмиците се потомци на Ојратите кои се доселиле во северозападниот дел на басенот на Каспиското Езеро. Според УНЕСКО, јазикот е дефинитивни загрозен. Јазикот се пишува на кирилица.

Географска распространетост
---------------------------

Повеќето Калмици живеат во Калмикија, Русија, каде јазикот е службен. Мала група Калмици живеат и во Франција и САД, но употребата на јазикот е во пад. Бројот на говорници во дијаспората не е познат. Калмичкиот се смета за загрозен јазик.

Класификација
-------------

Од синхронска перспектива, калмичкиот е најистакната варијанта на ојратскиот јазик. Калмичкиот е многу сличен со ојратските дијалекти во Монголија и Кина и во морфолошка и во фонолошка смисла. Разликата меѓу дијалектите е во зборовниот фонд, бидејќи калмичкиот имал влијание од рускиот и од туркиските јазици

Главни одлики на калмичкиот се аглутинацијата и самогласната хармонија. Има заеднички елементи со уралските и туркиските јазици, што укажува на далечен заеднички предок.

Писмо
-----

Писмената традиција на ојратскиот потекнува од 11 век која се користело ујгурското писмо. Официјалната калмичка азбука, јасното писмо, било создадено во 17 век од калмичкиот будистички монах Заја Памдит. Во 1924 година ова писмо било заменето со кирилицата. Во 1930 година се користела латиницата, а во 1938 година се сменила пак во кирилица. Азбуката на калмичкиот е:

| Кирилица | МФА | Превод |  | Кирилица | МФА | Превод |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Аа | a | a |  | Оо | ɔ | o |
|
| Әә | ə | ä |  | Өө | o | ö |
| Бб | p,pʲ | b |  | Пп | (pʰ ), (pʰʲ ) | p |
| Вв | w,wʲ | v, w |  | Рр | r,rʲ | r |
| Гг | ɡ,ɡʲ,ɢ | g |  | Сс | s | s |
| Һһ |  | gh |  | Тт | tʰ,tʰʲ | t |
| Дд | t,tʲ | d |  | Уу | ʊ | u |
| Ее | je | ye |  | Үү | u | ü |
| Ёё | jɔ | yo |  | Фф | ( f ) | f |
| Жж | ʧ | zh |  | Хх | x,xʲ | h |
| Җҗ |  | dzh, j |  | Цц | ʦʰ | ts |
| Зз | ʦ | (d)z |  | Чч | ʧʰ | ch |
| Ии | i | i |  | Шш | ʃ | sh |
| Йй | j | y |  | Щщ | (sʧ ) | shch |
| Кк | ( k ), (kʲ ) | k |  | Ыы | i | y |
| Лл | ɮ,ɮʲ | l |  | Ьь | ʲ | ' |
| Мм | m,mʲ | m |  | Ээ | e | e |
| Нн | n,nʲ | n |  | Юю | jʊ | yu |
| Ңң |  | ng |  | Яя | ja | ya |

Наводи
------

1. ↑  Калмички јазик на *Ethnologue* (англиски)
2. ↑  UNESCO Atlas of the World's languages in danger Посетено на 2012-10-31

Надворешни врски
----------------

* Јазична политика и историја во Калмикија
* Руско-калмички речник Архивирано на 10 ноември 2013 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со алтајските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Монголски јазици |
| --- |
|  |
| историски | прамонголски јазик  •  средномонголски јазик  •  класичен монголски јазик  •  кидански јазик |
|  |
| современи | боански јазик  •  бурјатски јазик  •  даурски јазик  •  дунсијански јазик  •  источен југурски јазик  •  калмички јазик  •  кангџијаски јазик  •  моголски јазик  •  монголски јазик  •  монгорски јазик  •  ојратски јазик  •  хаминганско-монголски јазик |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Русија Јазици во Русија |
| --- |
|  |
| Федерален јазик | 
* руски

 |
|  |
| Службени јазици | 
* абазински
* аварски
* адигејски
* азербејџански
* алтајски
* башкирски
* бурјатски
* ерзјански
* ингушки
* јакутски
* кабардински
* калмички
* карачајско-балкарски
* коми-зиријански
* лезгински
* мансиски
* мариски
* мокшански
* ногајски
* осетски
* татарски
* тувански
* удмуртски
* хакаски
* чеченски
* чувашки

 |

 |