**Миодраг Павловиќ** (српски: *Миодраг Павловић*) (28 ноември 1928

, Нови Сад - 17 август 2014, Тутлинген, Германија)
**Миодраг Павловиќ** (српски: *Миодраг Павловић*) (28 ноември 1928

, Нови Сад - 17 август 2014, Тутлинген, Германија) — српски писател, поет и есеист, член на Српската академија на науките и уметностите.

Животопис
---------

Податотека:Miodrag Pavlovic.jpgМиодраг Павловиќ
Основното и средното училиште ги завршил во Белград, каде потоа студирал на Медицинскиот факултет (од 1947 до 1954 година). Во 1960 година станал директор на *Народниот Театар во Белград*, а дваесет години работел како главен уредник на водечката издавачка куќа во СФРЈ - *Просвета*. Во 1985 година станал член на *Српската Академија на Науките и Уметностите* во отсекот за јазик и литература. Живеел во Белград и во Тутлинген (Германија), каде што починал.

Творештво
---------

Во 1952 година ја објавил првата збирка поезија - „87 песни" (*87 pesama*), која се појавила во годината кога југословенските власти, како одговор на едно јавно барање од големиот хрватски писател Мирослав Крлежа, дозволиле поголема слобода на изразување во политиката и уметноста. Следната година излегла втората збирка „Столб на сеќавањата" (*Stub sećanja*). Во овие две рани збирки тој бил преокупиран со деструктивните биолошки и општествени сили, а неговата поетска постапка се одликува со скептичен и трагачки став којшто ги исклучува сите видови лековерност и илузии. Третата збирка на Павловиќ, „Октави" (*Oktave*) се појавила во 1957 година и може да се смета како починка во неговиот поетски развој. Глвна тема на оваа збирка е природата како можен дом на човекот. „Млеко на исконот" (*Mleko iskoni*) од 1962 година е првата од серијата неколку збирки во кои тој се осврнува на некои клучни човечки ситуации во контекстот на одредени историски и митски ориентири. Со исклучок на неколку поведри моменти, во оваа збирка речиси целосно преовладуваат апокалиптичните помрачувања на моралните и духовните вредности на Стара Грција. Врз таа основа, но со поамбиентални белези, се појавиле збирките „Голема Скитија" (*Velika Skitija*) од 1969 и „Нова Скитија" (*Nova Skitija*) од 1970 година, во кои тој се насочил кон „истражување на историјата" и испитување на потеклото, смислата и законот на песната.

Потоа, во 1971 година излегла збирката *Hododarje*, која го истакнала просторот како поетска тема, сфатен како видик на културната историја. Во неа се содржани и низа песни посветени на познати поети, како: Његош, Хелдерлин, Дис, Продановиќ итн. иако во збирката се испреплетуваат повеќе теми (туѓината, љубовта, војната, словенското дамнешно минато итн.). Притоа, иако ја напуштил техниката на повеќегласно исповедување и разговор, карактеристична за претходните три збирки, и во оваа книга Павловиќ го задржува извештајниот, наративен манир. Во 1971 година излегла и неговата осма поетска збирка „Светли и темни празници" (*Svetli i tamni praznici*) која претежно произлегува од двете „Скитии", т.е. Павловиќ повторно се насочил кон клучните егзистенцијални и духовни ситуации. Во неа, тој дава слободна поетска интерпретација на библиските и другите христијански мотиви, а во книгата преовладува црно-бела радикална поетика и етика. Деветтата збирка „Завети" (*Zavetine*) од 1976 година потсетува на сатирично-гротескниот и ироничен говор од првите две збирки, но во неа се забележуваат нови слики - секојдневни, депоетизирани и депатетизирани (улици, самопослуги, леб, пари, радио-вести итн.). На истата линија е и збирката „Карики" (*Karike*) од 1977 година, во која се одликува со лежерен тон, едноставен јазик и облик, како и склоност за минијатура и скица.

Мотивот кој преовладува во поезијата на Миодраг Павловиќ, слично како и кај многу други поети од поранешна Југославија, Романија, Бугарија, Република Македонија, Грција и Албанија е врската меѓу античките жители на Балканот и нивните современи потомци. Во творештвото на Павловиќ, како и кај македонскиот поет Богомил Ѓузел и албанскиот писател Исмаил Кадаре, има чести алузии на античкото и средновековно минато. Меѓу попознатите историски поеми на Павловиќ по својот квалитет се издвојуваат *Odisej na Kirkinom ostrvu* (*„Одисеј на островот на Кирка"*), *Eleuzijske seni* („*Елисејските сенки*"), *Vasilije II Bugaroubica* („*Василиј II Бугароубиецот*") и *Косово*. Овие песни се алегорични и универзални, бидејќи раскажуваат приказни за измамите и стравот. Во сегашно време се напишани *„Затвореник"* (ненасловено во оригиналното издание), „*Реквием*", *Strah* („*Страв*"), *Pod zemlyom* (*„Под земја"*) и *Kavge* (*„Кавги"*).

Поезијата на Павловиќ често наидувала на недоразбирање кај критичарите, кои му забележувале дека е строга, студена, класична и „функционална". Сепак, неговите песни се одликуваат со богатство на поетски сценарија и емотивни тоналитети, со кои тој го зазема едно од најистакнатите места во српската и југословеската поезија.

Награди
-------

Павловиќ бил двапати номиниран за Нобеловата награда за литература, а бил добитник на многу награди и признанија во Југославија и пошироко. Во 1970 година го добиил Златниот венец на Струшките вечери на поезијата. Неговите дела се преведени на многу јазици.

Надворешни врски
----------------

* Библиотека *Миодраг Павловиќ* на Проектот *Растко*. Архивирано на 4 септември 2007 г. (српски)
* Антологија на српската поезија. Архивирано на 8 септември 2007 г. (српски)
* Целокупна библиографија на Миодраг Павловиќ (до 1997.) Архивирано на 19 септември 2007 г. (српски)

Наводи
------

1. ↑  Slavko Gordić, „Pesnik povesti i kulture", во: Miodrag Pavlović, *Izabrane pesme*. Beograd: Rad, 1979, стр. 151-156.
2. ↑  Slavko Gordić, „Pesnik povesti i kulture", во: Miodrag Pavlović, *Izabrane pesme*. Beograd: Rad, 1979, стр. 157-160.
3. ↑  Slavko Gordić, „Pesnik povesti i kulture", во: Miodrag Pavlović, *Izabrane pesme*. Beograd: Rad, 1979, стр. 151.
4. ↑  Slavko Gordić, „Pesnik povesti i kulture", во: Miodrag Pavlović, *Izabrane pesme*. Beograd: Rad, 1979, стр. 161.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на „Златен венец" на Струшките вечери на поезијата |
| --- |
|  |
| 1966-1990 | 
* Рождественски (1966)
* Окуџава (1967)
* Наѓ (1968)
* Диздар (1969)
* Павловиќ (1970)
* Оден (1971)
* Неруда (1972)
* Монтале (1973)
* Дагларџа (1974)
* Седар Сенгор (1975)
* Гилвик (1976)
* Лундквист (1977)
* Алберти (1978)
* Крлежа (1979)
* Енценсбергер (1980)
* Конески (1981)
* Станеску (1982)
* Ватсјајн-Ајгеј (1983)
* Вознесенски (1984)
* Рицос (1985)
* Гинсберг (1986)
* Ружевич (1987)
* Максимовиќ (1988)
* Шапкот (1989)
* Падрон (1990)

 | Златен венецЗлатен венец |
|  |
| 1991-2020 | 
* Бродски (1991)
* Јухас (1992)
* Ајги (1993)
* Хјуз (1994)
* Амихај (1995)
* Оока (1996)
* Адонис (1997)
* Лу Јуен (1998)
* Бонфоа (1999)
* Сангвинети (2000)
* Хини (2001)
* Михалиќ (2002)
* Транстремер (2003)
* Граса Моура (2004)
* С. Мервин (2005)
* Морехон (2006)
* Дарвиш (2007)
* Арапи (2008)
* Шаламун (2009)
* Левчев (2010)
* Матевски (2011)
* Сероте (2012)
* Пачеко (2013)
* Ун (2014)
* Беј Дао (2015)
* Етвуд (2016)
* Чарлс Симиќ (2017)
* Адам Загајевски (2018)
* Ана Бландијана (2019)
* Амир Ор (2020)

 |
|  |
| 2021- | 
* Керол Ен Дафи (2021)
* Шунтаро Таникава (2022)
* Влада Урошевиќ (2023)

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 117372666
* LCCN: n82090805
* ISNI: 0000 0001 2104 0069
* GND: 119277522
* SUDOC: 028435044
* BNF: cb120271015 (податоци)
* NKC: jo2002139530

 |

 |