recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Пукехики** (маорски: *Pukehiki*) е мало место во регионот Отаго, кое му припаѓа на градот Данидн, на Јужниот Остров на Нов Зеланд. Сместено е на срт кој се протега долж средиштето на полуостровот Отаго, 8 км од центарот на Данидн, на крстопатот помеѓу Highcliff Road (долж сртот на полуостровот), и Castlewood Road, кој се спушта до заливот Компани на брегот на пристаништето Отаго.

Пукехики има еден значаен објект, а тоа е локалната црква, но местото е многу попознато по блискиот Ларнахов Замок, кој се наоѓа 1.2 км северно од Camp Road, кој е помал пат кој се дели од поголемиот Castlewood Road.

Од Пукехики излегува патот Highcliff Road и продолжува на исток, и завршува во крајбрежјето на Портобело.

Координати: 45°53′S 170°38′E﻿ / ﻿45.883° ЈГШ; 170.633° ИГД﻿ / -45.883; 170.633

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во Нов Зеланд е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Сарбурма**, исто така позната едноставно како **бурма** кај Кримските Татари и како **пјерекачевник** кај Татарите-Липки, ― традиционална пита со месо во кримскотатарската кујна. На кримскотатарски јазик сармак значи „да завитка", а бурмак „да намота". Неговото име меѓу Татарите-Липки доаѓа од рускиот глагол перекативат (перека́тывать, „да намота". Во денешно време, тоа е широко распространета закуска во Крим, соседните региони на Украина, а во Турција (турски: *etli kol böreği*). Во Полска е карактеристична кујна на Татарит-Липки и е регистрирана под името пјерекачевник (полски: pierekaczewnik) во Европската Унија и Обединетото Кралство како традиционален загарантиран специјалитет. Главните состојки се традиционално јагнешкото и тестото. Истите се користени во уште едно многу популарно кримско и турско јадење, чиберекс (çibereks).

Поврзано
--------

* Бурек

Наводи
------

1. 1 2  „TRADITIONAL SPECIALITY GUARANTEED – Polish Experience". Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 2009. Архивирано од изворникот на 2019-03-29. Посетено на 12 март 2023.
2. 1 2  „Сарбурма и сары-бурма (бурма) — праздничное крымское блюдо с сарматским прошлым ). Рецепты и видео - Краеведение. Рефераты. Туризм". *Kraevedenie.net*. Посетено на 12 март 2023.
3. 1 2  „Сайт Ибадлаева Рустема о крымскотатарской кухне - СарБурма". *Rustemek.ucoz.ru*. Посетено на 12 март 2023.
4. ↑  „Pierekaczewnik". *UK Government*. Посетено на 12 март 2023.
**Португалската азбука** е писмо што го користи португалскиот јазик и е заснована врз латиницата. Стандардната португалска азбука има 23 букви, но покрај нив има и други специјално означени букви што се користат во португалскиот јазик но сепак не се сметаат како самостојни букви. Такви букви се: Á, Â, Ã, À, Ç, É, Ê, Í, Ó, Ô, Õ, Ú и Ü. Исто така во странски имиња се појавуваат и буквите K, W и Y. Азбуката се користи во Португалија, Бразил и други поранешни колонии на Португалија.

Азбука
------

|  |
| --- |
| **Големи букви** |
| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | X | Z |
| **Мали букви** |
| a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | l | m | n | o | p | q | r | s | t | u | v | x | z |

Имиња и изговор на буквите
--------------------------

| Буква | Име | Фонетска вредност |
| --- | --- | --- |
| Пишување | Изговор |
| Aa | *á* | /a/ | /a/, /ɐ/ |
| Bb | *bê* | /be/ | /b/ |
| Cc | *cê* | /se/ | /k/; /s/1 |
| Dd | *dê* | /de/ | /d/ ~ [dʒ]2 |
| Ee | *é* or *ê* | /ɛ/, /e/ | /e/, /ɛ/, /i/,3 /ɨ/ |
| Ff | *efe* | /ˈɛfi/ (BP), /ˈɛfɨ/ (EP) | /f/ |
| Gg | *gê* or *guê* | /ʒe/, /ge/ | /g/; /ʒ/1 |
| Hh | *agá* | /aˈga/ (BP), /ɐˈga/ (EP) | silent4 |
| Ii | *i* | /i/ | /i/3 |
| Jj | *jota* | /ˈʒɔtɐ/ | /ʒ/ |
| Kk | *cá* (BP) or *capa* (EP) | /ka/, /ˈkapɐ/ | 5 |
| Ll | *ele* | /ˈɛli/ (BP), /ˈɛlɨ/ (EP) | /l/ ~ [u̯]6 |
| Mm | *eme* | /ˈẽmi/ (BP), /ˈɛmɨ/ (EP) | /m/7 |
| Nn | *ene* | /ˈẽni/ (BP), /ˈɛnɨ/ (EP) | /n/7 |
| Oo | *ó* | /ɔ/ | /o/, /ɔ/, /u/3 |
| Pp | *pê* | /pe/ | /p/ |
| Qq | *quê* | /ke/ | /k/ |
| Rr | *erre* | /ˈɛʁi/ (BP), /ˈɛʁɨ/ (EP) | /ɾ/, /ʁ/8 |
| Ss | *esse* | /ˈɛsi/ (BP), /ˈɛsɨ/ (EP) | /s/, /z/9; /ʃ/, /ʒ/ |
| Tt | *tê* | /te/ | /t/ ~ [tʃ]2 |
| Uu | *u* | /u/ | /u/3 |
| Vv | *vê* | /ve/ | /v/ |
| Ww | *dáblio* | /ˈdabliu/ | 5 |
| Xx | *xis* | /ʃis/, /ʃiʃ/ | /ʃ/, /ks/; /z/, /s/, /ʒ/ |
| Yy | *ípsilon* | /ˈipsilõ/ (BP), /ˈipsɨlɔn/ (EP) | 5 |
| Zz | *zê* | /ze/ | /z/; /s/, /ʒ/, /ʃ/ |
Ото Хаксел
**Ото Хаксел** (2 април 1909, во Ној-Улм – 26 февруари 1998 година, во Хајделберг) бил германски јадрен физичар. За време на Втората светска војна, тој работел на германскиот проект за јадрена енергија. По војната, тој бил вработен во Институтот за физика Макс Планк во Гетинген. Од 1950 до 1974 година, тој бил професор по физика на Универзитетот во Хајделберг, каде што го негувал користењето на јадрената физика во физиката во животната средина; ова довело до основање на Институтот за физика на животната средина во 1975 година. Во текот на 1956 и 1957 година, тој бил член на Работната група за јадрена физика на германската комисија за атомска енергија. Од 1970 до 1975 година, тој бил научен и технички директор на истражувачкиот центар во Карлсруе.

Образование
-----------

Од 1927 до 1933 година, Хаксел студирал на *Техничкото високо училиште во Минхен* (денес, Техничкиот универзитет во Минхен ) и Универзитетот *Еберхард-Карлс во Тибинген*. Докторирал во 1933 година. Од 1933 до 1936 година, Хаксел му бил асистент за настава на професорот Гејгер.

Наводи
------

1. ↑  Hentschel and Hentschel, 1996, Appendix F; see the entry for Haxel.
Пука Пукара.
**Пука Пукара** (кечуански: *Puka Pukara*) е археолошко наоѓалиште во близина на Куско во Перу. Наоѓалиштето била голема тврдина од времето на Тавантинсују со големи ѕидови, скали и одбранбени стратешки позиции. Местото било стратешко за безбедноста на Кралството Куско, а подоцна на Тавантинсују. Самото име на наоѓалиштето на кечуански јазик значи „црвена тврдина" и потекнува од бојата на карпите од кои е изградено.

Поврзано
--------

* Тавантинсују
* Историја на Инките


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со Инките е никулец.Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.* |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзани со Перу е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Екранска снимка од *Doom*, една од првите игри од жанрот; прикажан е типичниот поглед на пукачките игри од прво лице.
**Пукачка игра од прво лице** (англиски: *First-person shooter (FPS)*), **пукач од прво лице** или **шутер од прво лице** — жанр на видеоигри во кој играчот користи ладно или огнено оружје за битки со разни непријатели, а сето тоа се гледа низ очите на управуваниот лик (оттаму прво лице). Општо земено, пукачките игри од прво лице имаат заеднички одлики со другите пукачки игри, кои, пак, спаѓаат во поопштиот жанр на акциони игри.

Од почетоците на овој жанр до денес, 3Д и псевдо-3Д графичките елементи драстично се подобрувале, барајќи сè подобар и подобар графички хардвер.

Групното играње (мултиплеер) е еден од најважните режими на игра за овој жанр.

Поврзано
--------

* Погон за пукачки игри од прво лице
* Пукачка игра од трето лице



|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со видеоигри е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 7709631-9

 |

 |
Состојбата во Источна Европа 1686 година
**Отоманска Украина** или **Канска Украина** (украински: Ханська Україна) — поим којшто се користи за дел од Украина источно од реката Днепар, познато и под турскиот термин „Једисан". Првпат во изворите се спомнува во 1737 година кога руски таен агент Лупул ја повикал руската царица да ја нападне и заземе Отоманска Украина.

Историја
--------

Територијата на Отоманска Украина официјално припаднала на Кримското ханство од 1520 година. Територијата се појавува како последица на Мирот во Андрусову потпишан 1667 години по завршувањето на полско-руската војна. Отоманската власт ја доделила таа автономска територија во 1669 година за да се формира посебен санџак на чело со херман Петар Дорошенко. Ова било потврдено од страна на договорот во Бучач во 1672. година. Teриторијата на Отоманска Украина се граничела со Подолијски ејлает на Запад и на Југ со Силијстријски ејлает. Со помош на Дорошенко, Османлиите успеале да ја преземат подолија и да се создаде нова провинција во 1672 година. Четири години подоцна кралот на Полска, Јан Собјески, успеал да освои некои изгубени територии на Украина, што било потврдено со Мир во Журавни (1676). Истата година Иван Самојлович заедно со еден московски историчар  Григор Ромодановски, предводел успешна кампања против Дорошенко, принудувајќи го да се предаде. Окупирана била козачката престолнина Чигирин. Помеѓу 1677 и 1678 година армијата на Ибрахим Паша се обидувала да ја освои козачката претолнина (Руско-турската војна ( 1676-1681)). На крајот, војската предводена од страна на големиот везир Кара Мустафа Паша успеала да го освои градот (1678). Градот Немиров бил хетманова престолнина од 1670 до 1699 година. По примирјето во Бихчисарај од 1681 година, Отоманска Украина е дел од Молдавија, подгосподарот Џорџе Дука.
Јустен Гордер
**Јустен Гордер** (норвешки: *Justin Gaarder*) (8 август, 1952, Осло) е норвешки писател.

Животопис
---------

Гордер студирал историја на идеите, религијата и нордиската литература. По дипломирањето, работел како професор во средни училишта во Осло и во Берген. Како голем хуманист и акитивист, во 1997 година, Гордер, заедно со неговата жена Сири Даневиг, ја воспоставил „Софиината награда" во вредност од 77 000 евра, која се доделува секоја година за меѓународен активизам во областа на екологијата.

Творештво
---------

Гордер се појавил на книжевната сцена како автор на две книги за деца. Светска слава постигнал со книгата „Светот на Софија", која е преведена на над 40 јазици и продадена во околу 40 милиони примероци. Потоа следела книгата „Божиќна мистерија" која претставува авторски приказ на историјата на христијанството. Голем успех постигнале и двете подоцнежни книги: „Мистеријата солитер" и „Девојката со портокали". Неговата новела „Вита Бревис: писмо на Флорија Емилија до Аврелиј Августин" е објавена на македонски јазик во 2014 година, во превод на Билјана Жеревска. Гордер е добитник на бројни национални и меѓународни награди.

Наводи
------

1. 1 2  Билјана Жеревска, „Напуштање на среќата", во: Јустен Гордер, *Вита Бревис: писмо на Флорија Емилија до Аврелиј Августин*, Скопје: Младински културен центар и Македонска филхармонија, 2014, стр. 86-87.
**Јенифоча** (тур. Yenifoça) е град во областа Фоча, во округот на Измир, во Турција, со 11.652 жители.

Потекло на името
----------------

Напишани пооделно зборовите Yeni Foça имаат значење Нова Фоча. Името влече потекло од окружниот центар Фоча (Foça) кој месното население често го нарекува Eskifoça (Стара Фоча).

Географија
----------

Јенифоча се наоѓа на околу 80 km северозападно од Измир и 20 km од Фоча. Toa е мало туристичко место сместено во залив со мало пристаниште, со голем број на стари куќи градени во Отомански и Грчки стил. Во последниве години, овој мал град стана многу популарен за оние кои бараат втор дом, особено од покраината Измир.

Пристаништето во Јенифоча

Култура
-------

Многу делови од населбата се под строга заштита на животната средина, особено поради вредноста на флората и фауната, посебно по должината на патот северно од Фоча до Јенифоча, кој поминува покрај бројни хотели и вили за одмор од кои има прекрасен поглед на морската широчина. Како заштитни мерки, новите градби не се дозволени во многу делови на оваа област, со намера да се сочува единствената градба, составена главно од стари куќи.

Надворешни врски
----------------

Официјално мрежно место Архивирано на 10 декември 2008 г.
*Не ја мешајте со поимот Филозофија на јазикот.*

**Јазичната филозофија** ― гледиште според кое повеќето или сите филозофски проблеми можат да се решат (или поништат) со поголем фокус врз јазикот, или со преоблик на јазикот или со разбирање на секојдневниот јазик што во моментов го користиме подобро. Според првата положба станува збор за идеалната јазична филозофија, каде еден од истакнатите примери е логичкиот атомизам. Втората положба ја брани филозофијата на обичниот јазик.

Поврзано
--------

* Аналитичка филозофија
* Јазичен пресврт
* Филозофски јазик

Наводи
------

1. ↑  Rorty 1967, page 3.
2. ↑  Rorty 1967.

Библиографија
-------------

* Ричард Рорти, 1967. *Introduction: Metaphilosophical difficulties of linguistic philosophy.* In Richard Rorty (ed.). *The Linguistic Turn: Recent Essays in Philosophical Method.* The University of Chicago Press, Чикаго и Лондон, 1967.

Надворешни врски
----------------

* Влез за аналитичката филозофија на Интернет енциклопедијата за филозофија
**Јазо Панчевиќ** ( 1919
 во Далмација, Хрватска —  1944
 во Кушкулија, Струмичко) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил Трговска академија. Уште пред војната се населил во Скопје и работел како службеник во *„Керамика"*. Како симпатизер на Народноослободителната борба, учествувал во извршувањето на бројни илегални акции во Скопје. Во април 1944 година, заминал во Кумановско и станал борец на Треттата македонска ударна бригада, во чии редови се истакнал во борбите против бугарскиот и германскиот окупатор. Во мајската офанзива 1944 година храбро загинал во борбата против бугарските фашистички воени единици кај селото Кушкулија, Струмичко.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 110. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Јоаким Вит на 9 години. Ноќен фестивал на културата во Нојерн, Германија.
**Јоаким Вит** (роден на 22 февруари 1949 година во Хамбург, Германија) - германски музичар и глумец.

Животот и работата
------------------

Јоаким Вит беше гитарист/пејач во серијата „Краутрок" од 1970-тите, Даузенберг. Со нив излегол три албуми, „Duesenberg" (1977), „Duesenberg 2" (1978) и „Strangers" (1979), пред да започнат соло кариера како пејач и глумец.

Јоаким Вит стана главен ѕвезда на германската поп-сцена во текот на 1980-тите со огромни хитови, а како еден од најголемите е „Goldener Reiter". Тој беше едно од најголемите имиња на "Ное Дојче веле "(Нов германски правец), од кои исто така беа дел од изведувачите како Нена и Фалко.

Тој направи голем пресврт кон крајот на 1990-тите, кога постигна голем хит со "Die Flut", дует со Петар Хепнер, пејач на популарната група германски синтипоп Волфсхајм. Албумот на Вит "Бајројт 1 "(1998) постигна платина во Германија и Австрија. „Бајројт 2" следел две години подоцна. Тој соработувал со уметници како Апокалиптика, Омф!, Ангелзом, Тило Волф од Лакримоза и неодамна, германската електропроп група Пурвиен.
**Права на природата** е правна и јуриспрудендална теорија која ги опишува инхерентните права поврзани со екосистемите и видовите слично на концептот на основните човекови права. Концептот за правата на природата ги оспорува законите од дваесеттиот век како генерално втемелени на погрешната концепција на природата како „ресурс", нешто што треба да биде поседувано, искористено и деградирано. Застапниците тврдат дека законите втемелени во правата на природата го насочуваат човештвото да дејствува соодветно и на начин во согласност со модерната, системски-базирана наука, што покажува дека луѓето и природниот свет се темелно меѓусебно поврзани.

Основни принципи
----------------

Томас Бери - американски историчар на културата во САД, кој го вовел правниот концепт на Земјинско право кој предлага законите на општеството да произлегуваат од законите на природата, објаснувајќи дека „универзумот е заедница на субјектите, а не збирка на предмети"
Застапниците на правата на природата тврдат дека, како што човековите права сè повеќе се признаваат во законот, така и правата на природата треба да бидат признати и вметнати во човечката етика и закони. Ова тврдење е поткрепено со две размислувања: дека истата етика што ги оправдува човековите права, исто така ги оправдува правата на природата и дека сопственото преживување на луѓето зависи од здравите екосистеми.

Наводи
------


1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
Историјата на **Отоманска Унгарија** го опфаќа периодот од османлиското владеење на Унгарија во периодот од 1541 до 1718 година.

Со приближувањето на Османлиите кон унгарските територии, започнал периодот од околу 150 години војна помеѓу Османлиското Царство и Унгарија. Унгарија загубила голем дел од својата територија во 1556 година. По Мохачката битка во 1526 година, дошол нов период за превласт. На едната страна биле Хабсбуршката династија и Османлиското Царство. На истокот владеел Јован Запола, а на запад Фердинанд I Хабсбуршки. Оваа ситуација довела до граганска војна, која најмногу ја искористила Османлиското Царство, освојувајчи ја во 1541 година. По војната, Унгарија била поделена на три дела: Словачка, Градиште и североисточна Унгарија.

Во периодот од 1604 - 1711 година, избувнало унгарското и хрватското востание против Хасбуршката династија. Во исто време, во Централна Унгарија имало незадоволство од католизмот. Најпознатата побуна се случила во 1671 година, која била со крв задушена. Во 1683 година избила нова војна помеѓу Османлиите и Австрија, која траела до 1699 година. Тогаш, христијанските војски најпрвин го ослободиле Будим а потоа и останатиот дел од монаријата. Во 1718 година, Унгарија целосно била ослободена од Османлиите.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Земји под османлиска власт |
| --- |
|  |
| Азија | 
* Арабија
* Кипар
* Либан
* Ирак
* Сирија

 |
|  |
| Африка | 
* Алжир
* Египет
* Триполитанија
* Тунис

 |
|  |
| Европа | 
* Албанија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Хрватска
* Грција
* Унгарија
* Македонија
* Црна Гора
* Србија

 |

 |
Црквата на Адамстаун

На **Питкерн** (т.е. Питкернските Острови) се употребуваат два јазика - англискиот и питкернскиот.

Питкернскиот е креолски јазик заснован на англискиот и на тахитскиот како што се зборувале во XVIII век. Денес го зборуваат околу 50 луѓе. Делумното англиско потекло на јазикот се должи на фактот што Питкерн бил населен од бунтовниците од бродот Баунти во XVIII век, кои биле придружувани од луѓе од Тахити.

Питкернскиот е во блиско сродство со норфолшкиот јазик (наречен „норфук") кој се зборува на островот Норфолк, каде подоцна се доселиле некои потомци на бунтовниците.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Питкерн Теми за Питкерн |
| --- |
|  |
| Острови и | Адамстаун (Питкерн) • Дјуси • Оено • Хендерсон | Грб на Питкерн |
|  |
| Култура | Знаме • Грб • Химна • Питкерн |
|  |
| Главни теми | Географија • Историја • Политика • Демографија • Јазици |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Оваа статија поврзана со Питкерн е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.* |
**Отоманските државни удари (1807–1808)** се однесуваат на неколку државни удари и бунтови кои се случиле во периодот од 1807 до 1808 година во Отоманското Царство и кое довело до детонирање и враќање на престолот на три османлиски султани како резултат на обидите на султанот Селим III да воведе реформи во земјата.

Османлиското Царство била во период на распаѓање кон почетокот на 19 век и изгубила голем дел од своите територии со кои владеела пред помалку од еден век. Поради застарените административци земјата сè уште била далеку од Западна Европа. Султаните упорно се трудиле да воведат одредени реформи но истите биле во голема мера одбегнувани од страна на конзервативните јаничари елитната војска на султанот. По смртта на Абдул Хамид I во 1789 година, неговиот внук Селим III сакал да ја модернизира земјата по примерот на Франција. Неговите напори за модернизација започнале во 1805 година, но тие реформи најмногу ги налутиле јаничарите кои започнале бунт против султанот и неговите реформи.

На 29 мај 1807 година Селим бил соборен од власта од страна на јаничарите а за нов султан бил именуван Мустафа IV кој го затворил неговиот претходник во согласност со османлиските традиции. Мустафа ги помилувал бунтовниците и направил сојуз со јаничарите за да ги повлечат реформите на Селим.

Јаничарите на чело со Алемдар Мустафа Паша се разочарале од новиот султан и во 1808 година започнал вториот бунт. Сепак Селим бил убиен од страна на султанот Мустафа а идниот Махмуд II пак успеал да побегне. Во меѓувреме бунтовничките сили ја опколиле палатата, по кое влегле во палатата и го уапсиле на Мустафа а за нов султан бил избран Махмуд.

Махмуд за голема везир го назначил Алемдар Мустафа Паша, водач на востанието што го поставил како султан. Неговите реформи биле прекинати кога бил убиен големиот везир од страна на јаничарите. Махмуд иако ги налитил јаничарите успеал да се задржи на престолот уште неколку децении. Тој се ослободил од притисокот на јаничарите.

И покрај тоа што продолжил со реформите империјата продолжила да пропаѓа.
**Њутн-секунда** (симб. **N s** или **N·s**) е изведена SI-единица за импулс на сила и импулс на тело. Може да се изрази и како килограм на метар во секунда (kg·m/s). Една њутн-секунда одговара на примената на сила од њутн во текот на една секунда.  

{\displaystyle {\vec {F}}\cdot t=\Delta m{\vec {v}}}
Единицата изразува брзина на извесна маса што забрзува под дејство на сила во текот на извесен временски интервал.

Наводи
------

1. ↑  Меѓународно биро за тегови и мерки (2006), *Меѓународен систем на мерни единици (SI)* (PDF) (VIII. изд.), ISBN 92-822-2213-6 (англиски)

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на стандардизацијата или метрологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Структура на јазикот
**Јазичен крајник** (латински: *tonsilla lingualis*) — лимфоидно ткиво сместено во коренот на јазикот. Составен е од кластери на лимфни јазолчиња наречени јазични фоликули, кои се покриени со сквамозен епител. Овој крајник е најизразен веднаш по раѓањето и почнува да атрофира веќе во првите години од животот. Кај возрасните, тој е намален на неколку помали групи на лимфни јазли. 

Заедно со непчените, тубниот и голтничниот крајник, тој е дел од т.н. Валдееров лимфен прстен (латински: *annulus lymphaticus Waldeyer*).

Поврзано
--------

* Крајници
* Тубен крајник
* Непчен крајник
* Голтничен крајник

Наводи
------

1. ↑  Славољуб В. Јовановић, Надежда А. Јеличић (2000). *Анатомија човека – глава и врат*. Београд: Савремена администрација. ISBN 978-86-387-0604-4.
2. ↑  Славољуб В. Јовановић, Нева Л. Лотрић (1987). *Дескриптивна и топографска анатомија човека*. Београд, Загреб: Научна књига.
**Љупчо Тозија** (роден во  1947
 - Скопје, 9 јануари 2018

) - македонски режисер, директор на Македонската радио-телевизија и амбасадор во Италија.

Животопис
---------

Тозија е роден во 1947 година. По завршувањето на Академијата за театар и филм во Загреб во 1974, тој речиси целиот професионален ангажман го поминал во Македонската радио-телевизија, сè до 2005 кога бил поставен за вонреден и ополномоштен амбасадор на Македонија во Италија. Бил автор, режисер, уредник на редакции до извршувањето задачи како директор и главен и одговорен уредник на МТВ од 2002 до 2005. Потписник е на голем број снимени телевизиски емисии, театарски претстави и документарни филмови. Режисерското деби го имал во 1973 година во Драмскиот театар - Скопје со претставата **„Хамлет од Долно Гаштани"**.
Негов брат е Горјан Тозија, познат филмски продуцент. Негова сопруга била Сабина Ајрула, познатата македонска глумица од турско потекло со кого го имаат синот Вардан, кој исто така е режисер.
Починал во Скопје на 9 јануари 2018 година.

Наводи
------

1. ↑  *Почина Љупчо Тозија*[*мртва врска*]
**„Ќе има крв"** (англиски: *There Will Be Blood*) — американски филм (во жанрот вестерн) од 2007 година, во режија на Пол Томас Андерсон. Главните улоги ги играат: Даниел Деј Луис, Пол Дејно и Сиран Хајндс. Филмот, кој е делумно заснован врз романот „Нафта" на Аптон Синклер, бил номиниран во осум категории за наградата „Оскар", меѓу кои и за најдобар филм при што освоил две награди: за најдобар глумец (Деј-Луис) и за фотографија (Роберт Елсвит). Исто така, Деј Луси освоил уште неколку награди за својата улога, како: БАФТА, „Златен глобус", наградата на Здружението на фимлските критичари на Њујорк, наградата на Ирската филмска академија итн.

Синопсис
--------

Овој еп за едно семејство, за вербата, за моќта и за нафтата се одвива за време на нафтениот бум во Калифорнија, во почетокот на XX век. Тоа е приказна за Даниел Плејнвју (го игра Даниел Деј-Луис), кој од рудар во рудник за сребро и самохран татко, станува нафтен тајкун. Кога Плеинвуд ќе дознае дека постои мало гратче на запад, во кое од земјата излегува цело море нафта, тој го зема синот, Х.Д (го игра Дилон Фрејзер) и си ја бараат среќата во правливиот Литл Бостон. Главната забава во градот ја обезбедува харизматичниот свештеник Ели Сандеј (го игра Пол Дано), но ништо нема да остане исто кога се појавуваат конфилкти, а секоја човечка вредност – љубов, надеж, заедништво, верба, амбиција, па дури и врската помеѓу таткото и синот – ќе бидат размрдани од корупција, измама и трката за што повеќе нафта.

Приказната почнува кога Даниел Плејнвју, случајно пронаоѓа нафтен извор и набргу се збогатува и основа мала рафинерија. По несреќата во која еден негов работник погинува, Плејнвју ја презема грижата за детето на покојниот и почнува да го одгледува како свое, давајќи му име Х.В. Тогаш, Даниел започнува да склучува деловни зделки користејќи го детето како свој рамноправен соработник, а со намера да се прикаже како човек кој е верен на семејните вредности. До 1911 година, тој стануав еден од најуспешните пронаоѓачи на нафта во Калифорнија, а тоа целосно го менува неговиот живот.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  [www.rts.rs/page/tv/ci/story/18/rts-2/5005619/bice-krvi.html РТС, Биће крви (пристапено на 10.11.2022)]
2. ↑  [www.rts.rs/page/tv/ci/story/18/rts-2/5005619/bice-krvi.html РТС, Биће крви (пристапено на 10.11.2022)]
**Џек Ричер** (англиски: *Jack Reacher*) е американски филм, во режија на Кристофер Меквири. Главните улоги ги толкуваат: Том Круз, Росамунд Пајк и Ричард Џенкинс.

Содржина
--------

Еден провинциски град доживува ужас, кога се слушаат шест истрели од кои има петмина убиени. За неколку часа, полицијата го решава случајот, меѓутоа, обвинетиот вели дека фатиле погрешен човек, порачувајќи: „Фатете го Ричер за мене". Тука пристигнува поранешниот воен иследник Џек Ричер (го игра Круз), кој го познава човекот кој навистина пукал во луѓето. Станува збор за обучен воен снајперист, кој никогаш не смее да промаши истрел.

Наводи
------

1. ↑  *Антена*, број 852, 24.10.2014, стр. 21.
**Џеклин Вилсон** (англиски: *Jacqueline Wilson*) — британска писателка.

Животопис
---------

Во 2008 година, на Вилсон ѝ била доделена титулата Дама на британскиот кралски ред.

Творештво
---------

Вилсон е плодна писателка со над 90 дела во кои најчесто се бави со проблемите на младите луѓе. Таа најчесто пишува во прво лице така што читателите лесно се поистоветуваат со главните ликови. Поради тоа, нејзините дела се многу популарни, а таа е добитник на повеќе награди, како: *Children's Fiction Award* и *Children's Book of the Year*.

### Библиографија

* Вљубени девојки
* Девојки под притисок
* Девојки излезени до доцна
* Расплакани девојки

Наводи
------

1. 1 2  „За Џеклин Вилсон" во: Џеклин Вилсон, *Расплакани девојки*. Икона, Скопје, 2009, стр. 183.
Киричична букваПредлошка:SHORTDESC:Киричична буква

**Њ**, **њ** — кирилична буква, првобитно лигатура од буквите Н и Ь. Се користи во македонската и српската азбука, каде ја претставува звучниот палатален назал [ɲ]. Во македонскиот јазик употребата на оваа буква е јасно илустрирана во Мисирковата книга За македонцките работи и таму се означува како **н'**, а во постари текстови како **нь** (како на пример во делата на Марко Цепенков), кои очигледно служеле како инспирација за современата адаптација. Усвоениот граф со кој се означува гласот кој соодветствува на оваа буква во македонската азбука за првпат се користи во српската азбука предложена од Вук Караџиќ.

Поврзано
--------

* Јотација
* Љ
* Н
* Ь

| Македонска азбука |
| --- |
| А | а | Б | б | В | в | Г | г | Д | д | Ѓ | ѓ | Е | е | Ж | ж | З | з | Ѕ | ѕ | И | и | Ј | ј | К | к | Л | л | Љ | љ |
| М | м | Н | н | Њ | њ | О | о | П | п | Р | р | С | с | Т | т | Ќ | ќ | У | у | Ф | ф | Х | х | Ц | ц | Ч | ч | Џ | џ |
| Ш | ш |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|

  

 *Оваа статија поврзана со писмо е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Џамија во Нистрово** — главна и единствена џамија во горнореканското село Нистрово. Џамијата се наоѓа во западниот дел од селото, непосредно од десната страна на патот кој продолжува кон селото Жужње.

Архитектура
-----------

Градбата на џамијата има четириаголна основа и се состои од два дела. Првиот има квадратна основа и во него е сместен главниот молитвен простор. Вториот е понизок, претставува продолжение од западната страна и во него е сместен влезниот простор во објектот. На ѕидовите од џамијата има неколку залачени прозорци во два реда. Во дворот на џамијата се сместени и селските гробишта.

Поврзано
--------

* Нистрово
* Гостиварско муфтиство

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 76. ISBN 978-608-65143-2-7.

Надворешни врски
----------------

* Џамија (Нистрово) на Ризницата ?
**Њутновиот закон за општата гравитација** го опишува гравитациското заемодејство меѓу две тела со маса. Тој е дел од класичната механика и е формулиран за првпат во фундаменталниот труд на Исак Њутн „Математички начела на природната филозофија", објавен за првпат на 5 јули 1687 г. Овој закон гласи:

|  |
| --- |
| Меѓу секои две тела (материјални точки) дејствува привлечна, гравитациска сила, која е пропорционална на производот од нивните маси, а обратнопропорционална од квадратот на нивното меѓусебно растојание. Гравитациската сила дејствува долж правата која минува низ центарот на двете тела:

{\displaystyle F=\gamma {\frac {m\_{1}\cdot m\_{2}}{r^{2}}}}
каде:* *F* е интензитет (јачина) на гравитациските сили меѓу две тела (правецот и насоката на гравитациските сили како векторски физички величини не е одреден со оваа равенка, погл. Њутновиот закон за гравитација во векторски облик);
* *γ* е гравитациска константа, која некаде се означува и со *g* (важи само за Земјата);
* *m*1 е масата на првото тело;
* *m*2 е масата на второто тело;
* *r* е меѓусебното растојание на двете тела (идеално е она растојание меѓу центарот на две масивни сфери).
 |

Бидејќи растојанието е векторска величина, тогаш и силата е вектор, односно законот за гравитација во векторски облик изгледа вака:

{\displaystyle \mathbf {F} \_{12}=-\gamma {m\_{1}\cdot m\_{2} \over {\vert \mathbf {r} \_{12}\vert }^{2}}\,\mathbf {\hat {r}} \_{12}}
каде {\displaystyle \mathbf {\hat {r}} \_{12}\ {\stackrel {\mathrm {def} }{=}}\ {\frac {\mathbf {r} \_{2}-\mathbf {r} \_{1}}{\vert \mathbf {r} \_{2}-\mathbf {r} \_{1}\vert }}} е единичен вектор на правецот. Одовде е јасно дека силата е со спротивен правец во однос на растојанието, затоа и стои знакот минус, а тоа истовремено означува дека силата е секогаш привлечна.

Во SI *F* се мери во њутни (N), *m*1 и *m*2 во килограми (kg), *r* во метри, а вредноста на константата γ е приближно еднаква на 6.67 × 10−11 N m2 kg−2 (њутн по метар квадратен по килограм квадратен).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4296819-7
* NDL: 00564150

 |

 |
Киричична букваПредлошка:SHORTDESC:Киричична буква

**Ќ, ќ** — буква од македонската азбука. Го означува гласот /c/ (безвучна преднонепчена избувна согласка). Оваа буква е паралелна со српската буква Ћ, но изговорот се разликува.

Во своето дело „За македонцките работи", македонистот Крсте Петков Мисирков користи комбинација од **к'** за да ја претстави фонемата /c/. Гласот потекнува од кириличната ћ или глаголската .

Поврзано
--------

* Јотација
* Ѓ
* Q

| Македонска азбука |
| --- |
| А | а | Б | б | В | в | Г | г | Д | д | Ѓ | ѓ | Е | е | Ж | ж | З | з | Ѕ | ѕ | И | и | Ј | ј | К | к | Л | л | Љ | љ |
| М | м | Н | н | Њ | њ | О | о | П | п | Р | р | С | с | Т | т | Ќ | ќ | У | у | Ф | ф | Х | х | Ц | ц | Ч | ч | Џ | џ |
| Ш | ш |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|

  

 *Оваа статија поврзана со писмо е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Јернар Јеримбетов** (роден на 15 февруари 1980, Алмати) — казахстански гимнастичар. Јеримбетов тренирал под стариот советски систем сè додека не се распаднал СССР. Првпат се натпреварувал на меѓународно ниво на 17 години, на јуниорскиот интернационал во 1997 година. Завршил на 24. место. На Светското првенство во уметничка гимнастика во 2001 година, тој се пласирал во финалињата за партер и прескок, завршувајќи на 6 место.

Јеримбетов учествувал на многу натпревари во текот на 2002 и 2003 година. Тој освоил златен медал на ХБ на Гран при во Гент, Белгија во 2005 година.[] Тој исто така освоил злато на Универзитетските игри и азиските првенства во 2003 година.[] На Светското првенство во уметничка гимнастика во 2003 година, тој се пласирал на 4ти. Јеримбетов се квалификувал на Летните олимписки игри 2004 година, но се пласирал на 14 место во индивидуалниот опсег за мажи, откако го освоил петтото место во уметничките квалификации за мажи. Во конкуренција на паралелни шипки, тој завршил осми. Во 2006 година, Јеримбетов освоил бронзен медал на скок на Азиските игри 2006 година,[] и се натпреварувал на финалето на Гранд во прескок.

Јернар има сопруга и син во Алмати, Казахстан.

Наводи
------

1. ↑  „Yerimbetov". *intlgymnast.com*. Архивирано од изворникот на 2007-04-16.
**Прва радовишка парохија** — македонска православна парохија, дел од Радовишкото архијерејско намесништво на Брегалничката епархија на МПЦ - ОА, една од четирите градски парохии на Радовиш. Парохијата ја опфаќа десната страна по течението на Радовишка Река и еден мал дел од левата страна до почетокот на населбата Куклевица. Во оваа парохија се наоѓа храмот „Св. Троица", изграден со донаторство на радовишкиот стопанственик Ристо Гуштеров. Старешина на оваа парохија е Стојан Јановски (сост. 2016);

Цркви
-----

Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.

| име | населено место | изградена | слика |
| --- | --- | --- | --- |
| Црква „Св. Троица" (парохиска црква) | Радовиш | 1997 |  |
|

Наводи
------

1. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Прва радовишка парохија" на Ризницата ? |
Ена, Антиохос, бронза, 135-132 п.н.е
**Првото робовско востание** во Римската Република се одвивало помеѓу 135 и 132 година п.н.е. Група робови, во градот Ена на Сицилија, се побунила против измачувањето од страна на нивните робовладетели. Војсководецот на востаниците бил Евниј, поранешен роб тврдел дека е пророк. По неколку успеси на востаниците, на Сицилија бил истоварен поголем контингент на војници кои го задушиле востанието.

Причини
-------

Главната причина за побуната биле промените за земјопоседниците воведени по истерувањето на картагинците по втората пунска војна. Поседите на картагинците биле купени од Италијанци кои во голем број се доселувале на Сицилија, па дури им биле доделени и поседи на сицилијанци кои им се приклучиле на картагинците.

Сицилијанците кои ја поддржале римската страна се збогатиле на сметка на своите сонародници. Робовите се продавале многу евтино и пченицата на Сицилија имала многу поприфатлива цена за разлика од таа во Италија каде што се распламенувала војната. Со оглед на сево ова, Сицилија набрзо започнала да се преполнува со евтини робови кои работеле на полињата на римјаните и сицилијаните кои многу лошо ги прехранувале поради што робовите биле приморани да крадат за да преживеат. Робовите краделе од сиромашните Сицилијанци, а нивните сопственици не преземале ништо, така што востанието било неизбежно.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Римски робовски војни |
| --- |
|  |
| 
* Прва
* Втора
* Трета

 |

 |

Востание
--------

Главната група робови во еден момент броела 200.000 мажи, жени и деца. Војсководецот Евниј, најверојатно со потекло од Сирија, тврдел дека е пророк и месија на робовите. Според некои извори тој бил повеќе лукав, отколку способен. Победите кои ги извојувал против римјаните биле по заслуга на неговиот командант Клеон од Киликија. Клеон загинал во борба, а Евниј бил заробен, но умрел пред да биде изнесен пред лицето на правдата.

Повеќе
------

* Римски робовски војни
* Спартаково востание
* Римска република

Наводи
------

* Арнолд, „History of Rome", Vol. III. стр. 317-318, London edition.
* Шау Брент (2001). „Spartacus and the Slave Wars: a brief history with documents". стр. 79-106.(на google books)
Црквата „Успение на Пресвета Богородица" во градот Пробиштип е парохиско седиште
**Прва пробиштипска парохија** — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Штипското архијерејско намесништво на Брегалничката епархија. Нејзиното седиште е во градската црква „Успение на Пресвета Богородица" во Пробиштип. Парохијата ги опфаќа селата: населбата Калниште и селото Плешанци.

Цркви
-----

Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.

| име | населено место | изградена | слика |
| --- | --- | --- | --- |
| Црква „Успение на Пресвета Богородица" | Пробиштип | 22 мај 1983(главна парохиска црква) |  |
| Црква „Св. Климент Охридски" | Пробиштип | 7 јуни 2015 |  |
| Црква „Св. Троица" | Пробиштип | 2016 |  |
| Црква „Св. Илија" | Калниште | 15 мај 2005 |  |
| Црква „Св. Петка" | Плешенци | 1870 |  |
|

Поврзано
--------

* Штипско архијерејско намесништво

Наводи
------

1. ↑  „Прва пробиштипска парохија". *Брегалничка епархија*. Архивирано од изворникот на 2021-01-21. Посетено на 2022-11-20.

Надворешни врски
----------------

* Прва пробиштипска парохија на Ризницата ?

Координати: 41°59′35″N 22°11′06″E﻿ / ﻿41.99306° СГШ; 22.18500° ИГД﻿ / 41.99306; 22.18500
**Природниот парк Монтесињо** (португалски: *Parque Natural de Montesinho*) ― заштитено подрачје кое се наоѓа во општините Вињаис и Браганса, североисточна Португалија. Делови од јужните падини на Сера да Короа (Сиера де ла Кулебра) потпаѓаат во паркот.

Има разновидна авиофауна (повеќе од 120 видови птици што се размножуваат), вклучително и присуство на 70% од копнените животински видови што се појавуваат во Португалија, со нагласок на една од најважните населенија на пиринејскиот волк. Ихтиофауната (риби) ги вклучува Pseudochondrostoma duriense, Luciobarbus bocagei и речната пастрмка. 

Шкрилци доминираат во пејзажот, но има и варовнички карпи во сливните области и гранит во планинскиот венец Монтесињо. Домородните дрвја се цреша, *Ulmus minor*, обична леска, *Malus sylvestris*, *Quercus pyrenaica*, меѓу другите. Тоа е единственото место во Португалија каде што *Euonymus europaeus* може да биде најден природно.

Владата на Португалија води регистар и го одржува поставувањето на Као де Гадо Трансмонтано за заштита на стада и волци преку својата агенција „Парк природен де Монтесињо". 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Наводи
------

1. ↑  „Parque Natural de Montesinho". natural.pt. Посетено на 1 март 2021.
2. ↑  „Native trees of Montesinho Natural Park". Flora-On. Посетено на 1 март 2021.
3. ↑  Dohner, Janet Vorwald (12 декември 2007). *Livestock Guardians: Using Dogs, Donkeys, and Llamas to Protect Your Herd*. North Adams, MA: Storey Books. стр. 122. ISBN 9781580176958. Посетено на 1 април 2021.

Надворешни врски
----------------

* Турола туристички водич во Природен парк Монтесињо(англиски)
* Набљудување на птици
**Принцовиот проект за дождовните шуми** (англ. *Prince's Rainforests Project*) е добротворна организација основана во октомври 2007 од НКВ Принцот од Велс. Овој проект има за цел да ја подигне свеста кај поединците и организациите за важната улога на шумите во подобрувањето и спречувањето на промената на климата, како и за преголемиот притисок на кој се изложени дождовните шуми предизвикани од порастот на цените на храната ширум светот, и сè поголемата глобална побарувачка на говедско месо, соја и палмино масло. Во светот постои сè повисока свест за итната потреба да се заштитат дождовните шуми, но и народите кои живеат и зависат од нив и нивните ресурси.

Поврзано
--------

* Обесшумување
* Глобално затоплување
* Биоразновидност
* Програма за животната средина на ООН

Надворешни врски
----------------

* Страница на Принцовиот проект за дождовните шуми Архивирано на 18 февруари 2019 г. (англиски)

  

 *Оваа статија поврзана со некоја организација е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Прирачно** или **референтно** **дело** е зборник од информации, обично од конкретен тип, составено во книга за згоднa проверка на информациите. Овие информации се така поставени за да можат да се најдат брзо и лесно кога се потребни. На овие дела корисникот се повикува по потреба, а не се чита од почеток до крај. Пишаниот стил на овие дела е информативен; авторите избегнуваат да користат прво лице и да нагласуваат факти. Во таквите дела често наоѓаме и индекси. По потреба се објавуваат и подобрени, понови изданија, во некои случаи годишно.

За споредба, **прирачна книга** (**референтна книга**) во една библиотека е дело кое може да се користи само во рамките на библиотеката и не може да се изнесува. Многу такви дела се прирачни дела (во првата смисла) кои обично се користат само накратко или се фотокопираат, и затоа не се изнесуваат. Бидејќи стојат постојано во библиотеката, тие секогаш се достапни за употреба. Други прирачни дела може да бидат книги кои се премногу драгоцени за да се изнесуваат.

Еве примери за прирачни дела: 

* Алманах - табелација на податоци по конкретни полиња и по датуми
* Атлас - збирка географски карти
* Географски речник - азбучен список на географски поими и нивни толкувања
* Граматика - книга во која можат да се најдат разни аспекти од граматиката на еден јазик
* Директориум - список на предметни определници што служи за лесно наоѓање на нејзиниот предмет
* Енциклопедија - опширен зборник
* Конкорданција - список на секој збор во една книга, и каде се користи истиот во тие рамки
* Математички таблици - табелација на математички резултати
* Научни таблици - табелација на научни резултати
* Прирачник - Упатство кое резимира еден предмет
* Речник или Лексикон (второспоменатиот дава повеќе граматичка анализа) - азбучен список на зборови и нивните значења/дефиниции
* Тезаурус - список на зборови со слично, сродно или спротивно значење
* Цитатен индекс - наведува кои публикации цитираат други публикации

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh97003218
* GND: 4041070-5
* BNF: cb119329264 (податоци)
* NDL: 00570164
* BNE: XX524886

 |

 |
Замокот на Маврите со палатата Пена во позадина, целиот дел од Сера де Синтра.
**Природниот парк Синтра-Каскаис** ― парк на португалското крајбрежје, еден од 13-те природни паркови на Португалија. Иако бил основан во 1994 година како природен парк од португалската власт, тој е заштитен од 1981 година. Неговата површина е приближно 145 км2. Паркот го опфаќа планинскиот венец Сера де Синтра, но се протега сè до крајбрежјето и Кабо да Рока, најзападната точка на континентална Европа. Го содржи замокот на Маврите. Се наоѓа на растојание од 25 км од Лисабон, природниот парк Синтра-Каскаис е популарна област за туризам, со многу различни индивидуални историски и природни места и знаменитости. Синтра и Каскаис се градови и општини на лисабонскиот/есторилскиот брег.

Знаменитости во рамките на паркот
---------------------------------

* Анта де Адренунес
* Азењас до Мар
* Кабо да Рока
* Замокот на Маврите
* Шале и градина на грофицата од Едла
* Манастир на капучите
* Кресмина
* Синтарска палата
* Пенски дворец
* Праја до Гвинчо (Гвинчова плажа)
* Монсератски дворец
* Регалеирски дворец
* Рибафриски дворец
* Рамалхалски дворец
* Пенињско светилиште
* Палатата Сетеаис

Фото галерија
-------------

* Знак по влегувањето во паркот, во близина на Каскаис.
* Гинчо, добро позната плажа во близина на Каскаис, со Кабо да Рока виден од далечина.
* Кабо да Рока, во близина на Синтра.
* Пенскиот дворец, стои на рид над Синтра.

Надворешни врски
----------------

* Службена страница на (португалскиот) Институт за зачувување на природата (португалски јазик)
Пештерата Орловачa.
**Орловача** или позната и како **Савина пештера** — пештера која се наоѓа на ридот Орловача, во селото Сумбуловац, во општина Пале, во Република Српска, Босна и Херцеговина. Должината на пештерата е 2.500 метри. Орловача е единствената пештера во Босна и Херцеговина која е приспособена за туризам. Оваа пештера е под заштита на Републичкиот завод за заштита на културното, историското и природното наследство на Република Српска, и припаѓа на природното богатство од прва категорија. Во пештерата се пронајдени остатоци од пештерски мечки (Ursus spelaeus), као и останати инсекти.

Поврзано
--------

* Република Српска
* Босна и Херцеговина

Наводи
------

1. ↑  [Радио телевизија Републике Српске: Ретровизор: ПЕЋИНЕ РС — ОРЛОВАЧА, 20.06.2011.]

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Орловачка пештера" на Ризницата ? |

* Пештера Орловача Архивирано на 2 октомври 2015 г.
* Републичкиот завод за заштита на културното, историското и природното наследство на Република Српска[*мртва врска*]
**Р.Ц. Бјуфорд** (англиски: *R. C. Buford*) — американски кошаркарски менаџер, главен менаџер на НБА гигантот Сан Антонио Спарс, од 2002, кога бил унапреден од претседателот на тимот, кој сѐ уште е тренер на „Спарси". Претходно, тој бил заменик менаџер од 1999 година, а претходно бил „извидник" од 1994, кога прво се приклучил на тимот. Тој бил и кошаркарски тренер во американските колеџи НЦАА, а претходно и играч на Државниот универзитет во Оклахома и Тексас. Под негово водство, Сан Антонио освоија титули во 2003, 2005 и 2007.

Наводи
------

1. ↑  „The Buford Way: Spurs' architect stays in shadows - USATODAY.com". *usatoday30.usatoday.com*. Посетено на June 10, 2019.

 *Оваа биографска статија за личност од американската кошарка е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.
**Јован Пејковски** (Бразда, 25 јануари 1969

) — поранешен градоначалник на Општина Чучер-Сандево.

Животопис
---------

Пејковски е роден на 25 јануари 1969 година во село Бразда. Основното образование стекнал во ОУ „Александар Урдаревски" во село Чучер-Сандево, додека средното образование го стекнал во АСУЦ „Боро Петрушевски" - Скопје. Оженет е и татко на три деца.

Во 2009 година, на локалните избори е избран за градоначалник на општина Чучер-Сандево како независен кандидат поддржан од група избирачи. Втор мандат добил во 2013, а трет во 2017 година.

Поврзано
--------

* Бошко Пејковски
* Пеце Пејковски

Наводи
------

1. ↑  „Биографија на градоначалникот". Општина Чучер-Сандево. Посетено на 4 април 2021.
Печат на VII белградски реон од 1947
**Реон** — месност определена со некакви географски, економски и сл. признаци; дел од населено место определено со некакви признаци. Го одликува одредена географско-територијална еднородност и особеност. Спрема големината може да се издвојат микро, мезо и макрореони. 

Исто така, реон може да биде административно територијална единица во уредувањето на некои држави, на пр. Русија, Белорусија и др. Понекогаш реонот се смета и за синоним за регија.

Поделба на реоните
------------------

Во однос на нивната функционална класификација и издвојување се разликуваат следните видови реони:

* *економски*
* *физичко-географски*
* *физиономски*
* *функционални*

Поврзано
--------

* Регија
* Територија

Наводи
------

1. ↑  „Реон" — Дигитален речник на македонскиот јазик