**Света Сара**, е позната и како **Сара ла Кали** (Црната Сара"), е светец-заштитник на ромскиот народ. Центарот на нејзиното почитување бил Saintes-Maries-de-la-Mer, место за аџилак на Ромите во Камарг, во Јужна Франција. Легендата ја идентификувала како слугинка на една од Трите Марии, со која се претпоставува дека пристигнала во Камарг.

Сметки
------

Лоренцо Монако, Трите Марии на гробот
Внатрешноста на црквата Света Марија де ла Мер
Ритуално капење за време на ромскиот аџилак на Saintes-Maries-de-la-Mer.
Според различни легенди, за време на прогонството на раните христијани, најчесто сместено во 42 година, Лазар, неговите сестри Марија и Марта, Марија Салома (мајката на апостолите Јован и Јаков), Марија Јаков и Максимин биле испратени на море со брод. Тие пристигнале безбедно на јужниот брег на Галија на местото подоцна наречено Сент-Марис-де-ла-Мер. Сара, родум од Береника Троглодитика, се појавила како црна индо-египетска слугинка на една од Трите Марии, обично Мери Џејкоб. (Домородците на Береника Троглодитика имале предци кои некогаш дошле од Малабарскиот Брег, преку индо-римските трговски односи, и се населиле во Египет (римска провинција) и се венчале со Египќани).

Иако традицијата на пристигнувањето на трите Марии во Франција потекнувала од високиот среден век, појавувајќи се на пример во *Златната легенда* од 13 век, Света Сара првпат се појавила во книгата на Винсент Филипон, *Легендата за Свети Марии,* каде што е претставена како „добротворна жена која им помагала на луѓето собирајќи милостиња, што довело до популарното верување дека е Циганка". Потоа, Сара била посвоена од Ромите како нивна светица.

Друга легенда вели дека Сара ги пречекува Трите Марии во Галија. Франц де Вил (1956) пишува:

> Една од нашите луѓе што го добила првото Откровение била Сара Кали. Таа била од благородничко потекло и била поглавар на нејзиното племе на бреговите на Рона. Таа ги знаела тајните што и биле пренесени..Ромите во тој период практикувале политеистичка религија и еднаш годишно на рамениците ја ваделе статуата на Иштари ( Астарта ) и оделе во морето за да добијат благослов таму. Еден ден Сара имала визии кои ја информирале дека светците кои биле присутни на смртта на Исус ќе дошле и дека таа морала да им помогне. Сара ги видела како пристигнуваат со чамец. Морето било немирно, а на чамецот му се заканувала бура. Марија Саломе ја фрлила својата наметка на брановите и ја користела како сплав. Сара пловела кон светилиштето и им помогнала со молитва да стигнат до земјата.
> 
>

Аџилак
------

Денот на аџилакот во чест на Сара е 24 мај; нејзината статуа била однесена до морето на овој ден за повторно да го прикаже нејзиното пристигнување во Франција.

Некои автори повлекле паралела помеѓу церемониите на аџилак и обожавањето на хинду божицата Кали (форма на Дурга), последователно идентификувајќи ги двете. Роналд Ли (2001) велел:

> Ако ги споредиме церемониите со оние што се изведуваат во Франција кај светилиштето Света Сара (на ромски наречена *Сара е Кали* ), стануваме свесни дека обожавањето на Кали/ Дурга /Сара е пренесено на христијанска личност во Франција, на непостоечката „светица" наречена Сара, која всушност е дел од обожавањето на Кали/Дурга/Сара меѓу одредени групи во Индија.
> 
> 

Самото име „Сара" се гледа во називот Дурга како Кали во познатиот текст Дургасапташати .

Во популарната култура
----------------------

Некои автори, преземајќи теми од псевдоисториската книга *Holy Blood, Holy Grail*, сугерираат дека Сара била ќерка на Исус Христос и Марија Магдалена. Овие идеи биле популаризирани од *Кодот на Да Винчи* на Ден Браун, Сонот на *Ахава на* Ерон Манусов, и *Хрониките* на Мејв од Елизабет Канингем. Овие шпекулации се отфрлени од локалните жители.

* Во *линијата Розабал*, авторот Ашвин Санги истакнал дека Сара-ла-Кали се однесува на трите хинду божици - Сарасвати, Лакшми и Кали - божиците на знаењето, богатството и моќта - симболизирајќи го тројството на женската моќ.
* Во романот на Пауло Коељо, *Вештерка од Портобело*, Света Сара се споменувала неколку пати.
* Трилерот на Алистер Меклин од 1970 година, *Караван до Вакарес* бил сместен за време на аџилакот во Сент-Марис-де-ла-Мер.
* Шведскиот уметник Чон направил портрет на Сара Ла Кали надвор од црквата во „Saintes Maries de la Mer" 2018 година.
* Статуата на Света Сара се појавила во филмот на Тони Гатлиф од 1993 година, *Латчо Дром* ( *Безбедно патување* ), каде што е однесена до морето, а нејзиното слетување било повторно изведено.
* Во *Коркоро*, исто така во филмот за Тони Гетлиф, Ромите често и се молеле на Света Сара со интензивен жар.

Наводи
------

1. ↑  Bart McDowell, *Gypsies: Wanderers of the World*, pp. 38–57.
2. ↑  Michal Droit, *Carmague*, p. 19.
3. ↑  „Myth 101 – Saint Sarah – OPUS Archives and Research Center". 15 February 2011.
4. ↑  Franz de Ville, *Traditions of the Roma in Belgium*.
5. ↑  Isabel Fonseca, *Bury Me Standing: The Gypsies and Their Journey*, pp. 106–107.
6. ↑  Ronald Lee, "The Rom-Vlach Gypsies and the *Kris-Romani*", p. 210.
7. ↑  Lee, R. (2002) The Romani goddess Kali Sara.
8. ↑  Margaret Starbird, *The Woman with the Alabaster Jar: Mary Magdalen and the Holy Grail*, Bear & Company, 1993.
9. ↑  Fida Hassnain, *A Search for the Historical Jesus* (Gateway Books, 1994).
10. ↑  Marilyn Hopkins, Graham Simmans, Tim Wallace-Murphy, *Rex Deus. The True Mystery of Rennes-le-Château and the Dynasty of Jesus*, Element Books, 2000. ISBN 1-86204-472-4.
11. ↑  Eron Manusov, *Ahavah's Dream* (PublishAmerica Inc, 2005).
12. ↑  Elizabeth Cunningham, *Bright Dark Madonna*, Monkfish Book Publishing Company, 2009; *Red-Robed Priestess*, Monkfish Book Publishing Company, 2011.
13. ↑  *The Real Da Vinci Code*, Channel Four Television, 3 February 2005.
14. ↑  *Behind The Mysteries: Unlocking Da Vinci's Code – The Full Story*, National Geographic Channel, 19 December 2004.
15. ↑  „Min vän: Romernas Skyddshelgon Sara La Kali, Sara e Kali, Svarta Sara, Saint Sarah – i Saintes Maries-de la Mar". *admin-czon.blogspot.se*.

Извори
------

* де Вил, Франц, *Традициите на Ромите во Белгија*, Брисел, 1956 година.
* Дроит, Мишел, *Кармаг.* Ернест и Адаир Хајман (прев. ). Лондон: Џорџ Ален и Унвин, 1963 година.
* Фонсека, Изабел, *Погребете ме стоејќи: Циганите и нивното патување.* Њујорк: Нопф, 1996 година.
* Кинсли, Дејвид Р. *Хинду божици: Визии за божественото женско во хинду религиозната традиција".* Беркли: Прес на Универзитетот во Калифорнија, 1988 година.
* Ли, Роналд, „Римско-влашките цигани и *крис-романите* ", во: Волтер Вејрох (ур. ), *Циганско право: Правни традиции и култура на Ромите*, Беркли: Прес на Универзитетот во Калифорнија, 2001 година.
* Мекдауел, Барт, *Цигани: скитници на светот'*, Вашингтон: Национално географско друштво, 1970 година.
* Вејрох, Волтер, „Усни правни традиции на циганите", во: Волтер Вејрох (ед. ), *Циганско право: Правни традиции и култура на Ромите*, Беркли: Прес на Универзитетот во Калифорнија, 2001 година.

Врски
-----

* Јармила Балазова, *Религијата кај Ромите*