**Хелмштет** (германски: *Helmstedt*) — град во источниот дел на сојузната покраина Долна Саксонија, во Германија. Претставува административно седиште на истоимениот округ. Историскиот универзитет и ханзиното влијание чуваат значајно наследство на романескни и ренесансни градби, како и бројни фахверк куќи.

Во текот на поделбата на Германија, блискиот автопат 2 бил средиште на граничниот премин Хелмштет-Мариенборн, најважен на поранешната внатрегерманска граница како почетна точка на најкратката копнена рута помеѓу Западна Германија и Западен Берлин.

Географија
----------

### Местоположба

Окружниот град Хелмштет се наоѓа помеѓу северното подножје на планинскиот масив Харц и Северногерманската Низина.

Градското подрачје зафаќа површина од 46,97 км² и се протега во насока север-југ девет километри, а во насока запад-исток осум километри. Во потесното градско подрачје, најниска точка претставува 123 метри надморска височина, додека највисоката точка е 144 метри. Во целото градско подрачје, највисока точка претставува Беченберг со 171,6 метри.

Почнувајќи од североисток надесно, градот се граничи со следниве општини: Ебисфелде-Веферлинген, Бендорф, Ингерслебен, Зомерсдорф, Харбке (сите во округот Берде во Саксонија-Анхалт), Шенинген, Волсдорф, Зиплинген, Зиплингенбург и Мариентал (сите во округот Хелмштет).

Големи градови во близина се Брауншвајг (околу 36 километри западно), Волфсбург (околу 30 километри северозападно) и Магдебург (околу 45 километри источно). Долносаксонскиот главен град Хановер се наоѓа на околу 90 километри западно.

### Градски единици

Стариот град на Хелмштет
Хелмштет се состои од осум градски единици:

* Кернштат („јадрото на градот")
* Бад Хелмштет
* Бармке
* Биденштет
* Емерштет
* Офлебен
* Хонслебен
* Рајнсдорф

Кернштат го опфаќа подрачјето на стариот дел на градот, како и блиските девет населби, кои се развиле главно по Втората светска војна. Во оваа градска единица живеат околу 21.100 жители. Обете градски единици Бармке (околу 820 жители) и Емерштет (околу 2.270 жители) се наоѓаат 4,5 километри северозападно од градот и биле припоени кон градот во 1974 година со административната реформа. Бад Хелмштет (околу 150 жители) се наоѓа околу 3,5 километри источно од градот. Југоисточно од градот се наоѓаат Биденштет, Хонслебен, Офлебен и Рајнсдорф, кои биле припоени кон градот со спојување на општината Биденштет на 1 јули 2017 година кон градот.

Историја
--------

Населбата во време на Војводството Саксонија била првпат спомената како Хелмонстеде (*Helmonstede*) во декрет од 952 година од германскиот крал Отон I. Порано бил пишуван поинаку *Helmstädt*, бидејќи градот се развил во близина на бенедиктанскиот манастир „Св. Лудгер", кој бил основан околу 800 година од Лудгер како мисионерска станица. Градските права ги добил во 1247 година. Припаѓал на Опатијата Верден до 1490 година, кога бил купен од Војводството Брауншвајг-Линебург. Од 1576 до 1810 година во градот бил сместен Хелмштетскиот универзитет.

Од доцните 1940-ти до 1990 година, градот бил место на голем граничен премин помеѓу Западна Германија и Источна Германија. Главната железничка и патна рута помеѓу Западна Германија и Берлин низ Источна Германија започнувале на граничниот премин Хелмштет-Мариенборн, познат и како Чекпоинт Алфа.

Сообраќај
---------

Градот се наоѓа на железничката линија Брауншвајг-Магдебург.

Познати луѓе
------------

* Јохан Хајнрих Мајбом (1590–1655) — лекар и универзитетски професор
* Паул Готлиб Верлхоф (1699–1767) — лекар и поет
* Јохан Андреас Грефер (1746–1802) — ботаничар
* Антон Август Хајнрих Лихтенштајн (1753-1816) — зоолог и библиотекар
* Теодор фон Шуберт (1758–1825) — астроном
* Карл Рајнхард (1769–1840) — писател и уредник
* Јохан Кристијан Фридрих Хојер (1793–1873) — мисионер
* Георг Фајн (1803–1869) — новинар и политичар
* Франц Хајнрих Лудолф Аренс (1809-1881) — лекар
* Виктор фон Брунс (1812–1883) — лекар и пластичен хирург
* Рудолф Лојкарт (1822–1898) — биолог
* Ханс Кребс (1898–1945) — воен офицер
* Петер Фелдман (р. 1958) — политичар
* Штефан Ринке (р. 1965) — историчар
* Андре Виденер (р. 1970) — фудбалер
* Бибијана Беглау (р. 1971) — глумица

Збратимени градови
------------------

* Франција Витре, Франција (од 1978 г.)
* Обединето Кралство Шар, Обединето Кралство (од 1980 г.)
* САД Албакерки, САД (од 1983 г.)
* Италија Фјуџи, Италија (од 1986 г.)
* Германија Халденслебен, Германија (од 1990 г.)
* Белорусија Светлагорск, Белорусија (од 1991 г.)
* Романија Ораштје, Романија (од 2002 г.)

Галерија
--------

* Зградата на поранешниот Хелмштетски универзитетЗградата на поранешниот Хелмштетски универзитет
* „Кула Був" на средновековните градски бедеми„Кула Був" на средновековните градски бедеми
* Кулата Хаусман во ХелмштетКулата Хаусман во Хелмштет
* Споменик на поранешната граница помеѓу Западна и Источна ГерманијаСпоменик на поранешната граница помеѓу Западна и Источна Германија

Наводи
------

1. ↑   „Населеност на окрузите, општините и месните заедници во Долна Саксонија на 31 декември 2020". *Служба за статистика и комуникациска технологија на Долна Саксонија*. јули 2021. (германски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Хелмштет" на Ризницата ? |

* Матична страница  (германски)
* Галерија од Хелмштет

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Хелмштет |
| --- |
|  |
| 
* Бајерштет
* Бардорф
* Варберг
* Волсдорф
* Гефенслебен
* Графхорст
* Граслебен
* Грос Твилпштет
* Дандорф
* Зелинген
* Зиплинген
* Зиплингенбург
* Јерксхајм
* Кверенхорст
* Кенигслутер
* Лере
* Мариентал
* Ребке
* Ренау
* Фелпке
* Фрелштет
* **Хелмштет**
* Шенинген

 | ГрбГрб |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 141766654
* LCCN: n50061285
* GND: 4024344-8
* BNF: cb119737526 (податоци)
* NKC: ge694279

 |

 |