**Војводство Мантова** (италијански: *Ducato di Mantova*) — војводство во Ломбардија, Северна Италија. Нејзиниот прв војвода бил Федерико II Гонзага, член на Домот на Гонзага кој владеел со Мантова од 1328 година. Следната година, Војводството ја добило и Маркгрофовијата Монферат, благодарение на бракот помеѓу Гонзага и Маргарет Палеолога, Маркиза од Монферат.

Историската моќ и влијание на Војводството под семејството Гонзага го направиле еден од главните уметнички, културни и особено музички центри на Северна Италија. Мантова го имала и еден од најубавите и најпрестижни дворови во Италија и Европа во петнаесеттиот, шеснаесеттиот и почетокот на седумнаесеттиот век.

Во 1708 година, по смртта на Фердинандо Карло Гонзага, последниот наследник на семејството Гонзага, Војводството престанало да постои. Нивните домени биле поделени помеѓу Домот на Савоја, која ја добила преостанатата половина од Монферат, и Домот на Хабсбург, која го добила самиот град Мантова.

Историја
--------

### Рана историја

По падот на Западното Римско Царство, Мантова била нападната од Византијците, Ломбардите и Франките. Во 11 век станала сопственост на Бонифациј од Каноса, маркизот од Тоскана. Последниот владетел на семејството била грофицата Матилда од Каноса (почина во 1115 година), која, според легендата, наредила да се изгради скапоцената Ротонда ди Сан Лоренцо (1082 година). По смртта на Матилда од Каноса, Мантова станала слободна комуна и напорно се бранела од Светото Римско Царство во 12 и 13 век.

За време на борбата за инвеститура, Пинамонте Бонаколси ја искористил хаотичната ситуација за да ја преземе власта - како главен капетан на народот - во 1273 година. Неговото семејство владеело со Мантова следниот век, правејќи ја областа просперитетна и уметнички поубава.

На 16 август 1328 година, последниот Бонаколси, Риналдо, бил соборен во бунт поддржан од Домот на Гонзага, семејство на службеници, имено 60-годишниот Луис и неговите синови Гај, Филипино и Фелтрино. Новите владетели изградиле нови ѕидови со пет порти и ја обновиле архитектурата во градот во 14 век, но политичката ситуација во градот не се решила додека Лудовико II не ги елиминирал своите роднини, преземајќи ја власта за себе во 1370 година.

Преку исплата од 120.000 златни флорини во 1433 година, Џанфранческо бил назначен за маркиз на Мантова од страна на императорот Сигизмунд, со чија внука Барбара од Бранденбург се оженил. Во 1459 година, папата Пиј II одржал сообрание во Мантова за да прогласи крстоносна војна против Турците.

### Војводство

Француска карта на војводството, од 18 век, со соседните територии.
Првиот војвода од Мантова бил Федерико II, кој ја добил титулата од Карл V, светиот римски цар во 1530 година. Следната година, семејството ја стекнало Маркгрофовијата Монферат преку брак. Федерико ги поставил темелите на познатата Палацо Те, во периферијата на градот, и длабоко ги подобрил урбанистичките добра на градот.

Во 1624 година, Фердинандо Гонзага го преселил војводското седиште во нова резиденција, Вилата Ла Фаворита, дизајнирана од архитектот Николо Себрегонд, во Порто Мантовано.

Околу осумстотини лица, вклучително и писатели, уметници, музичари, па дури и група глумци на комедија дел арте, уживале во покровителство на Гонзага на почетокот на седумнаесеттиот век. Во тоа време, Гонзага биле покровители на фламанскиот уметник Петер Паул Рубенс. Војводството исто така одиграло клучна улога во развојот на операта; Клаудио Монтеверди живеел таму од околу 1590 до 1612 година, а неговиот *Орфео* (1607) и други дела за прв пат биле претставени таму.

Во 1625 година Фердинандо Гонзага го основал Универзитетот во Мантова, каде што језуитите предавале хуманитарни науки и филозофија, додека лаиците предавале право и медицина.

Во 1627 година, директната линија на семејството Гонзага завршила со злобниот и слаб Винченцо II, а градот полека пропаѓал под новите владетели, Гонзага Неверс, кадетска француска гранка на семејството. Избувнала војната за наследство на Мантова, а во 1630 година царска војска од 36.000 платеници од Ландскнехт ја опседнала Мантова, носејќи ја чумата со себе. Мантова никогаш не се опоравила од оваа катастрофа.

Војводата Фердинанд Чарлс, неспособен владетел чија единствена цел била да одржува забави и театарски претстави, се здружил со Франција во војната за шпанското наследство. По поразот, тој бил сменет од царот Јосиф I и се засолнил во Венеција, носејќи со себе илјада слики. По неговата смрт, во 1708 година, неговото семејство ја изгубило Мантова засекогаш во корист на Хабсбурговците од Австрија.

Наводи
------

1. ↑  „Il marchesato, poi ducato di Mantova (sec. XIV - 1530; 1530 - 1786) – Istituzioni storiche – Lombardia Beni Culturali". *www.lombardiabeniculturali.it*. Посетено на 2022-01-09.
2. ↑  Murgia, Adelaide. *I Gonzaga*. Mondadori. p. 67.
3. 1 2  „Mantua | Encyclopedia.com". *www.encyclopedia.com*. Посетено на 2022-01-09.
4. ↑  Fochessati, Giuseppe. *I Gonzaga di Mantova e l'ultimo duca* (in Italian). Ceschina. p. 300.