**GAHP (Глобална алијанса за здравје и загадување)** е мрежа на агенции на меѓународно и на национално ниво посветени на колаборативен, мултисекторски пристап за справување со глобалната криза со загадувањето и последиците врз здравјето и економските влијанија. Општата цел на GAHP е да ги намали смртните случаи и болестите предизвикани од сите форми на токсично загадување, вклучувајќи ги воздухот, водата, почвата и хемискиот отпад, особено во земјите со низок и среден приход.

GAHP е колаборативно тело составено од повеќе од 60 членови и десетици набљудувачи што се залага за ресурси и решенија за проблемите со загадувањето. GAHP е формиран затоа што актерите/агенциите на меѓународно и на национално ниво признаваат дека е неопходен и клучен колаборативен, мултисекторски пристап со повеќе засегнати страни за справување со глобалната криза со загадувањето и последиците врз здравјето и економијата.GAHP, исто така, директно им помага на земјите со низок и среден приход да дадат приоритет и да се справат со загадувањето преку акциско планирање за здравјето и загадувањето (HPAP) и други процеси на развојно планирање, во соработка со своите членки.

Во 2012 година, Чиста Земја го иницираше сојузот со претставници од Светската банка, УНЕП, УНДП, УНИДО, Азиската банка за развој, Европската комисија и министерствата за животна средина и здравство на многу земји со низок и среден приход за да се формулираат стратегии за справување со загадувањето и здравје на ниво. GAHP е инкорпорирана како фондација во 2019 година во Женева, Швајцарија.

GAHP ги фокусира своите напори во две главни области: застапување и подигање на свеста и поддршка за одредена земја. GAHP гради јавна, техничка и финансиска поддршка за справување со загадувањето на глобално ниво преку промовирање на научни истражувања, подигање на свеста и следење на напредокот. GAHP им помага на земјите со низок и среден приход да дадат приоритет и да се справат со загадувањето и проблемите преку акциони планови за здравје и загадување.

Во октомври 2017 година, GAHP ја објави *Lancet* Комисијата за загадување и здравје во соработка со The Lancet. Комисијата „се занимава со целосните здравствени и економски трошоци за загадувањето на воздухот, водата и почвата. Преку анализите на постоечките и новите податоци, Комисијата го открива сериозниот и недоволно пријавен придонес на загадувањето во глобалниот товар на болести. Ги открива економските трошоци од загадувањето на земјите со ниски и средни приходи. Комисијата ќе ги информира клучните носители на одлуки ширум светот за товарот што го става загадувањето врз здравјето и економскиот развој, како и за достапните економични решенија и стратегии за контрола на загадувањето." 

Наодите од извештајот беа широко дистрибуирани преку медиумите, достигнувајќи повеќе од 2 милијарди луѓе и се повеќе. Работата на Комисијата беше опширно покриена и преку посебни партнерства со медиумски организации од висок профил.

Покрај тоа, GAHP ги ажурира наодите од Комисијата за загадување и здравје на Лансет и обезбедува рангирање на смртни случаи од загадување на глобално, регионално и ниво на земја со извештаи **за Метрика за загадување и здравје: глобални, регионални и анализи на земјата** .

Загадувањето останува најголемата еколошка закана во светот за здравјето на луѓето, одговорно во 2017 година за 15% од сите смртни случаи на глобално ниво и 275 милиони години на живот приспособени според попреченоста. Извештајот за 2019 година, кој ги користи најновите податоци за глобалното оптоварување на болеста од Институтот за евалуација на метрика на здравјето, го нагласува степенот и сериозноста на штетата предизвикана од воздухот, водата и професионалното загадување. GAHP замислува свет каде што здравјето на сегашните и идните генерации, особено на децата и бремените жени, е безбедно од токсично загадување.

Членовите на GAHP вклучуваат
----------------------------

* Чиста Земја (порано позната како Институт Ковач) (Секретаријат GAHP)
* Центар за меѓународна правда Сајрус Р. Венс
* Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
* европска комисија
* Фондација Чиле
* Intendencia de Montevideo, Влада на Уругвај
* Интерамериканска развојна банка (BID)
* Комите Пенгхапусан Бенсин Бертимбел (КПББ – индонезиска невладина организација)
* La Agencia de Protección Ambiental de la Ciudad de Buenos Aires, Владата на Аргентина
* Министерство за здравство, Влада на Република Таџикистан
* Министерство за животна средина, Влада на Индонезија
* Министерство за животна средина, Влада на Мадагаскар
* Министерство за животна средина, Влада на Мексико (SEMARNAT)
* Министерство за животна средина, Влада на Перу (MINAM)
* Оддел за животна средина и природни ресурси, Влада на Филипините (DENR)
* Министерство за животна средина, Влада на Сенегал
* Министерство за животна средина, Влада на Уругвај, ДИНАМА
* Програма за развој на Обединетите нации (УНДП)
* Програма на Обединетите нации за животна средина (UNEP)
* Организација на Обединетите нации за индустриски развој (УНИДО)
* Светска банка (СБ)
*

Наводи
------

1. ↑  „About GAHP: We are a collaborative body of more than 60 members and dozens of observers that advocate for resources and solutions to pollution problems". *GAHP | Global Alliance on Health and Pollution* (англиски). Посетено на 2021-08-16.
2. ↑  „Health and Pollution Action Plans: Solutions to causes of pollution". *GAHP | Global Alliance on Health and Pollution* (англиски). Посетено на 2021-08-16.
3. 1 2  „The Lancet Commission on pollution and health". *www.thelancet.com* (англиски). Посетено на 2021-08-16.
4. ↑  „The World Is Listening: Commission report reaches over 2 billion and counting". *GAHP | Global Alliance on Health and Pollution* (англиски). Посетено на 2021-08-16.
5. ↑  „Pollution and Health Metrics: Pollution by country data and rankings". *GAHP | Global Alliance on Health and Pollution* (англиски). Посетено на 2021-08-16.