recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Законот за брзината** или **равенката на брзина** на една хемиска реакција е равенка која ја поврзува брзината на хемиската реакција со концентрациите или притисоците на реактантите и постојаните параметри (обично коефициенти на брзината и делумните редови на реакцијата). За да се одреди равенката на брзина за одреден систем, треба да се комбинират брзината на реакцијата со масината рамнотежа за системот. За генеричката реакција *m*A + *n*B → C која е без интермедиерни чекори во својот реакциски механизам (односно, елементарна реакција), брзината е дадена со

{\displaystyle r\;=\;k[\mathrm {A} ]^{m}[\mathrm {B} ]^{n},}
каде [A] и [B] ја одразуваат концентрацијата на единките A и B, соодветно (најчесто во моли на литар, види моларност); *m* и *n* се соодветните стехиометриски коефициенти на рамнотежната реакција; а *k* е *коефициентот на брзината* или *константа на брзината* на хемиската реакција. Вредноста на коефициентот *k* зависи од условите како температура, јонска сила, површинска област на адсорбентот или ниско озрачување. За елементарни реакции, равенката на брзина може да се изведе од првичните принципи користејќи ја теоријата на судири.

Равенката на брзина за реакција која се одвива во повеќе чекори најчесто не може да се изведе од стехиометриските коефициенти на целокупната реакција; тоа мора да се одреди експериментално. Во равенката може да се вклучени фракционални експоненцијални коефициенти, или може да зависи од концентрацијата на меѓупроизводите.

Равенката на брзина е диференцијална равенка и може да се интегрира за да се добие *интегрираната равенка на брзината* која ги поврзува концентрациите на реактантите или производите со времето.

Доколку концентрацијата на еден од реактантите остане постојана (бидејќи тој може да е катализатор или да е застапен во поголемо количество од останатите реактанти), неговата концентрација може да биде вклучена во константата на брзина, добивајќи на тој начин *псевдоконстанта*: доколку B е реактантот чија концентрација е постојана, тогаш {\displaystyle r=k[A][B]=k'[A]}. Равенката на брзина на реакција од втор ред е редуцирана до равенка на брзина на *псевдо прв ред*.

Наводи
------

1. ↑  IUPAC Gold Book definition of rate law. See also: According to МСЧПХ Compendium of Chemical Terminology.
2. ↑  Kenneth A. Connors *Chemical Kinetics, the study of reaction rates in solution*, 1991, VCH Publishers. This book **contains all the rate equations in this article and their derivation.**
*Falco cherrug* 
**Степски сокол**, **ловџиски сокол** или **крагуј** ((науч. *Falco cherrug*)), за разлика од сивиот е прилагоден да лови и цицачи. Имено, својот плен може да го улови и на земјата. Поголем е од сивиот сокол и може да совлада и поголем плен. Степскиот сокол во Македонија се среќава при неговата преселба кон неговите територии на размножување. Сѐ уште нема податоци за негово гнездење во Македонија. Бојата на степскиот сокол е темнокафена до светла, во зависност од регионот од кој потекнува. Во првата година младите соколи имаат сина боја на нозете и восковицата - делот кој се наоѓа веднаш над клунот.

Степскиот сокол е една од најупотребуваните птици во соколарството. Арапите го ценат како заслужен за преживување на нивните предци - Бедуините. Во минатото, храната на Бедуините била многу еднолична и се состоела од растенија и корења. Кога увиделе дека степскиот сокол со леснотија лови птици и зајци, го припитомиле и го искористиле за да дојдат до поквалитетна, белковинска храна. Од тогаш степскиот сокол "SAKER" претставува симбол во арапскиот свет. На банкнотата на Обединетите Арапски Емирати - дирхам, тој стои како неизбежен знак на препознатливост.
**Стеријино позорје** е годишен театарски фестивал кој се одржува од 1956 година во Српскиот народен театар во Нови Сад, на кој настапуваат националните театри на Србија и претходно Југославија. Тоа е најпрестижниот театарски фестивал во земјата.

Српски народен театар во Нови Сад, 58. Стериино позорје
Фестивалот го добил името на драматургот Јован Стерија Поповиќ. Обично се одржува кон крајот на мај и трае 3-5 дена, со десетина претстави во натпреварувачката програма и неколку претстави во помошната програма *Кругови* („Кругови"). *Наградите на Стерија* се доделуваат за најдобра претстава; оригинален текст; главни и споредни улоги во женска и машка категорија; режија; сценографија; костим; музика; како и специјална награда.

Наводи
------

1. ↑  „Počelo 61. Sterijino pozorje" (Serbian). Radio Television of Vojvodina. 26 May 2016. Посетено на 25 January 2017.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
2. ↑  „O Pozorju" (Serbian). Sterijino Pozorje. Посетено на 25 January 2017.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)

Надворешни врски
----------------

* www.pozorje.org.rs (Официјална страница)
* Слики и информации за фестивалот и Јован Стерија Поповиќ (на српски)
**Независна држава Арамоана**| 
Грб |
| Moто: *нема*Химна: *нема* |
| **Вид:** | Микронација |
| **Локација:** | Арамоана, Нов Зеланд |
| **Површина:** | tba [[км2]]. |
| **Членство:** | tba |
| **Основана:** | 23 декември 1980 |
| **Водство:** | tba |
| **Организациона структура:** | tba |
| **Јазик:** | Англиски |
| **Валута:** | Новозелндски долар (NZD) |
|

**Независната држава Арамоана** или само **Арамоана** (англиски: -*Independent State of Aramoana*) беше микронација која егзистираше во Нов Зеланд во текот на почетокот на 1980те.

Таа беше основана како одговор на тогашниот план од страна на неколку големи новозеландски компании да изградат голема алуминиумска топилница.

Поради чувствителноста на недопрената природа во регионот на 23 декември 1980 неколку жители прогласуваат независна држава која веднаш почнува да издава свои пасоши, да обележува територии, да издава државјанства и да печати свои поштенски марки.

Во 1981 спород е решен и Арамоанската држава мирно реинтегнирана во Нов Зеланд. 

Поштенските марки на Арамоана.
Решенското Езеро со брод и кулата на црквата Граун
**Решенско Езеро** (германски: *Reschensee*, италијански: *Lago di Resia*) — вештачко езеро во западниот дел на Јужен Тирол, Италија, приближно 2 км јужно од Решенскиот Превој, кој ја формира границата со Австрија, и 3 км источно од планинскиот гребен што ја формира границата со Швајцарија. Со својот капацитет од 120 милиони кубни метри (97.000 ac·ft) тоа е најголемото езеро во покраината. Неговата површина го прави и најголемото езеро над 1000 метри во Алпите. Се храни од Адиџе, Ројенбах и Карлинбах и се исцедува од Адиџе.

Езерото е познато по камбаната на потопената црква од 14 век; кога водата ќе замрзне, до таму може да се стигне пеш. Легендата вели дека во текот на зимата сè уште може да се слушне како ѕвонат црковните ѕвона. Во реалноста, камбаните биле отстранети од кулата на 18 јули 1950 година, една недела пред уривањето на црковниот наос и создавањето на езерото.

Потекло
-------

Плановите за помало (5 м длабоко) вештачко езеро датираат од 1920 година. Во јули 1939 година, компанијата Монтекатини (сега Едисон Енергија ) вовело нов план за 22 м -длабоко езеро, кое ќе обедини две природни езера (Решенско и Средно) и ќе потопи неколку села, вклучувајќи го Граун и дел од Решен. Создавањето на браната започна во април 1940 година според овој втор план, но поради војната и локалниот отпор не заврши дури во јули 1950 година.

Решенското Езеро
Во 1947 година Монтекатини добил 30 милиони швајцарски франци од швајцарската компанија Elektrowatt [de] за изградба на браната (во замена за 10 години сезонска електрична енергија), парадоксално откако населението во Сплуген гласало против плановите на компанијата да се изгради брана што ќе го потопи тоа швајцарско село. Населението на Граун немало таков успех, и покрај добрата волја на Антонио Сегни, кој подоцна станал премиер на Италија. Потопени се вкупно 163 домови и 523 хектари обработливо земјиште.

Наводи
------

1. ↑  Schweizerischer Wasserwirtschaftsverband, *Wasser- und Energiewirtschaft*, Vol. 43-44, p.115

Надворешни врски
----------------

* Reschensee Ship Tours
* Visiting Reschensee
CIC, 1583
Под терминот **Римско право** се подразбира правниот поредок кој бил во сила во сила во Римската држава од основањето на Рим (754 година пред нашата ера) па сè до смртта на императорот Јустинијан (565 година)
Поаѓајќи од принципите на историскиот материјализам, како предмет на римскотот право се изучуваат комбинирано елементи на историјата на римската држава и на изворите на римското право и елементи на институциите. Римското право се води и како **ius Romanorium, ius romanum**.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85114931
* GND: 4050306-9
* BNF: cb11931908z (податоци)
* HDS: 008933
* NDL: 00569668
* NKC: ph128319
* BNE: XX4576393

 |

 |
**Сашо Гешовски** (Кавадарци, 31 октомври 1971

 - Сплит, Хрватска, 6 мај 1991

) бил првата жртва од Македонија во воените конфликти кои избија во 1991 година во СФРЈ. Тој бил застрелан на 6 мај додека чувал стража во касарната во Сплит за време на демонстрациите на поддржувачите на независноста на Хрватска.

Во конфликтите кои започнаа во СФРЈ загинаа четириесетина македонски војници кои се најдоа во редовите на некогашната ЈНА.

На 6 мај во 2011 година точно во 11 часот кога во Сплит 1991 година бил убиен Сашо Гешовски, во организација на кавадаречкиот градоначалник и фамилијата Гешовски на градските гробишта во Кавадарци била одбележана дваесетгодишнината од трагичниот настан. Почит кон Гешовски и кон жртвите од распадот на СФРЈ оддал и претседателот на Република Македонија Ѓорге Иванов.
**Атанас Илија Топаловски** ( 1922
 во Дебар —  1944
 во Тетово) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Завршил основно образование во Дебар, а потоа со семејството се преселил во Скопје. Најпрво учел во Трговска академија во Битола, а потоа во Скопје. Уште како ученик, активно учествувал во сите акции на средношколската младина против окупаторот. Неговата активност бил откриена ѝ поради тоа бил затворен од окупаторската бугарска фашистичка полиција. Во затворот бил доста мачен. Во август 1944 година, стапил во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил поставен за политички комесар на првата чета, во првиот баталјон. Бил учесник и во уличните борби за ослободување на Скопје. Потоа учествувал во борбите против балистите во близина на Сарај. Храбро загинал во акцијата за разоружување на балистичките банди во Тетово, кога била извршена блокада на градот. Неговите посмртни останки биле пренесени и закопани на скопските партизански гробишта.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 146–147. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 636 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **636** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 636 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Ренато Аугусто во 2010 година
**Ренато Соареш де Оливеира Аугусто** (португалски: *Renato Soares de Oliveira Augusto*), или едноставно **Ренато Аугусто** (8 февруари 1988), е бразилски професионален фудбалер кој игра како играч од средниот ред за Кинески клуб Пекинг Гуоан.

Клупска кариера
---------------

### Фламенго

Аугусто бил претставен како еден од најдобрите производи на младинската академија Фламенго  во последниве години, и бил блиску до договор со Палермо во 2007 година.

### Баер Леверкузен

Аугусто потпишал за германскиот бундеслигаш Бајер Леверкузен за непозната цена, иако се сметало дека се €10 милиони, од кои 60% задржани од страна на Фламенго, 
И покрај тоа што се соочува со повреда во сезоната 2010-11, исто како и на претходните во Германија, Аугусто одржувал исклучителната форма.

### Коринтијанс

На 20 декември 2012 година, Баер Леверкузен потврдил дека Аугусто ќе замине за Ерусалим за пријавена такса од 3,5 милиони евра.

### Пекинг Гуоан

На 6 јануари 2016 година, Аугусто се приклучил на кинескиот клуб Пекинг Гуоан за пријавена такса од €8 милиони.

Меѓународна кариера
-------------------

Ренато Аугусто игра за Бразил во 2016 година
На 17 ноември 2015 година, Аугусто го постигнал својот прв гол за Бразил во победата со 3-0 против Перу. Тој бил дел од бразилската репрезентација во 2016 година за време на Копа Америка и 2016 година Олимписките игри.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Ренато Аугусто на National-Football-Teams.com
* Ренато Аугусто на soccerway
* Ренато Аугусто на TheFinalBall.com Уредете го ова на Википодатоците



1. 1 2  „Família e perfil torcedor 'blindam' revelação do Flamengo" (португалски). Pele.net. Архивирано од изворникот на 14 February 2012.
2. ↑  „Zico torce para revelação decidir na final" (португалски). Terra.com.br. 5 May 2007. Посетено на 13 February 2010.
3. ↑  „Palermo confirma que quer Renato Augusto" (португалски). Globoesporte.com. 11 August 2007. Архивирано од изворникот на 2008-05-05. Посетено на 13 February 2010.
4. ↑  „Venda de Renato Augusto renderá cerca de R$ 15 milhões aos cofres do Fla" (португалски). Globoesporte.com. 9 July 2008. Архивирано од изворникот на 2016-03-03. Посетено на 13 February 2010.
5. ↑  „Bayer Leverkusen confirma acerto de Renato Augusto com o Corinthians" (португалски). gazetaesportiva.net. 20 December 2012. Посетено на 27 January 2013.
6. ↑  „Renato Augusto accepts offer from Chinese side Beijing Guoan, and is close to leaving Corinthians - Sambafoot.com, all About Brazilian Football". Посетено на 22 March 2016.
7. ↑  „Former Corinthians man Renato Augusto hopeful China switch won't end Brazil career - Goal.com" (англиски). Посетено на 22 March 2016.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 639 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **639** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 639 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Симоне Порцио
**Симоне Порцио** (Симон Портиус) (1496–1554) бил италијански филозоф, роден и починат во Неапол.

Живот
-----

Како и неговиот поголем современик, Помпонаци, тој бил предавач по медицина во Пиза (1546–1552), а во подоцнежниот живот се откажал од чисто научно проучување заради шпекулации за природата на човекот. Неговата филозофска теорија била идентична со онаа на Помпонаци, „За бесмртноста на душата" тој го бранел и ја засилил во расправата „На човечкиот ум". За него се раскажува приказна која го илустрира темпераментот на раната хуманистичка преродба во Италија. Кога го започнувал своето прво предавање во Пиза, ги отворил метеоролошките трактати на Аристотел. Публиката, составена од студенти и жители на градот, го прекинала со крикот Ќе слушнеме за душата (*Quid de anima*), а Порцио бил принуден да ја смени темата на своето предавање. Тој го исповедал најотворениот материјализам, ја негирал бесмртноста во сите облици и учел дека душата на човекот е хомогена со душата на животните и растенијата, материјална по потекло и неспособна за одвоено постоење.

Симоне Порцио бил татко на Камило Порцио.

Наводи
------

Наведи извор
* Public Domain Оваа статија вклучуват текст од дело кое сега е во јавна сопственост: Chisholm, Hugh, уред. (1911). *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). Cambridge University Press. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: ref=harv (link)

Надворешни врски
----------------

* *Универзален биографски речник* - Симоне Порцио ; влез од Симон Порта.



1. ↑  Chisholm 1911.
**Атанас Кирјаков** е роден во декември 1960 година во Горна Џумаја, Пиринска Македонија. Потекнува од бегалско семејство од Егејскиот дел на Македонија. Со основно и средно техничко образование се стекнал во родниот град, денес наречен Благоевград.

Кирјаков во 1991 година ја основа издавачката куќа "Кукуш 1913", преку која го издаваше весникот "Пиринска камбана". Атанас Кирјаков е еден од основачите на Обединетата Македонска Организација Илинден (ОМО Илинден). Во Горна Џумаја во 1995 го основа Културно-просветното и спортско друштво "Светилник". Активно се занимава со проучување на македонската историја преку собирање документи од Пиринскиот дел на Македонија. Врз основа на таквите документи, со Александар Донски во 2005 г. ја објавија книгата "Сведоштва од Илинденскиот период".

Надворешни врски
----------------

* ИНТЕРВЈУ Архивирано на 6 октомври 2007 г.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 657 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **657** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 657 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 660 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **660** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 660 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Атанас Спиров Атанасовски** (17 август 1926 во Прилеп — 20 мај 1944 во Горно Дисан, Неготинско) — македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Атанас Спиров Атанасовски роден во град Прилеп. По занимање бил дограмаџија. Атанас бил активен член на СКОЈ. Како таков тој бил во периодот на окупација затворан од фашистичката полиција. Кон народноослободителната војска на Југославија се приклучил на 10 јануари 1944 година. Бил борец во составот на Втората македонска бригада. Загинал на 20 мај 1944 година во селото Горни Дисан.

Наводи
------


1. ↑  Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). *Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија*. Битола.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 644 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **644** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 644 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Атанас Тошев Бабушковски** (15 јуни 1923 во Цапари, Битолско — 16 април 1945 во Врпоље, Хрватска) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Атанас Тошев Бабушковски е роден на 15 јуни 1923 година во селото Цапари. По занимање бил општ работник. Во редовите на НОБ се приклучил на 11 септември 1944 година. Учествувал со 15. корпус во борбите на Сремскиот фронт. Загинал во Врпоље на 15 април 1945 година. Бил одликуван со орден за храброст.

Наводи
------


1. ↑ . Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 666 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **666** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 666 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Хенри Гијо
**Арнолд Анри (Хенри) Гијо** (28 септември 1807

 - 8 февруари 1884

) бил првиот професор по геологија на Универзитетот Принстон. Тој поставил низа опсерватории за следење на временските услови, а оттаму податоците се проследувале до Американскиот хидрометеоролошки завод. Подоцна, во чест на Гијо, Хари Хес, исто така професор на Универзитетот Принстон , овие структури ги нарекол гија (платоа), а ги открил со следење на ехо на звучни сигнали во текот на Втората светска војна.

Наводи
------

Извори
------

* James Dwight Dana's *Memoir* in the *Biographical Memoirs of the National Academy of Science*, vol. ii. (Washington, 1886).

Надворешни врски
----------------

* *Tables, Meteorological and Physical Prepared for the Smithsonian Institution* (1858)
* *Tables, Meteorological and Physical Prepared for the Smithsonian Institution* (1884)
* *Directions for meteorological observations, and the registry of periodical phenomena* (1860)
* *Physical Geography* (1873)
* *The earth and man: lectures on comparative physical geography, in its relation to the history of mankind* (1860).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 20461556
* LCCN: n88618776
* ISNI: 0000 0001 0959 1087
* GND: 117591599
* SUDOC: 068019718
* BNF: cb15342505s (податоци)
* BIBSYS: 9065616
* HDS: 028843

 |

 |
**Рене Домал** (француски: *René Daumal*, роден на 16 март 1908

 во Булзикур - починал на 21 мај 1944

 во Париз) — француски поет и писател, приврзаник на движењето надреализам.

Биографија
----------

Куќата каде е роден Рене Домал
Рене Домал е роден на 16 март 1908

 во Булзикур, Франција. Неговиот татко бил наставник и државен службеник во Министерството за финансии, посветен на социјализмот и противник на свештенството. Домал заедно со уште свои тројца пријатели во Ремс ја основале групата „*Phrères simplistes*", особено инспирирани од Алфред Жари, Артур Рембо и надреалното.

Во доцните тинејџерски години неговата авангардна поезија била објавена во водечките списанија во Франција. Тој е најдобро познат по неговите два романи: „*La Grande Beuverie*" и „*Le Mont Analogue*".

Рене Домал се оженил со Вера Миланова, поранешната сопруга на поетот Хендрик Крамер, која пак по смртта на Домал, се омажила за архитектот Расел Пејџ. Ненадејна и прерана смрт на Домал од туберкулоза на 21 мај 1944 година во Париз можеби била предизвикана поради експериментите кои ги правел на млади години со дроги и психоактивни хемикалии, вклучувајќи јаглерод тетрахлорид. Тој починал оставајќи го неговиот роман *Mount Analogue* недовршен, на кој работел до денот на неговата смрт.

Надворешни врски
----------------

 Викицитат има збирка цитати поврзани со: ***Рене Домал*** 
* Рене Домал на Ризницата
* René Daumal Works Gurdjeiff International Review
* *Holy War*
* *Skin of Light* and *Last Letter to his Wife*
* *Poetry Black Poetry White*
* Works by René Daumal (public domain in Canada)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 668 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **668** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 668 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Ренато Оливиери** (италијански: *Renato Olivieri* ), (4 август 1925

, Сангвинето – 8 февруари 2013

, Милано), бил италијански романописец и новинар.
Роден бил 1925 година во Сангвинето, Верона.
Оливиери го поминал своето детство во Торино а на 14 години се преселил во Милано, каде живеел до својата смрт во 2013 година.

Работел како професионален новинар.

Дебитирал како писател во 1978 година, со жолт - ноар романот  *Случајот Кодра*  главниот лик на романот, инспекторот Амброзио, за кратко време станал еден од најпознатите детективи во италијанската литература, со вкупно 15 романи за неговите истраги напишани од Оливиери меѓу 1978 и 1998 година. 
1978, Случајот „Кодра", отпечатен во 1997.

1980, Проколнат Ферагосто, печатен во 1992

1981,Така ќе умрат, печатени во 1991

1983, Истрагата престана, печатен во 1992

1984, Вила Либерти, печатена во 1993

1985, Прашањата на комесарот Амброзио,

1987, Ларго Ричини, отпечатен во 1992

1988, Истражува Амброзио

1990,Хотел Моцарт, печатен во 1992

1991, Чист замав

1992, Се сеќава Амброзио

1993, Мадам Штраус, 1998

1994, Крајот на Казанова

1996, Богот на парите

1998, Хотел со две везди

Наводи
------

1. ↑  Veneto trapiantato a Milano, Olivieri (1925 - 2013)[*мртва врска*]
2. ↑  „Renato Olivieri : le « Commissaire Ambrosio »". Архивирано од изворникот на 2020-11-27. Посетено на 2020-07-25.
3. ↑  di Mondadori
Рефрактор
Рефрактор
**Рефрактор** е вид на оптички телескоп за зајакнување на видот при набљудување на небесни тела или нивното сликање. Рефракторот претставува телескоп или двоглед чиј објектив и окулар се оптички леќи, без корист на огледала, низ кои светлината што доаѓа од предметот се прекршува и дава зголемен лик за окото на набљудувачот.Рефракоторот е телескоп којшто како објектив користи една или повеќе леќи. Со нивно комбинирање, со растурни или собирни, се настојува да се намали аберацијата. За првпат телескопот кога бил употребен од Галилео Галилеј во 1610 година бил рефрактор.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 650 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **650** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 650 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Ајде слушај, слушај калеш бре Анѓо** — македонска патриотска народна песна која датира од времето на Отоманското Царство.

Изведба на песната
------------------

Песната се изведува во мешан дует, но може да се изведува и соло. Напишана е како дијалог од четири строфи од кои првите три ги изведува машки вокал (при изведба во дует).

Интерпретација и снимки
-----------------------

Песната е изведена и снимена од бројни популарни пејачи на народна музика во Република Македонија, во поранешна Југославија и во целиот балкански регион. Постојат поп, рок, џез верзии, па дури и класична верзија. Познати се изведбите на Анка Гиева, Виолета Томовска, Есма Реџепова, Тоше Проески, Горан Бреговиќ, Азра, Даница Обрениќ, Лаза Ристовски од Бијело дугме и др.

Филмови
-------

Песната е искористена во филмовите: Аризона дрим од Емир Кустурица и во Борат: културни лекции за Америка за придобивки на славната нација на Казахстан (иако нема врска со музиката од Казахстан).

Содржина
--------

Текстот на песната е на македонски јазик со турски архаизми.

Тоа е приказна за отомански великодостојник кој ѝ свири и пее серенада со тамбура на младата црномурна македонска девојка Анѓа (изведено име од Ангелина). Тој бара таа да се мажи за него и ѝ ветува богат и лесен живот со многу жолтици и бисери само да ја смени верата и да стане анама во неговиот харем. Девојката гордо и пркосно ги одбива неговите понуди велејќи дека нема да стане анама.

Текст
-----

Ајде слушај, слушај, калеш бре Анѓо,
што тамбурата свири.
Тамбурата свири, калеш бре Анѓо,
анама да бидиш.
Анама да бидиш, калеш бре Анѓо,
на чардак да седиш.
На чардак да седиш, калеш бре Анѓо,
жолтици да броиш.
Жолтици да броиш, калеш бре Анѓо,
бисери да нижиш.
Бисери да нижиш, калеш бре Анѓо,
на грло да редиш.
Ајде, слушај, слушај клето бре Турче,
анама не бивам.
Анама не бивам, клето бре Турче,
турски не разбирам.

Вистинската Калеш Анѓа
----------------------

Усното предание говори дека песната се заснова на вистински историски настан во регионот Мариово, поточно во селото Старавина. Според истото, Калеш Анѓа за да избегне насилна исламизација извршила самоубиство скокајќи во провалија.

Калеш Анѓа во книжевноста
-------------------------

Вдахновен од оваа приказна писателот Стале Попов во 1958 година го напишал романот *Калеш Анѓа*.

Аудио записи
------------

* Во изведба на Виолета Томовска  Архивирано на 27 септември 2007 г.
* Верзија на Тоше Проески  Архивирано на 27 септември 2007 г.

Наводи
------

1. ↑  Старавина родно село на Калеш Анѓа[*мртва врска*]
Генерички списочник
**Списочник** — графички контролен елемент кој овозможува корисникот да избере една или повеќе ставки од списокот содржан во статичкиот текст. За да избере ставка од списочникот корисникот ја кликнува истата, понекогаш во комбинација со „Shift" или „Ctrl" за повеќекратен избор. Со притискање на копчето „Ctrl" и кликнување на веќе избрана ставка, изборот се поништува, односно ставката веќе не е избрана.

Поврзано
--------

* Паѓачки списочник - како списочник, но не е постојано отворен за да се гледаат елементите во списокот.
* Комбо списочник - како паѓачки списочник, но корисниците можат да додаваат ставки.
* Лизгач (информатика)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 656 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **656** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 656 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
За истоимената општинска заедница, видете Ајдерштет (амт).

Светилник во Вестерхефер
Поглед на мочуриштето
Поглед на солено мочуриште
**Ајдерштет** (германски: *Eiderstedt*; дански: *Ejdersted*; севернофризиски: *Ääderstää*) — полуостров во округот Северна Фризија, во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија.

Преглед
-------

Долг е околу 30 километри и 15 километри широк и бил создаден преку градење брани (полдери) од три острови: Ајдерштет околу Тенинг, Утхолм околу Татинг и Еферсхоп околу Гардинг. Градењето брани започнало околу 1000 година.

Бидејќи овие три острови биле самостојни административни области, областа првично била наречена „Три земји" (*Dreilande*).

Почвата од нанос од Северното Море ја направило областа погодна за земјоделство. Денес, туризмот преовладува, особено во општината Санкт Петер-Ординг на западниот крај на полуостровот. Светилникот во Вестерхефер е главната знаменитост на полуостровот и најпознат светилник во Германија. Ваденското Море, Ајдерските брани на реката Ајдер и Катингер Ват, мочуришта добиени од морето со изградбата на Ајдершперверк, се останатите туристички атракции на полуостровот.

Историја
--------

Постојаната закана од морето и постојаните селења принудиле Ајдерштет да добие посебен облик на самоуправување уште многу одамна бидејќи градењето брани било единствено можно со силна соработка. Првично во областа се населиле Фризите. Ајдерштет бил дел од Војводството Шлезвиг од XIV век.

Во 1864 година, данското Војводство Шлезвиг станало дел од Кралството Прусија. Пруската администрација му доделила самостојност на Ајдерштет како округ. Во 1970 година, округот Ајдерштет бил споен со окрузите Хузум и Зидтондерн за да го создадат новиот округ Северна Фризија.

Амт Ајдерштет
-------------

Главна статија: Ајдерштет (амт)
Административно, полуостровот влегува во рамките на истоимената општинска заедница со административно седиште во градот Гардинг. Единствениот град на полуостровот кој не е дел од оваа општинска заедница е Тенинг.

Надворешни врски
----------------

* Ајдерштет на Ризницата ?
* Eiderstedt.net (германски)
* Туристички центар Ајдерштет (германски)

Координати: 54°21′N 8°50′E﻿ / ﻿54.350° СГШ; 8.833° ИГД﻿ / 54.350; 8.833

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 148610481
* LCCN: n81109270
* GND: 4013735-1
* SUDOC: 027928241
* BNF: cb119866029 (податоци)

 |

 |
Арпа
**Арпа** или **суров ориз** – оризовите зрна што се добиваат при жетвата на оризовата култура. Зрното од арпата е обвиткано со плевици, па истото не може да се користи за исхрана на луѓето.

Обработка на арпата
-------------------

По жетвата арпата се обработува при што овој процес на обработка опфаќа чистење, сушење и лупење. За разлика од другите жита каде што зрната се мелат за брашно или сточна храна, оризовите зрна потребно е да останат цели за се добие ориз за консумација. При преработката на арпата се отстрануваат плевиците, обвивката на семето, површинскиот дел на ендоспермот и ембрионот, при што зрното треба да остане цело и неоштетено.

По лупењето следуваат уште неколку фази во обработката: одделување на лупениот од нелупениот ориз, белење, одделување на целите зрна од уфакот (кршените зрна), чистење на белиот ориз од камчиња и сортирање според бојата. Вака добиениот ориз се пакува и складира.

Трговски видови ориз
--------------------

### Интегрален ориз

Лупен, кафен, карго или интегрален ориз – ориз кај кој од зрната, со посебен технолошки процес се издвоени плевиците. Овој ориз има жолто-кафеава боја.

### Бел ориз

За добивање бел ориз каргото се изложува на понатамошна обработка во машини за белење. При истото се врши отстранување на обвивката на плодот и семето, алеуронскиот слој и мал дел од ендоспермот. Значи бел ориз е лупено и белено зрно од кое со посебна постапка се издвоени ‘ртулецот и обвивките на зрното.

### Витаминизиран ориз

Витаминизираниот ориз може да биде лупено или бело зрно добиено со посебна технолошка постапка со пареа и притисок. При оваа технологија арпата пред лупењето се подложува на третман со пареа и притисок при што витамините и минералните материи растворливи во вода со дифузија преминуваат од лушпата во зрното. Преку овој процес се губат мали количества на белковини и скроб, а се зголемува рандманот и содржината на витамините и минералните материи во зрното.

### Глутинозен ориз

Глутинозниот ориз е зрно од специјален вариетет кое има бел и непроѕирен изглед (ендосперм). Зрната содржат амилопектин и по варењето имаат особина меѓусебно да се слепуваат.

Наводи
------

1. ↑  „Арпа" — Дигитален речник на македонскиот јазик
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 667 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **667** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 667 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Ајдаред** е вид црвено јаболко од САД. Тоа е хибрид од две сорти на јаболка. За првпат било израснато во 1935 од Земјоделската експериментална станица на Ајдахо и од 1942 е широко распространето. Ајдаредот е цврсто јаболко со бело ткиво, кисело и сочно. Заради ова особено се користи во кулинарството. Се бере од крајот на септември до средината на октомври. Отпорно и трајно е сè до крајот на јануари, а соодветно складирано, може да трае и до јуни.

Јаболка „Ајдаред" на дрво

Наводи
------

1. ↑  „Summary of the Idared". Архивирано од изворникот на 2015-04-27. Посетено на 2008-02-10.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Исечена лубеница | *Оваа статија за овошје е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |
Разлистена Црноплодна Аронија
Аронија.
**Аронија** е зрнесто овошје, слично на боровинките и е високо отпорно на ниски температури, поради што често се нарекува и сибирска боровница. Расте на листопадна грмушка. Постојат 2-3 врсти по потекло од источниот дел на Северна Америка. Дрвото аронија најчесто расте од 1-6 метри.

Опис
----

Опрашувањето се врши со помош на пчели и ветар, а во есен листовите ги менуваат боите во црвени нијанси. Листовите на аронијата се едноставни и се распоредени наизменично. Цветовите се мали, се составени од 5 венчиња и 5 мали ливчиња. Плодовите се зрнести и не се јадат свежи бидејќи се со горчлив вкус (освен црвеноплодната аронија). Често се користи за припремање на вино, мармалад, чаеви, сирупи, компоти и сл. исто така се користи како зачин во боја во пијалаците и јогуртот. Со плодовите на аронијата се хранат и птиците, така што нејзината семка се распростанува преку птичијот измет.

Сорти
-----

Познати се три врсти на аронија:

1. Црвеноплодна аронија
2. Црноплодна аронија
3. Виолетовоплодна аронија

### Црвеноплодна аронија

**Црвеноплодна аронија** (*лат. Арониа арбутифолиа*) расте од 2-4 метри во висина, поретко до 6 метри. Листовите и се широки 5-8 сантиметри. Цветовите и се бели или бледо розови, отприлика 1 сантиметар широки.плодот е црвен, 4–10 mm широк и е отпорен на зимата.

### Црноплодна аронија

**Црноплодната аронија** расте во висина од 1 м, а ретко до 3 м. Листовите и се најчесто 6 см широки. Цветовите се бели, и имаат ширина од 1.5цм.
Од почетокот плодот е во црвена боја. Кога ќе озрее е во црна боја, со големина од 6-9 мм.

### Виолетовоплодна аронија

Виолетовоплодната аронија се смета за хибрид на црвеноплодната и црноплодната аронија, додека некој го сметаат за посебна врста. Цвета од април до јули. плодот е темновиолетова до црна боја, и е од 7-10 мм широк.

Аронијата како лек
------------------

Плодовите на аронијата се богати со витамините Ц, Е, Б2, Б6, бои антоциани, фолна киселина, коишто го оспоруваат стареењето, штитат од негативните ефекти на слободините радикали и на организмот му даваат енергија. За консумација се препорачува плодовите да бидат сушени или обработени за мармалад или домашен џем. Плодовите на аронијата се сместени на списокот на најлековити природни плодови.
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 630 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **630** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 630 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 153 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **153** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 153 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 651 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **651** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 651 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------