**Молдавските магнатски војни** се однесуваат на периодот на крајот на 16 век и почетокот на 17 век кога магнатите на Полско-литванската Државна Заедница интервенирале во работите на Молдавија, судирајќи се со Хабсбурговците и Отоманското Царство за доминација и влијание врз кнежевството.

Магнатски војни (1593-1617)
---------------------------

### Причини

 Канцеларот Јан Замојски
Јан Замојски, полски канцелар на големата круна (канцлерц) и воен командант (голема круна Хетман), познат по неговото противење кон Хабсбурзите, бил гласен поддржувач на проширувањето на Комонвелтот во јужниот правец. Од раните планови направени од кралот на Комонвелтот Стефан Батори за војната против Османлиите, Замојски ги поддржал, гледајќи ги тие планови како добра долгорочна стратегија за Комонвелтот. Секоја политика што била против Османлиите била поддржана и од Светата столица, а папата Сикст V силно ја изразил својата поддршка за каква било војна меѓу Комонвелтот и Османлиите. Три моќни магнатски семејства од Комонвелтот, Потоки, Корецки и Вишњовиецки, биле поврзани со молдавскиот Хосподар (Кнез или Војвода) Јеремија Мовила (Јереми Мохила), а по неговата смрт во 1606 година, тие ги поддржувале неговите потомци.

 Комонвелтот во својот најголем обем околу 1630 година
Околу крајот на 16 век, односите меѓу Комонвелтот и Османлиите, никогаш премногу срдечни, дополнително се влошиле со зголемениот број на независни напади од страна на Козаците. Од вториот дел на 16 век, Козаците почнале да вршат напади на териториите под османлиска власт. Комонвелтот не можеле да ги контролира жестоко независните Козаци, но бил одговорен за нив, бидејќи во тоа време тие номинално биле под владеење на Комонвелтот. Во исто време, Татарите кои живееле под османлиска власт го напаѓале Комонвелтот. Сепак, тие напаѓале најмногу во југоисточните области на Комонвелтот, кои биле прилично ретко населени, додека Козаците го напаѓале срцето на Отоманското Царство, богатите трговски пристанишни градови само два дена оддалечени од устието на реката Днепар (која Козаците ја користеле како своја главна транспортна рута). До 1615 година, Козаците дури ги запалиле населбите на периферијата на Цариград. Последователните договори меѓу Отоманското Царство и Комонвелтот ги повикале двете страни да ги ограничат козачките и татарските активности, но тие никогаш не биле спроведени на ниту една страна од границата. Во внатрешните договори, поттикнати од полската страна, Козаците се согласиле да ги запалат нивните чамци и да го прекинат нивниот напад. Сепак, козачките чамци можеле брзо повторно да се изградат, а начинот на живот на Козаците барал периодични ловови за слава и плен. Понекогаш на Козаците само им требале ресурси за да си обезбедат егзистенција, додека во други прилики биле поткупувани од Хабсбурзите за да помогнат да се намали притисокот на Отоманците врз нивните граници. Исто така, имало широко распространето непријателство меѓу Козаците и Татарите, по децениски гранични судири и реципрочни грабежи на имоти и села. Козаците речиси секоја година ги напаѓале османлиските територии и нивните вазали во близина на Црното Море, обично привлекувајќи одмазднички татарски напади (и обратно). Маѓепсаниот круг на хаос и одмазди често ја претворал целата југоисточна граница на Комонвелтот во воена зона на ниско ниво.

### 1593–1595

 Хетманот Станислав Жолкевски учествувал во молдавскиот поход и битката кај Цецора од 1595 година, во близина на реката Прут.
Во 1593 година започнала војната меѓу Отоманското Царство и Хабсбурзите. Во 1594 година, многу силен татарски напад, извршен од околу 20.000–30.000 луѓе предводени од ханот на Крим, Гази II Гирај, го ограбиле Покучие и се преселиле во Унгарија преку планинските премини, со цел да ги ограбат хабсбуршките земји. Војниците на Комонвелтот се собрале премногу доцна за да го пресретнат. Принцот од Трансилванија, Сигизмунд Батори, внук на поранешниот полски крал Стефан Батори (Истван Батори), го зајакнал влијанието на Хабсбург во Молдавија откако го поставил Стефан Разван на молдавскиот престол. Стефан Разван бил Ром од Влашка (неговиот татко бил отомански муслиман-Ром, затоа не бил роб) и се оженил со молдавска благородничка (неговата приказна била основа на драмата на романскиот писател и историчар од 19 век, Богдан Петричеику Хасдеу).

Про-полскиот господар бил претежно толериран од Портата кога Комонвелтот бил анти-хабсбуршки или неутрален настроен. Затоа, кога силите на Рудолф II ја добиле контролата над Молдавија и Трансилванија (полски: *Siedmiogród*) и почнале да го поддржуваат Михаил Витеазул (полски: *Michał Waleczny*), принцот на Влашка, Османлиите не гледале премногу благонаклоно кон мешањето на Комонвелтот.

Во 1595 година Замојски, убеден од молдавските бегалци, решил да интервенира. Силите на Комонвелтот (броејќи ~ 7.000-8.000 војници) под четникот Јан Замојски ја преминале Днестар, ја поразиле локалната опозиција (додека трансилванските трупи се повлекле во својата земја) и османлиските засилувања и го поставиле Еремија Мовила на молдавскиот престол. Многумина го сметале ова како многу опасен чекор бидејќи Османлиите се подготвувале да стават свој кандидат на молдавскиот престол. Замојски стапил во контакт со големиот везир Синан-паша и преговарал со османлискиот гувернер на црноморскиот остров Тјахин (во близина на реката Днепар) и ги убедил во неговите мирољубиви намери и дека не сака да се бори со Отоманската империја. Меѓутоа, канот на Крим, Ğazı II Giray, реагирал и влегол во Молдавија со околу 20.000 луѓе (но без топови и малку јаничари ). Замојски го зацврстил својот логор во близина на Цекора кај реката Прут, издржал тридневна опсада (17–20 октомври) и успеал да постигне договор со Отоманското Царство со која Мовила е признат како господар (Договор од Цецора). Молдавија станала вазал на Комонвелтот и во исто време му оддала почит на Цариград (ова е познато како владение - територија под владеење на две суверени сили). Незадоволен со ова, претходниот господар Стефан Разван ја нападнал Молдавија, но неговите трупи биле уништени од Замојски, а Разван погубен.

### 1599–1601

 Михај Храбриот, Војвода од Влашка, Трансилванија и Молдавија
Во 1599 година, Михај, сакајќи да си го обезбеди грбот по заминувањето на Сигизмунд Батори од трансилванскиот престол, го победил новиот владетел на Трансилванија, Андреј Батори, кој го загубил животот бегајќи по битката и ја презел Трансилванија како гувернер на во име на хабсбуршкиот цар Рудолф II. Подоцна, Михај го победил Еремија Мовила и ја презел контролата над речиси цела Молдавија, со исклучок на Хотин (замок и град на десниот брег на Днестар), кој останал во полски раце. Михај ги користел титулите на војвода на Влашка, Трансилванија и Молдавија за прв пат во мај 1600 година. Тој се обидел да добие признание од Рудолф II, го понудил својот вазал на Комонвелтот и организирал антитурска лига. Откако кралот Сигизмунд III Васа одбил, Михај ги испратил своите трупи да го заземат Покучие (област што Молдавците тврделе дека е нивна), но хетманот на Комонвелтот Станислав Жолкевски наишол на отпор.

 Трите кнежевства и териториите се обединиле под власта на Михај во период од четири месеци.
Во 1600 година Замојски и хетманот Јан Карол Чодкевич ги собрале силите на Комонвелтот, враќајќи се во Молдавија, каде се бореле против Михај. Замојски го победиј Михак во близина на Буцов (Букова) во Влашка, на реката Телеајен, во близина на денешен Плоешт, го вратил Еремија Мовила на престолот и му помогнал на својот брат Симион Мовила да го добие престолот во Букурешт, со што привремено ја проширил сферата на влијание на југ сè до Дунав. Во меѓувреме, Михај отпатувал за Виена за да побара помош од царот, во замена за помош на Хабсбурзите против Османлиите и царското влијание врз Молдавија, претходно усогласени со Комонвелтот. Царот ветил помош и во 1601 година испратил војска предводена од Џорџо Баста која требало да го придружува Михај на враќање. По нивното пристигнување во Трансилванија, по заедничката победа во Гураслау против принцот од Трансилванија, Сигизмунд Батори, генералот Баста го уби Михај во текот на ноќта (јужно од Клуж), ефикасно преземајќи ја Трансилванија под водство на царот.

Капетанот Џон Смит, познатиот водач на колонијата во Џејмстаун, Вирџинија и приказната за Покахонтас, му служел на Сигизмунд Батори како платеник. Смит бил фатен и продаден на кримските Татари. Подоцна избегал во Полска пред да продолжи во Англија, од каде што отпловил во Америка во 1607 година.

Комонвелтот не бил во можност да ги искористи своите придобивки, бидејќи полско-шведската војна штотуку започнала и мнозинството сили на Комонвелтот биле очајно потребни за заштита на Ливонија. Една година подоцна, Симион Мовила бил соборен од влашкиот престол од локални болјари кои го замениле со Раду Тербан, со согласност на Османлиите (ослободени кога забележале намалување на полското влијание на Дунав). Комонвелтот успеал да ја задржи контролата над Молдавија, а единствената страна што не добила ништо биле Хабсбурзите: всушност, тие ја загубиле контролата над сите нивни поранешни поседи во регионот. Сепак, мирот кај Житваторок ставил крај на Хабсбуршко-отоманскиот судир познат како Долгата војна и ги принудил Османлиите да ги признаат Хабсбурзите како рамноправни, поради неможноста на првите да навлезат во Унгарија. Ова ставило крај на директната војна меѓу Османлиите и Хабсбурзите со децении, но двете сили сè уште се бореле за влијание во регионот што ја сочинува денешна Романија.

Комонвелтот не бил во можност да ги искористи своите придобивки, бидејќи полско-шведската војна штотуку започнала и мнозинството сили на Комонвелтот биле очајно потребни за заштита на Ливонија. Една година подоцна, Симион Мовила бил соборен од влашкиот престол од локални болјари кои го замениле со Раду Тербан, со согласност на Османлиите (ослободени кога виделе дека полското влијание на Дунав се намалува). Комонвелтот успеал да ја задржи контролата над Молдавија, а единствената страна што не добила ништо биле Хабсбурзите: всушност, тие ја загубиле контролата над сите нивни поранешни поседи во регионот. Сепак, мирот кај Житава ставил крај на Хабсбуршко-Отоманскиот судир познат како Долгата војна и ги принудило Османлиите да ги признаат Хабсбурзите како рамноправни, поради неможноста на првите да навлезат во Унгарија. Ова ставило крај на директната војна меѓу Османлиите и Хабсбурзите со децении, но двете сили сè уште се бореле за влијание во регионот што ја сочинува денешна Романија.

### 1607–1613

Еремија Мовила починал во 1606 година. Во 1607 година Стефан Потоцки го поставил својот зет (и син на Еремија), Константин Мовила на молдавскиот престол. Меѓутоа, Стефан Потоцки бил еден од про-хабсбуршките магнати и Габриел Батори, анти-хабсбуршкиот владетел на Трансилванија, го отстранил Константин Мовила во 1611 година. Молдавскиот престол сега паднал на Стефан II Томша.

Втората интервенција на Стефан Потоцки (со премолчена помош од Сигизмунд III, но против волјата на Сејмот и Сенатот) во 1612 година била целосно неуспешна. Војската од 7.000 луѓе на Потоцки била поразена на 19 јули во битката кај Сасови Рог од трупите на Татарите на Томша и Кан Темир од Буџачката орда. Стефан Потоцки и Константин Мовила ги завршиле своите животи во отоманско заробеништво во Цариград. Контра-упадот на Татарите и Томша на Комонвелтот бил запрен од Жолкевски без борба, а договорот помеѓу Жолкевски и Томша бил потпишан во октомври 1612 година (во Хотин). Томша уверил за неговата дружељубивост, дека ќе помогне да се закрпи судирот меѓу Отоманското Царство и Комонвелтот и ветил верност на полскиот крал.

Во 1613 година, кога Сигизмунд потпишал де факто антитурски одбранбен договор со Хабсбурзите, сметајќи на нивната поддршка за неговото враќање на шведскиот престол, Полска понатаму се преселила во непријателскиот логор од османлиска гледна точка. Хетманот Станислав Жолкевски, со демонстрација на сила, ги навел Молдавците и Турците на компромис и потпишал договор во 1612 година со Стефан Томша во Хотин.

### 1614–1617

Во 1614 година, султанот Ахмед I му напишал на Сигизмунд III дека го испраќа Ахмед-паша да ги казни „*оние бандити*", дека тоа не било наменето како гест на непријателство кон Комонвелтот и дека бара од него да не биде домаќин на бегалците; Ахмед Паша му напишал на хетманот Жолкевски барајќи соработка. Жолкевски одговорил дека тој веќе направил многу за да ги спречи нападите на Козаците, и дека повеќето од Козаците кои напаѓале на османлиските земји не биле Запорожските Козаци на Комонвелтот, туку донските Козаци (а со тоа и поданиците на Московјаните). Војниците на Жолкевски направиле уште една демонстрација, но Ахмед-паша не се обидел да ја премине границата и се решил за изградба на нови утврдувања во регионот на Очаков со цел да се спречат идни напади.

Во 1615 година, вдовицата и војводите на Еремија Мовила, Михал Вишниовиецки и Самуел Корецки, организирале трета интервенција, овојпат против желбите на кралот Сигизмунд. Нивните трупи се состоеле од свои приватни трупи, платеници, Козаци и Молдавци лојални на Мовила. Томша бил отстранет и младиот Александру Мовила бил поставен на престолот. Но, оваа ситуација не траела долго: во август 1616 година, Искендер-паша, бејлербеј од Босна, ги поразил магнатските сили на истото место во Сасови Рог, при што војводата Самуел Корецки и семејството Мовила завршиле како затвореници во Константинопол.Корецки успеал да избега од заробеништво, накратко повторно се појавил, но повторно бил заробен по поразот во битката кај Цецора во 1620 година и бил задавен до смрт додека бил во притвор.

,Повторно во 1616 година, Стефан Жолкевски успеал да ги олади тензиите, покажувајќи ја воената подготвеност на Комонвелтот и потпишувајќи нов договор со новиот господар, Раду Михнеа. Нему му било ветено молдавско посредување во решавањето на конфликтот меѓу Османлиите и Комонвелтот. Раду Михнеа му ветил верност на полскиот крал и ветил дека нема да им дозволи на Татарите да минуваат низ неговата територија. Сепак, северните и источните војни со Шведска и Русија го оттргнале вниманието на Комонвелтот и ја напрегале нејзината воена моќ до крај. Во 1617 година, по уште еден бран на козачки напади, султанот испратил моќна сила под Искендер-паша до границите на Комонвелтот. Армијата се состоела од јаничари, Татари и вазални трупи од Трансилванија, Молдавија и Влашка (броејќи до 40.000). Жолкевски ги сретнал во близина на Буса (на реката Јаруга), но ниту една страна не можела да одлучи да нападне, а писмата меѓу водачите биле разменети уште од почетокот на маршот на Искендер. Жолкевски имал главно магнати и немал козачки трупи, бидејќи Комонвелтот водел војна со Русија и со нова шведска агресија врз Ливонија во исто време, додека Османлиите биле во војна со Персија. Жолкевски бил принуден да се откаже од сите полски претензии кон Молдавија преку договорот од Буша, потпишан со Искендер-паша. Во договорот било наведено дека Полска нема да се меша во внатрешните работи на османлиските вазали во Трансилванија, Молдавија и Влашка, Комонвелтот требало да ги спречи Козаците да вршат напади на земји во Отоманското Царство, додека го отстапи Хотин. За возврат, Турците ветиле дека ќе ги запрат татарските напади.

1618-1620
---------

### 1618

Меѓутоа, неколку од одредбите на договорот некогаш биле исполнети. Татарските напади продолжиле во 1618 година (или можеби дури и во 1617 година), бидејќи командантите на ордите од Добруџа и Буџак го напуштиле логорот на Искендер за време на разговорите. Отпрвин, Жолкиевки не можел да ги подели силите и Татарите ограбувале без противење, но тој се сретнал со силите на Искендер-паша во близина на Камиенец Подолски. На 28 септември 1618 година, тој го истерал назад додека претрпел големи загуби. Во 1617 и 1619 година Жолкевски ги принудил Козаците да потпишат нови договори („*umowa olszaniecka*" и „*biało-cerkiewna*"). Чамците требало да бидат запалени, а нападите биле забранети. Во замена, козачкиот регистар бил проширен, а годишната субвенција за Козаците од Круната била зголемена. Сепак, козачките напади не престанале, особено затоа што биле поттикнати од Московија. Во јули 1618 година, по многу предупредувања до Комонвелтот, младиот и амбициозен султан Осман II испратил писмо до кралот Сигизмунд III со закани за нова војна и палење на Краков. Бидејќи Османлиите биле вклучени во голема војна со Персија, тоа не било ништо повеќе од предупредување во тоа време. Сепак, Осман планирал војна против Комонвелтот, со цел да ги компензира големите загуби претрпени против Персија, каде што во Отоманско-персиските војни од 1603–1611 и 1617–1618/19 година, Отоманците го загубиле Кавказ.

 Султан Осман II
Во 1618 година започнала Триесетгодишната војна. Чешките протестанти биле поддржани од германски и унгарски протестанти. Унгарците побарале помош од тогашниот принц од Трансилванија, Габриел Бетлен, и изјавиле дека сакаат да ја обединат Унгарија со Трансилванија. Бетлен бил назначен на функцијата по смената на Габриел Батори од страна на султанот (наредена на трупите на Искендер-паша во 1613 година). Тој бил антиполски и лојален отомански вазал и имал аспирации да ја прошири својата власт во Моравија, Бохемија и Шлеска. Полскиот хетман Стефан Лолкевски го предупредил Бетлен да не се приклучува на протестантската страна и ветил помош против Отоманското Царство; сепак, Бетлен одговорил дека е предоцна да се сменат верностите. Кога на борбата се придружил Габриел Бетлен од протестантската страна, неговата опсада на Виена се заканувала да го прошири Трансилванското владеење (а со тоа и Отоманското) до Бохемија и Шлезија.

### 1619–1620

Полските благородници ги поддржувале Чесите (барем вербално) затоа што борбата на чешките и унгарските благородници се сметала за борба на „слободното" благородништво против апсолутистичките монарси. Благородниците не сакале да се борат против протестантите, а Сејмот дури и му забранил на Сигизмунд III да испрати полски вооружени сили како помош за Хабсбурзите. Меѓутоа, кралот на Полска, Сигизмунд, бил побожен римокатолик и долгогодишен симпатизер на Хабсбурговците. Дополнително, некои од полските магнати се надевале дека ќе вратат некои делови од Шлезија во замена за помош на Хабсбурговците. За време на разговорите со синот на Сигизмунд, принцот Владислав IV Ваза, на неговото патување во Шлезија во средината на 1619 година, светиот римски цар Фердинанд II ветил дека ќе дозволи привремена окупација на дел од Шлезија од страна на Полјаците, со можност тие области да се вклучат во Полска. на подоцнежен датум. Некои од војводите на Шлезија од Пјастовците (старата полска династија), исто така, го поддржале враќањето на нивните земји во полското царство, особено со оглед на атрактивната политика на верска толеранција на Комонвелтот и фактот што полските западни региони биле многу мирни и безбедни долго време. 

Сигизмунд III решил да им помогне на Хабсбурзите и приватно ангажирал озлогласенa  платеничка група наречена Лисовци (името е земено од нивниот основач Александар Јозеф Лисовски), кои биле невработени по завршувањето на војните со Московија и го ограбувале и тероризирале целиот регион на Литванија. Сигизмунд ги испратил Лисовците да им помогнат на Хабсбурзите кон крајот на 1619 година. На крајот, Фердинанд не се согласил на никакви трајни отстапки во Шлезија, и само го поставил принцот Карол Фердинанд (братот на Владислав) за епископ на Вроцлав. Ниту Хабсбурзите не пружиле никаква помош против Отоманското Царство. Лисовците ги скршиле трансилванските сили предводени од Ѓорѓи I Ракочи  во Завада и Хумен (13 ноември  или 21-24,  и почнале да ограбуваат, ограбувајќи, убивајќи *дури и деца и кучиња* (како што напишал еден современ историчар) и ја запалиле Источна Словачка, принудувајќи го на тој начин Бетлен да ја укине опсадата на Виена и да се обиде да ги спаси своите земји. Подоцна, Лисовците ги погодиле Шлезија и Бохемија и учествувале во битката кај Белата Планина.

Владетелот на Молдавија, уште еден вазал на отоманскиот султан, хосподар со италијанско потекло, Гаспар Грацијани одлучил дека ќе му биде подобро под полска власт и започнал разговори со полскиот крал, ветувајќи дека ќе испрати 25.000 луѓе. Полскиот пратеник во Цариград, кој пристигнал во април 1620 година, бил примен многу студено. Подоцнежните козачки напади и палење на предградијата на Цариград не помогнале.

Хабсбурзите немале дилеми да ја вратат помошта на Сигизмунд со предавство. Нивниот пратеник активно работел против новиот договор меѓу Комонвелтот и Отоманците бидејќи Хабсбурзите знаеле дека секој полско-отомански конфликт значи помала неволја за нив. Оваа интрига, заедно со нервозата на Османлиите поради прохабсбуршките акции на Комонвелтот и постојаните обиди на некои полски магнати да стекнат влијание во Молдавија, предизвикало нова војна да биде неизбежна. Во Полска, кралот и хетманите ја преувеличувале опасноста за да регрутираат повеќе војници и да ги зголемат даноците за армијата. Меѓутоа, благородниците не им верувале на таквите мерки и не можеле да се убедат да платат зголемени даноци за војската, шпекулирајќи за причините за експедицијата. Благородниците честопати ги попречувале иницијативите на кралот, дури и ако тие би можеле да се покажат во интерес на целата земја (вклучувајќи ја и нивната долгорочна цел), станувајќи сомнителни за какво било зголемување на моќта на кралот како потенцијално намалување на нивните привилегии. Статус квото, што се претворило во нивниот висок стандард на живот, генерално бил фаворизиран пред секоја алтернатива.

Некои историчари велат дека кралот Сигизмунд решил да интервенира во Молдавија поради внатрешни проблеми предизвикани главно од испраќањето на платеници од Лисовците на страната на Хабсбург и нивното однесување во војна. Други истакнуваат дека некои благородници се заканувале со вооружен бунт, а во случај на успешна интервенција, кралот ќе го зголеми својот и авторитетот на хетманот и ќе го фокусира вниманието на благородниците на надворешни наместо на внатрешни проблеми. Дополнително, Хетман Жолкевски, предвидувајќи конфронтација со Отоманското Царство, претпочитал да се сретне со нивните трупи на странска почва.

Во ретроспектива, овој пат благородниците биле во право за недостатокот на опасност бидејќи ниту Татарите ниту Турците не биле подготвени во 1620 година. Додека султанот навистина планирал експедиција во Полска во 1621 година, тоа требало да се направи со мал контингент. Сепак, може да се тврди дека континуираната политика на занемарување на војската скапо би го чинела Комонвелтот во наредните децении.

Битката кај Цецора и нејзините последици (1620–21)
--------------------------------------------------

Следната фаза на Отоманско-Комонвелтскиот судир започнал во 1620 година: палењето на Варна од Козаците се покажало како последната искра. Новиот млад османлиски султан Осман II склучил мир со Персија и ветил дека ќе го запали Комонвелтот до темел и „*да ги напои своите коњи во Балтичкото Море*". Силите на Жолкевски влегле длабоко во Молдавија за да ги нападнат Османлиите пред да бидат подготвени, но голема османлиска сила веќе ја нападнала Молдавија за да го отстранат Грацијани.

На почетокот на септември 1620 година, Золкевски и неговиот штитеник, идниот хетман Станислав Коњецполски, собрале 8.000 луѓе и марширале на југ. Сепак, придонесот на Грацијани сочинувал само 600 мажи. Во битката кај Цецора (од 18 септември до 6 октомври 1620 година), на реката Прут, Золкевски се сретнал со 22.000-члената војска на Искендер-паша, издржувајќи ги повторените напади во текот на септември 1620 година. На 29 септември тој наредил повлекување и осум тешки денови се одржувала дисциплина и покрај непријателските напади. При приближувањето до полската граница, редот во голем дел од армијата се стопил и силите се распаднале на самото место. Османлиите нападнале и голем дел од војската на Комонвелтот бил уништен. Золкевски бил убиен, главата му била испратена на султанот како трофеј, додека Кониеполски бил заробен.

Следната година, во 1621 година, војска од 100.000–160.000 турски војници предводена од султанот Осман II лично напредувала од Одрин кон полската граница, но катастрофата на Цецора предизвикала Комонвелтот да мобилизира голема војска (од околу 25.000 Полјаци и 20.000 Козаци) како одговор на заканата. Хетманот Чодкевич го преминал Днестар во септември 1621 година и се зацврстил во тврдината Хотин на самиот пат на отоманското напредување. Овде, цел месец (од 2 септември до 9 октомври), за време на битката кај Хотин, хетманот на Комонвелтот го држел султанот на заливот, до првиот есенски снег. Смртта на неговите луѓе го натерало Осман да се повлече. Сепак, победата требала скапо да ја откупи Полска. Неколку дена пред да се подигне опсадата, остарениот голем хетман умрел од исцрпеност во тврдината на 24 септември 1621 година. По неговата смрт, полските сили биле предводени од Станислав Лубомирски.

Чодкевич не бил единствениот што починал. Самиот султан Осман платил највисока цена за неуспехот на неговите планови. По свртувањето на плимата и осеката, поразот и последователното повлекување на османлиските војски, заедно со внатрешните работи, предизвикале бунт на јаничарите во 1622 година, при што бил убиен Осман II.

Бил договорен чесен мир (Хотински договор), врз основа на тој во Буса, а границата помеѓу двете држави останала иста до Полско-отоманската војна (1633–1634).

Наводи
------

1. ↑  *Acta Poloniae Historica*. Semper. 1975. стр. 105.
2. ↑  „Homework Help and Textbook Solutions | bartleby". Архивирано од изворникот на 2005-03-08.
3. ↑  „Archived copy". *edu.clk.pl*. Архивирано од изворникот на 29 April 2006. Посетено на 12 January 2022.CS1-одржување: архивиран примерок како наслов (link)
4. ↑  „Wirtualna Polska - Wszystko co ważne - www.wp.pl".