Носии од пределот Азот изложени во етнолошкиот оддел на Музејот на Македонија

Носии од пределите Азот и Клепа
-------------------------------

Пределот Бабуна, во чиј состав влегуваат помалите предели Азот и Клепа, го сочинуваат повеќе села по течението на истоимената река. 

***Машката носија***

Мажите во пределот Азот северно од планината Бабуна носеле бела платнена кошула, гаќи од платно, елече со прави „крвави" и „белки" шарки кое се носело над кошулата, која на половината била обмотана со црвен волнен појас со прави шарки и усукани „преткавани" рески. На нозете носеле бели клашнени објала, долги од глуждовите до под колената, чорапи од волнена преѓа кои биле долги до колена и биле орнаментирани во хоризонтални редови на црна основа.

Околу појасот се носело бришалка – правоаголна крпа со орнаментација на крајот, и скутина „вута" ткаена во црно-бели хоризонтални редови за помлади мажи, а постарите со црно-кафеави редови. На главата носеле шубара од црна овча кожа. 

***Женската носија***

Жените од пределот Азот носеле бела платнена кошула со везови на долниот дел и на рацете (од рамената до лактите), над која носеле елек од шарено платно „алаџа" во пруги, долг до под колена и станува поширок од половината надолу. Над него се носело ќурдија од црна клашна (иста во форма како елекот) и црвена волнена скутина „вута" со вертикални прави шарки. На половината се опашувало појас „ѕуница" или „ќемер" од црвена волнена преѓа. На нозете носеле црвени чорапи од волнена преѓа и бришалка од бел памук со орнаментација на крајот, која се носела на појасот.

Носии од Велешко
----------------

Севените велешки села се во составот на Велешкиот крај, кој припаѓа на Северното Повардарије. Во рамките на овој крај, покрај оваа пределска целина влегуваат и помали пределски целини, познати како: Азот/Бабуна, Клепа, Гроот и Ќучук-Кол. 

***Машката носија***

Мажите во северните велешки села носеле кошула и гаќи од бело платно, клашнен копоран и елек од клашна или шарено пругасто платно „алаџа" со закопчување на градите, преку кој се носело антерија „*памуклија*" (полнета со памук). На нозете носеле шалвари со широки ногавици или бечви од бел/црн шајак, и волнени објала или клашнени калци над чорапите. За летно време носеле бела крпа „*бришалка*" (иста како таа од Овче Поле), која се носела на главата и понекогаш на појасот. До крајот на туркото владеење носеле фес, кога истовремено се носело и шубара која се носела и после турското владеење.

Од некогашната стара носија се спомнати ф’станот, доламата и силавот. Носијата на башиноседелците се издвојувала во некои делови од онаа во другите села. Во нејзиниот сотав егзистирала гуња (иста како битолската), *„лито" **либаде*** за во летото, а *„подлачно" **либаде*** од јагнешка кожа за во зимата; црн шајачен копоран (носен од најимотните газди), кој бил заменат со бунда од модра/црна чоја од лисичина кожа. 

***Женската носија***

Жените од велешко носеле бела платнена кошула со везови на долниот дел и ракавите, бела/црна клашнена ќурдија, појас „ѕунуца" од волнена преѓа, елек од шарено платно „алаџа" во пруги, црвена фута „со црни прачиња преткавано", а на главата се носело шамии во разни бои.

Овој состав бил изоставен, а во мода биле фустани и в’станки, облеки од здолниште и блуза познати под името „кроазе" (вид свилен сатенски материјал). На главата носеле шамии а на нозете чејли. Жените во с. Башино Село носеле сако украсено со лисичина кожа и фустани, а под нив чинтијани.

Наводи
------

1. ↑  „Народни носии од Бабуна (Азот, Клепа) – од минута 4:42".
2. 1 2 3 4 5  „Македонски Народни Носии I - Ѓорѓи Здравев (стр. 137 до 140)".



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски народни носии |
| --- |
|  |
| Мијачко-дебарски носии | Мала и Долна Река • Мавровско Поле и Горна Река • Дебарско Поле • Голо Брдо • Дебарски Дримкол | Детал од народна носија |
|  |
| Брсјачки носии | Мариово • Малесија • Струшки Дримкол • Прилепско-Битолско Поле • Кичевија, Порече и Железник (Демир Хисар) • Горна Преспа • Горни битолски села • Бабуна (Азот, Клепа) |
|  |
| Јужномакедонски носии | Леринско Поле • Леринска Река • Костурско • Бојмија • Долна Преспа • Солунско Поле |
|  |
| Струмско-местански носии | Радовишко и Струмичко Поле • Банско • Драма |
|  |
| Шопски носии | Славиште (источен дел) • Дурачка Река • Пијанец • Радовишки Шоплук • Малешево • |

 |

 Горноџумајско поле

| group6 = Горновардарски носии
| list6 =
Кумановско • Скопска Котлина (Скопска Блатија и Скопска Црна Гора) • Полог (Горни Полог, Долни Полог, села под Сува Гора) • Овче Поле
}}