|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | *Be it known that the inhabitants of Castle Maina are not from the race of aforesaid Slavs (Melingoi and Ezeritai dwelling on the Taygetus) but from the older Romaioi, who up to the present time are termed Hellenes by the local inhabitants on account of their being in olden times idolatres and worshippers of idols like the ancient Greeks, and who were baptized and became Christians in the reign of the glorious Basil. The place in which they live is waterless and inaccessible, but has olives from which they gain some consolation.* | "|

**Манијатите или Маниотите** (грчки: *Μανιάτες*) се етничка грчка подгрупа која традиционално го населува полуостровот Мани; се наоѓа во западна Лаконија и источна Месенија, во јужниот дел на Пелопонез, Грција. Порано биле познати и како **Мајноти**, а полуостровот како *Мајна*.

Маниотите тврдат дека се потомци на античките Спартанци и тие често биле опишани како такви.   Теренот е планински и непристапен (до неодамна до многу маниски села можело да се пристапи само по море), а се смета дека регионалното име „Мани" првично значело „суво" или „неплодно". Името „Маниот" е дериватно значење „на Мани". Во раниот современ период, Маниотите имале репутација на жестоки и гордо независни воини, кои практикувале пиратерија и жестока крвна одмазда. Во најголем дел, Маниотите живееле во утврдени села (и „кули-кули") каде што ги бранеле своите земји од војските на Вилијам II Вилехардуин, а подоцна и од оние на Отоманското Царство.

Имиња
-----

Презимињата на Маниотите рамномерно завршуваат на „*еас*" во сегашниот месенски („надворешен" или северозападен) дел на Мани, „*акис*" или „-*акос*" во она што сега е лаконски („внатрешно" или југозападно и источно) дел од Мани и повремените „-*огонаси*".

Антички Мани
------------

### Микенски Мани

 Карта која ја прикажува местоположбата на полуостровот Мани.
Хомеровиот „Каталог на бродови" во *Илијадата* ги споменува градовите на Мани: Меси (Мезапос), Етилус (Оитило), Кардамили (или Скардамула), Геренија, Теутрон (Котронас) и Лас ( Пасавас).  За време на Микенците, Мани доживеал процут и поседувал храм посветен на грчкиот бог Аполон кој бил изграден на Тенарон. Храмот бил од толкава важност што му парирал на Делфи, кој тогаш бил храм посветен на Посејдон. На крајот, храмот на Тенарон бил посветен на Посејдон, а храмот во Делфи бил посветен на Аполон. Според други легенди, во близина на Тенаро има пештера што води до Адот. Мани бил прикажан и во други приказни, како на пример кога Елена од Троја (кралица на Спарта), и Парис ја поминале својата прва заедничка ноќ на островот Крана, во близина на брегот на Гитео. 

Во текот на 12 век п.н.е. Доријците ја нападнале Лаконија. Доријците првично се населиле во Спарта, но набргу започнале да ја шират својата територија и околу 800 г. п.н.е. го окупирале Мани и остатокот од Лаконија. На Мани му била дадена социјалната каста Периоеци.  За тоа време, Феничаните дошле во Мани и се сметало дека основале колонија во Гитион (римско име: Gythium). Оваа колонија собирала мурекс, морска школка која се користела за правење пурпурна боја и ја имало во изобилство во Лаконскиот Залив. 

### Класичен Мани

 Карта на современ Мани, која исто така ја покажува Лаконија
Додека Спартанците владееле со Мани, Тенарон станал важно место за собирање на платеници.  Гитиум станало главно пристаниште под Спартанците бидејќи бил на оддалеченост од само 27 километри од Спарта. Во 455 п.н.е. за време на Првата пелопонеска војна, бил опколен и заробен од атинскиот адмирал Толмид заедно со 50 триреми и 4.000 хоплити. Градот и пристаништето биле повторно изградени и до крајот на Пелопонеската војна, Гитиум бил главното место за градење на новата спартанска флота. Спартанското раководство на Пелопонез траело до 371 п.н.е. кога Тебанците под водство на Епаминонда ги поразиле кај Леуктра. Тебанците започнале поход против Лаконија и го зазеле Гитиум по тридневна опсада. Тебанците само накратко успеале да го задржат Гитиум, кој бил окупиран од 100 елитни воини кои се претставувале како спортисти. 

### Хеленистички Мани

 Антички театар во близина на Гитио .
За време на хеленистичкиот период на Грција, Мани останал под контрола на Спартанците. Македонците под команда на Филип V Македонски се обиделе да го нападнат Мани и остатокот од Лаконија (219–218 п.н.е.) и неуспешно ги опседнале градовите Гитиум, Лас и Асине.  Кога Набис го презел спартанскиот престол во 207 п.н.е. тој спровел неколку демократски реформи. Една од овие реформи вклучувала Гитиум да стане главно пристаниште и поморски арсенал.  Во 195 п.н.е. за време на Римско-спартанската војна, Римската Република и Ахајската лига со помош на комбинираните сили на Пергамените и Родите го освоиле Гитиум по долга опсада. 

Сојузниците продолжиле со опсада на Спарта и се обиделе да го принудат Набис да се предаде. Како дел од условите на мировниот договор, крајбрежните градови на Мани биле принудени да станат автономни. Градовите го формирале Сојуз на слободните Лаконци со Гитиум како главен град под заштита на Ахајската лига. Набис, незадоволен со губењето на својата земја во Мани, изградил флота и ја зацврстил својата војска и напредувал кон Гитиум во 192 година п.н.е. Војската и морнарицата на Ахајската лига под команда на Филопомен, се обидела да го ослободат градот, но ахајската морнарица била поразена кај Гитиум и војската била принудена да се повлече во Тегеја.  Римската флота под водство на Атилиј успеала повторно да го освои Гитиум подоцна истата година. Набис бил убиен подоцна истата година, а Спарта станала дел од Ахајската лига. Сепак, Спартанците, додека барале пристаниште, го зазеле Лас. Ахајците одговориле со заземање на Спарта и неуспешно присилување на нивните закони.

Римски Мани
-----------

Маниотите живееле во мир до 146 п.н.е. кога Ахајската лига се побунила против римската доминација, што резултирало со битката кај Коринт. Воениот судир резултирал со уништување на Коринт од страна на силите на Луциј Мумиј Ахаик и припојување на Ахајската лига од страна на Римската Република. Иако Римјаните го освоиле Пелопонез, на Сојузот на слободните Лаконци му било дозволено да ја задржи својата независност. Маниотите страдале од пиратски напади од страна на Критјаните и Киликјаните кои го ограбиле Мани заедно со храмот на Посејдон. Маниотите биле избавени од пиратите кога Помпеј Велики ги поразил. Најверојатно во знак на благодарност, Маниотите го снабдувале Помпеј со стрелци во неговите битки против Јулиј Цезар за време на граѓанската војна на Цезар (49–45 п.н.е.) и биле поразени. 

За време на Граѓанската војна помеѓу Антониј и Октавијан (32–30 п.н.е.), Маниотите и остатокот од Лаконците го снабдувале Август со трупи за неговата конфронтација со Марко Антониј и Клеопатра VII во битката кај Акциум (2 септември 31 п.н.е.) и во знак на благодарност тие официјално го признале Август за цар и го поканиле во Псаматус (близу денешното Порто Кагио), а нивниот Сојуз останал независна држава. Тоа го означувало почетокот на „златното доба" на Сојузот. 

Мани процветал во времето на Римјаните, поради неговата почитувана послушност кон Рим. Сојузот се состоел од 24 градови (подоцна 18), од кои Гитиум останал најистакнат. Меѓутоа, многу делови на Мани останале под исто така полунезависна (автономна под римски суверенитет) Спарта, а најзабележителни биле Асине и Кардамили. Мани станал центар за пурпурна боја, која била многу популарна во Рим, како и добро позната по розовиот антички мермер и порфирот. Забележано е дека Лас бил удобен град со римски бањи и гимназија. 

Павсаниј оставил опис на Гитиум како што постоел за време на владеењето на Марко Аврелиј (владеел 161–180). Агората, акрополот, островот Крана (Маратониси) каде Парис на пат кон Троја ја прославил својата свадба со убавата Елена откако ја однел од Спарта, Мигониумот или пределот на Афродита Мигонитис (окупиран од современиот град) и ридот Ларизиум (Кумаро) се издигале над него. Во денешно време, најзначајните остатоци од театарот и зградите делумно потопени од морето припаѓаат на римскиот период. 

Сојузот останал полунезависен (автономен под римски суверенитет) до провинциските реформи на римскиот цар Диоклецијан во 297 година. Со варварската инвазија што го зафатило Римското Царство, Мани станал рај за бегалците. Во 375 година, силен земјотрес во областа го нанел данокот на Гитиум, кој бил сериозно разурнат. Повеќето од урнатините на античкиот Гитиум денес се потопени во Лаконскиот Залив.

Средновековен Мани
------------------

### Од Теодосиј I до инвазијата на Аварите

 Карта на Византија која ги прикажува Мани и источен Пелопонез како дел од царството (останатиот дел од Пелопонез бил привремено окупиран од словенски племиња), в. 717
На 17 јануари 395 година, Теодосиј I, кој успеал да го обедини Римското Царство под своја контрола, починал. Неговиот најстар син, Аркадиј, го наследил во Источното Римско Царство, додека неговиот помлад син, Хонориј, го наследил Западното Римско Царство. Римското Царство се поделило за последен пат, а Мани станал дел од Источното или Византиско Царство. Помеѓу 395 и 397 година, Аларик I и неговите Визиготи го ограбиле Пелопонез и го уништиле она што останало од Гитиум. Аларик ги освоил најпознатите градови, Коринт, Аргос и Спарта. Најпосле бил поразен од Стилихон, а потоа го преминал Коринтскиот Залив кон север.

Во 468 година, Гајзерик од Вандалите се обидел да го освои Мани со цел да го искористи како база за напад, а потоа и да го освои целиот Пелопонез. Гајзерик се обидел да ја приземји својата флота во Кениполис (во близина на современото село Кипарисос во пристаништето Тенарон), но кога неговата војска се симнала, жителите на градот ги нападнале Вандалите и ги натерале да се повлечат по големите жртви. 

Неколку децении подоцна, познатиот византиски генерал Велисариј, на патот кон својата победничка кампања против Вандалите, застанал во Кениполис за да набави резерви, да ги почести Кениполитанците за нивната победа и да регрутира неколку војници.  Според Гринхалг и Елиопулос, евроазиските Авари (заедно со Словените) го нападнале и го окупирале поголемиот дел од западниот дел на Пелопонез во 590 година.  Сепак, денеска не постојат археолошки докази за словенско (или аварско) навлегување на царска византиска територија пред крајот на 6 век. Генерално, трагите од словенската култура во Грција се многу ретки. 

### Македонската династија

 Карактеристична врата со симболот на двоглавиот орел во Гитио.
Постои опис на Мани и неговите жители во *За управувањето со царството* на Константин VII: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | „Да се знае дека жителите на Замокот Мани не се од родот на споменатите Словени (Мелинго и Езеритаи кои живеат на Тајгет), но од постарите Ромеи, кои до денес локалните жители ги нарекуваат Хелени поради тоа што во старите времиња биле идолопоклоници и обожаватели на идоли како старите Грци, и кои се крстија и станаа христијани во владеењето на славниот Василиј. Местото во кое живеат е безводно и недостапно, но има маслинки од кои добиваат некаква утеха". | "|

Областа населена со Манијатите (или Маниотите) најпрвин била наречена „Маина" и веројатно била поврзана со замокот Тигани (кој се наоѓа на малиот полуостров Тигани во заливот Мезапос на северозападниот полуостров Мани). Маниотите во тоа време биле наречени „Хелени" - односно пагани и биле целосно христијанизирани дури во 9 век од нашата ера, иако некои црковни урнатини од 4 век од нашата ера покажуваат дека христијанството било практикувано кај некои Маниони во регионот од порано време. Маниотите биле последните жители на Грција кои отворено ја следеле паганската хеленска религија. Ова може да се објасни со планинската природа на теренот на Мани, што им овозможило да избегаат од обидите на Источното Римско Царство да ја христијанизира Грција.

### Ахајско Кнежество

 Грб на Ахајското Кнежество.
За време на Четвртата крстоносна војна (1201–1204), крстоносците го зазеле Цариград. Источното Римско Царство било поделено помеѓу неколку грчки и латински наследнички држави, особено вклучувајќи ги (од запад кон исток) Епирското Деспотство, Латинското Царство, Никејското Царство и Трапезунтското Царство. Овие четири царства создале ривалски цареви, кои се бореле за контрола една врз друга и останатите полунезависни држави кои се појавиле во областа. Вилијам Шамплит и Џефри I Вилехардуин ги поразиле Пелопонеските Грци во битката кај Маслиновата шума на Кундурос (1205), а Пелопонез станал дел од Ахајското Кнежеатво. Во 1210 година, Мани му бил даден на баронот Жан де Ноји како наследен маршал, и тој го изградил замокот Пасавас на урнатините на Лас. Замокот зазема значајна позиција, бидејќи контролирал важен премин од Гитиум до Ојтило.  

Маниотите, сепак, не можело лесно да се контролираат и тие не биле единствената закана за франкската окупација на Пелопонез. Милингите, словенско племе во планинскиот венец Тајгет, ја нападнале Лаконија од запад, а Цаконијците исто така им се спротивставиле на Франките. Во 1249 година, новиот принц, Вилијам II од Вилехардуин, дејствувал против напаѓачите. Тој ја искористил новозаземената тврдина Монемвасија за да ги држи Цаконијците подалеку и го изградил замокот во Мистра на планините Тајгет со поглед на Спарта за да ги задржи Милингите. За да ги спречи нападите на Мани, тој го изградил замокот Мегали Мајна. Опишан е како *на застрашувачка карпа со гребен нагоре*. Латински епископ бил назначен за Мани во текот на 1250-тите. Во 1259 година, епископот бил заробен за време на битката кај Пелагонија од страна на обновеното Византиско Царство под водство на Никеја. 

### Морејско Деспотство

 Морејско Деспотство, околу 1450 година.
На 25 јули 1261 година, Византијците под водство на Михаил VIII Палеолог повторно го освоиле Цариград. Принцот Вилијам бил ослободен, под услов да мора да ги предаде тврдините Мегали Мајна, Мистра, Геронтра и Монемвасија, како и да ги предаде заложниците, вклучувајќи ја Лејди Маргарет, бароницата од Пасавас. Со заминувањето на Франките од Лаконија, Маниотите живееле во мир под Морејското Деспотство, чии последователни деспоти управувале со провинцијата. Се снета дека во Мани доминирало семејството Никлијани, кои биле бегалци. Меѓутоа, мирот бил прекинат кога Турците Османлии ги започнале своите напади на Пелопонез.

Отомански период
----------------

### 15 век

Откако Отоманското Царство под султанот Мехмет II го освоил Цариград во мај 1453 година, Мани останал под контрола на Морејското Деспотство. Во мај 1460 година, Мехмет го окупирал Пелопонез. Со Морејското Деспотство управувале двајцата браќа на Константин XI, кои загинале бранејќи го Цариград. Меѓутоа, ниту Димитар Палеолог, ниту Тома Палеолог избрале да го следат неговиот пример и да го бранат Пелопонез. Наместо тоа, Тома побегнал во Италија, додека Димитар побарал засолниште кај Мехмет. Елена Палеологина, ќерка на Димитар и неговата втора сопруга Теодора Асанина, била дадена во харемот на Мехмет II.

 Карта на Отоманското Царство
На Крокодеилос Кладас, Грк од Лаконија, Мехмет му доделил владеење над Елос и Вардунија во 1461 година. Мехмет се надевал дека Кладас ќе ја брани Лаконија од Маниотите. За тоа време, населението на Мани се зголемило како резултат на приливот на бегалци кои дошле од други области на Грција.  Во 1463 година, Кладас им се придружил на Венецијанците во нивната тековна војна против Османлиите. Тој ги предводел Маниотите против Османлиите со венецијанска помош до 1479 година, кога Венецијанците склучиле мир со Османлиите и им дале на Османлиите право да владеат со *Брацо ди Мајна*. Кладас одбил да ги прифати условите и затоа Венецијанците му ставиле нивна цена.

По завршувањето на османлиско-венецијанската војна, Венецијанците ги оставиле Маниотите сами да се снаоѓаат. Голем дел од Грците кои се побуниле заедно со Венецијанците биле масакрирани од Османлиите, но многу од нив побегнале да најдат засолниште во Мани. Маниотите продолжиле да се спротивставуваат, а Мехмет испратил војска од 2.000 пешадија и 300 коњаници под команда на Але Бумико.  Венецијанците, обидувајќи се да добијат наклоност кај Портата, предале некои маниотски бунтовници. Османлиите стигнале до Ојтило пред Кладас, а Маниотите ги нападнале и масакрирале. Само неколку побегнале; меѓу нив бил и Але Бумико. Кладас ја нападнал Лаконската рамнина со 14.000 Маниоти и ги убил турските жители. 

Еден месец подоцна, поголема сила под команда на Ахмед-бег го нападнала Мани и го истерала Кладас до Порто Кагио.  Таму го собрале три галии на кралот Фердинанд I Неаполски. За да ги одложи Османлиите доволно долго за да може Кладас да побегне, манотската задна стража ја нападнала турската војска. Кладас стигнал до Кралството Неапол, од каде станал платеник водач. Се вратил во Мани во 1490 година и бил убиен во битка во Монемвасија.

### 16 век

Од 1500 до 1570 година, Мани ја задржал својата автономија без никаква инвазија од Османлиите. Османлиите биле зафатени со протерување на Венецијанците од Пелопонез и успеале во 1540 година, кога ги освоиле Монемвазија и Нафплио. Османлиите на чело со Селим II, подготвувајќи се да го нападнат венецијанскиот остров Кипар, изградиле тврдина во Мани, во Порто Кагио, а исто така го поставиле и Пасавас. Целта на ова била да се нарушат комуникациските линии на Венецијанците и да се држат Маниотите подалеку. Вознемирени, Маниотите повикале венецијанска помош, а венецијанската морнарица во комбинација со војската на Маниотите го освоила замокот. 

Кипар паднал подоцна истата година, но флотата на Светата лига ја поразила отоманската флота во битката кај Лепанто (1571). Грците претпоставувале дека Јован Австриски ќе се залага за нивниот бунт под команда на епископот од Монемвазија. Ветената војска никогаш не пристигнала и до 1572 година епископот бил принуден да се повлече во Мани. Маниотите не успеале во нивните апели до папата Григориј VIII да го убеди Филип II да обезбеди воена поддршка. 

### 17 век

 Ватеја, типично маниотско село познато по своите кули.
Во 1603 година, Маниотите му пристапиле на папата Климент VIII. Климент починал две години подоцна, а Маниотите почнале да бараат нов сојузник, фокусирајќи го своето внимание на кралот на Шпанија, Филип III. Тие го повикале да ја спушти својата војска во Порто Кагио и ветиле дека ќе му се придружат со 15.000 вооружени луѓе, како и со 80.000 други од Пелопонез. Маниотите испратиле пратеници и до некои големи сили на Медитеранот, како на пример Република Венеција, Кралството Франција, Република Џенова, Големото Војводство Тоскана и уште еднаш Шпанија. Овие држави биле заинтересирани и испратиле неколку експедициски сили во Мани, но со исклучок на шпанската експедиција која го отпуштила Пасавас, сите тие не успеале да постигнат ништо.

Маниотите нашле сојузник во 1612 година, Карло Гонзага, војвода од Мантуа и Неверс. Карло бил потомок на византискиот цар Андроник II Палеолог преку неговата баба, која била од лозата на Теодор I Монфератски, синот на Андроник.  Преку оваа врска тој го освоил престолот во Цариград. Почнал да кова заговор со Маниотите, кои му се обраќале со „*Крал Константин Палеолог*". Кога Портата слушнала за ова, го испратила Арслан во команда на војска од 20.000 луѓе и 70 бродови да го нападне Мани. Тој успеал да го опустоши Мани и да им наметне даноци на Маниотите (кои тие не ги платиле). Ова го предизвикало Невер да се движи поактивно за неговата крстоносна војна. Невер испратил пратеници низ дворовите во Европа во потрага по поддршка. Во 1619 година, тој регрутирал шест бродови и голем број мажи, но бил принуден да ја прекине мисијата поради почетокот на Триесетгодишната војна. Идејата за крстоносна војна избледела и Невер починал во 1637 година.

Во 1645 година започнала нова турско-венецијанска војна, таканаречената „ Критска војна", за време на која Република Венеција се обидувала да го одбрани Крит, една од нивните провинции од 1204 година, од Отоманското Царство, првично под Ибрахим I. Маниотите ги поддржале Венецијанците нудејќи им бродови. Во 1659 година, адмиралот Франческо Моросини, со 13.000 Маниоти како негови сојузници, ја окупирал Каламата, голем град во близина на Мани. Во 1667 година, за време на опсадата на Кандија, некои маниотски пиратски бродови се прикрале во османлиската флота и успеале да ограбат и запалат некои бродови. Меѓутоа, Кандија паднала во 1669 година, а Крит станал дел од Отоманското ЦарствоПиратството на Маниотите го забележал и Евлија Челебија, кој го посетил Мани со османлиската експедиција и забележал бројни села, замоци и цркви; ги опишал Маниотите со следните зборови: „*Го фаќаат Франкот и ни го продаваат, нè заробуваат и нè продаваат на Франките*". 

Со заземањето на Крит, Османлиите го свртеле вниманието кон Мани. Големиот везир, Ќопрулу Фазил Ахмет-паша, го испратил пиратот Хасан Баба да го покори Мани. Баба пристигнал во Мани барајќи од Маниотите да ги предадат заложниците, но наместо тоа, пристигнал одговор од куршуми. Во текот на ноќта, десет Маниоти заминале и започнале да ги сечат јажињата на бродовите на Хасан. Ова предизвикало некои од бродовите на Баба да се закопаат на карпите, а Маниотите искористувајќи ја ситуацијата, ги нападнале и ги убивале Турците и ги зазеле бродовите. Баба успеал да побегне само со еден брод. 

 Улица на Каргезе на Корзика, која е основана од бегалци од Мани, со нејзината грчка католичка црква во позадина.
Во Бањо во Цариград, имал озлогласен дваесет и петгодишен маниотски пират по име Лимберакис Геракарис. На петнаесетгодишна возраст бил во венецијанските галии како веслач. Откако бил ослободен од Венецијанците, тој продолжил со пиратеријата и бил заробен од Османлиите во 1667 година. Големиот везир решил да му даде амнестија доколку соработувал со Османлиите и им помогнал да го освојат Мани. Геракарис се согласил и во 1670 година станал бег на Мани. Еден од првите дела на Геракис бил да ги прогони непријателите на неговиот клан, семејството Јатријани и семејството Стефанопулос од Ојтило. Јатријаните побегнале во 1670 година и се населиле во Ливорно, Тоскана. Кланот Стефанопулос бил принуден да го напушти Ојтило во 1676 година и откако добил дозвола од Република Џенова, заминал на Корзика. Семејството Стефанопулос прво живеело во градот Паомија пред да се пресели во Каргезе, и до ден денес се смета себеси за Грци.  

Лимберакис набргу паднал во немилост кај Османлиите откако им се придружил на своите сонародници Маниоти во пиратеријата и бил заробен во 1682 година.  Со османлиските сили преокупирани со Австријците, Венецијанците под Моросини ја виделе својата можност да ги заземат териториите што ги држеле Турците на Пелопонез, започнувајќи ја Мореската војна. Турскиот генерал на Пелопонез, Исмаил, го открил овој план и го нападнал Мани со 10.000 луѓе. Турците ги опустошиле рамнините, но во текот на ноќта Маниотите нападнале и убиле 1.800 Турци. Останатите Турци се повлекле во замоците Келефа и Зарнатас, каде што биле под опсада од Маниотите. По кратки опсади, Маниотите успеале да ги заземат и Корони и Келефа. Меѓутоа, Исмаил се вратил со 10.000 пешадија и 2.500 артилерија и почнал да ги опсадува Маниотите кај Келефа. Турците речиси успеале да ги пробијат ѕидините пред да пристигнат 4.500 Венецијанци под команда на Морозини и да ги принудат Турците да се повлечат во Кастанија со Маниотите во потера по нив.  

Венецијанците, со помош на Грците, го освоиле остатокот од Пелопонез, а потоа ја опседнале Атина. За време на опсадата на Атина, Османлиите го користеле Партенон како складиште за муниција. Кога артилерискиот оган од Венецијанците го погодил складиштето, како резултат на експлозијата биле оштетени големи делови од Партенон. Очајните Османлии го ослободиле Лимберакис и му ја дале титулата „*Неговото височество, владетел на Мани*". Лимберакис веднаш започнал неколку напади на териториите на Пелопонез кои биле под контрола на Венеција. Меѓутоа, кога Османлиите се обиделе да го отрујат Лимберакис, тој пребегнал на венецијанската страна.   Венецијанците го направиле Лимберакис за витез на Свети Марко и го признале за владетел на Румелија. Лимберакис прв го нападнал градот Арта, кога Османлиите ги уништиле неговите имоти во Карпениси. Тој го зазел и ограбил градот пред да се врати во Мани. Артеанците испратиле комитет во Венеција и го известиле на Дужот. На крајот, Лимберакис се преселил во Италија каде што починал четиринаесет години подоцна.

### 18 век

Во 1715 година, Османлиите го нападнале Пелопонез и успеале да ги истераат Венецијанците во рок од седумдесет дена. Венецијанците победиле во некои помали поморски битки кај Мани, но го напуштиле Пелопонез во 1715 година. Следната година, бил потпишан Договорот од Пожаревац, а Венецијанците се откажале од своето барање за Пелопонез. 

#### Орлов револт

Георгиос Папазолис, грчки офицер на руската војска, бил пријател на Орловското семејство и ги натерал да ја убедат Катерина Велика да испрати војска во Мани и да ја ослободи Грција. Руската флота од пет бродови и 500 војници под команда на Алексеј Григориевич Орлов отпловила од Балтичкото Море во 1769 година и стигнала до Мани во 1770 година Флотата слетала во Отило, каде што ја пречекале Маниотите. Било одлучено да се подели армијата на две групи, *Западна легија* и *Источна легија*. Источната легија, под команда на Баркоф, Григоракис и Псарос, се состоела од 500 Маниоти и 6 Руси. Западната легија, под команда на Мавромихалис (наречен *Кучето*), Пјотр Долгоруков и Панајотис Кумундурос, се состоела од 200 Маниоти и 12 Руси.

Во меѓувреме, руската флота го опсадувала Корони со помош на Западната легија. Опсадата се покажала како тешка и набргу Орлов влегол во расправија со Мавромихалис. Мавромихалис му рекол на Орлов дека ако сакаат да започнат вистинска војна, мора да го окупираат Корони, а доколку не го сторат тоа, да не ги возбудуваат залудно Грците. Орлов одговорил нарекувајќи ги Маниотите „*парталави*" и „груби". На тоа Мавромихалис одговорил: „*Последниот од овие парталави пленчиња ја чува слободата со својот меч и заслужува повеќе од тебе*!  Русите заминале и ги воделе сопствените операции до крајот на годината, кога на крајот отпловиле назад во Русија.

Источната легија наишла на успех кога поразила војска од 3.500 Турци. Османлиите одговориле на ова со испраќање војска од 8.000 луѓе да го нападнат Пелопонез. Османлиската војска прво ја ограбила Атика пред да влезе на Пелопонез. Во Ризомилос во Месенија, тие биле блокирани од Мавромихалис и 400 негови следбеници. Маниотите ги задржале некое време, но османлиските сили на крајот не изгубиле поради нивниот супериорен број. Тие го фатиле Мавромихалис, кој не само што бил тешко ранет, туку и последниот преживеан од битката. Тој на крајот бил мачен до смрт. Тие потоа го нападнале Мани и почнале да ја опустошуваат земјата во близина на Алмирос (во близина на современото село Кипарисос). Во текот на ноќта војска од 5.000 мажи и жени Маниоти го нападнала непријателскиот логор. Османлиските сили изгубиле 1.700, додека Маниотите претрпеле само триесет и девет жртви.

#### Отоманската инвазија на Мани (1770)

Околу 1770 година, отоманскиот командант Хасан Гази со 16.000 луѓе ги опсадил двете борбени кули (пиргои) на кланот Венецанакис во Кастанија. Бранители биле Константин Колокотронис и Панајотис Венецанакис со 150 мажи и жени. Борбата траела дванаесет дена: повеќето од бранителите биле убиени, а сите воени заробеници биле мачени и распарчени. Сопругата на Константин Колокотронис била облечена како воин и се борела носејќи го своето бебе, Теодорос Колокотронис, идниот командант на Грчката војна за независност. 

 Маниотски кули.
Од Кастанија, Хасан Гази напредувал кон Скутари и ја опсадил кулата на моќниот клан Григоракис. Во кулата имало петнаесет луѓе, кои се држеле три дена додека Османлиите не ја поткопале кулата, ставиле барут и го разнеле целиот гарнизон. Во тоа време, главната маниотска војска од 5.000 мажи и 2.000 жени воспоставила одбранбена позиција која се наоѓала на планински терен над градот Парасирос. Целата војска била под команда на Егзархос Григоракис и неговиот внук Занетос Григоракис. Османлиската војска напредувала до рамнината Агио Пигада (што значи „Свет бунар"). Тие испратиле пратеници кај Маниотите и им пренеле дека Хасан е расположен да преговара. Маниотите знаеле дека ако испратат пратеници кај Турците, Хасан ќе ги погуби доколку преговорите пропаднат. Сепак, Маниотите испратиле шест мажи да разговараат за условите.

Шест маниотски пратеници биле испратени кај Хасан и, без да се поклонат, го прашале кои се неговите барања. Барањата на Хасан подразбирале децата на десет капетани како заложници, целото оружје што го држеле Маниотите и годишен главен данок да се плаќа како казна за поддршката на Русите. Маниотите одговориле на барањата на Хасан, велејќи: „*Ние претпочитаме да умреме отколку да ви ги даваме нашите пиштоли и деца. Ние не плаќаме даноци, бидејќи нашата земја е сиромашна*". Хасан збеснал и ги обезглавил шестмината мажи и ги набиле на столбови за да можат Маниотите да ги видат. 

Откако пратениците биле убиени, преостанатите Маниоти ги нападнале Османлиите. Борбите биле жестоки, а само 6.000 Турци успеале да стигнат до Мистра. Никој не знаел колку точно жртви претрпеле Маниовците, но Турците дефинитивно загубиле 10.000 луѓе. Во 1780 година, Хасан Гази, бегот на Пелопонез, се обидел да го ослабне семејството Григоракис со организирање на убиството на Егзархос Григоракис. Го поканил во Триполица и го третирал како почесен гостин, но потоа го обесил.  Во неделата на Велигден, мајката на Егзархос ги поттикнала Скутариотите да се одмаздат за смртта на нејзиниот син.  Под команда на Занетос Григоракис, луѓето од Скутари се облекле како свештеници и им било дозволено да влезат во Пасавас. Откако влегле, Скутариотите го извадиле своето скриено оружје и ги убиле сите турски жители на Пасавас. 

Во 1782 година, Османлиите го намамиле на Михалис Трупакис, кој бил бег од Мани, на брод и го испратиле на островот Лезбос, каде што тој бил погубен поради пиратерија. Портата се обидела да го натера Занетос Григоракис да го замени, но Занетос одбил додека не бил наведен да се качи на брод и принуден да стане бег. 

Набргу по Орловската експедиција, голем број Маниоти стапиле во руска воена служба. Остатоците од двете легии им се придружиле на руските поморски сили како маринци, учествувајќи во операциите во Егејското Море и источниот дел од Средоземно Море. Двајца водачи на овие доброволци, Стефанос Мавромихалис и Димитриос Григоракис, биле потомци на главните кланови Маниоти, секој од нив се искачил до чин мајор.

#### Ламброс Кацонис

 Ламброс Кацонис

1. ↑  *The Bureau: Or Repository of Literature, Politics, and Intelligence* (англиски). S.C. Carpenter. 1812. стр. 36. In this work, the author, giving an account of the conquest made in Greece by the Russians, and of the gallant defence made by the Maniotes (the descendants of the ancient Spartans) against the Turks, describes their invincible spirit with the eloquence of a Demosthenes or a Burke.
2. ↑  Harris, W. V.; Harris, William Vernon (2005). *Rethinking the Mediterranean* (англиски). Oxford University Press. стр. 282. ISBN 978-0-19-926545-9. Above all, the Maniots, who are said to be the true heirs of the Spartans and 'have always preserved their liberty' (Pococke, 1743, i. 178) serve as an illustration of this continuity. According to Lord Sandwich (1799, 31), '[these] descendants of the ancient Lacedemonians...still preserve their love for liberty so great a degree, as never to have debased themselves under the yoke of the Turkish empire'.
3. ↑  Form and evolution of Maniot surnames, Centre for Research of Greek Folklore of the Academy of Athens (in Greek)
4. ↑  Homer. *The Iliad*, 2.581.
5. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
6. ↑  Saitas 1990 harvnb error: no target: CITEREFSaitas1990 (help).
7. ↑  Fermor 1984 harvnb error: no target: CITEREFFermor1984 (help).
8. 1 2 3  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
9. ↑  Green 1990 harvnb error: no target: CITEREFGreen1990 (help).
10. ↑  Livy. *Ab urbe condita libri*, 34.29 Архивирано на {{{2}}}..
11. ↑
12. ↑  Cartledge & Spawforth 2002 harvnb error: no target: CITEREFCartledgeSpawforth2002 (help).
13. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
14. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
15. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
16. ↑  Pausanias. *Description of Greece*, 3.21.8.
17. ↑  Fermor 1984 harvnb error: no target: CITEREFFermor1984 (help).
18. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
19. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
20. ↑  Kazhdan 1991 harvnb error: no target: CITEREFKazhdan1991 (help)
21. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
22. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
23. 1 2  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
24. 1 2 3  Kassis 1979, стр. 24 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
25. ↑  Fermor 1984, стр. 86 harvnb error: no target: CITEREFFermor1984 (help).
26. 1 2  Kassis 1979, стр. 25 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
27. 1 2 3 4  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
28. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985, стр. 54 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
29. 1 2  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
30. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
31. ↑  John Chapman. „Turkokratia: Kladas Revolt". *Mani: A Guide and a History*. Архивирано од изворникот на 2006-10-15. Посетено на 2007-01-19.
32. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
33. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
34. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
35. ↑  Fermor 1984, стр. 150 harvnb error: no target: CITEREFFermor1984 (help).
36. 1 2  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
37. ↑  Yerasimos, Marianna (2020-05-27), Anadol, Çağatay; Eldem, Edhem; Pekin, Ersu; Tibet, Aksel (уред.), „Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Yunanistan: Rota ve Güzergâhlar", *Bir allame-i cihan : Stefanos Yerasimos (1942-2005)*, IFEA/Kitap yayınevi (турски), İstanbul: Institut français d’études anatoliennes: 735–835, ISBN 978-2-36245-044-0, Посетено на 2023-07-13
38. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
39. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help). See also Nicholas, 2006.
40. ↑  Kassis 1979, стр. 27 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
41. 1 2  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
42. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
43. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
44. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
45. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
46. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
47. ↑  Roumeliōtēs 2002 harvnb error: no target: CITEREFRoumeliōtēs2002 (help).
48. ↑  Kassis 1979 harvnb error: no target: CITEREFKassis1979 (help).
49. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
50. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
51. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).
52. ↑  Greenhalgh & Eliopoulos 1985 harvnb error: no target: CITEREFGreenhalghEliopoulos1985 (help).

1. ↑  Во вториот период од византиското владеење над Мани, постоеле четири општествени касти, Никлијани, Мегалогенити, Ахамномери и Фамеи. Никлијаните биле жители на градот Никли пред да биде ограбен во владеењето на царот Андроник II Палеолог. Киријакос Касис тврди дека Никлијани биле семејство
 додека Патрик Ли Фермор тврди дека тие биле жители на Никли. Никлијаните биле богати луѓе од висока класа кои започнале со изградба на замоци во Мани. Мегалогените (што значи „големи раѓања") биле бегалци од други делови на Грција кои потекнувале од богати и реномирани семејства како Комнени, Палеолози и други. Тие главно ги игнорирале законите на Никлијанис или се обидувале да живеат во склад со нив. Мегалогените почнале да градат и кули како оние што ги изградиле Никлијаните. Ахамномерите биле третата класа Маниоти и ја формирале средната класа, имајќи помалку права од првите две класи. Имале право да градат само еднокатни кули и не смееле да градат кули од варовник или мермер. Тие го поседувале поголемиот дел од нивите и имале право на дел од заеднички имот како потполошки, сол и риба. Имале и слобода на движење и средства за производство. Доколку во текот на ноќта успеале да подигнат кула поголема од некој од нивните соседи, тие се сметале за помоќни. Последната каста биле Фамеите кои немале имот и понекогаш ги мешале со Ахамномерите од современите историчари. Тие би можеле да бидат предмет на еманципација и да станат Ахамномери.
2. ↑  Во 1453 година, населението на Мани драстично се зголемило бидејќи голем број бегалци пристигнале од другите делови на Грција, по Падот на Константинопол. Отприлика во тоа време, градови како Скутари биле основани од луѓе кои избегале од Константинопол. Касис кажува дека населението на Мани во тоа време било помеѓу 40.000 и 80.000. Грофот Шато-Рено вели дека на почетокот на 17 век во Мани имало 700 градови и многу села за што се смета дека е претеран број. Во 1700 година, на пописот биле забележани 14.773 луѓе и покрај постојаните преселби во Мани. Во 1805 година, Вилијам Мартин Лик забележал дека во Мани живеат 30.000 луѓе. 12 години подоцна, К. Кумас во својата географија пишува дека Мани имал 100.000 жители, што се сметало за многу претеран број. Во 1820 година, композицијата на Анагнострас за Филики Етерија вели дека Мани имал 8.000 борци. Касис доаѓа до заклучок дека Мани имал околу 45.000 жители во 1820 година.
3. ↑  Како резултат на многуте бунтови против Отоманската империја, Маниотите ги пречекале новите грчки бегалци од различни области вклучувајќи ја Мала Азија, а особено Крит кога Турците го добиле островот од Венецијанците во 1669 година. Критските бегалци се населиле во Мани и создале села со критски имиња кои го збогатиле маниотскиот дијалект со критски зборови и идиоми. Масовната миграција на бегалците предизвикало нови проблеми во Мани. Ограничената површина на добро обработливо земјиште довело до многу местни војни меѓу семејства, кланови и различни села. Периодот на вендетите започнал во Мани и се чинело дека само нова отоманска инвазија може да ја спаси земјата од граѓанска војна. Многу Маниоти почнале да служат како платеници во армијата на венецискиот дуж, додека некои други станале пирати за да ги исполнат своите патриотски должности. Всушност, отоманската флота во близина на Ханија, Крит била уништена од пиратите од Мани.
4. ↑  Помеѓу 1600 и 1700 година, имало масовен егзодус на Маниотите кои го напуштале Мани во европските земји. Во 1570 година, некои Маниоти емигрирале во Волтера.Околу 700 членови на кланот Стефанопулос мигрирале во Корзика, како и Латријани, (чие латинизирано име е Медичи) кои отишле да живеат во Тоскана откако добиле дозвола од Фердинанд Медичи. Во Тоскана сè уште има кули кои изгледаат слично на оние во Мани. Војводата од Џенова сакал некои Маниоти да го колонизираат западниот италијански брег и да го заштитат од пирати. Се спомнуваат Маниотите во Неапол и Т. Асанис Палеологус кој изградил црква таму. Има и гробници на Палеолози во Корнвол, Англија, како и една во Вестминстер на Палеолог кој се борел со Оливер Кромвел. Карло V, Крал на Шпанија и Светото Римско Царство, имал армиски корпус наречен *Мајноти*.