**CAS-број** (англ. *CAS registry number*, **CAS RN**) 
— единствена бројчен назнака на Службата за хемиски изводи (*Chemical Abstracts Service*, CAS) за секоја хемикалија опишана во јавната научна литература (од 1957 до денес) и опфаќа 
елементи, 
изотопи, 
органски и 
неоргански соединенија, 
јони, 
органометали, 
метали, 
несоставни материјали (наречени „UVCB" - материјали од непознат состав, менлив состав или биолошко потекло).

Употреба
--------

Региастарот на CAS претставува меродавна и сеопфатна збирка на сите објавени информации за хемиските супстанции. Моментално содржи 56 милиони органски и неоргански супстанции и 62 милиони низи, како и дополнителни информации за секоја супстанција; секој ден во регистарот се додаваат 12.000 нови супстанции.

Историски, хемикалиите имаат најразлични синоними. Честопати имињата се езотерични и се составуваат во склад со регионални обичаи на именување, нивните формули, состав или потекло. Позастапените хемикалии имаат и повеќе општи, историски, пазарни и/или улични имиња.

На пример, Хофмановата супстанција „∂-Lysergsäure-Diethylamid" во CAS е заведена под името „Ergoline-8-carboxamide, 9,10-didehydro-N,N-diethyl-6-methyl-, (8β)"-   

а во Мерковиот прирачник позната како „9,10-Didehydro-N,N-diethyl-6-methylergoline-8β-carboxamide"- -   

а во текот на првичните фармацевтски иследувања го добила згодното дискретното име „ЛСД-25".

Но подоцна, претпријатието Sandoz ја промовирал супстанцијата како лекарство, нарекувајќи ја „Делизид" (во западниот свет). 
По 1963, Делизидот добил други пошарени маркетиншки имиња, првовремено збунувајќи ја полицијата и неупатените. Од 1989 наваму, ЛСД се користи за научни истражувања под едно од неговите историски имиња, „Лизергид".

Од друга страна, CAS-броевите не се поврзани со хемијата, претходни системи, и немат воочливи фонетски аналогии и синоними. Бројките се прости и доследни, предвидени за лесно пребарување по базата на податоци.  

Броевите им даваат доверлива, широко застапена и меѓународно признаена препознатливост на сите супстанции без оглед на разните номенклатури и дисциплини во употреба кај научнитете гранки, стопанските дејности и регулативните органи.
Речиси сите денешни бази на молекули овозможуваат пребарување по CAS-број.

Формат
------

CAS-броевите немаат сопствено значење, туку се доделуваат во последователен нагорен редослед. Бројот има три дела, одделени со цртички: првиот содржи до 7 цифри, вториот има две, а третиот има само една, која служи како контролна цифра. 
Контролнат цифра се добива со помножување на последната цифра со 1, претходната со 2, таа пред неа со 3 итн, по што сите се собираат и се пресметува збирот модуло 10. На пример, CAS-бројот на водата е 7732-18-5: контролниот збир е 5, а се добива со (8·1 + 1·2 + 2·3 + 3·4 + 7·5 + 7·6) = 105; 105 mod 10 = 5.

Стандардизација и сложеност
---------------------------

• Изомери на една молекула добиваат дискретни CAS-броеви: D-глукозата е 50-99-7, L-глукозата е 921-60-8, α-D-глукозата е 26655-34-5 итн.   

• Повремено, цели класи на молекули добиваат еден CAS-број: групата ензими наречена алкохолдехидрогенази има број 9031-72-5.   

• Стандардна мешавина од поинаку означени соединенија може да добие групен CAS-број; на пр. синапово масло (8007-40-7).

Сопственост
-----------

Органот кој е надлежен за доделување на броевите е Службата за хемиски изводи (CAS), оддел на Американското хемиско друштво (ACS). Информациите се заштитени со авторски права, во сопственост на друштвото. Секој што сака да ги користи CAS-броевите во своја база треба да го следи правилото:

> 
> *Корисник или организација може да постави, без лиценца и без наплата, до 10.000 CAS-броја (CASRN) во каталог, мрежно место или друг производ кој не се наплаќа. **Треба да се наведе следново: CAS-бројот е заштитен знак на Американското хемиско друштво**.*
> 
> 
>

Пребарување на CAS-броеви
-------------------------

* Пребарување со CHEMINDEX преку Канадскиот центар за здравје и безбедност при работа
* ChemIDplus - Напредно преку Националната медицинска библиотека на САД
* Секојдневна хемија TM преку Австралискиот инвентар на хемиски супстанции
* Европски информативен систем за хемиски супстанции преку мреж. место на Кралското хемичарско друштво
* HSNO - Хемиска класификациска информативна база преку Управата за раководство со ризици по животната средина
* Алатка за пребарување на Австралискиот инвентар на хемиски супстанции

Занимливости
------------

Најмал CAS-број има формалдехидот: 50-00-0. Ова значи дека формалдехидот е веројатно првата супстанција што добила CAS-број.

Поврзано
--------

* Меѓународен сојуз за чиста и применета хемија
* Класификација на ензимите (EC-број)
* Меѓународна хемиска назнака (InChI)
* PubChem
* SMILES

Наводи
------

1. ↑  Опис на регистерот CAS - Служба за хемиски изводи (англиски)
2. ↑  Американско хемиско друштво. „Регистарот CAS и регистерски броеви CASRN". Посетено на 25 јули 2009. (англиски)
3. ↑  Број на супстанции во регистарот на CAS[*мртва врска*] (англиски)
4. ↑  
Американско хемиско друштво (CAS) (18 јуни 2009). „Правила за употреба на информациите на CAS (важи од 2 јули 2009)". Посетено на 10 февруари 2010. (англиски)
5. ↑  Канадски центар за здравје и безбедност при работа. „Пребарување со CHEMINDEX". Посетено на 13 јули 2009. (англиски)
6. ↑  Национална медицинска библиотека на САД. „Напредно". Посетено на 1 декември 2009. (англиски)
7. ↑  Американско хемиско друштво. „Пребарување на супстанции". Посетено на 8 јули 2009. (англиски)
8. ↑  Национална шема за известување и оценка на индустриски хемикалии. „Подробна помош / напатствија за AICS". Архивирано од изворникот на 2009-07-09. Посетено на 8 јули 2009. (англиски)
9. ↑  Здружен истражувачки центар на Европската комисија. „ESIS : Европски информативен систем за хемиски супстанции". Посетено на 11 јули 2009. (англиски)
10. ↑  Библиотека и информативен центар. „Пронаоѓање на CAS0-број". Посетено на 11 јули 2009. (англиски)
11. ↑  Управа за раководство со ризици по животната средина. „HSNO - Хемиска класификациска информативна база". Архивирано од изворникот на 2009-07-11. Посетено на 14 јули 2009. (англиски)
12. ↑  Национална шема за известување и оценка на индустриски хемикалии. „Алатка за пребарување на AICS". Архивирано од изворникот на 2009-05-14. Посетено на 11 јули 2009. (англиски)

Надворешни врски
----------------

* Опис на регистарот на CAS - Служба за хемиски изводи (англиски)

CAS-бројот на соединенија со познато име, формула или состав ќе го добиете бесплатно на следниве места:

* База „Chemical Synthesis" (англиски)
* PubChem (англиски)
* ChemSpider (англиски)
* NLM,NIH ChemIDplus (англиски)
* NIST Chemistry WebBook (англиски)
* R&D Chemicals (англиски)
* Пречистувач на базата на NCI (англиски)
* NCI/CADD Пронаоѓач на хемиски идентификатори (англиски)
* ChemFinder Архивирано на 11 април 2013 г. (англиски)
* ChemSub - имиња на повеќе јазици (англиски)