**Гинтер Вилхелм Грас** (германски: *Günter Wilhelm Grass*; 16 октомври 1927

 во Гдањск — 13 април 2015

 во Либек) — германски писател, интелектуалец, уметник и борец за човекови права, добитник на Нобеловата награда за литература во 1999 година. Тој бил писател кој повеќе од било кој успеал да ја објасни историјата на дваесеттиот век, покажувајќи дека можеби не сме успеале да ја видиме нејзината позадина со доволно изострен поглед, се велело во образложението на Шведската академија.

Грас бил четвртиот германски писател - добитник на Нобеловата награда за литература. Пред него добитници биле - Томас Ман (1929), Нели Закс (1966) и Хајнрих Бел (1972).„Веста дека ја добив Нобеловата награда не ме шокира, туку ме израдува и се почувствував горд. Во оваа прилика сакам да ги повикам моите непријатели да не ги грицкаат ноктите, туку да ми се приклучат во големата работа", била првата реакција на Грас.

Животопис
---------

Потекнувал од полско-германски родители. Образованието го започнал во Народното училиште во Данцинг, каде што завршил гимназија. Во 1930 година ѝ се приклучил на младината на Хитлер и на 16-годишна возраст заминал во војска. Во 1945 година бил ранет, а потоа бил заробен од сојузничката војска. Во 1946 година работел во фирмите и рудниците за калај. Сликарство и вајарство на Академијата во Диселдорф почнал да студира во 1948 година, а од 1953 до 1955 година студиите ги продолжил во Западен Берлин на Државната академија за фини уметности. Во 1954 година се оженил со Ана Маргарета Шварц, во 1978 година со неа се развел, а во 1979 година се оженил со Уте Грунерт. Грас работел и живеел во повеќе места - во Париз, во Берлин, во Индија, а од 1986 година живеел во Белендорф, мало село во околината на Либек. Во подоцнежните години Грас се вклучил во политичкиот живот на Германија. Бил близок соработник на поранешниот канцелар Вили Брант. Во 1982 година станал и формално член на Социјалдемократската партија на Германија. 
Книжевното дело на Грас ја обележало повоената епоха на Германија. Тој важел за една од најконтроверзните личности на повоената германска историја, но се сметал и за еден од најжестоките критичари на германското општество. Бил претседател на Академијата за уметност во Западен Берлин, почесен доктор на универзитетите во Харвард, Позан и Гдањск.

Творештво
---------

Грас имал напишано повеќе од 50 книги: романи, збирки, поезија, драми, есеи и либрета за балет. Покрај Нобеловата награда за литература тој бил добитник и на бројни германски и меѓународни награди.

Дела
----

Меѓу првите негови дела спаѓала збирката песни „Илјадници". Во неговото книжевно творештво најголем акцент е дадено на првиот роман „Лимениот барабан" (1959). Потоа следувале романот - новела „Мачка и глушец" (1961), романот „Кучешки години" (1963), романот „Плебејците се обидуваат да скренат востание" (1966). Во поновите остварувања се вбројуваат - „Широко поле" (1992) и личната хронологија наречена „Мојот век" (1999). Во издание на Книгоиздателството „Детска радост", во 2000 година бил објавен на македонски јазик (во превод на Димитар Гацов) романот „Мојот век".

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Преводи на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда, НИД„Микена", Битола,2010

Надворешни врски
----------------

* Гинтер Грас на Ризницата ?
* Дела од или за Гинтер Грас во разни библиотеки (каталог WorldCat) (англиски)

* Гинтер Грас на gdansk-life.com (англиски)
* Гинтер Грас Архивирано на 4 март 2016 г. на *The Ledge*
* Портрет на rosenthalusa.com

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на Нобеловата награда за литература |
| --- |
|  |
| 1901-1925 | Придом (1901) **·**  Момзен (1902) **·**  Бјернсон (1903) **·**  Ф. Мистрал / Ечегерај (1904) **·**  Шенкевич (1905) **·**  Кардучи (1906) **·**  Киплинг (1907) **·**  Ојкен (1908) **·**  Лагерлеф (1909) **·**  Хајзе (1910) **·**  Метерлинк (1911) **·**  Хауптман (1912) **·**  Тагоре (1913) **·**  Ролан (1915) **·**  Хејденстам (1916) **·**  Гјелеруп / Понтопидан (1917) **·**  Шпителер (1919) **·**  Хамсун (1920) **·**  Франс (1921) **·**  Бенавенте (1922) **·**  Јејтс (1923) **·**  Рејмонт (1924) **·**  Шо (1925) |  |
|  |
| 1926-1950 | Деледа (1926) **·**  Бергсон (1927) **·**  Ундсет (1928) **·**  Ман (1929) **·**  Луис (1930) **·**  Карлфелт (1931) **·**  Голсворди (1932) **·**  Бунин (1933) **·**  Пирандело (1934) **·**  O'Нил (1936) **·**  Мартен ди Гар (1937) **·**  Бак (1938) **·**  Силанпе (1939) **·**  Јенсен (1944) **·**  Г. Мистрал (1945) **·**  Хесе (1946) **·**  Жид (1947) **·**  Елиот (1948) **·**  Фокнер (1949) **·**  Расел (1950) |
|  |
| 1951-1975 | Лагерквист (1951) **·**  Моријак (1952) **·**  Черчил (1953) **·**  Хемингвеј (1954) **·**  Лакснес (1955) **·**  Хименес (1956) **·**  Ками (1957) **·**  Пастернак (1958) **·**  Квазимодо (1959) **·**  Перс (1960) **·**  Андриќ (1961) **·**  Стајнбек (1962) **·**  Сеферис (1963) **·**  Сартр (1964) **·**  Шолохов (1965) **·**  Агнон / Закс (1966) **·**  Астуријас (1967) **·**  Кавабата (1968) **·**  Бекет (1969) **·**  Солженицин (1970) **·**  Неруда (1971) **·**  Бел (1972) **·**  Вајт (1973) **·**  Јонсон / Мартинсон (1974) **·**  Монтале (1975) |
|  |
| 1976-2000 | Белоу (1976) **·**  Алехандре (1977) **·**  Сингер (1978) **·**  Елитис (1979) **·**  Милош (1980) **·**  Канети (1981) **·**  Гарсија Маркес (1982) **·**  Голдинг (1983) **·**  Сајферт (1984) **·**  Симон (1985) **·**  Сојинка (1986) **·**  Бродски (1987) **·**  Махфуз (1988) **·**  Села (1989) **·**  Паз (1990) **·**  Гордимер (1991) **·**  Волкот (1992) **·**  Морисон (1993) **·**  Ое (1994) **·**  Хини (1995) **·**  Шимборска (1996) **·**  Фо (1997) **·**  Сарамаго (1998) **·**  Грас (1999) **·**  Гао (2000) |
|  |
| 2001-2025 | Најпол (2001) **·**  Кертес (2002) **·**  Куци (2003) **·**  Јелинек (2004) **·**  Пинтер (2005) **·**  Памук (2006) **·**  Лесинг (2007) **·**  Ле Клезио (2008) **·**  Милер (2009) **·**  Варгас Љоса (2010) **·**  Транстремер (2011) **·**  Мо (2012) **·**  Манро (2013) **·**  Модијано (2014) **·**  Алексиевич (2015)  **·**  Дилан (2016)  **·**  Ишигуро (2017)  **·**  Токарчук (2018)  **·**  Хандке (2019)  **·**  Глик (2020)  **·**  Гурна (2021) **·**  Ерно (2022) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 102319859
* LCCN: n80085270
* ISNI: 0000 0001 2096 7591
* GND: 118541579
* SELIBR: 188604
* SUDOC: 026900971
* BNF: cb11905730x (податоци)
* BIBSYS: 90061209
* ULAN: 500077198
* MusicBrainz: f1b303ea-8965-44dc-a31b-3b8266800ba9
* NLA: 40922187
* NDL: 00441527
* NKC: jn19990002840
* BNE: XX1163656
* CiNii: DA00332747
* KulturNav: id
* RKD: 33375

 |

 |