**Фикиле Нтшангасе** — јужноафриканска еколошка активистка. Таа била една од водечките членови на Мфолози Еколошко правда за заедниците (MCEJO), која се залагала и преземала правни мерки против предложеното проширување на рудникот за јаглен управуван од Tendele Coal Mining (Pty) Ltd, во близина на Сомкеле, што се наоѓа во близина на Хлухлуве – Паркот иМфолози, најстариот природен резерват во Африка. Нтшангасе била застрелана повеќепати и убиена од тројца вооружени мажи во нејзиниот дом на 22 октомври 2020 година.

Активизам за животна средина
----------------------------

### Работа за животната средина

Нтшангасе во правен спор се спротивставила на проширувањето на отворен рудник за јаглен управуван од Тенделе Коал Мајнинг во близина на Сомкеле, во провинцијата КваЗулу-Натал, Јужна Африка, во близина на нејзиниот дом во Офондвени. Таа била водечка членка на Организацијата за еколошка правда на заедницата Мфолози, MCEJO, која се борела против проширувањето на рудникот во близина на резерватот Парк Хлухлуве–Имфолози.

### Зголемени тензии и убиства

Локалната заедница била поделена во врска со проширувањето на рудникот, што довело до зголемени тензии. Некои воделе кампања за зачувување на нивните рурални средства за живот и животната средина, но на другите членови на заедницата им била потребна работа од рудникот и го поддржувале проширувањето. Во април 2020 година, 19 куршуми биле застрелани во домот на друг активист против рударството, Толакеле Мтетва. Заедницата традиционално зависела од сточарството и земјоделството, но рудникот за јаглен Тенделе и Хлухлуве – Паркот иМфолози моментално се најголеми работодавци.

Нтшангасе, наводно, одбила да потпише договор со Tendele Coal Mining Ltd за повлекување на судските случаи против компанијата, одбивајќи го поткупот на компанијата. Таа наводно рекла: „Одбив да потпишам. Не можам да го распродадам мојот народ. И ако треба, ќе умрам за мојот народ".

Локалните жители во близина на рудникот биле предмет на заплашување и закани со насилство во месеците пред убиството на Нтшангасе. Наводно било пукано врз семејствата кои одбиле да се преселат од домовите на нивните предци. Околу 18:30 часот на 22 октомври 2020 година, според локалната полиција, тројца мажи влегле во домот на Нтшангасе во Офондвени, КваЗулу-Натал и ја застрелале неколку метри подалеку од нејзиниот тринаесетгодишен внук и двајца негови пријатели (на возраст од осум и десет). Таа имала 63 години и во тоа време сечела кромид за вечера.

Смртта на Нтшангасе била дел од растечкиот тренд на убиени еколошки активисти, бидејќи рекорден број биле убиени ширум светот и во 2019 и во 2020 година, според извештаите на Глобал Витнес.

### Меѓународен одговор

Смртта на Нтшангасе била осудена како убиство од повеќе еколошки и хуманитарни организации. На пример, на 27 октомври 2020 година, еколошката организација Groundwork испратила писмо до различни јужноафрикански власти барајќи итна истрага за нејзината смрт, што било поддржано од меѓународната мрежа на еколошки организации Friends of the Earth. Хјуман рајтс воч напишале сличен напис.

Наводи
------

1. 1 2  „South African activist killed as contentious coal mine seeks to expand". *Mongabay Environmental News* (англиски). 2020-10-28. Архивирано од изворникот на 2021-02-10. Посетено на 2021-03-29.
2. 1 2 3  Greenfield, Patrick (2020-10-23). „South African environmental activist shot dead in her home". *The Guardian* (англиски). Архивирано од изворникот на 2021-03-21. Посетено на 2021-03-08.
3. 1 2 3 4  Koko, Khaya (7 Nov 2020). „How we braved danger to honour Fikile Ntshangase". *Mail & Guardian*. Архивирано од изворникот на 2021-03-21. Посетено на 2021-03-08.Koko, Khaya (7 November 2020). "How we braved danger to honour Fikile Ntshangase". *Mail & Guardian*. Archived from the original on 21 March 2021. Retrieved 8 March 2021.
4. 1 2  „Condemnation of the assassination of Mama Fikile Ntshangase in South Africa". *Friends of the Earth International* (англиски). 2020-11-06. Архивирано од изворникот на 2021-05-15. Посетено на 2021-05-15.
5. ↑  Marshall, Claire (2021-09-13). „Record number of environmental activists murdered". BBC News. Посетено на 2021-09-13.
6. ↑  „Letter to the South Africa Department of Police in support of a prompt, thorough, and impartial investigation into the recent killing of environmental activist Mama Fikile Ntshangase". *Human Rights Watch* (англиски). 2020-11-02. Архивирано од изворникот на 2021-05-21. Посетено на 2021-05-15.