**Џибути** (арапски:  **جيبوتي**  *Jībūtī*, сомалиски: *Jabuuti*) или официјално **Република Џибути** — држава во Источна Африка. Државата се граничи со Еритреја на север, Етиопија на запад и југ и со Сомалија на југозапад. На исток државата излегува на Црвеното Море, поточно на Аденскиот Залив и на значајниот проток Баб ел-Мандеб. Вкупната површина на Џибути изнесува 23.200 км2 со вкупно население од 864.000 жители. Главен град на државата е истоимениот град Џибути.

Потекло на поимот
-----------------

Името на Џибути е добиено по најдолната точка на заливот Таџура. Денес се претпоставува дека потекнува од афарскиот збор *gabouti* и тоа значи еден вид бришалка за пред врата изработена од палмово дрво. Покрај оваа, постои и уште една непотврдена теза која вели дека Џибути значи „земја на Техути" или „земја на Тот", по староегипетскиот бог. Колонијалните имиња на Џибути биле Француска територија на Афарите и Исаите (двете најголеми етнички групи) и Француски Сомалиленд (види Сомалија).

Историја
--------

Главна статија: Историја на Џибути
Историјата на Џибути главно е пренесена усно, преку фолклорот, поезијата и песните на номадскиот народ. Историските усни преданија посочуваат илјадници години историја, уште од времето на подемот на стариот Египет, Индија или Кина. Поради блискоста со Арапскиот Полуостров, Афарите и Сомалијците се меѓу првите етнички африкански групи кои го прифатиле исламот, а регионот меѓу првите африкански региони со исламска религија. Француските интереси за овој регион се појавиле во 19 век. Џибути била француска колонија од 1896 до 27 јуни 1977 кога станала независна држава.

Географија и клима
------------------

Главна статија: Географија на Џибути
Областа Лак Асал.
Џибути се наоѓа во Источна Африка, поточно на Рогот на Африка. Државата граничи со Сомалија на југозапад, Етиопија на запад и југ и со Еритреја на север. На исток државата излегува на Црвеното Море, односно на протокот Баб ел Мандеб и Аденскиот Залив. Преку протокот се наоѓа Јемен. Вкупната површина на Џибути изнесува 23.200 км2 каде живеат околу 864.000 жители. Главен и најголем град е истоимениот град Џибути. Поголем дел од територијата на Џибути е полупустинска.

Политички систем
----------------

Главна статија: Политики на Џибути
Џибути е полупретседателска република, каде извршната власт е во рацете на владата, а законодавната е во рацете на владата и собранието. Моментален претседател на Џибути е Исмаил Омар Гуелех. Политичкиот живот е доминиран од една партија, бидејќи опозицијата ги бојкотираше изборите во 2005 и 2008 година и уставот на Џибути, кој е усвоен во 1992 година.

Владата ја контролира сомалиската групата Иса. Скоро државата излегла од еднодецениската граѓанска војна помеѓу Афарите и Иса.

Административна поделба
-----------------------

Главна статија: Административна поделба на Џибути
Карта на регионите во Џибути
Џибути се дели на 5 региони и еден град. Тие потоа се поделени на вкупно 11 окрузи.

| Регион | француски | Админ. центaр | Површина(км2) | Население(2009) | Густина(жит/км2) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Али Сабје | *Region d’Ali Sabieh* | Али Сабје | 2.200 | 86.949 | 39,52 |
| Арта | *Region d’Arta* | Арта | 1.800 | 42.380 | 23,54 |
| Дихил | *Region de Dikhil* | Дихил | 7.200 | 88.948 | 12,35 |
| Обок | *Region d’Obock* | Обок | 4.700 | 37.856 | 8,05 |
| Таџура | *Region de Tadjourah* | Таџура | 7.100 | 86.704 | 12,21 |
| Џибути (град) | *Ville de Djibouti* | Џибути | 200 | 475 332 | 2376,66 |

Стопанство
----------

Главна статија: Економија на Џибути
Економијата на Џибути се заснова воглавно на овозможување на услуги поради стратешката географска положба на државата и статусот на слободна трговска зона во североисточна Африка. Две третини од населението живее во главниот град, додека остатокот е номадско население. Голем дел од храната во Џибути е увезена, додека се одгледува само одредени видови овошје. Во април 2005 година, се проценило дека во Џибути има 30.000 жители кои имаат недостаток на храна. Овој недостаток е како последица на сувата клима во Џибути. Главен економски проблем е невработеноста која изнесува 40% до 50% од работоспособното население.

Население, јазик и религија
---------------------------

Главна статија: Демографија на Џибути

| Религија |
| --- |
| религија |  | процент |
| Ислам |    | 94 % |
| Христијанство |    | 6 % |

Вкупниот број на население на Џибути брои околу 864.000 жители. Две главни етнички групи во Џибути се Сомалијците и Афарите. Покрај овие староседелски народи, во Џибути живеат и мали групи на Французи, Италијанци, Арапи и Етиопјани. Поради тензии помеѓу Афарите и кланот сомалиски Иса во 1990-те години во Џибути имало војна. Сомалијците се воглавно припадници на групата Иса. Иако службени јазици се францускиот и арапскиот јазик, најмногу се зборувани афарски јазик и сомалиски јазик.

Најбројна религија во Џибути е исламот, кој е застапен со 94%. Како втора религија се јавува христијанството.

Култура
-------

Главна статија: Култура во Џибути
Културата на Џибути е под силно влијание на сушниот и топол регион и културната средина. Облеката зависи од временските услови, така може луѓето да облекуваат стандардна облека или традиционална облека наречена макави. Културното наследство е денес зачувано по пат на оралната традиција. Исто така, покрај локалната традиција, можат да се забележат француски, исламски или отомански културни елементи.

Наводи
------

1. 1 2  „Djibouti". *World Factbook*. Central Intelligence Agency. 2007-09-06. Архивирано од изворникот (HTML) на 2014-07-02. Посетено на 2007-09-18.
2. 1 2 3 4  „Djibouti". International Monetary Fund. Посетено на 2009-04-22.
3. ↑  the World Factbook[*мртва врска*]
4. ↑  „CIA World Factbook – Djibouti". Архивирано од изворникот на 2014-07-02. Посетено на 2010-03-02.

Поврзано
--------

* Град Џибути
* Рог на Африка
* Источна Африка
* Сомалија

Надворешни врски
----------------

|  |
| --- |
| Повеќе за **Djibouti** на збратимените проекти на Википедија |
|  | Дефиниции и преводи на Викиречник ? |
|  | Податотеки на Ризницата ? |
|  | Образовни ресурси на Викиуниверзитет ? |
|  | Новинарски известувања на Викивести ? |
|  | Мисли на Викицитат ? |
|  | Изворни текстови на Викиизвор ? |
|  | Прирачници на Викикниги ? |
|  ? | Информации за патување во Википатување ? ? |
|
|

Влада
* (француски) Официјално мрежно место Архивирано на 20 октомври 2008 г.
* Шеф на држава и кабинет Архивирано на 26 октомври 2009 г.

Општо
* Џибути Архивирано на 30 октомври 2008 г.
* Џибути на BBC
* „Светска книга на факти" на ЦИА — запис за „Џибути" (англиски)
* Џибути на UCB Архивирано на 2 април 2010 г.
* Џибути на Curlie (англиски)
* DjibNet Архивирано на 6 февруари 2006 г. на француски

Вести
* allAfrica - новости
* DjibNet - вести

Патување
* Слики за Џибути Архивирано на 2 декември 2009 г.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Држави и територии во Африка |
| --- |
|  |
| Независнидржави | 

|  |  |
| --- | --- |
| Западна Африка | Бенин **·**  Брег на Слоновата Коска **·**  Буркина Фасо **·**  Гамбија **·**  Гана **·**  Гвинеја **·**  Гвинеја-Бисао **·**  Зелен ’Рт **·**  Камерун **·**  Либерија **·**  Нигерија **·**  Сенегал **·**  Сиера Леоне **·**  Того |
|  |
| Источна Африка | Бурунди **·**  Еритреја **·**  Етиопија **·**  Јужен Судан **·**  Кенија **·**  Руанда **·**  Сомалија **·**  Танзанија **·**  Уганда **·**  Џибути |
|  |
| Јужна Африка | Ангола **·**  Боцвана **·**  Есватини **·**  Замбија **·**  Зимбабве **·**  Јужноафриканска Република **·**  Комори **·**  Лесото **·**  Маврициус **·**  Мадагаскар **·**  Малави **·**  Мозамбик **·**  Намибија **·**  Сејшели |
|  |
| Северна Африка | Алжир **·**  Египет **·**  Либија **·**  Мавританија **·**  Мали **·**  Мароко **·**  Нигер **·**  Судан **·**  Тунис **·**  Чад |
|  |
| Централна Африка | Габон **·**  Екваторска Гвинеја **·**  Демократска Република Конго **·**  Република Конго **·**  Сао Томе и Принсипе **·**  Централноафриканска Република |

 | Ортографска проекција на Африка |
|  |
| Зависни и други територии | 

|  |  |
| --- | --- |
| Непризнаени држави | Азавад  **·**  Сахарска Арапска Демократска Република  **·**  Сомалиленд |
|  |
| Зависни територии | Западна Сахара (ООН/Мароко) **·**  Сокотра (Јемен) **·**  Мадејра (Португалија) **·**  Света Елена, Вознесение и Тристан да Куња (В.Б.) **·**  Мајот (Франција) **·**  Расеани Острови (Франција) **·**  Реинион (Франција) **·**  Канарски Острови (Шпанија) **·**  Сеута (Шпанија) **·**  Суверени територии (Шпанија) **·**  Мелиља (Шпанија) |

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 155608529
* LCCN: n78080066
* ISNI: 0000 0001 0729 2948
* GND: 4070610-2
* SUDOC: 029080029
* BNF: cb120780286 (податоци)
* HDS: 032648
* NDL: 00575679
* NKC: ge129069
* BNE: XX460660

 |

 |