*За граѓаните на Османлиското Царство, видете Раја (народ)*.

**Раи**. едн. **раја** (науч. *Batoidea*) — надред ‘рскавични риби со многу зарамнето тело. Таа е роднина на ајкулата. Пекторалните перки на повеќето раи се развиени во широки, рамни и криловидни додатоци, прикачени од двете страни на главата. Животното плива со брановидно поместување на овие крила. Повеќето раи имаат тенки и камшичести опашки. Очите и спиракулумите се сместени на врвот на главата, а устата и жабрените цепнатинки се на долната страна. Многу раи живеат на дното на океанот, лежејќи како килими на него; други го населуваат пелагијалот (погорните водни слоеви). Оние раи кои живеат на дното дишат така што земаат вода низ спиракулумите (а не низ устата како повеќето риби), и ја пропуштаат низ жабрите. Раите се хранат со најразлични помали животни; цврстите, заоблени заби на многу видови се адаптирани за кршење на черупките на полжавите и школките.

Видови на раи и таксономија
---------------------------

Раите се поделени во седум фамилии. Најголеми се мантите, наречени и ѓаволски раи (од фамилијата *Mobulidae*). Овие се пелагиски форми кои можат да тежат до 1360 кг, со ширина од 7 m. За разлика од другите раи, мантите се исхрануваат со филтрирање на водата. Електричните раи или торпеда (фамилија *Torpedinidae*) имаат електрични органи на нивните крила кои генерираат електрично струење кое се користи за имобилизација на пленот, како и за одбрана. Електричниот поток е доволно силен за да го осетат луѓето, и веројатно Старите Грци ги користеле овие риби за шок-терапија. Вистинските раи (*Rajidae*), кои некогаш се ловат како храна, живеат на дното и имаат речиси дисковидна форма на телата и кратки опашки; некои видови имаат електрични органи во нивните опашки. Боцкашите (*Dasyatidae*) имаат редови од боцки на нивните опашки кои инаку се многу подолги отколку нивните тела. Боцкашот задава рани на друг организам со замавнување на опашката; отровот кој се содржи во боцките може да е фатален за луѓето. Повеќето од орловите раи и лилјаковидната раја (фамилија *Mylobatidae*) имаат само една отровна боцка на опашката. Гитарестите раи (*Rhinobatidae*) се ајкуловидни по форма, и поседуваат добро развиени опашки кои се користат за пливање и помали пекторални перки отколку повеќето раи; но, перките се прикачени, како кај сите раи, над жабрите. Пилоносните раи (од фамилијата *Pristidae*) се слични во телесната форма, но имаат долги и рамни рилки со редици од забовидни проекции на секоја страна. Некои видови достигнуваат вкупна должина од 6 m, со рилки долги 1,8 m и 30 cm широки.

Размножување и распространување
-------------------------------

Оплодувањето е внатрешно кај раите. Повеќето се вивипарни, но вистинските раи несат зарамнети, правоаголни јајца, затворени во кожни черупки. Празните черупки од овој тип се наоѓаат на плажите и се познати како сиренини чанти. Повеќето фамилии на раи имаат космополитско распространување во тропските и суптропските морски води; некои се наоѓаат и во умерени и ладни води. Некои раи можат да живеат во соленкасти води и естуари, а пилоносците навлегуваат во слатите води (реки и езера).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85111253
* GND: 4613930-8
* NDL: 00561770

 |

 |