**Национална установа библиотека „Кочо Рацин"** ― општа библиотека во Тетово создадена во 1945 година.

Историјат
---------

Точниот датум на кој е основана библиотеката не е познат, но се претпоставува дека 1945 година е година во која библиотеката започнала да работи во рамките на Народното образование, и за прв пат била сместена во новоизградената т.н. Куќа на трговецот односно на добро познатиот Тетовец Мато Симовски - Ченка.

Првиот фонд на книги броел околу 2000 наслови на книги наследени од „Новата читалница", која била формирана во 1922 година, збогатена со марксистичко-ленинистичка книжевност, но исто така имала и голем број книги од класични автори. Сите книги биле на српскохрватски јазик, освен одреден број на политички брошури што биле објавени на македонски јазик.

Во раните години библиотеката броела 500 члена, од кои повеќето биле средношколци. За потребите на читателите, библиотеката секојдневно се снабдувале со дневни весници како „*Нова Македонија*", „*Борба*", „*Политика*"," *Народен фронт*" и други. Веднаш по ослободувањето, во исто време со започнувањето на работата во градската библиотека Тетово, била отворена библиотеката на албански јазик која првично работела одделно од македонската. Се наоѓала во стара куќа во средишетето на Тетово.

Во 1948 или 1949 година по наредба на граѓански структури и Комесаријат за образование, албанската библиотека била вметната во градската библиотека „Кочо Рацин" и во нови области продолжи да работи како независна културно-образовна установа сместена во приземјето на домот на д-р Глигур Евчески.

За време на својата работа, библиотеката доживеала одредено раселување и кратко време по нејзиното образување, библиотеката се наоѓала на приземјето на претходниот ресторан „Ловец", поточно на аголот на улиците „Илинден" и „Тодор Циповски-Мерхан", во порано тетовскиот Дом на култура. Во 1954 година биле створени посебни оддели за деца и возрасни, така што Одделот за деца бил преселен во просториите на домот на д-р Евчески а во семејниот дом на Аврамовски на улицата „Страшо Пинџур", бил создаден Одделот за возрасни.

После две децении, поточно во 1967 година, библиотеката „Кочо Рацин" во Тетово се вратила на својата поранешна местоположба, но овој пат ја имала целата употреба на куќата на сопственикот на куќата, Мато Ценка. Долу било складиште за книги и Оддел за возрасни, додека на првиот кат бил сместен Одделот за професионална обработка на библиотеки, Одделот за деца и администрација. Домашната библиотека „Кочо Рацин" работи три и пол децении во оваа зграда.

Влезот на библиотеката на нејзината тековна местоположба во рамките на зградата на ЦК „Иљо Антески - Смок".
Според законот за денационализација, усвоен од Владата на РМ во 2000 година, зградата во која се наоѓала библиотеката била вратена на своите сопственици и градската библиотека претрпела следно раселување. Во истата година, надлежните органи со соодветна одлука издвоиле 200 метри квадратни од приземјето на Домот на културата како место на употреба. Во ова место Градската библиотека продолжува да функционира до ден-денес, каде е сместен: детскиот оддел, делот за возрасни и делот за професионална обработка на библиотечен материјал. Во отсуство на потребен простор, значителен обем на библиотечни книги се наоѓа во дисфункционални простори и во овие услови читателот не ја достигнува потребната книга.

На 22 јули 2004 година, Градската библиотека, со правна интервенција и со соодветна одлука, го сменила својот статут и како резултат на споменатите интервенции установата била преименувана, во оваа прилика библиотеката била преименувана: Национален библиотечен институт "Кочо Рацин".

Една година подоцна, во 2005 година, започнала автоматизацијата на библиотекарското работење и обработката на библиотекарскиот фонд, кога НУ библиотеката „Кочо Рацин" – Тетово преку опслужувачот на НУБ „Свети Климент Охридски" од Битола била поврзана со COBISS.MK. Со новиот систем на работа во Библиотеката „Кочо Рацин" – Тетово станала функционален дел од библиотечниот информативен систем и е вклучено во семејството на четириесет и повеќе членки на библиотеките во COBISS.MK.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „За нас". Тетово: НУ Библиотека „Кочо Рацин" - Тетово. Архивирано од изворникот на 17 октомври 2021. Посетено на 16 септември 2022.

Надворешни врски
----------------

* Службена мрежна страница на Библиотека „Кочо Рацин" - Тетово