recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Вратоврска
**Вратоврска** е предмет за облекување кој го носат мажите околу вратот. Името според некои извори потекнува од зборчето „Кроате" (Хрват), бидејќи според некои извори први ги носеле хрватски војници.

Вратоврската најверојатно еволуирала од обичната марама околу вратот која имала повеќекратна функција, а не само украсна, односно се ставала преку лицето поради заштита од прашина во текот на јавањето, со неа се превивала и зацврстувала рана, потоа таквата марама можела да ја впива потта околу вратот или да се стави на главата како заштита од сонце. Исто така се употребувала и како филтер за филтрирање на механички нечиста вода.

Вратоврската како тема во уметноста и во популарната култура
------------------------------------------------------------

* „Колумбиска вратоврска" (*Colombian Necktie*) - песна на американската рок-група „Биг Блек" (*Big Black*) од 1987 година.

Надворешни врски
----------------

* Како да изберете и носите вратоврска

Поврзано
--------

* Игла за вратоврска

Наводи
------

1. ↑  „Academia Cravatica". Academia-cravatica.hr. Архивирано од изворникот на 15 февруари 2012. Посетено на 6 јануари 2012.
2. ↑  Discogs, Big Black ‎– Songs About Fucking (пристапено на 30.7.2019)
Бочви со вино кјанти
Бочви со различна големина
Бочварска работилница
**Бочва** или **фучија** – голем дрвен сад со два газера стегнат со обрачи во кој се чуваат течности, најчесто вино; големо буре. Бочвите се користат за производство и чување вино и пиво и концентрирани алкохолни пијалаци – ракија, саке, текила, бренди, виски, рум и др. Кога пијалаците одлежуваат во бочви, тие добиваат дел од супстанците кои се содржат во дрвото како ванилин и танин.

Бочвите се изработуваат до дрвени летви, стегнати со железни обрачи. Најчесто се користи даб, поретко се користи костеново дрво, а за јапонското саке – понекогаш и кедрово. Бочвата има 2 отвора:

* горен, низ кој се налева течноста, и
* долен (со чеп), низ кој се точи течноста.

Поврзано
--------

* Каца
* Кофа

Наводи
------

1. ↑  „фучија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „бочва" — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Бочва" на Ризницата ? |

* Зошто се претпочитаат дабови бочви
* Origin of "over a barrel"
* Chisholm, Hugh, уред. (1911). „Barrel". *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). Cambridge University Press.
* Barrel Basics
* Barrel Construction
* How to store and maintain oak barrel
**Витаминка** е македонско претпријатие (акционерско друштво) за прехранбени и кондиторски производи, основано во 1956 година во Прилеп.

Историја
--------

Витаминка А.Д. е основана во 1956 година во Прилеп, СР Македонија. Претпријатието е основано од тогашната државна власт и првичната замисла била да биде претпријатие за производство и обработка на црвен мелен пипер. Во 1976 година, раководството на претпријатието усвоило нов деловен план и проширување на производните капацитети и асортимани. Така, Витаминка започнала со производство на поголем број прехранбени производи. Набргу, Витаминка прераснала во водечко претпријатие во прехранбената индустрија во Македонија. Денес, Витаминка има над 600 вработени.

Производство
------------

„Витаминка" е водечко претпријатие во прехранбената индустрија во Македонија. Од своето вкупно производство, околу 45% се пласира на пазарите надвор од Македонија. Своите производи Витаминка ги продава во повеќе од 30 држави, а во 2019 година започнала да извезува и во Јапонија. Витаминка има над 350 видови пакувани прехранбени производи.

Во 2019 година, „Витаминка" ја купила фабриката за масло „Брилијант" од Штип.

Производи
---------

Поголемите брендови на Витаминка се:

* Стоби Флипс - вклучува 10 видови на Стоби Флипс
* Атлантис - чоколадни морски школки, има вкупно 3 видови
* Синтагма - чоколади, 9 видови
* Сириус - чоколади, 8 видови
* Луна - чоколади, 7 вида
* Витанез
* Кечап Витаминка
* Цевитана

Асортиманот на Витаминка е поголем и вклучува различни видови производи и вкусови.

Награди и признанија
--------------------

Во 2019 година, македонската влада ѝ доделила на „Витаминка" признание за општествена одговорност и промоција на семејните вредности. Признанието било доделено поради скратувањето на работното време на вработените во „Витаминка" кои се враќаат од породилно отсуство во времетраење од три месеци. Покрај тоа, „Витаминка" вовела и надоместок за трето дете. Покрај ова признание, како дел од манифестацијата „Најдоброто од Истокот" која ја организира Здружението на новинарите од Источниот Регион, на „Витаминка" ѝ било доделено признание за најдобра домашна инвестиција (за преземањето на фабриката за масло „Брилијант" во Штип).

Белешки
-------

1. ↑  Витаминка прослави 60 години
2. ↑  Мирослав Саздовски, „Витаминка започна со извоз во Јапонија", *Економија и бизнис*, година 22, број 666, октомври 2020, стр. 6.
3. 1 2  Мирослав Саздовски, „Две признанија за Витаминка", *Економија и бизнис*, година 21, број 250, мај 2019, стр. 6.

Наводи
------

1. **^**  Историјат на А.Д: Витаминка Архивирано на 20 август 2018 г. vitaminka.com.mk
2. **^**  Производи на А.Д: Витаминка, vitaminka.com.mk

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место
**Аористот** е глаголски облик кој се јавува во многу индоевропски јазици. Како посебна форма на глаголот и македонскиот го наследил од прасловенскиот јазик.

Праиндоевропскиот аорист најверојатно бил само глаголски вид, а не глаголско време. Како и да е се смета дека веќе во периодот на праиндоевропската јазична заедница аористот како форма се врзал за одредено време или начин. Така на пример во старогрчкиот јазик, во исказниот начин (индикатив) аористот означува: минато време, свршен вид. Во останатите ситуации тој речиси и не носи информација за глаголското време. Слична е ситуацијата и во санскртот.

Аористот како глаголско време постои и во прасловенскиот и старословенскиот јазик. Иако главно може да се опише како време, и тоа минато и свршено, сепак сите глаголи, и свршени и несвршени, имаат аорстни форми. Така глаголот во аорист главно носи информација за трајноста на глаголското дејство, додека имперфектот главно за повторливоста. Ова не е строга поделба зашто разликата е честопати во нијанси и зависи од ситуацијата и природата на самото дејство.

Македонскиот аорист го градат само свршените глаголи. Во литературниот јазик аористот е **минато определено свршено време** и означува дејствија кои се случиле или случувале во минатото, но до моментот на говорење се секако завршени.

Поврзано
--------

* Минато определено свршено време во македонскиот јазик
* Имперфект
* Перфект
* Претерит
* Глаголски вид
* Глаголско време

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на лингвистиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Валтер Андреас Шварц** (германски: *Walter Andreas Schwarz*, 2 јуни 1913 - 1 април 1992) бил германски пејач, писател, комичар, преведувач за Би-Би-Си и автор на радио драма. 

Роден е на 2 јуни 1913 година во Ашерслебен. Го напушти родниот град по дипломирањето во 1932 година и се преселил во Виена за да студира германска литература и музика. Поради еврејско потекло со своето семејство, тој бил однесен во кампот во 1938 година. 

Неговиот врв во кариерата беше во 1956 година, кога учествуваше на Евровизија 1956 со песната „Во чекалната за големата среќа"(Im Wartesaal zum großen Glück), што беше повеќе рецитативна. Резултатот остана непознат, но според книгата на Симон Баркли песната била завршена од другата. Тој е исто така првиот претставник на Германија на Евровизија. 

Откако живеел во Лондон долго време, умрел на 1 април 1992 година во Хајделберг. Во 1995 година албум со проза стихови од Ерик Мухам бил издаден од Шварц.

Наводи
------

1. ↑  OGAE Germany - Der Fanclub zum Eurovision Song Contest

* Jan Feddersen: *Ein Lied kann eine Brücke sein*, Hoffmann und Campe 2002

Надворешни врски
----------------

* Валтер Андреас Шварц на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Евровизија 1956 |
| --- |
|  |
| Држави | 
* Белгија
* Франција
* Германија
* Италија
* Луксембург
* Холандија
* Швајцарија

 |
|  |
| Уметници | 
* Мате Алтери
* Мишел Арно
* Лис Асија
* Кори Брокен
* Дани Доберсон
* Фуд Леклер
* Мони Марк
* Јети Парл
* Фреди Квин
* Франка Рајмонди
* Валтер Андреас Шварц
* Тонина Ториели

 |
|  |
| Песни | 
* "*Amami se vuoi*"
* "*Das alte Karussell*"
* "*Les Amants de minuit*"
* "*Aprite le finestre*"
* "*Il est là*"
* "*Im Wartesaal zum großen Glück*"
* "*Messieurs les noyés de la Seine*"
* "*Ne crois pas*"
* "*Le Plus beau jour de ma vie*"
* "*Refrain*"
* "*So geht das jede Nacht*"
* "*Le Temps perdu*"
* "*De vogels van Holland*"
* "*Voorgoed voorbij*"

 |

 |
Глобално ниво на серум на витамин Д кај возрасните (nmol/L).  > 75  50-74  25-49
**Витамин Д** се состои од група на секостероииди растворливи во масти. Двете најважни форми се витамин Д2 (или ergocalciferol) и витамин Д3 (или cholecalciferol). Витамин Д, кој се синтетизира во телото, е резултат на изложување на сонце, или воведен преку храна и витамински додатоци, тоа е биолошки инертен и да се активира во телото по одредени хемиски реакции.

Витаминот Д е многу важен за метаболизмот на калциум и фосфор, што ја промовира ресорпција на овие минерали од цревата и овозможува нивно складирање во коските. Потребен е за правилен раст на коските и забите и за доброто на мускулите и нервните ткива. Витамин Д се формира во кожата за време на сончање, додека потребата за дополнителни количини на витамин Д се добива од храната. Добри извори се: црн дроб, масло, риба, путер, јајца (жолчка).

Витамин Д предизвикува демирилизација на коските, во која кај децата се манифестира како рахитис, и кај возрасните, како остеомалација. За третман на рахитисот се користити масло од витамин Д, кој се прима орално или интрамускулатурно.

Наводи
------

1. ↑  Wahl DA, Cooper C, Ebeling PR, Eggersdorfer M, Hilger J, Hoffmann K, и др. (2012-08-29). „A global representation of vitamin D status in healthy populations" (PDF). *Archives of Osteoporosis*. **7** (1–2): 155–72. doi:10.1007/s11657-012-0093-0. hdl:11343/220606. PMID 23225293. S2CID 207300035.
2. ↑  Wahl DA, Cooper C, Ebeling PR, Eggersdorfer M, Hilger J, Hoffmann K, и др. (2013-02-01). „A global representation of vitamin D status in healthy populations: reply to comment by Saadi". *Archives of Osteoporosis*. **8** (1–2): 122. doi:10.1007/s11657-013-0122-7. PMID 23371520. S2CID 5929230.
3. ↑  „Dietary Supplement Fact Sheet: Vitamin D". National Institutes of Health. Архивирано од изворникот на 2007-09-10. Посетено на 14 март 2010.
**Библиотеката „Браќа Миладиновци"** во Радовиш била формирана во 1957 година. Денес располага со книжен фонд од околу 45 000 примероци. Библиотеката е целосно реновирана и модернизирана во 2006 година. Формирана е класична читална, читална за перодика, компјутерски центар опремен со седум терминали, скенер, печатари црно-бел и во боја, фотокопир, мултимедијално катче кое на корисниците им овозможува постоечката опрема да ја користат за да слушаат музика, да гледаат филмови и да користат мултимедијални публикации со помош на слушалки..

Историја
--------

Библиотеката била формирана во 1957 година. Иницијатор за формирањето бил Мориц Романо кој во тој период бил на висока партиска функција во тогашната Штипска Околија со седиште во Штип. Библиотеката била со скромен книжен фонд од околу 500 книги, сместена во приватна куќа на ул „Маршал Тито".

На почетокот таа била под надлежност на тогашниот Народен Одбор на општина Радовиш. Прв библиотекар кој се вработил во библиотеката бил Ацо Караманов(Шлинтата).

Со формирањето на работничкиот универзитет „Киро Донев" - Радовиш во 1962 година, библиотеката влегува во негов состав. Додека била во составот на РУ „Киро Донев" библиотеката била со име Градска библиотека.
Од составот на РУ „Киро Донев" се одвоила во 1992 година кога го добила и името „Брака Миладиновци". Предлогот библиотеката да го носи името "Брака Миладиновци" бил на Петар Трајанов сегашен директор на библиотеката чиј предлог бил поддржан и од вработените во библиотеката.
По одвојувањето од составот на РУ „Киро Донев" - Радовиш во 1992 година па до денес таа е самостоен правен субјект.

Најсветла дата во историјата на библиотеката била 20 април 2006 година, кога започнала нејзината целосна реконструкција, адаптација и модернизација и 6 септември 2006 година кога се пуштила во употреба новата современа и модернизирана библиотека.
Реконструкцијата и модернизацијата на библитеката „Брака Миладиновци" била поддржана со проектот „Пријателски библиотеки за сите грагани" со Програмата за развој на Обидинетите Нации (УНДП) финансирана од Кралството Норвешка.
Вкупната вредност на донацијата изнесувала 72 000 долари. Модернизацијата и адаптацијата на библиотеката ја помогнало и локалната самоуправа во Радовиш со 10 000 долари и со доделување на 130 м² нова станбена површина на трајно користње на библиотеката.

Организација
------------

* Информативно-позајмно одделение
* Детски оддел
* Оддел за возрасни
* Роднокраен оддел
* Периодика
* Стручна обработка
* Компјутерски центар

Книжен фонд
-----------

На слободен пристап на корисниците на библиотеката им е достапен книжен фонд од околу 45 000 примероци. Библиотеката има и образовен карактер па се набавуваат и образовни и стручни публикации и книги на странски јазици.

Надворешни врски
----------------

* Библиотека „Браќа Миладиновци" - Радовиш"

Наводи
------

1. ↑  „Историјат на библиотеката". Архивирано од изворникот на 2010-02-14. Посетено на 2010-11-10.
Андреиниот крстАндреиниот крст
Распнувањето на Апостол Андреја
**Андреин крст** или **накосен крст** (латински: *Crux decussata*) — христијански симбол кој го претставува распетието на апостол Андреја. Според преданието, овој христијански крст ја има формата на буквата Х бидејќи апостол Андреја бил распнат на таков вид на крст. Овој крст се користи во хералдиката и вексилологијата, во транспортот како сообраќаен железнички знак.

Овој знак го има на знамето на Шкотска, Обединетото Кралство (како составен дел), Јамајка, Нова Шкотска, Руската воена морнарица итн.

Поврзано
--------

* Георгиев крст — симбол на Св. Георги

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Христијански крст |
| --- |
|  |
| Крстови | 
* Крст на Папата Свети Климент
* Ерменски крст
* Болнишки крст
* Византиски крст
* Калварија
* Каролиншки крст
* Келтски крст
* Крст на Свети Петар
* Крст на распетието
* Crux gemmata
* Коптски крст
* Крст на Евангелистите
* Крст на Свети Ѓорѓи
* Крст на Света Нина
* Грчки крст
* Хугенотски крст
* Крст на Апостол Јаков
* Ерусалимски крст
* Латински крст
* Македонски крст
* Малтешки крст
* Руски православен крст
* Папски крст
* Андреин крст
* Српски крст

 |  |
|  |
| Икона за портал Портал: „Христијанство" |

 |
**Битолска артилериска бригада** — бригада на НОБ во Македонија.

Историјат
---------

Формирање
Бригадата е формирана на 15 ноември 1945 година од стран на Александар Коневски. Таа била во составот на 49 македонска дивизиј со две хаубици од 105 мм, кои биле запленети од Бугарите кога се повлекувале по капитулацијата на Бугарија.

Историјата на бригадата е нешто побогата. По борбите за Прилеп на 9 септември биле запленети 2 хаубици и 100 парчиња муниција, како и 7 7 кола за воена комора и 22 коња. Тогаш се формирала батерија во Ропотово и на 17 сетптември заминала за Зајас каде била во составот на 48 македонска дивизија. Батеријата имала 80 борци. Понатака, батеријата била прекомандувана во Крушево и била раководена од Александар Коневски, со Блаже Стефановски како политички комесар. По ослободуањето на Прилеп батеријата влегла во градот и заминала за Битола.

Битки и управа
Командант на Битолската артилериска бригада бил Александар Коневски, полтички комесар бил Блажо Стефановски, негов заменик бил Радомир Буручиковиќ и началник на штабот бил Вангел Богдановски.

Бригдата имала 742 борци и била составена од артилериски одделенија на 48 и 49 македонска дивизија. Во Битола било вршено моболизација на нови борци и за нејзините потреби било прибрано ново оружје, најчесто трофејно. На 6 декември бригадата била испратена во Скопје. Во Скопје, заедно со оснатите артилериски бригади, била создадена Првата македонска артилериска бригада.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945", Скопје, ИНИ, 1999 г. стр. 156-157

Поврзано
--------

* НОВ

 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Македонски бригади во Народноослободителната војска на Југославија |
| --- |
|  |
| **Главен штаб** |
|  |
| 
* Прва македонско-косовска
* Прва македонска
* Прва македонска автобригада
* Втора македонска
* Трета македонска
* Четврта македонска
* Четврта македонска албанска
* Петта македонска
* Шеста македонска
* Седма македонска
* Осма македонска
* Деветта македонска
* Десетта македонска
* Единаесетта македонска
* Дванаесетта македонска
* Тринаесетта македонска
* Бригада „Гоце Делчев"
* Четиринаесетта македонска
* Петнаесетта македонска
* Петнаесетта крушевска македонска
* Шеснаесетта македонска
* Седумнаесетта македонска
* Осумнаесетта македонска
* Деветнаесетта македонска
* Дваесетта македонска
* Дваесет и прва македонска
* Прва егејска

 | Петокрака ѕвезда со срп и чеканПетокрака ѕвезда со срп и чекан |

 |
Лого на проектот БХЛ-Европа
**Библиотеката за наследство на биолошката разновидност за Европа** (БХЛ-Европа) претставува тригодишен проект на ЕУ (2009 – 2012 година) насочен кон дигитализацијата на литературата за биоразновидноста. Во него биле вклучени 28 големи музеи за природонаука, ботанички градини, библиотеки и други европски институции. БХЛ-Европа била основана во Берлин во мај 2009 година и се сметала себеси за европски партнер на проектот Библиотека за биоразновидното наследство (БХЛ), кој бил основан во 2005 година и првично бил создаден од десет (од 2009 година, дванаесет) библиотеки на САД и Обединетото Кралство.

БХЛ-Европа претставувала мрежа за најдобри практики. Важни компоненти на мрежата биле дигитализација и создавање соодветна инфраструктура, како и консолидација на разни европски проекти за дигитализација под заеднички централизиран и повеќејазичен портал БХЛ. Целта била да се направи достапна дигитализираната литература под лиценците Отворен пристап и Криејтив комонс и да се подобри нејзината пребарливост (со користење на OCR).

БХЛ-Европа исто така била одговорна за создавање структури за долгорочно чување на дигитални информации (трајност на дигиталните податоци).

Состав на БХЛ-Европа
--------------------

Следните 28 институции во мај 2009 година во Берлин имале улога на членки-основачи на конзорциумот на БХЛ-Европа: 

* Природонаучен музеј (Берлин) (раководител на проектот)
* Природонаучен музеј (Лондон)
* Национален музеј (Прага)
* Европска фондација за дигитални библиотеки (Европеана)
* Angewandte Informationstechnik Forschungsgesellschaft AIT (Грац)
* Atos Origin Integration France (Париз)
* Слободен универзитет (Берлин)
* Георг-Август-Универзитет Гетинген (AnimalBase)
* Природонаучен музеј (Виена)
* Горногермански државем музеј (Линц)
* Музеј и институт за зоологија, Полска академија на науките (Варшава)
* Унгарски природонаучен музеј (Будимпешта)
* Копенхагенски универзитет
* Центар за биоразновидност „Натуралис" (Лајден)
* Ботаничка градина Мејзе - Мејзе
* Кралски музеј за Централна Африка (Тервурен)
* Кралски белгиски институт за природни науки
* Национална библиотека на Франција (Париз) (Галика)
* Национален музеј на природонаука (Париз)
* Шпански национален совет за истражување (Мадрид)
* Фиренцски универзитет
* Кралска ботаничка градина Единбург
* Species 2000
* Wiley
* Смитсонова установа (Вашингтон)
* Ботаничка градина во Мисури (Сент Луис)
* Универзитет во Хелсинки
* Хумболтов универзитет

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* http://www.bhl-europe.eu Архивирано на 1 мај 2012 г.
* https://www.biodiversitylibrary.org
* http://www.bhl-china.org
**Андре Стил** (француски: *Jean Giraudoux*, роден на 1 април 1921

 во Нор - починал на 3 септември 2004

 во Камела) — француски писател и публицист

Биографија
----------

Андре Стил е роден на 1 април 1921

 во северниот дел на Франција, во малиот рударски град Ергие. Стил своето образование го добил на Универзитетот во Лил. Студирал филозофија. Тој предавал на Универзитетот од 1941 до 1944 година. Во 1940 година станал член на Комунистичката партија. До 1949 година бил главен секретар на „*Liberté*" и уредник на „*Ce Soir*". Работел како уредник на „*Humanité*" до 1959 година.

Во почетокот на 1949 година тој објавил околу педесет тома, вклучувајќи главно социјалистички романи, раскази и стихови. Со поддршка од Луј Арагон, тој добил Државна награда на СССР за трилогијата „*Првиот удар*" (1951 - 1953).

Дела
----

* *Au mot amour*
* *Beau comme un homme*
* *Bélesta*
* *Conte du premier œuf*
* *De eerste stoot 3 dedlen*
* *Dieu est un enfant*
* *Fleurs par erreur*
* *Gazelle*
* *La neige fumée*
* *La question du bonneur est posée 1- le blé égyptien*
* *L'ami dans le miroir*
* *Le Médecin de charme*
* *L'autre monde, etc.*
* *L'Homme de cœur*
* *L'homme fleur*
* *Le foudroyage*
* *Le médecin de charme*
* *Le mot mineur camarades ...*
* *Le Mouvement de la terre*
* *Le roman de Constance*
* *Le premier choc - au château d'eau*
* *Les oiseaux migrateurs*
* *Les Quartiers d'été*
* *Malaguanyat*
* *Maxime et Anne*
* *Nous nous aimerons demain*
* *Paris avec nous le premier choc*
* *Pêche à la plume*
* *Pierwski starcie 2 volume*
* *Pignon sur ciel*
* *Quand Robespierre et Danton inventaient la France*
* *Qui ?*
* *Romansonge*
* *Soixante-quatre coquelicots*
* *Une histoire pour chaque matin*
* *Une vie à écrire*
**„Битката на Косово"** (српскохрватски: *Бој на Косову*) — југословенски филм од 1951 година, режиран од Здравко Шотра. Главните улоги ги играат: Милош Жутиќ, Горица Поповиќ, Војислав Брајовиќ, Жарко Лаушевиќ, Љуба Тадиќ, Бранислав Лечиќ итн.

Синопсис
--------

Во 1389 година, српскиот кнез Лазар Хребељановиќ одбива да му се покори на турскиот султан Мурат, кој со голема војска напредува кон Србија на својот поход кон Европа. Иако е свесен дека нема доволно војска, кнезот Лазар сепак одлучува да им се спротивстави на Османлиите. По тоа прашање, српските големци не се единствени, односно повеќето ја прифаќаат борбата дури по цена на пораз, но некои се колебаат. Најпосле, српските големци собираат војска и заминуваат на Косово. Крвавата битка завршува без победник, а во неа гинат и двајцата владетели - кнезот Лазар и султанот Мурат.

Наводи
------

1. ↑  РТС, Бој на Косову (пристапено на 28.6.2022)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Во Европските  легенди, **басилискот** (грчки βασιλίσκος *basilískos*, "мал кралот"; латински: *regulus*) е легендарен влекач познат како *Цар на влекачите* и се верува дека можел да предизвика смрт само со неговиот поглед.

Според *Натуралната Историја* на Плиниј Постариот, басилискот од Кирена е мала змија, не подолга од 12 прсти, што е многу отровна. Некои легнди велат дека единствената слабост на басилискот е миризба на ласица. Можно е легендата за басилискот и нејзината поврзаност со ласицата во Европа да била инспирирана од азиските змии и нивниот природен грабливец, Мунгосот.

Записи
------

Басилискот се нарекува "цар", поради тоа што се  вика дека имал митра на главата, или круна. Приказните за басилискот покажуваат дека не се разликува многу од кокатрисот. Се мисли дека басилискот се веде од јајцето на влекач или жаба, а е ведено од страна на кокатрис. Во Средновековна Европа, описите на суштеството не се многу различни од тие на кокатрисот.

Еден од најраните записи за басилискот доаѓа од *Натурална Историја,* напишана од Плиниј Постариот во од прилика 79 години пред нашата ера. 

>  Влекачот наречен басилиск има иста моќ како и митолошкото суштество. Влекачот може да се најде во провинцијата Кирена, и не е подолго од 12 прсти. Има бела точка на главата и кога с'ска сите други влекачи бегаат од него.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Исидоре од Севиља, го дефинирал басилискот како крал на влекачите, поради тоа што наводно имал отровен здив и поглед што убива. 

Презвитер Теофил дал голема рецепта во неговата книга за претворање на бакар во „шпанско злато". Рецептата се состоела од комбинирање на крв од басилиск во форма на прав, крв од човек во форма на прав, црвен бакар, и специјален вид на оцет.Предлошка:Which one

Албертус Магнус во неговата книга пишувал за убиствениот поглед на басилискот, но ги негирал другите легенди.

Басилискот како мотив во уметноста
----------------------------------

* „Обеликс и базилиск" — краток расказ на македонскиот писател Пандалф Вулкански.

Галерија
--------

* Печат од 1295 каде што Архангелот Михаил убива басилиск.Печат од 1295 каде што Архангелот Михаил убива басилиск.
* Приказ на басилиск.Приказ на басилиск.
* Путо убива басилиск, симболика на шведските окупатори, 1638.Путо убива басилиск, симболика на шведските окупатори, 1638.

Наводи
------

1. ↑  Pliny the Elder, eds. John Bostock, Henry Thomas Riley (translators) (1855). „The Natural History". Посетено на 2009-06-10.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
2. ↑  Pliny, viii.33.
3. ↑  Никола Гелевски и Владимир Мартиновски (приредувачи), *Џинџуџе во земјата на афионите: Антологија на македонскиот краток расказ*. Скопје: Темплум, 2022, стр. 158.

Надворешни врски
----------------

|  |
| --- |
| Повеќе за **basilisk** на збратимените проекти на Википедија |
|  | Дефиниции и преводи на Викиречник ? |
|  | Податотеки на Ризницата ? |
|
|
|
|
|
|  ? | Информации за патување во Википатување ? ? |
|
|

* „Basilisk". *Encyclopædia Britannica*. **3** (11. изд.). 1911.
* Басилиск
* Варшавски басилиск Архивирано на 7 март 2010 г.
* Митски суштества: басилиск
**Богоја Андреев Стојанов** ( 1926
 во Горно Соње, Скопско ―  1945

 во Скопје) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Израснат е во сиромашно семејство. По завршеното основно училиште, се занимавал со земјоделство. Во септември 1944 година стапил во НОВ и ПОЈ. Учествувал во завршните операции за ослободување на Македонија. Во составот на Шеснаесеттата македонска ударна бригада заминал на Косово и зел учество во многубројните акции за ликвидирање на балистичките банди. Подоцна учествувал во големиот пробив на Сремскиот фронт и борбите за ослободување на Војводина и дел од Хрватска. Неколку денови пред крајот на војната, на 4 мај 1945 година, бил тешко ранет. Лечењето во болницата на фронтот, како и во скопската воена болница, не му помогнале. Подлегнал на раните кон крајот на 1945 година.

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 134. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Бартош Хузарски** (полски: *Bartosz Huzarski*; р. 27 октомври 1980

 во Швидњица) — поранешен полски професионален друмски велосипедист, кој професионално настапувал во периодот 2002-2017.

Достигнувања
------------

2003
1. Етапа 7 Курс де ла Пе
2005
1. Етапа 6 Балтик-Карконоше Тур
2. Национално хронометарско првенство
1. Планински пласман Трка околу Полска
2006
1. Планински пласман Трка околу Полска
2008
1. ГП Ѓержоњова
1. Краен пласман Шлаким Гродув Пјастовскич
1. Шосами Заглебија
2010
1. Етапа 5 Сетимана интернационале ди Копи е Бартали
1. Етапа 1 Сетимана Сиклистика Ломбарда
2012
1. Етапа 5 Курс де ла Солидарите Олимпик
2. Краен пласман Сетимана интернационале ди Копи е Бартали
2013
1.  Спринтерски пласман Трка околу Полска
5. Краен пласман Шлаким Гродув Пјастовскич
2014
7. Краен пласман САД Про Сајклинг Челинџ
2015
Тур де Франс
 Награда за борбеност на етапа 8

### Распоред на резултатите на големите трки

| Голема трка | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Џиро** | 102 | — | — | 70 | — | — | — | — |
|  **Тур** | — | — | — | — | — | 68 | 108 | 39 |
|  **Вуелта** | — | — | — | — | 35 | — | — | СО |

СО = се откажал; — = не учествувал

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Бартош Хузарски" на Ризницата ? |

* Матична страница  (полски)
* „Достигнувања на Бартош Хузарски". Cycling Archives.
* „Достигнувања на Бартош Хузарски". Cycling Quotient.
* „Достигнувања на Бартош Хузарски". ProCycling.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ПолскаБиографска икона | *Оваа биографска статија поврзана со полскиот велосипедизам е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Вилхелм** (германски: *Georg Wilhelm August Heinrich Belgicus*; 14 јуни 1792 - 20 август 1839) — заеднички суверен војвода од Насау, заедно со братучедот на неговиот татко Фридрих Август, владеејќи од 1816 до 1839 година.

Фридрих Август умрел на 24 март 1816 година, а Вилхелм ги наследил териториите на Усинген и станал единствен суверен на Војводството Насау.

Тој е татко на Адолф, големиот војвода од Луксембург и кралицата Софија од Шведска и Норвешка, сопруга на кралот Оскар II и трет братучед на Вилхелм III од Холандија, кој оставил преживеана ќерка да владее со неговото главно царство, но круната од Луксембург поминала низ машката линија, 17 генерации наназад, за да премине на војводата од Насау, а потоа и на неговите потомци.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Војводи на Насау |
| --- |
|  |
| 
* Фридрих Август *(1738–1816)*
* Вилхелм *(1792–1839)*
* Адолф I *(1817–1905)*

 |

 |
**Библија бесика** (латински: *Biblia Bessica*) - превод на Светото Писмо на јазикот на тракиското племе Беси. Конкретно не е зачувана туку се споменува индиректно од античките автори. Најверојатен автор на преводот е Св. Никита Ремезијански. Во дел од својата поема, пишана околу 400 година и посветена на епископот на Ремезијана, Св. Павлин Нолански пишува: 

>  Νam simul terris animisque duri et sua Bessi nive duriores nunc oves facti duce te gregantur pacis in aulam.
> 
> 
> На крајот на краиштата, Бесите, ако нивната земја и душа се тешки, ако тие самите се потешки од снегот таму, сега станаа, под ваше водство, кротки овци, кои се собираат во шталата на мирот.
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Околу 399 година Св. Јован Златоуст пишува:

>  ... скитите, тракијците, савроматите, маврите, индијците, дури тие што живеат во крајот на Вселената, сите мударствуваат и се превеле на сопствениот си јазик тие реченици [т.е. Евангелијата].
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Извори
------

Toynbee, Arnold Joseph. Some problems of Greek history, Oxford University Press, 1969, стр. 56.

1. ↑  ЛИБИ, том 1, София, 1958, стр. 258.; Migne PL 61, 487.
2. ↑  Творения Св. Иоанна Златоуста, Т. XII, Бес. VIII, с.340.
**Богојче Трајанов Спасовски** ( 1924
 во Броштица, Дебарско —  1944

 во Вардар, Скопско) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од сиромашно селско семејство. Се доселил во Скопје со своето семејство во борбата за опстанок. Во септември 1944 година, стапил во редовите на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Бил распореден во третата чета на вториот баталјон. Учествувал во сите битки на бригадата против непријателот и при тоа се истакнал како дисциплиниран и храбар борец. Кон крајот на септември 1944 година бригадата заминала на Кумановскиот терен, со цел да се вооружи. Во една темна ноќ, големата колона борци на бригадата се упатила кон Вардар, со цел да го премине. Борците кои незнаеле да пливаат, меѓу кои бил и тој се удавиле во надојдените води на Вардар.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 245. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
**Бенјамин Рохас** (шпански: *Benjamín Rojas*) (роден 16 април, 1985) е познат аргентински глумец. 
Тој е најмал во неговото семејство од тројца браќа и една сестра. Заедно со неговите родители (Росалина и Почи) неговото детство и адолесценција ги поминал во родниот град Ла Плата. Тој како мал не ни сонувал дека ќе стане глумец , сè додека неговиот вујко не испратил негова слика на аудиција за улога во една серија на Крис Морена Груп. Вели дека доколку не бил глумец , ќе бил архитект.

Својата кариера ја започнува на 10 годишна возраст во детската сапуница "Chiquititas" (Дечиња) во улогата на Јаго, дете од џунглата. Подоцна ја добива улогата на Баутиста Арсе во истата серија. Тогаш всушност ја наоѓа својата прва девојка, Камила Бордонаба. Потоа во 2002 и 2003 глуми во серијата „Млади бунтовници" (Rebelde Way) кога и го достигнува својот најголем успех. Истата година (2002) станува член на мега-популарната група Erreway. Во 2004 го снимаат филмскиот продолжеток на "Rebelde Way"- "Erreway 4 caminos". (Еревеј 4 чекори). Во 2004 глуми во серијата "Floricienta" (Флорелашка) која достигнува огромен успех со своите 2 сезони (2004 и 2005). Во 2006 повторно се оформува Erreway, но без Луисана и тие прават концерти низ Шпанија. Истата година глуми во „Alma Pirata" (Пиратска душа) заедно со Луисана , а во 2008 го снима филмот La Leyenda (Легендата) , приказна за автомобилизам. Во 2009 добива понуда од Крис Морена ( продуцентката со која ги има работено речиси сите проекти) да работи на серија со каналот Дизни , која ќе биде на англиски јазик. тој поминува 1 месец во Њујорк да го усоврши јазикот , и потоа ја снима мегапопуларната Jake and Blake која се прикажува низ целиот свет на каналот Дизни. По 2 години пауза , во 2011 ја снима серијата "Cuando me sonreis" (Кога ќе ми се насмееш) заедно со Факундо Арана , Хулиета Диаз и Маријана Еспосито. Исто така глуми и во мини серијата Atrapados.
Во 2012 глуми во театарската претстава "Huicio husto" (Чесно судење). Во 2013 ја снима серијата "Mis amigos de siempre" (Моите стари пријатели) , заедно со Фелипе Коломбо и добива главна улога во театарската претстава "Al final del acroiris" (На крајот на виножитото) - приказна за животот на Џуди Гарланд.
Негова девојка речиси 4 години беше глумицата и моделот Марија Дел Серо.

Надворешни врски
----------------

* Бенхамин Рохас на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* Бенхамин Рохас Архивирано на 5 декември 2007 г. на cinenacional.com

*Оваа статија за глумец/глумица од Аргентина е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 100942643
* ISNI: 0000 0000 7154 6933
* SUDOC: 181329166
* BNE: XX4844573

 |

 |
Предлошка:Споменик културе**Црква на Богородица во Долц е** населба во општина Краљево, која била подигната во 1441г./1442г. и е непокретно културно добро како споменик на културата од големо значење.

Надворешноста на црквата
------------------------

Црквата посветена е на Света Богородица во селото Долц кое се наоѓа на неколку километри јужно од Манастирот Студеница. Речиси квадратната основа на храмот, е мала по големина, но нејзината двоспратна структура има висина од околу 6 метри, па издолжената силуета повеќе личи на кула отколку на место за богослужба. Двете идентични соби, сместени една врз друга и засводени, најверојатно првично не служеле дури ни како црква.

Во долната просторија имаше еден отвор на западната страна, а во двостепената просторија имаше четири заоблени отвори, од кои се северни и јужни и се наоѓаат веднаш до исток на ѕидот. Се претпоставува дека таквиот концепт на зградата го покажува неговиот поранешен погребен карактер. Во времето на деспотот Ђурђе Бранкович поточно 1441/1442г. била извршена реконструкција, за што сведочи и делумно зачуваниот натпис на фреските. Бидејќи во овој случај ѕидовите на врвот беа шарени, јасно е дека до таа година беа извршени интервенции кои ја претворија оваа просторија во црква: отворите групирани на источната страна беа заѕидани, и така се формираше олтарот како простор со плиток шпаер, ѓаконија и проскомедија. Можеби, во исто време, била соѕидана и големата припрата. Фреските биле сочувани доста фрагментирано во источниот дел на храмот.

Истражувањата и реставрацијата беа спроведени во 1969 години.

Види ги сите
------------

* Список на споменици на културата во Округот Рашка
* Споменик на културата од големо значење

Врски
-----

1. ↑  „heritage.gov.rs/Богородична црква у Долцу код Студенице" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2022-07-30. Посетено на 2022-04-23.

Надворешни врски
----------------

* Портал: Србија
* Портал: Православље

* „Црква на Богородица - Споменици на културата во Србија". Српската Академија на Науките на Уметностите.
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград Архивирано на 6 февруари 2021 г.
* Листа на архитектонски споменици
* Републичко биро за заштита на спомениците на Културата-Белград/База На податоци за недвижните културни вредности
* Црква на Богородица

Предлошка:Sanu.ac.rs
Местоположбата на областа во округот Волфенбител
**Барнсторф-Варле** (германски: *Barnstorf-Warle)*) — слободна област во округот Волфенбител, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.

Областа има површина од 1,29 км2 и се граничи на исток па надесно со ексклава на општината Далум, на југ со слободната област Фогтсдалум и на запад со општината Шепенштет во истиот округ. На север се граничи со слободната област Брунслеберфелд во округот Хелмштет.

Слободната област е ненаселена. Од статистички причини се води под бројот 03 1 58 502.

Наводи
------

1. 1 2  Сојузна статистичка служба на Германија, Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 30. September 2013 Архивирано на 4 март 2016 г.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Слободни области во Долна Саксонија |
| --- |
|  |
| 
* Ајмен
* Ам Гросен Роде
* Барнсторф-Варле
* Бофцен
* Брунслеберфелд
* Венцен
* Гартов
* Герде
* Гибел
* Гриненплан
* Ешерсхаузен
* Золинг
* Кенигслутер
* Литје Херн
* Мариентал
* Мемерт
* Мерксхаузен
* Харц (округ Гослар)
* Харц (округ Гетинген)
* Хелмштет
* Холцминден
* Фогтсдалум
* Шенинген

**Слободни окрузи:**
* Лохајде
* Остерхајде

 |

 |
**Боденвердер** (германски: *Bodenwerder*; службено наречен **Минхаузенштат Боденвердер**) — мал град во округот Холцминден, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Везер и е најмногу познат како родното место на Барон Минхаузен.

Градот претставува административно седиште на општинската заедница Боденвердер-Поле.

Географија
----------

Боденвердер се наоѓа помеѓу градовите Хамелн и Холцминден на реката Везер. Југоисточнот од него се наоѓа ридскиот масив Фоглер. Во близина на градот во Везер се влева реката Лене.

### Градски единици

Градот Боденвердер е составен од:

* Боденвердер
* Бухаген
* Кемнаде
* Линзе
* Риле

Историја
--------

Боденвердер го добил статусот на град во 1287 година од Хајнрих II фон Хомбург. Постоел важен мост над реката во 1289 година, кој ги поврзувал Хамелн-Падерборн со Ајнбек-Франкфурт. Околу 1340 година владетел на населбата бил Хомборг Бодо, кој го осмислил градот со ѕидини и кули. Од него потекнува името на градот.

Во 1750 година се родил Барон Минхаузен, кој се повлекол тука и ги раскажувал познатите приказни на неговите пријатели. Умрел во 1797 година и е погребан во градот. Неговата куќа била купена од градот во 1935 година и се користи како Градско собрание.

Култура
-------

Наградата „Минхаузен" за забава се доделува во мај секоја година.

Знаменитости
------------

Музејот Минхаузен и споменикот, како и неговиот грб во манастирската црква во Кемнаде, се познати туристички одредишта. Во градот се наоѓа и готската црква „Св. Никола". Околу градот се наоѓаат остатоци на средновековните утврдувања.

Познати луѓе
------------

* Барон Минхаузен (1720-1797) — раскажувач
* Јонатан Брил (1942-1988) — писател, режисер и текстописец

Наводи
------

1. ↑   „Населеност на окрузите, општините и месните заедници во Долна Саксонија на 31 декември 2020". *Служба за статистика и комуникациска технологија на Долна Саксонија*. јули 2021. (германски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Боденвердер" на Ризницата ? |

* Официјална страница (германски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Градови и општини во округот Холцминден |
| --- |
|  |
| 
* Ајмен
* Архолцен
* Беверн
* Боденвердер
* Бофцен
* Бреферде
* Вангелнштет
* Голмбах
* Делигзен
* Дензен
* Дерентал
* Дилмисен
* Ешерсхаузен
* Кирхбрак
* Лауенферде
* Лене
* Лирдисен
* Негенборн
* Отенштајн
* Пегешторф
* Поле
* Фалбрух
* Фирстенберг
* Хајен
* Хајнаде
* Хајнзен
* Хале
* Хелен
* Холенберг
* Холцен
* **Холцминден**
* Штатолдендорф

 | ГрбГрб |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 147858314
* LCCN: n88208193
* GND: 4080445-8

 |

 |
Бодентајх — поранешна општинска заедница во округот ИлценБодентајх — поранешна општинска заедница во округот Илцен
**Бодентајх** (̣германски: *Bodenteich*) — поранешна општинска заедница во округот Илцен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Нејзиното седиште било во селото Бад Бодентајх. На 1 ноември 2011 година таа била споена со општинската заедница Врештет и ја создале новата општинска заедница Ауе.

Општинската заедница Бодентајх се состоела од следниве општини:

1. Бад Бодентајх
2. Водач
3. Золтендик


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во Долна Саксонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Георги Манушки** (во Бачево, Пиринска Македонија —  1923

 Бугарија ) — македонски револуционер.

Животопис
---------

Во 1923 година од страна на бесарабиецот и белогардеец Асапрух, од својот дом бил одведен, а потоа убиен Георги Манушки. Причина било тоа што, тој не ја признавал бандата на Тодор Александров и Александар Протогеров како револуционерна и им го одрекувал правото дека тие можат да делуваат во име на ВМРО.

Од истото село на 3 ноември Аспарух го ликвидирал и Александар Попстојанов.

Наводи
------

1. 1 2 3  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 336.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Валтер го брани Сараево** (српски: *Valter brani Sarajevo*) — југословенски филм од 1972 година, во режија на Хајрудин Крвавац по сценариото на Ѓорѓе Лебовиќ. Главните улоги ги играат: Бата Живоиновиќ, Љубиша Самарџиќ, Раде Марковиќ, Неда Спасојевиќ, Слободан Димитријевиќ, Хањо Хасе, Ролф Ремер, Павле Вуисиќ, Фарук Беголи, Стево Жигон, Јован Јаниќијевиќ-Бурдуш и Драгомир Бојаниќ-Гидра.

Синопсис
--------

Дејствието на филмот се одвива во Сараево за време на Втората светска војна. Германската војска треба да го организира транспортот на бензин од Сараево до Вишеград за потребите на армијата која се повлекува од Грција кон Германија. Истовремено, во Сараево е уфрлен германскиот агент Кондор (го игра Бојаниќ-Гидра), кој лажно се претставува како Валтер и околу себе има собрано група илегалци. Меѓутоа, во градот пристигнува вистинскиот Валтер (го игра Живоиновиќ) кој почнува да го лови германскиот агент, а истовремено настојува да открие што е целта на германската акција. Германците успеваат да ја откријат партизанската лозинка и уфрлаат агент кој му закажува средба на Валтер при што германската војска му подготвува стапица. Сепак, членот на движењето на отпорот Сеад Капетановиќ (го игра Марковиќ) успева да го спаси Валтер, но притоа погинува. Потоа, Валтер го открива предавникот во движењето на отпорот - Мирна (ја игра Спасојевиќ) која своевремено била уапсена и врбувана од Гестапо. Мирна закажува средба со Кондор и го предупредува за опасноста при што тој ја убива неа, но погинува во борбата со Валтер и неговите другари Сури (го игра Димитријевиќ) и Зис (го игра Самарџиќ). Најпосле, Валтер открива дека германската армија организира превоз на бензин. Тој, Сури и Зис се уфрлаат во германската војска, го преземаат управувањето на возот и ја уништуваат композицијата така што германската армија останува без гориво. Поради тоа е сменет командантот на германската војска во Сараево, кој со години неуспешно се обидувал да го фати Валтер.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, Walter Defends Sarajevo (1972) (пристапено на 10.5.2020)
Биномните коефициенти се појавуваат како елементи на Паскаловиот триаголник.
**Биномна теорема** – теорема на елементарната алгебра која ги опишува коефициентите на степенот на биномот кога истиот е претставен во развиена форма. Според оваа теорема, изразот (*x* + *y*)*n* можно е да се претстави како сума собироци со облик *ax**b**y**c*, каде коефициентите *a* се позитивни цели броеви, при што збирот на експонентите *x* и *y* е еднаков на *n* за секој собирок. На пример:

{\displaystyle (x+y)^{4}\;=\;x^{4}\,+\,4x^{3}y\,+\,6x^{2}y^{2}\,+\,4xy^{3}\,+\,y^{4}.}
Коефициентите кои се појавуваат во биномниот развој се нарекуваат биномни коефициенти. Тие се идентични со броевите кои се појавуваат во Паскаловиот триаголник. Овие броеви може да се пресметаат со едноставна формула која користи факториел.

Истите овие коефициенти се јавуваат во комбинаториката, каде изразот *x**n*−*k**y**k* е еднаков на бројот на различни комбинации од *k* елементи кои се бираат од множеството од *n* члена.

### Формули

Коефициентот кој стои со *x**n*−*k**y**k* е даден со формулата:

{\displaystyle {n \choose k}={\frac {n!}{k!\,(n-k)!}}}
која е дефинирана со помош на функцијата факториел *n*!. Оваа формула може да се напише и на следниов начин:

{\displaystyle {n \choose k}={\frac {n(n-1)\cdots (n-k+1)}{k(k-1)\cdots 1}}=\prod \_{\ell =1}^{k}{\frac {n-\ell +1}{\ell }}}
каде *k* се фактори и во именителот и во броителот на дропката. Иако во оваа формула се користи дропка, биномните коефициенти се цели броеви.

Исказ на теоремата
------------------

Секој степен на изразот *x* + *y* може да се претстави во форма:

{\displaystyle {\begin{aligned}(x+y)^{n}&={n \choose 0}x^{n}y^{0}+{n \choose 1}x^{n-1}y^{1}+{n \choose 2}x^{n-2}y^{2}+{n \choose 3}x^{n-3}y^{3}+\cdots \\&{}\qquad \cdots +{n \choose n-1}x^{1}y^{n-1}+{n \choose n}x^{0}y^{n},\end{aligned}}}
каде {\displaystyle {\tbinom {n}{k}}} го означува соодветниот биномен коефициент. Друг начин на запишување на оваа формула е:

{\displaystyle (x+y)^{n}=\sum \_{k=0}^{n}{n \choose k}x^{n-k}y^{k}.}

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Биномна теорема" на Ризницата ? |

* Вовед во биномната теорема Архивирано на 21 март 2019 г.
**Бинка Добрева** е бугарски фолк пејач, пејач на тракиски народни песни и солист на светски познатиот хор „Тајната на бугарските гласови". Познат по изведувањето на песната „Данова мама" велеше варненската пејачка Марија Балтаџиева.

Добрева е народна пејачка, нејзината прва учителка за народно пеење е нејзината мајка. Таа е родена на 11 март 1960 година во село Роза, област Јамбол. Од мала почнува да пее и ги освојува првите награди од регионалните изведби. Таа е прифатена во Фолклорната музичка школа за фолклор во Котел, каде што нејзините наставници се такви познати народни изведувачи како што се Валкана Стојанова, Кремена Станчева, Василка Андонова и Јовчо Караиванов.

Во 1988 година Бинка Добрева дипломирала на Академијата за музичка и танцова уметност во Пловдив и се приклучи на Ансамблот за народни песни и игри на Филип Кутев, каде што пееше со Надка Караџова и Боика Присадова две години. Во 1990 година победил на натпреварот „Тајната на бугарските гласови". Тој е во процес на одбрана на својот доктор и паралелно предава во народно пеење и Методологија на народно пеење на Југозападниот универзитет „Неофит Рилски".

Надрорешни врски
----------------

* Портал: Бугарија

* Текст на песните „Даньова мама" , Балканфолк
* Гергана - пиле шарено (1995) на YouTube

 *Оваа статија за музичар/ка од Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |
| --- | --- |
| Бугарија |  
*Оваа статија поврзана со Бугарија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* MusicBrainz: a4c9dec1-1f2b-4716-9c80-e6ac2f7e083e

 |

 |