**Шимпанзото** (лат. *Pan*) ― цицач од редот примати и од натсемејството големи човеколики мајмуни. Тој е најинтелигентниот претставник на ова семејство и воедно тој е најблискиот човеков сродник од светот на животните. Постојат два вида шимпанза, обично и џуџесто шимпанзо наречен бонобо. Сите имаат темно крзно, додека лицето, дланките од рацете и стапалата им се без влакна. Немаат опашка, а ушите, усните и аркадите над очите им се испакнати. Се среќава само во екваторска Африка, каде што живее во шумите и во саваните. Се движи главно по дрвја, но може да мине големи растојанија, движејќи се исправено на задните нозе. Кога оди четириножно, се потпира врз првата фаланга. На рацете има пет прста, исто како и човекот. Висината му варира од 95 до 175 см, а живее 30 години, со распон на рацете и до 2 метри; тежи меѓу 40 и 80 килограми.

Распространетост и живеалиште
-----------------------------

Постојат два вида од родот шимпанзо, и двата претходно биле нарекувани едноставно шимпанза:

1. Обичните шимпанза или *Pan troglodytes* се наоѓаат скоро исклучиво во силно пошумените региони на средна и западна Африка. Со најмалку четири општоприфатени подвидови, нивното население и распространетост е многу пообемна од бонобите, во минатото исто така наречено „пигмејско(џуџесто) шимпанзо".

2. Бонобите, *Pan paniscus*, се наоѓаат само во средна Африка, јужно од реката Конго и северно од реката Касаи (притока на Конго), во влажната шума на Демократска Република Конго во средна Африка.

Зачувување
----------

Службата за рибји и животински свет на САД привршила правило на 12 јуни 2015 година, создавајќи многу строги регулативи, практично забранувајќи каква било активност со шимпанза освен за научни, зачувувачко ориентирани цели.

Галерија
--------

* Обичното шимпанзо Коко во Зоо СкопјеОбичното шимпанзо Коко во Зоо Скопје
* Мажјак во Зоо СкопјеМажјак во Зоо Скопје
* Мажјак во Зоо СкопјеМажјак во Зоо Скопје

Наводи
------

1. ↑  Докинс, Ричард (2004). „Chimpanzees". *The Ancestor's Tale*. Houghton Mifflin. ISBN 978-1-155-16265-2.
2. ↑  „U.S. Fish and Wildlife Service Finalizes Rule Listing All Chimpanzees as Endangered Under the Endangered Species Act". U.S. Fish and Wildlife Service. Посетено на 5 мај 2021. Certain activities involving chimpanzees will be prohibited without a permit, including import and export of the animals into and out of the United States, "take" (defined by the ESA as harm, harass, kill, injure, etc.) within the United States, and interstate and foreign commerce. Permits will be issued for these activities only for scientific purposes that benefit the species in the wild, or to enhance the propagation or survival of chimpanzees, including habitat restoration and research on chimpanzees in the wild that contributes to improved management and recovery.

Надворешни врски
----------------

 Викицитат има збирка цитати поврзани со: ***Chimpanzees*** 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Chimpanzee" на Викивидовите ? |

* 

* Ризница Податотеки поврзани со *Pan* на Ризницата
* „Chimpanzee (англиски)". *Енциклопедија „Американа"*. 1920.
* Lydekker, Richard (1911). „Chimpanzee". *Encyclopædia Britannica* (11. изд.).
* Stanford, Craig B. The Predatory Behavior and Ecology of Wild Chimpanzees Архивирано на 29 јуни 2010 г. university of Southern California. 2002(?)
* ChimpCARE.org
* Геномскиот збир *panTro4* — Геномски прелистувач на UCSC
* Human Timeline (Interactive) – Смитсонова установа, Национален природонаучен музеј (Вашингтон) (август 2016).

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на зоологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |