recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Иво Јосиповиќ** (Загреб, 28 август 1957) бил трет Претседател на Република Хрватска, хрватски композитор, адвокат и универзитетски професор.

Животопис
---------

Во Загреб, тој завршил основно училиште и средно музичко училиште, а во 1980-те години студирал право на правниот факултет на Универзитетот во Загреб, а потоа (1983 г.) истражува компоненти во Музичката Академија во Загреб. Се здобива со магистарска диплома по право во 1985 г. и докторски студии во 1994 г. 

Тој бил член на Сојузот на Комунисти, и во почетокот на 1990-те години , учествувал во трансформацијата на Лигата на Комунисти на Хрватска во социодемократска партија. Во 1994 г. ја напушта политиката и се враќа во 2003 г. на повик на Ивица Рачана, кога на парламентарните избори како кандидат на АКП се избираат пратеници во хрватското Собрание. Од 2007 г.е еден од најблиските соработници на новиот претседател на СДП - Зоран Милановиќ.

Во 2009 година на избори го победил Љубо Јуричиќ така стекнал службена номинација на странски кандидати на претстојните претседателски избори. Во врска со неговата веќе постоечка кандитатура загребски градоначалник Милан Бандиќ е исфрлен од СДП откако најавил да се кандидира како независен кандидат. По вториот круг на претседателските избори, 10 јануари 2010 година Иво Јосиповиќ е избран за трети претседател за Република Хрватска, победувајќи го Милан Бандиќ. На должност застанал 18 февруари.

Јосифовиќ е автор на шеесет научни и стручни дела од подрачјата кривично и меѓународно кривично право и соработник на повеќе законски проекти. Тој бил вонреден професор на правниот факултет во Загреб и гостин предавач на домашни и странски високи училишта (факултети). Ја претставувал Хрватска пред меѓународни судови и учествувал на повеќе меѓународни конференции.

Јосифовиќ на 7 август 2011 дава изјава во јавноста поврзано со хрватската операција "Олуја" и Србите, која предизвикала осудувања на неговите зборови од страна на здружението на избегани Срби во Република Српска и здружението на резервни војници старешини на Република Српска Краина.

Наводи
------

1. ↑  Радио телевизија Републике Српске: Јоспиповић: Хрвати морају да разумију Србе
2. ↑  Радио телевизија Србије: Заједничко обележавање Олује!
3. ↑  Радио телевизија Републике Српске: Оштре реакције: Јосиповић увриједио Србе
4. ↑  „РТВ БН: Срби никад неће славити побједу Хрватске у Олуји". Архивирано од изворникот на 2016-03-13. Посетено на 2018-05-23.
***Метаморфози*** или ***Преобразби*** (латински: *Metamorphōseōn librī*) — латинска наративна поема од 8 н.е. од римскиот поет Овидиј, која се смета за негов *магнум опус*. Сочинета од 11995 реда, 15 книги и над 250 митови, поемата ја раскажува историјата на светот од неговото создавање до обожението на Јулиј Цезар во лабава митско-историска рамка.

Навидум еден вид на епопеја, поемата пркоси на простата родова класификација преку употребата на различни теми и тонови. Овидиј се инспирирал од родот на поезија за метаморфоза, а некои од *Метаморфозите* произлегуваат од претходно толкување на истите митови; сепак, тој значително се има оддалечено од сите негови модели.

Едно од највлијателните дела во западната култура, *Метаморфозите* служеле како инспирација на автори како Данте Алигиери, Џовани Бокачо, Џефри Чосер и Вилијам Шекспир. Бројни епизоди од поемата се прикажани во признати дела на вајарството, сликарството и музиката. Иако интересот за Овидиј исчезнал по ренесансата, повторно се појавило внимание на неговата работа кон крајот на 20 век. Денес *Метаморфозите* продолжуваат да инспирираат и да се раскажуваат преку разни медиуми.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Надворешни врски
----------------

* 

* Метаморфози (Овидиј) на Ризницата ?
* 

* Логото на Викицитат Мисли поврзани со Метаморфози (Овидиј) на Викицитат
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1141 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1141. година пред новата ера, 141. од вториот милениум п.н.е. 41. од 12 век п.н.е. и втора од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4367 и 4368 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3609 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2619 и 2620 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 388 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1141 година се протега во 1495 и 1496, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1555 и 1556 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 598 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1816 и 1815 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
Еталон на метарот изработен од легура (90 % платина, 10 % иридиум).
**Метар** (крат. **м**, **m**) е основна SI-единица за должина, и изнесува 3,29 стапки. Таа е основната големина за должина во метричкиот систем, која се користи низ светот за општи и научни потреби. Историски метарот е дефиниран од Француската академија на науките, како десетмилионити дел (1⁄10.000.000) од растојанието помеѓу екваторот и Северниот Пол, која поминува низ Париз. Сега е дефинирана од Меѓународното биро за тегови и мерки, како растојанието кое светлината го поминува низ вакуум за 299.792.458-ти дел од секундата.

Останати мерки кои се поврзуваат со метарот се километар (1000 метри), и сантиметар (1/100) од метарот.

милиметар << сантиметар << **дециметар** << **метар** << километар
**Метафизика на моралот** (гер. *Die Metaphysik der Sitten*, 1797) е важно дело на германскиот филозоф Имануел Кант во кое се обработува моралната и политичката филозофија. Во минатото ова дело не било така познато и читано како неговите дела „Основи на метафизиката на моралот" и „Критика на практичниот разум", но книгата доживеала преродба во делато „Закони на слободата" (1963) од Мери Џ. Грегор. 

Делото е поделено на два главни дела. Првиот, наречен „Учење за правото" се заснова на републиканското толкување за потеклото на политичката заедница и граѓанското општество и воспоставувањето на позитивно право. „Учење за правото" е последниот пример за класично републиканство. Во овој дел ги наоѓаме најсозреаните тврдења и искази на авторот за мировната задача и правен систем за обезбедување на правата на поединецот.

Вториот дел, наречен „Учење за доблеста" дава преглед на проблематиката на моралниот развој на човечкото битие.

Наводи
------

1. ↑  Manfred Riedel *Between Tradition and Revolution: The Hegelian Transformation of Political Philosophy*, Cambridge 1984

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на филозофијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век п.н.е. | 12 век п.н.е. | 11 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1148 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1148. година пред новата ера, 148. од вториот милениум п.н.е. 48. од 12 век п.н.е. и деветта од 1140-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4360 и 4361 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3602 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2612 и 2613 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 395 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1148 година се протега во 1488 и 1489, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1548 и 1549 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 605 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1823 и 1822 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 13 век | 14 век | 15 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1393** (**MCCCXCIII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1393 година од новата ера, 393. од вториот милениум, 93. од XIV век и четвртта од 1390-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6901 и 6902 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6143 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5153 и 5154 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 2146.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1393 година се протега во 4029 и 4030, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4089 и 4090 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1936. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 795 и 796 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1393 на Ризницата ?
**Метело** е италијански филм од 1970 г. во режија на Мауро Болоњини, снимен според истоимениот роман на Васко Пратолини. Улогите ги играат Масими Рениери, Отавиа Пиколо, Лучија Босе, Пино Колици, Лујџи Диберти (Massimo Renieri; Ottavia Piccolo; Lucia Bose; Pino Colizzi; Luigi Diberti).

Премиерното издание го доживел на 23-от Фестивал во Кан, каде што Отавија Пиколо добила награда за најдобра женска улога во овој филм.

### Заплет

Откако останал сирак, Метело почнал да работи како ѕидар кај еден поранешен работник, кој откако станал инженер го заборавил своето скромно потекло и им се прилагодил на општоприфатените правила за искористување на работната сила. Метело завршува во затвор поради судир со полицијата пратена да ги отстрани знамињата истакнати на погребот на еден ѕидар-анархист. По излегувањето од затвор се жени со ќерката на починатиот ѕидар, Ерсилија. Во меѓувреме во Фиранца зема замав социјалистичката идеологија; Метело, исто како и многу други, учествува на штрајкот организиран заради покачување на платите. За време на бунтот, кој трае со денови без да постигне некаков резултат, Метело започнува врска со Идина, но Ерсилија се вмешува енергично. Како што очекуваа индустријалците, кај работниците се јавува безнадеж до таа мера што една група работници решава да се врати на работа. Со цел да ги спречат, Метело и другите им се нафрлаат на жандармите дојдени да ги одбранат „крумирите„; еден ѕидар е убиен. Во тој момент стигнува веста дека работниците ја добиле синдикатската битка. Метело одново завршува во затвор, но и ветува на Ерсилија дека нема повеќе да греши.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Иво Лауренчиќ** (хрватски: *Ivo Laurenčić*; Шибеник, Хрватска - Скопје, 13 мај 2013

) — виден македонски експерт за политички маркетинг и претседател и креативен директор на маркетиншката агенција „Идеја плус".

Животопис
---------

Лауренчиќ е роден во Шибеник, Хрватска како син на познатиот југословенски глумец Јозо Лауренчиќ. Тој завршил Филмска академија во Белград, бил директор на Втората програма на РТВ Белград, работел на многу проекти, градејќи кариера како слободен филмски уметник. Снимал документарци, бил помошник-режисер на „Венецот на Петрија", „Мајстори, мајстори", „Сивиот дом", „Грлом у Јагоде". Со негов потпис бил и видео изразот за последната песна на Евровизија во поранешна Југославија, која во 1990 се одржала во Загреб. Паралелно се усовршувал за маркетинг, комерцијален и политички.
Во Македонија дошол во раните 90ти години на XX век на покана на тогашниот директор на Пивара Скопје Светозар Јаневски. Тука ја развил маркетинг-агенцијата „Идеја плус", по урнекот на „Идеја плус" од Белград која веќе успешно работела во Србија. Набргу агенцијата станала школа за маркетинг во Македонија.

Лауренчиќ го осмслил и реализирал серијалот од 1.060 емисии „Говорете македонски" за Македонската телевизија. Бил и творец и реализатор на кампањата за промоција и зачувување на македонското кирилично писмо „Додека пишувам на кирилица постојам" која добила прва награда на фестивалот ФЕСТО во Хрватска. Негова сопруга е Ангелка Пеева - Лауренчиќ, експерт за односи со јавност, основач и извршен директор на првата агенција за односи со јавностa, Имиџ ПР и поранешен пратеник во Собранието на Македонија. Починал по долго и тешко боледување во Скопје на 13 мај 2013 година.

Наводи
------

1. ↑  Јурак, Драган. „IVO LAURENČIĆ - LEGENDA MAKEDONSKOG MARKETINGA". *Глобус* (хрватски). Загреб: Јутарни Лист.
2. ↑  Димитров, Петре (7 декември 2011). „НА РУЧЕК СО... АНГЕЛКА ПЕЕВА ЛАУРЕНЧИЌ- ОСНОВАЧ И ИЗВРШЕН ДИРЕКТОР НА ИМИЏ ПР". *Капитал*. Скопје: Kapital Media Group. Архивирано од изворникот на 2012-03-09. Посетено на 2013-05-14.
3. ↑  „Почина Иво Лауренчиќ - експерт за политички маркетинг". 24 Вести. 13 мај 2013. Посетено на 2013-05-14. Text "21:26" ignored (help)

Надворешни врски
----------------

* ЛЕГЕНДАТА НА МАКЕДОНСКИОТ МАРКЕТИНГ Архивирано на 4 март 2016 г.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < XII век п.н.е. | XI век п.н.е. | X век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1067 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1067. година пред новата ера, 67. од вториот милениум п.н.е. 67. од 11 век п.н.е. и осма од 1060-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4441 и 4442 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3683 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2693 и 2694 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 314 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1067 година се протега во 1569 и 1570, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1629 и 1630 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 524 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1740 и 1739 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 15 век п.н.е. | 14 век п.н.е. | 13 век п.н.е. > |
| 100 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 |
| 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| 80 | 79 | 78 | 77 | 76 | 75 | 74 | 73 | 72 | 71 |
| 70 | 69 | 68 | 67 | 66 | 65 | 64 | 63 | 62 | 61 |
| 60 | 59 | 58 | 57 | 56 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 |
| 50 | 49 | 48 | 47 | 46 | 45 | 44 | 43 | 42 | 41 |
| 40 | 39 | 38 | 37 | 36 | 35 | 34 | 33 | 32 | 31 |
| 30 | 29 | 28 | 27 | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 21 |
| 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |

**1393 п.н.е.** — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1393. година пред новата ера, 393. од вториот милениум п.н.е. 93. од 14 век п.н.е. и четвртта од 1390-тите п.н.е.

Други календари
---------------

Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4115 и 4116 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3357 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2367 и 2368 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 640 пред основањето на Рим.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1393 година се протега во 1243 и 1244, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1303 и 1304 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 850 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2076 и 2075 исламска година пред хиџра.

Настани
-------

* ...

Личности
--------

* ...

Откритија
---------

* ...
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 1 век | 2 век | 3 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**107** (**CVII**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 107 година од новата ера, 107. од првиот милениум, 7. од II век и осма од 100-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5615 и 5616 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4857 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3867 и 3868 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 860.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 107 година се протега во 2743 и 2744, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2803 и 2804 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 650. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 531 и 530 година пред хиџра.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 107 на Ризницата ?
**Метафоричката архитектура** ― архитектонско движење кое се развило во Европа во средината на 20 век.

Некои го сметаат за само аспект на послемодернизмот, додека други го сметаат за школа сама по себе и подоцнежен развој на експресионистичката архитектура.

Стилот се одликува со употреба на аналогија и метафора како главно вдаховение и директива за дизајн. Добро познати примери за ова може да се најдат во Палмската џамија на Универзитетот „Крал Сауд" во Ријад од Басил Ал Бајати, врз основа на обликот на палма, Лотускиот храм во Њу Делхи, од Фариборз Сахба, врз основа на цвет на лотос, зградата на Центарот за летање на TWA во Њујорк, од Еро Саринен, инспирирана од обликот на птичјо крило, или Сиднејската опера, во Австралија, од Јерн Уцон што е изведена од едрата на бродови во пристаништето.

Одредени архитекти, исто така, се познати по тоа што ги користат метафорите како тема во текот на нивната работа, како што се Ле Корбизје и мотивот со отворена рака. Ова за него било знак за „мир и помирување. Отворено е за давање и отворено за примање.

Можеби најистакнатиот глас на Метафоричното архитектонско училиште во моментов е д-р Басил Ал Бајати чии дизајни се вдахнати од дрвја и растенија, полжави, китови, инсекти, дервиши, па дури и митови и книжевност. Тој е исто така основач на Меѓународната школа за метафорична архитектура во Малага, Шпанија.

Метафорични архитекти
---------------------

* Басил Ал Бајати
* Ле Корбизје
* Јерн Уцон
* Еро Саринен
* Фариборз Сахба

Галерија
--------

* Палмска џамија на Универзитетот „Крал Сауд", Ријад.Палмска џамија на Универзитетот „Крал Сауд", Ријад.
* Центар за летање наTWA, Њујорк.Центар за летање наTWA, Њујорк.
* Лотуски храм, Њу ДелхиЛотуски храм, Њу Делхи
* Сиднејска опера, АвстралијаСиднејска опера, Австралија
* Кромитчеста куќа, ХаваиКромитчеста куќа, Хаваи

Наводи
------

1. ↑  
Karatani, Kojin (1995). *Architecture as Metaphor*. The MIT Press. стр. 246. ISBN 9780262611138.
2. ↑  
Fez-Barringten, Barie (2012). *Architecture: The Making of Metaphors*. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. ISBN 978-1-4438-3517-6.
3. ↑  
Fehervari, Geza (September 1983). „Revival in Islamic Architecture" (Vol. 7, no 6. изд.). Ahlan Wasahlan magazine. стр. 15–17.
4. ↑  Rafati, V.; Sahba, F. (1989). „Bahai temples". *Encyclopædia Iranica*.
5. ↑  
David W. Dunlap (јули 1994). „T.W.A's Hub is Declared a Landmark". *New York Times*.
6. ↑  
Utzon, J (2002). *Sydney Opera House Utzon design principles* (PDF). Sydney: Sydney Opera House Trust. стр. 20. Архивирано од изворникот (PDF) на 26 февруари 2009.
7. ↑  Shipman, Gertrude (5 October 2014). *Ultimate Handbook Guide to Chandigarh : (India) Travel Guide*. MicJames. стр. 7–. GGKEY:32JTRTZ290J.
8. ↑  
Bingham, Neil (2012). „1974-2000 The Dextrous Architectural Drawing". *100 Years of Architectural Drawing: 1900-2000*. London: Laurence King. стр. 288. ISBN 978-1780672724.
9. ↑  
„Un arquitecto árabe invierte más de un millón de euros en un centro cultural (Arab Architect Invests More than a Million Euros in Cultural Centre)".
**Иво Погорелиќ** — хрватски пијанист.

Животопис
---------

Иво Погорелиќ е роден во Белград. Почнал да учи пијано на седумгодишна возраст, а на дванаесетгодишна возраст го продолжил школувањето во Москва. Погорелиќ е познат и по својата богата општествена активност: Во 1986 година основал фондација во Хрватска за помош на младите музичари; во Германија основал музички фестивал за поддршка на младите музичари кои се наоѓаат на почетокот од нивната кариера; а значајна е и неговата хуманитарна активност во соработка со Црвениот крст и со други невладини организации.

Музичка кариера
---------------

Настапувајќи на разни меѓународни натпревари, Погорелиќ добил повеќе признанија и награди, а познат е скандалот за време на неговото учество на меѓународниот натпревар „Шопен" во Варшава, одржан во 1980 година. Имено, жири-комисијата донела одлука да не му дозволи на Погорелиќ да свири на финалниот концерт поради „премногу слободната интерпретација на авторскиот текст". Тоа предизвикало бурна реакција на публиката, а реномираната аргентинска пијанистка Марта Аргерич, која била членка на жири-комисијата, во знак на протест го напуштила натпреварот. Овој настан ја зголемил популарноста на Погорелиќ кој во 1980-тите продолжил да ја воодушевува публиката ширум светот, а критиката го нарекувала „еден од најголемите и најконтроверзни пијанисти на своето време".

Наводи
------

1. 1 2  55 Охридско лето/ Ohrid Summer Festival – 12 July -20 August 2015.
Името **метеорологија** произлегува од комбинацијата на грчките зборови **мета** (околу), **еора** (се гледа) и **логос** (наука), што значи наука за она што се гледа, набљудува, наоколу и горе, т.е. што се случува во атмосферата.

Метеорологијата, понекогаш нарекувана физика на атмосферата, заедно со физиката на литосферата, физиката на хидросферата и физиката на високите слоеви на атмосферата, е дел од општата геофизика, која пак заедно со геологијата, геодезијата и географијата се делови од пообемните научни дисциплини, науки за Земјата, по поширока смисла на зборот.

За метеорологијата може да се каже дека е наука чија област на истражување е атмосферата и која се занимава со толкување на сите временски појави и процеси кои се случуваат во неа и на Земјината површина, па затоа уште се нарекува **наука за времето и климата.**

Метеорологијата е млада наука, бидејќи своите најголеми достигнувања ги остварила кон крајот на XIX и почетокот на  XX век, со откривањето на повеќето инструменти за определување на физичко-метеоролошките состојби на атмосферата. Подоцна, со повеќето теоретски и експериментални истражувања на регионално и светско ниво, како и со откривањето на некои закони на атмосферата, користејќи ги фундаменталните закони од другите научни области (од физиката, астрономијата, механиката, математиката, статистиката и сл.) метеорологијата се вбројува во групата на егзактни науки.

**Метерологијата** е научно изучување на атмосферата, со цел предвидување на временските промени. Временската прогноза ни ја соопштуваат метеролозите кои работат во метеролошка станица. За да ни соопштат метеролозите какво ќе биде времето потребни им се мерни инструменти, а тоа се ветроказ, барометар, топломер и ветромер. Ветроказот го покажува правецот на ветерот. Барометарот го покажува воздушниот притисок. Топломерот ја мери температурата на воздухот. Брзината на ветерот се мери со анемометар. Овие инструменти се сместени во метеролошки кукички на отворен простор.Освен податоците добиени од овие инструменти, метеролозите користат и податоци кои ги добиваат преку сателит.

За временските промени дознаваме од временските прогнози *кои ги добиваме прекуу телевизијата,радиото и дневниот печат. Временските прогнози се особено важни за земјоделците, пилотите, морнарите, извидниците и други.*

Анемометар

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85084334
* GND: 4038953-4
* BNF: cb11932496x (податоци)
* HDS: 024475
* NDL: 00566014
* NKC: ph115269

 |

 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1060** (**MLX**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1060 година од новата ера, 60. од вториот милениум, 60. од XI век и прва од 1060-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6568 и 6569 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5810 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4820 и 4821 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1813.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1060 година се протега во 3696 и 3697, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3756 и 3757 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1603. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 451 и 452 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

* 4 август - Анри I, француски крал од Капетинската династија.

Надворешни врски
----------------

* 1060 на Ризницата ?
**„Метаморфузија"** — збирка куси раскази од македонскиот писател Драган Георгиевски, објавена во 2013 година од издавачката куќа Темплум како дел од библиотеката „Катапулт". За оваа книга, авторот ја добил наградата „Новите!" во 2013 година.

Технички одлики
---------------

Збирката е објавена во едицијата „Катапулт". Таа е отпечатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 177 страници. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски" - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-28-3. Графичкото уредување и дизајн е дело на фирмата „Кома". На кориците се наоѓаат слики на Орли Коган (*Orly Cogan*), а на задната корица се дадени основни биографски податоци за авторот. Книгата е отпечатена со финансиска поддршка од Комерцијална банка АД Скопје и од Министерството за култура на Македонија.

Содржина
--------

Збирката „Метаморфузија" содржи 106 куси раскази:
Љубовно писмо, Среќа, Цвет, Н како нагоре и назад, Метаморфузија, Летаат книги, Канцеларијата на докторот, Песна само за неа, Грицкање, Фамилијарно дрво, Брзозборка, Безвези, Господин осподин, Наслушување, Ќотек, Библиотека, Деца, Обезглавување, Таа, Свиркачот, Сведок, Знаењето е сила, Ексмисија, Длабоко надолу, Старецот, Езерото, Мртовец, Сабота 13 јули, Ништо, Д’ткач, Куси раскази, Многу супер човек, Сеф, Мартина, Смислата на мојот живот, Гостинот М. Ерес, Хартиено авионче, Одмазда, Лажни пријатели, Три средби, Денес, Смук!, Неамбициозно парче текст, Мува, Црн мачор, Рефлекс, Он, Писмена работа по македонски јазик тема: природа, Симпатија, Татко му на оној ондека, Дедо ми овој овдека, Соба 100, Писател, Уште е рано, Занесување, Моја кариера моја иднина, Филмско платно, На одмор, Идеја, Автопортрет, Интервју за работа, Решение, Шшш, Утро, Стискај кенсел, Мајка, Пат околу светот, Жуборење, Танц на сенките, Универзален јазик, Петок 13-ти, Коса, Дожд, Сон, Џуџиња, Шепкачот, Пликови, Детство, Плажа песок сонце плажа, Па шо, Станар, Шах-мат, Прошетка, Поплава, Ма само се жалите, Ја-та-то, Жмурка, Слобода, Есен, Зима, Имиња, Убав ден, Мртвите луѓе ама баш ништо не знаат, Еден ден, Утре сабајле, Чекај да ти пуштам, Цртеж, Џанкополопаскиравшки, Божиќна приказна, Поетска вечер, Двајца се караат третиот е богат, Милионер, Слушни ме, Сто седумдесет и една цигара, Среќна нова 2014.

Наводи
------

1. 1 2  Драган Георгиевски, *Метаморфузија*, Темплум, Скопје, 2013.
Современа лабораторија за хематологија во болницата.
**Крвна анализа** е лабораториско испитување на физичките и хемиските одлики и компоненти на примерок од крв. Анализата опфаќа број на црвени и бели крвни клетки (еритроцити и леукоцити); волуменот на црвените клетки, брзина на седиментација (таложење) и концентрација на хемоглобин; крвна група, структура и форма на клетките, структура на хемоглобинот и другите белковини; ензимска активност; и заемно привлекување. Посебни тестови ги откриваат супстанциите карактеристични за одредени инфекции.

Наводи
------

1. ↑  *Британика Енциклопедиски Речник*. Топер, МПМ, 2005, Книга 5

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Известување од 1533 година за погубување на вештерка.
**Лов на вештерки** е потрага по вештерки или докази за практикување на магии, која често вклучувала паника, масовна хистерија и јавно линчување, но низ историјата се појавуваат и официјални судења на вештерки.

Класичниот период на лов на вештерки во Европа е околу 1480 до 1700 година, што резултирал со десетици илјади погубувања.

Терминот „лов на вештерки" често се користи за да означи слична масовна панична потрага по погрешни луѓе, а не само за вештерки. Најпознат пример е веројатно потрагата по комунисти во САД за време на Студената војна, која делумно е дискредитирана заради споредбата со ловот на вештерките од Салем.

Антика
------

Казнувањето за правење магии го среќаваме уште во најраните законски прописи од древниот Египет и од Вавилон. Законикот на Хамураби од 18 век пред нашата ера наложува:

Оној кој прави магии и фрла чинки треба да се однесе до светата река, и таму да се загњури. Ако светата река го преплави и овој се удави, човекот против кого е правена магијата да ја преземе неговата куќа.
Пред-христијанските римски закони одредувале казни против лоши магии.

Белешки
-------

1. 1 2  Jensen, Gary F. (2007). *The Path of the Devil*. Rowman & Littlefield. стр. Ch. 8. ISBN 0742546977.
2. ↑  Murphy, Brenda (1999). *Congressional Theatre*. Cambridge University Press. стр. Ch. 4. ISBN 0521891663.
3. ↑  *International Standard Bible Encyclopedia* article on Witchcraft, last accessed 31 март 2006. There is some discrepancy between translations; compare with that given in the *Catholic Encyclopedia* article on Witchcraft (accessed 31 март 2006), and the L. W. King translation Архивирано на 16 септември 2007 г. (accessed 31 март 2006)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh2009000714
* GND: 4113908-2
* HDS: 011450
* NDL: 00977911
* NKC: ph187627

 |

 |
**Клонирањето** претставува умножување што подразбира укинување на секаква поединечна различност. Во биологијата, клонирањето е процес на создавање група генетски идентични организми од една единка по бесполов пат. Клонирањето предизвикува делби на телесна клетка со кои се добиваат нови единки идентични и со организмот од кој се изведени и меѓусебно.

Биологија
---------

Главна статија: Клонирање (биологија)
Во биологијата, клонот претставува ред директни потомци на наследно еднородни организми (или на одвоени клетки во култури) што настанале како резултат на бесполово или вегетативно размножување од еден заеднички предок.

Микробиологија
--------------

Во микробиологијата клонот претставува севкупност на потомци од една клетка на родоначалникот. Преку ова се наследуваат гените само на еден предок т.е. само на таткото или само на мајката.

Информатика
-----------

Во информатиката клонот претставува сметачки систем кој, според можностите што ги нуди, претставува успешна копија на друг стандарден сметачки систем. Најчесто се однесува на сметачки системи складни со оригиналниот.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  На оваа појаснителна страница се наведени статии — примероци на кои се однесуваат на насловот **Клонирање**.  Доколку овде ве доведе внатрешна врска, предлагаме да ја смените, за да води право на саканата статија. |
Цисплатин, PtCl2(NH3)2  
Атом на платина со четири лиганди
**Комплексни** или **координациони соединенија** се такви соединенија во чиј состав влегуваат комплексни честички изградени од повеќе атоми, молекули или јони, кои градат една стабилна групација во цврста агрегатна состојба и/или во раствор.

Комплексните честички се изградени од централен атом (или комплексообразувач) и лиганди. Централниот атом е некој метал или метален катјон кој нема пополнета електронска конфигурација на инертен гас. Лигандите се најчесто анјони или неутрални молекули што содржат еден или повеќе неподелени, односно слободни електронски парови. Многу ретко како лиганди можат да се јават и катјони, но такви што содржат неподелен електронски пар на некој од атомите. Како и да е, централните атоми се Луисови киселини, а лигандите се Луисови бази.

Кога се пишуваат хемиските формули на комплексите, прво се пишува симболот на централниот атом, а потоа анјонските и неутралните лиганди. Формулата на комплексот се пишува во аглести загради. Во името прво се наведуваат анјонските лиганди, потоа неутралните и катјонските лиганди, а на крај името на централниот атом. Бројот на лигандите се искажува со грчките претставки *ди*, *три*, *тетра*, *пента* итн. (а бројот на лигандите се означува со пртставките *бис*, *трис*, *тетракис* итн.), а името на лигандата се пишува во мали загради. Оксидационата состојба на централниот атом се искажува со Стоксова нотација (римски бројки во мали загради). Имињата на катјоните и анјоните кај комплексите се пишуваат слеано, со сите претставки, имињата на лиганди и централниот атом.

Постојат разлики во именувањата на централниот атом кај комплексните катјони и анјони. Така, кај комплексните анјони, од латинското име на централниот атом се отфрла наставката *ум* или *иум*, а се додава наставката *ат* (исклучок се комплексите на живата, каде се употребува англиското име - *меркурат*). Кај катјонските и неутралните комплекси, централниот атом се именува на македонски без никаква наставка.

Имиња на лигандите
------------------

Имињата на анјонските лиганди завршуваат на *о*. Општо, ако името на анјонот завршува на *ид*, *ит* или *ат*, се додава *о* и така се добива *идо*, *ито* или *ато*, соодветно. Исклучок од ова правило прават некои соединенија, кај кои се отфрла *ид*, а се додава *о*.

Имињата на лигандите што се молекули се употребуваат без промени. Водата и амонијакот се именуваат како *аква* и *амин*, соодветно.
**Лов на црвениот октомври** (англиски: *The Hunt for Red October*) е американски филм од 1990 година, во режија на Џон Мектирнан. Главните улоги ги толкуваат: Шон Конери, Алек Болдвин, Сем Нил, Скот Глен и Стелан Скарсгард. Филмот освоил три награди, меѓу кои и еден „Оскар" за најдобри звучни ефекти, и имал уште шест други номинации.

Содржина
--------

Во 1984 година, Советскиот Сојуз создава атомска подморница што ја крева тревогата во САД на највисоко ниво. Постои сериозна опасност од пуштање на јадрени ракети кон САД, поради што започнува ловот на подморницата.

Наводи
------

1. ↑  IMDb, The Hunt for Red October (1990), Awards (пристапено на 17.5.2015)
2. ↑  „Лов на црвениот октомври", *Антена*, број 878, 24.4.2015, стр. 17.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 221764025
* LCCN: no2003007981

 |

 |