Во **англискиот јазик** некогаш постоел опширен систем на **деклинации** сличен на денешниот германски или исландски. Староанглискиот разликувал 5 падежа: номинатив, акузатив, датив, генитив и инструментал. Деклинирањето почнало да исчезнува за време на средноанглискиот јазик кога акузативните и дативните заменки се стопиле во една единствена објективна заменка. Во современиот англиски јазик именките не се деклинираат, освен некои остатоци од поранешниот систем кај заменките.

"Who" и "whom", "he" и "him", "she" и "her", и др. се остатоци од стариот номинатив наспроти акузатив, *како и* од номинативот наспроти дативот. Со други зборови, "her" (на пример) е и дативна и акузативна верзија на номинативната заменка "she". Во староанглискиот јазик секоја од овие имале посебен облик.

Претопувањето на заменките со засебни падежи во еден ист збор е причината што граматичарите сметаат дека дативот и акузативот во англискиот јазик се изумрени — ни двата не се идеални поими за улогата која ја игра зборот "whom". Наместо ова често се користи изразот *објектив*; т.е. "whom" е генеричка објективна заменка која укажува на директен или индиректен предмет. Номинативот "who", едноставно се нарекува *субјектив*. Смислата која порано засебните падежи ја пренесувале, денес се пренесува со употребата на предлози и збороред.

Современиот англиски морфолошки разликува само еден падеж - посесив — за кои некои јазичари велат дека воопшто не е ни падеж, туку клитика. Со само малку заменски исклучоци, објективот и субјективот секогаш имаат иста форма.

Еволуција на англиската деклинација
-----------------------------------

### Прашални заменки

#### Стари машки/женски до современите лица

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hwā | who | who |
| Акузатив | hwone / hwæne | whom | who / whom1 |
| Датив | hwām / hwǣm |
| Инструментал | hwȳ / hwon |
| Генитив | hwæs | whos | whose |

1 - Највоопштено: "whom" се користи во "формални" пригоди и во пишување, додека "who" е колоквијално или "неформално". Се разбира, мораме да ги земеме предвид и дијалектичките варијации.

#### Стар среден род до денешното

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hwæt | what | what |
| Акузатив | hwæt | what / whom |
| Датив | hwām / hwǣm |
| Инструментал | hwī |
| Генитив | hwæs | whos | whose1 |

1 - Обично заменето со *of which*, освен каде што е несоодветно

### Лични заменки од прво лице

#### Еднина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | iċ | I / ich | I |
| Акузатив | mē / meċ | me | me |
| Датив | mē |
| Генитив | mīn | min / mi | my, mine |

#### Множина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | wē | we | we |
| Акузатив | ūs / ūsiċ | us | us |
| Датив | ūs |
| Генитив | ūser / ūre | ure / our | our, ours |

### Лични заменки во второ лице

Заб.: þ е староанглиска буква, која грубо соодветствува на *th*.

#### Стара и средноанглиска еднина до современо англиски архаично неформално

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Раносовремен англиски** |
| Номинатив | þū | þu / thou | thou (you) |
| Акузатив | þē / þeċ | þé / thee | thee (you) |
| Датив | þē |
| Генитив | þīn | þi / þīn / þīne / thy /thin / thine | thy, thine (your) |

#### Стара и средноанглиска множина, преку архаичното формално, со современото генерално

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | ġē | ye / ȝe / you | you |
| Акузатив | ēow / ēowiċ | you, ya |
| Датив | ēow |
| Генитив | ēower | your | your, yours |

*You* во номинатив се користел во средноанглискиот само како формална, но не и како множинска заменка. Така, имало разлика помеѓу *You are* (формална еднина) и *Ye are* (неформална множина).

Запазете дека разликувањето на ye и you сѐ уште постоело, барем изборно, во раносовремениот англиски: "Ye shall know the truth and the truth shall make you free" од Крал Џемјсовата Библија.

##### Формални и неформални форми на второ лице еднина и множина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| **Еднина** | **Множина** | **Еднина** | **Множина** | **Еднина** | **Множина** |
| *Падеж* | **Форм.** | **Неформ.** | **Форм.** | **Неформ.** | **Форм.** | **Неформ.** | **Форм.** | **Неформ.** | **Форм.** | **Неформ.** | **Форм.** | **Неформ.** |
| Номинатив | þū | ġē | you | thou | you | ye | you |
| Акузатив | þē / þeċ | ēow / ēowiċ | thee | you |
| Датив | þē | ēow |
| Генитив | þīn | ēower | your, yours | thy, thine | your, yours |
|

### Лични заменки од трето лице

#### Женски еднина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hēo | heo / sche / ho / he / ȝho | she |
| Акузатив | hīe | hire / hure / her / heore | her |
| Датив | hire |
| Генитив | hire | hir / hire / heore / her / here | her, hers |

#### Машки род еднина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hē | he | he |
| Акузатив | hine | him | him |
| Датив | him |
| Генитив | his | his | his |

#### Среден род еднина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hit | hit / it | it |
| Акузатив | hit | hit / it / him |
| Датив | him |
| Генитив | his | his / its | its |

#### Множина

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Падеж* | **Староанглиски** | **Средноанглиски** | **Современ англиски** |
| Номинатив | hīe | he / hi / ho / hie / þai / þei | they |
| Акузатив | hīe | hem / ham / heom / þaim / þem / þam | them |
| Датив | him |
| Генитив | hiro | here / heore / hore / þair / þar | their, theirs |

Надворешни врски
----------------

* Преглед на староанглиските деклинации (PDF) (англиски)