Chemical compound
**Натриум триметафосфат** (**STMP**) има хемиска формула Na3P3O9.Тој е е еден од метафосфатите на натриумот. Се појавува и во форма на хексахидрат - Na  
3P  
3O  
9 ·  (H  
2O)  
6. Тоа е натриумова сол на триметафосфорната киселина. Претставува безвојна течност која наоѓа специјализирана примена во прехранбената и градежната индустрија.

 Дел од цврстата структура на Na  
3P  
3O  
9 ·  (H  
2O)  
6, определена со рендгенска кристалографија. Нагласен е прстенот P3O9 и некои водородни врски. Код на боја = виолетова = P, црвена = O, сина = Na, бела = H.

Синтеза и реакции
-----------------

Тринатриум триметафосфат се произведува индустриски со загревање на натриум дихидроген фосфат до 550 °C. Овој метод за прв пат е развиен во 1955 година:

3 NaH  
2PO  
4 → Na  
3P  
3O  
9 + 3 H  
2O
Триметафосфатот се раствора во вода и се таложи со додавање на натриум хлорид, со што се добива хексахидрат. STMP може да се подготви и со загревање на примероци од натриум полифосфат, или со термичка реакција на ортофосфорна киселина и натриум хлорид на 600 °C.

3 NaH  
3PO  
4 + 3 NaCl → Na  
3P  
3O  
9 + 3 H  
2O + 3 HCl
Хидролизата на прстенот доведува до ацикличен натриум трифосфат:

Na 3P3O9 + H2O → H2Na3P3O10
Аналогната реакција на метатрифосфатниот анјон вклучува отворање на прстенот од страна на аминските нуклеофили.

Наводи
------

1. 1 2  Klaus Schrödter; Gerhard Bettermann; Thomas Staffel; Friedrich Wahl; Thomas Klein; Thomas Hofmann (2008). „Phosphoric Acid and Phosphates". *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry*. Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a19\_465.pub3. ISBN 978-3527306732.
2. ↑  Tordjman, I.; Durif, A.; Guitel, J. C. (1976). „Structure Cristalline du Trimétaphosphate de Sodium Hexahydraté: Na3P3O9\*6H2O". *Acta Crystallographica Section B Structural Crystallography and Crystal Chemistry*. **32** (6): 1871–1874. doi:10.1107/S0567740876006560.
3. ↑  Thilo, Erich; Grunze, Herbert (December 1955). „Zur Chemie der kondensierten Phosphate und Arsenate. XIII. Der Entwässerungsverlauf der Dihydrogenmonophosphate des Li, Na, K, und NH4". *Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie*. **281** (5–6): 262–283. doi:10.1002/zaac.19552810504.
4. ↑  Bell, R. N. (1950). „Sodium Metaphosphates". *Inorganic Syntheses*. **3**: 103–106. doi:10.1002/9780470132340.ch26. ISBN 9780470132340.
5. ↑  Minh, Doan Pham; Ramaroson, Jocelyn; Nzihou, Ange; Sharrock, Patrick; Depelsenaire, Guy (1 January 2012). „A New Route for the Synthesis of Alkali Polyphosphate from Economical Starting Materials: Preparation and Characterization of Sodium Cyclotriphosphate". *Phosphorus, Sulfur, and Silicon and the Related Elements*. **187** (1): 112–120. doi:10.1080/10426507.2011.590950.
6. ↑  Pham Minh, Doan; Ramaroson, Jocelyn; Nzihou, Ange; Sharrock, Patrick (14 March 2012). „One-Step Synthesis of Sodium Trimetaphosphate (Na 3 P 3 O 9 ) from Sodium Chloride and Orthophosphoric Acid". *Industrial & Engineering Chemistry Research*. **51** (10): 3851–3854. doi:10.1021/ie201085b.
7. ↑  Bezold, Dominik; Dürr, Tobias; Singh, Jyoti; Jessen, Henning J. (2020). „Cyclotriphosphate: A Brief History, Recent Developments, and Perspectives in Synthesis". *Chemistry – A European Journal*. **26** (11): 2298–2308. doi:10.1002/chem.201904433. PMC 7065162. PMID 31637774.