**Споменик на слободата** — монументален споменик во Кочани, изграден на ридот Локубија, на северозападната страна на градот. Споменикот е голем комплекс од отворени ѕидни конструкции, на кои се применети мозаици на Глигор Чемерски. Прогласен е за културно наследство на Македонија.

Изградба
--------

Споменикот е граден во периодот 1975-1977 година, од страна на тогашното Собрание на Општина Кочани. Преку самоуправна спогодба биле собрани финансиски средства за таа намена во противредност од околу 800.000 тогашни германски марки. На распишаниот јавен конкурс за уметничко и архитектонско решение се јавиле повеќе автори од тогашна Југославија. Комисијата го избрала уметничко-архитектонското решение на авторите Глигор Чемерски и Радован Раѓеновиќ.

Во 1981 г. споменикот бил целосно завршен, а на 28 ноември 1981 г. (Денот на Републиката) со голема свеченост и присуство на граѓани, гости, уметници од културата, политичари и други, бил предаден во употреба.

Значење
-------

Со неговата изградба Кочани, па и Македонија се збогатени со едно уметничко ремек-дело. На 335 м2 мозаичен приказ е крунисана и овековечена историската борба на македонскиот народ за слобода од Илинденскиот период, па до НОВ. Посебно во споменикот со пиетет се ставени имињата на загинатите борци во НОАВМ од Кочани и Кочанско.

Покрај историската и уметничка вредност, споменикот има и употребна вредност со изградената амфитеатрална сцена, која се користела за свечености, театарски претстави и други собири. Споменикот е прогласен за споменик на културата и како таков е влезен во регистарот на Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата.

Запоставеност
-------------

По осамостојувањето на Македонија, споменикот бил препуштен на забот на времето и значително оштетен. Оштетувања биле направени и од несовесни граѓани кои откорнале дел од мозаикот или нанесувале графити на споменичната површина. Дел од оштетувањата биле поправени во 2004 г.

Галерија
--------

* Задна странаЗадна страна
* Лева странаЛева страна
* Десна странаДесна страна
* ДетаљДетаљ
* ДетаљДетаљ
* ДетаљДетаљ

Наводи
------

1. ↑  *Список на заштитени добра. Состојба до 31.12.2012*. Скопје: Управа за заштита на културното наследство.
2. ↑  Глигор Чемерски[*мртва врска*]
3. ↑  Глигор Чемерски за реставрирањето на мозаикот во Кочани

Надворешни врски
----------------

* Страница за Споменикот на слободата[*мртва врска*] — ЦДНН

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Кочани |
| --- |
|  |
| Географија | Осогово • Плачковица • Кочанска Котлина • Кочанска Река • Езеро Гратче • Пониква | Грб на Општина Кочани |
|  |
| Знаменитости | Долно Градиште • Пантелеј • Мородвис • Свиланово • Споменик на слободата • Средновековни кули |
|  |
| Спорт | ФК Осогово • Стадион Никола Мантов • Сејмени |
|  |
| Настани | Драмски аматерски фестивал • Денови на кочанскиот ориз |
|  |
| Образование | СОУ „Ѓошо Викентиев" • СOУ „Љупчо Сантов" • ОУ „Никола Карев" • ОУ „Раде Кратовче" • ОУ „Св. Кирил и Методиј" • ОУ „Малина Попиванова" • ОУ „Крсте Петков Мисирков" • ОМУ „Ристо Јуруков" • Библиотека „Искра" |
|  |
| Личности | Александар Алексиев • Борис Стојчев • Бранко Пендовски • Благоја Попов • проф. д-р Благој Попов • Кирил Ѕ'мбов • д-р Константин Апостолов • Лазар Бабамов • Малина Попиванова • проф. д-р Миле Хаџи Василев • Насе Насев • Никола Вражалски • Ристо Јуруков • Сашко Насев • Стефан Попиванов • Стево Теодосиевски • Симеон Иванов - Канго • Цеко Стефанов • Харалампие Манчев |
|  |
| Села | Бели · Горни Подлог · Долни Подлог · Горно Гратче · Грдовци · Долно Гратче · Јастребник · Лешки · Мојанци · Нивичани · Пантелеј · Пашаџиково · Полаки · Припор · Рајчани · Тркање · Црвена Нива · Оризари · Безиково · Вранинци · Главовица · Костин Дол · Небојани · Ново Село · Пресека · Прибачево · Речани |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Културно наследство во Општина Кочани |
| --- |
|  |
|  | 
Средновековни кули (Кочани)  •  Саат-кула (Кочани)  •  Споменик на слободата (Кочани)  •  Стопанска целина, стопански објекти на воден погон (Костин дол) |  |

 |

Координати: 41°55′8″N 22°24′25″E﻿ / ﻿41.91889° СГШ; 22.40694° ИГД﻿ / 41.91889; 22.40694