recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Мопед
**Мопедите** се мотоцикли од 50 кубни сантиметри, со брзина која е законски ограничена на 45 км/ч. Овие мотоцикли се исто така познати под името скутер или веспа. Во скоро сите држави од светот право на управување на велосипед со мотор или мопед имаат сите лица кои наполниле 14 години. Во сите правилници на сообраќајот, мопедите мора задолжително да се движат по велосипедска патека, доколку иста таква не постои, мопедите мора да се движат на најмногу еден метар растојание од работ на патиштата. Задолжително е носењето на кацига. Во сите прирачници за мопедите се наведува дека најпожелно е да се носи облека со посветла боја, поради безбедносни причини. Новите мопеди се доста модернизирани и имаат голема примена низ големите градови, поради тоа што не трошат многу гориво и не ја загадуваат животната средина. Сите мопеди произведени од 2005 година па наваму ги исполнуваат најсовремените стандарди за заштита на животната средина (во Европа тоа се euro2 i euro3). Најголеми светски производители на мопеди се: Јамаха, Пјаџо, Џилера, Пежо, Априлија, Малагути, Каџива, CPI, Дерби, MBK, Хонда,Хамачи
**Кременска Река** или **Лакинска Река** (бугарски: *Кременска река*, *Лъкинска река*) — река во Северен Пирин, на територијата на Општина Банско, Пиринска Македонија, десна притока на Места. Долга е 12 км и го носи името на селото Кремен, низ чиј атар минува.

Река започнува од атарот на с. Кремен во месноста Ајдучки Кладенец (Харамибунар), североисточно од врвот Човеко. Тече на исток и јужно од селото се влева во десниот брег на Места.

Најголема притока е реката Старите Чаркови (десна). Сливот на Кременска Река зафаќа 25 км2 и има средна надморска височина од 1.325 м. Се напојува од дожд и снег; најполноводна е напролет, а најслабоводна е лете и наесен.

Во Кременска Река се забележуваат мрената и речната пастрмка. Долината е всечена во гранити. Во горниот дел, поречието е пошумено со бел бор, муника и смрча, во средниот со бука и бел бор, а во долното течение со благун, габер и црн бор.

Поврзано
--------

* Кремен (село)

Наводи
------

1. 1 2 3  *Енциклопедия „Пирински край", том I*. Благоевград: Редакция „Енциклопедия". 1995. стр. 467. ISBN 954-90006-1-3.
Холандската Јавна Здравствена Служба ја снабдува медицинската нега за домородците од Холандските Источни Индии, мај 1946
**Здравје** е состојба на целосна физичка, психичка и социјална благосостојба, а не само отсуство на болест или на телесни недостатоци. Оваа дефиниција е дадена од Светската здравствена организација (СЗО) и го опишува *човековото* здравје во неговата сеопфатна смисла. Иако оваа дефиниција била тема на многу контроверзности, главно заради недостатокот на практични вредности и проблемот создаден со употребата на зборот „целосна", таа останува до сега како најистрајна. Постојат и бројни други дефиниции за здравјето: во поопшта смисла, здравјето претставува ниво на функционална или метаболна ефикасност на еден жив организам; кај луѓето, здравјето е општата состојба на човековото тело, ум и дух, обично значејќи отсуство на болест, повреда или болка (да се биде *„здрав"*).

Неколку класификациони системи, каков што е семејството на меѓународни класификации на СЗО, во кое спаѓаат Меѓународната статистичка класификација на болестите и сродните здравствени проблеми (МКБ) и Меѓународната класификација на функционирање, инвалидитет и здравје (МКФ), се често користени да се дефинираат и мерат компонентите на здравјето.

Здравјето како тема во уметноста
--------------------------------

* „Лажливото здравје" - македонска народна приказна.
* „Химна на здравјето" (*Гимн здоровью*) - песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1915 година.

Наводи
------

1. ↑  Светска здравствена организација. 1946. www.who.int/bulletin/archives/80(12)981.pdf — *WHO definition of Health*, Преамбула на Уставот на Светската здравствена организација, усвоена од Меѓународната здравствена конференција, Њујорк, 19-22 јуни 1946; потпишана на 22 јули 1946 од претставниците на 61 држава (Официјални документи на СЗО, број 2, страница 100) и влегле во сила на 7 април 1948. (англиски)
2. ↑  Светска здравствена организација. 2006. *Устав на Светската здравствена организација* - *Основни документи*, 45. издание, додаток, октомври 2006. (англиски)
3. ↑  Callahan D. "The WHO definition of 'health'." *The Hastings Center Studies*, 1(3), 1973 -  (англиски)
4. ↑  Jadad AR, O'Grady L. "How should health be defined?" *BMJ* 2008; 337:a2900 -  (англиски)
5. ↑  Merriam-Webster. *Речник - „Health" (здравје)* (англиски), пристапено на 21 април 2011.
6. ↑  *Македонски хумористични народни приказни*. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост", 2004, стр. 7.
7. ↑  Владимир Мајаковски, *Песме и поеме*. Нови Сад: Академска књига, 2015, стр. 52.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85059518
* GND: 4020754-7
* BNF: cb11945860z (податоци)
* NKC: ph127590

 |

 |
'Рѓа на железен декор на порта
**Корозија** или '**рѓосување** е физичко-хемиски процес на оксидација на некои метали (на пр. железото). Под нормални услови, се врши под влијание на кислород, водена пареа и јаглерод диоксид. За разлика од железото, некои метали како алуминиумот, калајот, се обложени со компактен слој на оксид кој го штити металот од корозија. Постојат два основни вида на корозија: хемиски и електрохемиски. Хемиска корозија се одвива според законите на хемиската кинетика на хетерогени реакции. Електрохемиската корозија се јавува во електролити според законите на електрохемиската кинетика.

Наводи
------

1. ↑  „корозија" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „рѓосување" — Дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  Housecroft, C. E.; Sharpe, A. G. (2008). *Inorganic Chemistry* (3rd. изд.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
4. ↑  Предлошка:Greenwood&Earnshaw1st
5. ↑  Предлошка:ParkesNeorganskaHemija

Надворешни врски
----------------

* Корозија на Ризницата ?
* Chemical Resistance of Glass

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на хемијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85033050
* GND: 4032518-0
* BNF: cb11975888z (податоци)
* NDL: 00563793
* NKC: ph121875

 |

 |
**Моранди** е романска музичка група систавена од Мариус Мога и Андреј Штефан Ропчеа. Името на групата доаѓа од презимето на Мариус и прекарот на Андреј: Мариус **Мо**га и Андреј Штефан Ропчеа-**Ранди**.

Групата е упешна во Романија но нејзините песни се високо рангирани во Европа. Тие се најпознат бенд од Источна Европа заедно со O-Zone. Популарни се меѓу младите од: Русија, Бугарија, Албанија, Црна Гора, Србија, Словачка, Чешка, Полска, Македонија, Литванија и Украина. Моранди биле номинирани за најдобра група во Европа во 2006, а во 2008 ја добиле таа награда. "Angels" е најуспешната песна во 2008 во Русија.

Дискографија
------------

Моранди издале 4 студиски албуми, девет песни и девет спотови.

### Студиски албуми

* Reverse (2005)
* Mind Fields (2006)
* N3XT (2007)
* Zebra

### Синглови

Синглот Angels е продаден во 1.45 милиони копии во Русија, и бил 7 пати најкористена мелодија на мобилните телефони.

| Година | Наслов | Место на топ листа | Албум |
| --- | --- | --- | --- |
| СВК | БГ | ЧЕШ | УНГ | ФР |
| 2004 | "Love Me" | - | - | - | - | - | *Reverse* |
| "Beijo" | 54 | - | - | - | - |
| 2006 | "Falling Asleep" | - | - | - | - | - | *Mind Fields* |
| "A La Lujeba" | - | - | - | - | - |
| "Oh La La" (English version of "Beijo") | - | - | - | - | - | *Digital Only* |
| 2007 | "Afrika" | - | - | - | - | - | *N3XT* |
| "Angels (Love Is The Answer)" | 1 | 1 | 1 | 3 | 16 |
| 2008 | "Save Me" (feat. Helene) | 13 | 2 | 1 | 25 | - |
| 2009 | "Соlors" | 1 | 1 | 4 | - | - | *Zebra* |
| 2010 | "Rock The World" | 62 | - | - | - | - |
|
|
|
| 2011 | "Midnight Train" | 26 | - | - | - | *-* |
| 2011 | "Serenada" | - | - | - | - | - |
| **Број 1** | 2 | - | 2 | - | - |
|
| **Топ 10 хитови** | 2 | 3 | 3 | 1 | - |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 130503729
* ISNI: 0000 0001 1894 0699
* MusicBrainz: 490db27e-d941-425a-abbd-2c2b3e03f5d1
* NKC: olak2008449994

 |

 |
Основен Моракнив 511 јаглероден челик
Нож Мора во класичен стил
Модерните ножеви Мора често се користат во градежните работи
**Мора нож** (шведски: *Morakniv*) е мал нож за обвивка. Тоа е нож со фиксна сечила, со или без штитник за прст. Терминот потекнува од ножеви произведени од прибор за јадење во Мора, Даларна. Во Шведска и Финска, ножевите Мора интензивно се користат во градежништвото и во индустријата како алатки за општа намена. Ножевите Мора се користат и од сите скандинавски војски како секојдневен нож.

Видови
------

Ножевите Мора најмногу ги произведуваа компаниите КЈ Ериксон и *Фростс Книвфабрик*; тие ги споија своите брендови под Мора од Шведска, подоцна преименувана во Моракнив, но голем број други производители на ножеви исто така прават ножеви во стилот на Мора. Компанијата Моракнив користи сечила од не’рѓосувачки челик 12C27 , јаглероден челик UHB-20C, челик Triflex или многу тврд ( HRC 61) јаглероден челик ламиниран помеѓу помек легиран челик.

Други производители на ножеви mora-тип се Cocraft куќа бренд на класификации Ohlson, најдобрите алатки и Hultafors.

Наводи
------

1. ↑  Janson, Karin (27 May 2015). „Mora-stämpel banar väg för knivskarp exportsatsning" [Mora brand paves way for sharp export venture]. *www.entreprenor.se*. Entreprenör. Архивирано од изворникот на 2019-11-02. Посетено на 16 January 2016.
2. ↑  Niklasson, Cenneth (17 August 2010). „Knivskarp match" [Sharp competition] (PDF). *www.byggnadsarbetaren.se*. Byggnadsarbetaren magazine. Посетено на 16 January 2016.
3. ↑  „Steel Quality". *www.moraofsweden.se*. Morakniv. Архивирано од изворникот на 25 January 2016. Посетено на 16 January 2016.
4. ↑  Ohlis, Jan. „Villaägarens bästa vänner" [The home owner's best friends]. *www.viivilla.se*. Vi I Villa. Посетено на 16 January 2016.
5. ↑  „Craftsman's knives". *www.hultafors.se*. Hultafors tools. Архивирано од изворникот на 8 December 2017. Посетено на 16 January 2016.

Понатамошно читање
------------------

* Romson, Anders; Cederlund, Johan; Langwe, Monica (2011). *Morakniv: sedan 1891 : från begrepp till varumärke* [*Morakniv: since 1891 : from term to brand*] (шведски). Mora: Mora of Sweden. ISBN 978-91-633-9108-8. LIBRIS. Text "12457602" ignored (help)

Надворешни врски
----------------

* Моракнив АБ
* Хултафорс
Куќата на Мери В. Адамс
Куќата на Мери В. Адамс (1905) е куќа дизајнирана од Френк Лојд Рајт во Хајленд Парк, Илиноис. Куќата е двокатна, со три спални соби и две бањи, со надворешност од светла фасада и со дрвени облоги кои го нагласуваат хоризонталниот дел.

Службата за национални паркови ја препознала куќата и ја вметнала во списокот на Националниот регистар на историски места,на 29 септември 1982 година, како дел од повеќекратната област на Хајленд Парк.

Комисијата за историско зачувување на Хајленд Парк ја класифицирала куќата како локално обележје, во 2011 година. Сегашните сопственици ја добиле Наградата за историско зачувување на Хајленд Парк во 2012, за реставрација.

Историја
--------

Вдовицата Мери В. Адамс, која била наставничка, предавајќи во областа на „Христијанска наука", го ангажирала архитектот Френк Лојд Рајт да ѝ дизајнира куќа во 1905 година. Адамс имала 70 години, и таа била најстариот клиент на Рајт. Учениците кои го учеле движењето „Христијанска наука" сакале да се истакнат себеси како иновативни. Затоа, госпоѓата Адамс го избрала креативниот архитект, 38-годишниот Рајт.

Првичниот план на Рајт, вклучувал тремови со екстремен дизајн, но Адамс го отфрлила предлогот бидејќи бил премногу скап. Адамс ја одобрила втората скица, во која Рајт го отстранил јужниот трем, и ја направил трпезаријата со отворен поглед.

Уникатна одлика на оваа куќа се нејзините дијагонални аголни „потпори" кои не се конструктивни, но служат за драматично да го нагласат продолжувањето на покривот. Надворешноста е изградена од фасада (штуко) која има облога направена од дрвото чемпрес, а во внатрешноста, дрвото е јужен жолт бор, комбиниран со подови од бел даб. Оригиналниот камин од римски тули бил обновен.

Рајт дизајнирал место за чување на куќата, кое исто така е реставрирано. Во куќата има и соби за слугинка и слуга. Дизајнирана е со систем за повици, така што Адамс можела да побара помош од каде било во куќата, дури и од тремот.

Куќата се наоѓа на аголна парцела, четири куќи оддалечена од езерото Мичиген. Куќата има сличности со дизајнот на Рајт за огноотпорна куќа, која вредела 5000 долари.

Адамс живеела во куќата само три години пред нејзината смрт и таа е е погребана со нејзиниот сопруг во Лоуел, Масачусетс.

Куќата била наведена како кратка продажба во 2000-тите и нејзината судбина била неизвесна. Имало потреба од обемна реставраторска работа. Новите сопственици го купиле домот во декември 2010 година и започнале 18-месечна реставрација користејќи ги оригиналните планови на Френк Лојд Рајт.

Наводи
------

1. ↑  „City of Highland Park,IL".
2. ↑  „Mary Adams". Eiflerassociates.com. Архивирано од изворникот на 2021-10-24. Посетено на 2022-05-10.

*
**Мор-Вестваловата вага** служи за определување на релативна густина на течност, спрема густината на водата на собна температура, со примена на Архимедовиот закон.

Мор-Вестваловата вага претставува нерамнокрак лост кој ротира околу призма поставена со жлеб. На подолгиот крак на вагата се наоѓаат две скали, градуирани во g/cm3, по кои може да се движат два тега. На десеттиот поделок од долната скала, со тенка жичка е обесено стаклено тело, кое треба целосно да се потопува во течноста чија густина се мери.

Густината на течноста се пресметува по формулата:
{\displaystyle {\rho }={d\cdot \rho \_{v}}}, каде што {\displaystyle \rho \_{v}} е густина на дестилирана вода на температура на која е извршено мерењето, а *d* е релативна густина, и е однос меѓу тежината на истиснатата испитувана течност од стакленото тело што се потопува (*P*) и тежината на истиснатата вода (*Po*):
{\displaystyle {d}={P \over Po}}
**Моранец** (*Pachychilon pictum*) — еден од ретките видови риби циприниди, наречен така зашто бил пронајден во Албанија, Франција, Грција, Италија, Северна Македонија и Србија и Црна Гора. Нејзините природни живеалишта се реките и слатководните езера. Загрозена е загуба на живеалиштата .

Опис и распространетост
-----------------------

Моранецот припаѓа на семејството Cyprinidae. Има вретенесто тело со мала грпка која се издига ведаш зад завршетокот на главата. Телото од
горната страна е со зеленкасто маслинеста боја, од страните преоѓа кон сребрено бела, а стомакот е изразито бел. Телото му е прекриено со лушпи. Карактеристично за моранецот се црните неправилни пеги од страните на телото, по кои најлесно се препознава. Има малечка глава и крупни очи. Устата е мала, месната и се извлекува према долу. За оваа риба порано се мислеше дека е ендемичен вид за водите од Охридското
Езеро, реката Црн Дрим, Скадарското Езеро и притоките на истите, но последните истражувања покажуваат дека се среќава во сите реки во Албанија кои се влеваат во Јадранското Море. Моранецот е внесен и во водите на Мавровско Езеро и Крушевско Езеро.

Основни биолошки одлики
-----------------------

Моранецот полово созрева на возраст од три до четири години. Во популацијата на моранецот 3/4 се женки и 1/4 машки единки. Мрестот започнува од крајот на месец април, најитензивен е во јуни и завршува при крајот на месец јули. Женката икрата ја полага на бујна макрофитска вегетација. Икрата е со жолтопортокалова боја и е со леплив слој. Просечна големина на икрата е околу 1 мм. Плодноста на женката изнесува од 3.000 до 30.000 зрна икра. Бројот и големината на икрата е во зависност од возраста и ухранетоста и големината на женските единки. Моранецот е риба со мали димензии и спаѓа во ситните риби. Може да достигне максимална должина до 20 см и максимална тежина до 100 грама. Животниот век на моранецот е до 10 години. Моранецот живее во поголеми или помали јата, на дно прекриено со покрупна песок, чакал и со камен каде има развој на макрофитска вегетација. Моранецот се храни со животинска и растителна храна. Двете компоненти приближно подеднакво се застапени во исхраната. Во животинска компонента припаѓаат ларви од инсекти и други животински организми кои живеат во водата, а во растителна компонента
припаѓаат алгите и макрофитската вегетација.

Значење
-------

Моранецот има бело месо кое е доста вкусно и нема ситни коски. Поради малата густина на популацијата во езерото, моранецот нема значење од аспект на рекреативен и стопански риболов.

Наводи
------

1. ↑  Crivelli, A.J. 2005. *Pachychilon pictum*. 2006 IUCN Rede List of Threatened Species. Downloaded on 19 July 2007
2. 1 2 3  Службен весник на Р.М. бр.145 2011 година
**Крем за сончање** претставува фотопротективен топикален производ за кожа кој се користи како превенција од сончеви изгореници и рак на кожа. Препаратите за сончање доаѓаат во форма на лосиони, спрејови, гелови, пени и други топикални препарати. Кремите за сончање се користат како дополнителна заштита покрај соодветната облека, очилата за сонце и други форми на фотопротекција.

Филтрите кои влегуваат во составот на препаратите за сончање се делат во две групи: минерални (физички) (на пр. цинк оксид и титан диоксид) и хемиски.

Наводи
------

1. ↑  Alain Ko, Stephen (2016-09-01). „"Physical" vs. "chemical" sunscreens and other sunscreen myths". *KindofStephen*. Посетено на 2022-01-09.
**Косовски заштитен корпус** или скратено **КЗК** (албански: *Trupat e Mbrojtjës së Kosovës - TMK*) — наследничка организација на терористичката ОВК во Косово. Единицата била формирана од КФОР во 1999 година. КЗК имаше околу 5.000 припадници. Според замислата на западот, КЗК требало да помогне во деминирање и обновување на инфраструктурата на Косово, но исто така да го заштити населението. Целта на западот беше компромис за разформиранњето на терористичката ОВК, да се одстранат радикалните елементи и да служи како почесна верзија на ОВК. Брзо доаѓаа сомнежи за угледот на КЗК. Според некои извори, голем дел од припадниците на КЗК имаат учествувано во разни ликвидации, киднапирања и криминал..

Во текот на војната во Македонија во 2001 година, од Косово, околу 600 до 700 припадници на КЗК упаднаа на македонската територија во Битката за Радуша, која важи за најжестоката битка во целата војна 2001 година. Тогаш за првпат АРМ го употреби Сухои Су-25 за да ги извлечат македонските бранители кои броеаа околу 30-тина полицајци. Бројот на загинатите терористи на КЗК бил наводно огромен, според руски извори имало најмалце 100-тина загинати терористи во борбите. Постојат и претпоставки дека загубите се уште поголеми.

Тогашното Косово беше протекторат на Обединетите нации, што би значело дека Македонија е нападната фактички од нив. Токму поради таа агресија од Косово, Македонија не прогласи воена состојба.

Во 2009 година КЗК е разформирана, а голем дел од припадниците се денес дел од безбедносните сили на Република Косово.

Поврзано
--------

* Ослободителна војска на Косово (ОВК)
* Ослободителна Народна Армија (ОНА)
* Албанска национална армија (АНА)

Наводи
------

1. ↑  The United Nations & regional security: Europe and beyond by Michael Charles Pugh, Waheguru Pal Singh Sidhu, 2003, ISBN 1588262324, page 126
2. ↑  The Fight Against Terrorism and Crisis Management in the Western Balkans by Iztok Prezelj, 2008, ISBN 1586038230, page 49-50
3. ↑  „Боевые действия в районе Радуши (09 - 12.08.2001)". ArtOfWar.ru. 2014. Посетено на 2016-07-09.
4. ↑  „Агресија врз Македонија". Стар Вест. 13 август 2001. Архивирано од изворникот на 2016-08-23. Посетено на 2016-07-09.
Љорет де Мар, најголемото туристичко место на Коста Брава
**Коста Брава** (каталонски и шпански: Costa Brava) е крајбрежен регион во североисточниот дел на Каталонија, Шпанија, во провинцијата Жирона. *Коста* на каталонски и шпански значи „брег", а *Брава* значи „суров" или „див". Коста Брава се протега од Бланес, 60 км североисточно од Барселона, до границата со Франција.

Педесеттите години на 20 век шпанската влада под Франциско Франко заклучила дека Коста Брава е погодна за развој како одредиште за одмор, особено за пакет договори за туристите од северна Европа, а особено од Обединетото Кралство. Комбинацијата на многу добра клима во лето и извонредни плажи, е искористена за изградба на голем број хотели и апартмани во крајбрежните градови како што се Бланес, Тоса де Мар, Љорет де Мар. Туризмот брзо го замени рибарството како најважна индустрија во регионот. 

 Кадакес, рај за уметниците
Додека дел од крајбрежјето на Коста Брава стана развиено туристичко одредиште, другите делови задржуваа повеќе традиционален изглед и станаа „скриен скапоцен камен" за посетителите кои сакаат нешто повеќе од сонце, песок и сангрија. Малите градови како Кадакес (во близина на францускиот брег, во подножјето на Пиринеите) привлекоа туристи како Салвадор Дали и Пабло Пикасо и сè уште се во мода денес. На брегот меѓу Росес и Тоса де Мар има многу мали крајбрежни градови.

### Заштита на животната средина

Градовите на Коста Брава во 1998 година ја потпишаа повелбата (*Карта де Тоса*), чија цел е да се развие заштита на животната средина заедно со туризмот. Ова подразбира заштита на голем број природни живеалишта и микроклиматски месности.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место за Коста Брава
* Коста Брава
**Коста Иванов Вангелов** (1875-1932) — македонски зограф и сликар. Тој заедно со Ѓорѓи Зографски и Димитар Андонов Папрадишки се едни од првите сликари на македонското профано сликарство.

Негово познато дело е *Оплакувањето на Христос*.

Биографија
----------

Коста Иванов е роден во 1875 година, во Штип. Неговиот татко, Иван, бил игларски занаетчија. Неговата мајка, Марија, била по потекло од село Павлешенци, Светиниколско. Во Штип го завршува основното училиште и три класа гимназија, по што заминал во Софија да го изучува чевларскиот и фотографскиот занает. По враќањето во Штип најпрво отворил чевларски дуќан, а потоа се преориентирал на фотографскиот занает.

*Оплакувањето на Христос*, 1919
Во 1901/1902 го напушта Штип, и заминува во Австроунгарија. Во периодот од 1904 до 1907 работел во ателјето на академскиот сликар Милисав Марковиќ во Белград, како негов соработник. Кон крајот на 1907 година, тие ги изведуваат сликарските и декоративни работи во црквата „Св. Теодор Тирон" во Ириг. Во 1910, го презема целосното украсување на црквата „Покров на Св. Богородица„ во Мала Ремета, а во 1912 ги обновува сликарските работи во црквата „Св. Архангел Михаил" во село Платичево, во околината на Рума.

Во 1912/1913 се вратил во Штип. Кон крајот на 1914 или во почетокот на 1915, заминува за Софија, каде што се вработува кај фирмописецот Шапкарев. По објавувањето на војната на Бугарија против Србија, бил мобилизиран од страна на бугарската војска во XI македонска дивизија. Од здравствени причини бил распореден во санитетска чета. До 1923 престојува во Македонија, каде работи на црквите „Св. Ѓорѓи" во Кочани, „Св. Никола" во Дедино и „Св. Стефан" во Конче.

Од 1923 година, заминува за Рума. Умира ненадејно на 31 мај 1932 во Рума.

Дела
----

### Профано сликарство

* Портрет на Олга Шатриќ, 1910*Портрет на Олга Шатриќ*, 1910
* Портрет на Јован Савев, трговец од Штип, 1914*Портрет на Јован Савев, трговец од Штип*, 1914

### Духовно сликарство

* Св. Јован Крстител, 1914.*Св. Јован Крстител*, 1914.
* Велик архијереј, 1916.*Велик архијереј*, 1916.
* Свет образ, 1917.*Свет образ*, 1917.

Наводи
------

1. ↑  Николовски 2020, стр. 238. sfn error: no target: CITEREFНиколовски2020 (help)
**Коста Крпач** (Дебар, 1 јуни 1927

) е поранешен македонски филмски работник, поет, уредник и пропагандист и одговорен за пласман на филмовите. Од 1957 година работел во „Вардар филм" како одговорен за учеството на македонските филмови на фестивалите, за нивниот маркетинг и пласман во земјата и во светот. Работниот век го посветил на промоција и презентација на македонската кинематографија. Од 1983 до 1987 година работел во „Македонија филм" сè до пензионирањето.

Наводи
------

1. ↑  Ǵurčinov, Milan (1978). *Ogledi i kritike Naši vidici Savremeni makedonski esej i kritika Biblioteka "Naši vidici"*. Narodna knjiga.
2. ↑  „Ausgaben 7-12". *Književnost*. Band 33. Prosveta. 1978.
**Коста Дојчиновски** (роден во Галичник — 10 ноември 1944

 во Смеса, Неготинско) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија, како учесник во НОВ.

Не се знае точниот датум на неговото раѓање, но се знае дека е роден во Галичник. Потекнувал од сиромашно семејство. Основно училиште завршил во родното село. Во потрага за подобар живот се доселил да живее во Скопје, каде стана општ работник. Во 1944 година, кога цела Македонија беше зафатена од сенародното востание се поврза со напредното движење и организирано работеше за Народноослободителната борба. Материјално ја помагал, а извршувал и други задачи во борбата против бугарскиот фашистички окупатор. Во август 1944 година стапил во НОВ и ПОЈ. Бил борец во Единаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во завршните операции за ослободување на Македонија. Со Бригадата и со други единици на НОВ на Македонија учествувал во разоружувањето на бугарските фашистички единици, по 9 септември 1944 година. На 10 ноември, на прагот на ослободувањето на Македонија, во борбите против Германците храбро загинал кај местото Смеса, Неготинско.

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 56–57. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
Решение за македонската азбука, донесено на 5 мај 1945 година
**Кодификацијата** е прифаќање и систематизација на јазични правила и закони и пропишување задолжителна јазична норма. Таа претставува значаен чин во историјата на еден народ. 

Кодифицираниот јазик е нормиран јазик. 

Кодификацијата на Македонскиот јазик е поврзана со следниве историски настани: 

* со Решението на Првото заседание на АСНОМ (2 август 1944) за воведување на македонскиот како службен јазик во македонската држава;
* со Решението на Президиумот на АСНОМ од мај 5 мај 1945 година за македонската азбука;
* со официјалното усвојување на македонскиот правопис - 7 јуни 1945.

Македонската државност се зацврстува со историските решенија на Првото заседание на АСНОМ. Меѓу тие решенија од особено значење е Решението за воведување на македонскиот литературен јазик како службен во македонската држава. 

Исто така Президиумот на АСНОМ како највисоко тело на македонската држава, во ноември 1944 година назначил комисија која требало да поднесе предлог за азбука и правопис на македонскиот јазик. 

Првата комисија не ги оформила целосно своите ставови, па, со извесни измени во составот на комисијата прашањето за азбуката и правописот се изјаснило во мај 1945 година. Притоа се поставиле следниве принципи: 

* Во македонскиот литературен јазик треба да се установат оние форми од централните говори што во најголем степен ќе ги поврзат сите наши говори и ќе бидат лесно применливи за луѓето од сите наши краишта.
* Во македонскиот литературен јазик треба до најголем степен да се изрази неговата народна основа. Речникот на литературниот јазик да се обогатува со зборови од сите наши дијалекти, да се изградуваат нови зборови со живи наставки, и само колку што е потребно да се усвојуваат и туѓи заменки.
* Македонската азбука да биде составена од толку букви колку што има гласови во литературниот јазик. Правописот да се изработи врз фонетскиот принцип.

(Блаже Конески,
Граматика на македонскиот литературен јазик, 
Култура, Скопје, 1982, стр. 56.) 

Комисијата за азбука и правопис во дефинитивна форма ги формулира своите ставови во Резолуција, донесена на 3 мај 1945 година. Таа е усвоена на 5 мај 1945 година од Народната влада на федерална Македонија. 

Правописот на македонскиот јазик е озаконет на 7 јуни 1945 година. 

Донесувањето на азбуката и правописот претставува значаен придонес во чинот на кодификацијата на македонскиот литературен (стандарден) јазик. Со тоа се олеснува стандардизацијата на јазичната норма во јазичната практика.

Надворешни врски
----------------

* Решение за заведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава на Викиизвор.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за македонскиот јазик е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Припадници на силите на церемонија
**Косовски безбедносни сили** (на албански: *Forca e Sigurisë së Kosovës*, на српски: *Косовске безбедносне снаге*) — институција во делумно признаената Република Косово која се занимава со територијална заштита и кризни ситуации како операции за потрага и спасување, справување со експлозивни направи и опасни материи и пожарникарство. Таа била формирана во 2009 година и од тогаш е под надзор на КФОР. Има активен персонал од околу 4.000 и резервен од 2.000 луѓе. На крајот од 2018 година косовската Влада донела одлука за трансформација на истата во официјална војска на државата, понатаму со промена на името во **Косовски вооружени сили** (на албански: *Forcat e Armatosura të Kosovës*).

Наводи
------

1. ↑  „Kosovo's security force launched (Формирани безбедносните сили на Косово)". *Би-би-си*. 21 јануари 2009. Посетено на 14 декември 2018.
2. ↑  „Косово доби армија". *Радио Слободна Европа*. 14 декември 2018. Посетено на 14 декември 2018.
Тим Данкан
**Крилен центар** — назив за позиција на играч во кошарката. Оваа позиција е резервирана за играчи со голема сила и придвижување. Често во кошаркарската терминологија за крилен центар се кажува и „четворка".

Една од основните улоги на овој играч е помош на центарот во рекетот, како и во напад така и во одбраната. Меѓутоа во поновото време ваквите играчи сè повеќе се отвораат на шут од растојание. Со тоа често се добива слободен простор во рекетот за центарот. Овие играчи поради своите комбинирани позиции доста често ги содржат скоро сите кошаркарски особини: висина, сила, брзо движење и шут. Еден од најпознатите шутери на денешницата е крилниот центар и репрезентативец на германската кошаркарска репрезентација, Дирк Новицки.

Најпознат играч на оваа позиција бил Карл Малон, но исто така биле познати и Чарлс Баркли, Кевин Гарнет, Крис Бош, како и Тим Данкан.

| Позиции во кошарката |
| --- |
| **Бекови** | Basketball half-court | 1. Организатор на игра |
| 2. Бек |  |
| **Крила** | 3. Крило |
| 4. Крилен центар |
| **Центар** | 5. Центар |
| Капитен | Тренер |
|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Закамуфлирана сипа
**Криптичка обоеност** или **камуфлажа** е усогласеност (имитирање) на бојата на телото на организмите со бојата на средината во која тие најмногу престојуваат. Покрај појавата на имитирање на бојата позната е и појавата на имитирање на формата и обликот на одделни предмети од средината.

Наводи
------

1. ↑  Zuanon, J.; I. Sazima (2006). „The almost invisible league: crypsis and association between minute fishes and shrimps as a possible defence against visually hunting predators". *Neotropical Ichthyology*. **4** (2): 219–214. doi:10.1590/S1679-62252006000100012.
**Морска струја** — хоризонталното движење на морската вода во вид на бавно течење на реки без брегови во океаните и во морињата. Морската струја може да има огромни димензии од неколку десетини до стотини километри широчина и до неколку илјади километри должина.

Според темепратурата на водата, се делат на топли и ладни морски струи. Топлите, по правило, се движат од помалите кон поголемите географски широчини, и обратно.
Морските струи имаат големо климатско значење.

Настануваат под влијание на постојаните планетарни ветрови и како резултат на различната соленост, температурите и густината на водата. Светските мориња имаат различни нивоа, така што ваквото движење настанува во контекст на изедначување на нивото на водата.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85093884
* GND: 4130725-2
* NDL: 00564617
* NKC: ph740243

 |

 |
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Руско-турски војни |
| --- |
|  |
| 1568—1570 • 1571—1572 • 1676—1681 • 1686—1700 • 1687—1689 • 1695—1696 • 1710—1711 • 1736—1739 • 1768—1774 • 1787—1792 •1806—1812 • 1828—1829 • 1853—1856 • 1877—1878 • 1914—1918 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Голема турска војна |
| --- |
|  |
| 
* Виена
* Паркани
* Естергом (1)
* Вишеград
* Вац
* Будим (1)
* Вировитица
* Санта Маура
* Корон
* Прешов
* Естергом (2)
* Нове Замки
* Кошице
* Наварино
* Модон
* Будим (2)
* Науплија
* Печ
* Кримски поход (1)
* Патра
* Мохач
* Акропол
* Секешфехервар
* Дервента
* Белград (1)
* Негропонте
* Сигет
* Кримски поход (2)
* Костајница
* Баточина
* Ниш (1)
* Видин
* Скопје
* Штип
* Качаник
* Канижа
* Зернест
* Митилена
* Ниш (2)
* Белград (2)
* Сланкамен
* Ордеја
* Белград (3)
* Петроварадин
* Ходов
* Устечко
* Инусес
* Хиос
* Зејтинбурну
* Азов
* Лугош
* Андрос
* Улаш
* Ценеј
* *Акцијата од 6 јули 1697*
* Сента
* Сараево
* Подхајци
* Самотракија

 |

 |

**Кримската кампања** од 1687 и 1689 година — назив за два руски походи кои биле преземени за време на Руско-турската војна од 1686-1700 година, на Кримското ханство. Ова бил првиот обид на руските војски да дојдат во близина на Крим по 1569 година, Русите сепак не успеале, главно поради лошата организација.

По потпишувањето на мировен договор со Полска во 1686 година, Русија станала член на анти-османлиската коалиција заедно со Светата лига во која влегувале Австрија, Венеција и Полска. Целта на унијата била да се протерат Отоманците на југ по нивната неуспешна опсада на Виена во 1683 година. Вториот поход кон Крим започнал во 1689 година. Во овој поход учествувале околу 120.000 војници и 350 топови. кон нив се придружиле и околу 40.000 Козаци. И покрај големата армија, главно поради немањето на храна и вода, Русите биле принудени да се повлечат.

Походите претставувале изненадување за Отоманското Царство, главно бидејќи ги расипале османлиските планови за инвазија на Полска и Унгарија. Поради овој поход, Отоманците биле принудени да преместат значајни сили од Европа на исток, што во голема мера и помогнало на Лигата во нејзината борба против нив.

Наводи
------

1. 1 2  Бабушкина Г.К. Международное значение крымских походов 1687 и 1689 гг. // Исторические записки, Т. 33. М. 1950
**Марселин „Марсел" Сердан** (фр. *Marcel Cerdan*) (22 јули 1916

 - 27 октомври 1949

) бил француски светски шампион во бокс кој од страна на многумина боксерски експерти и навивачи е сметан за еден од најголемите боксери на Франција но и на Европа кој својата боксерска вештина ја учел и ја стекнувал во Африка. Неговиот живот е одбележан со неговите спортски постигнувања, општенствениот животен стил и со трагедијата.

Марсел Сердан се родил на 22 јули 1916 во Сиди Бел Абес во тогашен Француски Алжир. Почнал професионално да боксува на 4 ноември 1934 во Мекнес, Мароко, победувајќи го Марсел Бучианери во меч со 6 рунди. Оттогаш извојувал 47 последователни победи сè до 4 јануари 1939, кога за првпат изгубил, од Хари Крастер со дисквалификација во 5-тата рунда во Лондон.

Наводи
------

1. ↑  „Birth and death certificate". Архивирано од изворникот на 2007-10-15. Посетено на 2008-09-08.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 19686410
* LCCN: n83200442
* ISNI: 0000 0000 8098 2809
* GND: 118667688
* SUDOC: 02757413X
* BNF: cb119585188 (податоци)
* MusicBrainz: 570d3266-0499-42d2-919b-3c6ebe0a18f8
* NDL: 00913368
* NKC: xx0141322

 |

 |
**Ласици** (латински: *Mustela*) се род на цицачи од семејството на куни. Родот вклучува 17 видови, од кои попознати се малата ласица (или црвена ласица), големата ласица (или хермелин) и долгоопашката ласица. Ласиците ги населуваат сите континенти освен Антарктикот и Австралија.

Опис
----

Должината на телото на ласицата (*Mustela*) се движи од 17,3 до 21,7 сантиметри, при што женките се помали од мажјаците. По правило, горниот дел од крзното им е црвен или кафеав, а стомакот бел. Кај некои видови, популациите кои живеат на повисоки надморски височини се митат во зима, по што остануваат покриени со бело крзно. Тие имаат издолжени витки тела, кои им овозможуваат да го следат пленот во јами. Нивната опашка е долга од 3,4 до 5,2 сантиметри.

Ласиците се хранат со помали цицачи и некогаш се сметаа за штетници, бидејќи некои видови убиваа живина и домашни зајаци. Од друга страна, ловат и убиваат голем број глодари (кои се штетници).

Видови
------

Видови од родот ласица (*Mustela*):

* Амазонска ласица  
 (*-{Mustela african}-a*)
* Планинска ласица или солонгој  
 (*-{Mustela altaica}-*)
* Голема ласица или хермелин  
 (*-{Mustela erminea}-*)
* Степски твор  
 (*-{Mustela eversmannii}-*)
* Колумбиска ласица  
 (*-{Mustela felipei}-*)
* Долгоопашеста ласица  
 (*-{Mustela frenata}-*)
* Јапонска ласица или итатси  
 (*-{Mustela itatsi}-*)
* Жолтостомачна ласица или индијски солонгој  
 (*-{Mustela kathiah}-*)
* Европски визон (или европски нерц, европска видрица)  
 (*-{Mustela lutreola}-*)
* Индонезиска планинска ласица  
 (*-{Mustela lutreolina}-*)
* Црноног твор  
 (*-{Mustela nigripes}-*)
* Мала ласица или црвена ласица  
 (*-{Mustela nivalis}-*)
* Малезиска ласица  
 (*-{Mustela nudipes}-*)
* Твор  
 (*-{Mustela putorius}-*)
* Сибирска ласица  
 (*-{Mustela sibirica}-*)
* Ригаста ласица  
 (*-{Mustela strigidorsa}-*)
* Египетска ласица  
 (*-{Mustela subpalmata}-*)

Американската визон (или американска визон, американска видра) и изумрената морска видра (или морска визон, морска визон) беа вклучени во родот Weasel до 1999 година. под имињата и кога се класифицирани во посебен род.

Наводи
------

1. 1 2  "The Weasel". The Mammal Society.
2. ↑  Integrated Taxonomic Information System
3. ↑  Abramov, A.V. (1999). "A taxonomic review of the genus Mustela (Mammalia, Carnivora)". Zoosystematica Rossica, pp. 357-364
**Марсили** — голем подводен вулкан кој се наоѓа во Тиренско Море, на околу 175 километри јужно од Неапол.

Опис
----

Должината на вулканот е околу 3.000 метри (9.800 стапки). Неговиот врв и кратер се околу 450 метри под морската површина. Иако никогаш не се појавил над водната површина во запишаната историја, вулканолозите веруваат дека Марсили има релативно кревка структура, составена од ниска густина и нестабилни карпи кои се хранат со основната плитка магматска комора. Вулканолозите од италијанскиот национален институт за геофизика и вулканологија (ИНГВ) на 29 март 2010 година објавиле дека Марсили може да еруптира во секое време и може да доживее катастрофален колапс што одеднаш ќе ослободи огромни количини на магма преку подморска ерупција и би предизвикал лизгање на земјиштето, кое пак би можело да доведе до деструктивно цунами на италијанскиот брег и блиските средоземни крајбрежја.

Геоморфологија
--------------

Марсили припаѓа на вулканскиот лак Липарски Острови, долг 70 километри и широк 30 километри (покривајќи површина од 2.100 квадратни километри). Тој е најголемиот активен вулкан на ланецот, поголем од планината Етна. Вулканот бил откриен во текот на 1920-тите и именуван по италијанскиот геолог Лујџи Фердинандо Маршили. Опсежните студии биле спроведени само во 2005 година, кога Италијанскиот Национален совет за истражување започнал програма за истражување на вулканологијата на ова подрачје.

Вулканот се издига од плато на тенка океанска (или псевдоокеанска) кора со дебелина од само 10 километри, која формира свој морски слив. Кората на сливот е направена од толеитскибазалт, кој е најтипичен за задниот дел од океанските вулкански лакови. Се чини дека сливот на Марсили се формирал пред околу 2 милиони години како последица на растот на вулканскиот лак и на планината. Се смета дека Марсили може да биде резултат на топлинска инфлација на тенка кора во центарот на сливот. Почетокот на активноста на вулканот најверојатно да се појавил уште пред 200.000 години. Биле пронајдени докази за магматски текови на планинските страни. Исто така бил пронајден и доказ за катастрофални падови на претходни други подводни вулкани во истата област.

Наводи
------

1. ↑  Caratori Tontini F. Cocchi L. Muccini F. Carmisciano C. Marani M. Bonatti E. Ligi M. and Boschi E. Potential-field modelling of collapse-prone submarine volcanoes in the Southern Tyrrhenian Sea (Italy), *Geophysical Research Letter* **37** (2010), L03305, doi:10.1029/2009GL041757.
2. ↑  „Undersea volcano threatens southern Italy: report". AFP. March 29, 2010. Посетено на August 16, 2014.
Ларс Ерик Лундвал
**Ларс Ерик Лундвал** (шведски: *Lars-Eric Lundvall*; Карлскога, 3 април 1934 година) — поранешен шведски хокеј играч на мраз и тренер за хокеј, кој играл како напаѓач на левото крило за време на неговата кариера.

Тој најголемиот дел од играчката кариера го поминал играјќи за екипите на Седертелје и Фрелунде, каде минал вкупно 13 сезони играјќи во шведската лига. Со двата тима тој освоил по една национална титула (во сезоните 1955/56 и 1964/65), а во текот на сите осум сезони поминати во Френунд бил и капитен на тимот. На крајот од својата играчка кариера, тој ја продолжил тренерската кариера и го водел тимот на Френунд за десет сезони. Поради големиот кредит за клубот, неговиот дрес со број 13 бил повлечен од употреба во Френунда. Во два наврати бил избран во идеалниот состав на шведското првенство, во сезоните во 1958/59 година и 1959/60 година, и бил прогласен за најдобар шведски играч во 1964 година.

Тој бил стандарден репрезентативец за Шведска, помеѓу 1956 година и 1965 година и одиграл 195 официјални натпревари со 79 постигнати голови. Во тој период, тој освоил 5 медали со репрезентацијата на светските првенства, вклучувајќи две титули на светски шампиони ( СП 1957 и СП 1962 ). Тој бил дел од шведскиот олимписки тим на три последователни Зимски олимписки игри, а остварил најголем успех на Зимските олимписки игри во 1964 година во Инсбрук каде шведскиот тим освоил сребрен медал.

Поврзано
--------

* Репрезентацијата на Шведска во хокеј на мраз
* Хокеј на мраз на Зимските олимписки игри во 1964 година.
* ХК Фрелунда

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Ларс Ерик Лундвал
* Олимписки статистики на страницата Архивирано на 31 август 2011 г.
* Биографија на мрежната страница на Олимпискиот комитет на Шведска
Марта за време на интервју
**Марта Виејра да Силва**, попозната како **Марта** (родена на 19 февруари 1986) — бразилска фудбалерка која игра за Орландо Гордост во Националната женска Фудбалска Лига на САД и на Бразил на репрезентацијата како напаѓач. Со 15 гола, таа го држи рекордот за најмногу постигнати голови во ФИФА на Жените на Светскиот Куп за турнири, надминувањето на Биргит Prinz's претходниот рекорд од 14 со гол против Јужна Кореја во Бразил првиот натпревар од 2015 издание во Канада.

Марта е често се смета како најдобар женски играч на сите времиња, coveting прекарот *Пеле со здолништа* со Пеле себе. Таа беше именуван ФИФА Светски Играч на Годината пет последователни времиња помеѓу 2006 и 2010 година. Таа е член на Бразилската државни репрезентации кои го освои сребрениот медал во 2004 и 2008 година Летната Олимпијада. Таа исто така беше награден со Златната Топка (МВП) во 2004 година ФИФА У-19 Жени на Светското Првенство, и освои и двата Златна Топка награда како најдобар играч и Златна Подигање награда како најдобар стрелец во 2007 година на Жените на Светското Првенство , откако водечките Бразил во финалето на турнирот.

Во јануари 2013 година таа беше именуван како еден од шесте Амбасадори на 2014 година ФИФА Светското Првенство во Бразил, заедно со Amarildo, Bebeto, Карлос Алберто Торес, Роналдо и Марио Zagallo. Таа, исто така, се појави во Sveriges Телевизија телевизија документарен серија *На Други Спортски* од 2013 година.

Во август 2016 година, Марта беше еден од 8 до носат Олимписки Знаме на Олимписките игри во Рио.

Како на 14 март 2017, Марта стана еден шведски државјанин. Таа е наведено дека таа ќе ја задржи Бразилецот државјанство.

Наводи
------

1. ↑  Uddin, K.. 10 Best Female Footballers of All Time. *Sports Muntra*. 16 март 2015.
2. ↑  Cohen, K.. Women’s World Cup 2015: Meet Marta, the best of all time who stands in the way of Australia. *FOX Sports*. 19 јуни 2015.
3. ↑  Panja, Tariq (8 June 2015). „Best-Ever Female Player Marta Misses Soccer's Millions". *Bloomberg*.
4. ↑  „Brazil 2014 Ambassadors Named". Архивирано од изворникот на 2014-10-04. Посетено на 2017-10-07.
5. ↑  Nu är världens genom tiderna bästa fotbollsspelare svensk medborgare. *Sydsvenskan*. 14 март 2017.
**Кимантскиот** е афроазиски јазик, кој денес е под глема опасност од целосно изумирање. Јазикот го зборуваат Кимантите во северна Етиопија.

Класификација
-------------

Јазикот е дел од западната гранка на агавските јазици. Заедно со овие јазици, кимантскиот е дел од големото африазиско јазично семејство.

Фонологија
----------

### Согласки

**Согласки**|  | уснени | алвеоларни | непчени | меконепчени |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| рамни | лабијализирано |
| Носни | m | n |   | ŋ | ŋʷ |
| Стопирачки | безвучни |   | t | tʃ | k | kʷ |
| звучни | b | d | dʒ | ɡ | ɡʷ |
| струјни | безвучни | f | s | ʃ | χ | χʷ |
| звучни |   | z |   | ɣ | ɣʷ |
| вевни |   | r |   |   |   |
| апроксимантни |  | l | j |   | w |

### Самогласки

**Самогласки**|   | предни | централни | задни |
| --- | --- | --- | --- |
| затворени | i | ɨ | u |
| средни |   | ə | o |
| отоврени |   | a |   |

Граматика
---------

### Морфологија

Во однос на личните заменки, кимантскиот разликува прво лице еднина и множина, второ лице еднина, учтиво и множина, трето лице машки и женски род и множина. Јазикот користи наставки за изведенките на глаголите.

### Синтакса

Основниот зборовен редослед во реченицата кај кимантскиот е ист со останатите афроазиски јазици, односно, подмет-предмет-прирок. Поради падежите се забележува поозначен зборовен редослед. Кај именските фрази, именката е по прирошките определби.

Влијание
--------

Поради фактот што јазикот е пред исчезнување поради силното влијание на амхарскиот јазик, голем број кимантски зборови се заменети со амхарски.

Наводи
------

* Zelealem Leyew. 2003. *The Kemantney Language – A Sociolinguistic and Grammatical Study of Language Replacement*. Cologne: Rüdiger Köppe Verlag.
* David L. Appleyard. 1975. "A descriptive outline of Kemant," *Bulletin of the School of Oriental and African Studies* 38:316-350.

Наводи
------

1. ↑  Zelealem 2003, p. 30
2. 1 2  Zelealem 2003, p. 158
3. ↑  Zelealem 2003, p. 233
4. ↑  Zelealem 2003, p. 252-262

Надворешни врски
----------------

* Кимантска фонологија и граматика Архивирано на 16 мај 2017 г.
* Светски атлас на јазичните структури за кимантскиот јазик

|  |  |
| --- | --- |
| ɣ |  
*Оваа статија поврзана со афроазиските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. |