Грузиските административни поделби се оцртани со црно. Териториите окупирани од Русија ( Абхазија и Јужна Осетија ) се прикажани во розова боја.
**Руски окупирани територии во Грузија** ( грузиски: რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიები საქართველოში) се области на Грузија кои биле окупирани од Русија по Руско-грузиската војна во 2008 година. Тие се состојат од регионите на Автономната Република Абхазија и поранешната Јужноосетиска автономна област на Советска Грузија (во моментов поделена помеѓу неколку неавтономни административни поделби на независна Грузија), чиј статус е прашање на меѓународен спор.

По војната во 2008 година и последователната руска воена окупација на Абхазија и Јужна Осетија, руската влада, заедно со четири други земји-членки на ОН, ги смета овие територии за суверени независни држави: Република Абхазија и Република Јужна Осетија. Пред руската окупација, непризнаените републики Абхазија и Јужна Осетија не ги контролирале целосно нивните територии за кои имало барање. Во Абхазија и Јужна Осетија биле формирани руски воени бази. Русија не и дозволува на набљудувачката мисија на Европската Унија да влезе ниту во Абхазија, ниту во Јужна Осетија. Русија потпишала договори со *де факто* цивилните администрации на двете територии за воено и економски нивно интегрирање во Русија. Руските трупи го започнале процесот на демаркација (исто така познат како „граница") долж, и наводно подалеку, границата меѓу остатокот од Грузија и самопрогласената Република Јужна Осетија.

И Абхазија и Јужна Осетија се широко признати како интегрални делови на Грузија и заедно претставуваат 20% од меѓународно признатата територија на Грузија. Грузискиот „*Закон за окупирани територии на Грузија*", усвоен во 2008 година, го криминализира и гони влезот во Абхазија и Јужна Осетија од руска страна без посебна дозвола и дозволува само економска активност на двете територии кои се во согласност со него. Грузија и повеќето други членки на меѓународната заедница вклучувајќи ги САД, Франција, Кина, Обединетото Кралство, Канада, Германија, Турција, Јапонија, Израел, Австралија, Италија, Бразил, Украина, Европската Унија, ОБСЕ и Советот на Европа како и Обединетите нации ги признале Абхазија и Јужна Осетија како окупирани територии и го осудиле руското воено присуство и акции таму.

Историја
--------

По Руско-грузиската војна, на 26 август 2008 година, рускиот претседател Димитриј Медведев потпишал декрети за признавање на независноста на Абхазија и Јужна Осетија како суверени држави. Грузискиот парламент едногласно усвоил резолуција на 28 август 2008 година со која формално се прогласуваат Абхазија и Јужна Осетија за територии окупирани од Русија и ги нарекува руските трупи окупаторски сили. Русија воспоставила дипломатски односи и со Абхазија и со Јужна Осетија. Руски трупи биле сместени и во Абхазија и во Јужна Осетија. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјавил дека е неопходно воено присуство во Абхазија и Јужна Осетија за да се спречи Грузија да ја врати контролата.

Русите постепено се повлекле од Грузија по војната, но тие останале во Переви. На 12 декември 2008 година, руските сили се повлекле од Переви. Осум часа подоцна, руски контингент од 500 војници повторно го окупирало селото, а грузиската полиција се повлекла откако Русите се заканиле дека ќе пукаат. Сите руски трупи во Переви се повлекле во Јужна Осетија на 18 октомври 2010 година и влегла единица на грузиската армија  .

Во 2009 година, грузискиот претседател Михаил Саакашвили во неколку обраќања го спомнал фактот дека Русија се наоѓа на 40 километри подалеку од главниот град на Грузија, Тбилиси, и насочувала оружје кон неа.

Во провинцијата Рача, мостот на патот што води до преминот Мамисон на границата со Русија бил разнесен во јуни 2009 година, а грузиските граничари, наводно, се повлекле неколку километри подлабоко во грузиската територија. Мамука Арешидзе, експерт за кавкаски прашања, рекол дека повлекувањето „*можело да биде условено со подготвеноста на грузиските власти да спречат судири со Русите*".

Во април 2010 година, Комитетот за надворешни односи на Парламентот на Грузија апелирал до законодавните тела на 31 земји, барајќи да ги прогласат двата грузиски региони Абхазија и Јужна Осетија за територии под руска окупација и да се признае дека масовното раселување на цивилите од тие региони од страна на Русија значи етничко чистење.

Во март 2011 година, Русите побарале селото Аибга, сместено на реката Псо во северозападниот дел на Абхазија, да се префрли на Русија. За време на постоењето на Советскиот Сојуз, селото било поделено на два дела; јужниот дел и припаѓал на Грузија, а северниот дел на Русија. Се тврди дека Русија дополнително барала 160 квадратни километри земјиште во близина на езерото Рица во округот Гагра. Откако абхазиската страна докажала дека јужниот дел на Ајбга припаѓа на Грузиската ССР, барањето за селото било отфрлено од Русија.

На 11 јуни 2014 година, грузискиот премиер Иракли Гарибашвили предизвикал контроверзии кога изјавил за Би-Би-Си дека Русија „*не е заинтересирана за анексија*" на Абхазија и Јужна Осетија. Опозициското Обединето национално движење ја критикувал оваа изјава, обвинувајќи го Гарибашвили дека не ги бранел државните интереси на меѓународната сцена.

Русија потпишала договори за „*сојуз и интеграција*" со Абхазија во ноември 2014 година и Јужна Осетија во март 2015 година. Двата договори формално ги ставиле соодветните војски на отцепените републики под руска команда, додека договорот со Јужна Осетија, исто така, вклучува одредби за интегрирање на нејзината економија со онаа на Русија. Границата меѓу Русија и Јужна Осетија исто така бил ефективно распуштена, со интегрирана царина. Помошник на рускиот претседател Владимир Путин на почетокот на 2015 година изјавил дека треба да се отстрани и границата со Абхазија. Грузиските власти жестоко го осудиле продлабочувањето на економската и воената зависност на окупираните територии од Русија, нарекувајќи го „*притаен припојување*". Грузиските власти ги осудиле договорите за интеграција потпишани меѓу рускиот претседател Владимир Путин и неговите колеги од Абхазија и Јужна Осетија во 2014 и 2015 година како обиди за припојување на отцепените региони кон Руската Федерација.

Грузиски закон
--------------

Кон крајот на октомври 2008 година, претседателот Михаил Саакашвили го потпишал законот за окупираните територии донесен од Парламентот на Грузија. Законот ги опфаќа отцепените региони на Абхазија и територијата на поранешната автономна област на Јужна Осетија.

Во февруари 2013 година, било објавено дека грузиската влада размислува за измени на законот со кои ќе се декриминализира влезот во Абхазија и Јужна Осетија од територии различни од оние што ги контролира Грузија и ќе го направи административен прекршок предмет на финансиска казна наместо затворска казна.

На 16 мај 2013 година биле направени измени на законот за окупирани територии на Грузија. Првото кршење на овој закон ќе повлекува административни санкции, а не кривичен прогон и затвор како што било досега. Согласно измените, доколку некое лице нелегално ја премине границата првпат ќе се казни за 400 GEL, додека повторното прекршување е сепак кривично дело за кое се предвидува казна затвор до 1 година или минимум 800 GEL парична казна.

Во јули 2013 година, се појавиле извештаи дека актерот Жерар Депардје ќе биде под истрага од грузиските власти за прекршување на законот. Претставникот на грузиската влада изјавил дека „*Депардје го посети главниот град на Абхазија, Сухуми, и се сретна со сепаратистичкото раководство во регионот на 1 јули без прелиминарни консултации со Тбилиси*".

Во февруари 2014 година, Министерството за надворешни работи на Грузија издало предупредување до посетителите на Зимските олимписки игри во Сочи дека влегувањето во Абхазија од територијата на Руската Федерација би го прекршило меѓународното право и лицата кои минуваат низ границите, неконтролирани од грузиските царини и граници. контрола, ќе биде предмет на кривично гонење од страна на грузискиот правосуден систем. Изјавата била одговор на претходната декларација на де факто властите во Сухуми дека ги поедноставиле визните правила за туристите кои сакаат да влезат во Абхазија за време на Зимските олимписки игри преку граничниот премин Псоу.

На 15 април 2014 година, по анексијата на Крим од страна на Руската Федерација, украинската Рада го усвоила законот „*За обезбедување заштита на правата и слободите на граѓаните и правен режим на привремено окупираната територија на Украина*". Украинскиот закон се заснова на грузискиот закон за окупирани територии.

### Преглед

„Законот на Грузија за окупирани територии" (на грузиски), 23 октомври 2008 година.
Според грузискиот закон насловен Закон за окупирани територии на Грузија, терминот „*окупирани територии и територијални води*" или „*Окупирани територии*" ги опфаќа териториите на Автономната Република Абхазија, регионот Цхинвали (територија на поранешната автономна област Јужна Осетија) и водите во Црното Море сместени во водната територија на Црното Море, долж државната граница на Грузија со Руската Федерација, јужно од реката Псоу, до административната граница на устието на реката Енгури. Терминот го опфаќа и воздушниот простор над гореспоменатите територии.

Законот го ограничува слободното движење и економската активност на териториите. Конкретно, според законот, странските државјани треба да влезат во двата отцепени региони само од Грузија. Влезот во Абхазија треба да се изврши од округот Зугдиди и во Јужна Осетија од округот Гори.

Законодавството наведува и посебни случаи во кои влезот во отцепените региони нема да се смета за нелегален. Тој предвидува дека посебна дозвола за влез во отцепените региони може да се издаде доколку патувањето таму „... *им служи на државните интереси на Грузија; мирно решавање на конфликтот; деокупација или хуманитарни цели*". Граѓаните на странски држави и лицата без државјанство кои влегле во Грузија од руска страна преку Абхазија и Јужна Осетија, кои бараат азил во земјата, не се казнуваат.

Секоја економска активност (претприемничка или непретприемничка) е забранета без разлика дали се спроведува или не за добивање профит, приход или надоместок, доколку според законите на Грузија „За лиценци и дозволи", „За претприемачи", „За одгледување пчели". ', 'За музеи', 'За вода', 'За граѓански регистар', 'за електронски комуникации', поморскиот законик на Грузија или Граѓанскиот законик на Грузија, за таква активност е потребна лиценца, дозвола, овластување или регистрација или ако, според грузиското законодавство, таквата активност бара договор, но тој не е одобрен. Секоја трансакција поврзана со недвижен имот и склучена со кршење на грузискиот закон се смета за неважечка од моментот на склучување и не предизвикува никакви правни последици. Одредбата од законот што ги покрива економските активности е ретроактивна, почнувајќи од 1990 година.

Законот забранува меѓународен воздушен сообраќај и поморски сообраќај (освен случаите дефинирани во Конвенцијата на ОН за поморско право од 1982 година), железничкиот сообраќај и меѓународниот автомобилски превоз на товар. Законот, исто така, забранува користење на национални ресурси и организирање на готовински трансфер.

Законот вели дека Руската Федерација – државата која изврши воена окупација – е целосно одговорна за кршењето на човековите права во Абхазија и Јужна Осетија. Руската Федерација, според документот, е одговорна и за компензација на материјална и морална штета нанесена на грузиски државјани, лица без државјанство и странски државјани, кои се во Грузија и влегуваат на окупираните територии со соодветни дозволи.

Законот, исто така, вели дека *де факто* државните агенции и службеници кои работат на окупираните територии Грузија ги смета за нелегални. Законот ќе остане во сила до „*целосното враќање на јурисдикцијата на Грузија*".

### Критики

Во 2009 година, Комитетот за почитување на обврските и заложбите на Парламентарното собрание на Советот на Европа побарал од Европската комисија за демократија преку правно (Венецијанска комисија) мислење за законот за окупираните територии на Грузија. Резултирачкиот извештај на Комисијата од март 2009 година го критикувал грузискиот закон. Законот бил во спротивност со резолуциите на Советот за безбедност на ОН кои биле обврзувачки и за Руската Федерација и за Грузија. Во извештајот се вели дека законот предизвикува загриженост „*во однос на хуманитарниот пристап до областите погодени од конфликтот*". Термините употребени во член 2 се во спротивност со Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето (UNCLOS) од 1982 година. Ограничувањето на слободната миграција „*може да биде во спротивност со грузиските меѓународни ангажмани*". Комисијата, исто така, ја нагласила обврската на Грузија да ја почитува Конвенцијата за бегалци од 1951 година. Комисијата, исто така, го критикува недостигот на јасност на законот, велејќи дека „*текстот на законот не е јасен*". Во своите аспекти кои се однесуваат на приватната сопственост (член 5), можеби го прекршила членот 1 од Првиот протокол од Европската конвенција за човекови права (ЕКЧП) и принципот на пропорционалност, како и дополнително кршење на понатамошни аспекти на Хашката конвенција (Законите и обичаите на војната на копно). Ограничувањето и криминализацијата на економските активности (член 6) било спротивно на правилото на меѓународното обичајно право, а исто така и на IV Женевска конвенција. Комисијата, исто така, препорачала „*да се вметне одредба за појаснување*" во законот во врска со основните документи издадени од незаконски органи во врска со личниот статус.

Во 2012 година, Европската комисија сметала дека „*континуираната примена на законот за окупирани територии*" од страна на Грузија е загриженост за ефективноста на „*стратегијата за ангажман*" со отцепените територии, и во 2013 година забележала дека немало промени во „*рестриктивни аспекти на законот*", но дека се надева на „*порелаксирана примена на Законот*" од новата влада во Грузија.

### Меѓународни реакции

* Азербејџан — Министерството за надворешни работи на Азербејџан објавило соопштение во кое ги повикало граѓаните на Азербејџан да се воздржат од патување во Абхазија и Јужна Осетија без дозвола на грузиските власти и предупредило дека овие патувања се сметаат за нелегални и патниците ќе бидат соодветно казнети. Министерството, исто така, ги нарекло овие територии како „територии кои се надвор од контрола на нејзината влада".
* Белорусија — Белорусија ги советувала своите граѓани да ги почитуваат грузиските закони кога патуваат во Абхазија и Јужна Осетија. Министерството за надворешни работи на Белорусија изјавило дека Белорусите треба да ги користат само влезните точки на грузиската страна. Како одговор, рускиот заменик министер за надворешни работи Григориј Карасин изјавил дека препораката на белоруската влада е „чудна".
* Чешка — Чешкото Министерство за надворешни работи издало предупредување за своите граѓани.
* Украина — Во врска со усвојувањето на грузискиот закон за окупирани територии, Министерството за надворешни работи на Украина ги советувало своите граѓани да ги исполнат одредбите од меѓународното право и да одбијат да ја преминат границата од руска страна..
* Романија — Романското Министерство за надворешни работи издало посебни упатства за своите граѓани кои присуствуваат на Олимпијадата во Сочи. Според упатствата, патувањето во Абхазија и Јужна Осетија од Русија без предупредување на грузиската страна е забрането и казниво.
* Франција — Француското Министерство за надворешни работи објавило упатства за патниците за Олимписките игри во Сочи 2014 година. Официјалниот водич за гледачи вклучувало посебна нота во која им се препорачува на француските граѓани да се воздржат од посета на грузиските региони Абхазија и Јужна Осетија. Водичот навел дека тоа е казниво кривично дело.
* Обединето Кралство — Канцеларијата за надворешни работи на Обединетото Кралство советувала да не се патува во Абхазија и Јужна Осетија, наведувајќи „Британската влада не ги признава едностраните прогласи за независност направени од де факто властите во Абхазија и Јужна Осетија.."
* Естонија — Министерството за надворешни работи на Естонија ги предупредила своите граѓани дека патувањето во Абхазија и Јужна Осетија е нелегално и казниво без дозвола на грузиската влада.

Руска позиција
--------------

Русија тврди дека „*Абхазија и Јужна Осетија не се окупирани територии, туку независни држави*". Руската Федерација, исто така, смета дека „...*не во моментов, ниту во иднина, нема ефективна контрола над Јужна Осетија или Абхазија*; и „*тоа не беше окупаторска сила*". Исто така, се истакнува дека „*и покрај тоа што преминала на територијата на Грузија за време на конфликтот, Русија не била окупаторска сила во однос на МХП*". Според Русија, „*бројот на руски војници стационирани во Јужна Осетија и Абхазија [...] не ѝ дозволува на Русија во пракса да воспостави ефикасна контрола врз овие територии со вкупна големина од 12.500 квадратни километри*".

На 14 март 2012 година, рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјавил дека Русија е подготвена да ги укине визите за грузиските граѓани, во случај Тбилиси да го укине својот закон за окупирани територии. Тој пред пратениците во Државната дума изјавил: „*Кога тој [претседателот Саакашвили] објави дека сите руски граѓани можат да патуваат во Грузија без виза, тој заборави да спомене дека во Грузија е на сила закон „за окупирани територии" според кој секој што ја посетил Јужна Осетија или Абхазија од [ Војната од август 2008 година, која ја започна Саакашвили, ќе се соочи со кривична одговорност во Грузија со затвор од две до четири години*".

Во јуни 2013 година руското Министерство за надворешни работи побарало од Грузија да го укине законот за окупираните територии на Грузија. Рускиот заменик-министер за надворешни работи Григориј Карасин тврдел дека укинувањето на законот „*ќе создаде поволна средина за културни размени, пред сè за туристички патувања*".

Состојба на теренот
-------------------

Руски воени бази во регионот Јужна Осетија/Цхинвали.
 Руски воени бази во Абхазија  [ *подобро извор потребно* ]
 Руската воена база во близина на градот Јава од 2008 година. [ *подобро извор потребно* ]
Во моментов 20% од меѓународно признатата територија на Грузија е под руска воена окупација. Русија не им дозволува на набљудувачите на ЕУММ да влезат во Јужна Осетија и Абхазија што го прекршува Договорот за прекин на огнот во шест точки.

Стејт департментот на Соединетите Американски Држави го објавил Извештајот за човекови права во 2011 година, каде што се подвлекува дека *де факто* властите на Абхазија и Јужна Осетија се поддржани од неколку илјади окупаторски руски војници од 2008 година. *Де факто* властите на Абхазија ги ограничиле правата на етничките Грузијци да учествуваат во политичкиот процес и да ги користат основните права. Од 2008 година, *де факто* властите на Јужна Осетија одбиваат да дозволат етничките Грузијци протерани за време и по војната во 2008 година да се вратат во Јужна Осетија, освен ако не се откажат од грузиското државјанство и не прифатат руски пасош. Ниту една меѓународна страна не можела да го следи обемот на руското воено присуство. Медиумите на окупираните територии биле строго ограничени од *де факто* властите и руските окупаторски сили.

Извештајот подготвен од Националниот комитет за американската надворешна политика и Институтот за проучување на човековите права, предизвикал загриженост дека Русија „*не само што не се повлече, туку ја прошири територијата под нејзина контрола надвор од предвоените конфликтни зони*" и Русија „*воспостави присуство на војници во 51 село кое не го контролираше пред војната и вршеше воени патроли на територија што претходно не ја држеше*". Извештајот исто така го опишува руското воено присуство во Абхазија и Јужна Осетија:

>  "Русија, исто така, распоредила нови системи за оружје, како што се нападни хеликоптери и тенкови каде што не постоеја пред војната. До октомври 2010 година, Абхазија и Јужна Осетија станаа домаќини на офанзивните ракети од типот „Смерч", „Точка-У" и С-21, тактичка ракета што може да носи нуклеарни, кластери или хемиски агенси до 150 километри. Ракетите земја-воздух С-300 беа базирани во Абхазија. Русија потпиша 49-годишен договор за закуп со автоматско 5-годишно обновување во Гудаута и Цхинвали. Русија изгради 5 постојани воени бази во Јужна Осетија со околу 5.000 безбедносни лица. Уште 5.000 се со седиште во Абхазија. Двете распоредувања вклучуваат редовни армиски трупи, граничари и персонал на ФСБ. Руското Министерство за одбрана ја обнови својата воена команда на Северен Кавказ, поврзувајќи ја со руските сили во Грузија."
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> 

Во едно од грузиските села во Јужна Осетија, руските сили ги уништиле куќите на Грузијците и изградиле нови воени бази на нивните места за руската 58-ма армија.

Извештајот на Меѓународната кризна група покажал дека со оглед на тоа што Русија има контрола над „*границите*", патиштата и морето на Абхазија, не и е потребно силно постојано присуство; Русија по своја волја може да премести воена опрема и војници во и надвор од Абхазија. Сепак, постои силно присуство на руска војска и гранична стража на ФСБ долж соодветната административна гранична линија Абхаз-Грузија (АБЛ) во областа Гали.

Извештај за човекови права од 2013 година*:* 

> 
> > *Русија, исто така, распореди нови системи за оружје, како што се нападни хеликоптери и тенкови каде што не постоеја пред војната. До октомври 2010 година, Абхазија и Јужна Осетија станаа домаќини на офанзивните ракети од типот „Смерч", „Точка-У" и С-21, тактичка ракета што може да носи нуклеарни, кластери или хемиски агенси до 150 километри. Ракетите земја-воздух С-300 беа базирани во Абхазија. Русија потпиша 49-годишен договор за закуп со автоматско 5-годишно обновување во Гудаута и Цхинвали. Русија изгради 5 постојани воени бази во Јужна Осетија со околу 5.000 безбедносни лица. Уште 5.000 се со седиште во Абхазија. Двете распоредувања вклучуваат редовни армиски трупи, граничари и персонал на ФСБ. Руското Министерство за одбрана ја обнови својата воена команда на Северен Кавказ, поврзувајќи ја со руските сили во ГрузијаГрузија* споменува дека имало киднапирања долж административните гранични линии на двата окупирани региони во 2013 година. *Де факто* функционерите на окупираните територии и руските функционери продолжија да приведуваат луѓе поради нивното „нелегално" преминување на административната гранична линија. Медиумите во Јужна Осетија и Абхазија сè уште беа ограничени од властите и руските окупаторски сили. *Де факто* властите и руските сили во окупираната Абхазија и Јужна Осетија го ограничија движењето на населението преку административните граници за здравствена заштита и други услуги. Квалитетот на образованието во окупирана Абхазија и Јужна Осетија, наводно, бил слаб.
> 
> 

Според Елизабет Кален Дан и Мајкл С. Бобик, оваа ситуација се нарекува „*окупација без окупација*" и е карактеристична форма на војување. Обликот на војување на Владимир Путин е „*спектакл на доминација*", кој создава послушни популации во новите географски граници на Русија во Европа. Клучниот елемент на стратегијата е да се користат сепаратистичките региони како места за заплашување на поголемите држави кои некогаш ги управувале. Притаена окупација и последователно преземање на стратешките позиции во отцепените региони имаат за цел повторно да ја воспостават контролата врз руското „*близинско странство*". Со окупирање на отцепените провинции и воспоставување воени бази од кои ќе се заканува окупација на остатокот од Украина, Грузија и Молдавија, Русија може да влијае на активностите на суверените држави. „*Војната без војна*" и „*окупација без окупација*" е пофлексибилна и поевтина од вистинската окупација, бидејќи потенцијалната цел може брзо да се промени.

Руски гранични операции
-----------------------

АБЛ и граничењето кај селото Хурвалети.
 Грузиски селанец е оставен зад оградата од бодликава жица поставена од руските трупи долж административната гранична линија Јужна Осетија- Шида Картли (АБЛ) во септември 2013 година.
Еден од мостовите што ја поврзува Абхазија со остатокот од Грузија, демонтиран од апхазиско-руските гранични трупи во април 2016 година.
На 2 август 2009 година, руските трупи наводно ги преместиле маркерите на границата на Јужна Осетија за околу 500 метри на територијата контролирана од Грузија во селото Квеши. Меѓутоа, на 4 август Русите ги отстраниле железните профили што претходно ги поставиле во Квеши. Демаркацијата на границата со Јужна Осетија во Шида Картли започнала во 2011 година со изградба на неколку огради во Дици и Двани, но била прекината по локалните преговори.

Процесот на демаркација на границата продолжил во февруари 2013 година  Руските трупи започнале со поставување на бариери од бодликава жица за да ја одвојат територијата на Јужна Осетија од остатокот на Грузија. Во некои случаи, грузиските жители не можеле да пристапат до нивните парцели или да излезат од своите домови бидејќи границата од бодликава жица минува низ или околу нивниот имот. Според грузиското Министерство за внатрешни работи, немало активности за оградување на административната граница на другиот грузиски отцепен регион Абхазија, каде што реката Енгури служела како „*природна линија на поделба*", но руските војници ги блокирале патиштата за да спречат „*нелегално*" движење преку административната гранична линија. Новата граница помеѓу Јужна Осетија и Грузија се протегала помеѓу 50-300 метри надвор од окупациската линија. До август 2013 година, околу 27 километри бариери биле изградени.

Процесот – подигање граници меѓу териториите окупирани од Русија и самата Грузијабил наречена „*бордеризација*". Процесот на „бордеризација", исто така, вклучувал постепено унапредување на окупаторската линија во Грузија со зафаќање мали делови од теренот што го држела Грузија за да се прошири територијата што ја контролира Русија, ставајќи ја номинално под јужно-осетиска администрација. „Бердеризацијата" се интензивирала откако рускиот претседател Владимир Путин го одобрил предлогот на руската влада за потпишување договор за државната граница меѓу Русија и Јужна Осетија. Во декретот објавен на 12 септември се вели дека Путин му наредил на Министерството за надворешни работи да разговара со Јужна Осетија и да потпише договор по постигнување договор. Во Двани, селото Карели, границата била поместена понатаму во териториите контролирани од Грузија за 400 метри. Неколку семејства добиле рок од неколку дена да ги напуштат своите домови во Двани. Новата граница преминала низ неколку грузиски села и ефективно ги одвоила луѓето од нивната обработлива земја, домовите на предците и гробиштата. По Дици и Двани, Аџви станало трето грузиско село кое било поделено на два дела. До крајот на октомври 2013 година, околу 40 километри ограда или бодликава жица биле поставени, поддржана од испрекинати столбови опремени со високотехнолошки камери за надзор. Русија изградила 19 бази на граничната полиција.

Во септември 2013 година, било предложено продолжување на „бордеризацијата" да постави 1,600 метри на нафтоводот Баку-Супса надвор од окупациската линија. Грузискиот заменик министер за енергетика и природни ресурси, Илија Елошвили изјавил дека Русите морале да ја поместат линијата на еден километар на територијата контролирана од Грузија со цел делот од гасоводот да биде под нивна власт. Според него, теоретски нема да има проблеми за стопанисување со подземниот гасовод, но супервизорите на БП нема да можат да го надгледуваат овој дел од гасоводот.

Руските власти останале цврсто затворени во врска со развојот на настаните, тврдејќи само дека Јужна Осетија ги означувала своите „*вистински територијални граници во согласност со мапите од советската ера*", кога таа била автономен регион во рамките на Грузиската Советска Социјалистичка Република. Руското Министерство за надворешни работи, исто така, го отфрлил извештајот дека границата е дополнително поместена во соодветната Грузија и предупредило на „*сериозни последици*" доколку Тбилиси продолжи, како што ги опишува како „*политички шпекулации*". Сергеј Лавров изјавил дека оградите низ Јужна Осетија повеќе нема да бидат потребни откако „*жешките глави ќе се оладат*". Грузијците се сомневале дека градењето ограда од страна на рускиот воен персонал е поврзано со фактот дека нивната земја направила чекори кон блиска соработка со Европската Унија преку иницирање договор за асоцијација со ЕУ. Исто така, било сугерирано дека Русија се обидува да ја вовлече Грузија во обновен конфликт. Границата била наречена и „рурален Берлински ѕид" за сите села кои биле поделени на два дела.

Во јануари 2014 година, било објавено дека дел од територијата на Абхазија ќе биде вклучена во дел од големата „*безбедносна зона*" што била формирана пред Зимски олимписки игри 2014 во Сочи, Русија. Во периодот од 20 јануари до 21 март, секој што влегувал во зоната морал да достави документи до полицијата. Бил воспоставен стационарен контролен пункт кај селото Багрипши во областа Гагра на работ од 11 км зона, која била управувана од службеници од службата за безбедност на Абхазија, Министерството за внатрешни работи и службата за миграција. Владата на Грузија изразила „*длабока загриженост*" поради „*нелегалното проширување*". На 19 март 2014 година, безбедносната зона била укината.

За време на периодот околу одржувањето на Олимпијадата во Сочи, процесот на „бордеризација" долж јужноосетиската граница бил суспендиран, но по завршувањето на Игрите тој бил обновен и покрај протестите на грузиската влада. Поставувањето на безбедносна ограда во должина од 400 километри по административната гранична линија Грузија-Јужна Осетија имало огромно влијание врз животите на локалното население. Претставникот на ЕУММ изјавил: „*Само доближување до оградата значи дека веќе сте преминале и ќе бидете уапсени*". Според портпаролката на ЕУММ, Ен Васен, случаите на притвор биле околу пет до шест неделно на почетокот на 2014 година  Грузиската влада проценила дека вкупната должина на инсталациите со бодликава жица долж јужноосетиската граница била околу 50 километри до април 2014 година.

На 15 април 2014 година, тројца грузиски новинари биле приведени во близина на административната гранична линија на Јужна Осетија. Телевизиската екипа работела на извештај за „*граничност*" и поместување на границата подлабоко во областите контролирани од Грузија. Руското Министерство за надворешни работи тврди дека новинарите „*намерно и демонстративно*" ја преминале границата и дека тоа било „*планирана акција со цел да се искомплицира атмосферата*" на закажаната средба меѓу руските и грузиските дипломати ( Григориј Карасин и Зураб Абашидзе) во Прага на 16 април. Министерството во официјалното соопштение изјавило: „*Сето ова, заедно со најновите приказни за „нарушување на грузискиот воздушен простор од страна на руски авиони", е доказ дека силите кои се обидуваат да ги нормализираат односите со Русија и силите што ги делат режимот на Михаил Саакашвили кој ја поддржува ескалацијата на непријателствата, продолжува да се бори во грузиската заедница*". Приведените новинари биле ослободени подоцна на 16 април. Еден од нив, новинарката Бела Закаидзе се присетила на часовите поминати во притворскиот изолатор во Цхинвали и зборувала за психолошки притисок. Григориј Карасин изјавил: „*Новинарите беа приведени од разбирливи причини.* *Денес тие беа протерани назад на грузиската територија по пресуда на судот на Јужна Осетија*." 

Во средината на април 2014 година, два дела од гасоводот Баку-Супса, наводно, се појавиле на териториите контролирани од Русија во близина на селата Орчошани и Карапили. Кон крајот на јули 2014 година, руските сили сè уште граделе „*безбедносна ограда*" низ Јужна Осетија.

Зелените гранични знаци тврдат дека „*државната граница*" почнала да се појавува за прв пат во 2015 година долж имагинарната административна гранична линија и оттогаш во неколку наврати била преместена понатаму на грузиската територија.

Во јули 2017 година, било објавено дека Русија повторно ги поместила оградите и граничните знаци неколку стотици метри подлабоко на грузиската територија.

### Грузиска реакција

Грузиската полиција на оградите од бодликава жица поставени од руските и јужноосетиските сили во Хурвалети во 2016 година.
„*Она што се случува е многу непријатно и, искрено кажано, неразбирливо.* *Мислев дека ќе се развие поинаков однос меѓу новата грузиска влада и Русија*", изјавил грузискиот премиер Бидзина Иванишвили во интервју за грузиски весник во мај 2013 година 

На 17 септември 2013 година, Министерството за надворешни работи на Грузија издало соопштение за незаконските активности на руските трупи долж окупационата линија на регионот Цхинвали и ја изразил својата загриженост. Во соопштението, исто така, се вели: „*Критичната ситуација во окупираните региони на Грузија и соседните области уште еднаш ја нагласува потребата од воспоставување механизми за меѓународна безбедност и следење на човековите права*".

На 21 септември 2013 година, Алекс Петриашвили, грузискиот државен министер за евроатланска интеграција, изјавил дека неодамнешните „провокации" не промовираат нормализација на односите меѓу Грузија и Русија. „*Сметаме дека грузиската влада зрело и кохерентно одговара на провокациите што се случија во последните денови и месеци и не попуштаме на провокациите.* *Овие провокации не промовираат нормализација на грузиско-руските односи*." 

Грузискиот претседател Михаил Саакашвили го покренал ова прашање за време на неговото обраќање пред Генералното собрание на Обединетите нации на 25 септември 2013 година. „*Продолжува анексијата на грузиските земји од страна на руските трупи*", изјавил тој. „*И покрај пријателските изјави на новата грузиска влада во последните недели и месеци, руската војска продолжува да ги унапредува своите позиции, делејќи ги заедниците со нова бодликава жица и загрозувајќи ја нашата економија*.

На 25 септември 2013 година, Иванишвили изјавил дека продолжувањето на „*граничната линија*" по должината на демаркационата линија Јужна Осетија-Грузија е поврзано со вознемиреноста на Кремљ во врска со претстојните Зимски олимписки игри во Сочи 2014 година. Тој исто така рекол: „*Многу ќе се разјасни веројатно по Олимпијадата.* *Во оваа фаза, сите овие бодликави жици, мислам, не се ни во интерес на [Русија], но Олимпијадата е од големо значење за Русија*." 
Во октомври 2013 година, во Грузија биле одржани неколку собири во знак на протест против руската окупација. На 13 октомври, невладини организации (НВО) и студенти заминале во селото Дици да протестираат поради „граничноста". Тие симболично запалиле факели и пуштале балони. Околу 15:00 часот започнал уште еден митинг во грузиските градови Тбилиси, Рустави, Телави, Гори, Батуми, Кутаиси и Зугдиди. Околу 19 часот започнал концерт на Плоштадот на Револуцијата на розите во Тбилиси под слоганот „*Не на окупацијата! Не за Олимпијадата во Сочи*!"

Претседателот Ѓиорѓи Маргвелашвили на 26 февруари 2014 година изјавил дека „*целосно бесмислениот*" процес на „*граничност*" има за цел „*одржување на конфликтот*". Тој додал: „*Овие огради од бодликава жица немаат никаква стратешка воена цел. Ова е акција дефинитивно директно против народот – против оние луѓе кои сакаат да се видат и запознаат меѓусебно зад оградите од бодликава жица*".

На 3 март 2014 година, неколку стотици Грузијци одржале митинг во селото Атоци во близина на границата со Јужна Осетија, протестирајќи против продолжувањето на поставување бодликава жица од страна на руските војници. Демонстрантите носеле украински знамиња бидејќи ја виделе сличноста меѓу ситуацијата во Грузија и кризата во Украина. Демонстрантите ја извеле и грузиската химна. Осетиската/руска новинска агенција *ОСинформ* објавила дека митинг одржале „*грузиските фашистички елементи*", бројот на „*деструктивните елементи*" бил околу 500, а биле „*придружувани од грузискиот Полизеј*". Веста заклучува дека „*грузискиот фашизам не е завршен и ја крева главата заедно со украинските поддржувачи на Бандера*".

Меѓународна позиција
--------------------

Абхазија и Јужна Осетија меѓусебно се признаваат како независни држави, а и двете се признати и од две други земји кои не се членки на ОН, поддржани од Русија: Нагорно-Карабах и Придњестровје. Само пет земји-членки на Обединетите нации ги признаваат Абхазија и Јужна Осетија: Науру, Никарагва, Русија, Сирија и Венецуела.

### Украина

На 19 септември 2008 година, Хрихориј Омелченко, член на Врховната Рада од блокот Јулија Тимошенко, изјавил дека Русија ја нападнала Грузија без објава на војна и ги окупирала грузиските територии. Тој рекол: „*Затоа, според меѓународните правни норми, Руската Федерација е агресор, напаѓач и окупатор". Тој повикал на почитување на неповредливоста на постоечките граници и територијалниот интегритет*"

### Латвија

На 3 март 2009 година, летонскиот претседател Валдис Затлерс се сретнал со Гиорги Барамиџе, вицепремиер и министер за европска и евроатлантска интеграција на Грузија. Претседателот ја изразил својата поддршка за внатрешните реформи и надворешната политика на Грузија. Тој, исто така, го прашал Барамиџе што прави Русија во оние делови на Грузија што ги окупирала.

Во јуни 2011 година, Комитетот за надворешни работи на Саеима усвоил изјава со која го поддржува територијалниот интегритет на Грузија и ја осудува руската окупација на Јужна Осетија и Абхазија. Комитетот го изразил своето разочарување што Руската Федерација продолжва да го игнорира договорот од шест точки потпишан на 12 август 2008 година и ја повикал Руската Федерација да ги исполни своите обврски.

### Чешка

Во октомври 2009 година, Сенатот на Парламентот на Чешката Република усвоил резолуција за ситуацијата во Грузија. Сенатот изјавил дека е неопходно меѓународните организации да добијат можност да работат на окупираните територии. Чешка ја повикала Русија да го почитува договорот за прекин на огнот постигнат на 12 август 2008 година и да дозволи достоинствено враќање на бегалците во Абхазија и Јужна Осетија. Сенатот го осудил признавањето на Абхазија и Јужна Осетија.

Во април 2013 година, министерот за надворешни работи Карел Шварценберг по средбата со грузиската колешка Маја Пањикиџе изјавил дека Русија почитува само држава „*која е поголема*" и затоа Чешка не може да посредува меѓу Русија и Грузија. Што се однесува до иднината на Грузија во однос на окупираните територии, чешкиот министер за надворешни работи изјавил дека Грузија треба да одржува контакти со нив. „*Тешко е кога вашите територии се окупирани, но понекогаш треба да чекате со години, дури и децении пред да ви се отвори прозорецот на можности. Не знам кога ќе дојде тоа време, но нужно ќе дојде*", изјавил тој.

### Јапонија

Според Заедничката изјава меѓу Јапонија и Грузија од октомври 2014 година за „Солидарност за мир и демократија": „*Двете страни го споделија ставот дека мирното решавање на конфликтот во окупираните грузиски региони Абхазија и регионот Цхинвали/Јужна Осетија во согласност со принципите на Суверенитетот и територијалниот интегритет на Грузија во нејзините меѓународно признати граници се од суштинско значење за мирот и стабилноста на земјата и на целиот регион на Јужен Кавказ*". Позицијата на Јапонија за „окупираните региони на Грузија во регионот Цхинвали/Јужна Осетија и Абхазија" била потврдена во изјавата од 1 март 2017 година на Амбасадата на Јапонија во Грузија.

### Литванија

Во ноември 2009 година, Аудрониус Ажубалис, литвански парламентарец, изјавил дека во 1999 година Русија се обврзала целосно да ги повлече своите вооружени сили од Молдавија и Грузија на Самитот во Истанбул. „*За жал, овие суштински обврски не беа целосно спроведени, дури и десет години подоцна: таканаречените руски „мировници" сè уште се дислоцирани во молдавскиот регион Приднестровје, Русија окупираше дел од грузиската територија: регионите Абхазија и Јужна Осетија. Руската воена инфраструктура активно се развива во овие грузиски региони*."

Првата европска земја што официјално ги признала Абхазија и Јужна Осетија како грузиски територии под руска воена окупација, станала Романија. Литванскиот Сејмас усвоил резолуција со која се осудува руската окупација на грузиските територии на 1 јуни 2010 година. Во резолуцијата се вели дека руската употреба на локалните марионетски режими за контрола на регионите претставува кршење на меѓународното право. Виктор Зубков, првиот заменик-премиер на Русија, изјавил дека резолуцијата „*ги искривила сите факти за настаните од август 2008 година*".[]

На петгодишнината од руско-грузиската војна во 2013 година, во Вилнус се одржал протест за поддршка на територијалниот интегритет на Грузија. На митингот присуствувал потпретседателот на грузискиот парламент, Гиорги Барамиџе. Тој им се обратил на демонстрантите, завршувајќи го говорот на литвански: „*Да живее слободна Литванија, да живее слободната Грузија*!"

Во март 2014 година, литванскиот амбасадор во Соединетите Американски Држави, Жигимантас Павилионис, во интервју за ТВ програмата Саваите на ЛРТ изјавил дека по руско-грузиската војна сите во Брисел „*се смееле за позицијата на Литванија*". Тој изјавил дека „...*во тоа време, западниот свет заборави и ѝ прости на Русија за она што го направи во Грузија – окупираше голем дел од нејзината територија и сè уште ја чува*." Во јули 2014 година, Жигимантас Павилионис изјавил дека кога Русија ги окупирала грузиските територии, „*литванските дипломати беа единствените во Европа и, се осмелувам да кажам, во Литванија кои постојано се обидуваа да ја одбранат слободна Грузија до крај*."

Во јули 2014 година, министерот за надворешни работи Линас Антанас Линкевичиус изјавил дека Литванија мора да одржува дијалог со владата на Белорусија, истакнувајќи дека западните лидери се сретнале со рускиот претседател Владимир Путин, и покрај кризата во Украина. Тој признал дека има „лоши работи" во Белорусија, но истакнал дека Минск не ја признал руската окупација на украинските и грузиските територии. „*Белорусија, сепак, не ја призна окупацијата на Крим, окупацијата на Јужна Осетија и Абхазија. И тоа е одредена позиција. Тоа е наш сосед и економски партнер*", изјавил Линкевичиус.

### САД

Во јуни 2010 година, Белата куќа го објавила својот извештај за односите меѓу САД и Русија, каде што ја повика Русија да ја прекине окупацијата на грузиските територии Абхазија и Јужна Осетија.

Државниот секретар Хилари Клинтон изјавила дека Русија окупира делови од Грузија и гради постојани воени бази во спротивност со примирјето за време на посетата на Тбилиси во 2010 година. Според руските новински агенции, тогашниот премиер на Русија Владимир Путин ја коментирал оваа изјава, велејќи дека „*Тие [Грузијците] не смеат да бараат решенија надвор", и „Неопходно е да се води дијалог без да се наведат трети страни*". Путин нагласил и дека Русија не е окупатор, туку само ги „*ослободила*" Абхазија и Јужна Осетија." Putin also stressed that Russia was not the occupier, but only "liberated" Abkhazia and South Ossetia.

Во август 2010 година, Стејт департментот на САД соопштил дека не се изненадени од извештаите дека Русија распоредила системи за воздушна одбрана С-300 на територијата на Абхазија. „*Верувам дека ние разбираме дека Русија има ракети С-300 во Абхазија во последните две години*", изјавил помошникот секретар на одделот, Филип Џеј Кроули. „*Во Абхазија има системи веќе две години. Не можеме да потврдиме дали тие [Русија] додадоа на тие системи или не... ова само по себе не е нужно нов развој. Тој систем постои веќе некое време*", продолжил тој.

Во декември 2010 година, американскиот Сенат расправал за нацрт-резолуцијата за територијалниот интегритет на Грузија. Го подготвил Жан Шахин. Нацртот изразува поддршка за територијалниот интегритет на Грузија и признавањето на Абхазија и Јужна Осетија како „*региони окупирани од Руската Федерација*". Руското Министерство за надворешни работи го критикувал нацртот, велејќи „...*со жалење, дека нацрт-резолуцијата – како и позициите на многу членови на Конгресот – ја игнорира новата реалност, која се појави откако режимот на Саакашвили ја започна својата агресија во август 2008 година*."[]

Во март 2011 година, американскиот помошник државен секретар за европски и евроазиски прашања Филип Гордон изјавил дека употребата на терминот „окупиран" од Вашингтон во однос на Абхазија и Јужна Осетија не треба да биде „провокација", туку опис на ситуацијата на теренот.

Во јули 2011 година, Сенатот на САД едногласно ја одобрил резолуцијата воведена од американските сенатори Џин Шахин (Д-НХ) и Линдзи Греам (Р-СЦ) со која се потврдува американската поддршка за суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на земјата Грузија и се повикува Русија да ги отстрани своите окупаторски сили од Абхазија и Јужна Осетија. Во резолуцијата се наведува дека „*пронаоѓањето мирно решение за конфликтот е клучен приоритет за САД во регионот на Кавказ и дека трајната регионална стабилност може да се постигне само преку мирни средства и долгорочен дипломатски и политички дијалог меѓу сите страни*." Греам изјавил дека „*руската инвазија на грузиската земја во 2008 година беше акт на агресија не само кон Грузија, туку и кон сите нови демократии*." Како одговор, руското Министерство за надворешни работи соопштило дека резолуцијата не е „*ништо повеќе од ПР потег*" и тврдело дека поттикнува „*реваншистички чувства*" од страна на Грузија. Рускиот претседател Димитриј Медведев изјавил за руските медиуми дека резолуцијата на Сенатот на САД ги одразува само „*гледиштата на некои од неговите сенилни членови*".

Во август 2013 година, амбасадорот на Соединетите Американски Држави во Грузија Ричард Норланд во една изјава рекол: „*Нема место во современиот свет за изградба на нов Берлински ѕид*."

Во септември 2013 година, Амбасадата на САД во Тбилиси изразила загриженост поради активностите за „граничност" во Грузија долж административните гранични линии на териториите окупирани од Русија Абхазија и Јужна Осетија. Во соопштението се бара бариерите „*да се отстранат во согласност со обврските на Русија според договорот за прекин на огнот од август 2008 година и нејзините обврски според меѓународното хуманитарно право*".

Во октомври 2013 година, портпаролката на американскиот Стејт департмент Мари Харф го осудила подигнувањето огради и други физички бариери од руските безбедносни сили долж административните гранични линии на окупираните територии на Грузија.

Кон крајот на февруари 2014 година, кога ескалирале тензиите меѓу Украина и Русија, американскиот државен секретар Џон Кери го осудил континуираното воено присуство на Русија во Абхазија и Јужна Осетија што го крши прекинот на огнот, велејќи: „*Ние продолжуваме да се противиме на руската окупација, милитаризација и граници на грузиска територија и ја повикуваме Русија да ги исполни своите обврски од договорот за прекин на огнот од 2008 година, вклучително и повлекување на силите и слободен пристап за хуманитарна помош*."

On 7 June 2014, the White House announced $5 million aid for Georgia that would help people living near the border with Russia and "increase access to objective information by populations in the occupied territories of Abkhazia and South Ossetia".

На 7 јуни 2014 година, Белата куќа објавила помош од 5 милиони долари за Грузија која ќе им помогне на луѓето кои живеат во близина на границата со Русија и „*да го зголеми пристапот до објективни информации на населението во окупираните територии на Абхазија и Јужна Осетија*".

Во септември 2014 година, американскиот секретар за одбрана Чак Хејгел ја посетил Грузија. Говорејќи на прес-конференција по состанокот со грузискиот министер за одбрана, Хејгел го поздравил новиот статус на Грузија како зајакнат партнер на НАТО и стремежот на Грузија да стане членка на НАТО. „*Руските акции овде [во Грузија] и во Украина претставуваат долгорочен предизвик што САД и нашите сојузници го сфаќаат многу сериозно*", изјавил тој. Хејгел ја повикал Русија „*целосно да ги повлече своите сили од границите на Грузија*" и ја поздравил „*воздржаноста што Грузија ја покажа*". Во мај 2017 година, американскиот претседател Доналд Трамп го потпишал Законот за консолидирани средства, 2017 година, кој вклучува одредба дека не смеат да се користат присвоени средства за поддршка на „*руската окупација на грузиските територии на Абхазија и регионот Цхинвали/Јужна Осетија*" или за помош на владите на другите земји кои ја признале независноста на двете територии. Актот за борба против американските противници преку санкции од август 2017 година, меѓу другото, упатува на „нелегалната окупација на Јужна Осетија и Абхазија во Грузија" од Русија и нејзиното непочитување на „*условите од договорот за прекин на огнот од август 2008 година*".

### Романија

На 28 јуни 2010 година, Сенатот на Романија усвоил резолуција за ситуацијата во Грузија, потврдувајќи ја својата поддршка за територијалниот интегритет на Грузија и признавајќи ги регионите Абхазија и Јужна Осетија како составен дел на Грузија. Сенатот го осудил признавањето на отцепените грузиски региони од страна на голем број земји и ја нагласил неопходноста од почитување на договорот за прекин на огнот од шест точки од 12 август 2008 година. Романскиот Сенат ја поддржал стратегијата на грузиската влада во однос на окупираните територии. Го осудил продолжувањето на политиката на промена на етничкиот состав во двата региона и инсистирала на обезбедување непречено враќање на бегалците.

Во март 2014 година, претседателот на Романија Трајан Басеску на презентацијата на годишниот извештај на Министерството за одбрана изјавил: „*Веќе не можеме да ги гледаме инцидентите од 2008 година, кога Руската Федерација ги окупираше Абхазија и Јужна Осетија, како изолирани појави. Украина беше следна, па сите политичари и сите воени стратези се обврзани да прашаат кој ќе го следи. Дали може да биде Приднестровие, дали може да биде Република Молдавија? Ова се прашања што секој може да ги постави. Непредвидливоста на Руската Федерација нè поттикнува да погледнеме различни сценарија и опции за одговор*."

Претседателот Басеску изјавил за телевизијата Реалитатеа на 13 април 2014 година: „Руските сили го контролираат Црното Море речиси во целост, преку контролирање на сите овие замрзнати конфликти". „*Во Приднестровје окупираат молдавска територија, на Крим окупираат украинска територија, во Грузија окупираат грузиска територија, Јужна Осетија и Абхазија*..."

### Франција

Францускиот министер за надворешни работи Бернар Кушнер за време на посетата на Тбилиси во јули 2010 година изјавил дека „*Абхазија и Јужна Осетија се составен дел на Грузија и Русија треба да ги повлече своите трупи од тие територии*." Тој исто така рекол дека „*терминот „окупација" не може да ги реши проблемите меѓу Грузија и Русија*", одговарајќи на прашања на новинарите.

Во август истата година, кога било објавено дека системите С-300 се поставени во Абхазија за заштита на воздушниот простор на Абхазија и Јужна Осетија, француското Министерство за надворешни работи изјавило дека нивното распоредување ја поткопува стабилноста во регионот. „*Загрижени сме поради најавата [на Русија] за распоредување на системи за противвоздушна одбрана во Абхазија и Јужна Осетија. Тоа [распоредувањето] и штети на стабилноста во регионот*", изјавила портпаролката на прес-конференција во Париз.

Во октомври 2011 година, претседателот Никола Саркози ја посетил Грузија. Тој им се обратил на околу 30.000 луѓе собрани на Плоштадот на слободата во Тбилиси. Саркози ја обвинил Русија за кршење на примирјето што тој го посредувал. „*Франција нема да се откаже од „свршен факт"*, додека грузискиот претседател изјавил. „*Би сакал овде да ја повторам мојата посветеност да внимавам на спроведувањето на договорот*."

Во мај 2014 година, претседателот Франсоа Оланд имал тридневна посета на земјите од Јужен Кавказ и завршил со посета на Грузија на 13 мај. Говорејќи на заедничката прес-конференција со неговиот грузиски колега Гиорги Маргвелашвили, тој рекол дека териториите на Грузија остануваат окупирани и дека договорот за прекин на огнот не се почитува целосно. "*Франција направи се за да се постигне договорот и да престане конфликтот. Како и да е, денес гледаме дека окупацијата сè уште постои и Грузија сè уште треба да го врати територијалниот интегритет*", изјавил Оланд зборувајќи за грузиско-руската војна во 2008 година.

### Естонија

Министерот за надворешни работи на Естонија, Свен Миксер, го поздравува Грузиецот оставен зад оградата од бодликава жица поставена од руската војска во селото Хурвалети во април 2017 година.
На 8 август 2010 година, парламентарната група Естонија-Грузија на Риигикогу објавила изјава за втората годишнина од руската агресија врз Грузија. Пратеничката група Естонија-Грузија ја изразила својата загриженост дека дел од грузиската територија е под окупација, внатрешно раселените лица од Абхазија и Јужна Осетија не можат да се вратат во местата на нивното постојано живеење, а претставниците на меѓународните организации и хуманитарните мисии можат нема пристап до окупираните региони. Естонија ја потврдила својата почит кон суверенитетот и територијалниот интегритет на Грузија.

Во септември 2012 година, The Wall Street Journal објавил статија на естонскиот министер за одбрана Урмас Реинсалу, насловена како „Грузиската демократија и руското мешање". Реинсалу изјавил: „*Во Талин - а се надеваме и во Брисел, Париз и Вашингтон - се обидуваме да разбереме што очекува Русија да добие со окупацијата на грузиската територија. Дали Кремљ верува дека една земја е исклучена од членството во НАТО само затоа што една петтина од нејзината територија е окупирана? Зарем руските власти не слушнаа кога во две неодамнешни прилики, последниот на самитот на НАТО во мај во Чикаго, дека Грузија добила уверување за прием во НАТО*?"

Во октомври 2013 година, претседателот Томас Хендрик Илвес присуствувал на отворањето на меѓународниот фестивал на виното во Молдавија. Тој ги оценил руските активности долж окупациската линија во Грузија како „еклатантно" кршење на меѓународното право.

Кон крајот на август 2014 година, естонскиот министер за надворешни работи Урмас Пает изјавил дека таканаречените претседателски избори во окупирана Абхазија на 24 август биле незаконски. „*Признавањето на овие избори би значело легитимирање на воена окупација. Ова е неприфатливо*", изјавил тој.

### Шведска

Во април 2011 година, министерот за надворешни работи Карл Билт во интервју изјавил: „*Руската окупација на Абхазија и Јужна Осетија ќе биде таму уште некое време. Значи, важно е ние од европската страна да ја задржиме нашата позиција или принцип кон интегритетот на Грузија. Но, не треба да имаме илузии дека можеме многу брзо да ги промениме работите*."

### Шпанија

За време на неговата посета на Грузија во мај 2012 година, Јосеп Антони Дуран и Леида, претседател на Комитетот за надворешни работи на шпанскиот конгрес на пратеници, ги повикал грузиските граѓани да не дозволат руските воени вежби, наречени „Кавказ 2012", да влијаат на парламентарни избори во октомври 2012 година. Во име на Шпанија, тој изразил поддршка за територијалниот интегритет на Грузија и ја осудил руската окупација.

### Суринам

Официјална делегација на Суринам го посетила селото Двани за да ја види „бордеризацијата" во октомври 2013 година. Џенифер Сајмонс, претседател на Националното собрание на Суринам, изјавила дека имала одредени информации за ситуацијата во Грузија, но она што го видела со свои очи „*е над сите очекувања*".

### Полска

Во мај 2014 година, премиерот Доналд Туск изјавил дека идејата на Источното партнерство е да се приближат некои земји до Европската Унија. „*Главната задача е завршена, но контекстот драстично се промени*", изјавил тој. Премиерот изјавил дека Украина веќе го потпишала политичкиот договор со ЕУ, а наскоро ќе бидат потпишани и договорите за асоцијација со Молдавија и Грузија. „*Следствено, најтешката фаза е зад нас*", рекол тој. „*Во исто време, Европа мора да одговори на прашањето што да прави со овој нов и драматичен предизвик*", изјавил премиерот. „*Имено фактот дека трите земји поврзани со ЕУ ќе бидат земји чија територија е, всушност, делумно окупирана. Украина го загуби Крим, Грузија има проблем со Абхазија и Осетија, а Молдавија со Придњестровје. Ова навистина може да изгради постојан кризен елемент во односите ЕУ-Русија*.

### Canada

Во својата изјава од јуни 2018 година, со која се осудува признавањето на Абхазија и Јужна Осетија од страна на Сирија, Global Affairs Canada ги опишал двата ентитета како „руски окупирани региони на Абхазија и Јужна Осетија во Грузија", додавајќи дека „руската окупација на овие региони е јасно кршење на меѓународната закон кој го нарушува суверенитетот и територијалниот интегритет на Грузија."

### Организации

#### Европска Унија

Во февруари 2009 година, чешкото претседателство со ЕУ објавило дека Европската Унија е „...*сериозно загрижена поради плановите објавени од Руската Федерација за зајакнување на своето воено присуство во грузиските региони Абхазија и Јужна Осетија без согласност на Владата на Грузија*".

На 23 јуни 2009 година, Иван Почуч ја отворил Годишната конференција за преглед на безбедноста во Виена со изјава во име на Европската унија. Тој рекол: „*ЕУ ја повторува својата цврста поддршка за суверенитетот и територијалниот интегритет на Грузија во нејзините меѓународно признати граници. [.. . ] ЕУ останува длабоко загрижена од потпишувањето на договорите меѓу Русија и грузиските сепаратистички региони Абхазија и Јужна Осетија за заедничка заштита на таканаречените граници и последователното распоредување на руски граничари. [.. . ] ЕУ и понатаму е подеднакво загрижена за одлуката објавена од Руската Федерација да го зајакне своето воено присуство во овие грузиски региони без согласност на Владата на Грузија. Ваквите иницијативи се во спротивност со духот на договорите за прекин на огнот и ја загрозуваат стабилноста и безбедноста во регионот со дополнително зголемување на тензиите*."

Во мај 2013 година, Анджеј Тишкевич, шеф на ЕУММ, го коментирал поставувањето огради во Грузија. Тој изјавил дека „*ЕУММ забележа зголемување на изградбата на огради и препреки, што има негативно влијание врз локалното население". „Слободата на движење на заедниците кои живеат во области во непосредна близина на административните гранични линии е клучен приоритет за ЕУММ". Поставувањето огради ја попречува егзистенцијата на луѓето и ги дели семејствата и заедниците. Ова е неприфатливо*."

На 1 октомври 2013 година, портпаролот на Кетрин Ештон, високата претставничка на Унијата за надворешна политика и безбедност, издал изјава во која се вели дека високиот претставник ја повикува Руската Федерација да ги отстрани бариерите поставени долж административните гранични линии во Грузија.

Во октомври 2013 година, по средбата со Михаил Саакашвили во Брисел, Жозе Мануел Баросо, претседател на Европската комисија, ја осудил „бордеризацијата". „*ЕУ цврсто го осудува подигањето огради и бариери на внатрешните административни граници на Грузија, што ги прекршува договорите за прекин на огнот од 2008 година*", изјавил Баросо. „Ова има директно негативно влијание врз локалното население."

Во ноември 2013 година, Европската комисија го споменал терминот „окупирани територии" во извештајот за да ги опише Абхазија и Јужна Осетија.

На 30 април 2014 година, ЕУ изјавила за деветтиот консолидиран извештај на Генералниот секретар на Советот на Европа за конфликтот во Грузија. ЕУ ја поддржала независноста, суверенитетот и територијалниот интегритет на Грузија и ја изразила својата загриженост за присуството на руската војска и безбедност и инфраструктурното засилување во Абхазија и Јужна Осетија. ЕУ верува „...дека е неопходна јасна посветеност на Русија за неупотреба на сила". Таа, исто така, повикала на „...целосно спроведување на договорот за прекин на огнот од 12 август 2008 година и на Мерките за спроведување од 8 септември од договорот од шест точки, вклучително и обезбедување пристап на мисијата на ЕУ до отцепените региони". ЕУ повикала да се обезбеди слобода на движење низ границата. Било поздравено ослободувањето на тројца новинари, затворени на 15 април. ЕУ била загрижена поради фактот што на Советот на Европа не му бил дозволен влез во Абхазија и Јужна Осетија во текот на подготовката на извештајот.

Наводи
------

1. ↑  „Statement by President of Russia Dmitry Medvedev". Kremlin.ru. 26 August 2008. Архивирано од изворникот на 2 September 2008.
2. ↑  „Abkhazia, S.Ossetia Formally Declared Occupied Territory". Civil.Ge. 28 August 2008. Архивирано од изворникот на 3 September 2008. Посетено на 25 January 2014.
3. ↑  Solovyev, Vladimir (10 September 2008). „Freshly Recognized". Kommersant. Архивирано од изворникот на 13 September 2008.
4. ↑  Harding, Luke; Percival, Jenny (9 September 2008). „Russian troops to stay in Abkhazia and South Ossetia". *The Guardian*.
5. 1 2  „Russian troops leave Georgia town". BBC News. 18 October 2010.
6. ↑  „MIA: Russia's Moves in Perevi Aim at 'Renewal of Military Confrontation'". Civil.Ge. 13 December 2008.
7. ↑  „Saakashvili's Remarks at Holy Trinity Cathedral". Civil.Ge. 28 April 2009.
8. ↑  „Saakashvili's Televised Address to the Nation on Mukhrovani Mutiny". Civil.Ge. 5 May 2009.
9. ↑  „No Clarity over Destroyed Bridge, Border in Racha". Civil.Ge. 21 June 2009.
10. ↑  „Letter by Georgian Parliamentary Committee for Foreign Relations". Civil.Ge. 8 April 2010. Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2023-04-16.
11. ↑  „Lithuanian MPs Condemn Abkhazia, S.Ossetia 'Occupation'". Civil.Ge. 2 June 2010.
12. ↑  „Georgian State Border – Past and Present" (PDF). Center for Social Sciences. August 2012. Архивирано од изворникот (PDF) на 23 August 2014. Посетено на 24 August 2014.
13. ↑  „A Russian Land Grab In Abkhazia?". RFE/RL. 30 March 2011.
14. ↑  „PM: 'Russia Not Interested in Annexing' Abkhazia, S.Ossetia". Civil.Ge. 11 June 2014.
15. ↑  „UNM Slams PM for Saying Russia 'Not Interested in Annexing' Abkhazia, S.Ossetia". Civil.Ge. 12 June 2014. Архивирано од изворникот на 3 March 2016. Посетено на 7 September 2014.
16. ↑  „Russia step closer to 'annexing' Abkhazia". Al Jazeera. 24 November 2014. Посетено на 18 March 2015.
17. ↑  „Putin signs treaty integrating the breakaway Georgian region of South Ossetia into Russia". FOX News. 18 March 2015. Посетено на 18 March 2015.
18. ↑  „On Crimea anniversary, Russia signs South Ossetia deal". Deutsche Welle. 18 March 2015. Посетено на 18 March 2015.
19. ↑  „Abkhazia Tries Flower-Power on Russia". Eurasianet.org. 27 February 2015. Посетено на 18 March 2015.
20. ↑  „Georgia: Russia bent on "creeping annexation" of breakaway regions". World Bulletin. 27 February 2015. Посетено на 18 March 2015.
21. ↑  „Russian treaty with rebel Georgian region alarms West". The Star Online. 18 March 2015. Посетено на 18 March 2015.
22. ↑  „Bill on Occupied Territories Signed into Law". Civil.Ge. 31 October 2008.
23. ↑  „Govt Wants to Decriminalize Illegal Entry into Abkhazia, S.Ossetia". Civil.Ge. 7 February 2013. Архивирано од изворникот на 2016-03-04. Посетено на 2023-04-16.
24. ↑  „Georgia won't jail for illegal entering in occupied territories". DFWATCH STAFF. 2 April 2013.
25. ↑  Парламент Грузии с четвертой попытки принял поправки в закон об оккупированных территориях (руски). PanARMENIAN.Net. 17 May 2014.
26. ↑  Закон бр. 2287 од  г.
27. ↑  „Depardieu 'Violated Georgian Law On Occupied Territories'". RFE/RL. 3 July 2013.
28. ↑  „Tbilisi issued a warning to foreign citizens against illegal entry into Abkhazia". Foreign Policy News. 15 February 2014.
29. ↑  „Ukraine creates a special legal regime in the Crimea". Kyiv Post. 6 May 2014.
30. ↑  Грузинский и украинский законы об оккупации — различия и сходства (руски). Kavkazsky Uzel. 10 May 2014.
31. ↑  „THE LAW OF GEORGIA ON OCCUPIED TERRITORIES" (PDF). 23 October 2008. Архивирано од изворникот (PDF) на 24 June 2014.
32. 1 2  „Opinion on the Law on occupied territories of Georgia adopted by the Venice Commission at its 78th Plenary Session". Venice Commission. 17 March 2009.
33. ↑  „Implementation of the European Neighbourhood Policy in Georgia Progress in 2011 and recommendations for action" (PDF). European Commission. 15 May 2012.
34. ↑  „Implementation of the European Neighbourhood Policy in Georgia Progress in 2012 and recommendations for action" (PDF). European Commission. 20 March 2013.
35. ↑  „WARNING ON THE VISITS TO THE GEORGIAN TERRITORIES THAT ARE OUT OF CONTROL OF ITS GOVERNMENT". Republic of Azerbaijan. Ministry of Foreign Affairs.
36. ↑  „MZV varuje před vstupem do obcí při hranici s Abcházií a Jižní Osetií" (чешки). Government of the Czech Republic. 7 August 2009.
37. ↑  МИД Украины не рекомендует гражданам посещать Абхазию и Южную Осетию (руски). RIA Novosti. 20 August 2009.
38. ↑  Temuri Kiguradze (21 August 2009). „Ukraine warns its citizens against travelling to Abkhazia and South Ossetia". The Messenger Online.
39. ↑  „Romanian Foreign Ministry warns its citizens not to travel to Abkhazia and so-called South Ossetia during Olympic Games". InterpressNews. 28 January 2014.
40. ↑  „French Olympic travelers advised not to visit Georgia's breakaway regions". Agenda.ge. 30 January 2014.
41. ↑  „Georgia travel advice". *Gov.uk*. Посетено на 13 April 2015.
42. ↑  „Estonian Foreign Ministry advises Estonian citizens to refrain from visiting Abkhazia and South Ossetia". InterpressNews. 5 February 2014.
43. ↑  „Report. Volume II" (PDF). Independent International Fact-Finding Mission on the Conflict in Georgia. September 2009. Архивирано од изворникот (PDF) на 6 July 2011.
44. ↑  „Lavrov to Georgia: Revoke Law on Occupied Territories". Civil.Ge. 14 March 2012.
45. ↑  „Russia Urges Georgia to Scrap Occupied Territories Law". RIA Novosti. 5 June 2013.
46. ↑  „Russian Military Facilities in Georgia". 28 November 2020.
47. ↑  *occupied.eastwatch.eu*. Посетено на 28 June 2021. Отсутно или празно `|title=` (help)
48. ↑  Luke Coffey (1 June 2012). „Georgia and Russia: The occupation too many have forgotten".
49. ↑  „2010 Human Rights Report: Georgia". United States Department of State. 8 April 2011.
50. 1 2  „Implementation Review: Six Point Ceasefire Agreement between Russia and Georgia" (PDF). National Committee on American Foreign Policy and the Institute for the Study of Human Rights. August 2011. Архивирано од изворникот (PDF) на 22 February 2014. Посетено на 25 January 2014.
51. 1 2  Dunn, Elizabeth Cullen; Bobick, Michael S. (August 2014). „The empire strikes back: War without war and occupation without occupation in the Russian sphere of influence". *American Ethnologist*. **41** (3): 405–413. doi:10.1111/amet.12086.
52. ↑  „Abkhazia: The Long Road to Reconciliation". International Crisis Group. 10 April 2013. Архивирано од изворникот на 17 May 2013. Посетено на 10 September 2014.
53. ↑  „2013 Human Rights Reports: Georgia". United States Department of State. 27 February 2014.
54. ↑  „Russian Troops Try To Shift South Ossetia Border Markers". RFE/RL. 3 August 2009.
55. ↑  „Foreign Ministry condemns Russia's "deliberate attempts" to escalate the situation". The Messenger Online. 4 August 2009.
56. 1 2 3 4  Nino Chimakadze (18 July 2013). „Russia-Georgia Fence-Mending Hits a Snag".
57. 1 2 3  Archil Zhorzholiani (2 October 2013). „Russia Continues Border Demarcation in South Ossetia". CACI Analyst.
58. ↑  „Creeping annexation continues: Russia moves borders inside Georgia". Georgian News TV. 28 May 2013. Архивирано од изворникот на 6 October 2014. Посетено на 20 May 2014.
59. ↑  „Interior Ministry Briefs Diplomats on 'Borderisation'". Civil.Ge. 4 June 2013.
60. ↑  Ariela Shapiro (13 July 2013). „Normalized Georgia-Russia Relations May Contradict Georgia's Territorial Integrity". CACI Analyst.
61. ↑  „Russia Plans to Develop Captured Georgian Territories". The Georgian Times. 12 June 2013. Архивирано од изворникот на 10 October 2014. Посетено на 30 September 2014.
62. 1 2  James Brooke (12 August 2013). „'Rural Berlin Walls' Divide Communities After Russia-Georgia War". Voice of America.
63. 1 2  „Russia Accelerates 'Borderization' in Georgia on War's 20th Anniversary". The Jamestown Foundation. 2 October 2013.
64. 1 2 3  „Tbilisi nervously eyes Russia's border barricade of South Ossetia". Financial Times. 6 November 2013.
65. 1 2 3  James Rippingale (27 February 2014). „RUSSIA IS STILL BUILDING A 'RURAL BERLIN WALL' THROUGH GEORGIA".
66. ↑  „Georgia: Is Moscow Building Another Berlin Wall?". EurasiaNet. 8 August 2013.
67. 1 2 3  „Russia pushes Georgia towards confrontation". Georgia Today. 27 September 2013. Архивирано од изворникот на 1 January 2014. Посетено на 26 May 2014.
68. ↑  „Creeping occupation – where are the Georgian borders?" (PDF). The Georgian Times. 30 September 2013. Архивирано од изворникот (PDF) на 11 May 2014. Посетено на 24 September 2014.
69. 1 2  „Georgian Villagers Irate As Fence Goes Up On South Ossetia Boundary". RFE/RL. 9 October 2013.
70. 1 2  „Russian borderization continues". The Messenger Online. 10 October 2013.
71. ↑  „Russian 'borderisation': barricades erected in Georgia, say EU monitors". *The Guardian*. 23 October 2013.
72. ↑  „PART OF BAKU-SUPSA PIPELINE MIGHT FALL BEYOND OCCUPATION LINE". Tabula. 25 September 2013.
73. ↑  „Lavrov on Ties with Georgia, 'Borderisation' and NATO Expansion". Civil.Ge. 4 December 2013.
74. ↑  „Georgia seeks closer ties with Europe". Al Jazeera. 6 December 2013.
75. ↑  „Georgia: Tbilisi Bracing for Russian Pressure". EurasiaNet. 15 October 2013.
76. ↑  „Russia Gradually Expands Its Occupation Zone in Georgia". The Jamestown Foundation. 23 September 2013.
77. ↑  „Sochi Olympics "Security Zone" Extended Into Abkhazia". EurasiaNet. 20 January 2014.
78. ↑  „'Border Zone' Extended Deeper into Abkhazia Ahead of Sochi Olympics". Civil.Ge. 20 January 2014.
79. ↑  „Sochi games: Georgia protests as Russia expands border zone". BBC News. 21 January 2014.
80. 1 2 3  „Consolidated report on the conflict in Georgia". Council of Europe. 22 April 2014.
81. ↑  „Russia resumes building of South Ossetia border fences". DFWATCH. 26 February 2014.
82. ↑  TransConflict (26 March 2014). „Borders Of War: The Impact Of South Ossetia's New Border – Analysis". Архивирано од изворникот на 5 May 2014. Посетено на 5 May 2014.
83. ↑  „Georgian Journalists Detained Along South Ossetian Boundary". RFE/RL. 16 April 2014.
84. ↑  „Comment by the Information and Press Department of the Russian Ministry of Foreign Affairs regarding the provocations in the Georgian-South Ossetian border". Russian Ministry of Foreign Affairs. 16 April 2014.
85. ↑  „Border provocations may complicate Russia-Georgia meeting — Russian Foreign Ministry". ITAR-TASS. 16 April 2014.
86. ↑  „End of 2-day captivity for journalists of TV3". First Channel. 16 April 2014.
87. ↑  „Incident with Georgian TV crew on S. Ossetian border was provocation - Russian diplomat". Interfax. 16 April 2014. Архивирано од изворникот на 27 May 2014. Посетено на 26 May 2014.
88. ↑  „Baku-Supsa oil pipeline portion under Russian control". The Messenger Online. 17 April 2014.
89. ↑  „LET POWERS TAKE MORE SOBER LOOK AT THINGS". Georgian News TV. 29 May 2014. Архивирано од изворникот на 15 July 2014. Посетено на 24 September 2014.
90. ↑  „Russia Accused As Ossetia 'Fenced Off'". Sky News. 29 July 2014.
91. ↑  Higgins, Andrew (23 October 2016). „In Russia's 'Frozen Zone,' a Creeping Border with Georgia". *The New York Times*.
92. ↑  „Russia just quietly moved its border further into Georgia". *Independent.co.uk*. 11 July 2017.
93. ↑  „Statement of the Georgian Foreign Ministry on the Russian occupation troops' illegal activities along the Tskhinvali region's occupation line". Embassy of Georgia to the United States of America. 17 September 2013.
94. ↑  „Alexi Petriashvili –South Ossetia and Abkhazia won't be represented at Sochi Olympics as independent states". First Channel. 21 September 2013.
95. ↑  „Unfriendly Advances in Georgia". Institute for War and Peace Reporting. 1 October 2013. Архивирано од изворникот на 2 June 2014. Посетено на 1 June 2014.
96. ↑  „PM Sees Link Between 'Borderisation' and Sochi Olympics". Civil.Ge. 25 September 2013.
97. ↑  „Several rallies in Georgia to protest against Russian occupation". DFWATCH. 14 October 2013.
98. ↑  „President Condemns 'Borderization'". Civil.Ge. 26 February 2014.
99. ↑  „Georgians demonstrated against Russian fences in Atotsi". DFWATCH. 4 March 2014.
100. ↑  „MySQL Fatal Error" Грузинские фашисткие элементы провели акцию на границе с Южной Осетией (руски). OSInform.
101. ↑  Депутат БЮТ: Россия является военным агрессором, захватчиком и оккупантом (руски). РИА «Новый Регион». 19 September 2008.
102. ↑  „Latvian President meets with Georgian Vice Prime Minister". *LATVIA TODAY: FOREIGN POLICY NEWS*. EMBASSY OF THE REPUBLIC OF LATVIA TO THE RUSSIAN FEDERATION. 2009. Архивирано од изворникот на 23 August 2014. Посетено на 24 August 2014.
103. ↑  „Statement of the Foreign Affairs Committee of the Saeima of the Republic of Latvia on support for the territorial integrity of Georgia". Saeima. 16 June 2011.
104. ↑  „Situace v Gruzii" (чешки). Jaromír Štětina. 8 October 2009. Архивирано од изворникот на 6 September 2014. Посетено на 5 September 2014.
105. ↑  „k situaci v Gruzii" (чешки). Senate of the Parliament of the Czech Republic. 6 October 2009.
106. ↑  „Z 5. schůze Stálé komise Senátu pro podporu demokracie ve světě ze dne 6. října 2009" (чешки). Senate of the Parliament of the Czech Republic. 6 October 2009.
107. ↑  „Parliament of the Czech Republic passes resolution on Georgia". Rustavi 2. 10 October 2009.
108. ↑  „Czech Republic cannot mediate between Russia and Georgia - Karel Schwarzenberg". InterpressNews. 9 April 2013.
109. ↑  „Joint Statement between Japan and Georgia on "Solidarity for Peace and Democracy"" (PDF). *Ministry of Foreign Affairs of Japan*. 24 October 2014. стр. 3. Посетено на 1 March 2017.
110. ↑  „Statement of the Embassy of Japan in Georgia" (PDF). Embassy of Japan in Georgia. 1 March 2017. Посетено на 1 March 2017.
111. ↑  „The 28th Session of the Baltic Assembly was held in Vilnius" (PDF). *Lithuanian Parliamentary Mirror*. Public Relations Division of the Seimas of the Republic of Lithuania. 2009. Архивирано од изворникот (PDF) на 23 August 2014. Посетено на 24 August 2014.
112. ↑  „Georgian Foreign Ministry hails Romania's resolution on Georgia". The Messenger Online. 30 June 2010.
113. ↑  Petras Vaida (2 June 2010). „Lithuanian Seimas passes resolution on support to Georgia". The Baltic Course.
114. ↑  Adam Mullett (2 June 2010). „Seimas rebukes Russia with resolution".
115. ↑  „Lithuanian protesters demand Russia to stop occupation of Georgian territories". Baltic News Network. 9 August 2013.
116. ↑  „The Second Berlin Wall fell in Ukraine". The Lithuania Tribune. 31 March 2014. Архивирано од изворникот на 5 May 2014.
117. ↑  „Ambassador Žygimantas Pavilionis: We stood alone and were laughed at because of Putin". Delfi. 18 July 2014.
118. ↑  Литовский дипломат: еще недавно над нашими предостережениями о Путине смеялись (руски). Delfi. 12 July 2014.
119. ↑  „Linkevičius: Everyone's talking to Putin, why can't we talk to Belarus?". The Lithuania Tribune. 16 July 2014. Архивирано од изворникот на 21 August 2014. Посетено на 6 September 2014.
120. ↑  „U.S.-Russia Relations: "Reset" Fact Sheet". The White House. 24 June 2010.
121. ↑  Robert Burns (5 July 2010). „Clinton Criticizes Russia For Occupying Georgia". *The Huffington Post*.
122. ↑  „Clinton slams Russian 'occupation' of disputed enclaves on Georgia visit". France 24. 5 July 2010.
123. ↑  „Georgian official: Country will launch talks with Russia only after deoccupation". Trend. 6 July 2010.
124. ↑  „U.S. not surprised by Russia's missile deployment in Abkhazia". RIA Novosti. 12 August 2010.
125. ↑  „U.S. Senior Diplomat on Term 'Occupied'". Civil.Ge. 4 March 2011.
126. 1 2  Office of U.S. Senator Jeanne Shaheen (29 јули 2011). "U.S. Senate Unanimously Passes Shaheen-Graham Resolution Affirming U.S. Support for Georgian Sovereignty". Соопштение за печат.
127. ↑  „'Resolution on Occupation' Passed in U.S. Senate". Civil.Ge. 30 July 2011.
128. ↑  „Russia calls U.S. resolution on Georgian sovereignty 'faulty PR'". RIA Novosti. 1 August 2011.
129. ↑  Alexei Anishchuk (5 August 2011). „Medvedev chides U.S. Senate over Georgia resolution". Thomson Reuters. Архивирано од изворникот на 2 April 2015. Посетено на 1 June 2014.
130. ↑  „Did Russia's President Really Call U.S. Senators 'Senile'?". Radio Free Europe/Radio Liberty. 5 August 2011.
131. ↑  „Ambassador Norland's Statement on the August 2008 Conflict and Territorial Sovereignty (August 5)". Embassy of the United States in Georgia. Архивирано од изворникот на 11 September 2014. Посетено на 10 September 2014.
132. ↑  „U.S. Concerned With 'Borderization' Along Lines With Georgian Breakaway Regions". Radio Free Europe/Radio Liberty. 20 September 2013.
133. ↑  „US, NATO Urge Russia to Dismantle Georgia Border Fences". RIA Novosti. 3 October 2013.
134. ↑  „Daily Press Briefing". United States Department of State, Bureau of Public Affairs. 2 October 2013.
135. ↑  „US warns Russia against military intervention in Ukraine". 27 February 2014. Архивирано од изворникот на 24 April 2014. Посетено на 25 April 2014.
136. ↑  „"We call on Russia to follow its obligations under the 2008 ceasefire agreement" - John Kerry met Gharibashvili". Georgian News TV. 27 February 2014. Архивирано од изворникот на 21 May 2014. Посетено на 20 May 2014.
137. ↑  „U.S. pledges millions more in aid to Ukraine, Moldova, Georgia". *Reuters*. 7 June 2014.
138. ↑  „Hagel Pledges 'Even Stronger Military Ties' with Georgia". Civil.Ge. 7 September 2014.
139. ↑  „Trump welcomes Georgia's prime minister". *Los Angeles Times*. 8 May 2017. Посетено на 10 May 2017.
140. ↑  „Information on the Resolution adopted by the Senate of Romania". Ministry of Foreign Affairs of Georgia. 28 June 2010. Архивирано од изворникот на 5 September 2014. Посетено на 5 September 2014.
141. ↑  „Rezoluţia Senatului României privind situaţia din Georgia" (PDF) (романски). Senate of Romania. 28 June 2010.
142. ↑  Corina Cristea (28 March 2014). „The Annual Report of the Romanian Army". Radio România Internaţional.
143. ↑  „Basescu: I'm far from being an anti-Russian". AGERPRES. 14 April 2014. Архивирано од изворникот на 2020-10-09. Посетено на 2023-04-16.
144. ↑  Mzia Kupunia (16 July 2010). „Kouchner calls on Tbilisi to start dialogue with Russia". The Messenger Online.
145. ↑  „French FM: 'Occupation' cannot solve Georgia-Russia problems". Trend. 15 July 2010.
146. ↑  „France concerned over Russia's S-300 deployment in Abkhazia". RIA Novosti. 12 August 2010.
147. ↑  Emmanuel Jarry (7 October 2011). „France's Sarkozy raps Russia, Turkey in Caucasus tour". Reuters.
148. ↑  „Hollande Holds Talks with Georgian Leadership in Tbilisi". Civil.Ge. 13 May 2014.
149. ↑  „French President:"My visit aims to support Georgia's territorial integrity"". Agenda.ge. 14 May 2014.
150. ↑  „Statement of the Estonia-Georgia Parliamentary Group". Riigikogu. 9 August 2010.
151. ↑  „Estonia reaffirms its respect to Georgia's sovereignty, territorial integrity". Rustavi 2. 9 August 2010.
152. ↑  Urmas Reinsalu (10 September 2012). „Georgian Democracy and Russian Meddling". *The Wall Street Journal*.
153. ↑  „President of Estonia condemns Russian activities along occupation line". InterpressNews. 5 October 2013.
154. ↑  „Estonia considers the so-called presidential elections in Abkhazia illegal". Delfi. 26 August 2014.
155. ↑  „Estonia considers the so-called presidential elections in Abkhazia illegal". Ministry of Foreign Affairs of Republic of Estonia. 25 August 2014.
156. ↑  „EXCLUSIVE INTERVIEW WITH SWEDISH FOREIGN MINISTER CARL BILDT". Tabula. 5 April 2011.
157. ↑  „Spanish lawmaker urges Georgians to ignore Russian intimidation". The Messenger Online. 3 May 2012.
158. ↑  „Spanish MP Calls on Georgian Citizens Not to Allow Russian Exercises Influence Georgian Election". Georgian News TV. 2 May 2012. Архивирано од изворникот на 18 July 2014. Посетено на 30 June 2014.
159. ↑  „PM on the Eastern policy at the Sejm". The Chancellery of the Prime Minister. 9 May 2014.
160. ↑  „Canada concerned by Syria's recognition of Georgian breakaway regions of Abkhazia and South Ossetia" (англиски). Global Affairs Canada. 2 June 2018. Посетено на 5 June 2018.
161. ↑  „Declaration by the Presidency on behalf of the EU on Russian plans to build up its military presence in Abkhazia and South Ossetia". Government of the Czech Republic. 6 February 2009.
162. ↑  „Statement on behalf of the European Union by H.E. Ivan Počuch, held on 23 June 2009". Czech Presidency of the European Union. Архивирано од изворникот на 5 September 2014. Посетено на 5 September 2014.
163. ↑  „EUMM: Recent installation of fences near Ditsi is unacceptable". EUMM. 28 May 2013.
164. ↑  „By the Spokesperson of EU High Representative Catherine Ashton on the placement of obstacles along administrative boundary lines in Georgia". EUMM. 1 October 2013.
165. ↑  „First Progress Report on the implementation by Georgia of the Action Plan on Visa Liberalisation" (PDF). EUROPEAN COMMISSION. 15 November 2013.
166. ↑  „EU Statement on the Council of Europe Secretary General's ninth consolidated report on the conflict in Georgia (30/04/2014)". Delegation of the European Union to the Council of Europe. 30 April 2014.