recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„Воајеризам"** — облик на сексуално психичко нарушување кое се манифестира во тајно набљудување на интимните односи на другите луѓе, како: соблекување, полова активност и други лични активности. Американското психијатриско здружение го дефинира воајеризмот како чин на набљудување „поединци, најчесто непознати, ангажирани во полова активност, егзибионизам или разголување." Изразот потекнува од францускиот збор *voir* (што значи „гледа"). Некои облици на воајеризмот, Американското психијатриско здружение (American Psychiatric Association) ги смета за парафлија, особено ако тие предизвикуваат пречки во однесувањето на човекот. It is described as a disorder of sexual preference in the ICD-10. Меѓутоа, дијагнозата на психичко нарушување не се однесува на луѓето кои чувствуваат вообичаена сексуална возбуда предизвикана од гледање голотија или полова активност (на пример, при поглед на слика на гол човек или гледање филм со полови односи).

Психолошка анализа на воајеризмот
---------------------------------

Според Зигмунд Фројд, воајеризмот често е поврзан со егизбиционизмот при што процесот вообичаено се состои во слендиве фази: најпрвин се јавува нагонот за набљудување како активност насочена кон други луѓе; потоа, надворешниот предмет се отфрла и човекот се свртува кон своето тело, со што активниот нагон се претвора во пасивен — да се биде набљудуван; најпосле, се воведува нов субјект кон кого се покажува егзибиционистот. Овде активната цел на сексуалниот нагон се јавува пред пасивната, односно гледањето претходи на желбата да се биде набљудуван. Според тоа, на почетокот, воајеризмот е автоеротски чин, т.е. тој нема надворешен предмет, туку е свртен кон своето тело. Дури подоцна (по пат на споредба) доаѓа до замена на себеси со надворешен предмет (телото на некој друг). Со тоа, воајеризмот се разликува од садизмот, каде не постои оваа прелиминарна фаза, туку тој е од самиот почеток насочен кон надворешниот предмет.

Наводи
------

1. ↑  Hirschfeld, M. (1938). *Sexual anomalies and perversions: Physical and psychological development, diagnosis and treatment* (new and revised edition). London: Encyclopaedic Press.[*се бара страница*]
2. ↑  Metzl, Jonathan M. (2004). „Voyeur Nation? Changing Definitions of Voyeurism, 1950–2004". *Harvard Review of Psychiatry*. **12** (2): 127–31. doi:10.1080/10673220490447245. PMID 15204808. S2CID 40085717.
3. ↑  „BehaveNet Clinical Capsule: Voyeurism". Behavenet.com. Архивирано од изворникот на 2012-07-31. Посетено на 2011-11-29.
4. ↑  „ICD-10". Архивирано од изворникот на 2008-09-21. Посетено на 2008-09-13.
5. ↑  Staff, PsychCentral. „Voyeuristic Disorder Symptoms". *PsychCentral*. Архивирано од изворникот April 14, 2015. Посетено на April 16, 2015.
6. ↑  Sigmund Freud. *The Unconscious*. London: Penguin Books, 2005, стр. 22-23.
***Акција за атентат*** е филм од 1973 за атентатот врз претседателот на САД, Џ.Ф. Кенеди, напишан од Далтон Трамбо, Доналд Фрид и Марк Лејн.

Овој филм е еден од двата американски филмови кои прикажуваат драматизација на атентатот врз Џ.Ф. Кенеди како заговор. Вториот филм е ЏФК на режисерот Оливер Стоун. И покрај многуте сличности со заплетот во *ЏФК*, *Акција за атентат* претставува далеку подиректен и неемотивен запис за атентатот на Кенеди. Филмот е направен скоро во документаристички стил и очигледно е дека бил сниман со мал буџет и покрај учеството на две познати холивудски имиња, Роберт Рајан и Берт Ланкастер. Уште една голема разлика со *ЏФК* е дека приказната е раскажана тотално од перспектива на заговарачите.

Заплет
------

Првата сцена се случува во јуни 1963 година и прикажуца собир на индустријалци, политички и поранешни разузнавачки личности кои ја искажуваат својата сè поголема несогласност со работата на администрацијата на Кенеди. Ликот на Роберт Рајан, веројатно тексашки нафтен барон, заедно со другите се обидуваат да го убедат Фергусон, моќен нафтен магнат, да ги поддржи нивните планови за атентат врз Кенеди. Тој останува неубеден, кажувајќи: „Не ми се допаѓаат такви интриги. Тие се прифатливи само кога се неопходни а дозволиви кога успеваат". Берт Ланкастер, специјалист за црни операции е исто така присутен на собирот. Филмот тогаш се префрла во некоја пустиња, каде снајперисти вежбаат на подвижна мета. Еден од стрелците изјавува дека погодок може да се гарантира само доколку метата се успори на 24 км/ч.

Наводи
------

1. ↑  Buford, Kate (2001). *Burt Lancaster : an American life*. Cambridge, MA: Da Capo Press. ISBN 0306810190. OCLC 47398389.
„Отворена сезона" е вториот албум на македонската хип-хоп група Клан Исток, објавен 2013 година, по првиот албум издаден 2005 година, кој е насловен како „Првиот удар".

На овој албум работеа Братот Алек, Деко, Човекот Х и Профо, заедно со продуцентот Мац А.Д.

Албумот „Отворена сезона" е комплетно снимен во студиото „Арена рекордс", и е текстуално и звуковно  позрел, но со истата бум бап енергија на својот претходник.

Песни
-----

Албумот го сочинуваат следните траки:

1.Интро

2.Отворена сезона

3.Кеш

4.Старо куче

5.Лично

6.Матрица

7.Деко

8.Мал одмор (скит)

9.Ладно

10.Свежо месо

11.Фамилија

12.Мало прсте

13.50-50

14.Љубовна песна

15.Аутро

Наводи
------

1. ↑  „Клан Исток ја „отвора сезоната"". *RadioMK*. Архивирано од изворникот на 2017-10-16. Посетено на 2018-08-03.
2. ↑  „Клан Исток ќе промовираат албум". *МКД.мк*. Архивирано од изворникот на 2023-01-23. Посетено на 2018-08-03.
3. ↑  „Клан Исток со албум по 8 години пауза | cOoLTuRa.mk". *arhiva.cooltura.mk* (англиски). Посетено на 2018-08-03.[*мртва врска*]
**Мушереф Прекиќ Лозана – Мишка** (турскиː*Müserref Lozana*, 18 август 1933

, Приштина - 29 март 2019

 во Скопје) — македонска глумица, доајенка на турскиот театар.

Животопис
---------

Била член на Обласното позориште во Приштина (1951-1955), а потоа (1955-1991) била член на драмата на Турски театар - Скопје.

Улоги: *Скамполо* и *Мирандолина* во истоимените дела, *Ана* („Мајка Храброст"), *Емина* („Лудата Емина"), *Долорес* („Јерма"), *Капларот* („Кавкаски круг со креда").

Била добитничка на многубројни награди и признанија меѓу кои: награда за најдобро глумечко остварување на МТФ „Војдан Чернодрински" за улогата на Капларот во претставата „Кавкаски круг со креда" (Прилеп, 1988), награда „Глумец на годината" на ревијата „Екран" (Скопје, 1989), награда за животно дело на МТФ „Војдан Чернодрински" (Прилеп, 1998), награда за животно дело "Златен дедал" – Европска филмска академија ЕСРА (Скопје, 2012) и награда "13 Ноември" на Град Скопје од областа уметноста – за посебен придонес во популаризацијата на театарската уметност во град Скопје (Скопје, 2016).
Починала во Скопје на 29 март 2019 година.

Филмографија
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Година** | **Филм** | **Улога** |
| 1966 | До победата и по неа ТВ-филм |  |
| 1975 | Волшебното самарче ТВ-серија |  |
| 1982 | Илинден ТВ-серија |  |
| 1985 | Од зад грб ТВ-филм | Жената |
| 1990 | Трст виа Скопје ТВ-серија | Жената |
| 2002 | Наше маало ТВ-серија | Комшивка |
| 2007 | Мултиплеј ТВ-филм | Мушереф |
| 2007-2009 | Збогум Румелија ТВ-серија | Елена |
| 2009-2010 | Балканска свадба ТВ-серија | Бабата |
| 2010 | Македонски народни приказни ТВ-серија | Дежда |
| 2012 | Минатото лето на Балканот ТВ-серија | Муксинет |
| 2015-2016 | Големото прогонство во Кавкасија ТВ-серија |  |

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Лозана*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 806. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  ПОЧИНА МУШЕРЕФ ЛОЗАНА - ДОАЈЕНКА НА ТУРСКИОТ ТЕАТАР
**Кожувчанка ДОО Кавадарци** е македонско претпријатие (акционерско друштво) за пијалаци, основано во 1995 година во Кавадарци. Поради што водата се црпи од изворите на планината Кожуф, токму затоа се нарекува друштвото Кожувчанка.

Историја
--------

Кожувчанка е приватно претпријатие создадено во 1995 година од семејството Јанчеви. Првите производи на друштвото биле минералната вода и обичната изворска вода.

Во Македонија, Кожувчанка е обвластена за производство и распределување на газираниот сок Синалко.

Во 2015 година, оваа компанија го пуштила во промет првото нивно пиво наречено Македонско пиво.

Поврзано
--------

* Македонско пиво
* Синалко
* Митко Јанчев

Наводи
------

1. ↑  „Менаџмент". kozuvcanka.mk. Посетено на 6 ноември 2020.
2. ↑  „За нас". kozuvcanka.mk. Посетено на 6 ноември 2020.

Надворешни врски
----------------

* Службено мрежно место на Кожувчанка
Оваа статија се однесува на гратче во Пазарџичко.  За останати значења, погл. Ветрен (појаснување).  

**Ветрен** (бугарски: *Ветрен*, до 1945 г. *Вѣтренъ*) — гратче во Пазарџичка област, во општината Септември, јужна Бугарија.

Географија и местоположба
-------------------------

Градот Ветрен се наоѓа помеѓу височините кој се расположени источно од ридот Ветрен. Градчето се наоѓа во близина на Паланката на излезот од превојот „Трајанови врата" во Пазарџичкото Поле.

Историја
--------

Ветрен е постара населба дури од Пазарџик. Бил населен во праисториско време, за што сведочат праисториските тумби и пронајдените предмети. Се смета дека во периодот 1403-1421 година била создадена сегашната населба. Во минатото се одликува со многу имиња: Хисарџик, Ветрен, Ениќој и Ново Село.

Заедно со земјоделството и сточарството, во минатото делумно биле застапени и шумарството, занаетчиството и трговијата. Во историските книги стои дека Ветренци прво биле лозари, а потоа земјоделци и сточари. Тие биле меѓу најбудните жители на Пазарџичко. Околу 1840 година била изградена големата црква „Свети Никола".

Личности
--------

* Страхил војвода - бугарски ајдутин и војвода од 17 век;
* Николај Пешалов - светски и олимписки шампион во кревање тегови.

Наводи
------

1. ↑

Надворешни врзки
----------------

* Официјална веб-страница на општина Септември
|  |
| --- |
| **Хајду-Бихар****Hajdú-Bihar megye** |
|
| Грб на округот |
|  |
| **Регион** | Голема северна котлина |
| **Административен центар** | Дебрецин |
| **Површина** | 6.210,56 км2 |
| **Население** | 543.802 (2008) |
| **Густина на населението** | 87,5 /км2 |
| **Број на населени места** | 82 |
| **Мрежно место** | www.hbmo.hu |
|  Унгарија |

**Хајду-Бихар** (на унгарски: *Hajdú-Bihar megye*) e административен округ (*comitatus* or *megye*) во источна Унгарија, во близина на границата со Романија. Границите ги дели и со унгарските окрузи Саболч-Сатмар-Берег, Боршод-Абауј-Земплен, Јас-Наѓкун-Солнок и Бекеш. Главен град и административен центар на округот е Дебрецин. Нејзината површина изнесува 6.210,56 км2.

Географија
----------

Територијата на округот географски е поделена на неколку целини, кои истовремено тој ги дел со околните окрузи. Округот е се наоѓа во источниот дел на Унгарија. Голем дел од неговата територија се наоѓа во Панонската низина. Највисоката точна на округот изнесува 170.5 m и се наоѓа во северниот дел, а најниската изнесува 85 m и се наоѓа во јужниот дел на округот.

Низ округот течат две поголем реки Тиса и Киреш, а тука е и една помала Береѓо.

Историја
--------

Хајду-Бихар округот е формиран после Втората светска војна, а своите денешни граници ги добила во 1950 година. Округот настанал од историските гратчиња Хајду и Бихар и главниот град Дебрецин.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Хајду-Бихар" на Ризницата ? |

* (унгарски) Официјално мрежно место
* (унгарски) Портал на округот
* (унгарски) Ресторани, барови, клубови и слично од Хајду-Бихар Архивирано на 5 декември 2012 г.

Координати: 47°25′N 21°30′E﻿ / ﻿47.417° СГШ; 21.500° ИГД﻿ / 47.417; 21.500

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Окрузи во Унгарија |
| --- |
|  |
| 
* Барања
* Бач-Кишкун
* Бекеш
* Боршод-Абауј-Земплен
* Ваш
* Веспрем
* Ѓер-Мошон-Шопрон
* Зала
* Јас-Наѓкун-Солнок
* Комаром-Естергом
* Ноград
* Пешта
* Саболч-Сатмар-Берег
* Толна
* Фејер
* Хајду-Бихар
* Хевеш
* Чонград
* Шомоѓ

 |  |

 |
*Ова не е исто што и Прашума.*
Крошни на дождовна шума во Панама
**Дождовните шуми** се шуми што се одликуваат со обилни врнежи. Можат да бидат тропски или умерени. Заедничко на овие два типа им е што добиваат најмалку 1.750-2.000 мм дожд годишно. Тропските дождовни шуми се наоѓаат близу екваторот, а умерените дождовни шуми се на поголемо растојание северно или јужно од екваторот, како на пример Алјаска и Нов Зеланд.

Земјиштето во дождовната шума е изолирано од сонцето. На ова (најниско) ниво нема многу растенија, што му дозволува на човек лесно да се движи во ваквите предели. Сите растенија во дождовните шуми се борат да се пробијат и да стигнат поблизу до врвот каде што се сончевите зраци.

Поврзано
--------

* Портал: Екологија

* Тропска дождовна шума
* Џунгла

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Дождовна шума" на Ризницата ? |

* Животни во дождовните шуми
* Rainforest Action Network
* Портал за дождовните шуми
* The Coalition for Rainforest Nations Архивирано на 6 ноември 2010 г.
* The Prince's Rainforests Project Архивирано на 18 февруари 2019 г. - Принцовиот проект за дождовните шуми
* Американски форум за дождовните шуми
* Dave Kimble's Rainforest Photo Catalog (Wet Tropics, Australia) Архивирано на 18 март 2012 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија екологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85111193
* GND: 4131965-5
* BNF: cb11931438h (податоци)
* NKC: ph136689

 |

 |
**Александар Пандов** (р. 1971 во Скопје) — поранешен пратеник на ВМРО-ДПМНЕ и член на Извршниот комитет на партијата, а сега истакнат аналитичар. Како пратеник во Собранието на Македонија бил член на пратеничката група на Собранието за соработка со Парламентот на Република Бугарија.

Во 1997 година учествувал во студентските протести против наставата на албански јазик на Педагошкиот факултет во Скопје. Како член на ВМРО-ВМРО (Вистинска македонска реформска опција, предводена од Борис Змејковски) тој претставува близок соработник на Борис Стојменов.

Животопис
---------

### Рани години и образование

Александар Пандов е роден во 1971 година во Скопје. Завршил историја на Филозофскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј" во Скопје. Добро го познава англискиот јазик.

Професионални активности
------------------------

Работел како директор на Радио РОС. Бил ангажиран од рускиот стопанственик Сергеј Самсоненко како директор на ланецот на обложувачници Бетсити Балкан.

Политички активности
--------------------

Во 1997 година учествувал во студентските протести против наставата на албански јазик на Педагошкиот факултет во Скопје.

Бил пратеник на ВМРО-ДПМНЕ и член на Извршниот комитет на партијата. Како пратеник во Собранието на Република Македонија бил чен на пратеничката група на Собранието за соработка со Парламентот на Република Бугарија.

Како член на ВМРО-ВМРО (Вистинска македонска реформска опција, предводена од Борис Змејковски) тој претставува близок соработник на Борис Стојменов.

По смената на Љубчо Георгиевски станува дел од фракцијата која ја предводи Марјан Ѓорчев. Потоа станува член на Земјоделската партија.

Во 2015 година тврди дека не е член на ВМРО ДПМНЕ.

Наводи
------

1. 1 2 3  *. „Пандов Александар". Собрание на Република Македонија. Посетено на 11 ноември 2018.**CS1-одржување: бројчени имиња: список на автори (link)*
2. 1 2 3   *(27 декември 2014). „Koj e Пандов Александар?". A1on.mk. Посетено на 11 ноември 2018.**CS1-одржување: бројчени имиња: список на автори (link)[*мртва врска*]*
3. 1 2   *(12 септември 2005). „Стојменов си замислува дека е Пенов!". Вечер. Посетено на 11 ноември 2018.* *Не се допушта закосување или задебелување во: `|publisher=` (help)CS1-одржување: бројчени имиња: список на автори (link)[*мртва врска*]*
4. ↑  'Goran Lefkov' (5 декември 2016). „Samsonenko: Successful in Macedonia-under scrutiny in Russia". Scoop Macedonia. Посетено на 11 ноември 2018.
5. ↑  'Андреј Захаров' (26 септември 2017). „Расследование РБК: как россиянин стал самым богатым человеком Македонии". Журнал №10 (134). Посетено на 11 ноември 2018.
6. ↑  'Андреј Захаров' (30 септември 2017). „Како еден Русин стана најбогатиот човек во Македонија". МКД.мк. Архивирано од изворникот на 2019-02-09. Посетено на 11 ноември 2018.
7. ↑  „Анализа 24. Гости: Александар Пандов и Александар Тортевски". Трговско радиодифузно друштво 24вести ДООЕЛ Штип (основано од 24 Кабле ЛЛЦ Линц, Австрија) , Сопственик: Роберт Димитров. 13 октомври 2015. Посетено на 23 ноември 2018. Надворешна врска во `|publisher=` (help)
Витринитис група
**Кутинитот** е липтинит мацерал формиран од кутикулите на копнените растенија и често се наоѓа во наоѓалишта на јаглен. Тој е класифициран како кероген од тип II.  

  

На сликите е прикажан е шематски пресек на лист. Средниот дел се нарекува „мезофил". Се состои од колонообразен и сунѓерест паренхим. Од двете страни, лисното ткиво е покриено со кожа која се состои од клеточен слој (епидермис). Но, ткаенината не би била доволно силна за механичко и физичко дејство и би изгубила многу вода при испарувањето, доколку одозгора не била заштитена со многу силен слој, а тоа е кутикулата. Во споредба со слоевите на целулозните клетки, кутинит издржува 8-10 пати повеќе оптоварување пред уништување; отпорноста на кутинот на хемиски реакции е поголема од онаа на суберинот; покрај тоа, тој е отпорен на топлина. Бактериите и ниските габи не се хранат со кутин и суберин. Кутикулата е одвоена од клеточните мембрани на епидермисот. Проѕирен е како стакло. Кожата на кутинот, која сама по себе нема клеточна структура, но толку цврсто се прилепува однадвор до клетките на епидермисот што нејзиниот структурен модел е втиснат на неа. Кутикулата на горната површина на листот е обично подебела отколку на долната површина. Истиот феномен е забележан и во фосилната кутикула. Кутинизираните слоеви кои се состојат од клетки со мембрани често се наоѓаат под кутикулата. Тие се формираат од кутин сместен помеѓу целулоза и други јаглехидрати кои ги сочинуваат клеточните мембрани. Таквите средни слоеви се нарекуваат "кутикуларни слоеви".

Наводи
------

1. ↑  "Unicorns in the Garden of Good and Evil: Part 2 - Coal" by E R Crain, Can Soc Petrol Geol Reservoir, Dec 2010, Vol 37, issue 11, pages 21-26
2. ↑  „Coal Macerals Tutorial". Архивирано од изворникот на 2011-07-20. Посетено на 2011-04-01.
Кутинит е јаглен мацерал од липтинит групата на мацерали добиени од восочна надворешна обвивка на лисја, корени и стебла. Кутинит е богат со водород и флуоресира под УВ светлина.

Референца:
Шаржер од пиштол. Првиот дел е склопен, долу е расклопен
**Шаржер** или **магазин** е просторот за складирање куршуми во огнено оружје (карабин, пушка, пиштол, митралез). Тоа е дел од оружјето каде што се чуваат куршумите пред да бидат испукани. Шаржерите доаѓаат во различни облици и големини во зависност од видот на оружјето. Вака работат: ставате куршуми во шаржерот, а потоа шаржерот се става во огненото оружје. Кога ќе го повлечете чкрапалото, огненото оружје зграпчува куршум од шаржерот и го наполнува во стрелечката комора. Потоа, кога ќе пукнете со огненото оружје, куршумот ќе биде испукан.

Наводи
------

1. ↑  „шаржер" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  „шаржер" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
3. ↑  „магазин" — Дигитален речник на македонскиот јазик
4. ↑  „магазин" — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
5. ↑  „NRA Firearms Glossary". National Rifle Association of America. Архивирано од изворникот на 2011-07-18. Посетено на 2008-06-26.
6. ↑  „What is a Gun Magazine and How Does It Work?". *fusionfirearms.com* (англиски). Посетено на 2024-02-11.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Шаржер" на Ризницата ? |

* Difference Between a Magazine and a Clip video
* Difference Between a Magazine and a Clip – Picture
Борбите на Македонците од Егејска Македонија од Александар Ивановски
**Славјано-македонски глас** бил весник, орган на Окружниот комитет на СНОФ за Костурско, на македонски јазик, пишуван на кирилица. Одговорен уредник бил Лазо Поплазаров. Се издавал во селото Крчишта, Костурско, во периодот декември 1943 до јули 1944. Биле објавени вкупно 8 броја (еден вонреден), на шапирограф, во тираж од околу 500 примероци. Неговото излегување престанало со забраната на СНОФ од страна на раководството на КПГ.

Во истата година, август 1944 година, во ослободената територија на Костурско беше одржан состанок на кој учествуваа претставници на народната власт, на народно-ослободителните организации на КПГ, СХОФ и ЕАМ. Тогаш беше формирана комисија, која се обврза да ја координира работата околу отворањето училишта на македонски јазик. Во комисијата влегоа повеќе македонски активисти, претставници на народните одбори и активисти на народно-ослободителните организации. Меѓу активистите беа: Андон Сикавица, Александар Ивановски, Ристо Потрајанов и други.

Пред отворањето на училиштата одлучија да се одржи курс за подготовка на народните учители и да се состави текст за издавање на **буквар на македонски јазик.** За раководител на курсот за учителите беше поставен Александар Ивановски. Курсот почна со работа во првата декада на септември 1944 година, во градот Хрупишта, во куќата на таткото на Александар Ивановски. На курсот учествуваа повеќе од 20 македонски активисти од сите реони на Костурско и некои од Леринско. На курсот се одржуваа предавања врзани со историјата на македонскиот народ низ вековите, посебно за неговите буни и востанија против окупаторите како и за сите угнетувачи коишто ја распарчија Македонија по Букурешкиот договор од 1913 година.Курсот го завршија сите слушатели, кои потоа со помош на органите на власта во повеќе костурски и лерински села ја започнаа наставата по македонски јазик во македонските училишта.

Работата за составување на текстот на **македонскиот буквар** беше доверена на Александар Ивановски, Васко Караџа и Пенчо Поптрајанов.  Истиот е издаден во декември 1944 година, за тоа сведочи писмениот реферат на секретарот на партиската организација на КПГ за Костурско, до секретарот на бирото на ЦК на КПГ Леонидас Периклис (писмениот реферат се наоѓа во Архивот на Република Македонија во Скопје).

Наводи
------

1. ↑  *Д-р Боро Мокров, Развојот на македонскиот печат и новинарство (од првите почетоци до 1945 година), Скопје, 1980, 453–456;*
2. ↑  *Д-р Боро Мокров – М-р Томе Груевски, Преглед на македонскиот печат (1885–1992), Скопје, 1993, 49.*
3. ↑  Факти за Букварот од Егејска Македонија од авторот на Букварот Алеко Ивановски
Современи шишенца
**Шишенце** — мал сад вообичаено направен од стакло или пластика, наменет да држи течности, прашоци или капсули. Првично користени за складирање лекови, шишенцата се развиле за да служат за различни цели, вклучително и како садови за примероци во научните истражувања, особено во опремата за аналитичка хроматографија како што се автоматските примероци.

Додека стаклените садови слични на шишенца се користеле уште од класичната антика, современите шишенца најчесто се направени од пластика како полипропилен, што нуди предности во издржливоста и разновидноста. Постојат различни видови шишенца, вклучувајќи шишенца со единечна доза и шишенца со повеќе дози. Шишенцата со единечна доза се наменети само за еднократна употреба, додека шишенцата со повеќе дози може да се користат повеќепати, предмет на конкретни упатства поставени од организации како CDC за да се обезбеди безбедност и да се спречи загадување.

Зборот „шишенце" може да значи и деминутив од „шише".

Наводи
------

1. ↑  „Definition of VIAL". *www.merriam-webster.com* (англиски). 2024-02-02. Посетено на 2024-02-10.
2. ↑  „The Benefits & Applications of Different Vial Types". *www.mercedesscientific.com*. Посетено на 2024-02-10.
3. ↑  „шишенце" — Дигитален речник на македонскиот јазик

Надворешни врски
----------------
**Драгиша Димитријевски - Шипе** (роден на 6 април 1956

 во Куманово - починал на 7 јануари 2013

 во Куманово) — македонски глумец и сликар.

Животопис
---------

Димитријевски е роден во Куманово на 6 април 1956 година. Својата глумечка кариера ја започнал со претставата „*Мајка храброст и нејзините деца*" во 1974 година, а во 1979 година, дипломирал на Факултетот за драмски уметности во Скопје, во класата на проф. Тодорка Кондова. Од 1980 година бил постојан член на Кумановскиот театар, каде што остварил над сто и педесет глумечки улоги.
Освен по своите бројни глумечки улоги, Димитријевски бил познат и како ликовен уметник со плодно творештво. Добитник е на стручни и општествени награди, на МТФ „Војдан Чернодрински", на „ноемвриска награда" на градот Куманово и од Друштвото на ликовни уметници – Куманово. Своевремено ја добил и наградата за млад ликовен автор. Во последните неколку години Димитријевски бил и уметнички раководител на ликовната колонија „Карпино". Починал по кратко боледување на 7 јануари 2013 во Куманово.

Филмографија
------------

| Филмографија на глумецот Драгиша Димитријевски - Шипе |
| --- |
| Год. | Назив | Улога 
|- style="background: Lavender; text-align:center; "| 1980-ти▲ |
| 1981 | Црвениот коњ ТВ филм | / |
| 1982 | Илинден | / |
| 1984 | Белото циганче | / |
| 1985 | Трговецот од Солун | / |
| 1986 | Климент Охридски | / |
| 1986-2002 | Македонски народни приказни | / |
| 1987 | Вук Караџиќ | / |
| 1989 | Мугра | / |
| 1990-ти▲ |
| 1991 | Еурека | / |
| 2000-ти▲ |
| 2007 | Јас сум од Титов Велес ТВ филм | Професор |
| 2010-ти▲ |
| 2012 | Македонски народни приказни ТВ серија |  |
| 2014 | До балчак | Поп |

Наводи
------

1. ↑  „IN MEMORIAM Драгиша Димитријевски – Шипе". Радио Браво. 8 јануари 2013. Посетено на 2013-01-08.

Надворешни врски
----------------

* Драгиша Димитријевски - Шипе на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)
**Ѓорѓија С. Илиоски** ( 1924
 во Крапа, Порече — 15 ноември 1944

 во Македонски Брод) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.

Животопис
---------

Бил роден во 1924 година во селото Крапа кај Македонски Брод. По занимање бил земјоделец. Активно учествувал во НОБ уште од 1942 година. Учествувал во повеќе борби. Бил тешко ранет, по што починал во болницата во Македонски Брод, на 15 ноември 1944 година.

Наводи
------

1. 1 2  *Порече низ историјата*, Милан Ристески, НИО „Студентски збор", Скопје, 1982, стр.217



|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Ема Шенсон
**Ема Софија Перпетуа Шенсон** (21 септември 1827 – 17 март 1913) била шведска фотографка и сликарка. Таа била една од најраните женски професионални фотографи во Шведска.

Биографија
----------

 Фотографија на катедралата во Упсала, 1889 година
Родена во Упсала на 21 септември 1827 година, Шенсон била ќерка на благајникот на академијата Џон Шенсон и училишниот администратор Марија Магдалена Хар. Нема податоци за нејзиното образование или за тоа како се запознала со фотографирањето.

До 1860-тите, таа отворила студио во Упсала, станувајќи една од најраните женски професионални фотографи во Шведска и првата што основала бизнис во Упсала. Покрај фотографиите од катедралата во Упсала, таа направила серија од околу 20 отпечатоци од албуми како почит на шведскиот ботаничар Карл Линеј (1707–1778). Во 1880-тите и 90-тите години, таа направила дополнителна технички совршена серија на катедралата која го покажува напредокот и резултатите од реставраторската работа. Сликите ги откриваат не само нејзините технички вештини, туку и нејзината способност да ја позиционира камерата за да добие архитектонски одлични слики. Иако негативите на Шенсон исчезнале, нејзините фотографии од катедралата што се поправа може да се видат во албум во универзитетската библиотека.

Ема Шенсон починала во Упсала на 17 март 1913 година. Таа е запаметена како една од најраните женски професионални фотографи во Шведска заедно со Розали Сјоман во Стокхолм, Хилда Сјолин во Малме и Вилхелмина Лагерхолм во Еребру .

Поврзано
--------

* Британката Софија Хеселиус

Галерија
--------

* Катедралата во Упсала, 1860 годинаКатедралата во Упсала, 1860 година
* Спална соба Линеј, 1864 годинаСпална соба Линеј, 1864 година
* Могили на Упсала, 1895 годинаМогили на Упсала, 1895 година

Наводи
------

Дополнително читање
-------------------

* Emma Schenson at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon


1. 1 2 3  „Emma S P Schenson" (шведски). riksarkivet.se. Посетено на 8 May 2016.
2. 1 2  Dahlman, Eva (2004). *Women photographers, European experience*. Acta Universitatis Gothoburgensis. ISBN 9789173464741.
3. ↑  „LINNAEUS, Carolus (1707-1778)--Elias Magnus FRIES (1794-1878) and Emma SCHENSON (1837-1913, photographer). In memoriam Caroli a Linné. [Uppsala]: s.n. [c.1864]". Christues. Посетено на 8 May 2016.
4. ↑  „Photographs by Emma Schenson" (шведски). Uppsala Universitetsbibliotek. Архивирано од изворникот на 12 May 2016. Посетено на 9 May 2016.
5. ↑  Dahlman, Eva. „Kvinnliga pionjärer osynliga i fotohistorien" (шведски). Tidskrift för genusvetenskap: University of Gothenburg. Архивирано од изворникот на 2018-09-26. Посетено на 11 May 2016.
Египетска мумија на куче и прегледи на предниот дел и профилот.
**Археозоологија** — научна дисциплина која ги проучува остатоците од животни на археолошките наоѓалишта.

Археозоологијата или зооархеологија е студија на остатоци од животни од наоѓалишта — коска, заби, рогови, слонова коска, влакна, лушпи, и школки. Археозоолозите се интересираат за односите меѓу луѓето и животните во минатото, проучувајќи разни видови на животни кои ги вклучуваат цицачите, птиците, рибите, рептилите и влекачите, како и школки и други без‘рбетници. Коските не се секогаш присутни на археолошките наоѓалишта, што зависи од условите како се зачувувале, и најчесто само по некоја коска или делови од коски можат доволно добро да бидат зачувани за археозоологот да може да ги проучува.

Овој тип на анализа овозможува од една страна да го увидиме меѓусебниот односот на човекот и животните, а од друга страна да се запознаеме со економиите на древните заедници. Преку добиените податоци може да се утврди составот и видовите на животни кои ги ловел човекот, почетокот на припитомувањето, начинот на експлоатација на животните врз основа на остатоците од нивните скелети пронајдени во наоѓалиштето и др.

Археозоолозите одговараат на прашања за тоа дали животните биле истерани, ловени или одгледувани, за тоа како биле колени, колку месото придонело за исхраната, кога животните умирале, и секакопроцесот на нивното припитомување. Студиите за фауна во наоѓалиштата конкретно, можат да покажат за тоа кои животни биле ловени и јадени и во колкав однос. Тоа дава даваат информација за сезоната на користење на наоѓалиштето или за времето на ловење на животните.

Археозоологија и сродни науки
-----------------------------

Како што покажува самото име на оваа наука, археозоологија во своите проучувања се поклопува со други области и науки. Тие вклучуваат:

* Антропологија
* Археологија
* Биологија
* Екологија
* Етнографија
* Палеопатологија
* Палеонтологија
* Зоологија

Поврзано
--------

* Археологија на животната средина
* Биоархеологија

Надворешни врски
----------------

* Здружение за археологија на животната средина
* BoneCommons(ICAZ)[*мртва врска*]
* Интернационален Совет за Археозоологија(ICAZ) Архивирано на 5 април 2007 г.
* Археозоо: колаборативно мрежно место за археозоологија Архивирано на 3 март 2007 г.
**Архајски период** или **архаика** е именување кое се користи за периодот од грчката историја од 750. година пне. до 480. година пне. Терминот почнале да го користат историчарите во 18. век како би го опишале преминот од т.н. мрачно доба на Грција до класичниот антички период.

Уметност
--------

Архајски курос
Орнаментален стил
Црно-фигурален стил
Реконструкција на боја кај статуа на кора од Архајскиот период на Грција
Овој период го добил именувањето по она според кое во Историја на уметност, се сметало за архаично и старомодно во склуптурата и уметностите/занаетите, како спротивност од следниот т.н Класичен период.
**Велешки народоослободителен партизански одред „Пере Тошев"** е партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија.

Одредот е формиран во текот на втората половина на мај 1942 година, во планината Лисец, и првично бил составен од 60-70 души, поделени на две чети. Командир на одедот бил Мице Козароски. Реонот на дејствување на одредот бил: планината Лисец и областа Азот. На 11 јуни 1942 година, одредот е опколен од бугарскиот „Педесет и шестиот пешадиски велешки полк", и од полицијата од Велес, но успева да излезе од опсадата. После овој настан, одредот дејствува во реонот на долината на реката Вардар, и се судира со бугарска војска во: Крајници, Крива Круша, Рудник и Војница. Во селото Војница во текот на декември 1942 година, одредот губи 8 члена, во битка со „Педесет и шестиот полк". Дел од борците успеваат да избегаат, а дел тргнува кон Куманово. Откако не успеваат да се вратат во Велешко, преживеаните борци се приклучуваат кон тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов". Заедно со борците од Прилепско, во септември 1942 година формираат нов одред, „Димитар Влахов".

Учесници
--------

* Мице Козароски, командир
* Димко Митрев, политички комесар
* Камуран Тахир, заменик-политички комесар
* Благој Давков
* Павле Игновски

Наводи
------

1. ↑  „ЗБОРНИК ДОKУМЕНАТА И ПОДАТАКА O НАРОДНООСЛОБОДИЛАЧКОМ РАТУ ЈУГОСЛОВЕНСКИХ НАРОДА, ТОМ VII, КЊИГА 1, Београд, 1952, с. 110" (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2022-08-19. Посетено на 2022-08-19.
2. ↑  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 257
**Велешко-прилепски народноослободителен партизански одред „Трајче Петкановски"** е партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија. 

Одредот е формиран кон крајот на април 1944 година, од 30 борци, разделени на групи по десет луѓе. Името го добил во чест на загинатиот партизан Трајче Петкановски. Овој одред дејствувал во околината на селата во областа Азот и Порече, и најчеста акција била напаѓање на бугарските полициски групи, диверзии на линијата Скопје-Велес, и друго. Во текот на септември 1944 година одредот брои 400 борци. Заедно со други партизани, на 2 септември 1944 година од овој одред е формирана осмата македонска ударна бригада.

Дејци
-----

* Боро Мокров, политички комесар
* Стоилко Иванов, заменик-политички комесар

Наводи
------

1. ↑  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 257
Поглед кон Понтал
**Понтал**, познат и како **Рекрејо дос Бандејрантеш** или само како **Рекрејо** — мал полуостров и плажа во населбата Рекрејо, во западниот дел на Рио де Жанеиро, Бразил, кој привремено се користел за одржување на атлетските натпревари во брзо одење и велосипедската хронометарска трка на Летните олимписки игри 2016.

Летни олимписки игри 2016
-------------------------

Велосипедските хронометарски трки во машка и женска конкуренција на Летните олимписки игри 2016 се одржале на 10 август на патеката Грумари во должина од 29,8 км. Почетната точка на трката бил плоштадот Тим Маја (Понталски Пат), потоа трката продолжила на патеката Грумари пред да се стигне до првото искачување по 9,7 км и второто искачување по 19,2 км, а завршната точка била кај Ав Луција Коста во Понтал.

* Хронометар за мажи: 54,5 км (2 круга); и
* Хронометар за жени: 29,8 км (1 круг).

Патеката во должина од 24,8 км исто така се користела и за друмските трки.

* Друмска трка за мажи: 99,2 км од 241,5 км (4 круга); и
* Друмска трка за жени: 49,6 км од 141 км (2 круга).

Патеката за атлетските трки во брзо одење на 20 км и 50 км започнале и завршиле кај Ав Луцио Коста. Натпреварите на 20 км се одржале на кружна патека во должина од околу 1 км околу Ав Луцио Коста и Понталскиот Пат меѓу пресечните точки на улиците Прожектада (запад) и Хелио де Брито (исток). Патеката на 50 км претставувала продолжување на онаа на 20 км за дополнителен 1 км до пресечната точка на Понталскиот Пат и улицата Жералдо Иринео Жофили (запад).

* Трка на 50 км: 2 км (25 круга); и
* Трките на 20 км на мажи/жени: 1 км (20 круга).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Олимписката патека Грумари | Олимписката друмска патека | Олимписката патека Виста Кинеза |

Поврзано
--------

* Атлетика на Летните олимписки игри 2016
* Велосипедизам на Летните олимписки игри 2016

Наводи
------

1. ↑  „18400 Av Lucio Costa, RJ, Brazil: Interactive Google Street View photo and map of Avenida Lucio Costa at Pontal, Angra dos Reis, Rio de Janeiro, Brasi". *Geographic.org/streetview*. Архивирано од изворникот на 2016-09-04. Посетено на 4 август 2016.
2. ↑  Olympic Games Facilities: Barra Region Архивирано на 20 август 2016.
3. ↑  Rio de Janeiro Olympic venues mapАрхивирано на 17 март 2016.
4. ↑  2016 Rio Olympics road cycling courses confirmed
5. ↑  „Rio 2016 Road Cycling - Men's Time Trial" (PDF). UCI.ch. Посетено на 21 април 2016.
6. ↑  „Rio 2016 Road Cycling - Women's Time Trial" (PDF). UCI.ch. Посетено на 21 април 2016.
7. ↑  „Rio 2016 Road Cycling - Men's Road Race" (PDF). UCI.ch. Посетено на 21 април 2016.
8. ↑  „Rio 2016 Road Cycling - Women's Road Race" (PDF). UCI.ch. Посетено на 21 април 2016.
9. ↑  „Rio 2016 Spectator Guide Athletics" (PDF). rio2016.com. Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-08-06. Посетено на 21 август 2016.

Надворешни врски
----------------

* Praça do Pontal на Google Maps
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Зеленкоа|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} 

***Зеленкоа*** е род на цветни растенија скриеносеменици од семејството на орхидеи, Орхидеи. Постои само еден познат вид, ***Зеленкоа онуста***, родена во Еквадор и Перу. 

*Зеленкоа онуста* е епифитична пустинска орхидеја, која успева и преживува во суровите услови на суви шуми во југозападниот дел на Еквадор и северозападниот дел на Перу помеѓу нивото на морето и 1200 метри, растејќи на дрвја и кактуси. Цветовите се широки 2,см.

Поврзано
--------

* Список на родови Orchidaceae

Наводи
------

1. ↑  Books, Ortho (2005-01-18). *Complete Guide to Orchids* (англиски). Meredith Books. стр. 171. ISBN 9780897215060.
2. 1 2 3  „A Detailed Review of Zelenkoa onusta (2001)". *miosjournal.org*. Посетено на 2018-07-20.

Надворешни врски
----------------

* 

* Ризница Податотеки поврзани со *Zelenkoa* на Ризницата
* 

* *Zelenkoa* на Викивидовите ?
* IOSPE orchid photos, *Oncidium onustum* Lindley 1833 Photo courtesy of Jay Pfahl
* Video by Jerry Fischer video explaining biology + ecology of *Zelenkoa onusta*
**Петре Богданов - Кочко** (Скопје, 12 март 1913

 - Скопје, 22 февруари 1988

), македонски композитор, оперски пејач (тенор) и организатор на музичкиот живот во Македонија. Се категоризира во првата генерација македонски повоени композитори.

Учесник е во НОВ на Македонија. Во Агитпропот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ ја вршел функцијата референт за школство со задача на слободната територија во Западна Македонија во периодот септември-декември 1943 година да ги организира првите училишта на македонски јазик. Во 1944 година работи околу прашањето на Македонците од Егејска Македонија. Во својство на претставник на Главниот штаб на НОВ и ПОМ определен период е присутен во Егејска Македонија каде ги координира активностите на македонското националноослободително движење од Егејска Македонија со грчкото народноослободително движење. Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ.

По војната, еден е од основачите на Операта на Македонскиот народен театар и на првото музичко училиште, прв претседател на Друштвото на музичарите на Македонија. Како пејач оствари низа значајни улоги.

Наводи
------

1. ↑  Александар Литовски „Јубилеен календар за Егејскиот дел на Македонија во 2009 година", Организација на Македонците-потомци од Егејскиот дел на Македонија, Битола, 2009.

Надворешни врски
----------------

* Сеќавање на Петре Богданов-Кочко по повод 100-те години од неговото раѓање (12.3.1913 - 12.3.2013) — Бранка Костиќ Марковиќ, Сојуз на композиторите на Македонија
Кетот *Breck Marshall*
**Кет** (англиски: *catboat*) — еднојарболен едреник со едно едро што е познат по својата едноставна градба и лесно ракување. Едното едро е поставено на јарбол во близина на предниот дел на чамецот. Ова едро го олеснува управувањето, особено за почетници или самостојни морнари. Кетовите имаат широка греда, што значи дека се прилично широки во споредба со нивната должина. Овој широка облик ги прави стабилни во водата, така што е помала веројатноста да се превртат, што е одлично за пловење во мирни води или за лежерно крстарење. Името „кет" доаѓа од англискиот збор „cat".

Општо е прифатено дека потеклото на кетот доаѓа од Њујорк околу 1840 г. а оттаму се раширил по источниот и јужниот брег на САД. Една единствена одлика на кетовите е нивната историја во американската поморска култура. Кон крајот на XIX и почетокот на XX век, кетовите биле неверојатно популарни по источниот брег на САД, особено во Нова Англија. Најчесто се користеле за риболов, превоз, па дури и за трки. Нивната популарност произлегла од нивната разновидност и практичност. Кетовите можат лесно да се движат по плитки води, што ги прави совршени за истражување на крајбрежните области и пловидба низ тесни канали. Нивната широка греда обезбедува стабилност, овозможувајќи им на рибарите да работат удобно и безбедно во различни временски услови. Понатаму, кетовите се прославиле и за нивниот извонредниот изглед и препознатливата градба. Нивното големо, единечно едро им давал исклучителна силуета на водата Додека нивната популарност опаднала со појавата на посовремени дизајни на едреници, кетовите остануваат сакани меѓу морнарите и љубителите поради нивната богата историја, едноставна отменост и пријатно едрење.

Наводи
------

1. ↑
2. ↑  Bennett, Jenny (2005). *Sailing Rigs, an Illustrated Guide*. London: Chatham Publishing. ISBN 1-86176-243-7.

Надворешни врски
----------------

* "Nine Lives: The Story of the Catboat" (documentary film, 50 min.)
* Selina II, the largest vintage catboat
Листови на белиот габер
Реси на јапонскиот габер
**Габер** (науч. *Carpinus*) — род релативно мало дрво од семејството брези (*Betulaceae*). Опфаќа 30–40 вида, застапени во северните умерени подрачја. Најмногу видови има во источна Азија, особено Кина. Во Европа виреат само два вида, а во Северна Америка само еден.

Во Македонија
-------------

Во Македонија се присутни обичниот габер, наречен и сабука или воденика (*C.betulus*), белиот габер (*C. orientalis*) и црниот габер (*Ostrya carpinifolia*), кој впрочем припаѓа на родот хмељогабер (*Ostrya*). Од нив, природно е застапен само црниот.

Опис
----

Листовите се листопадни, наизменични и прости, со назабени рабови и долги од 3 до 10 см. Цветовите излегуваат напролет и имаат облик на виснати реси. Машките и женските се засебни, но растат на истото дрво (еднодомност). Плодот е мало оревче, долг 3–6 мм и сместен во прицветник (плодна лушпа). Прицветникот е малку несиметричен, со триделен или просто овален облик. Несиметричноста му овозможува да се врти додека патува со ветерот и така да стигне подалеку. Обликот на крилцата е пресуден во распознавањето на видовите. Секоја реса има по 10 до 30 семчиња.

Употреба
--------

Габерот има многу тврдо дрво. Сушените талпи од срцевината имаат речиси бела боја, погодна за внатрешно уредување. Ретко се користи за столарија, бидејќи тешко се обработува. Од друга страна, токму поради цврстината, од габрово дрво се прават даски за сечење, рачки за алат, дна за рачни стругови, тркала за кочии, механизми за пијано. Во минатото од ова дрво се правеле запци за запченици во ветерниците. Денес од него се прават и паркети и шаховски фигури.

Видови
------

* *Carpinus betulus* — обичен габер, габер, сабука, воденика
* *Carpinus caroliniana* — американски габер
* *Carpinus cordata* — срцелисен габер
* *Carpinus faginea*
* *Carpinus fangiana*
* *Carpinus fargesii* — Фаржеов габер
* *Carpinus japonica* — јапонски габер
* *Carpinus laxiflora* — реткоцветен габер
* *Carpinus orientalis* — бел габер
* *Carpinus putoensis* — путујски габер
* *Carpinus tengshongensis*†
* *Carpinus tschonoskii* — Чоновскиев габер
* *Carpinus turczaninowii* — Турчанинов габер

Поврзано
--------

* Хмељогабер
* Брези
* Габролисен јавор (*Acer carpinifolium*)

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Габер*". *Македонска енциклопедија*. , книга . Скопје: МАНУ. Text "series
" ignored (help)
2. ↑  „Carpinus fangiana". Rogers Trees and Shrubs.
3. ↑  Dai, Jing; Sun, Bainian; Xie, Sanping; Lin, Zhicheng; Wu, Jingyu; Dao, Kequn (2013). „A new species of *Carpinus* (Betulaceae) from the Pliocene of Yunnan Province, China". *Plant Systematics and Evolution*. **299** (3): 643–658. doi:10.1007/s00606-012-0750-1.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Габер" на Ризницата ? |

* Габер на Викивидовите ?
* „Габер" — Енциклопедија на живиот свет