Пеан ( /p i ə n / ) е песна или Лирската песна изразување на триумфот или благодарноста. Во класичната антика, обично се изведува со хор, но некои примери изгледаат наменети за индивидуален глас ( монодија ). Коренот на зборот и значењето се задржало од пред хеленско време до денес, во Македонскиот и другите словенски јазици. „Пајон" беше исто така име на божествен лекар и епитет („презиме") на Аполон .

Етимологија
-----------

Основата на зборот науката сè уште (погрешно) го бара во грчка етимологија, παιάν е \*παιάϝων. Иако е јасно дека и на современ македонски јазик значењето е исто, нешто што се пее, што е испеано. RSP Beekes предлага дека *Пајан* „можеби е предгрчки ". Во последно време е се појасно станува дека она што науката го нарекувала предгрчко, најчесто има скоро идентично обаснување и со содржини од современата култуа на некој словенски народ,

Старогрчки пајан (пеан)
-----------------------

Во Хомер, Пајон бил грчки лекар на боговите. Во *Илијада* V, тој ги лекува ранетите Арес и Адот со својата тревка. Со текот на времето, Пајон (или Пајан) станал епитет („презиме") на Аполон како бог способен да носи болест и се удоволувал како бог на исцелување. Хесиод го идентификува Пајон како посебен бог, а во подоцнежната поезија Пајон се повикува независно како бог на здравјето. Подоцна, *Пајан* станува презиме на Асклепиј, друг бог-исцелител.

Најраните појави на *пајан* или химна на благодарност се појавуваат и во *Илијадата*. По молитвата за избегнување на злото од Ахајците, се пее пајан. Во речиси идентична линија (X.391) што сугерира формулиран израз, Ахил им кажува на Мирмидоните да го пеат пајанот по смртта на Хектор .

За да се открие односот помеѓу Паеан или Пајон, богот-исцелител, и Пајан во смисла на „песна", неопходно е да се идентификува врската помеѓу ритуалното пеење и шаманските лековити уметности.

Претходно, Л.Р. Фарнел се осврна на древната поврзаност помеѓу занаетот за исцелување и пеењето на магии, но сметаше дека е невозможно да се одлучи која е првобитната смисла. Во секој случај, значењето на „исцелител" постепено му отстапувало на значењето на „химна ", од фразата „Ἰὴ Παιάν" или „Ἰὼ Παιάν".

Ваквите песни првично биле упатени на Аполон, а потоа и на другите богови, Дионис, Хелиос, Асклепиј. Околу 4 век, пајанот станал само формула за восхитување ; Неговата цел била или да бара заштита од болести и несреќи, или да се заблагодари откако ќе биде дадена таквата заштита. Нејзината поврзаност со Аполон како убиец на Питонот доведе до нејзино поврзување со битка и победа; оттука стана обичај војската да го пее пеан на маршот и пред да влезе во битка, кога флотата го напушта пристаништето, а исто така и по победата.

Грчкиот поет Есхил, кој учествувал во битката кај Саламина, ја коментирал моќта на пајанот над непријателите (во овој случај Персијците ):

> Сите варвари чувствувале страв затоа што биле лишени од она што го очекувале. Грците го пееја величествениот пајан во тоа време не за бегство, туку затоа што брзаа во битка и беа витко срце.
> 
> 

Пред продолжувањето на поморската битка меѓу Коркирејците и Коринтјаните во војната што водеше до Пелопонеската војна, беше испеан пеан, што имплицираше дека тоа можеби било вообичаена практика. Покрај тоа, се вели дека пеанот бил испеан непосредно пред почетокот на различни битки (вклучувајќи ја и битката кај Кунакса ) во „Анабасис" (или „Персиска експедиција" на Ксенофон).

Во античката поезија и музика
-----------------------------

Најпознати пајани се оние на Бахилид и Пиндар. Пајаните се пееле на фестивалите на Аполон (особено на Хиацинтија ), на банкети, а подоцна дури и на јавни погреби. Во подоцнежните времиња тие беа упатени не само на боговите, туку и на човечките суштества. На тој начин Родијците го славеле Птоломеј I Египетски, Самијците Лисандер од Спарта, Атињаните Димитриј, Делфијците Кратер од Македонија .

Музички, пајанот бил хорска ода и првично имал антифоничен карактер, во кој водачот пеел во монодичен стил, при што хорот одговарал со едноставна, неформална фраза; сепак, подоцна во својот развој, пајанот бил целосно хорска форма. Типично, пајанот бил во режим на Доријан (забележете дека старогрчкиот Доријан се разликувал од модерниот Доријан; видете музички режим ),[] и беше придружуван од китара, кој беше инструмент на Аполо. Пајаните што требаше да се пеат на бојното поле беа придружени со аулос и китара.

Два музички фрагменти од пајаните преживеале од доцната антика: еден од Атенај Атенаиу "(Атенај, син на Атенај), другиот од Лимениј од Атина. Фрагментот на Лимениј е датен во 128 п.н.е.; онаа на Атенај можеби е составена во истата година или десет години порано.

Модерна употреба
----------------

Paean сега обично се користи за да значи израз на пофалба или возбуда (како што е неговото измислување во вишокот израз „paeans of пофалба"). Песната наречена „Paean" беше искористена во кинескиот пропаганден филм наречен *„Истокот е црвен"* .

### Исповед на USS *Pueblo*

Откако беше заробен од Северна Кореја во 1968 година, командантот на УСС *Пуебло*, Лојд М. Бухер, го употреби терминот „пеан" како шифра дека неговото признание е принудно. Под закана од смрт, Bucher се согласија да "се признаат на своите и престап на екипажот" во своја рака, и вклучен фразата "Ние пеан на Северна Кореја [Северна Кореја]. Го сакаме нивниот голем водач Ким Ил Сунг".

Наводи
------

 

1. Paean, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek–English Lexicon*, at Perseus
2. ^ Jump up to:***a*** ***b*** Mycenaean Greek 𐀞𐀊𐀺𐀚, *pa-ja-wo-ne* /pajāwonei/ (dat.), written in Linear B and attested on the KN V 52 tablet found at Mycenaean Knossos, attests the name as referring to an individual Mycenaean deity. See John Chadwick, *The Mycenaean World* [Cambridge University Press] 1976, p. 88).
3. **^** R. S. P. Beekes, *Etymological Dictionary of Greek*, Brill, 2009, p. 1142 (see also pp. 1144 and 1159).
4. **^** Eustathius on Homer §1494; Virgil, *Aeneid* vii. 769.
5. **^** Both occasions are noted by Grace Macurdy, "The Derivation of the Greek Word Paean" *Language* 6, no. 4 (December 1930: 297-303), citation on 300.
6. **^** Grace Macurdy, "The Derivation of the Greek Word Paean", *Language* 6, no. 4 (December 1930: 297-303), written before the deciphering of Linear B, attributes an origin of *paeon* in the north of Greece, rather than Minoan Crete; she offered the quote from Nilsson, *Greek Religion*, p. 130.
7. **^** Farnell, *The Cults of the Greek States* (Oxford University Press, 1896)[*page needed*].
8. **^** Barry Strauss, *The Battle of Salamis: The Naval Encounter That Saved Greece—and Western Civilization* (New York: Simon and Schuster, 2004), p. 160
9. **^** Thucydides, History of the Peloponnesian War. Translated by Rex Warner, Penguin Books LTD, p. 65
10. **^** Xenophon, The Persian Expedition. Translated by Rex Warner, Penguin Books LTD. Pg. 49
11. **^** Annie Bélis (ed.). 1992. *Corpus des inscriptions de Delphes*, vol. 3: "Les Hymnes à Apollon" (Paris: De Boccard, 1992), 48–49, 53–54; Egert Pöhlmann and Martin L. West, *Documents of Ancient Greek Music: The Extant Melodies and Fragments*, edited and transcribed with commentary by Egert Pöhlmann and Martin L. West (Oxford: Clarendon Press, 2001), 71.

Извори
------

* *Делови од овој запис првично се од Енциклопедија Британика од 1911 година.*

Надворешни врски
----------------

* Проект Теои - Пајон
* Грчки paeans во англиски превод

1. ↑  Paean, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek–English Lexicon*, at Perseus
2. ↑  R. S. P. Beekes, *Etymological Dictionary of Greek*, Brill, 2009, p. 1142 (see also pp. 1144 and 1159).
3. ↑  Eustathius on Homer §1494; Virgil, *Aeneid* vii. 769.
4. ↑  Both occasions are noted by Grace Macurdy, "The Derivation of the Greek Word Paean" *Language* 6, no. 4 (December 1930: 297-303), citation on 300.
5. ↑  Grace Macurdy, "The Derivation of the Greek Word Paean", *Language* 6, no. 4 (December 1930: 297-303), written before the deciphering of Linear B, attributes an origin of *paeon* in the north of Greece, rather than Minoan Crete; she offered the quote from Nilsson, *Greek Religion*, p. 130.
6. ↑  Barry Strauss, *The Battle of Salamis: The Naval Encounter That Saved Greece—and Western Civilization* (New York: Simon and Schuster, 2004), p. 160
7. ↑  Thucydides, History of the Peloponnesian War. Translated by Rex Warner, Penguin Books LTD, p. 65
8. ↑  Xenophon, The Persian Expedition. Translated by Rex Warner, Penguin Books LTD. Pg. 49
9. ↑  Annie Bélis (ed.). 1992. *Corpus des inscriptions de Delphes*, vol. 3: "Les Hymnes à Apollon" (Paris: De Boccard, 1992), 48–49, 53–54; Egert Pöhlmann and Martin L. West, *Documents of Ancient Greek Music: The Extant Melodies and Fragments*, edited and transcribed with commentary by Egert Pöhlmann and Martin L. West (Oxford: Clarendon Press, 2001), 71.