Пристапувањето на **српскиот монарх** било легитимизирано со **церемонија на крунисување**. Крунисувањето го извршиле црковните службеници.

Церемонија
----------

### Среден век

Ритуалот на крунисување нов владетел (кралско устоличување) е потврден во 12 век. Крунисувањето на српските монарси се одржувало во најистакнатите цркви во земјата. Крунисувањето на големите кнезови на Србија најверојатно се одржало во црквата во Рас. Наследниците на Стефан Немања ги усвоиле византиските идеи за самоуправување и акти за миропомазание и крунисување на владетелот. Црковниот службеник (архиепископ, патријарх) го крунисал владетелот на истата церемонија.

Историја
--------

### Среден век

Ритуалот на крунисување нов владетел е потврден во 12 век. Крунисувањето на српските монарси се одржувало во најистакнатите цркви во земјата. Стефан (р. 1196–1228), син на големиот кнез Стефан Немања, бил крунисан со круна испратена од папата Хонориј III во 1217 година.  Според Фин Џуниор, тој бил крунисан со папски легат. Не е познато каде се одржало крунисувањето. Ј. Калиќ верувал дека тоа е црквата Петар, Рас. Се претпоставува дека Стефан бил крунисан по втор пат од архиепископот Сава, неговиот брат. Во втората повелба на манастирот Жича од ок. Во 1224 година, кралот Стефан наредил во тој манастир да бидат крунисани сите идни кралеви. Неговите современици и наследници го нарекоа „Првокрунисаниот крал".

### Модерен

„Крунисувањето на кралот на Србија во Белград", *The Illustrated London News* (15 октомври 1904 година).
Последното и единствено современо крунисување на Србија било во 1904 година, кога кралот Петар I беше крунисан на источно православна христијанска церемонија во катедралата Домаќин на Светите Архангели во Белград. Србија станала дел од државата Југославија по Првата светска војна, но Петар не одржа второ крунисување и ниту еден од неговите двајца наследници, југословенските монарси Александар и Петар II, не беа крунисани. Ова се должи на верската различност на новата држава.

Регалија
--------

Главна статија: Regalia of Serbia
### Среден век

Круната на Стефан Доментијан ја нарекол „светиот венец" (*sveti venac*). Подоцна, тој бил наречен „од бог подарениот венец на српското кралство".

### Модерен

Современите српски регалии биле создадени во Париз од познатите златари на браќата Фалис во 1904 година за крунисувањето на кралот Петар I Караѓорѓевиќ и се состоеле од кралска круна, топка, жезло, мантија и тока од мантил. Круната, позната како „Круна на Караѓорѓевиќ", делумно била направена од топ што Караѓорѓе го користел за време на Првото српско востание, а била украсена со детали како што се српскиот орел и српскиот крст. Круната, жезолот и топчето биле украсени со скапоцени камења извлечени во Србија и емајлирани во српските национални бои (црвена, сина и бела). Мантијата била изработена од виолетово кадифе, извезена со злато и обложена со крзно од хермелин.

Симболизам
----------

 *Крунисувањето на српскиот цар Стефан Душан како источноримски император*, дел од серијата *Словенски еп* од Алфонс Муча, 1926 година.
Светоста на српскиот трон е често нагласена во средновековните извори.  Освен тронот, круната била една од најважните кралски обележја во средниот век.

Крунисувања
-----------

### Среден век

* Стефан (р. 1217–28), неизвесен.
* Стефан Радослав (р. 1228–33), крунисан во Жича од архиепископот Сава, неговиот вујко.
* Стефан Владислав (р. 1234–43), крунисан во Жича од архиепископот Арсеније.
* Стефан Урош I (р. 1243–76), крунисан во Жича од архиепископот Арсеније.
* Стефан Драгутин (р. 1276–82), крунисан во Жича.
* Стефан Милутин (р. 1282–1321), крунисан во Жича од архиепископот Јевстатије I по Дежевскиот собор во почетокот на 1282 година.
* Стефан Константин (р. 1321–22).
* Стефан Дечански (р. 1322–31), крунисан од архиепископот Никодим I на 6 јануари 1322 година
* Стефан Душан (р. 1331–55), крунисан за император во Скопје од патријархот Јоаникије II на 16 април 1346 година
* Стефан Урош V (р. 1355–71).

### Модерен

* Петар I Караѓорѓевиќ (1903–1921), крунисан во катедралата Свети Михаил во Белград на 21 септември 1904 година.

Поврзано
--------

* Список на српски монарси
* Српски кралски титули

Извори
------

* Ćirković, Sima; Mihaljčić, Rade (1999). Лексикон српског средњег века. Knowledge. ISBN 9788683233014.
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.
* Kalić, Jovanka (1998). „Претече Жиче: Крунидбена места српских владара". *Историјски часопис*. Istorijski institut. **XLIV**: 77–87.
* Marjanović-Dušanić, Smilja; Ćirković, Sima M. (1994). *Vladarske insignije i državna simbolika u Srbiji od XIII do XV veka*. Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 9788670251830.
* Veselinović, Andrija; Ljušić, Radoš (2008). *Srpske dinastije*. Službeni glasnik. ISBN 978-86-7549-921-3.

Дополнително читање
-------------------

* Komatina, Ivana (2016). „Велико краљевство од прва: Крунисање Стефана Немањића и "традиција Дукљанског краљевства"" (PDF). *Историјски часопис*. Belgrade: Istorijski institut. **65**: 15–34. Архивирано од изворникот (PDF) на 2018-03-24. Посетено на 2017-03-26.
* Marjanović-Dušanić, S. „Kruna". *LSSV*: 334–335.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6  Veselinović & Ljušić 2008. sfn error: no target: CITEREFVeselinovićLjušić2008 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7  Kalić 1998. sfn error: no target: CITEREFKalić1998 (help)
3. 1 2 3 4  Ćirković & Mihaljčić 1999. sfn error: no target: CITEREFĆirkovićMihaljčić1999 (help)
4. 1 2 3 4  Fine 1994. sfn error: no target: CITEREFFine1994 (help)
5. 1 2  Marjanović-Dušanić & Ćirković 1994. sfn error: no target: CITEREFMarjanović-DušanićĆirković1994 (help)
6. ↑  „The Serbian Revolution of 1903". Mtholyoke.edu. Архивирано од изворникот на 2008-10-22. Посетено на 2008-10-12.
7. ↑  The Coronation of King Peter I of Serbia. Retrieved 2009-10-28.