**Хаплогрупата P1**, позната и како **P-M45** и **K2b2a**, е хаплогрупа на ДНК на Y-хромозомот во човечката генетика. Дефинирано со SNPs M45 и PF5962, P1 е примарна гранка (подклада) на P (P-P295; K2b2).

Единствените примарни подклади на P1 се Хаплоггрупата Q (Q-M242) и Хаплогрупата R (R-M207). Овие хаплогрупи сега го сочинуваат најголемиот дел од машките лоза меѓу Индијанците, Европејците, Централна Азија и Јужна Азија, меѓу другите делови на светот.

P1 (M45) најверојатно потекнува од Централна Азија или Сибир,  со базален P1\* (P1xQ,R) сега најчест кај поединците во Сибир и Централна Азија.     Студијата од 2018 година открила базален P1\* кај две сибирски индивидуи датирани од горниот палеолит (~ 31.630 cal BP) од археолошкиот локалитет на реката Јана познат како Место на рогот на Јана носорог. P-P226, кој ја формира родителската клада на Q и R, е пронајден меѓу човечки примерок стар 33.000 години (AR33K), кој покажал близок генетски афинитет со 40.000-годишниот човек Тијанјуан од северна Кина, кој припаѓал на горната линија K2b . и што придонело за формирање на античка северноевроазија, но сепак исчезнале како сопствена лоза.

Структура
---------

Подкладите на Хаплогрупата P1 со нивната дефинирачка мутација, според дрвото ISOGG од 2016 година:

* **P1** (M45/PF5962)
	+ Q (M242)
		- Q1 (L232/S432)
	+ **R** (M207, P224, P227, P229, P232, P280, P285, L248.2, V45)
		- R1 (M173/P241/Page29)
		- R2 (M479/PF6107)

Античка и модерна дистрибуција
------------------------------

### P1\*

Современите популации со високи фреквенции на P1\* (или P1xQ,R) се наоѓаат во подрачјата на Централна Азија и Источен Сибир:

* 35,4% кај Туванци мажи;
* 35% меѓу Нивхи и;
* 28,3% кај Алтаци.

Современите јужноазиски популации исто така имаат P1 (M45) на ниски до умерени фреквенции. Во Јужна Азија, P-M45 е најчест меѓу муслиманите од Манипур (Пангал, 33%), но ова може да се должи на многу малата големина на примерокот (девет лица).

Нивоата од застапеност со 14% P-M45\* на островот Корчула во Далмација (модерна Хрватска) и 6% на соседниот остров Хвар, може да се поврзат со имиграцијата за време на раниот средновековен период, од централноазиските народи како што се Аварите.

Можно е дека многу случаи на хаплогрупата P1 пријавени во Централна Азија, Јужна Азија и/или Западна Азија се членови на ретки или помалку истражени подклади на хаплогрупите R2 и Q, наместо P1\* *по себе* .

§ *Може да вклучува членови на хаплогрупата R2.* † *Може да вклучува членови на хаплогрупата R1\*/R1a\**

| Група на население | Н | P (xQ, xR) |  | П |  | Р |  | Хартија |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | брои | % | брои | % | брои | % |  |
| Гопе | 16 | 1 | 6.4 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Орија браман | 24 | 1 | 4.2 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Махишја | 17 | 3 | 17.6 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Бумиј | 15 | 2 | 13.3 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Саора | 13 | 3 | 23.1 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| непалски | 7 | 2 | 28.6 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Муслимани од Манипур | 9 | 3 | 33.3 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Химачал Прадеш Раџпут | 15 | 1 | 6.7 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Ламбади | 18 | 4 | 22.2 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| гуџарати Пател | 9 | 2 | 22.2 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Каткари | 19 | 1 | 5.3 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Мадија Гонд | 14 | 1 | 7.1 |  |  |  |  | Саху 2006 година |
| Кама Чудари | 15 | 0 | 0 | 1 | 6.7 | 12 | 80 | Саху 2006 година |

#### П

Хаплогрупата е речиси универзална во Кетс (95%) на Сибир. Многу честа појава кај предмодерните индијански популации, освен кај народите На-Ден, каде што достигнува 50-90%.

Исто така, Хаплогрупата е вообичаена, кај 25-50%, на современите сибирски популации како Нивки, Селкупи, Тувани, Чукчи, Сибирски Ескими, Северни Алтајци и кај 30% од Туркмените.

#### Р

Единствениот откриен случај на базален R\* (т.е. оној што не припаѓа на R1 или R2) е пронајден кај момчето Мал'та. 

Подкладите на R1b, R1a и R2 сега се доминантни во различни популации од Европа до Јужна Азија.

Наводи
------

1. 1 2  E. Heyer et al. 2013, "Genetic Diversity of Four Filipino Negrito Populations from Luzon: Comparison of Male and Female Effective Population Sizes and Differential Integration of Immigrants into Aeta and Agta Communities", *Human Biology*, Vol. 85, Iss. 1, p. 201.
2. 1 2  Tumonggor, Karafet et al. 2014, "Isolation, contact and social behavior shaped genetic diversity in West Timor", *Journal of Human Genetics* Vol. 59, No. 9 (September), pp. 494–503.
3. 1 2  Miroslava Derenko et al 2005, Contrasting patterns of Y-chromosome variation in South Siberian populations from Baikal and Altai-Sayan regions Архивирано на 30 март 2022 г. Zgms.cm.umk.pl
4. ↑  Tatiana M Karafet; et al. (2015). "Improved phylogenetic resolution and rapid diversification of Y-chromosome haplogroup K-M526 in Southeast Asia". *European Journal of Human Genetics*. **23** (3): 369–373. doi:10.1038/ejhg.2014.106. PMC 4326703. PMID 24896152.
5. 1 2  ISOGG (2016). „Y-DNA Haplogroup P". Посетено на 2016-12-11.
6. ↑  Sikora, Martin; Pitulko, Vladimir; Sousa, Vitor; Allentoft, Morten E.; Vinner, Lasse; Rasmussen, Simon; Margaryan, Ashot; Damgaard, Peter de Barros; Castro, Constanza de la Fuente (2018-10-22). „The population history of northeastern Siberia since the Pleistocene". *bioRxiv* (англиски): 448829. doi:10.1101/448829. `|hdl-access=` бара `|hdl=` (help)
7. ↑  Mao, Xiaowei; Zhang, Hucai; Qiao, Shiyu; Liu, Yichen; Chang, Fengqin; Xie, Ping; Zhang, Ming; Wang, Tianyi; Li, Mian (June 2021). „The deep population history of northern East Asia from the Late Pleistocene to the Holocene". *Cell*. **184** (12): 3256–3266.e13. doi:10.1016/j.cell.2021.04.040. ISSN 0092-8674.
8. ↑  Estes, Roberta (2020-09-12). „Y DNA Haplogroup P Gets a Brand-New Root – Plus Some Branches". *DNAeXplained - Genetic Genealogy* (англиски). Посетено на 2024-01-21.
9. ↑  „Allen Ancient DNA Resource (AADR): Downloadable genotypes of present-day and ancient DNA data | David Reich Lab". *reich.hms.harvard.edu*. Посетено на 2024-01-21.
10. ↑  Sahoo, S. (2006). „A prehistory of Indian Y chromosomes: Evaluating demic diffusion scenarios". *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **103** (4): 843–8. Bibcode:2006PNAS..103..843S. doi:10.1073/pnas.0507714103. PMC 1347984. PMID 16415161.
11. ↑  Paolo Francalacci & Daria Sanna, "History and geography of human Y-chromosome in Europe: a SNP perspective", *Journal of Anthropological Sciences*, vol.

Извори
------

* Barać; и др. (2003). „Y chromosomal heritage of Croatian population and its island isolates" (PDF). *European Journal of Human Genetics*. **11** (7): 535–542. doi:10.1038/sj.ejhg.5200992. PMID 12825075. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-12-17. Посетено на 2024-02-10.

Надворешни врски
----------------

* Ширење на Хаплогрупата P, од Генографски проект, *National Geographic*