recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Какадуи** (англиски: *The Cockatoos*) е втората збирка раскази на австралискиот писател Патрик Вајт, првично објавена во 1974 година. 

Податотека:TheCockatoos.jpgКорицата на првото издание на „Какадуи"

Содржина
--------

Збирката содржи шест раскази:

1. „Раката на жената" (*A Woman's Hand*)
2. „Полниот стомак" (*The Full Belly*)
3. „Ноќта на крадците" (*The Night the Prowler*)
4. „Пет-дваесет" (*Five-Twenty)*
5. „Сицилијански ноќи" (*Sicilian Vespers*)
6. „Какадуи" (*The Cockatoos*)

Осврт кон делото
----------------

Веднаш по објавувањето, збирката „Какадуи" доживеала две изданија. Таа содржи неколку прозни минијатури во кои Вајт го претставува своето измислено предградие, анализирајќи ги вечните елементи на животот: суровоста на општеството, отуѓеноста на луѓето, безнадежноста и празнината на животот без разбирање и љубов и парадоксалната неуништливост на човекот. Збирката претставува целина која ја поврзуваат неколку нишки, а во прв ред станува збор за истиот простор во кои се случуваат различни судбини. Така, во расказите „Какадуи" и „Ноќта на крадците" е многу присутен мотив на паркот во кој ликовите од двата расказа наоѓаат мртво тело, како и мотивот на езерото или скитниците и пијаниците во паркот. Во расказите преовладуваат чудните, абнормални и ексцентрични аспекти на човечката природа, а често како најчудни ликови се појавуваат токму оние за кои светот мисли дека се обични. Вајт има изразена свест за сложениот однос меѓу поединецот и неговата материјална средина. Притоа, иако води сметка за нивниот заемен однос, тој никогаш не ја занемарува единственоста на поединечниот поглед на светот. Во Вајтовите раскази нема големи заплети и расплети ниту драматични пресврти, но под мирниот тек на раскажувањето се чувствува разурнувачка подземна струја која ги турка настаните напред. Во тој тесен простор нема ни голема среќа ни големи трагедии, туку само мали задоволства и ситна злоба кои ја сочинуваат големата трагикомедија на осамениот човек во светот без вистински идеали. Соодветно на тоа, неговите раскази не завршуваат драматично „на врвот", туку сè се одвива како „вртоглавиот тек на непрекинатото постоење".

Наводи
------

1. ↑  Marija Herman-Sekulić, „Pakao predgrađa", во: Patrik Vajt, *Noć lupeža*. Beograd: Rad, 1977, стр. 106.
2. ↑  Marija Herman-Sekulić, „Pakao predgrađa", во: Patrik Vajt, *Noć lupeža*. Beograd: Rad, 1977, стр. 107-108.
Пиња колада
**Пиња колада** (шпански: piña - *ананас*, и colada - *цеден*) — сладок коктел чија основа е рум.

Содржи рум и сок од кокос и ананас измешани со мелен мраз. Како и многу популарни коктели, пиња колада има варијации чии рецепти се поедноставни.

*Чи чи* е слично на пиња колада, само што наместо рум се користи вотка.

Потекло
-------

Постојат неколку спротивставени приказни за потеклото на овој коктел.

Вистинската пиња колада била создадена во 1957 година во хотелот *Кариби Хилтон* во Сан Хуан, Порторико. За негов творец се смета Рамон Монсито Мереро, шанкер во хотелот во тоа време.

Според една популарно интернетско предание, човекот кој ја измислил пиња колада не е од Карибите, туку од Европа. Неговото име е Рикардо Гарсија, а роден е во Барселона, Шпанија во 1914 година во мала соба над ресторанот на неговиот дедо. Првиот алкохолен пијалак Рикардо го направил на 4-годишна возраст кога се прикрал зад шанкот на својот дедо. Иако рекол дека бил строго казнет поради тоа, знаел дека открил што сака да прави во животот. Господин Гарсија на крајот станал сопственик на два од најдобрите ресторани во Барселона, а неговиот успех му донел големо богатство и го направил славна личност.

Популарна култура
-----------------

Пиња колада е позната по тоа што е службен пијалак на Порторико .

Овој коктел станал популарен по песната *Escape-Song about Pinja Colada*, хит на Руперт Холмс. Пиња коладата била спомната и во хитот *Dreadlock Holiday од* 1978 година.

Гарт Брукс пее за *Two Pine Colas* во хит-песната од неговиот албум *Sevens.*

Наводи
------

1. ↑  „Kako se pravi koktel Pina Colada". *Кako pedija*. Посетено на 2020-01-27.
2. 1 2  ИН4С (2015-07-07). „Пиња колада: Савршен љетњи коктел". *ИН4С* (српски). Посетено на 2022-06-22.

Надворешни врски
----------------

* Recept za Pina Coladu, *Brad Harvey, Whats4Eats.com*
**Едо Љубиќ** роден како **Едуард Никола** **Љубиќ** (српскохрватска кирилица: *Едо Љубић*, српскохрватска латиница: *Edo Ljubić*, Доњи Вакуф, 7 мај 1912 - Санта Барбара, 15 март 1993) е југословенски пејач со потекло од Босна, најпознат по неговите дела во периодот меѓу двете светски војни.

Биографија
----------

Татко му се викаше Никола, а мајка му Клара (Љубиќ). На петгодишна возраст почнал да свири на тамбурата која била направена од картон и иверица. На десетгодишна возраст ја добил својата прва „вистинска" тамбура и на четиринаесетгодишна возраст веќе станал вистински музичар и автор, кој имал свој бенд.

Учел во јазичкото училиште во Травник, после се занимавал да студира музика во Загреб. Таму не останал долго, туку заминал во Франција да студира електротехника. По враќањето во Југославија, тој одлучил да продолжи кариера како професионален пејач, а не како електро инженер.

После европското патување, заминал во Америка, а поради почетокот на војната американската влада одлучи шестмесечната виза да стане еден вид виза за живот. Се пријавил како доброволец во војната на покана на кралската југославска влада, каде што учествувал во битките како член на авијацијата. Во тоа време се занимава и со пропаганда: пишува нов аранжман за песната „Подгответе се, четници", која првпат ја извел на 30 јули 1942 година. во придружба на оркестарот „Виктор". По војната, тој остана во Америка до крајот на својот живот, каде остави голем белег како признат музичар.

Едно од последните појавувања во јавноста, Едо Љубиќ го имаше во филмот на неговата братучетка Весна Љубиќ, *Последниот прекинувач на тесниот мерач* (српскохрватски: *Посљедњи скретничар узаног колосјека*) од 1986 година.

Наводи
------

1. ↑  Posljednji skretnicar uzanog kolosijeka (www.imdb.com)

Надворешни врски
----------------

* Владан Ракановиќ: Кој е Едо Љубиќ? („Видовдан", 15.06.2013)
Грајфсвалдер Ој во 2004
**Грајфсвалдер Ој** (германски: *Greifswalder Oie*; буквално „грајфсвалдски остров") — мал остров во Балтичкото Море, сместен источно од Риген близу германскиот брег. Острови има површина од околу 54 хектари. Грајфсвалдер Ој припаѓа на општината Креслин, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија.

Географија
----------

Грајфсвалдер Ој е околу 1.550 метри долг и максимално 570 метри широк и со карпите на неговата источна страна, максимално 19 метри висок. Се наоѓа на 12 километри од брегот на Узедом. На островот, со неговиот забележлив стрмен брег, постои 49 метри висок светилник, еден од најголемите во Балтикот. Целиот остров е природен резерват.

Настанал во текот на последното ледено доба, од неколку ледени пластови од Скандинавија. На Ој се забележани вкупни три различни пластови, па така карпите кои потекнуваат од различни делови од Скандинавија можат да се сретнат на островот.

Историја
--------

Околу 1929 Јоханес Винклер испробувал мали ракети на метан близу островот. Островот бил забранета воена зона од 1936 до 1991, најпрвин под контрола на Нацистичка Германија и потоа на Источна Германија. Помеѓу 1937 и 1945 бројни ракети биле истрелани од островот. Во операција означена како *Светилник*, Вернер фон Браун ги надгледувал обидите за исфрлање на ракетите А3 во декември 1937, меѓутоа сите обиди пропаднале. Помеѓу 1938 и 1942 островот бил местото на успешните обиди за пуштање на ракетите А5. Исто така 28 Фау 2 ракети биле истрелани вертикално од Грајфсвалдер Ој помеѓу 1943 и 1945. Овие обиди биле направени со цел да се набљудува навлегувањето на ракетите во атмосферата.

Моментална состојба
-------------------

До 2000-тите, островот е ненаселен птичји резерват, и единствено еден човек работи во светилникот, управува со малото пристаниште (длабочина од 1,6 метри) и создава уметничките дела кој ги поставува долж патеката околу островот. Повремено постои ферибот од Пенеминде и Карлсхаген.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Rolf Goetz, ADAC Reiseführer Usedom, ADAC Verlag DE, 2007, p.103, ISBN 3-89905-523-3
2. ↑  Neufeld, M.J. *Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War*. New York: Knopf, 2007. p 102-05.

Надворешни врски
----------------

* Грајфсвалдер Ој на Ризницата ?

{{Мекленбург-гео-никулец}

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Германски острови во Балтичкото Море |
| --- |
|  |
| 
* Арендсберг
* Балмер Вердер
* Бартер Ој
* Бемке
* Бојхел
* Бок
* Буленриф
* Валфиш
* Вардер
* Вердер
* Вилм
* Виренс
* Гензевердер
* Гермиц
* Грајфсвалдер Ој
* Гросер Вотиг
* Денхолм (близу Креслин)
* Денхолм (близу Штралзунд)
* Ее
* Килер Орт
* Кир
* Клајнер Вердер
* Клајнер Вотиг
* Клајнер Рорплан
* Кос
* Лангенвердер
* Либес
* Либиц
* Меренс
* Пел
* Плате
* Просницер Вердер
* Риген
* Римс
* Ритер Вердер
* Руден
* Толов
* Узедом
* Уманц
* Уркевиц
* Фемарн
* Феринзел
* Фогелинзел
* Хидензе
* Хојвизе
* Штрук

 | Хидензе |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 233703259
* GND: 4086794-8

 |

 |

Координати: 54°15′N 13°55′E﻿ / ﻿54.250° СГШ; 13.917° ИГД﻿ / 54.250; 13.917

}
***Сите го сакаат Рејмонд*** (англиски: *Everybody loves Raymond*) е американски ситком емитуван на телевизијата CBS од 1996 до 2005. Заедно со Сајнфелд, Пријатели, Фрејзер и други, ова е еден од најпознатите американски ситкоми.

Серијата се врти околу секојдневниот живот на итало-американецот Реј Барон, писател на спортска колумна во весник, кој живее со својата жена Дебра Барон, нивната ќерка Али и нивните идентични синови Мајкл и Џефри. Родителите на Реј и неговиот љубоморен и несигурен брат Роберт, не ги оставаат Реј и Дебра на мира ни еден момент. Реј често се вмешува во нечии проблеми, но на крај обично тој излегува виновен.

*Сите го сакаат Рејмонд* кај нас се емитуваше на Сител телевизија.

Позадина
--------

Заснована на вистински искуства на Реј Романо, *Сите го сакаат Рејмонд* премиерно се прикажа на 13 септември 1996. на CBS. Серијата е продуцирана од HBO, Worldwide Pants во асоцијација со Where’s Lunch?. Иако првата сезона не беше многу гледана главно поради лошиот термин петок навечер, понатамошните сезони се емитуваа во нов термин и ја победуваа конкуренцијата. Една од најсилните конкуренти во тој термин беше Ели МекБил. Последната епизода беше емитувана на 16 мај 2005, а според гледаноста се наоѓа позади сериите *М\*А\*S\*H, На здравје, Married... with Children, Сајнфелд, Home Improvement, Луд по тебе, Сексот и градот, Фрејзер и Пријатели*, а пред *Вил и Грејс и Кралот на Квинс*.

Гледаност
---------

Американска гледаност по сезона, според рејтинзите на Нилсен.

| Сезона | Термин | Премиера | Финале | ТВ сезона | Рангирање | Гледачи(во милиони) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| **1** | Петок во 20:30 | 13 септември, 1996 | 7 април, 1997 | 1996-1997 | **#82** | **10.6** |
| **2** | Понеделник 20:30 | 22 септември, 1997 | 18 мај, 1998 | 1997-1998 | **#30** | **13.3** |
| **3** | Понеделник 21:00 | 21 септември, 1998 | 24 мај, 1999 | 1998-1999 | **#11** | **15.5** |
| **4** | 20 септември, 1999 | 22 мај, 2000 | 1999-2000 | **#12** | **17.1** |
| **5** | 2 октомври, 2000 | 21 мај, 2001 | 2000-2001 | **#5** | **19.1** |
| **6** | 24 септември, 2001 | 13 мај, 2002 | 2001-2002 | **#4** | **20.0** |
| **7** | 23 септември, 2002 | 19 мај, 2003 | 2002-2003 | **#7** | **18.6** |
| **8** | 22 септември, 2003 | 24 мај, 2004 | 2003-2004 | **#10** | **17.4** |
| **9** | September 20, 2004 | May 16, 2005 | 2004-2005 | **#10** | **17.4** |

Глумците по Сите го сакаат Рејмонд
----------------------------------

* Бред Герет моментално глуми во ситкомот *До смрт*.
* Патриша Хитон оваа есен ќе глуми во нов ситком *Пак до тебе* (Back to you), заедно со Келси Грамер, ѕвездата од Фрејзер.
* Питер Бојл почина од срцева болест на 12 декември 2006.

Надворешни врски
----------------

* Официјална страна на CBS
* Официјална страна
* Видео клипови Архивирано на 10 септември 2007 г.
* Грешки при снимање Архивирано на 29 август 2007 г.
* *Everybody Loves Raymond*  на Семрежната филмската база на податоци

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 174437914
* LCCN: no2004096968

 |

 |
Алпинизам во Романија
Највисок степен на достигнувње во планинарењето е **алпинизмот**. Тоа е движење по карпести планини при што не се користат планинарски патишта, туку разни насокии по карпите. Алпинизмот бара постојана физичка кондиција, големо искуство и познавање на техниката на качување. Алпинизмот претставува естетско доживување и спортско делување во планините во секое годишно време заради откривањена убавините и занимивлостите на природата, како и заради јакнење на физичката сила, издржливоста и волјата. Највидлив дел од алпинизмот е физичката работа т.е. качувањето по карпи. Тоа се нарекува алпинистика. Духовната компонента е моторната сила која со него доминира.

Алпинизмот е активност која се извршува на планина и пред сè алпинистите се планинари. Единствена разлика е тоа што тие сакаат да ги посетуваат малку "пострашните" делови од планината, тие кои се со карпи или кои се многу стрмни и кои најчесто можат да се качуваат само со специјална опрема.

Алпинизмот со нашите очи го гледаме како активност во која некој човек употребувајќи специјална опрема се качува на некоја карпа или пак на голема снежна планина. Најчесто луѓето не го разбираат алпинизмот - тие премногу гледаат со очите и премногу размислуваат, наместо барем за една секунда да го употребат своето срце.

Надворешни врски
----------------

„Алпинизам" — портал на македонскиот алпинизам
Сасанидското Царство во 610.
Знаме на Сасанидското Царство
**Сасанидското Царство** (226 - 651) (персиски: *ساسانیان*) било основано од Ардашир I по победата над Партијскиот крал Артабанус IV. Тој повел востание против Партија во обид да ја возобнови славата на Персија и да ја озакони хеленизираната форма на зороастриската религија која се практикувала во Југозападен Иран. По победата, се прогласил за шах на новото Персиско Царство.

Сасанидските цареви се гледало себеси како наследници на Персија од времето на Дариј и Цирус. Тие презеле агресивни експанзионистички политики и ги повратиле источните земји кои Кушаните ги имале освоено во времето на Партија. Сасанидите продолжиле да војуваат со Рим, дури и го заробиле римскиот цар Валеријан во 260. год.

За разлика од Партија, новото царство било мошне централизирано. Народот бил цврсто организиран во кастински систем: свештеници, војници, писари и обични луѓе. Зороастризмот станал официјална државна религија и се раширил надвор од Персија кон провинциите. Повремено имало и прогони на верници од други религии. Источната православна црква била особено прогонувана, но ова било делумно и поради нејзината поврзаност со Источното Римско Царство. Несторијанските христијани биле толерирани, а понекогаш и фаворизирани во Царството.

Војните и верската контрола кои првобитно го поттикнале развојот на царството, подоцна придонеле за негов пад. Источните региони биле освоени од Белите Хуни во доцниот 5 век. Приврзаниците на некои секти се побуниле во истото време. Царот Косрау I подоцна успеал да ја консолидира Персија и ги освоил Антиохија и Јемен. Помеѓу 605 и 629 Сасанидите го анектирале и Левант и Египет, а потоа се рашириле и во Анадолија.

Сепак, следната војна со Римјаните конечно го уништила царството. Во текот на долгиот конфликт, сасинидските војски стигнале до Цариград, но не успеале да ги победат Византијците. Во меѓувреме византискиот цар Хераклиј ги заобиколил персиските главнини во Мала Азија и ја нападнал заднината во Северна Месопотамија. Сасанидите биле принудени да ги предадат освоените земји и да се повлечат.

Поради ширењето на Исламот и падот на Сасанидското Царство, Персијците потпаднале под власт на арапски владетели во тек на скоро 2 века, пред да можат повторно да се ослободат. Во овој период извесен број мали и бројно послаби арапски племиња мигрирале во Иран. Исто и некои турски племиња се населиле во Персија во периодот од 9-12 век.

Поврзано
--------

* Персија

Наводи
------

1. ↑  Заринкооб, стр. 355-357
2. ↑  Заринкооб, стр. 461, 519
Десен профил, анфас и лев полупрофил   
(Антонис ван Дајк: *Трикратен портрет на Карл I*, 1636)
Египетски канон: лицето и нозете секогаш се во профил, торзото е анфас   
(Сцена од ѕид на гробница, околу 1350 пр.н.е.)
Профилот на Венера ги следи контурите на брдот во заднината.  
(Џорџоне: *Заспаната Венера*, околу 1510)
**Профил** – во ликовната уметност еден од начини на портретирање, сликата на главата прикажан од страна, под аголд од 90 степени. Профилот може да биде лев или десен, во зависност на која страна е свртена главата. Ако аголот на главата е меѓу анфас и профил, станува збор за „полупрофил". Понекогаш се користи и поимот „три четвртини профил" за полупрофил со агол на главата од 45°. Ако аголот на главата е поголем од 90°, таквиот профил се нарекува **изгубен профил** (profil perdu). Профилот може, како и за портретот, да се однесува на сликата на главата, но исто така и за градите, како и целата фигура на лицето.

Етимологија
-----------

Зборот профил доаѓа од италијанскиот збор *profilo* = основни црти (од *profilare* - оцртува). Во македонскиот јазик дошол од францускиот *profil*.

Историја
--------

Во уметноста на старите цивилизации на Близок ИстокБлискиот Исток, а особено во египетската до 14 век пр.н.е. до фараонот Екнатон, портретите били стилизирани, а на сличностите не им се придавало големо значење.

Во средниот век, кон крајот на 14 век, во Бургундија и Франција почнале да се изработуваат портрети насликани на мали дрвени плочи, прво во профил, а потоа и во останатите погледи.

Во ренесансата, меѓу 1450 и 1500 година били популарини портрети во профил вдахновени од античките медалјони. Медалјоните со своите двострани слики инспирирале краткотрајна „мода" на двострано сликање. Релативно рано северноевропските сликари го напуштаат профилот и почнуваат сликање на портрети со реалистичен волумен и пропорции.

Наводи
------

1. ↑  Natuknica "Portret", "Opća i nacionalna enciklopedija u 20 svezaka", sv. XVI, str. 182, *Pro leksis* - *Večernji list*, Zagreb, 2007. ISBN 953-7224-16-5, *proleksis.lzmk.hr*

Надворешни врски
----------------

* J.R. Dunster, *Drawing Profiles*, од мрежното место *Portrait-Artist.org*, *www.portrait-artist.org*[*мртва врска*] (англиски)
* Ljupčo Taškovski, *Jednostavan Način Kako Nacrtati Profil*, од мрежното место *www.crtanje-i-slike.com* (српски)
**Барух Спиноза** (хебрејски: ברוך שפינוזה), португалски: *Bento de Espinosa*
Насловната страница од „Политичка расправа"
**Барух Спиноза** (хебрејски: ברוך שפינוזה), португалски: *Bento de Espinosa*; Амстердам, 24 ноември 1632 -  Хаг, 21 февруари 1677) — истакнат холандски филозоф од еврејско потекло. 

Статуа на Спиноза, во близина на неговата куќа Хаг од Фредерик Хексамер.
Тој е еден од најистакнатите рационалисти и панатеисти во филозофијата.

Најпознати негови дела се „Теолошко-политичка расправа", „'''Политичка расправа'''" и најзначајното дело „**Етика**", во кое го изложува своето учење според кое, бог и природата се идентични, а светот бесконечен.

Спиноза во книжевноста
----------------------

Спиноза е главен лик и тема на филозофскиот роман „Разговор со Спиноза" (2002) на македонскиот писател Гоце Смилевски.
Исто така, една песна на полскиот поет Збигњев Херберт се вика „Господинот Когито раскажува за искушувањето на Спиноза".

Надворешни врски
----------------

* Стенфордска енциклопедија на филозофијата:
	+ Спиноза — Стивен Надлер
	+ Психолошката теорија а Спиноза — Мајкл Лебаф
	+ Физичката теорија на Спиноза — Ричард Манинг
	+ Политичката филозофија на Спиноза — Џастин Стајнберг

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на ХоландијаБиографска икона | *Оваа статија за личност од Холандија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 22149024
* LCCN: n79018753
* ISNI: 0000 0001 2277 3344
* GND: 118616242
* SELIBR: 93498
* SUDOC: 085696625
* BNF: cb11925350v (податоци)
* BPN: 54355304
* BIBSYS: 90061235
* ULAN: 500341371
* MusicBrainz: d5587441-9bdd-410b-a8f8-2fa320b5fdae
* NLA: 35517098
* NDL: 00457332
* NKC: jn19981002153
* BNE: XX892756
* CiNii: DA00217578

 |

 |






1. ↑  Zbignjev Herbert, *Izabrane pesme*. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 129-131.
Старокаменовремски камени алатки групирани по раздобја, во групите од пред еден век.
Во археологијата, **морфологијата** е проучување на обликот на артефактите и екофактите.

Морфологијата е главна сметка во групирањето на артефактите во стилови на периодот и, и покрај современите техники како радиојаглеродното датирање, останува клучна алатка во идентификацијата и датирањето не само на уметничките дела, туку и на сите класи на археолошки артефакти, вклучително и чисто функционалните (игнорирајќи го прашањето дали постојат чисто функционални артефакти). За ова почесто е користен поимот морфологија („проучување на облиците", од грчкиот јазик). Морфолошките анализи на многу поединечни артефакти се користени за да бидат конструирани типологии за различни видови артефакти, а со техниката на серија се постигнува релативно датирање засновано на обликот и стилот за наоѓалиште или група наоѓалишта каде што не можат да бидат користени научни апсолутни техники за датирање, во особено кога се достапни само камени, керамички или метални артефакти или остатоци, што е често случај. Тоа што артефактите како што е керамиката многу често преживуваат само во фрагменти го прави прецизното познавање на морфологијата уште попотребно, бидејќи често е неопходно да се идентификува и датира парче керамика од само неколку парчиња.

За разлика од неодамнешните трендови во академската историја на уметноста, следењето на школи за археолошка теорија во минатиот век, од културноисториска археологија до постапна археологија и конечно подемот на послепостапната археологија во последните децении, ако нешто ја зголемила важноста на проучување на стилот во археологијата.

Наводи
------

1. ↑  Review by Mary Ann Levine of *The Uses of Style in Archaeology*, edited by Margaret Conkey and Christine Hastorf (see further reading), стр. 779-780, *American Antiquity*, Vol. 58, No. 4 (октомври 1993), Society for American Archaeology, JSTOR
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 11 век | 12 век | 13 век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1119** (**MCXIX**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1119 година од новата ера, 119. од вториот милениум, 19. од XII век и последна од 1110-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6627 и 6628 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5869 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4879 и 4880 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1872.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1119 година се протега во 3755 и 3756, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3815 и 3816 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1662. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 512 и 513 исламска година.

Настани
-------

Битката кај Бремил
* 20 август – Битка кај Бремил: Кралот Хенри I го поразил кралот Луј VI Дебелиот од Франција и неговите 400 витези, во битка во Нормандија.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1119 на Ризницата ?
**Електрична струја** претставува тек (движење) на електричен полнеж. Во системот SI, единица мерка за електрична струја е амперот (A), кој е еднаков на тек од еден кулон електрицитет во секунда.

Дефиниција
----------

Количество на електрична струја (мерено во ампери) низ некоја површина (нпр. пресек на бакарен спроводник) е дефинирано како количество на електричен полнеж (мерено во кулони) кој поминува низ таа површина во единица време. Ако Q е количество на полнеж кој поминува низ површина во единица време t, тогаш просечна струја I изнесува:

Едноставно електрично коло, во кое струја е прикажана со ознака -{*i*}-. Однос помеѓу напонот (-{V}-), отпорот (-{R}-), и јачината на струјата (-{I}-) је -{V = IR}-; тоа е познато како Омов закон.
{\displaystyle I={\frac {Q}{t}}}
Доколку времето t оставиме да тежнее кон 0, тогаш ја добиваме моменталната струја *i(t)*:

{\displaystyle i(t)={\frac {dQ}{dt}}}
Бидејќи ампер, како единица мерка за електрична струја е основна единица во SI, кулонот е изведен од дефиницијата за ампер.
Да претпоставиме дека имаме спроводник со пресек *A*- даден во метри квадратни ,должина *l* - даден во метри m и специфичен електричен отпор на материјалот од кој е изработен спроводникот *ρ*- изразена во ом метри - Ωm. Неговиот отпор ќе биде :

{\displaystyle R={\ell \cdot \rho \over A}\,}

Наводи
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на физиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Енергија |
| --- |
|  |
| Поими | Гориво **·** Електрицитет **·** Енергија **·** Моќ |
|  |
| Видови | Фосилно гориво (јаглен, нафта, земен гас) **·** Атомска **·** Биоенергија **·** Хидроенергија (Хидроелектрана, Морска енергија) **·** Ветерна **·** Геотермална **·** Сончева (Фотонапонска, Сончева топлинска) **·** Термоелектрична |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85041640
* GND: 4070745-3
* BNF: cb11976973f (податоци)
* NDL: 00561414
* NKC: ph119862

 |

 |
**Ака** (лулолапонски: *Áhkká* = „баба", шведски облик: *Akka*) е планински масив во југозападниот агол на националниот парк Стура Шефалет во северна Шведска.

Масивот има единаесет поединечни врва, од кои највисок е Стуртопен (2.016 м), и со тоа осми по висина во Шведска. Најкарактеристична одлика на планината е вертикалниот спуст од 1.563 м, од највисокиот врв до езерото Акајауре во долината Руотесваге (надм. вис. 453 м). Ова е највисокиот вертикален спуст во Шведска. Бидејќи водостојот на езерото под планината зависи од локалната хидроелектрана, површината може да се спушти до 423 м, што значи дека тогаш спустот изнесува 1.593 м. Планината има импресивен изглед поради големите разлики во висината, изолираноста и компактноста на масивот, и затоа го носи прекарот „Кралицата на Лапонија". Според лапонските преданија, ова е света планина и предизвикува стравопочит и чувство на таинственост кај присутните.

Поврзано
--------

* Баба - планина во Македонија со истозначно име
* Скандинавски Планини - најголем планински венец во Европа

Наводи
------

1. ↑  Малку за претхристијанската религија на Лапонците (шведски)

Галерија
--------

* Врвот на АкаВрвот на Ака
* Масивот на АкаМасивот на Ака
* Два врва на планинатаДва врва на планината
* Поглед на планината од устието во долинатаПоглед на планината од устието во долината
**Никола Наумов** (Садово (Пиринско), Пиринска Македонија —  1923

 Бугарија ) — македонски селанец подржувач на федералното револуционерно крило.

Животопис
---------

Во септември 1923 година четници на царските агенти (Тодор Александров и Александар Протогеров) го убиле Никола Наумов, бидејќи не ги признавал Тодор Александров и Александар Протогеров за македонски револуционери.

Наводи
------

1. 1 2  Динев, Ангел (1983). *Политичките убиства во Бугарија*. Скопје: Култура-Скопје. стр. 338.


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Стура Шефалет: бр. 3 на картата на национални паркови во Шведска
**Стура Шефалет** (швед. *Stora Sjöfallet*) е национален парк во округот Норботен во северниод дел на Шведска, на границата со Норвешка. Отворен е во 1909 и сочинува дел од областа Лапонија, која е прогласена за светско наследство на УНЕСКО. Во паркот некогаш постоеле највеличенствените водопади во Европа, но набргу по прогласувањето на паркот владата дозволила изградба на хидроенергетски капацитети. Со измената на текот на водата ги снемало и водопадите, а ова воедно причинило оштетување на крајбрежјето на езерото Акајауре. Во овој дел од паркот подоцна е изграден далновод, патишта и брегови од чакал. Поради драстичните промени на пејзажот, веќе во 1960-тите се довело во прашање постоењето на паркот. Денес подрачјето со водопади не е дел од паркот, иако тие биле главната причина за неговото прогласување.

Паркот зафаќа површина од 1.278 км². Акумулацијата Акајауре го дели на два дела. Западниот и северниот дел на паркот зафаќаат дел од Скандинавските Планини, и имаат неколку ледници и некои од највисоките врвови во земјата. Над паркот се извишува планината Ака, наречена „Кралицата на Лапонија". Ридските предели во јужниот дел на паркот се прекриени со елки.

Наводи
------

1. 1 2  „Stora Sjöfallet National Park". Служба за заштита на природата. Архивирано од изворникот на 2012-02-15. Посетено на 26 февруари 2009. (англиски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Стура Шефалет (национален парк)" на Ризницата ? |

* Национален парк Стура Шефалет Архивирано на 15 февруари 2012 г. - Служба за заштита на природата (англиски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Национални паркови во Шведска |
| --- |
|  |
| 
Абиску • Архипелаг  Хапаранда • Бјорнландет • Бло Јунгфрун • Вадвешока • Гарфитан • Готска Санден • Далби Седерског • Енгсе • Јуре • Костерхавет • Мудус • Нора Квил • Падјеланта • Пиелјекајсе • Сарек • Седеросен • Скулескоген • Сонфјелет • Стенсхувуд • Стура Шефалет • Стуре Мусе • Тефсингдален • Тиведен • Тиреста • Трестиклан • Фернебофјерден • Фулуфјелет • Хамра
 |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 240107306
* GND: 4739295-2

 |

 |
**Вајда** (германски: *Weida*) — непловна река во источна Тирингија, Германија, лева притока на Вајсе Елстер. Поголемиот дел од нејзиниот тек се наоѓа во округот Грајц.

Изворот на Вајда е близу Пауза во Саксонија; потоа тече низ Тириншките Шкрилни Планини поминувајќи низ Цојленрода-Трибес и низ истоимениот град Вајда. Потоа се влева во Вајсе Елстер, близу Виншендорф. Нејзини притоки се Аума и Лојба.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4705935-7

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во округот Грајц е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1085** (**MLXXXV**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1085 година од новата ера, 85. од вториот милениум, 85. од XI век и шеста од 1080-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6593 и 6594 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5835 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4845 и 4846 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1838.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1085 година се протега во 3721 и 3722, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3781 и 3782 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1628. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 477 и 478 исламска година.

Настани
-------

Алфонсо VI од Леон и Кастилја (**Храбриот**) (1077–1109)
* 25 мај – Кралот Алфонсо VI од Леон и Кастилја („Храбриот") повторно го зазел Толедо од Маврите и зазел други градови како што се Мадрид и Талавера де ла Реина (вклучувајќи го замокот во Аледо). Алфонсо го преместил својот главен град во Толедо.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1085 на Ризницата ?
Во геометријата и тригонометријата и сите природни науки како астрономијата, геофизиката итн. **аголното растојание** (**аголна оддалеченост**, **привидно растојание** или **привидна оддалеченост**) помеѓу два предмета кога се набљудуваат од трето место е големината на аголот помеѓу двете замислени линии што се протегаат од набљудувачот кон предметите. Така, аголното растојание е исто што и агол, но името подразбира (често големо и непознато) линиеарно растојание помеѓу предметите (како астрономски објекти, гледани од Земјата).

Изразување
----------

Бидејќи аголното растојание е поимовно истоветно со аголот, тоа се изразува со истите единици како степени или радијани и се мери со гониометри или оптички направи посебно предвидени да мерат агли при дадена насоченост (како што е телескопот).

Равенка
-------

Аголна поделба помеѓу точките А и В
Пресметката на аголното растојание во лачни секунди кај двојните ѕвездени системи, вонсончевите планети, објекти од Сончевиот Систем и другите астрономски објекти се врши со орбитално растојание (голема полуоска) и ае поделено на ѕвезденото растојание во парсеци.

{\displaystyle \theta ={\frac {a}{D}}}

Поврзано
--------

* Илјадинка
* Градијан
* Часовен агол
* Аголна големина
* Привидна величина

Наводи
------

* „Аголно растојание" од Ерик В. Вајсштајн — MathWorld (англиски)
Финовскиот Канал
**Финовски Канал** (германски: *Finowkanal*) — еден од најстарите водни патишта во Европа. Каналот е долг околу 50 километри и се наоѓа во округот Барним, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. За првпат бил изграден во 1605 и ги поврзал реките Одра и Хафел. Реката Рагезе се влева во каналот.

По завршувањето на поправиот Канал Одра-Хафел во 1914, економската важност на Финовскиот Канал се намалила. Денес, главно се користи за туристички цели.

Поврзано
--------

* Финов

Надворешни врски
----------------

* Финовски Канал на Ризницата ?

Координати: 52°51′N 13°24′E﻿ / ﻿52.850° СГШ; 13.400° ИГД﻿ / 52.850; 13.400

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 244753550
* GND: 4735893-2

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија за место во Бранденбург е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1088** (**MLXXXVIII**) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1088 година од новата ера, 88. од вториот милениум, 88. од XI век и деветта од 1080-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6596 и 6597 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5838 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4848 и 4849 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1841.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1088 година се протега во 3724 и 3725, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3784 и 3785 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1631. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 480 и 481 исламска година.

Настани
-------

Папа Урбан II (1088–1099)
* 12 март – Папата Урбан II го наследил Виктор III како 159-ти папа на Католичката црква во Рим.

Родени
------

*

Починале
--------

*

Надворешни врски
----------------

* 1088 на Ризницата ?
Знакот што го означува влезот во градот Велина (фракција на Кастелнуово Чиленто), со куќите во позадина.
**Велина** е село во Италија во областа Салерно, регионот на Кампанија.

Според проценката од 2011 г. Во населбата живееле 942 жители.  Населбата се наоѓа на надморска височина од 14 м.

Поврзано
--------

* Провинции во Италија
* Италијанците

Наводи
------

1. ↑  „Publications available from GeoNames". 1999. Наводот journal бара `|journal=` (help)
2. ↑  „Istituto Nazionale di Statistica".

Надворешни врски
----------------

* Велина (Салерно) на Ризницата ?

* **Не пронајдов URL. Укажете URL овде или ставете го на Викподатоците.** Уредете го ова на Википодатоците
* „Italian Railways".
* „Italian National and Regional Parks".
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < X век | XI век | XII век > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |

**1089** (**MLXXXIX**) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1089 година од новата ера, 89. од вториот милениум, 89. од XI век и последна од 1080-тите.

Други календари
---------------

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6597 и 6598 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5839 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4849 и 4850 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е. кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како *Ab urbe condita*), годината е избројана како 1842.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1089 година се протега во 3725 и 3726, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3785 и 3786 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е. година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1632. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 481 и 482 исламска година.

Настани
-------

*

Родени
------

*

Починале
--------

Кралот Дмитар Звонимир и кралицата Елена Унгарска
* Кралот Дмитар Звонимир умрел по 12-годишно владеење, а него го наследил Степан II Хрватски. Вдовицата на Звонимир, кралицата Елена Унгарска, го заговарала наследството на хрватската круна за нејзиниот брат, кралот Ладислав I од Унгарија.

Надворешни врски
----------------

* 1089 на Ризницата ?
Ајзенберг
**Книл** е мал планински венец во северниот дел на Хесен, Германија, околу 45 километри јужно од Касел. Неговиот највисок врв е Ајзенберг, со надморска височина од 635,5 километри. Областа е пошумена и има ниска густина на населеност во споредба со соседните региони. Главен град во регионот е Шварценборн, со население од 1158 (2006), што е седиште на германската армија Јагеррегимент 1.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Kümmerly and Frey. *The New International Atlas*. Rand McNally (1980)
* (германски) Knüllgebirgsverein, пешачки и природен клуб

Координати: 50°53′N 9°28′E﻿ / ﻿50.883° СГШ; 9.467° ИГД﻿ / 50.883; 9.467
**Вестерботен** (швед. *Västerbottens län*) е округ (*län*) на северот на Шведска. Се граничи со окрузите Вестернорланд, Јемтланд и Норботен, како и округот Нурлан во Норвешка и Ботнискиот Залив. Административен центар е градот Умео.

Покраини
--------

Округот Вестерботен ја опфаќа покраината Вестерботен и делови од покраините Лапонија и Онгерманланд.

Управа
------

Главна цел на окружниот административен одбор е спроведување на целите утврдени во парламентот и владата, усогласување на локалните и државните интереси, унапредување на развојот во округот, воспоставување на регионални цели, запазување на јавниот ред и раководење со правните постапки. Окружниот административен одбор е владина служба на чие чело стои управник.

Политика
--------

Политичките работи ги води Окружниот совет на Вестерботен (*Västerbotten Läns Landsting*).

Општини
-------

* Бјурхолм
* Венес
* Вилхелмина
* Винделн
* Доротеја
* Ликселе
* Мало
* Нордмалинг
* Норше
* Оселе
* Robertsfors
* Стуруман
* Сурселе
* Умео
* Шелефтео

Наводи
------

1. ↑  „Квартал 1 2011". Централна статистичка служба. (шведски)

Надворешни врски
----------------

* Окружен административен одбор на Вестерботен (шведски)
* Окружен совет на Вестерботен (шведски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Окрузи во Шведска |
| --- |
|  |
| 
* Блекинге
* Вермланд
* Вестерботен
* Вестернорланд
* Вестманланд
* Вестра Јеталанд
* Готланд
* Даларна
* Еребру
* Естерјетланд
* Јевлеборг
* Јемтланд
* Јеншепинг
* Калмар
* Крунуберг
* Норботен
* Седерманланд
* Сконе (Сканија)
* Стокхолм
* Упсала
* Халанд

 | Шведска |

 |

Координати: 64°20′41″ N; 18°18′51″ E﻿ / ﻿64.344665° СГШ; 18.314209° ИГД﻿ / 64.344665; 18.314209