recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Убанги-Шари** (француски: *Oubangui-Chari*) — француска колонијална територија во федерацијата на Француска Екваторска Африка во периодот од 1903 до 1958 година. Земјата се наоѓала на територијата на Централноафриканска Република и била именувана по реките Убанги и Шари, по кое била колонизирана. Колонијата била основана на 29 декември 1903 година со обедионување од Горен Убанги и Горен Шари, територии кои му припаѓале на Француско Конго. На 1 декември 1958 година земјата била преименувана во Централноафриканска Република (ЦАР), а додека на 13 август 1960 година добила независност..

Историја
--------

Француската активност во областа започнала во 1889 со формирањето на Банги. Горен Убанги бил формиран како дел од Француско Конго на 9 декември 1891 година. И покрај конвенцијата на Слободна Држава Конго која ја воспоставила границата, областа била оспорена од 1892 до 1895 година од Слободна Држава Конго која го сметала дека регионот за своја територија. Горен Убанги претставувал посебна колонија од 13 јули 1894 до 10 декември 1899 година, а потоа бил припоен кон во Француско Конго. Регионот Горен Шари бил формиран како дел од Француско Конго на 5 септември 1900 година. Истата година Компанијата на Горните Султанати Убанди зазела повеќе од 140.000 км2 од Горен Убанги како концесија.

Териториите биле обединети како посебна колонија Убанги-Шари на 29 декември 1903 година. На 11 февруари 1906 година, оваа колонија се споила со француските населби околу езерото Чад и територијата била позната како Убанги-Шари-Чад. На 15 јануари 1910 година, оваа администрација била споена со францускиот Средно Конго и Габон како област на Убанди-Шари на Француска Екваторска Африка. На 12 април 1916 година повторно станала посебна колонија Убанги-Шари, но ја загубила територијата околу езерот9 Чад во 1920 година и повторно била вклучена во ФЕА на 30 јуни 1934 година. Како дел од Француска Екваторска Африка, била прогласена за прекуокеанска територија на 31 декември 1937 година.

За време на Втората светска војна, земјата останала лојална на Вишиевска Франција од 16 јуни до 29 август 1940 година, пред да биде преземена од Слободна Франција. На 1 декември 1958 година на земјата и било одобрена автономија како Централноафриканска Република и истата стекнала независност под исто име на 13 август 1960 година.

Наводи
------

1. 1 2  *World Statesmen*. "Central African Republic." Accessed 29 Mar 2014.
2. ↑  Richard Bradshaw and Juan Fandos-Rius, *Historical Dictionary of the Central African Republic* (Scarecrow Press, 2016), p. 176.
**Симјан Алексов Илијоски** — македонски револуционер во ВМОРО. Активен учесник во борбите за ослободувањето на Македонија.

Животопис
---------

**Симјан Алексов Илијоски** е роден во 1870 година, во селото Мраморец.

Тој бил верен деец на револуционерната организација, и како таков водел борби со отоманските сили за слобода на својата земја. Како деец на ВМОРО во охридскиот крај, тој соработувал со најпознатите дејци на револуционерната организација од родниот крај, како. Смиле Војданов, Дејан Војвода, Методи Патчев, Христо Узунов, Петар Чаулев. Во текот на својата активност како деец на револуционерната организација учествувал во битките кај селата Арбиново (арбиновската битка), Издеглавје, околината на Мраморец. По борбата кај селото Издеглавје, тој бил затворен во Дијарбекир, а оттму се вратил како еден од ретките преживеани.

Извори
------

1. ↑  Јасмина Дамјановска; Ленина Жила; Филип Петровски (2017). *Илинденски сведоштва том III, дел I*. Скопје: Државен архив на Република Македонија.
**Стојан Јаковчев Стамески** (19 мај 1919 во Врбјани, Охридско — 22 септември 1944 во Србица, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Стојан Јаковчев Стамески е роден во селото Врбјани. Во НОБ доброволно се приклучил на 6 август 1944 година. Како борец на Шестата македонска бригада загинува во борбите против балистите кај селото Србица, на 22 септември 1944 година.

Наводи
------


1. ↑ . . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
**„Убиец на коњ"** (англиски: *Welcome to Hard Times/Killer on a Horse*) е американски филм од 1967 година, во режија на Барт Кенеди. Сценариото е дело на Барт Кенеди и Е. Л. Докторов. Главните улоги во филмот ги играат: Хенри Фонда, Џенис Рул и Кинан Вин. Филмот, кој трае 103 минути, е работен според романот на современиот американски писател, Е. Л. Докторов.

Содржина
--------

Во филмот се раскажува за животот во градот Хард тајмс, во кој плашливиот градоначалник Вил Блу не ги заштитува граѓаните од постојаните грабежи на суровиот криминалец, познат како Човекот од Боди, кој го избегнува законот и го запалува градот, така што жителите мора да се одлучат: да го напуштат градот или да го изградат одново.

Наводи
------

1. ↑  „Убиец на коњ", *Програма февруари 2015*, Кинотека на Македонија.
**Роман Широков** (руски: *Роман Николаевич Широков*, роден на 6 јули 1984

 во Московска област) — руски фудбалер кој во моментот настапува за екипата на ФК Зенит Санкт Петербург.

Широков својата професионална кариера ја започнал во 1998 година како играч на ФК ЦСКА Москва. Во текот на својата кариера настапувал за ФК Торпедо (2001), ФК Истра (2002-2003), Видное (2004), ФК Сатурн (2005), ФК Рубин Казан (2006), ФК Химки (2007) и во 2008 година потпишал за ФК Зенит.

За Руската фудбалска репрезентација дебитирал во 2008 година на пријателскиот натпревар против Романија и досега одиграл 14 натпревари, постигнувајќи 2 голови.
**Сината патка** (науч. *Hymenolaimus malacorhynchos*) е птица од Нов Зеланд, член на семејството Патки. Таа е единствен член на родот (*Hymenolaimus*). Маорскиот збор за оваа птица е **фио** (*whio*), што е впрочем имитација на крикот што го испуштаат мажјаците. Младото се раѓа со зелен клун, но оваа боја трае само 8 часа и подоцна клунот ја добива конечната боја.

Птицата е долга 54 см и претставува ендемски вид во Нов Зеланд. Се гнезди во шупливи трупци, мали пештери и други засолнети места. Оваа патка живее во брзите планински реки. Плива одлично, дури и наспроти силни водни струи, но нерадо лета. Иако тешко се наоѓа, не е особено плашлива при контакт.

Сината патка е сива со костенливи дамки на градите и посветол клун и очи. Кај врвот на розово-белиот клун од страните висат месести кожинки. Крикот на мажјакот е налик на грлено свирење, а женката пак завива со кркотење.

Ова е мошне локализиран вид кој денес е загрозен бидејќи е плен на донесените цицачи како ласиците. Сината патка се храни со без‘рбетници, но со нив се храни и донесената речна пастрмка, па така се намалуваат расположливите залихи. Птицата страда и од преградувањето на реките со брани за хидроенергија. Служба за заштита на природата на Нов Зеланд работи на програми за повраќање на овие птици во своите автхтони живеалишта како подрачјето на реката Опарара на Западното Крајбрежје на Нов Зеланд и Милфордската патека во националниот парк Фјордленд во регионот Фјордленд.
.

Занимливости
------------

Сината патка е претставена на опачината (реверсот) на банкнотата од 10 новозеландски долари.

Белешки
-------

1. ↑  Служба за заштита на природата: Спас за птицата фио на реката Опарара (англиски)

Наводи
------

* „*Hymenolaimus malacorhynchos*". *IUCN Red List. Version 2006*. International Union for Conservation of Nature. 2006. Посетено на 11 мај 2006. (англиски)
* Madge, Steve & Burn, Hilary (1987): *Wildfowl : an identification guide to the ducks, geese and swans of the world*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7470-2201-1

Надворешни врски
----------------

* Џ. Адамс; Д. Канингем; Џ. Молој; С. Филипсон (1997). „План за повраќање на сината патка (фио) Hymenolaimus malacorhynchos 1997 – 2007" (PDF). Служба за заштита на природата, Велингтон, Нов Зеланд. Посетено на 7 ноември 2007.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link) (англиски)
* Слики и видеоснимки од сината патка (*Hymenolaimus malacorhynchos*) Архивирано на 22 април 2006 г. - ARKive (англиски)
* Податоци за сината патка - BirdLife (англиски)
* Служба за заштита на природата - Сина патка/Фио (англиски)
* Сините патки веројатно ќе изумрат во Британија со зближувањето на дваа мажјака Архивирано на 8 ноември 2011 г. (англиски)

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Сина патка" на Ризницата ? |
**„Трговскиот патник"** - иранско-француски филм од 2016 година, во режија на Асгар Фархади, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Таранех Алидости и Шахаб Хосеини. Филмот бил премиерно прикажан на Канскиот филмски фестивал во 2016 година каде освоил две награди: за најдобро сценарио и за најдобар глумец. Филмот добил бројни позитивни критики, а потоа ја освоил и наградата „Оскар" за најдобар филм на странски јазик.

Синопсис
--------

Еден брачен пар се подготвува за улогите во драмата „Смртта на трговскиот патник" на Артур Милер. Меѓутоа, жената (ја игра Алидости) е брутално нападната од непознат човек. Таа сака што побрзо да го заборави непријатниот настан, но сопругот (го игра Хосеини) настојува да го пронајде напаѓачот со цел да му се одмазди...

Наводи
------

1. ↑  Trgovački putnik, iransko-francuski film (пристапено на 8.2.2020)
2. ↑  Trgovački putnik, iransko-francuski film (пристапено на 8.2.2020)
**Убавата Јелена** (српски: *Лепа Јелена*) - збирка раскази на српскиот писател Мирослав Јосиќ Вишњиќ, првобитно објавена во 1969 година.

Содржина
--------

Збирката ги содржи следниве раскази:

* Надвор од прашината се коњите и тоа е веројатно летото
* Петтиот војник
* Убавата Јелена
* Пијаната Јелена
* Објаснување
* Честитата Јелена
* Службата на отецот Радослав

За делото
---------

Првобитно, книгата била објавена во август 1969, како дел од библиотеката на „Видици". Во мај 1970 година, книгата била наградена со наградата „Исидора Секулиќ". Подоцна, во 1980 година, таа била повторно објавена во библиотеката „Атлас" на Српската книжевна задруга, заедно со романот „Чешка школа". Авторот им ја посветил книгата на: Бојана Соколовиќ, Драгољуб Гајиќ, Петар Релиќ, Софија Стакиќ, М. Т. Тантал, на школските другари: Рајко Секулиќ, Амалија, А. Штефатиќ, М. Косановиќ и Слободанка Илиќ, на пријателите, познаниците и читателите, како и на споменот на неговиот татко.

Наводи
------

1. ↑  Мирослав Јосиħ Вишњић, *Сабране приповетке*. Београд: Драганић, 1995, стр. 5-90.
2. ↑  „Пишчеве напомене", во: Мирослав Јосиħ Вишњић, *Сабране приповетке*. Београд: Драганић, 1995, стр. 283.
3. ↑  Мирослав Јосиħ Вишњић, *Сабране приповетке*. Београд: Драганић, 1995, стр. 9.
Тимурленк Чековиќ(1977-) Тимурленк Чековиќ магистрирал кризен менаџмент на Воената Академија во Скопје. Истражува за влијанијата на глобалните закани и безбедност. Пишува и споделува новости за технологијата, глобалните промени и настани. Посветува интерес во геопросторно разузнавање и технолошки напредок, како и етички вредности и историја. Има активен блог и е автор на неколку книги, академски статии и истражувања. Моментално е вработен како инспектор во Граничната полиција.

1. ↑  „БЛОГ". *respublica.edu.mk*. Архивирано од изворникот на 2019-06-19. Посетено на 2019-06-25.
**Убавицата на денот** (француски: *Belle de Jour*) - француски филм од 1967 година, во режија на Луис Буњел. Главните улоги ги толкуваат: Катрин Денев, Жан Сорел, Женевјев Паж, Пјер Клементи, Франсоаз Фабиен, Мишел Пиколи. Во 1967 година, Буњел го освоил „Златниот лав"

Содржина
--------

Северина Серизи (ја игра Денев) е омажена за докторот Пјер Серизи (го игра Сорел) кој многу ја сака, но таа не е задоволна од брачниот живот. Поради тоа, таа одлучува да стане проститутка во јавната куќа на мадам Анаис (ја игра Паж), каде работи под името „Убавицата на денот" затоа што се проституира само дење. Еднаш, во јавната куќа доаѓа криминалецот Марсел (го игра Клементи) кој се вљубува во неа и постанува љубоморен, посакувајќи ја само за себе. Кога во јавната куќа доаѓа господинот Анри Исон (го игра Пиколи), кој е близок пријател на докторот Серизи, Северина ја напушта јавната куќа. Меѓутоа, во нејзиниот дом доаѓа Марсел, кој го пречекува Пјер и тешко го ранува, а потоа полицијата го убива Марсел. Паралелно со главното дејство, во филмот се испреплетуваат и сцени во кои Пјер си замислува како ја измачува Северина.

Наводи
------

1. ↑  IMBD, Belle de Jour (1967) Awards (пристапено на 15.4.2018)
2. ↑  IMBD, Belle de Jour (1967) (пристапено на 15.4.2018)
Биста на Томаки Димитровски во Градскиот парк во Битола
**Тома Димитровски - Томаки** (1 септември 1921

 во Битола — 28 август 1944

 во Морани) — македонски партизан, учесник во НОВ.

Роден е 1921 година во Битола. По завршувањето на гимназијата, започна да студира правни науки во Белград, но војната го попречила да го заврши Правниот факултет. По окупацијата на земјата активно работел за целите на народно-ослободителната борба и учествувал во разни акции против фашистите. Затоа бил затворен од бугарската фашистичка полиција, а потоа осуден на доживотна робија. Казната ја издржувал во Идризово. Таму не подлегнал на полициските провокации и малтретирања. Имал крајно борбен дух. Кон крајот на 1944 година, веднаш по ослободувањето на политичките затвореници од затворот во Идризово, стапил во борбените редови на Третата македонска ударна бригада. Во битката против бугарската фашистичка полиција, кај селото Морани - Скопско, Тома храбро загинал.

Наводи
------

1. ↑  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 47. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)

Надворешни врски
----------------

* Томе Димитровски-Томаќи
* Оштетени се три спомен бисти на борци од НОБ
**Убиство во хотел Босфор** (турски: *Kitapçi Dükkâni*) - роман на турската писателка Есмахан Ајкол од 2001 година. Првобитно, романот бил објавен од страна на турската издавачка куќа „Everest Yayinlari" од Истанбул, а во 2003 година бил објавен и во Цирих од страна на издавачката куќа „Diogenes Verlag AG".

Содржина
--------

Романот се состои од следниве глави:

* Еден
* Два
* Три
* Четири
* Пет
* Шест
* Седум
* Осум
* Девет
* Десет
* Гасеници и уште некои други работи

Македонски изданија
-------------------

Во март 2014 година, романот бил објавен на македонски јазик, како издание на „Антолог" (44. книга од библиотеката „Бранови"), а во превод на Тулај Сејфула. Преводот на книгата бил поддржан од Министерството за култура и туризам на Турција, во рамките на програмата ТЕДА. Книгата има 208 страници, со обем од 20 сантиметри, каталогизирана е во НУБ „Св. Климент Охридски" од Скопје и ја носи ознаката ISBN 978-608-243-006-5. Насловната корица била дело на Ана Андроска, лектурата ја направила Кристина Велевска, а ликовно-графичкото уредување било извршено во „Антолог". Книгата била испечатена во печатницата „Графоден", во тираж од 500 примероци. На задната страница се наоѓа фотографија на авторката, заедно со куси биографски податоци.

Наводи
------

1. ↑  Есмахан Ајкол, *Убиство во хотел Босфор*. Скопје: Антолог, 2014.
2. ↑  Есмахан Ајкол, *Убиство во хотел Босфор*. Скопје: Антолог, 2014.
*Видете Ролс-Ројс Фантом за други модели со истото име*

**Фантом VI** (*Phantom VI*) — ултраексклузивен модел на Ролс-Ројс од 1970-тите и1980-тите произведен во Лондон во работилницата Малинер Парк Ворд (*Mulliner Park Ward*) од 1968 до 1991 г. Иако било јасно дека деновите на автомобилите од типот на „Фантом V" се избројани, во 1968 Ролс-Ројс го лансираат „Фантом VI" како негов логички наследник, држејќи сè до претходно воспоставените високи стандарди. Овој „Фантом" е изработен со рестилизиран изглед и со мотор изработен врз основа на моделот „Силвер Шедоу". Некои од новините биле зголемувањето на работната зафатнина на 6.750 см³ во 1979 г, како и автоматски менувач со 3 брзини наместо поранечниот автоматски менувач со 4 брзини. Ова е последен примерок на Ролс-Ројс со посебна каросерија и се произведувал сè до 1991 г.

Мотор
-----

Фантом VI имал V8 мотор на 90° со работна зафатнина од 6.230 см³. која била зголемена на 6.750 см³ во 1982, доаѓајќи од моделот Силвер Спирит. Овој автомобил имал автоматски менувач со 4 брзини, а од 1979 г. 3-брзински автоматски менувач со претворач на влеча како стандарден и за идните модели.

Произведени се вкупно 374 возила.

| * п
* р
* у
Хронологија на автомобилите на Ролс-Ројс |
| --- |
|  | 1900ти | 1910ти | 1920ти | 1930ти | 1940ти | 1950ти | 1960ти | 1970ти | 1980ти | 1990ти | 2000ти |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Независност | Vickers | Volkswagen | BMW |
| Стандардни | 10 hp15 hp | V-820 hp |  | Twenty | 20/25 | 25/30Wraith | IIСв. војна |  | Silver Dawn | Silver Cloud | Silver Shadow/Silver Wraith II | Silver Spirit/Spur/Dawn |  |  | Ghost |
| Врвни | 30 hp | 40/50 hp (Silver Ghost) | Phantom I/II/III | Silver Wraith |  |  | Camargue |  |  | Silver Seraph | Phantom |
|  | Phantom IV/V/VI |  |
| Кабриолети |  |  |  |  |  |  |  | Corniche/II/III/IV |  | Corniche V |  | Phantom Drophead |
| Купе |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Phantom Coupé |
Том Крофт
**Том Крофт** ( англиски: *Tom Croft*  ; 7 ноември 1985 година ) е професионален англиски рагби играч, моментално игра за Лестер. Висок е 198 см, тежок 110 кг, е познат по својата добра игра во автомобилот и е многу брз, иако не тркач, туку скрамаш. Поранешниот репрезентативец на Нов Зеланд, Ерон Маугер, му рече на Крофт дека е најбрзиот третелинијаш на кој некогаш играл, а Мартин Кори, поранешен играч на репрезентацијата на Англија, тврди дека Крофт е еден од најталентираните рагбисти на 21-от век во светот. Крофт одиграл 135 натпревари за Лестер и постигнал130 бода и освоил 2 англиски првенства со овој тим (2007, 2009 година). Тој го направи своето деби во Англија во 2008 година на натпреварот во Купот Шест нации против Франција. Тој го постигнал дури два есеи за британски и ирски Лавови во меч против Springboks 2009. Истата година тој бил во конкуренција за најдобар фудбалер во светот, но наградата ја добил Ричи Макоу. Во април 2013 година, тој се нашол на списокот на играчи што треба да играат за Лавовите на турнејата во Австралија. Тој одиграл 5 натпревари за Лавовите и постигнал 2 есеи, а за репрезентацијата на Англија одиграл 41 натпревар и постигнал 30 бода. Тој исто така играл за Англиската репрезентација рагби 7.

Извори
------

1. ↑  Tom Croft | Rugby Union | Players and Officials | ESPN Scrum
Традиционално *уашитсу.*
**Уашитсу [washitsu (**和室**code: ja is deprecated )]**, што значи *„простории во јапонски стил*" и на англиски јазик честопати нарекувана *„соба за татами"*, е јапонска просторија со традиционално подно под *татами*. *Вашитсу* обично има и лизгачки врати (*фузума*), наместо врати со шарки помеѓу просториите. Можеби имаат *шоџи* и, ако одредената просторија треба да служи како просторија за прием на гости, може да има *токонома* (газебо за украсни предмети).

Во минатото, скоро сите јапонски простории биле *уашитсу*, а Јапонците спиеле на футони поставени на *татами* и седеле директно на татами или на *забутон* поставен на *татами*. Во денешно време, многу јапонски куќи имаат само едно *уашитсу*, кое понекогаш се користи за забава на гости, а повеќето соби се во западен стил. Многу нови градежни јапонски апартмани воопшто немаат *уашитсу*, наместо тоа, користат подови од линолеум или дрвени подови.

Ова *уашитсу* има *татами* и *шоџи* (врати).
Големината на *уашитсу* се мери со бројот на *татами*, користејќи го контра зборот *јоо* [*jō* (畳)], кои, во зависност од површината, се движат помеѓу 1,5м2 и 1,8м2. (Видете татами). Типична големина на просториите се шест или осум татами во приватен дом. Постојат и душеци со половина големина, како 4,5 татами просторија.

Мебелот во *уашитсу* може да содржи ниска маса на која едно семејство може да јаде вечера или да ги забавува гостите, додека седи на *забутон* или ниско столче, наменето за употреба на татами. Може да се обезбеди и *котатсу*, кој е одреден вид ниска маса што содржи греен елемент користен во зима; ова е особено важно бидејќи повеќето јапонски домови немаат централно греење.

Антонимот е *јоошитсу* [*yōshitsu* (洋室)], што значи *„простории во западен стил".* Друг израз за *уашитсу* е *нихонма* (日本間), а соодветниот израз за *јоошитсу* е *јоома* [*yōma* (洋間)].

Поврзано
--------

* Хигашијама Бунка во периодот Муромачи

Наводи
------

1. ↑  Washitsu (Japanese-style room) 和室 わしつ at tjf.or.jp
2. ↑  Japanese Kōjien dictionary, entries for "washitsu" and "yōshitsu"
**Рома** (шпански: *Roma*) – мексиканско-американски филм од 2018 година, во режија на Алфонсо Куарон, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Јалица Апарисио, Марина де Тавира, Ненси Гарсија Гарсија, Фернансо Гредијага, итн. Во 2019 година, филмот освоил три награди „Оскар", во категориите: најдобро странски филм, најдобра режија и најдобра кинематографија, а бил номиниран уште во седум категории. Истата година, филмот имал три номинации за наградата „Златен глобус", а освоил две награди. Исто така, филмот освоил четири награди БАФТА (а имал уште три номинации).

Синопсис
--------

Дејството се одвива во Мексико, во 1970-1971 година. Клео (ја игра Апарисио) е слугинка во куќата на докторот Антонио (го игра Гредијага), кој често оди на службен пат во Канада. Еднаш, под изговор дека пак оди на студиски престој, тој го напушта семејството и оди да живее со својата љубовница. Клео останува бремена со Фермин, кој вежба боречки вештини. Штом му ја кажува веста, тој веднаш ја напушта. Кога се приближува денот за пораѓање, Клео оди да купи креветче за бебето, а надвор се во тек студентски демонстрации. Тогаш, во продавницата влегува група платеници, ангажирани од полицијата, кои убиваат еден демонстрант. Меѓу платениците е и Фермин, кој го насочува револверот кон Клео и тогаш таа добива контракции. Веднаш ја носат на болница, а таму раѓа мртвороденче. Еден ден, Софи ги носи Клео и децата на море, каде Клео ги спасува децата од давење. Кога се враќаат дома, тие ја наоѓаат куќата празна, зашто докторот го зел поголемиот дел од мебелот.

Наводи
------

1. ↑  IMDB, Roma (2018) Awards (пристапено на 27.4.2019)
2. ↑  IMDB, Roma (2018) (пристапено на 27.4.2019)
**Трговскиот центар Капитол** е првиот модерен трговски центар на азискиот дел во Усќудар, Истанбул, Турција. Објектот бил отворен во 1993 година. Трговскиот центар е на шест спрата со површина од 73.000 метри. Опфаќа вкупно 157 продавници, со супермаркети, театри, ресторани за брза храна, кафулиња, куглања и забавен центар.

Овде се наоѓа и седиштето на приватното радио Капитол. Објектот исто така располага и со отворен и затворен паркинг, и фонтана. Месечно, трговскиот комплекс се посетува од страна на еден милион луѓе месечно. Посетителите се главно од источниот дел на градот. Внатрешниот дизајн на Капитол во 2017 година бил целосно обновен

Поврзано
--------

* Список на трговски центри во Истанбул

Наводи
------

1. ↑  „Arşivlenmiş kopya". *web.archive.org* (турски). Архивирано од изворникот на 2016-12-12. Посетено на 2021-01-22.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место Архивирано на 25 декември 2007 г. (турски)
* From the Grand Bazaar to the modern shopping centers in Turkey. Turkish Council of Shopping Centers & Retailers (AMPD)

Координати: 41°01′16″N 29°02′22″E﻿ / ﻿41.02111° СГШ; 29.03944° ИГД﻿ / 41.02111; 29.03944
**Роман Павличенко** (руски: *Роман Анатольевич Павлюченко*, роден на 15 декември 1981

) — руски фудбалер кој во моментот настапува за екипата на ФК Тотенхем.

Павличенко своето деби во фудбалот го направил за екипата на ФК Динамо Ставропол во 1999. Во 2000 тој се преселил да игра во Ротор Волгоград и се задржил во тимот 3 години каде постогнал 14 гола во 65 натпревари за својот тим.

Павличенко се преселил во ФК Спартак Москва во пролетта 2003. Павличенко станал голем голгетер на тимот, постигнувајќи 77 погодоци во 147 натпревари. Во 2006 станал голгетер на Руската премиер лига. Во 2007 станал втор капитен на Спартак, заедно со Моцарт Сантош.

На 1 септември 2008, Роман официјално потпишал со Тотенхем за сума од 14 милиони евра. Тој го добил дресот со број 9.

Роман Павличенко дебитирал за репрезентацијата на Русија во 2003 година.

Наводи
------

1. ↑  „Profile". Spartak Moscow. Архивирано од изворникот на 2008-08-13. Посетено на 2011-08-10.
2. ↑  „Premier League Player Profile". Premier League. Архивирано од изворникот на 2021-06-03. Посетено на 6 April 2011.
**Требишница** (српски: *Требишњица*) – река во Босна и Херцеговина. Таа е понорница долга 96,5 км над земја. Со вкупна должина од 187 км над и под земја, таа е една од најдолгите понорници на светот.

Горен тек
---------

Со оглед дека Требишница тече низ карстен предел, таа претставува комплексен систем од надземни и подземни текови. Ја формираат два потокa од планините Лебршник и Чемерно во Босна и Херцеговина:

* потокот *Мушница*, кој тече од источната до западната граница на Гатачко Поле, се влева во езерото Клиње и ги поминува населените места Автовац, Гацко, Срѓевиќи, Башиќи, Друговиќи, Кула и Браниловиќи, пред неговото понирање во карстот во Церничко Поле.
* другиот поток, Грачаница, тече од планината Чемерно во Гатачко Поле, близу селата Бахори и Грачаница, пред да се спои со Мушница близу Срѓевиќи.

Двата потока се одликуваат со остри, непредвидливи кривулици и промени на насоката.

Реката повторно се појавува во Фатничко Поле под името Фатничка Река, и повторно понира по краток тек над земја.

Среден тек
----------

Мостот Арсланагиќ, османлиски мост изграден во 1574 година по наредба на големиот везир Мехмед-паша Соколовиќ
По 30 км под земја, реката повторно се појавува во форма на повеќе извори во близината на Билеќа. Овие извори ја формираат Требишница. Се работи за најголемата река во источна Херцеговина. Реката се упатува на југ следејќи ја депресијата на Мируша, каде поминува брана подигната во 1966 година во близина на селото Горно Грнчарево. Депресијата Мируша е потопена и го формирала Билеќкото Езеро.). Голем дел од езерскиот брег е дел од границата со Црна Гора.

Потоа Требишница се упатува кон запад каде повторно наидува на брана во близина на селото Горица, на околу 3 км спротиводно од Требиње. Се протега долж јужната падина на Белашница пред повторно да нурне под земја во Попово Поле.

Долен тек
---------

Реката во Требиње.
Водите од Требишница повторно се јавуваат на три различни места:

* Изворот Чаплина која се влева во Неретва
* Повеќе извори близу до пристаништето Слано северозападно од Дубровник во Хрватска.
* Требишница која повторно се јавува во пештерата Груж близу Дубровник. Овде реката се нарекува Омбла или Дубровничка Река. Тече само 4,2 км, но има среден проток од 24 m³/s. Потоа реката се влева во Јадранското Море.

Површината на басенот на реката Требишница изнесува 4.926 км2 од кои 600 км2 му припаѓаат на неретванскиот басен.

Наводи
------

1. ↑  Bileća
2. ↑  *Indicators of the environmental state of the Bilećko Jezero Lake*[*мртва врска*]. R. Dekić, Svjetlanaa Lolić, R. Gnjato, G. Trbić, O. Gnjato et A. Ivanc. Dans *Archives of Biological Sciences*, vol. 63, br. 3, str. 775-783. 2011.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Требишница" на Ризницата ? |

Координати: 42°42′45″N 18°20′51″E﻿ / ﻿42.71250° СГШ; 18.34750° ИГД﻿ / 42.71250; 18.34750
**Те Ара - Енциклопедија на Нов Зеланд** (анг. *Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand*) — семрежна енциклопедија чиј создавач е Министерството за култура и наследство во рамките на Владата на Нов Зеланд. Проектот започнал во 2002 г. а самата страница е пуштена во 2005. Те Ара е долгорочен проект, но голем дел од нејзината содржина веќе стои на страницата.

Уредник на енциклопедијата е историчарот Џок Филипс и тој има персонал од писатели, уредници, истражувачи на слики и извори, како и дизајнери. Енциклопедијата е организирана по теми, каде првата тема ги обработува раскажувањата на новозеланѓаните. Потоа енциклопедијата го обработува доселувањето на народите во Нов Зеланд, и историјата на нивното населување – како домородното маорско people, така и други доселенички групи. 

Енциклопедијата има и прегледен дел, наречен „Нов Зеланд во кратки црти" (*New Zealand in Brief*), каде се истакнати кратки информации и факти за земјата.

Во 2006 била објавена втора тематска група записи наречени „Земја, море и небо" (*Earth, Sea and Sky*) во која се обработуваат океански риби, морски и крајбрежни птици и други морски животни, соживотот помеѓу луѓето и морето, природните ресурси на земјата, но и обликувачките сили како геологијата, вулканологијата, времето и климата. Содржината особено се задржива на карактеристични новозеландски теми, а научните и технички податоци се прикажани во општествен и човеков контекст.

Третата тема на Те Ара е „Шумата" (*The Bush*), пуштена кон крајот на 2007 г. Тука се обработуваат автохтоните предели, шуми, растенија и животни, и како луѓето ги користеле или како се обиделе да гледаат на нив. За шумата има повеќе од 100 записи, кои прокриваат теми како раната картографија, планинарството, иглолисно–широколисните шуми, танифите, маорските истражувања, загрозените видови, сечењето на автохтоните шуми, птиците моа и киви, и многу друго.

Во подготовка се уште шест теми кои треба да излегуваат приближно по една годишно, сè до 2013 г. Темата за 2008 била земјоделството и селскиот живот.

Постепено се додаваат и географски информации, и така во првите месеци на 2008 внесени се Окленд, Заливот Пленти, Кантербери, Манавату и Хорофенуа, регионот Нортленд, Јужен Кантербери, вулканското плато, Ваирарапа и Велингтон.

Претходно, официјална енциклопедија на земјата била „Енциклопедија на Нов Зеланд" (*An Encyclopaedia of New Zealand*), прво издание објавено во 1966, чиј уредник бил А.Х. Меклинток. Дигитализирана верзија на таа енциклопедија е вметната во рамките на енциклопедијата Те Ара.

Записите на теми кои се однесуваат главно на Маорите како народ се напишани и на маорски и англиски јазик.

Поврзано
--------

* Список на семрежни енциклопедии
* Министерство за култура и наследство (Нов Зеланд)

Наводи
------

* Напис за „Те Ара" во весникот The New Zealand Herald, Енџела Мекарти, 5 март 2008 (англиски)

Надворешни врски
----------------

* Те Ара (англиски) **Неважечки јазичен код.**
* „Signposts" - Блогот на Те Ара Архивирано на 20 јули 2011 г. (англиски)
* Канал на Flicker (англиски)
Флоренс, Сем и Хеликс
„**Слободен пад**" (англиски: *Freefall*) — популарен семрежен стрип, чиј автор е Марк Стенли. Во него е изложена хумористична научнофантастична сторија за неволјите на вселенскиот брод „Дивата кокошка" чиј екипаж го сочинуваат Сем Старфол - симпатичен вонземски трчилаж, Хеликс - детинест робот и Флоренс Емброуз - припадник на генетички изменетиот вид „Боуменов волк" (т.е. антропоморфно суштество од родот кучиња).

Стенли го објавува стрипот од 30 март 1998 година и досега се објавени над 1.300 ремени. Стрипот оригинално бил црно-бел, но првите 388 стрипа се достапни и во верзии обоени од неговите читатели. Од 21 април 2006 година стриповите официјално ги бои Џорџ Патерсон.

Сторија
-------

Сторијата го опишува животот на Флоренс, чесен и работлив технички инженер, која е грабната да работи за не-баш-етичкиот Сем. Од почетокот на стрипот, Флоренс се обидува да го поправи вселенскиот брод на Сем, истовремено трудејќи се да не полуди поради глупостите што ги прават Сем и Хеликс. Лошата репутација на Сем на планетата Џин (Jean) на која се заринкани е толкава што властите го обвинуваат за каква било лоша случка појава во нивното општество. Тој носи скафандер со нацртан смешен лик, но наводно неговото вистинско тело личи на сипа.

Некои го критикуваат развојот на сторијата како преспор. За осум години (до 2006.) објавување, покриени се само неколку недели активност од приказната.

Белешки
-------

„Слободен пад" е претставник на жанрот тврда научна фантастика. Авторот се труди да ја одржи научната основа на случувањата на реалистично ниво, без употреба на уреди од типот deus ex machina (односно „магични"), како што е „ворп погон", „вештачка гравитација" или „зраци за транспортирање".

Стрипот содржи и внатрешн шеги на сметка на „Ѕвездени патеки". На пример, регистарскиот број на бродот е 1071-CCN, што е обратно од оној на „Ентерпрајз" NCC-1701.

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
**Убиство во Ориент-експрес** (англиски: *Murder on the Orient Express*) — детективски роман од 1934 година напишан од англиската писателка Агата Кристи. Главен лик во романот е најпознатиот лик на Кристи, Херкул Поаро. Дејството е сместено во познатиот воз Ориент-експрес, каде во вагонот во кој патува Херкул Поаро се случува убиство, а секој од сопатниците е можен виновник за злосторството.

Содржина
--------

Кратката посета на Истанбул од страна на белгискиот детектив Херкул Поаро е набрзо прекината поради повик за негово итно враќање во Лондон. Поаро веднаш си обезбедува место во преполниот Ориент-експрес, воз обично празен во тоа време од годината, благодарение на неговиот пријател г. Бук, директор на меѓународна компанија за вагони. Во текот на ноќта, кога возот застанува во Винковци, еден од патниците е дванаесетпати брутално избоден до смрт.

Бук, знаејќи колкав скандал ќе предизвика едно убиство на угледниот воз го замолува својот пријател Поаро да започне истрага. Откако целосно го прегледува телото на жртвата, Поаро го идентификува како Касети Речет — злогласен бегалец, виновен за убиство на тригодишно девојче од Америка по име Дејзи Армстронг, наследничка од богато семејство, индиректно причинувајќи ја смртта на останатите членови од семејството Армстронг поради нејзината смрт.

Својата истрага Поаро ја започнува со испрашување на секој од патниците поединечно. Како што поминуваат испитувањата, Поаро сфаќа дека секој од патниците е некако поврзан со семејството Армстронг. Тој е отпрвин несигурен околу оваа претпоставка бидејќи повеќето патници се од различен општествен слој, почнувајќи од обичен секретар и дадилка па сè до една руска принцеза, гроф и грофица. Во текот на истрагата наидува на неколку траги поврзани со убиството: копче од кондуктерска униформа, сет за чистење лулиња, шамивче со буквата Н на него, како и неколку чудни искази од осомничените меѓу кои: Марта Хабард, патничка во возот тврди дека во текот на ноќта некој маж влегол во нејзиното купе (кое се наоѓа до купето на убиениот), повеќето патници тврдат дека виделе мистериозна жена во црвено кимоно како се движи во возот, а некои маж облечен како кондуктер (чие е и копчето) итн.

Откако Поаро ја сфаќа сложеноста на случајот, по долго размислување, додатно истражување и во моментот кога мистериозното кимоно го наоѓа во своето купе заклучува дека станува збор за генијалец. Тој ги собира сите патници и им нуди две решенија, првото решение кажува дека некој човек се качил во возот, кога возот сопрел во Винковци, го убил Рачет и веднаш го напуштил возот. Но, второто решение кажува дека сите осомничени се виновни за убиството. Имено, сите дванаесет патници се на некој начин повразни со Дејзи Армстронг. Дел од нив работеле како послуга во семејството, а дел од нив биле роднини на родителите на малечката Дејзи. Сите згрозени од фактот дека Речет успеал да ја поткупи судијата и да помине неказнено го испланирале убиството на Ориент-експрес. Поаро соочувствувајќи со сите решава на полицијата да го изложи првото решение со што сите дванаестмина ќе поминат неказнети.

Надворешни врски
----------------

* Убиство во Ориент-експрес на официјалното мрежно место Агата Кристи
**Унаи Емери Етксегоиен** (роден на 3 ноември 1971 година) — шпански фудбалски менаџер и поранешен играч. Тој е сегашен менаџер на премиерлигашот Арсенал.

После играчката кариера која главно ја поминал во Шпанската Сегунда Девизија, тој станал менаџер во 2005 година, почнувајќи со Лорка и Алмерија, пред да помине четири години со Валенсија, предводејќи го тимот до три трети места во Ла Лига. 
По краток период на клупата наСпартак Москва, Емери се преселил во Севиља во 2013 година, и го предводел клубот до три последователни титули во Европа Лигата. Во 2016 година, тој се преселил во францускиот ПСЖ, каде го освоил францускиот Куп, Лига Купот и Супер Купот во првата година. Во неговата втора година, тој ги освоил сите четири домашни трофеи, вклучувајќи ја титулата во Лига 1, Купот на Франција, Лига Купот и Супер Купот. Тој го напуштил Париз Сен-Жермен на крајот на сезоната 2017-18 година, и на 23 мај 2018 година било потврдено дека ќе биде нов менаџер на Арсенал.

Ран живот и играчка кариера
---------------------------

Наводи
------

1. 1 2 3  „Emery: Unai Emery Etxegoien: Manager". BDFutbol. Посетено на 21 May 2018.
2. ↑  „Emery: "¿La Real? Me debo al Sevilla, pero mis orígenes no los olvido"" [Real? I owe much to Sevilla, but I haven't forgotten my origins] (шпански). Cadena SER. 29 May 2015. Посетено на 30 December 2017.
Насловна страница на првиот број на весникот од 14 октомври 1873 година
**Словенец** (словенечки: *Slovenec*) бил главен весник на политичкиот католицизам во Словенија. Почнал да се печати во 1873 година како одговор на младословенскиот весник Словенски народ (словенечки: *Slovenski narod*). Најпрво излегувал трипати неделно, а од 11 јули 1883 година бил трансофрмиран во дневник. Продолжил да излегува како *Политички лист за словенскиот народ*. Во периодот меѓу 1888-1896 година го издавал прилогот *Domoljub*, а во периодот меѓу 1924–1932 година, илустрираниот прилог *Slovenec*.

Весникот бил редактиран од важни претставници на словенечкиот политички католицизам и истакнати поединци од политички и културен живот, меѓу нив биле: Јакоб Алешовец, Игнациј Житник, Андреј Калан, Евген Лампе, Иван Штефе, Изидор Цанкар, Франц Смодеј, Миха Крек и Алојзиј Кухар .

Во периодот меѓу 1929-1941 година главен уредник бил Иван Ахчин. Со неговата уредувачка политика, колумни и коментари за меѓународните и домашните случувања, станал еден од водечките весници во Кралството Југославија.

Во 1945 година новите власти го забраниле весникот. Во периодот меѓу 1991-1996 година во Република Словенија излегувал весник со исто име  и слична политичка ориентација.

Наводи
------

1. ↑  Nina Mrzlikar, Vloga casnika slovenec v slovenskem politicnem in druzbenem razvoju, Ljubljana, 2002
2. ↑  ČASNIK SLOVENEC V SLOVENSKIH KNJIŽNICAH: MOŽNOSTI KONSERVIRANJA – RESTAVRIRANJA IN REPRODUKCIJE 1 Jedert Vodopivec Anja Devetak Oddano: 22. 2. 2010 – Sprejeto: 14. 7. 2010 Kratki znanstveni prispevek

Надворешни врски
----------------

* ČASNIK SLOVENEC Архивирано на 14 март 2016 г.
* mrzlikar-nina
**Васил Толи Цаноски** (Нижеполе, Битолско, 26 декември 1922

) - Кратовско, 10 мај 1944

 бил македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Цаноски е роден на 26 декември 1922 година во битолското село Нижеполе. По завршувањето на основното училиште, бидејќи во фамилијата биле многу деца бил селски овчар во селото Брусник. По природа бл многу мирен. За време на окупацијата активно ја помагал НОВЈ, а на 10 јули 1943 година се приклучил кон партизанските одреди. Подоцна станал борец во составот на Третата македонска бригада. Зел учество во повеќе борби. На 10 мај 1944 година во една борба против фашистичките сили кај Кратово, Васил загинал.

Наводи
------

1. ↑  „Настани 1944 година". Сојуз на борци од НОАВМ - Битола. Архивирано од изворникот на 2014-05-08. Посетено на 2011-01-09.
**Слободна евангелска црква „Добра вест"** ― евангелско-протестантска црква која е дел од Евангелско-протестантската иницијатива.

Историја
--------

Слободната евангелска црква „Добра вест" со пастор Мите Гошев произлегла од Евангелско-конгрешанската црква во 2005 година. СЕЦ „Добра вест" припаѓа на движењето на независни евангелски цркви кое во XIX век се јавува како отпор кон традиционализмот и номинализмот на старите протестантски деноминации, посебно во земјите од Западна Европа во кои лутеранската црква прераснало во државна установа.

Организација, цел и активности
------------------------------

Неделните богослужби се одржуваат во Домот на хуманитарни организации „Даре Џамбаз". Црквата има и две домашни групи – во Аеродром и Драчево, во кои верниците се собираат во текот на седмицата. Дел од редовните активности на СЕЦ Добра вест се неделното детско училиште, тинејџерските часови, младинските часови, часовите за мажи, женските часови и сл. 

Фокусот на СЕЦ Добра вест е поставен на систематското изучување на Библијата и нејзиното експозициско објаснување. Како резултат на таквиот пристап кон Божјото Слово, Црквата „Добра вест" издала седум коментари на повеќе библиски книги. 

СЕЦ „Добра вест" има развиено академска соработка со теолошките факултети во
Софија, Ниш, Лондон и Крапина.

Наводи
------

1. ↑  Јован Јоновски, Историја на евангелско-протестантските цркви во Македонија, Изгрев, Скопје, 2017.
Соломоновиот печат прикажан наједоноставно.
**Соломонов печат** — магиски прстен со печат, за кој се вели дека го поседувал кралот Соломон. Во средновековните еврејски, христијански и исламски легенди се вели дека овој печат на Соломон му давал моќ за да им наредува на демоните (или џиновите), или за да зборува со животните.

Во легендите
------------

Во приказните Илјада и една ноќ, еден лош џин е опишан како затворен во бакарно шише цели 1800 години, со печат ставен од прстен.

Во некои легенди, прстенот на Соломон е претставен од месинг и железо, на кој е изрезбарено името на Бога, и украсено со четири дијаманти. Во некои подоцнежни варијанти, прстенот едноставно го имал врз себе симболот наречен Давидова ѕвезда (хексаграм), претставен со два триаголника кои се преплетуваат. Во празнините има точки или симболи. Според други легенди, тоа е пентаграм или некоја многу комплицирана фигура.

Во една арапска приказна се вели дека демонот Сакхр ја прелажал една од сестрите на Соломон да му го даде прстенот. Сакхр тогаш владеел 40 дена (во некои верзии - 40 години), додека Соломон скитал низ земјата сиромашен. Потоа, Сакхр го фрлил прстенот во морето, една риба го голтнала, а рибарот што ја уловил, му ја однел на Соломон. Под казна, Сакхр е натеран да изгради голема џамија за Соломон.

Алхемија
--------

Во алхемијата, комбинацијата на симболите на оган и вода (триаголници свртени нагоре и надолу) е позната како „Соломонов печат". Симболот ја претставува комбинацијата на спротивностите и трансформацијата.

Поврзано
--------

* Клучот на Соломон
* Соломонов завет
* Пентаграм
* Давидова ѕвезда

Надворешни врски
----------------

* Еврејска енциклопедија
* Приказните од „Илјада и една ноќ" (2,91 МБ); во „Приказната за рибарот".
* Различни описи од Министерството за надворешни работи на Израел.
* Соломоновиот печат во исламската култура со историски осврт.
**Вито Волтера** (3 мај 1860

 – 11 октомври 1940

) — италијански математичар и физичар, познат по своите придонеси во математичката биологија и интегралното сметање.

Волтера е роден во сиромашно еврејско семејство во Анкона, која во тоа време била дел од Папската Држава. Талентот за математика го покажал и пред запишувањето на Универзитетот во Пиза, каде што потпаднал под влијание на Енрико Бети. Во 1883 година станал професор по рационална механика. При тоа ја започнал работата на теориите на функции што довело до негово интересирање и понатамошни придонеси во областа на интегрални и диференцијални равенки. Неговото дело е сумирано во книгата „Теорија на функции и интегрални и интегро-диференцијални равенки" (1930).

Во 1892 г. станал професор по механика на Универзитетот во Торино и потоа, во 1900 г. и професор по математичка физика на Универзитетот во Рим Ла Сапиенза.

Волтера растел во текот на последните фази на Рисорџименто (востанијата и војната за италијанско обединување) и како огнен патриот кралот Виктор Емануел III го именувал за сенатор на Кралството Италија во 1905. Истата година ја започнал работата на теоријата на дислокација во кристалите која подоцна добила на важност за разбирањето на растегливи материјали.

Кога започнала Првата светска војна, средовечниот Волтера се пријавил во Италијанската армија и работел на развој на воздушнни бродови (балони/дирижабли) под водство на Џулио Дуе. При тоа Волтера вил зачетник на идејата за користење на интертниот хелиум наместо запалливиот водород, а ги користел своите водачки способности за организирање на работниот процес.

По Првата светска војна, Волтера го насочил вниманието кон примената на неговаите математички идеи во биологијата, преку повторување и развивање на работата на Пјер Франсоа Верхлуст. Најпознатиот резултат од овој период се равенките Лотка-Волтера.

Во 1922 година се придружил на опозицијата на фашистичкиот режим на Бенито Мусолини и во 1931 година бил еден од само 12 од вкупно 1250 професори кои одбиле да ја дадат обврзната заклетва на верност. Неговата политичка филозофија може да се увиди од разгледница што ја пратил во триесеттите години, на која може да се види текст што може да се сфати и како епитаф за Италија на Мусолини:

„Империите умираат, но Евклидовите теореми остануваат вечно млади".
Волтера не бил радикал, туку доживотен ројалист и националист, па веројатно ќе се спротивставел и ако левичарската опозиција на Мусоолини дошла на власт. Како резултат на неговото противење да потпише заклетва на верност кон фашистичката власт бил присилен да го напушти професорското место и членството во научните академии. Во текот на неговите последни години живеел претежно во странство и се вратил во Рим кратко време пред смртта.

Во чест на Вито Волтера имаат добиено име кратерот Волтера на Месечината и астероидот 14072 Волтера.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 66503773
* LCCN: n80153769
* ISNI: 0000 0001 2137 2741
* GND: 11880572X
* SUDOC: 029920272
* BNF: cb12144356v (податоци)
* BIBSYS: 97018059
* MGP: 33908
* NLA: 36112024
* NKC: jx20080530005
* CiNii: DA02594438

 |

 |
**Братислав Живковиќ** (28 ноември 1970 година, Лесковац) — поранешен српски фудбалер на позицијата играч од средината на теренот. Во текот на својата кариера играл за Дубочица, Војводина, Црвена ѕвезда и италијанската Сампдорија, но се повлекол во 2005 година. По една сезона во Обилиќ и краток престој во БАСК, во јули 2007 година, бил назначен за претседател на Дубочица од Лесковац.

Тој бил играч на Црвена ѕвезда од 1994 година  до 1998 година и освоил една двојна круна и уште две на Купот на Југославија.Еден од повеќето импресивни моменти од неговата кариера бил погодокот на стадионот камп Ноу, во кој Црвена ѕвезда го презела водството против Барселона во Купот на победниците на куповите во 1996 година.Тој бил во репрезентацијата на Југославија од 1996 година до 1998 година.

Наводи
------

1. ↑  „Братислав Живковић на челу Дубочице". *Б92*. Б92. 22 јули 2007. Посетено на 21 октомври 2013.
Витица на лоза *(Vitis sp.)*.
Витица на лоза, одрвенета.
**Витица** — специјализиран орган што им овозможува на одредени ползечки растенија да се фаќаат за различни потпори.

Историја
--------

Најсеопфатна студија била монографијата на Чарлс Дарвин *За движењата и навиките на ползечките растенија* (1865), во која тој го вовел поимот обвивање за да го опише спиралното движење што го изведува витицата.

Биологија
---------

Витиците, обично се со кружен пресек и може да се завиткуваат во стегната спирала. Ова намотување во контакт со потпирачот се должи на контактен тропизам (хаптотропизам) и се јавува само на одредени места на витицата. Намотувањето може да биде во насока на стрелките на часовникот или во спротивна насока. Кај угојката, витиците образуваат две намотки во спротивни насоки.

Витиците произлегуваат од преобразувањето на различни органи и може да имаат внатрешна структура на корен, стебло или лист. Во вториот случај, тие можат или да го заменат сечилото на листот, случајот со видовите грашок од трева афака во кој хлорофилската улога на сечилото на листот е пренесена на високо развиените стипули, или да бидат модифицирани летоци, случајот со многу бобовите, како на пр. зрно грашок или треска (*Vicia cracca*), или стипули, случај на сарсапарила .

Некои ползечки растенија користат други средства за закачување на нивните потпори:

* дерези (адвентивни корени), како што е случајот кај бршленот;
* вшмукување чаши, како што е случајот кај одредени видови ползавци *(Parthenocissus sp.)*;
* обвивачки стебла, како што е случајот кај гравот;
* дршки кои делуваат како витици, како што е случајот кај повитот;

Наводи
------

1. ↑  „Plants: A Different Perspective". *content.yudu.com* (англиски). Архивирано од изворникот 2017-02-17. Посетено на 2018-01-09.