**Институтот за хемија** ― институт по хемија и еден од составните единици на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Историја
--------

Катедрата по хемија започнала со работа во 1946 г. заедно со другите студиски групи на Филозофскиот факултет - прва на кој наставата почна да се изведува на македонски јазик. При првиот упис на студии по хемија се запишувале 56 студенти. Почетокот на работата на новоформираната студиска група, меѓу­тоа, одела со големи потеш­­котии.

#### Како Хемиски институт

Со издвојувањето,во 1958 година на Природно-математичкиот оддел од составот на Фи­ло­зофскиот факултет и со создавањето на Природно-математичкиот факултет, Катед­ра­та по хемија прераснала во Хемиски ин­сти­тут. Во Институтот тогаш биле створени три заводи: за неор­ган­ска и аналитич­ка, за органска и за физичка хемија.

#### Хемиски факултет

Во периодот од 1976 до 1985 година, со реформите кои во тој период се случувале Хемискиот институт прераснал во **Хемиски факултет**.

#### Институт за хемија

Во периодот од 1985 до денес, Институтот за хемија претставува дел од Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Во периодот од конституирањето на Институтот за хемија, должноста шеф на Инсти­тутот ја вршеле:

Иван Петров (1985-1987),
Глигор Јовановски (1987-1989),
Благоја Топу­зов­ски 91989-1991),
Богдан Богданов (1991-1995),
Трајче Стафилов (1995-1999),
Киро Стојаноски (1999-2001),
Орхидеја Групче (2001-2005),
Емил Поповски (2005-2007),
Слоботка Алексовска (2007-2009),
Љупчо Пејов (2009-2013),
Марина Стефова (2013-2020),
Слоботка Алексовска (2020),
Владимир Ивановски (2020-2021),
Наташа Ристовска (2021-)

Внатрешна организација на Институтот
------------------------------------

Институтот за хемија се состои од четири заводи: Завод за неорганска хемија, Завод за аналитичка хемија, Завод за физичка хемија, како и Завод за органкса хемија и биохемија.

Подолу е дадена список на вработените наставници и соработници на Институтот поделени по заводи:

| Завод за неорганска хемија | Завод за аналитичка хемија | Завод за физичка хемија | Завод за органска хемија и биохемија |
| --- | --- | --- | --- |
| * д-р Слоботка Алексовска
* д-р Катарина Чундева
* д-р Иван Грозданов
* д-р Благоја Јордановски
* д-р Валентин Мирчески
* д-р Методија Најдоски
* д-р Билјана Пејова
* д-р Мирјана Ристова
* д-р Горан Стојковиќ
* д-р Зоран Здравковски
* м-р Сандра Димитровска
 | * д-р Илинка Донова
* д-р Марија Георгиева
* д-р Орхидеја Групче
* д-р Игор Кузмановски
* д-р Мира Тркповска
* д-р Вера Трајковска
* д-р Симка Петровска Јовановиќ
* д-р Марина Стефова
 | * д-р Лилјана Андреева
* д-р Владимир Ивановски
* д-р Глигор Јовановски
* д-р Билјана Минчева Шукарова
* д-р Љупчо Пејов
* д-р Владимир Петрушевски
* д-р Трајче Стафилов
* д-р Виктор Срефов
* д-р Петре Макревски
 | * д-р Наташа Гочева
* д-р Богдан Богданов
* д-р Јане Богданов
* д-р Иванчо Јанев
* д-р Емил Поповски
* д-р Киро Стојановски
* м-р Филип Спировски
 |
|

Научноистражувачка дејност на Институтот за хемија
--------------------------------------------------

Институтот за хемија е една од најплодните научни установи во Република Македонија. Според податоците од Министерството за образование и наука, бројот на објавените трудови од наставно-научните работници на Институтот во спи­са­нија со фактор на влијание изнесува околу **една третина** од вкупниот број трудови објавени во вакви списанија *од страна на сите истражувачи* од Република Македонија.

Треба да се напомене дека во периодот на изми­на­ти­ве 60 години вработените на Институтот за хемија објавиле вкупно 1464 научни труда. Од нив, 929 труда (65 %) се отпечатени во списанија издавани надвор од Македонија. Од овие, пак, 823 се печатени во научни спи­­са­ни­ја, а 106 во зборници на трудови од меѓународни научни собири. Преостанатите 535 биб­ли­о­граф­ски еди­ни­ци (35 %) ги сочинуваат 435 труда објавени во научни списанија во Македонија и 100 труда во зборници на тру­до­ви од научни манифестации одржани во Македо­ни­ја. Посебно заслужува да се одбележи фактот дека, според Science Citation Index, 617 труда (42 %) се објавени во списанија со фактор на влијание.

Разно
-----

Предавањето на Шехтман во Скопје.
На 23 мај 2023 година, Институтот и Сојузот на хемичарите и технолозите на Македонија организирале предавање на кое зборувал нобеловецот за хемија од 2011 година, Дан Шехтман. Тој го посетил Институтот за хемија, и направил го предавањето насловено „*Демографија, технолошко претприемништво и иднината на Македонија*" во тамошниот амфитеатар.

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5 6  „Историјат". Институт за хемија. 20 март 2022. Архивирано од изворникот на `|archive-url=` requires `|archive-date=` (help). Посетено на 22 март 2022.
2. ↑  Г. Јовановски (уредник), *Природно-математички факултет, (1946-2006)*, Природно-математички факултет, Скопје, 2006, 221
3. ↑  Дан Шехтман. (23 мај 2023) (in en). *Technological Entrepreneurship - Key to World Prosperity and Peace*. Скопје: Институт за хемија. .

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Институт за хемија (Природно-математички факултет - Скопје)" на Ризницата ? |

* Матична страница

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Институти при Природно-математичкиот факултет во Скопје |
| --- |
|  |
| 
 Институт за математика • Институт за физика • Институт за хемија • Институт за биологија • Институт за географија • Институт за информатика • Институт за етнологија и антропологија*Сеизмолошка опсерваторија*
 | Логото на природно-математичкиот факултет |

 |