recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Николина Андова Шопова** (3 февруари 1978

, Скопје) — македонска писателка, која пишува поезија, хаику и раскази.

Животопис
---------

Николина Андова е родена во Скопје, на 3 февруари 1978 година. Дипломирала на Филолошкиот факултет „Блаже Конески" во Скопје, на Катедрата за македонска и јужнословенска книжевност. Таа е омажена за македонскиот писател Иван Шопов.

Творештво
---------

Николина Андова Шопова на првиот Фестивал на проза, Куманово, мај 2022
Андова пишува поезија и хаику. Во 2013 година ја објавила својата прва поетска збирка „Влезот е од другата страна", издание на „Темплум". Со неа, таа ја освоила наградата „Мостови на Струга". Во 2014 година ја објавила втората збирка поезија „Поврзи ги точките", повторно во издание на „Темплум". Во 2018 година се појавил нејзиниот роман „Некој бил тука", кој истата година бил прогласен за најдобар роман.

Наводи
------

1. ↑  Николина Андова, *Влезот е од другата страна*, Темплум, Скопје, 2013, стр. 77.
2. ↑  „Некој бил тука" - роман на годината за 2018 година

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Добитници на наградата „Мостови на Струга" |
| --- |
|  |
| 
* Ангело В. Суарез (2004)
* Андреа Коте (2005)
* Маријана Гејде (2006)
* Мануа Рима (2007)
* Антонија Новаковиќ (2008)
* Усман Сарус (2009)
* Сим Кера (2010)
* Хироши Таниучи (2011)
* Франсоа-Ксавие Мегр (2012)
* Николина Андова (2013)
* Хари Ман (2014)
* Паула Бозалонго (2015)
* Руна Светликова (2016)
* Горан Чолакхоџиќ (2017)
* Паули Тапио (2018)
* Моника Херцег (2019)
* Мартина Стракова (2020)
* Владан Кречковиќ (2021)

 |

 |
**Пафос** (грчки: *Πάφος*, турски: *Baf*) е крајбрежен град во југозападниот дел на Кипар. Во минатото неговите два дела биле нарекувани *Стар Пафос и Нов Пафос*. Во моментот, само новиот дел на градот е населен.
Моменталното население на градот е 47 000 жители.
Според митологијата Пафос бил родниот град на грчката божица на убавината и љубовта, Афродита. Во римско време, овој град ја претставувал престолнината на островот. Во него се зачувани многубројни рушевини кои датираат од времето на Древниот Рим. Во 1 век Апостол Павле на овие простори го ширел и проповедал христијанството. Пафос спаѓа под заштита на УНЕСКО.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија / од областа на географијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

*Поврзано*: Список на светско културно и природно наследство на УНЕСКО

 *Оваа статија поврзана со Списокот на светското културно и природно наследство на УНЕСКО е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* VIAF: 245017454
* GND: 4104677-8
* NKC: ge422297

 |

 |
**Николај Јорданов С’бев** (бугарски: *Николай Йорданов Събев*) е бугарски претприемач и политичар, пратеник во 47-то Народно собрание, министер за транспорт и врски во владата на Кирил Петков.

Животопис
---------

Роден на 24 септември 1960 година во Русе. Дипломирал на Вишата поморска школа во Варна со диплома за управување со флоти и пристаништа и во Универзитетот за национална и светска економија со диплома за транспортна економија и менаџмент. Има завршено и бројни постдипломски курсеви поврзани со маркетинг, финансии, комуникации, менаџмент и статистичка анализа.

Неговиот експертски профил е бизнис моделирање и стратешка анализа. Бил комерцијален директор во државното претпријатие „Бугарски речен превоз". Неговата професионална кариера во приватниот сектор започнува во 1993 година. Основач е на логистичката групација со брендот „Еконт Експрес". Автор е на учебникот „За капетани на блиска пловидба по Дунав".

Политичка кариера
-----------------

На изборите во ноември 2021 година е избран за пратеник во 47 Народно собрание од листата на „Ја продолжуваме промената". На 13 декември 2021 година е избран за министер за транспорт и врски во владата на Кирил Петков.

Наводи
------

1. ↑  „Публикация в сайта на 47-то Народно събрание за избирането на Николай Събев за министър на транспорта и съобщенията" (бугарски). www.parliament.bg. Занемарен непознатиот параметар `|уеб_адрес=` (help); Занемарен непознатиот параметар `|достъп_дата=` (help); Отсутно или празно `|url=` (help)
**Низ Петлец идат трима војводи** — македонска епска народна песна.

Содржина
--------

Во Русиново пристигнуваат Дамјан Груев, Атанас Карчев и Санде Китанов, заедно со комитите. Тројцата војводи се сместуваат во куќата на чорбаџијата Димо, но шпионите ги предаваат и набргу селото е опколено од турската војска. На почетокот на борбата се убиени Димо и неговата сопруга, а при повлекувањето на комитите е убиен војводата Китанов. Исто така, Груев е ранет и тој ги повикува комитите да се повлечат, но војводата Карчев одбива да го остави. Така, тие двајца погинуваат во борбата против турската војска.

Наводи
------

1. ↑  Томе Саздов, *Грива тресе, бисер рони* (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 118-119.
Антена за пренос на радиосигнали
**Пренос** или **трансмисија** во телекомуникациите – процес на испраќање и распростирање на аналогни и дигитални информациски сигнали преку физички медиум од точка до точка или од точка до повеќе точки. Медиумот може да биде жичен, оптички или безжичен.

Еден пример за пренос е испраќање на сигнал со ограничено времетраење, на пример, блок или пакет на податоци, телефонски повик или е-пошта. Вообичаено преносните технологии и шеми се однесуваат на задачи од протоколот на физичкото ниво, како што се модулација, демодулација, линиско кодирање, порамнување (еквализација), контрола на грешки, синхронизација на битови и мултиплексирање, но терминот исто така може да вклучи и повисоки нивоа на протоколот, на пример, дигитализирање на аналоген сигнал и компресија на податоци.

Преносот на дигитална порака или дигитализиран аналоген сигнал е познат како дигитална комуникација.

Наводи
------

1. ↑  „Telecommunications Technology Fundamentals". *informit.com*. 28 December 2001.
2. ↑  „Telecommunications Media". *britannica.com*. 21 January 2014.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* GND: 4139364-8

 |

 |
Премин со оригиналната поставена дефиниција на Георг Кантор
Во математиката, под наивна теорија на множествата се подразбира интуитивното изложување на множествата и појавите врзани за нив.
Така на пример во наивната теорија е повеќе или помалку јасно што значи едно множество да е бесконечно, т.е. неговото постоење се потпира врз интуицијата.
Од друга страна, во аксиоматскиот пристап на изучување на множествата, заради строгост на теоријата истото ова (постоењето на бесконечно множество) се гарантира со посебна аксиома.

Наивната теорија на множествата е онаа со која учениците се среќаваат во текот на образованието (основното и средното училиште).
Аксиоматската теорија е потешка и посложена за изучување.
Како и да е, наивната теорија е сосем доволна за прикажување на концептот на множество, дури и за самите математичари.
Но, таа не е во состојба да објасни некои едноставни парадокси, како на пример Раселовиот парадокс, кои всушност и довеле до нејзина аксиоматизација.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на математиката е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Мојот XX век** (унгарски: *Az én XX. Századom*) - унгарски филм од 1989 година во режија на Илдико Ењеди (Ildyko Enyedi), која е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Дорота Сегда (Dorota Segda), Олег Јанковски (Oleg Yankovskiy) и Паулус Манкер (Paulus Manker). Филмот бил добитник на „Златна камера" на Канскиот филмски фестивал.

Синопсис
--------

При крајот на Австроунгарската монархија, разделени идентични близанци се возат во „Ориент експрес" не знаејќи дека се толку блиску еден до друг. Тие растеле одделно како посвоени деца во две сосема различни семејства. Дора и Лили се родени на прагот од XX век, на денот кога Едисон на светот му ја претставил електричната светилка. Околу 1900 година, темите, како што се граѓанските и човековите права на жените, како и правата на национално самоопределување, кои ги застапуваат близнаците, се во полн замав...

Наводи
------

1. 1 2  kinoteka.mk (пристапено на 5.10.2019)
**Ние сме лудаци - читање, смеење и подголтнување; драма, епика и лирика во едно** - збирка раскази на македонскиот писател Сашо Кокаланов. Книгата е објавена во 2016 година од издавачката куќа „Или-Или". Книгата била кандидат за наградата „Роман на годината" на Утрински весник.

Осврт кон делото
----------------

Книгата, објавена кон крајот на 2016 година, го свртела вниманието на јавноста најпрвин со необичната промоција, во која заедно со книгата се делеле и чоколади. Поднасловот на книгата го нагласува хумористичниот стил на книгата, а на сличен начин е решена и корицата, на која е прикажана убава девојка која со темноцрвен куфер чека покрај железничка пруга во некој пуст предел. Како мото на книгата, авторот избрал еден цитат од „Алиса во земјата на чудата". Во делото, Кокаланов се определува за алегориски пристап, градејќи проза која функционира како свет за себе, т.е. создава сомнабулен свет којшто претставува симболичко-алегориска еманација на авторот, обременет од лудилото на времето во кое живее. Воопшто, лудилото е сеприсутно во збирката, зашто главните јунаци во неа се чудаци и лудаци, т.е. луѓе со несекојдневни афинитети, кои живеат во чудни семејства и средини, луѓе на кои им се случуваат чудни нешта и луѓе со извртена логика. Притоа, раскажувачот го разрушува дејството, прави несоодветни и немотивирани наводи и ги меша жанровите, така што текстот постојано осцилира меѓу создавањето фикции и илузии и уривањето на тие илузии. На тој начин, книгата може да се дефинира како сатира со постмодерна антиестетика. Сепак, таквата експлицитна присутност на самиот автор во раскажувањето е најголемата слабост на книгата.
  

Книгата има добра композиција - започнува со четири неповрзани раскази, а потоа авторот ги поврзува сите нив во една целина. Притоа, Кокаланов се покажува како мајстор на изразот: неговите реченици се полни, многузначни, реторички богати и добро исплетени, а како најсилни делови во книгата се токму оние каде добрата реченица е комбинирана со создавање фикција и со необична перспектива.

Наводи
------

1. ↑  Роберт Алаѓозовски, „Разгоропаденост на авторското его", *Економија и бизнис*, година 18, број 224, февруари 2017, стр. 98-100.
**Мали суштества** - (англиски: *Little Creatures*) - албум на американската рок-група „Токинг хедс" (Talking Heads) од 1985 година.

Технички информации
-------------------

Албумот е објавен од страна на дискографската куќа „Токинг хедс турс" (Talking Heads Tours Inc.), по ексклузивна лиценца на „ЕМИ рекордс" (EMI Records Ltd.) во 1985 година. Како продуценти на албумот се јавуваат самите члeнови на групата, додека снимател и миксер бил Ерик Е. Т. Торнгрен (Eric E. T. Thorngren). Албумот е снимен во студиото „Сигма саунд" (Sigma Sound) во Њујорк, Мелани Вест (Melanie West) работела како втор инженер, а завршната обработка ја направил Џек Скинер (Jack Skinner) во њујоршкото студио „Стерлинг саунд" (Sterling Sound). На обвивката на албумот се наоѓа слика на Хауард Финстер (Howard Finster), додека дизајнот на албумот е дело на фирмата „М & други" (M & Co.) од Њујорк.

Како автор на речиси сите песни на албумот се јавува Дејвид Брн (David Birn), освен на песните: „Perfect World" чиј текст е дело на Брн и Крис Франц (Chris Frantz), како и „The Lady Don’t Mind" и „Give Back My Name", чии текстови биле напишани од Брн, додека музиката ја компонирале сите членови на групата. Инаку, сите песни на албумот се изведени од „Токинг хедс", во состав: Дејвид Брн, кој свири на гитара и пее; Крис Франц кој тропа на тапани; Џери Харисон (Jerry Harrison), кој свири на клавијатури и гитара и ги пее придружните вокали; и Тина Вејмаут (Tina Weymouth) која свири на бас-гитара и ги пее придружните вокали. Во продолжение, на албумот гостуваат и поголем број придружни музичари, како: Андрју „Ел панталонес" Кејдер (Andrew „El Pantalones" Cader), кој свири на; хармоникашот Џими Мекдонел (Jimmy Macdonell); саксофонистот Лени Пикет (Lenny Pickett); перкусионистот Нана Васконселос (Nana Vasconcelos); и Ерик Вајсберг (Eric Weissberg), кој свири на „челична"-гитара (steel guitar). Најпосле, како придружни пејачи се јавуваат: Елен Бернфелд (Ellen Bernfeld), Ерин Дикенс (Erin Dickens), Дива Греј (Diva Gray), Гордон Гроди (Gordon Grody), Лани Гровс (Lani Groves) и Курт Јахиџијан (Kurt Yahijian).

Содржина
--------

На албумот се наоѓаат десет песни:
  

Страна 1:

* And She Was
* Give Me Back My Name
* Creatures of Love
* The Lady Don’t Mind
* Perfect World

  

Страна 2:

* Stay Up Late
* Walk It Down
* Television Man
* Road to Nowhere
* The Lady Don’t Mind (Extended Mix)

Наводи
------

1. ↑  Talking Heads, *Little Creatures*, Cai 9144, Jugoton.
2. ↑  Talking Heads, *Little Creatures*, Cai 9144, Jugoton.
3. ↑  Talking Heads, *Little Creatures*, Cai 9144, Jugoton.
**„Мојот брат Алекса"** (српски: *Мој брат Алекса*) — филм на српските режисери Александар и Срѓан Јевѓевиќ од 1991 година. Карими е авторка на сценариото, заедно со Сами Хасиб Набизада. Главните улоги ги играат: Бранислав Лечиќ, Снежана Богдановиќ и Алма Прица.

Синопсис
--------

Во филмот се прикажува животот на поетот Алекса Шантиќ, визионер и романтичар, но губитник во личниот живот. Роден во строго, патријархално семејство во Мостар, многу млад се вљубува во Анка Томлиновиќ, ќерка на сиромашен фотограф, која ја остава под притисок на своето семејство. Подоцна ја запознава Зорка Шолина, млада и богата девојка која, пак, поради интересите на своето семејство го напушта поетот.

Наводи
------

1. ↑  РТС, Мој брат Алекса (пристапено на 26.4.2023)
**Назим Буши** (албански: *Nazim Bushi*) е поранешен член на ОНА. 
Работел како член на обезбедувањето на ПДП, а бил и водник од прва класа во армијата на Македонија. Подоцна работел во касарната Петровец на радарската служба. Веднаш потоа бил отпуштен бил поради сомневања за антидржавна дејност, по што управата за безбедност и контраразузнавање го привела и го испрашувала. Откако бил пуштен од притвор, Буши заминал во кумановски Никуштак каде се приклучил на ОНА.

Во текот на конфликтот во Македонија бил командант на ОНА во 114 регионална бригада (Кумановскиот регион).

По крајот на конфликтот се приклучил кон партијата на Али Ахмети, ДУИ. ДУИ го предложил за заменик-директор на македонската Управа за безбедност и контраразузнавање. Откако министерот за внатрешни работи Љубомир Михајловски - Џанго го одбил овој предлог, ДУИ жестоко реагирал, барајќи оставка на министерот.

Во текот на 2005 година бил приведен, но по неколку часа пуштен на слобода.

Наводи
------

1. ↑  Серафиновиќ, Миомир (21 декември 2004 00:00). „Хазби Лика си заминува од МВР". А1. Посетено на 2011-02-19. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
2. ↑  „www.vmacedonia.com". Архивирано од изворникот на 2011-02-12. Посетено на 2011-02-19.
3. ↑  „Пред ресторан јадевме ќотек од „алфите"". Време. 6 август 2005. Посетено на 2011-02-19.[*мртва врска*]
**Предучилишни установи** – институции за згрижување и воспитување на децата од предучилишна возраст. Нивната задача е да овозможуваат услови и да придонесуваат за правилниот развој на децата до поаѓањето на училиште. 

Најраспространет вид предучилишни установи кај нас се детските градинки и забавиштата.

Други установи што извршуваат дејност од значење за животот, растењето и воспитанието на децата од предучилишна возраст се: детските јасли, игротеките, детските клубови, центрите за детско творештво, детските забавни паркови, детските одморалишта и др.

Наводи
------

1. ↑  Предучилишни установи
Eye-shaped amulet believed to protect against the evil eyeПредлошка:SHORTDESC:Eye-shaped amulet believed to protect against the evil eye
Назарите (амајлија против уроклив поглед) во продавница во Квинси маркет, Бостон, Масачусетс, САД. Модификации на едноставната традиционална форма, како и поставување во мотиви како пеперутки или христијански слики.
мониста на очите
**Назар** (тур. nazar boncuğu или gökçe munçuk) име за амајлија во форма на око, која има за цел да заштитува од уроклив поглед. Потекнува од Турција, а целосното име значи: назар (урокливо око) и банџугу (амајлија).

Се среќава во Турција, Албанија, Босна и Херцеговина, Бугарија, Грција, Кипар, Сирија, Либан, Израел, Египет, Ерменија, Иран, Авганистан, Пакистан, Ирак, Алжир, Мароко, Тунис и други.

Име му е изведено од арапскиот збор nazara (арап. نظر), што значи поглед. Покрај потковиците, лукот, волчјите заби, животинскиот рог, оловото и камењата, кристалното сино око е еден од заштитните симболи во Тенгриз, античката религија на турските народи. 
Најчесто е поставено да виси во домовите, канцелариите, автомобилите или се поставува во накит и украсите. 
Типичниот Назар е изработен од рачно изработено стакло.
Цртежите се во темна сина, бела, светлосина и црна боја, со што се создаваат концентрични кругови или вид на солзи во форма на елипсоидни форми. Понекогаш темносивата боја се заменува со златна.

Овој симбол се користи и на друго место, во вид на лого, како што е на пример турската приватна авиокомпанија Флај ер. Исто така, тој е симбол на Крајегин, основачот на производителот на игри Крајтек, основана од тројца браќа со турско потекло. Назаритскиот еквивалент кај семитските народи е хамса, додека кај христијанските е крстот.

Наводи
------

1. ↑  nazar
2. ↑  amulet blue
3. ↑  „Nazar". Архивирано од изворникот на 2019-07-21. Посетено на 2020-04-04.

Надворешни врски
----------------

* 
*
**Мојот систем** (германски: *Mein System*) е шаховска книга, дело на Арон Нимцович. По серијата од 5 брошури, од 1925 до 1927, книгата започнала да се издава насекаде. Во ова дело се прикажани хипермодерни идеи и концепти, кои имале голема примена во развојот на современиот шах. Оригиналното издание на книгата е напишано на германски јазик.

Содржина
--------

Книгата е поделена на 3 дела: *Елементи*, *Положбена игра* и *Илустративни партии*.

### Елементи

Во делот *Елементи*, Нимцович дал објаснување на основите на неговиот „систем". Тој се погрижил за елементите, како дел од шаховската стратегија:

1. Центар
2. Игра на отворените вертикали
3. Игра на седмата и осмата хоризонтала
4. Двојни пешаци
5. Врзувања
6. Откриен шах
7. Разменување
8. Пешачка структура

### Положбена игра

Следниот дел, *Положбена игра* е во изобилство на „елементите" изнесени во првиот дел. Во него, Нимцович покажува како да се игра за положбена предност. Тој, особено образложува дека центарот може ефектно да се контролира со употреба на фигури, наместо пешаци. Концептот, кој сега е насекдае распеространет, е едено од основните принципи на хипермодернизмот.

### Илустративни партии

Делот *Илустративни партии* содржи 50 анализирани и коментирани партии од кариерата на Нимцович.

Надворешни врски
----------------

* Мрежно место на кое книгата може да се подигне во DJVU формат Архивирано на 6 декември 2008 г.
**Насадени камења** (бугарски: *Побити камъни*) (до 29 јуни 1942 година *Дикилиташ*) - камени формации во Варненската Област во Бугарија.

Местоположба
------------

Насадените камења се наоѓаат на 18 km од Варна, од двете страни на патот Варна – Софија околу селата Сленчево, Баново и Страшимирово и градот Девња. Распределени се во големи и мали групи на површина од 7 км2.

Опис
----

Претставуваат камени столбови со различна височина – од 5 до 7 m, дебелина – од 0,3 до 3 m. Изгледаат како насадени во песокот и оттаму им доаѓа името. Столбовите се без цврсти основи, шупливи и пополнети со песок. Некои од нив се наоѓаат на катови со вкупна висина од 5 m.

Потекло
-------

За нивното потекло има многу хипотези, кои може да се поделат главно во две групи – за нивно органско и за нивно неорганско потекло. Првaта е поврзана со коралните организми. Според втората нивното потекло се објаснува со атмосферското влијание на карпите, односно нивната ерозија, или образувањето на песочно-варовни наслаги. 
За да бидат заштитени, во 1937 година се прогласени за природна знаменитост. Месноста во која се наоѓаат Насадените камења, е единствена природно формирана пустина во Источна Европа и една од двете природно формирани пустини во Европа. Втората е пустината „Табернас" во Шпанија.

Галерија
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Надворешни врски
----------------

* Побити камъни на Ризницата ?
* „**Побити камъни** – профил в Изпълнителна агенция по околна среда". Посетено на 2014-07-28.
* **Побити камъни** – Любомир Димитров Архивирано на 17 мај 2007 г.
* **Побити камъни** – Снимки и информация Архивирано на 8 септември 2015 г.
* По време на Кримската война полк. Хамилтън преоткрива за света Побитите камъни, в „Морски вестник"
* Виктор Тепляков открива за света Побитите камъни, в „Морски вестник"
**„Наивец"** (српски: *Наивко*) — филм на режисерот Јован Живановиќ од 1975 година. Главните улоги ги играат: Љубиша Самарџиќ, Радмила Живковиќ, Велимир Бата Живојиновиќ, Павле Вуисиќ и Слободан Алигрудиќ.

Синопсис
--------

Изградбата на една брана предизвикува немир меѓу жителите на едно мало село на планината Мироч. Притоа, секој од нив сака да заработи повеќе пари од продажбата на земјата на државата. За тоа време, младиот овчар Бузга го отктива својот сликарски талент, сликајќи на платното на мајсторот Жиле кому државата му платила да направи изложба со слики за изградбата на браната. Бузга, кому му се потсмева целото село, од ден на ден се претвора во голем уметник-наивец. Кога тој почнува да заработува од своите слики, сите селани наеднаш почнуваат да се бават со сликарство. Меѓутоа, нивните дела се безвредни, па на крајот, тие се обидуваат да го привлечат Бузга да им се придружи во нивната сликарска задруга, иако претходно тој бил избркан.

Наводи
------

1. ↑  РТС, Наивко (пристапено на 13.1.2023)
Накит на кралицата Марија Амелија, Париз, 1800-15, потоа околу 1850-75
**„Накит"** (француски: *Les Bijoux*) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 27 март 1883 година.

Содржина
--------

Матилда Лоазел била убава девојка од сиромашно семејство, без никакви изгледи да најде богат маж, па затоа била принудена да се омажи за ситен службеник во министерството за образование. Во бракот, таа е несреќна и постојано копнее по богат и удобен живот во кој таа би била убаво облечена и опкружена со внимание. Еднаш, нејзиниот сопруг добива покана за приемот кој го приредува министерот, но Матилда ја одбива поканата поради тоа што нема убав фустан. Најпосле, тој се согласува да ѝ купи, но таа повторно е незадоволна зашто нема соодветен накит. Сопругот ја советува да позајми накит од нејзината богата пријателка и таа позајмува еден гердан со дијаманти. За време на приемот, таа се чувствува прекрасно, зашто е опкружена со големо внимание од присутните. Меѓутоа, кога се враќа дома, открива дека го загубила герданот. Ноќта и утредента, нејзиниот сопруг упорно го бара герданот, но без успех. Поради тоа, тие купуваат сличен гердан кој Матилда ѝ го подметнува на пријателката. Меѓутоа, герданот е многу скап и поради него семејството Лоазел мора да се задолжи на сите страни и брачниот пар минува десет години во тешка, напорна работа со цел да ги отплатат долговите. Најпосле, тие успеваат да ги исплатат сите обврски, но во меѓувреме, Матилда е веќе стара. Еден ден, таа ја среќава својата пријателка на улица и ѝ ја кажува вистината за замената на герданот и за големите долгови во кои западнале поради него. Изненадена, пријателката ѝ кажува на Матилда дека герданот што ѝ го позајмил воопшто не бил скап, туку бил изработен од лажни дијаманти.

Наводи
------

1. ↑  „Ђердан" во: Гиј де Мопасан, *Изабране новеле* (друга књига). Култура, Београд, 1950, стр. 144-156.
**Презиме** – семејно име што се наследува, обично, по машка линија или што се добива (по избор) при стапување во брак. Презимето е дел од личното име на граѓанинот и може да содржи повеќе зборови.

Правопис
--------

Презимето како и името според Правописот на македонскиот јазик се пишува со голема буква.

Прекарите кон презимињата се пишуваат со цртичка (на пр. Петар Стојковски-Бабец), како што се пишува и презимето на сопругот додадено на моминското презиме при стапување во брак (на пр. Тодорка Кондова-Зафировска) .

Во македонскиот јазик како и во некои други словенски јазици, како и во литванскиот и летонскиот, женските презимиња по правило се разликуваат по форма од машките заради морфолошките одлики на јазикот. На пример, синот од семејството Петровски вообичаено го добива презимето Петровски, а ќерката Петровска.

Најчести презимиња во Македонија
--------------------------------

Најчестите презимиња во Македонија се: Стојановски, Николовски, Јовановски, Петровски и Ивановски.

Наводи
------

1. ↑  „презиме" — Дигитален речник на македонскиот јазик
2. ↑  Закон за личното име на семрежната страница на МВР
3. ↑  Правопис на македонскиот јазик, 2017, Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков" – Скопје, стр. 43
4. ↑  Правопис на македонскиот јазик, 2017, Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков" – Скопје, стр. 67
**Назарет** (арапски: الناصرة ан-Насира; хебрејски: נָצְרַת, стандарден хебрејски: Náẓəraт) е град во северен Израел. Новиот завет го споменува како место каде што Исус Христос го поминал своето детство. Денес, градот е еден од најважните христијански свети градови. Има околу 70 000 жители.

Географија
----------

Во денешно време, градот се наоѓа на 350 метри надморска височина. Тој се наоѓа на околу 25 километри од Галилејското езеро и на околу 9 километри од планината Табор. Главниот сообраќаен пат помеѓу Египет и внатрешна Азија го заобиколува Назарет и преминува кон Дамаск.

Демографија
-----------

Градот има околу 70,000 жители. Мнозинството од населението се израелски Арапи, од кои 35% се со христијанска, а 65% со муслиманска вероисповед. Заедно со својот сестрински град Назарет Илит (Горен Назарет), градот брои околу 120 000. Илит Назарет е создаден и претежно таму живеат Евреи.

Историја
--------

1842
Археолошките ископувања покажале дека градот во 1 век бил многу ретко населуван. Пронајдени се стари гробови, остатоци од многу ѕидови кои денеска претставуваат само туристички урнатини. Се проценува дека градот за време на Исус Христос имал само околу 480 до 2000 жители и според еврејските записи тој не се споменува до 3 век. Некои сметаат дека градот всушност не ни постоел бидејќи не само што не се споменува во Стариот завет, туку и според ископувањата нема податоци дека овој град постоел во времето на Асирија, Вавилон или Римското Царство.

За првпат градот бил споменет во 3 век од страна на римскиот војсководец Јулиус Африканeцот кој го опишува како едно мало село. Градот бил многупати освојуван и разрушуван под разни владетели. Така, во 637 година муслиманите ја освоиле Палестина. Подоцна за градот се води битка во време на Крстоносните војни во 11 век. Потоа, Саладин во 1187 година ја зазел цела Палестина (нормално овде спаѓал претходно и градот Витлеем). Подоцна, градот бил под власт на Отоманското Царство од 1517 година), а од 1918 година под британска контрола. Во 1948 година градот припаднал на Израел.

Градот во модерно време
-----------------------

Назарет денеска претставува најголема заедница на израелските Арапи во светот. Во стариот дел на градот, каде што претежно се населени Арапите, постојат познатите тесни, мали улици. Во близина на базиликата е објавено дека ќе се гради џамија, со што се појавиле големи нереди меѓу населението.

Религиозни светилишта
---------------------

Назарет се состои од повеќе цркви кои денес претставуваат туристички атракции:

* Базилика Благовест, најголемиот христијански објект на Блискиот Исток.
* Православната црква ја изградила Црквата св. Гаврил
* Грчката католичка црква поседува Синагога која е традиционално место на Синагогата каде што Исус проповедал
* Црква Св. Јосиф
* Базилика на младиот Исус

Наводи
------

1. ↑  cbs.gov

Координати:  32°42′07″N, 35°18′12″E



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 127470555
* LCCN: n80093429
* GND: 4041463-2
* BNF: cb122205922 (податоци)
* NKC: ge291844

 |

 |
*За други значења на поимот Наска видете Наска (појаснување)*
Координати: 14°43′00″S 75°08′00″W﻿ / ﻿14.71667° ЈГШ; 75.13333° ЗГД﻿ / -14.71667; -75.13333

**Насканските линии** се низа на стари геоглифи кои се наоѓаат во пустината Сечура во Перу. Тие се денес дел од светското културно наследство на УНЕСКО. Површината кои ја зафаќаат линиите е околу 80 километри помеѓу градовите Наска и Палпа. Иако некои од линиите и приказите наликуваат на елементи од културата на Паракас, сепак научниците тврдат дека тие се всушност дел од културата на Наските кои датираат од 200 п.н.е. до 700 година. Линиите се во форма на различни животни.

Линиите се создадени со помош на копање, односно со отстранување на црвеникавата површина и со појавување на посветла почва. Голем број од формите имаат геометриска структура, но има и во форма на живони како на пример птица, мајмун, риба и човекови форми. Најголемата фигура е долга 200 метри. Денес има голема дебата за причините за создавање на линиите, но голем дел од истражувачите веруваат дека тие имале религиозна цел.

Поради сувата клима која владее во тој дел од Перу, линиите денес се доста добро зачувани. Мали промени на климата во пустинскиот дел може да оштети голем дел од формите.

Поврзано
--------

* Насканска култура
* Перу

Користена литература
--------------------

* Aveni, Anthony F. (ed.) (1990). *The Lines of Nazca*. Philadelphia: American Philosophical Society. ISBN 0-87169-183-3
* Haughton, Brian. (2007). *Hidden History: Lost Civilizations, Secret Knowledge, and Ancient Mysteries*. Career Press. ISBN 1-56414-897-1
* Lambers, Karsten (2006). *The Geoglyphs of Palpa, Peru: Documentation, Analysis, and Interpretation*. Lindensoft Verlag, Aichwald/Germany. ISBN 3-929290-32-4
* Reinhard, Johan (1996) (6th ed.) *The Nazca Lines: A New Perspective on their Origin and Meaning*. Lima: Los Pinos. ISBN 84-89291-17-9
* Stierlin, Henri (1983). *La Clé du Mystère*. Paris: Albin Michel. ISBN 2226018646
* von Däniken, Erich (2003). Arrival of the Gods: Revealing the Alien Landing Sites of Nazca. Vega, London. ISBN 1-84333-053-9; first published (1977) as "Zeichen für die Ewigkeit". Bertelsmann Verlag, Munich.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Наскански линии" на Ризницата ? |

* Наскански линии на Curlie (англиски)
* Насканските линии на Google Земја Архивирано на 26 октомври 2019 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85090462
* NDL: 01172349

 |

 |
**Основно училиште „Единство"** (официјално: **Основно општинско училиште „Единство" - Октиси**; скратено: **ООУ „Единство"**) — централно основно училиште во селото Октиси. Училиштето се наоѓа на патот помеѓу селата Октиси и Вевчани.

Историја
--------

Основното училиште наставата ја изведува најмногу на македонски јазик, но сепак некои од родителите имаат побарано нивните деца да учат на албански јазик. Како резултат на тоа се одвива настава на албански јазик на прво до петто одделение.

### Подрачни училишта

Во рамките на општинското основно училиште „Единство" се наоѓа и подрачното основно училиште од прво до петто одделение:

1. Подрачно основно училиште „7 Март" во село Долна Белица

Наводи
------

1. 1 2  „Основни и средни училишта". *Општина Струга*. Посетено на 21 ноември 2018.
2. ↑  „Македонците-муслимани од Октиси не сакаат православен учител". Архивирано од изворникот на 2021-03-23. Посетено на 21 ноември 2018.

Надворешни врски
----------------

* Официјално мрежно место

Координати: 41°14′07″N 20°36′06″E﻿ / ﻿41.23528° СГШ; 20.60167° ИГД﻿ / 41.23528; 20.60167
**Назир Јунузович Манкиев** (руски: *Назир Юнузович Манкиев*; роден на 27 јануари 1985 во Суркаки, Ингусетија, СССР) — руски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освоил златниот медал во дисциплината Грчко-римски стил до 55 kg. Член на репрезентацијата од 2004 година.

Добитник е на Орден на пријателство за голем придонес во развојот на физичката култура и спортот, високи спортски достигнувања на Летните олимписки игри во 2008 година во Пекинг

 *Оваа биографска статија за личност од рускиот спорт е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*. 
 Оваа статија поврзана со борач е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите*.*

Наводи
------

1. ↑  infosport. sfn error: no target: CITEREFinfosport (help)
2. ↑  УКАЗ Президента РФ от 02.08.2009 N 885 «О награждении государственными наградами РФ» Архивирано на 26 април 2013 г.
Мочен канал а)кај жени; б) кај мажи
**Мочниот канал** (лат. urethra) е канал што почнува од мочниот меур и излегува надвор, а служи за парзнење на мочниот меур. Мочниот канал се разликува кај мажите и кај жените. Кај мажите тој дел е дел и на половиот систем и на екскреторниот систем и е многу подолг отколку кај жените.

Мочниот канал кај жените е тенка цевка, долга само 4cm. Таа е сместена пред сраснувањето на двете карлични коски и е препокриена со мускули на предниот ѕид на вагината. Надворешниот отвор е наречен мочен отвор, или уретално месо, и е сместен во горниот дел на вагиналниот отвор меѓу малите усни на надворешниот дел на половиот систем кај жените.

Кај мажите мочниот канал е долг околу 20cm. На почетокот поминува низ простатата, каде е поврзан со двата канали кои носат клетки од машкиот полов систем. Таму продолжува низ пенисот, машкиот полов орган за копулација, и се отвора надвор. Мочниот канал кај машките има двојна функција: ги пренесува половите клетки и го испразнува мочниот меур, а кај женските организми, мочниот канал ја има само втората функција, односно само се испразнува мочниот меур.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

Наводи
------

1. ↑  Учебник по биологија за трета година на реформираното гимназиско образование - стр.145

Надворешни врски
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Анатомија на уринарниот систем |
| --- |
|  |
| Бубрези | 

|  |  |
| --- | --- |
| Нефрон | 
* Гломерул
* Бауманова капсула
* Хенлеова петелка

 |

 |
|  |
| Уринарни патишта | 
* Мочоводи
* Мочен меур
* Мочен канал

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85141386
* GND: 4072327-6
* BNF: cb11933735s (податоци)
* NDL: 00568745
* NKC: ph123013
* BNE: XX533345

 |

 |
**„Наскоро ќе дојде пропаста на светот"** (српски: *Биће скоро пропаст света*) — југословенски филм од 1968 година во режија на Александар Петровиќ. Главните улоги ги играат: Ани Жирардо, Мија Алексиќ, Ева Рас, Драгомир Бојаниќ Гидра итн.

Синопсис
--------

Во едно село во Војводина, сопственикот на кафеаната е во кавга со свињарот. За да му се одмазди, кафанџијата со помош на другарите успева да го убеди полупијаниот свињар да се ожени со една девојка со интелектуална попреченост. Во меѓувреме, во селото доаѓа млада учителка во која се вљубува свињарот. Набргу, тој ја убива жена си, а неговиот татко ја прима вината врз себе. Меѓутоа, со текот на времето, селаните го откриваат вистинскиот убиец, го врзуваат во камбанаријата и тој умира распнат меѓу камбаните.

Наводи
------

1. ↑  РТС, Биће скоро пропаст света (пристапено на 16.12.2021)
Правата d ја дели рамнината на две полурамнини, едната ги содржи M и N, другата ја содржи P.
**Полурамнина** - дел од рамнина што е ограничена од една страна со права, вклучувајќи ја и таа права. Полурамнините од рамнината {\displaystyle \alpha } ограничени со правата {\displaystyle p} ги обележуваме со {\displaystyle p\alpha {\_{1}}} и {\displaystyle p\alpha {\_{2}}}. Исто така за рамнината {\displaystyle \alpha } важат идентитетите:

{\displaystyle p\subset \alpha }, како и {\displaystyle p\alpha {\_{1}}\subset \alpha } и {\displaystyle p\alpha {\_{2}}\subset \alpha }

Аксиома за поделба на рамнината
-------------------------------

Ако во рамнината {\displaystyle \alpha } е дадена права {\displaystyle p}, тогаш сите точки на рамнината, кои не ѝ припаѓаат на правата, се поделени во две класи, така што правата {\displaystyle p} не ја сече отсечката што спојува две произволни точки од една класа, а ја сече секоја отсечка која поврзува една точка од едната класа со една точка од другата класа.

1. За две точки {\displaystyle X} и {\displaystyle Y} од рамнината {\displaystyle \alpha } кои не ѝ припаѓаат на правата {\displaystyle p} во таа рамнина, ќе кажеме дека лежат на истата страна на правата {\displaystyle p} ако правата {\displaystyle p} не ја сече отсечката {\displaystyle XY}. Слично, точките {\displaystyle X} и {\displaystyle Y} лежат на различни страни од правата {\displaystyle p} ако ја сече должината {\displaystyle XY} .
2. Множеството на сите точки од рамнината {\displaystyle \alpha } кои лежат на истата страна на правата {\displaystyle p} го нарекуваме отворена полурамнина, а правата {\displaystyle p} е работ на таа полурамнина.
3. Унијата на отворена полурамнина и нејзиниот раб се нарекува затворена полурамнина.

Секоја права {\displaystyle p} во рамнината {\displaystyle \alpha } ја дели рамнината на две отворени и две затворени полурамнини на кои правата {\displaystyle p} им е раб.

Ако правата {\displaystyle p} ја сече отсечката {\displaystyle AB} тогаш точките {\displaystyle A} и {\displaystyle B} се на разни страни од правата {\displaystyle p}. Ако C и припаѓа на рамнината {\displaystyle \alpha } тогаш {\displaystyle C} лежи од онаа страна на правата {\displaystyle p} од која е точката {\displaystyle A} или точката {\displaystyle B} т.е.

1. Правата {\displaystyle p} не ја сече отсечката {\displaystyle AC}, а ја сече {\displaystyle BC}
2. Правата {\displaystyle p} не ја сече отсечката {\displaystyle BC}, а ја сече {\displaystyle AC}

Ако {\displaystyle M,N} се точки на отсечката {\displaystyle AB} тогаш:

{\displaystyle MN\subset AB}
За {\displaystyle M=A} важи:

* Отсечката е конвексно множество
* Полурамнината е конвексно множество точки

Наводи
------

1. ↑  „Duž, poluprava, poluravan, ugao, mnogougao - Zadaci | Edukacija" (српски). 12. 4. 2018. Посетено на 2020-04-09. Проверете ги датумските вредности во: `|date=` (help)
**Никола Макеларски-Бецко** (Дебар,  1914
 - Струга, 10 октомври 1980

) — македонски комунист, првоборец, сообраќаен инженер.

Животопис
---------

Макеларски основно училиште завршил во родниот град, а потоа вечерен Градежен техникум во Скопје (1938). Како ученик во Скопје пишувал песни на македонски јазик, од кои полицијата му одзела околу 100 песни. Бил синдикален активист во УРС-овите синдикати во Белград, Сремска Митровица и Ниш. По отслужувањето на воениот рок, поради комунистичка дејност, бил уапсен и испратен во затворот во Ниш, каде што бил заедно со Јордан Николов-Орце. Додека бил на робија, во весникот „Наша реч" му била објавена песната „Апсана" (22.04.1939). Априлската војна го затекнала во Нишкиот затвор, по што бил префрлен во германски логор на Црвениот крст, од каде што избегал на 12 февруари 1942 и се вклучил како борец на Нишкиот НОПО, потоа во Врањскиот НОПО, како заменик-политички комесар на Мишарскиот НОПО и политички комесар на Озренскиот НОПО. Подоцна се префрлил во Скопскиот НОПО (во есента 1943) и како искусен командант на одред заминал во Поречието да основа нов партизански одред. Учествувал во разбивањето на четничките сили во Поречието, бил назначен за политички комесар на Дебарскиот НО младински баталјон (1943) и учествувал во пробивот на Сремскиот фронт како командант на Првиот баталјон на Ⅺ (македонски) корпус на НОВЈ, по што останал во служба на Генералштабот на НОВЈ во Белград. По ослободувањето завршил Воена академија (градежна насока) во Ленинград (СССР, 1946–1951) и како инженер за истражување на железничките линии и јазли се активирал во Советската армија (до 1964). По враќањето во Македонија работел во Проектантското биро на Железничкото транспортно претпријатие. Носител е на Партизанска споменица 1941.

Наводи
------

1. 1 2  *Македонска енциклопедија, том II*. Скопје: Македонска академија на науките и уметностите. 2009. стр. 899. ISBN 978-608-203-024-1.
|  |  **Крстоносни војни**  |  |
| --- | --- | --- |
| 
 **Причина за походите**

 Битка кај Манцикерт (Кобната 1071)Собор во Клермон

 

 **I поход 1096 — 1099.**

Народна крстоносна војна Германска крстоносна војна, 1096 Опсада на Никеја Битка кај Дорилеја Опсада на Антиохија Опсада на Ерусалим Битка кај Аскалон Крстоносна војна од 1101

 

 **II поход 1147 — 1149.**

 Опсада на Едеса Вендска крстоносна војна Опсада на Лисабон

 

 **III поход 1189 — 1192.**

 Опсада на Дамаск Ливонианска крстоносна војна Битка кај Хатин Опсада на Ерусалим (1187)  Опсада на Арка Битка кај Арсуф

 
 **IV поход 1202 — 1204.**

 Опсада на Задар Опсада на Цариград (1204) Битка за Египет

 

 **Албижански поход 1209 — 1229.**

 

 **Детски поход 1212.**

 

 **V поход 1217 — 1221.**

 Пруска крстоносна војна

 

 **VI поход 1228 — 1229.**

 
 **VII поход 1248 — 1254.**

 

 **VIII поход 1270.**

 Шефердова крстоносна војна

 

 **IX поход 1271.**

 Арагонска крстоносна војна  Александриска крстоносна војна Битка кај Никопол Северна крстоносна војна Битка кај Варна Битка за Отранто Хусистки војни

  |
|  |  **Портал:Крстоносни војни**  |  |

**Народната крстоносна војна** претставува дел од Првата крстоносна војна. Урбан II како дата за почеток на Првата крстоносна војна го одредил 15 август 1096 година. Но, месеци пред да започне овој поход, неколку самоорганизирани армии, пред сè составени од селани и идни рицари тргнале кон Ерусалим односно *Светата Земја*. Тие биле водени од страна на Пијер Отшелник од Амјен.

Но само што тргнале кон Цариград, по течението на реката Дунав биле пресретнати од страна на унгарците. Подоцна, малку патувајќи на југ, исто така дошло и до конфликт со Византија кај градот Ниш. Така, околу една четвртина од целата војска на Пијер загинала пред да престигне пред портите на Цариград. Но сепак, оние кои успеале да престигнат, во Цариград ги чекале војските од Франција и Италија, кои заедно се соединиле и продолжиле понатаму преминувајќи го Босфорот.

По преминувањето и стапнувањето во Мала Азија, поради некое недоразбирање, војската се разделила на две групи. Првата била разбиена од страна на Турците под раководство на Килиџ I Арслан. Во оваа битка, од вкупно 20 000 војници, живи останале само 3 000. Другата армија пак, составена од војници од Бохемија и Саксонија, се распаднала пред да започне и самиот крстоносен поход.
Померанско Езеро
Померанско Езеро или Померанско **Езерсо** **Дистрикт** ( полски: *Pojezierze Pomorskie* ) е езерска земја во подалечна Померанија. Денес се наоѓа на исток од полското војводство Западна Померанија во северозападна Полска.

Езерската област се наоѓа во крајното подножје на балтичките висорамнини и се состои од мноштво езера. Потеклото е од ледено доба и се наоѓа помеѓу ниските мораински ридови. Езерската висорамнина е многу слична со регионите на езерските области Масурија и Мекленбург и Холштајн Швајцарија.

Нејзиното најголемо езеро е езерото Дравско (германски: *Dratzigsee* ; 18,66kм²), низ која тече Драва, најважната река во регионот. Нејзини главни населби се Чаплинек, Шчечинек и Полчин Здрој. Бидејќи Померанското Езеро е многу помалку познато од округот Масуриско Езеро, тоа е недопрено и неразвиено од туристичка перспектива.

Надворешни врски
----------------

53°35′12″N 16°11′15″E﻿ / ﻿53.58667° СГШ; 16.18750° ИГД﻿ / 53.58667; 16.1875053°35′12″N 16°11′15″E﻿ / ﻿53.58667° СГШ; 16.18750° ИГД﻿ / 53.58667; 16.18750
**Никола Лазиќ** е политичар во Србија. Работел во Народното собрание на Србија од 2020 година како член на Српската напредна партија. Со дваесет и една година во времето на неговата инаугурација, тој моментално е најмладиот пратеник во српскиот парламент.

Приватна кариера
----------------

Лазиќ живее во Белград. Тој се стекнал со титула физиотерапевтски техничар по дипломирањето на специјализирана средношколска програма  и е студент на Факултетот за медиуми и комуникации на Универзитетот Мегатренд. Неговата мајка Верица Лазиќ е советник на српскиот претседател Александар Вучиќ за социјални и здравствени прашања од 2017 година.

Политичар
---------

Лазиќ го доби 160-тото место на изборната листа *Александар Вучиќ - За нашите деца* на Прогресивната партија на српските парламентарни избори во 2020 година и бил избран кога листата освоила убедливо мнозинство со 188 од 250 мандати. Сега е член на собраниската комисија за правата на детето; заменик член на комисијата за образование, наука, технолошки развој и информатичко општество; заменик член на комисијата за административни, буџетски, мандатни и имунитетни прашања; член на поткомитетот за млади и спорт; лидерот на парламентарната група за пријателство на Србија со Уганда ; и член на парламентарните групи за пријателство со Куба, Кипар, Франција, Грција, Италија, Јапонија, Црна Гора, Шпанија и Турција.

Наводи
------

1. ↑  "Лазић: Велика одговорност бити најмлађи народни посланик", *Radio Television of Vojvodina*, 2 August 2020, accessed 15 September 2020.
2. 1 2  "Ko je sve na listi SNS za republičke poslanike?", *Danas*, 6 March 2020, accessed 30 June 2020.
3. ↑  Најмлађи српски посланик је студент 'Мегатренда', srbin.info, 4 August 2020, accessed 15 September 2020.
4. ↑  Miloš D. Miljković, "Nova lica sa liste vladajuće SNS u Narodnoj skupštini", *Danas*, 6 August 2020, accessed 15 September 2020.
5. ↑  NIKOLA LAZIC, National Assembly of the Republic of Serbia, accessed 25 January 2021.
Цреводишач (*Saccoglossus sp.*).
**Полухордови** (науч. *Hemichordata*) — мал тип на мали животни кои порано се сметаа за дел од хордатите. Меѓутоа, денес е докажано дека не поседуваат постанална опашка и нотохорд, поради што се сместени во овој тип.

Тие се сите морски црвовидни животни. Постојат само околу 90 познати видови и сите тие се бентосни (живеат на морското дно) во нивната возрасна форма. Најмалите видови се само околу неколку милиметри долги, а најголемите, како што е Големиот баланоглосус (*Balanoglossus gigas*) можат да достигнат должина од 1,5 метри. Сите познати видови се хранат со мали честички од органска материја (филтерно хранење или јадачи на супстратот). Полухордовите може да се најдат во повеќето од светските води, и тоа во плитки крајбрежни води и во најдлабоките мориња.

Основниот телесен план е триделен. Првиот дел се нарекува *протозом*. Тој е изменета рилка (пробосцис) и кај многу видови е кратка. По протозомот следи *ѓерданче* кое ги носи пипалата кај пердувестожабрените животни, но не и кај цреводишачите. Третиот дел е *трупот*. Двете класи делат некои одлики, но многу се разликуваат по некои други.

Таксономија
-----------

Типот полухордови е поделен на две класи: пердувестожабрени животни и цреводишачи. Во поново време е откриен и еден вид *Planctosphaera pelagica* за кој се претпоставува дека спаѓа во нова класа на полухордови - *Planctosphaeroidea*.

### Класа *Enteropneusta*: цреводишачи

Цреводишачите, со повеќе од 70 видови, го сочинуваат мнозинството од полухордовите. Живеат закопани во супстратот (кал или фин песок) или под карпи, во плитки и длабоки води. Хранењето е или филтраторно или со јадење на супстратот. Рилката е мала кај видовите со двата начина на хранење, а ѓерданчето е многу мало.

Супстратните јадачи како баланоглосусот (*Balanoglossus clavigerus*) од Средоземното Море се обично поголеми отколку филтраторите. Тие конзумираат големи количини на кал и/или песок и ја дигерираат органската материја која е во нив. Тие ги складираат екскретите на површината на телото, нешто слично како и со дождовниот црв. Цреводишачите ретко ги напуштаат своите живеалишта во калта или песокот.

### Класа *Pterobranchia*: пердувестожабрени животни

Со само околу 10 или 20 видови, пердувестожабрените сочинуваат околу една петтина од полухордовите. Тие се мали животни кои варираат во големината од 1 до 12 милиметри. Живеат во многу подлабоки води отколку цреводишачите, а токму овој факт, како и нивните меки тела, се главна причина за нивното потешко проучување. Затоа, многу помалку се знае за нивната екологија.

Поврзано
--------

* Хордови