recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Науката за преведување** (или **традуктологија**) е дисциплина што содржи елементи од општествени науки и хуманитарни науки, што се справува со систематското проучување на студиите на одредени теории, опишувањето и промената на преведувањето, толкувањето или и на двете дејности.
Науката на преведување може да биде *нормативна* (предодредени правила за употребата на тие дејности) или *описна*.
Како една посебна дисциплина, студиите на преведувањето имаат некои сличности со различните полиња на таквите преведувачки студии. Тоа вклучува компаративна литература, информатика, историја, лингвистика, филологија, филозофија, семиотика, терминологија и така натаму.
Треба да се земе предвид дека во англискиот јазик, кога ќе се употреби терминот *транслатологија* се поврзува со *наука за преведување*. Сепак, терминот наука за преведување (Translation Studies) се употребува во англискиот јазик, додека во францускиот јазик се употребува терминот *la traductologie*.

Културното преведување
----------------------

Тоа е едно ново поле, што е од голем интерес за науката за преведување. Културното преведување е одреден концепт кој се употребува во културолошките студии за да упати на процесот на трансформација, лингвистика и се друго што содржи некоја култура. Концептот го користат јазичарите како алатка или метафора при анализирање на природата на преобразба, односно трансформација на културата. На пример етнографијата се смета за преведена приказна на некоја апстрактна култура.
**Салис Таџер** е македонски и израелски кардиохирург. Тој е син на проф. д-р Исак Таџер, кој е еден од основоположниците на Медицинскиот факултет во Скопје и на Македонската академија на науките и уметностите. Салис, како кардиохирург во Израел работел дваесетина години. Таџер во Скопје завршил гимназија, а од Македонија заминал на 19-годишна возраст. Работел како кардиохирург во Тел Авив, Израел сè до 2005, каде се повторно се вратил во Македонија. Моментално работи како главен кардиохирург во кардиолошкиот оддел на болницата Систина во Скопје.

Наводи
------

1. ↑  „Израелецот Салис Таџер пет години ќе оперира срца во Македонија". Нова Македонија. Посетено на 2010-06-10.
2. ↑  „Тим на доктори на Одделот за Кардиохирургија". Sistina. Посетено на 2010-06-10.
**Ристо Менчев** — македонски национален деец од Егејскиот дел на Македонија, борец за националните права на Македонците под Грција. Роден на 18 август 1928 година во Гуменџе, Кукушко. Во август 1946 година се приклучил на одредот на НОФ на Пајак планина. Извршувал и курирска служба. Во април 1947 година е фатен од монархофашистите, но е пуштен. Во една борба на Пајак планина бил ранет и преку тајните пунктови на ДАГ е префрлен во Катлановската болница. Кога оздравел е испратен во Романија за учител во детска градина, каде останал да живее 27 години. Во ноември 1976 година се враќа во Македонија.

Надворешни врски
----------------

* Сеќавања на Ристо Менчев Архивирано на 5 јули 2008 г.

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме на МакедонијаБиографска икона | *Оваа биографска статија за личност од Македонија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Ристо Николов Андоноски** — македонски револуционер во ВМОРО. Активен учесник во ослободувањето на Македонија.

Животопис
---------

**Ристо Николов Андоноски** е роден во 1884 година во селото Требишта во областа Голо Брдо, денес во Албанија. Во Македонската револуционерна организација се приклучил во 1900 година.

Во 1903 година за време на Илинденското востание активно учествувал во битките против турската војска. Дејствувал во четите на браќата Тасе и Дојчин Христови од селото Присовјани. Учествувал во битките кај селата Ташмаруништа и Велмеј. Потоа се префрлил и дејствувал во Дебрца.

Во 1923 од Албанија се преселил во Југославија, каде се населил во селото Лешани во Дебрца.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). *Илинденски сведоштва. том I, дел I*. Скопје: Државен архив на Република Македонија.
**Романско-српската граница** е меѓународна граница меѓу Романија и Србија, воспоставена по формирањето на Обединетите кнежевства Молдавија и Влашка (подоцна преименувана во Романија) во 1859 година и поделбата на Банат по Договорот од Тријанон. Границата има должина од 546.4 километри од кои 256.8 километри се копнени (Банат) и 289.6 километри се флувијални (Долина Тимок – Влашка).

Двете земји имаат неколку гранични премини. Меѓу нив се оние на Врбица – Валчани, Голубац – Молдавија Ноуа, Кладово – Дробета-Турну Северин и неколку други.  Многу од овие точки биле затворени во 2020 година како резултат на пандемијата COVID-19. Точката каде што границите на Унгарија, Романија и Србија се совпаѓаат е позната како „Триплекс Конфиниум". Поточно, градовите кои се среќаваат се Кубехаза (Унгарија), Беба Вече (Романија) и Рабе (Србија). Секоја година во овој пункт се одржуваат културни настани.

Поврзано
--------

* Граници на Романија
* Граници на Србија
* Романско-југословенска размена на земјиште

Наводи
------

1. ↑  „Romanian Statistical Book" (PDF) (романски). National Institute of Statistics. 2007.
2. 1 2  „Serbia a închis mai multe puncte de frontieră cu România". *Digi24* (романски). 12 March 2020.
3. ↑  „Guvernul a decis deschiderea a trei noi puncte de trecere a frontierei între România și Serbia". *HotNews* (романски). 4 November 2014.
4. ↑  Iedu, Liliana (17 May 2011). „Sărbătoare în 28 și 29 mai la Triplex Confinium, unde se întâlnesc granițele României, Serbiei și Ungariei!". *Opinia Timișoarei* (романски).

* Ризница Податотеки поврзани со Romania–Serbia border на Ризницата

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Граници на Србија |
| --- |
|  |
| 
* Босна и Херцеговина БиХ
* Бугарија Бугарија
* Косово *Косово* (*спорна*)
* Македонија Македонија
* Романија Романија
* Унгарија Унгарија
* Хрватска Хрватска
* Црна Гора Црна Гора

 |

 |
Викиизвор на англиски јазик содржи текст на тема:
***Charter of the United Nations#Chapter XV - The Secretariat***

**Поглавје XV од Повелбата на Обединетите нации** се занимава со Секретаријатот на ООН. Тој го назначува Генералниот секретар на ООН за главен административен службеник на организацијата, кој вклучува персонал на *ECOSOC*, Совет за старателство и други органи. Слично на тоа како Уставот на САД бара американскиот претседател да го одржи обраќањето на Државата на Унијата до Конгресот на САД, во членот 98 од Повелбата на ООН се бара Генералниот секретар „*да прави годишен извештај до Генералното собрание за работата на Организацијата*" Членот 101 специфицира критериуми за вработување во ООН, наведувајќи: „*Најважното внимание при вработувањето на персоналот и при утврдувањето на условите за работа е потребата за обезбедување на највисоки стандарди за ефикасност, компетентност и интегритет. Се посветува должно внимание на важноста на регрутирање на персоналот на што е можно поширока географска основа*". Поглавје XV е аналогно на членот 6 од Пактот на Лигата на народите.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Повелби на ООН |
| --- |
|  |
| Текст | 
* Преамбула
* Поглавје I
* II
* III
* IV
* V
* VI
* VII
* VIII
* IX
* X
* XI
* XII
* XIII
* XIV
* XV
* XVI
* XVII
* XVIII
* XIX
* Амандмани

 |
|  |
|  Историја | 
* Париска мировна конференција (1919)
* Версајски договор
* Covenant of the League of Nations
* Московска конференција (1943)
* Техеранска конференција (1943)
* Конференција во Дамбертон Оукс (1944)
* Конференција за меѓународна организација (1945)
* Членки

 |
|  |
| Органи | 
* Совет за безбедност
* Генерално собрание
* Економски и социјален совет
* Старателски совет
* Меѓународен суд на правдата (Статут)
* Секретаријат
* Комитет за воен штаб

 |
|  |
| 
* Complete text
* Икона за портал Портал: „Политика"
* Икона за портал Портал: „Право"

 |

 |
Ритам.
**Ритам** претставува правилното и рамномерно повторување на еден или повеќе елементи во одреден простор. Повторувањето може да се движи во низа, круг или на цела површина. Ритамот може да се постигне со повторување на одреден, константен или променлив ликовен елемент (линија, големина, текстура, форма, волумен, боја, тон) со одредено променливо или исто растојание.

Ритмичкото комбинирање на еден, два или повеќе елементи во одреден простор, односно ликовна целина, е присутно уште од најраните творби на човекот. Народната уметност главно е изградена врз основа на повторување, односно ритам на одредени елементи. Ритамот е присутен и во архитектурата и во дизајнот.

Основа на секој ритам е повторувањето како движење во одреден правец. Тој е всушност основен принцип во уметничкото творештво: литературата, музиката, балетот, филмот, театарот и во сите видови ликовно творештво.

Правилен ритам е оној кој се добива со наједноставно повторување на еден елемент кој воопшто не се менува при повторувањето. При тоа, растојанието, големината, формата и бојата остануваат исти. Овој ритам е едноличен, монотон и неинтересен.

Неизменичен ритам е оној кој се добива со повторување на две или повеќе видови вредности, еден или повеќе видови ликовни елементи, но растојанието останува исто. На пример: тенка и дебела линија, крива и права линија, топла и студена боја, различна големина, различна текстура, полн и празен волумен, испупчен и вдлабнат итн.

Наизменичниот ритам може да менува и повеќе од два квалитети. Двата квалитети на менување можат да се менуваат и внатре во себе, т.е. да ја менуваат бојата, тонот, големината, формата, но мора да задржат едно од својствата за да бидат препознатливи како елементи за повторување. На пример, ако бојата останува иста, се менуваат формата или големината. При ваков ритам важно е елементите да варираат хармонично во промените, без големи контрасти.

Ритамот како тема во уметноста и во популарната култура
-------------------------------------------------------

* „Ритми без сјај" (српски: *Ритми без сјаја*) — песна на српскиот писател Иво Андриќ од 1919 година.
* „Девојките имаат ритам" (англиски: *Girls Got Rhythm*) — песна на австралиската рок-група АЦ ДЦ (*AC DC') од 1979 година.*
* „7/8 & 11/8" — песна на Горан Бреговиќ од 1993 година.
* „Дали знаеш за некој друг ритам?" (српски: *Da li znaš Za neki drugi ritam?*) — песна на српската рок-група Дисциплина кичме од 1991 година.

Наводи
------

1. ↑  Иво Андрић, *Ex Ponto - Немири - Лирика*. Београд: Просвета, 1977, стр. 173-184.
2. ↑  Discogs, AC/DC ‎– Highway To Hell (пристапено на 13.2.2019)
3. ↑  DISCOGS, Goran Bregović ‎– Arizona Dream (Original Motion Picture Soundtrack) (пристапено на 19.8.2020)
4. ↑  Disciplina Kičme – Nova Iznenađenja Za Nova Pokolenja (пристапено на 10.9.2022)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* NDL: 00569579
* NKC: ph120922

 |

 |
За државата Романија, видете Романија.

Карта на планините и областа Романија во Босна.
Планини во Романија.
**Романија** (српскохрватски: *Романија, Romanija*) е географски регион во источна Босна и Херцеговина, поточно во Република Српска.

Особености
----------

Поголеми и позначајни градови во Романија се Пале, Соколац и Хан Пиесак. Северно од Сараево се наоѓа т.н. „планина Романија". Името на регионот потекнува од Власите (Романци), каде имале пасишта во тој регион. Областа е позната по локалната фолклорна музика, која е богата со влашки елементи.

Наводи
------

1. ↑  Video showing a vlach woman singing a typical "Romanija mountains" song

Поврзано
--------

* Босна и Херцеговина
* Република Српска

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Романија (регион)" на Ризницата ? |

* Стари Влах - средновековна балканска историја и топоним

Координати: 43°53′N 18°41′E﻿ / ﻿43.883° СГШ; 18.683° ИГД﻿ / 43.883; 18.683

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Региони во Босна и Херцеговина |
| --- |
|  |
| 
* Босна
	+ Босанска Краина
	+ Семберија
* Херцеговина
* Подриње
* Посавина
* Романија

 |  |

 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија поврзана со Босна и Херцеговина е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Ристо Јончев Шулески** (1916 во Оздолени, Охридско — 6 октомври 1943 во Кленоец, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.

Животопис
---------

Ристо Јончев Шулески е роден во селото Оздолени. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 3 август 1943 година. Како борец на првиот македонски баталјон, Мирче Ацев, загинува во борбите против балистите кај селото Кленоец, на 6 октомври 1943 година.

Наводи
------


1. ↑ . Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945. Охрид. 1976. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)
Симулирана титрација за еден закиселен раствор од слаба киселина (p*K*a = 4.7) со алкали
**Пуферот** претставува раствор кој се спротивставува на промените во концентрацијата на хидрониум и хидроксилните јони при додавање мали количества на киселина или база, или при разблажување. Притоа треба да се нагласи, дека pH вредноста на растворот неизбежно се менува, но во значително помала мерка во споредба со непуфериран раствор. Пуферите најчесто се состојат од слаба киселина (или база) и од нејзината конјугирана сол.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на хемијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
Двојно ристрето со првата половина од пијалакот во чашата на дното на сликата, а втората половина во чашата на десната страна
**Ристрето** е „краток пијалак" (30 мм од двоен дозер) на поконцентрирано еспресо кафе. Се прави со иста количина мелено кафе, но се екстрахира со пофино мелење (исто така од 20 до 30 секунди) со половина вода. Обичниот краток пијалак може да *изгледа* како ристрето, но во реалност би бил само послаб, поразреден пијалак. Спротивно на *ристрето* (што на италијански значи „скратено, тесно") е лунго („долго"), е двоен пијалак.

Без оглед на тоа дали се користи апарат за рачно автоматско мелење, обично се смета дека обичен двоен пијалак е околу 14-18 грама мелено кафе ставено во 60 мм чаша. Така, „двојното рисрето" користи исто количество зрна кафе, но во само една чаша.

Кафето содржи над илјада ароматични соединенија. Хемискиот состав и вкусот на ристрето се разликуваат од оние на екстракција на целата доза поради три причини:

1. **Поконцентрирано:** Првиот дел од која било екстракција е најконцентриран, неговата боја обично е помеѓу темно чоколадо и килибарна боја, додека крајот на пијалакот е многу полесен, варирајќи ја бојата од на темна пита од тиква до различни нијанси (види слика, горе десно). Ова е важен фактор кога пиете еспресо.
2. **Различна рамнотежа:** Различни хемиски соединенија во меленото кафе се раствораат во топла вода со различна брзина. Ристретто содржи поголем релативен дел од соединенија кои побрзо се извлекуваат, пропорционално помалку од соединенијата карактеристични за прекумерна екстракција, а со тоа имаат и различна рамнотежа.
3. **Помалку вкупни екстракти:** настрана релативните пропорции, помалку соединенија на кафе, од кои кофеинот е само еден од нив - се извлекуваат во ристрето наспроти долгите пијалаци. Ова е важен фактор при разредување на пијалаците во вода или млеко.

Стрејт ристрето - пијалакот кој традиционално се пие од демитас и не се разредува во поголема чаша што содржи млеко или вода - може да се опише како похрабро, пополно, со повеќе тело и помалку горчина. Овие одлики обично му се припишуваат на еспресото, но се поизразени во ристрето. Разредено во чаша вода (на пр Американо или долго црно) или млеко (на пр. лате или капучино), ристрето е помалку горчливо и покажува поинтензивен „еспресо" карактер.

* Рачна машина за еспресоРачна машина за еспресо
* Полуавтоматска (електрично пумпана) еспресо машинаПолуавтоматска (електрично пумпана) еспресо машина

Поврзано
--------

* Еспресо

Наводи
------

1. ↑  „Ristretto". dipionline.it.
2. ↑  Realcoffee.co.uk, Glossary, R
3. ↑  „SeattleCoffeeGear.com, "How Much to Grind for a Double Shot of Espresso?"". Архивирано од изворникот на 2018-07-12. Посетено на 2023-03-23.
4. ↑  Royal Society of Chemistry, "Chemistry in every cup"
5. ↑  Tien Nguyen (November 30, 2011). „The Ristretto: The Lame Duck of Coffee". *LA Weekly*. Посетено на 2015-02-28. The flavor is more intense, sweeter, less bitter since bitter components are introduced at the end of the shot....Overall, you end up with a much more pleasant and flavorful beverage.

Надворешни врски
----------------

* WikiHow: Како да направите ристрето (кафе еспресо)
Јазични подрачја во Швајцарија – 
 сооднос на мнозинското население согласно статистичко испитување спроведено во 2010 година. Управната поделба на картата е согласно 1 јануари 2021 година.
  германски  
(65,6% од населението; 73,3% од Швајцарците)
  француски  
(22,8% од населението; 23,4% од Швајцарците)
  италијански  
(8,4% од населението; 6,1% од Швајцарците)
  реторомански  
(0,6% од населението; 0,7% од Швајцарците)

**Романдија** (француски: *Suisse romande*), се среќава и како **Француска Швајцарија**, **Францускојазична Швајцарија**, **Франкофонска Швајцарија** или **Западна Швајцарија** — поим со којшто се опишуваат подрачјата на Швајцарија каде што се зборува францускиот јазик.

Романдија се состои од кантоните Женева, Јура, Нешател и Во со француски како службен јазик, како и франкофонските делови на двојазичните кантони Берн (Бил и Бернска Јура), Фрибур и Вале. И покрај тоа што населението од 2 милиони жители во Романдија претставува околу една четвртина од вкупното население на земјата, Женева е втор најголем град веднаш по Цирих и пред Базел, а Лозана е петти најголем град веднаш по Базел.

Поврзано
--------

* Германска Швајцарија
* Италијанска Швајцарија
* Ретороманска Швајцарија
* Латинска Швајцарија

Наводи
------

1. ↑  Christophe Büchi: *Nur ein bisschen Brüder. Der Begriff Romandie.* In: NZZ, 19. August 2016.
2. ↑  Démographie: suisse romande Le cap des deux millions Архивирано на 9 јули 2017 г.. *L’Hebdo*. 14 mai 2017. (француски)

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Романдија" на Ризницата ? |

* Büchi, C.. Die Geburt der Romandie. *Neue Zürcher Zeitung*. 14. Januar 2017. (германски)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Јазични подрачја во Швајцарија |
| --- |
|  |
| 
* Германска Швајцарија
* Латинска Швајцарија
	+ Француска Швајцарија
	+ Италијанска Швајцарија
	+ Ретороманска Швајцарија

 | Швајцарија |

 |
**Селечка Река** — река која потекнува од селото Селце, по кое и го добила своето име. Реката се наоѓа во малореканскиот крај, западна Македонија. Се влева во Тресонечка Река, која подоцна заедно со Гарска Река, ја создаваат Мала Река, збирно име за сите реки од подрачјето на планините Бистра и Стогово, која подоцна се влева во реката Радика (Голема Река).

Извор
-----

Реката во својот тек
Реката извира на самото сретсело во селото Селце. Нејзиниот извор е уреден, а покрај него се наоѓа и самата селска чешма.

Воден потенцијал
----------------

Реката отсекогаш изобилува со воден потенцијал, кој бил искористуван на различни начини, тргнувајќи од големиот број на воденици и валавница на самата река изградени во селото Селце.

Покрај тоа, реката е планирано да биде дел од идниот хидросистем „Бошков мост", кој се предвидува да биде изграден во овој крај, за што била изработена и соодветна студија од страна на Електрани на Македонија.

Наводи
------

1. ↑  Геинг КуК (јули 2011). „Студија за оцена на влијанието врз животната средина и социјални аспекти" (PDF). *Електрани на Македонија*. Скопје. Посетено на 22 ноември 2015. Недостасува `|author1=` (help)
2. ↑  „ХЕ „Бошков Мост"" (PDF). Електрани на Македонија. Посетено на 16 ноември 2015.

Надворешни врски
----------------

* Селечка Река на Ризницата ?

Координати: 41°34′23″N 20°42′46″E﻿ / ﻿41.57306° СГШ; 20.71278° ИГД﻿ / 41.57306; 20.71278
Селижарово је град у РусијиПредлошка:SHORTDESC:Селижарово је град у Русији**Селижарово** ( руски: *Селижарово*) е населено место со административен статус на мало гратче ( руски: *посёлок городского типа*) на северозапад на европскиот дел на Руската Федерација. Сместено е во западниот дел на Тверската област и административно припаѓа на Селижаровскиот реон, кој е воедно и административен центар.

Висечки мост преку Волга во Селижарово
Според проценките на Националната статистичка служба, во 2014 година во градот живееле 6 259 жители.

Географија
----------

Гратчето Селижарово се наоѓа во централниот дел на Валдајските ридови, во центарот на западниот дел на Тверската област. Лежи на двата брега на реката Волга, на местото каде Селижаровка се влева во неа од лева страна и Песочња од десна страна. Се наоѓа на околу 190 километри западно од административниот центар на областа градот Твер.

Грб на Селижарово
Патот што ги поврзува градовите Ржев и Осташков поминува низ градтчето.

Историја
--------

Во пишани извори, населбата Селижарово за првпат се споменува во 1504 година и сè до 1764 година го поседувал Трицкиот манастир. Во средината на 19 век, Селижарово бил важен трговски центар, а трговијата со дрво и дрвна градба била особено важна. Првата железничка линија поминала низ тогашното село во 1916 година.

Во 1937 година административно е уреден како град. Населбата претрпела големо уништување за време на фашистичката окупација во Втората светска војна (окупацијата траела од 20 октомври 1941 година до 15 јануари 1942 година).

Недалеку од населбата во 1971 година е изградена радио и телевизиска кула висока 350 метри.

Демографија
-----------

Според податоците од пописот во 2010 година во градот живееле 6 725 жители, додека според проценките за 2014 година таму живееле 6 259 жители. 

Движење на бројот на жителите| 1939 година | 1959 година | 1970 година | 1979 година | 1989 година | 2002 година | 2010 година | 2014 година |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| --- | 4 527 | 6 453 | 7 228 | 7 668 | 7 330 | 6 725 | 6 259\* |

Белешка: \* според проценките на Националната статистичка служба.

Економија
---------

### Индустрија

Во селото имало фабрики за производство на новогодишни украси, фабрика за стакло, претпријатие за дрвна индустрија, фабрика за лен, дрво, конзервирање и фабрики за тули (неактивни), фабрика за млечни производи и пекарница. Во моментов, само дрвната индустрија преживеала во селото, пекарницата и конзервната работилница продолжуваат да работат, но економските проблеми довеле до криза на претпријатијата.

Селото има развиена мрежа на приватни малопродажни места од разни видови (храна, авто делови, предмети за домаќинството, добра за домаќинство и градинарство). Секој петок и среда, пазарот е отворен во специјално изградените згради на новиот трговски центар.

Поврзано
--------

* Портал: Русија

* Тверска област
* Фировски реон
* Список на градови во Русија

Користена литература
--------------------

Надворешни врски
----------------

* Матична страница
* Напис за населбата на електронската енциклопедија за регионот Твер
*За други значења, види Самар (појаснување).*
Самар во с. Говрлево, Скопско
Насамарено магаре во Куба
**Самар** е направа која се прицврстува врз коњ, магаре, мазга или неко друго влечно животно за да може да носи тежок товар како стока, багаж, огревно дрво, мали топови и други нешта. Најдобро е самарот да седи врз покривка или подлога, за да ја распореди тежината на седлото и товарот врз грбот на животното. Долната страна на самарот е направена за да соодветствува на обликот на грбот на животното. Обично е поделен на симетрични делови со преграда за товарот да не тежи на ’рбетот, и за добра вентилација при потење.

Бидејќи самарот не е направен за јавање, горната страна на самарот личи на полица за товарот да може да натежне и да се врзе со ремени, јажиња или нешто друго.

Изработувачот на самари се нарекува **самарџија**.

Во книжевноста
--------------

* Детскиот роман „Волшебното самарче" од Ванчо Николески

Во фолклорот
------------

* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | Ако ’и слушаше Господ магарињана, ниеден самарџија не ќе останеше жив | "|
| — народна поговорка |

Поврзано
--------

* Седло
* Товарно животно
* Влечно животно
* Животински-придвижуван транспорт
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 336 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **336** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 336 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 325 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **325** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 325 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 338 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **338** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 338 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Путир од XII век пронајден на Скопското Кале
**Путир** (грчки: *ποτήρ*= сад за пиење, чаша) — во православната литургија е чаша (со рачка) која служи за осветување на виното (разредено со вода) со кое се причестуваат верниците.

Првично путирот бил обична чаша, но веќе од 4 век бил од сребро или злато (според канонските прописи барем одвнатре позлатен). Често е украсен со гравури или емајлирани иконографски мотиви.

Галерија
--------

* ПутирПутир
* Путир од црквата Света Троица во Бабичко на изложбата „Јашуњски манастир Свети Јован Крстител" во Градската галерија на Народниот музеј во Лесковац.Путир од црквата Света Троица во Бабичко на изложбата „Јашуњски манастир Свети Јован Крстител" во Градската галерија на Народниот музеј во Лесковац.

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Путир" на Ризницата ? |

* "Chalice" article from the *Catholic Encyclopedia*
* Stem glass classification
* Material Culture of the Mendicant Orders in Ireland, a selection of photographs of and detailed information about religious artefacts, mainly chalices, belonging to the Irish Franciscans. A UCD Digital Library Collection.
**Сонетен венец** — најсложената лирска композиција. Тој е циклус од 15 сонети, од кои петнаесеттиот е наречен магистрал. Магистралот е составен од првите стихови на претходните 14 сонети. Сонетите се прелеваат еден во друг на тој начин што последниот стих од првиот сонет е прв стих во вториот сонет и така редум до крај. Петнаесеттиот сонет - магистрал треба да биде напишан во акростих, тоа значи првите букви од секој стих во магистралот треба да дадат име и презиме на личноста на која и е посветен сонетниот венец. На пример Сонетниот венец на словенечкиот поет Франце Прешерн е посветен на Јулија Примицова и нејзиното име и презиме се чита во магистралот на неговиот сонетен венец.
Во нашата литература сонетен венец има напишано поетот Лазо Каровски, посветен на „Мајка Македонка", поетот Стојан Попов, „На Оља Георгиева" и др.

Поврзано
--------

* Сонетен венец (Прешерн)

Наводи
------

1. ↑  Македонски јазик и литература - Стојка Бојковска, Димитар Пандев, Бранко Пендовски и др. Скопје 2006
**„Сам"** — филм на режисерот Владимир Погачиќ од 1959 година. ПОгачиќ е автор и на сценариото, а музиката е дело на Бојан Адамич. лавните улоги ги играат: Никола Симиќ, Милан Пузиќ, Павле Вуисиќ и Северин Бијелиќ. Филмската критика го истакнува овој филм како пример во еволуцијата на жанрот кој е познат како партизански филм. Притоа, критиката го истакнува сценариото во кое нагласокот е ставен врз психолошкото профилириање на ликовите, наместо дотогашната сурова идеолошка пропаганда.

Синопсис
--------

Дејствието на филмот се одвива за време на Битката на Сутјеска и прикажува еден партизански одред кој е отсечен од главниот дел од партизанската војска. Гонет од бројниот непријател, одредот се обидува да го пробие германскиот обрач.

Наводи
------

1. ↑  Сам (пристапено на 26.3.2023)
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 330 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **330** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 330 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
**Сонети за Орфеј** (германски: *Die Sonette an Orpheus*) - циклуси песни на германскиот поет Рајнер Марија Рилке.

Осврт кон сонетите
------------------

Рилке напишал два циклуса сонети посветени на митолошкиот пејач Орфеј: едниот циклус се состои од 26 сонети, додека вториот дел го сочинуваат 29 сонети. Сонетите биле напишани помеѓу 2. и 23 февруари 1922 година, во швајцарскиот замок Мизо. Главни мотиви и теми на сонетите се: идеалниот лик на „внатрешна девојка", односот меѓу уметноста и животот, воспевање на земскиот живот, единството на светот, единството на смртта и животот, бунтот кон современата индустриска цивилизација итн. Некои од сонетите се инспирирани или посветени на неговиот прерано починат братучед Егон фон Рилке, на Вера Оукама Кноп, на нејзината мајка Гертруда, како и на „еден Верин пријател", а според зборовите на самиот Рилке, 16. сонет од првиот дел е посветен на едно куче.

Наводи
------

1. ↑  Rajner Marija Rilke, *Soneti i elegije*. Beograd: Mali vrt, 2011, стр. 92-95.
Салфета 
**Салфетка** е правоаголно парче платно кое се користи на маса за бришење на устата и на прстите додека се јаде. Тиа се обично мали и преклопени, понекогаш во сложени дизајни и форми. Зборот доаѓа од средниот англиски јазик, зајмувајќи го францускиот збор *nappe* на текстил, прекривка за маса и додавање *-kin*, деминутив наставка.

Опис и историја
---------------

Вообичаено, салфетката е превиткана и поставена лево од местото на поставување, надвор од најоддалечената виљушка. Во ресторани и слични установи, тоа може да биде свиткана во повеќе форми и прикажана на празна чинија. Оригами техники може да се користи за создавање на тридимензионални дизајни. На салфетка, исто така може да се чува прибор за јадење со прстен за салфетка. Алтернативно, хартиените салфети може да биде ставени во држач за салфетки.

Салфети се користат уште од античките римски времиња. Едно од најраните спомнувања на салфетките во англискиот јазик датира 1384-85 година.

Историјата на салфетката често се вели дека Старите Грци користеле леб за да ги избришат своите раце. Ова е предложено од страна на премин во една од Алкифроновите писма (3:44), и некои забелешки од страна на колбас продавачот во Аристофановата претстава, *Витези*. Лебот во двата текста се нарекува *apomagdalia*, кој едноставно значи леб од внатрешноста на кора познат како *трошка*, а не посебен "салфетка леб". употребата на хартиените салфети е првпат забележана во античка Кина, каде што хартијата е измислена во 2-от век пред нашата ера. Хартиените салфети биле познати како *chih pha*, здиплени во квадрати, и се користеле за послужување на чај. Текстуални докази за хартиените салфети се појавуваат во опис на имотот на Ју семејството, од градот на Хангжо.

Наводи
------

1. ↑  *Oxford English Dictionary*
2. ↑  Harry Thurston Peck, Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898
3. ↑  Liddell and Scott, Intermediate Greek-English Lexicon, 1889
4. ↑  Tsien, Tsuen-Hsuin (1985). „Paper and Printing". Joseph Needham, Science and Civilisation in China, Chemistry and Chemical Technology. 5 part 1. Cambridge University Press: 38. Наводот journal бара `|journal=` (help)
5. ↑  Joseph Needham (1985). *Science and Civilisation in China: Paper and Printing*. Cambridge University Press. стр. 122. ISBN 978-0-521-08690-5. At this time, tea was served from baskets made of rushes which held tea cups with paper napkins (chih pha).
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 313 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **313** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 313 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
Првите пет сонети од *Il Canzoniere* на Петрарка
**Сонет** — песна во специфична форма која потекнува од Италија ; Џакомо да Лентини е заслужен за овој изум.

Терминот *сонет* е изведен од италијанскиот збор *сонет* (од старото провансалски *сонет:* мала песна, од *син* песна, од латински *sonus*: звук). До тринаесеттиот век тој означуваше песна од четиринаесет линии кои следат строга римска шема и специфична структура. Конвенциите поврзани со сонетот се развиле во текот на историјата. Писателите на сонетите понекогаш се нарекуваат "сонетаристи", иако терминот може да се употреби смирено.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Сесилија Грубстрем** (р. 2 септември 1986

) — поранешна шведска ракометна голманка. Таа има играно во репрезентацијата на Шведска. Таа се натпреварувала на Европското првенство во ракомет за жени во 2010 година, каде што шведскиот тим се пласираше на второто место, а Грубстрем беше на листата на десетте најдобри голманки на првенството.

Наводи
------

1. ↑  „Cecilia Grubbström". Swedish Handball Federation. Архивирано од изворникот на 21 July 2011. Посетено на 20 December 2010.
2. ↑  „9th Women's European Handball Championship, Euro 2010. Goalkeeper statistics" (PDF). Европска ракометна федерација. Архивирано од изворникот (PDF) на 2011-12-29. Посетено на 20 December 2010.
Јајца
**Сивото гушанче** (науч. *Iduna pallida*) е мала врапчевидна птица од семејството на трскарите (*Acrocephalidae*), од родот на гушанчињата (*Iduna*). Порано беше сметан како подвид на западното сиво гушанче (*Iduna opaca*), но со современиот начин на таксономските определби се заклучи дека е посебен вид. Оваа птица се размножува низ југоисточна Европа и Среден Исток, а се сели зиме во Африка, под Сахара или во Арабија. Ја има и во Македонија. Редок скитник е во северна Европа.

Опис
----

Сивото гушанче е долго 13-14,5 см и тежи 16-22 г. Одозгора е еднобојно сивкавокафеаво со една слаба нијанса на маслинава боја, а долниот дел, градите, стомакот и под опашката е бело. Клунот му е силен и остар, а нозете сиви. Карактеристично му е држењето на опашката малку надолу. Мажјаците и женките се исти, а младенчињата се малку побледи. Личи на градинското грмушарче.
Западниот вид се разликува од овој по тоа што е малку поголем и покафеав одозгора и има поголем клун. 
Песната му е брзо назално брборење.

Поведение
---------

Живеалиштето на сивото гушанче се шумите и грмушките, особено бујните со вегетација брегови на водни површини, напуштените овоштарници, како и оазите на Сахара. Птиците од јужниот дел на распространетоста се постојани жители, а оние од понасевер се преселници кои зимата ја поминуваат во тропска Африка.

Птиците се хранат со инсекти и пајаци, коишто ги собираат од листовите и гранките.

Веднаш по неговото пристигнување во местата за размножување, птиците го градат гнездото, кое често се наоѓа во грмушки од капини или мали дрвја, на висина од 0.5 до 2 метра над земја. Понасевер женките несат 4-5 јајца, а во јужниот дел, често само 3. На север, сезоната на парење започнува во јуни и таму имаат само едно легло, а на југ, започнува во мај, па имаат и второ легло во јуни-јули. Последните младенчиња стануваат независни во август. За време на сезоната на парење, мажјакот се додворува така што лета во близина на гнездото, со пеење се вивнува нагоре, а потоа во коса траекторија се спушта надолу.

Наводи
------

1. ↑  „*Hippolais pallida*". *IUCN Red List. Version 2008*. International Union for Conservation of Nature. 2008. Посетено на 18 May 2009.

* Fregin, S. M. Haase, U. Olsson, and P. Alström. 2009. Multi-locus phylogeny of the family Acrocephalidae (Aves: Passeriformes) - the traditional taxonomy overthrown. Molecular Phylogenetics and Evolution 52: 866-878.
* Sangster, G. J.M. Collinson, P.-A. Crochet, A.G. Knox, D.T. Parkin, L. Svensson, and S.C. Votier. 2011. Taxonomic recommendations for British birds: seventh report. Ibis 153: 883-892.

Надворешни врски
----------------

* Avibase
* Сиво гушанче - видео со пеење; YouTube

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Сиво гушанче" на Викивидовите ? |
**Самара** (украински: *Самара*) – река во Украина, лева притока на Днепар. Градот Днепар се наоѓа во близина на устието на Днепар и Самара.

Самара е долга 320 километри и нејзиниот басен зафаќа површина од 22.600 [[км2]]. Количината вода е променлива, главно заради тоа што таа се напојува од извори кои смрзнуваат во зима, па просечниот истек е 20 m³/s. Ширината на реката варира од 40 до 60 метра, со максимална ширина од 300 метра.

Најважните притоки на Самара се реките Вовча и Бик.

Најголеми градови долж реката се Тернивка и Новомосковск

Координати: 48°28′51″N 35°09′13″E﻿ / ﻿48.48083° СГШ; 35.15361° ИГД﻿ / 48.48083; 35.15361
**Сонгајските јазици** се група на јазици што се зборувани по реката Нигер во Мали, Нигер и Бенин. Многу долго јазиците биле користени како *лингва франка* низ тој регион од времето на Сонгајската Империја. Во Мали, дијалектот *Гао* е избран како јазик на медиумите и образованито. Гао дијалектот е сличен со *Зарма* дијалектот во Нигер. Сонгајските јазици се пишуваат со латиница.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија нилосахарските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* SUDOC: 027584291
* NKC: ph714901

 |

 |
**Сетинска тврдина** или само **Сетина** (грчки: *Κάστρο Σέτινας*) — средновековна тврдина чии остатоци се наоѓаат кај селото Сетина во Леринско, Егејска Македонија.

Местоположба
------------

Тврдината е сместена крај патот, источно од селото.

Историја
--------

Сетина се споменува од византискиот летописец Георги Кедрин на крајот од XI век. Во X век Сетина бил еден од најважните градови на Самоиловото Царство, релативно блиску до Охрид, а Самуиловиот дворец на островот Свети Ахил исто така бил близу. Во 1017 г. охрабрен од големата победа во Беласичката битка (1014), византискиот цар Василиј II извршил опсада на Сетина и на крајот ја зазел и уништил. По ова настапила Битката кај Сетина во која тој повторно извојувал победа. Сепак изгледа дека градот постоел уште неколку децении пред конечно да се распадне, веројатно кон крајот на XII век.

Наоди
-----

Во делото „Непознати византиски тврдини во Македонија" Николаос Муцопулос ја опишал Сетина како град со епископско седиште, гостилници, рудници и други згради. Според него, откриени се предмети од II до XII век. На подрачјето се утврдени необично голем број на подземни галерии, за кои се смета дека служеле за складирање на пченица од рамницата Пелагонија. Откриени се христијанска базилика и гробишта.

Наводи
------

1. 1 2 3 4  „Κάστρο του Λογγά". Ελληνικά Κάστρα. Посетено на 29 декември 2020.
Росовиот Леден Гребен и Сондерсовиот Брег, Антарктик.
**Сондерсов Брег** (77°45′ ЈГД 150°0′ ЗГД) — дел од брегот на Земјата на Мери Берд помеѓу 'ртот Колбек и Бренановата Точка, или помеѓу Ширасеовиот Брег на запад и Рупертовиот Брег на исток. Се протега од 158 ° 01'З до 146 ° 31'З. Делот западно од 150 ° З е дел од Росовата Зависност, додека за преостанатата област нема претензии од некоја држава. Овој брег бил истражен од воздух на 5 декември 1929 година, од страна на антарктичката експедиција на Берд (1928-1930) и за прв пат беше мапиран од воздушните фотографии добиени на тој лет од капетанот Харолд Е. Саундерс, УСН, за кого го именува брегот. Геолошкото истражување на Соединетите држави (USGS) целосно го мапираа брегот од копнените истражувања и американските морнарички фотографии од морнарицата, 1959-1965 година.

**Сондерсов Басен** (76°50′S 155°0′W﻿ / ﻿76.833° ЈГШ; 155.000° ЗГД﻿ / -76.833; -155.000 ) е подморски басен во Росовиот Централен Гребен кој го добил името според Сондерсовиот Брег. Името одобрено 6/88 (ACUF 228).
| 
Поврзано |
| --- |
| * Настани во 812 година
* Државни водачи по година
 |

Ова е **список на државни водачи, премиери, и други водачи**  во **812** година. 
Ова е **список на државни водачи** во 812 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.

Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.

Европа
------

Азија
-----

Африка
------

Јужна Америка
-------------

Северна Америка
---------------

Австралија со Океанија
----------------------
|  |  |
| --- | --- |
|      | Ве молиме, обрнете внимание на ова **важно предупредување**во врска со темите од **областа на медицината (здравјето)**. |

  

  


**Сончаницата** настанува како последица на изложување на главата, а посебно на поттилниот дел на висока температура – т.е. на влијание на голема сончева топлина.

Симптоми
--------

Најчестите симптоми на сончаницата се сува кожа со зголемена температура ,главоболка, вртоглавица, немир,малаксалост видливо црвенило на лицето.На сонцето неможат да му одолеат повеќето луѓе,но покрај пријатната страна може да се предизвикаат и многу непријатности и здравствени тегоби,меѓу кои на прво место е сончаницата ,а уште потешки здравствени проблеми предизвикува т.н.топлотен удар.
Сончаницата настанува со прекумерно изложување на главата/тилот на висока надворешна температура,т.е на влијанието на сончевите зраци и топлина.
Доколку невнимателно ја изложувате главата на жешкото сонце,температурата во вашата глава се зголемува ,како во експрес лонец.Телото се обидува да го разлади мозокот со упатување на повеќе крв во мозокот,последица од оваа состојба е набрекнување на мозокот.
Сериозните случаи на сончаницата можат да завршат со долготрајна несвестица.Најчестите симптоми на сончаницата се сува кожа со зголемена температура,главоболка,вртоглавица,немир,малаксалост и видливо црвенило на лицето.Доколку не се интервенира веднаш,набргу ќе почувствувате зуење во ушите,проблеми со видот,малаксалост,во потешки случаи општа зашеметеност,забрзан пулс,плитко дишење,раширени зеници,несвестица.

Лекување
--------

Лицето кое добило сончаница требе веднаш да се смести во ладовина,полулежечкум и да му се олабави облеката,да се разлади со вода,ладни облози,мраз на тилот на главата.Постојано контролирање на телесната температура,а со ладење да се престане дури по снижување на телесната температура.(под 38Ц).
На болниот треба да му се даваат студени пијалаци-ако е во свесна состојба!(забрана кафе и алкохол)Во случај на несвестица пружете му прва помош со ладење на телото и на главата и повикајте итна помиш
По сончаницата обично остануваат времени последици во вид на главоболки(со денови),чувствителност на звуци,раздразливост итн. Болниот требе да се одмара во затемнета просторија-разладена,да избегнува гледање на тв,радио ,компјутер
Сончаницата можете да ја избегнете користејки заштита за главата(капа),разладувајте се почесто со вода(тилот) и пијте многу течности.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |