**Едвард IV** (англиски: *Edward IV*; 28 април 1442

 – 9 април 1483

) — крал на Англија во периодот од 4 март 1461 до 9 април 1483 година, со мали прекини во периодот од 1470-1471 година, и тој е првиот крал на Англија од династијата Јорк.

Доаѓање на престолот
--------------------

Роден е на 28 април 1442 година во Франција. Бил син на Ричард Плантагенетски, трет војвода од Јорк. Неговиот татко имал претензии кон англискиот престол, за кој се водела т.н. Војна на розите помеѓу династија Ланкастер и династија Јорк. Кога татко му бил убиен во Битката кај Вејкфилд, Едвард, како негов најстар син, ги наследил неговите претензии. Со помош на Ричард Невил, Едвард успеал да ги порази позициите на Ланкастер, и во 1461 година да се прогласи за крал на Англија. Во тоа време, Хенри VI и неговата сопруга биле во Северна Англија. едвард уште еднаш успеал да победи во Битката кај Товтон.

Симнување од власт
------------------

Во 1464 година Едвард се оженил со Елизабета Вудвилска, вдовица на Џон Греј, кој загинал во војната. Со помош на помалиот брат на Едвард, Џорџ, опозицијата успеала да поведе војска која би војувала против Едвард. Еден дел од кралската армија доживеала огромен пораз во Битката кај Еџекот Мур, а самиот едвард бил заробен. Ворик се обидела да владее со земјата, но наишла на голем отпор од страна на благородниците, па морала да го пушти на слобода Едвард. Кралот на тоа не одговорил, туку сакал да се помират со Ворик и Кларенс. Но во 1470 година тие повторно организирале бунт против Едвард, но овој пат тие доживеале голем пораз и биле принудени да побегнат во Франција. Во Франција, тие дошшле во контакт со Маргарита де Анжу и се согласиле Хенри VI повторно да биде избран за крал на Англија. Така, со помош на Франција, Едвард бил принуден да го напушти престолот и да побегне. Во меѓувреме, братот на Ворик, Џон Невил, исто така преминал на страната на Ланкастер.

Повторно враќање
----------------

По поразот над Едвард, Хенри повторно бил избран за крал на Англија, а Едвард заминал во Бургундија. Владетели на Јорк во тоа време биле неговиот чичко Чарлс и неговата сестра Маргарите Јоркска. Во почетокот, Чарлс немал намера да му помогне на Едвард, но француските власти објавиле војна на Бургундија, па Чарлс бил принуден да ги промени своите позиции. Така, со негова помош Едвард успеал да собере определена армија и да замине кон Англија.

По враќањето на Англија, тој наишол на големи проблеми. Градот Јорк му ги застворил портите, а тој продолжил со мобилизацијата на војници. Многу бргу на негова страна се присоединил неговиот брат Кларен. Во Битката кај Барнет, Едвард успеал да му нанесе пораз на Ворик. Многу бргу по неговата смрт бил убиен и наследникот на Ланкастер, Едвард Ланкастерски. По само неколку денови Едвард се вратил во Лондон а Хенри бил убиен. На 18 февруари 1478 бил убиен и Кларенс, поради заговор.

Управување и смрт
-----------------

Останатиот дел од неговото управување било мирно, бидејќи династија Ланкастер била скоро целосно уништена а единствениот соперник останал само Хенри Тјудор, кој живеел во прогонство. Во 1475 година Едвард војувал со Франција. Во 1482 година му дал поддршка на Александар Стјуартски, брат на Јаков III Шкотски, да го зазеде шкотскиот престол.

Едвард IV починал на 9 април 1483 година, а бил наследен од страна на неговиот син Едвард V.

Наводи
------

1. ↑  thePeerage.com - Person Page 10187. Retrieved 5-12-2009.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
**Англиски монарси** |
| --- |
|  |
| КралствоАнглија886–1066 | Алфред Велики **·**  Едвард Постариот **·**  *Алфред Весешки* **·**  Ателстан Славниот1 **·**  Едмунд I Величенствениот1 **·**  Етелред Англиски1 **·**  Едвиг Англиски1 **·**  едгар Мирољубивиот1 **·**  Едвард Маченикот **·**  Етелред II Неспремниот **·**  Свен I **·**  Едмунд II **·**  Кнут Велики1 **·**  Харолд I **·**  Хартакнут **·**  Едвард Исповедникот **·**  Харолд II **·**  *Едгар Етелинг* |
|  |
| Кралство Англија1066–1649 | Вилијам Освојувачот **·**  Вилијам II **·**  Хенри I **·**  Стефан Англиски **·**  *Матилда* **·**  Хенри II2 **·**  *Хенри Младиот* **·**  Ричард I **·**  Јован Безземниот2 **·**  Хенри III2 **·**  Едвард I2 **·**  Едвард II2 **·**  Едвард III2 **·**  Ричард II2 **·**  Хенри IV2 **·**  Хенри V2 **·**  Хенри VI2 **·**  Едвард IV2 **·**  Едвард V2 **·**  Ричард III2 **·**  Хенри VII2 **·**  Хенри VIII2 **·**  Едвард VI2 **·**  *Лејди Џејн Греј*2 **·**  Мери I2 со *Филип II*2 **·**  Елизабета I2 **·**  Јаков I3 **·**  Чарлс I3 |
|  |
| Државна заедницаАнглија, Шкотска и Ирска1653–1659 | Оливер Кромвел4 **·**  Ричард Кромвел4 |
|  |
| Кралство Англија1660–1707 | Чарлс II3 **·**  Јаков II3 **·**  Вилијам III и Мери II3 **·**  Ана3 |
|  |
| 1Заедно со Велика Британија. 2Исто така владетел на Ирска. 3Исто така владетел на Шкотска. 4Лорд-протектор.Дискутабилните или спорните владетели се со коси букви |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 286746619
* LCCN: n50035068
* ISNI: 0000 0001 1635 9374
* GND: 118528939
* SELIBR: 399245
* SUDOC: 085097926
* BNF: cb12503954f (податоци)
* ULAN: 500317194
* NLA: 52673212
* NKC: mzk2011629081
* BNE: XX5040890

 |

 |