**Атомска централа „Акују"** (турски: *Akkuyu Nerkleer Güç Santrali*) — атомска централа што е во фаза на развој во Аккују, во Бујукеџли, провинција Мерсин, Турција. Тоа ќе биде првата атомска централа во земјата.

Историја
--------

Првата лиценца за проектот за атомската централа Акују беше издадена од Комисијата за атомска енергија во 1976 година. Во мај 2010 година, Русија и Турција потпишале договор дека подружница на „Росатом", агенција за атомска енергија на Русија и „Акују" НГС Електрик Уретим Корп ќе изгради, поседува и управува со електрана во Акују, која опфаќа четири постројки од 1.200 MW ВВЕР. Договорот бил ратификуван од турскиот парламент во јули 2010 година. Инженерските и истражувачките работи започнале на местото во 2011 година.

Во 2013 година, руската атомска градежна компанија Атомстројекспорт (АСЕ) и турската градежна компанија Оздогу го потпишале договорот за подготовка на локацијата за предложената атомска централа „Акују". Договорот вклучува и истражувачки работи на местото.

Официјалната церемонија на започнување се одржала во април 2015 година. Главната изградба започнала во март 2018 година, и се очекува првата постројка да започне со работа во 2023 година. Другите три постројки се очекува да бидат завршени до 2025 година.

На 9 декември 2015 година, новинската агенција Ројтерс објавила дека Росатом ги запрела градежните работи во електраната и дека Турција ги проценува другите потенцијални кандидати за проектот. Но, Росатом и турското Министерство за енергија и природни ресурси веднаш ја отфрлиле изјавата. И покрај тензиите поставени меѓу Русија и Турција, поради турското соборување на рускиот авион на 24 ноември (2015 година), рускиот претседател Владимир Путин изјавил дека одлуката да се продолжи е чисто комерцијална. Извор за РИА Новости изјавил дека компанијата основана за изградба на атомската централа ги продолжила своите операции во Турција.

Во март 2019 година, бетонската основа на *Постројка 1* бил завршен.

Финансирање
-----------

Финансирањето е обезбедено од руски инвеститори, со 93% од подружница на Росатом. До 49% од акциите може да се продадат подоцна на други инвеститори. Потенцијални инвеститори се турските компании Парк Текник и Електрик Уретим.

Турската корпорација за трговија и договори со електрична енергија (TETAS) гарантирала купување на 70% електрична енергија произведена од првите две постројки и 30% од третата и четвртата постројки во текот на 15-годишниот договор за откуп на електрична енергија. Електричната енергија ќе се купи по цена од 12,35 американски центи по kWhh, а преостанатата моќност ќе се продава на отворениот пазар од страна на производителот. Според еден енергетски аналитичар, оваа цена е загрижувачки висока.

Приговори
---------

Најважниот приговор е дека Бујукеџли и околното крајбрежје може да го загубат својот туристички потенцијал по реализацијата на проектот. Сепак, претседателот на трговскиот совет на населбата, Алпер Гурсој исто така додал дека атомската енергија е неопходна за турската економија и дека изградбата на таков голем погон може да има корист за градската економија.

На 17 април 2011 година во Мерсин бил формиран собир во знак на протест против одлуката. Планирано е да има 30 локации за формирање синџири по автопатот што го поврзува Мерсин со Акују. Но, учеството било поголемо од очекуваното и неколку од овие синџири беа споени. Источниот крај на ланецот се наоѓаше во средниот град Мерсин и достигнал околу 20 километри западно долж автопатот непрекинато. Учествувале и населбите на запад, вклучувајќи ги окружните центри Силифке и Ердемли, како и Бујукеџли , градот најблизок до градилиштето. „*Земјотресот и цунамито во Јапонија докажаа колку е опасна атомска технологија*", рекол Сабахат Аслан, портпарол на антиатомската платформа на Мерсин. „*Го организиравме овој протест да им кажеме „не" на атомските централи, што ќе ги доведе во опасност идните генерации*".

На 12 јануари 2015 година било објавено дека се фалсификувани потписи на специјалисти во извештај за влијанието врз животната средина, одобрено од владата. Специјалистите поднеле оставки шест месеци пред неговото доставување, а договорната компанија тогаш направила еднострани измени во извештајот. Откривањето предизвикало протест во Северна Никозија. Изградбата на фабриката „Акују" е контроверзна во Кипар, поради неговата близина на островот.

Наводи
------

1. ↑  
„Welcome to the site of Akkuyu NPP JSC!". *Akkuyu NGS location*. Akkuyu NGS A.Ş. akkunpp.com. Посетено на 2 October 2012.
2. ↑  
„Russian plant for Turkey's Akkuyu". *World Nuclear News*. 13 May 2010. Посетено на 13 December 2011.
3. ↑  
„Governmental approval for Turkish construction plan". *World Nuclear News*. 15 јули 2010. Архивирано од изворникот на 4 март 2016. Посетено на 13 декември 2011.
4. 1 2  
„Site work to start for Turkish plant". *World Nuclear News*. 25 февруари 2011. Архивирано од изворникот на 4 март 2016. Посетено на 13 декември 2011.
5. ↑  Ground broken for first nuclear plant amid safety concerns and protests Архивирано на 14 април 2015 г.
6. ↑  
„Russia And Turkey Sign Akkuyu Site Preparation Contract". *NucNet*. 22 February 2013. Посетено на 3 April 2013.
7. ↑  „Ground broken for Turkey's first nuclear power plant". World Nuclear News. 15 April 2015. Посетено на 19 April 2015.
8. 1 2 3  „Russia starts building Turkey's first nuclear power plant". World Nuclear News. 3 April 2018. Посетено на 5 April 2018.
9. ↑  „Russia to complete Turkish NPP by 2023". Nuclear Engineering International. 26 August 2017. Посетено на 8 September 2017.
10. ↑  
„Russia halts Turkey nuclear work, Ankara looks elsewhere". Thomson Reuters. 9 December 2015. Посетено на 22 December 2015.
11. ↑  
„Construction of Turkey's first nuclear plant continues as planned". Daily Sabah. 9 December 2015. Посетено на 22 December 2015.
12. ↑  
„Russia not to halt Akkuyu nuclear power plant in Turkey, Putin says". Daily Sabah. 17 December 2015. Посетено на 22 December 2015.
13. ↑  „Putin Denies Russia Invested $3.5Bln in Turkey's Akkuyu Nuclear Power Plant". Sputnik International. 17 December 2015. Посетено на 22 December 2015.
14. ↑  
„Akkuyu nuke plant in Turkey to be decided by firms: Putin". Anadolu Agency. 18 December 2015. Посетено на 22 December 2015.
15. ↑  „Basemat of Turkey's Akkuyu 1 completed". World Nuclear News. 14 March 2019. Посетено на 15 March 2019.
16. ↑  „A case study of a Russian international project: Turkey's Akkuyu project". Nuclear Engineering International. 3 December 2012. Посетено на 3 January 2014.
17. ↑  
„The Akkuyu Nuclear Plant: What Exactly is Going On?". *turkeywonk.wordpress.com*. WordPress.com. 16 April 2014. Архивирано од изворникот 12 March 2016. Посетено на 21 January 2017.
18. ↑  DİRESKENELİ, Haluk (2020-01-03). „Enerji piyasalarında 2020 yılı öngörüleri - Haluk DİRESKENELİ". *Enerji Günlüğü* (турски). Посетено на 2020-01-04.
19. ↑  
„Mersin'de Yapılması Planlanan Nükleer Santral" [Making Planned Nuclear Power Plant in Mersin] (турски). Anatolian Agency. 1 June 2010. Посетено на 13 December 2011.
20. ↑
21. ↑  „Online news" (турски). Архивирано од изворникот на 23 март 2012. Посетено на 9 јуни 2015.
22. ↑  Hürriyet newspaper English edition
23. ↑  „Signatures on nuclear power plant environmental impact report forged". *Today's Zaman*. 12 January 2015. Архивирано од изворникот на 17 January 2015. Посетено на 18 January 2015.
24. ↑  „Lefkoşa'da Nükleer Karşıtı Yürüyüş: 'Akkuyu'da Nükleer En Çok Bizi Etkiler'". *Gazeddakıbrıs* (турски). 17 January 2015. Архивирано од изворникот на 18 January 2015. Посетено на 18 January 2015.