**Јудита Вајчјунајте** (12 јули 1937 - 11 февруари 2001) била литванска писателка. Најпозната по нејзиното поетско истражување на урбаните средини и на митолошки жени, таа е една од најпознатите литвански поети од 20-тиот век.

Ран живот и образование
-----------------------

Јудита Вајчјунајте била родена во 1937 година во Каунас, Литванија. Нејзиниот татко бил професор по психијатрија, а нејзината мајка била медицинска сестра. Јудита била особено блиска со нејзината сестра Далија.

По Втората светска војна, таа се преселила во Вилнус со своето семејство. Таму студирала на Вилнушкиот универзитет, дипломирајќи во 1959 година. Вајчјунајте живеела во Вилнус до крајот на својот живот, користејќи го градот како инспирација и централна тема на нејзиното творештво.

Кариера
-------

Првата поетска збирка на Вајчјунајте, *Pavasario akvarelės* („Пролетни акварели"), била објавена во 1960 година. Таа продолжила често да објавува нови збирки, произведувајќи повеќе од 20 книги поезија. Таа пишувала и бајки и песни за деца.

Вајчјунајте работела како уредник за неколку литературни списанија во Литванија. Таа, исто така, вршила преводи на други поети на литвански, а особено на делата на Ана Ахматова. Во 1978 година, таа била прогласена за лауреат на литванскиот Poetry Spring [lt] фестивал.

Во 1996 година, ѝ била доделена наградата за литература, уметност и наука на Балтичкото собрание за нејзината збирка *Žemynos vainikai* („Вени на Земин"). Истата година таа го објавила мемоарот *Vaikystės veidrody*, кој претставувал серија на есеи за нејзиниот живот. Таа го добила Орденот на големиот литвански војвода Гедиминас во 1997 година, а наградата на Литванскиот сојуз на писатели ја добила во 2000 година.

Литературно творештво
---------------------

Поезијата на Вајчјунајте се занимавала со широк спектар на теми, вклучувајќи ги литванската и грчката митологија, модерниот џез, историјата и современиот градски живот. Нејзината урбано-центрирана поезија, често сместена во Стариот град на Вилнус, е можеби нејзината најпозната, во време кога повеќето други литвански поети биле од село и се фокусирале на природниот свет во нивните дела. Вајчјунајте , исто така, често ја вклучувала мултикултурната историја на градот во нејзините песни.

Таа често употребувала драмски монолог во своите дела, најчесто од гледна точка на женски историски и митолошки фигури. Нејзината поезија била под влијание на неоромантичкото дело на Саломеја Нерис, првата истакната литванска поетеса. Заедно со Марселијус Мартинаитис, Сигитас Геда и други, таа била дел од генерацијата која тивко ја револуционизирала литванската поезија додека растело незадоволството од советската власт, но неоромантичните тензии опстојуваа.

Вајчјунајте била независна самохрана мајка, но била убедена и во важноста на романтичната љубов. Таа пишувала со феминистички реализам, раскажувајќи ги животите на самохраните жени во градот.

Смрт и наследство
-----------------

Јудита Вајчјунајте починала во Вилнус во 2001 година. Постхумната збирка на селекции од нејзиното творештво, *Kristalas: Poezijos Rinktinė*, била објавена од Сојузот на писателите на Литванија. Во 2018 година, збирка со нејзините дела била објавена во превод на англиски како *Vagabond Sun: Selected Poems.*

Споменикот посветен на Вајчјунајте се наоѓа во близина на Црквата Света Катерина во Вилнус.

Избрани дела
------------

### Поезија

* *Pavasario akvarelės* (1960)
* *Kaip žalias vynas* (1962)
* *Per saulėtą gaublį* (1964)
* *Vėtrungės* (1966)
* *Po šiaurės herbais* (1968)
* *Žiemos lietus* (1987)
* *Žemynos vainikai* (1995)
* *Seno paveikslo šviesa* (1998)
* *Debesų arka* (2000)
* *Kristalas: Poezijos Rinktinė* (постхумно, 2010)

### Драми

* *Pavasario fleita* (колекција, 1980)

### Мемоари

* *Vaikystės veidrody* (1996)

Наводи
------

1. 1 2 3 4 5  „Judita Vaiciunaite". *All Poetry*. Посетено на 2021-03-15.
2. 1 2 3 4 5  „Judita Vaičiūnaitė". *Vilnius Review* (англиски). 2017-06-19. Посетено на 2021-03-15.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Tsai, Jennifer Lee (2019-03-02). „On 'Vagabond Sun: Selected Poems' by Judita Vaičiūnaitė, translated by Rimas Uzgiris (Shearsman, 2018)". *Ambit*. Архивирано од изворникот на 2019-10-30. Посетено на 2021-03-15.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Bernotienė, Gintarė. „Vaičiūnaitė". *Šaltiniai* (литвански). Посетено на 2021-03-15.
5. 1 2  North, Michael (2016). *The Baltic : a history*. Kenneth Kronenberg. Cambridge. ISBN 978-0-674-42604-7. OCLC 1124433712.
6. 1 2 3 4 5  „from Crystal by Judita Vaičiūnaitė". *Asymptote* (англиски). Посетено на 2021-03-15.
7. ↑  *Urban semiotics : the city as a cultural-historical phenomenon*. I. A. Pilʹshchikov. Tallinn. 2015. ISBN 978-9985-58-807-9. OCLC 951558037.CS1-одржување: друго (link)
8. ↑  Venclova, Tomas; Hinsey, Ellen (2014). „Meetings with Anna Akhmatova". *New England Review*. **34** (3/4): 170–182, 383, 390. doi:10.1353/ner.2014.0039.
9. 1 2  *Transitions of Lithuanian postmodernism : Lithuanian literature in the post-Soviet period*. Mindaugas Kvietkauskas. New York: Rodopi. 2011. ISBN 978-94-012-0728-7. OCLC 785782275.CS1-одржување: друго (link)
10. ↑  Silbajoris, Rimvydas (1980). „Lithuanian literature". *The Columbia Dictionary of Modern European Literature* (2. изд.). New York: Columbia University Press.
11. 1 2  Uzgiris, Rimas (2016-04-18). „"Unexpected Vistas": Rimas Uzgiris Translates Judita Vaičiūnaitė". *AGNI Magazine*. Посетено на 2021-03-15.
12. ↑  Silbajoris, Rimvydas (Winter 2002). „Debesu arka". *World Literature Today*. **76** (1): 170. doi:10.2307/40157122. JSTOR 40157122.
13. 1 2 3 4  Uzgiris, Rimas (2017-06-19). „To Gaze Through Clouds of Dust". *Vilnius Review* (англиски). Посетено на 2021-03-15.
14. ↑  Uzgiris, Rimas (2016-03-15). „Translating Two Neo-Romantic Poems by Judita Vaičiūnaitė". *World Literature Today* (англиски). Архивирано од изворникот на 2022-05-28. Посетено на 2021-03-15.
15. ↑  *Lithuania : in her own words : an anthology of contemporary Lithuanian writing*. Laima Sruoginis. Vilnius: Tyto alba. 1997. ISBN 9986-16-054-5. OCLC 40545537.CS1-одржување: друго (link)