**Пелеанска ерупција**: 1 Облак од пепел, 2 Падната вулканска пепел, 3 Лавина купола, 4 Вулканска бомба, 5 Пирокластичен проток, 6 Слоеви на лава и пепел, 7 Стратум 8 Магматски канал, 9 Магматска комора 10 Дига
**Пелеанска  ерупција** е вид на вулканска ерупција која се одликува со брзо движење на пирокластични текови или бранови кои опожаруваат сè што ќе им се најде на патот. Притоа од вулканот големи количини на прашина, карпи и гас се исфрлаат од вулканот, кои потоа се спуштаат по падините како пирокластични потоци. Ваквата ерупција може да се случи кога магмата е многу вискозна, обично од риолитски или андезитски тип и истата дели сличности со вулканолошкиот тип на ерупција.

Особености
----------

Најважната одлика на пелеанската ерупција е присуството на блескава лавина на топла вулканска пепел, таканаречениот „зажарен облак" односно пирокластичниот тек како и формирањето на лавини куполи. Исто така е забележливо дека кратките текови на пепел создаваат конуси од пемза.

Почетната фаза на ерупција се одликува со пирокластичен тек. Талозите од тефра имаат помал обем и опсег од соодветните плиниски и вулкански ерупции. Вискозната магма потоа формира стрмни куполи или вулкански ' рбет во отворот на вулканот. Куполата подоцна може да колабира, што ќе резултира во текови на пепел и исфрлање зажарени камени блокови.

Циклусот на ерупција обично завршува по неколку години, но во некои случаи може да продолжи и неколку децении, како и во случај на вулканот Сантјагито.

Име
---

Типот на ерупција името го добил по ерупцијата на вулканот Пеле на Карибите кој избувнал во 1902 година убивајќи 28 000 луѓе. Оваа пелеанска ерупција била една од најголемите вулкански катастрофи на 20-от век која целосно го збришала градот Сен Пјер на Мартиник, (Антили), низ серија моќни ерупции.

Примери
-------

Други примери на пелеанска ерупција се следниве:

* Ерупцијата во 1948–1951 на вулканот Хибок-Хибок на Филипините.
* Ерупцијата на 21 јануари 1951 на вулканот Ламингтон во Папуа Нова Гвинеја кој убил над 3000 луѓе.
* Ерупцијата во 1956 на вулканот Безимјани на Камчатка (Русија).
* Ерупцијата 21 април 1968 на вулканот Мајон на Филипините.
* Ерупцијата во 1980 на планината Сент Хеленс во САД.

Наводи
------

1. 1 2  Prentice, Lucy. „Pelean volcanic eruptions". *www.explorevolcanoes.com*. Посетено на 2017-12-26.
2. ↑  „Volcanoes: Types of Volcanic Eruptions". *pubs.usgs.gov*. Посетено на 2017-12-26.
3. ↑  Cain, Fraser (2009-04-22). „Pelean Eruption - Universe Today". *Universe Today* (англиски). Посетено на 2017-12-26.
4. ↑  „RAIN OF DEATH IN THE PHILIPPINES". *West Australian (Perth, WA : 1879 - 1954)*. 1951-12-05. стр. 1. Посетено на 2017-12-26.
5. ↑  Program, Global Volcanism. „Report on Lamington (Papua New Guinea)". *Bulletin of the Global Volcanism Network* (англиски). **26** (6). doi:10.5479/si.gvp.bgvn200106-253010.
6. ↑  Moore, J. G.; Melson, W. G. (1969-06-01). „Nuées Ardentes of the 1968 Eruption of Mayon Volcano, Philippines". *Bulletin Volcanologique* (англиски). **33** (2): 600–620. doi:10.1007/BF02596528. ISSN 0366-483x Проверете ја вредноста `|issn=` (help).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Видови вулкански избуви |
| --- |
|  |
| Според местото | 
* Подводен избув
* Подвоздушен избув
* Подземен избув

 |
|  |
| Според центарот | 
* Централен избув
* Крилен избув
* Страничен избув
* Линеарен избув
* Ареален избув

 |
|  |
| Според магмата | 
* Изливен избув
* Експлозивен избув

|  |  |
| --- | --- |
| Спрема потеклото на водата | 
* Магматски избув
* Фреатомагматски избув
* Фреатски избув

 |

 |
|  |
| Според експлозивноста (од најслаб до најсилен) | 
* Хавајски избув
* Стромболски избув
* Вулканолошки избув
* Потплиниски избув
* Суртсејски избув
* Фреатоплиниски избув
* Плиниски избув
* Ултраплиниски избув

 |
|  |
| Други класификации | 
* Ефузивен избув
* Експлозивен избув
* Лимнички избув

 |

 |