**Модата од 1910-1919 година во западниот свет** се одликува со богат и егзотичен раскош во првата половина на деценијата за разлика од необичната практичност на облеките за време на Првата светска војна. Машките костуми биле облечени во манжетни до должина на глуждот. Фустаните продолжиле да се скратуваат од должина на подот до далеку над глуждот. Големо влијание врз модата во овој период имала добата на џез музиката.

### Женска мода

Вечерна наметка, дизајнирана околу 1912 година од Лусил (1863-1935)
За време на раните години на 1910-тите, модерната силуета станала многу повеќе латирана, флуидна и мека отколку во 1900-тите. Кога била изведена балетската претстава *Шехеразада* во Париз во 1910 година, следувал период на манија за ориентализам. Дизајнерот Пол Пуаре бил еден од првите дизајнери кои го вовеле стилот во светот на модата. Движењето „*ар деко*" започнало да се појавува во ова време и неговото влијание било видливо во дизајните на многу дизајнери од тоа време. Едноставните капи и турбани ги замениле стиловите на шамиите, популарни во 1900-тите години. Забележително е и дека првите реални модни ревии биле организирани во овој период, и тоа од страна на првиот женски кутриер Жана Пакен, која исто така била и вториот париски кутриер што отворила странски филијали во Лондон, Буенос Аирес и Мадрид.

#### Туники и фустани

Екстраваганциите на париските кутрири биле претставени во најразлични форми, но најпопуларната силуета во текот на целата деценија била долгата туника која се носела под фустанот. Во почетокот на периодот, линијата на половината била голема (веднаш под градата), одразено преку стиловите *Ампир* или *Директориум* од почетокот на 19 век. Туниката со должина на колкот се носела над тесни, драпетни фустани. До 1914 година, фустаните биле најшироки на колковите и многу тесни на глуждот. Овие фустани со ги правеле невозможни долгите чекори.

#### Корсети

Бидејќи жените започнале да стануваат поактивни со танцот и спортот, тие започнале и да ги отстрануваат своите корсети на забавите за да можат слободно да се движат. Како одговор на производителите на корсети, се продавал танчерскиот корсет, кој бил помалку ограничен, полесен и пофлексибилен. Со оваа промена жените требало да поседуваат повеќе видови на корсети бидејќи сите тие имале различни функции.

#### Прва светска војна

Стилови на Луси, Лејди Даф-Гордон, во април 1918 година.
Променетите фустани за време на Првата светска војна биле диктирани повеќе по потреба отколку од мода. Бидејќи сè повеќе жени влегувале во работната сила, тие барале облека што им одговарала подобро за нивните нови активности. Социјалните настани биле одложени во корист на поинтензивните ангажмани и потребата да се жали поради зголемениот број мртви, посети на повредените или општата тежина на тоа време. Тоа значело дека потемните бои и поедноставните кројки станале норма во модата. Се појавил нов монохроматски изглед кој бил запознаен со младите жени во удобни околности. Женските фустани од овој период биле поедноставени и истите биле долги до потколеницата. Овој тренд бил наречен „*патриотски*" и „*практичен*".

Освен тоа, луѓето се облекувале помалку екстравагантно поради финансиските средства што биле наменети за воените напори. Според Ајлин Колар, Коко Шанел го забележала ова и вовела накит на костимот. Таа ги заменила скапите ѓердани со стакло или кристални монисти.

* 1 – c. 19101 – c. 1910
* 2 – 19102 – 1910
* 3 – c. 19113 – c. 1911
* 4 - 19114 - 1911
* 5 – 19125 – 1912
* 6 – 19126 – 1912
* 7 – 19127 – 1912
* 88

* 1 – 1913–141 – 1913–14
* 2 – 19142 – 1914
* 3 – 19143 – 1914
* 4 – 19144 – 1914
* 5 – 19145 – 1914
* 6 – 19146 – 1914
* 7 – 19147 – 1914

* 1 – 19151 – 1915
* 2 – 19152 – 1915
* 3 - 19153 - 1915
* 4 – 19154 – 1915
* 5 – c.1915–165 – c.1915–16
* 6 – c. 19166 – c. 1916
* 7 – 19167 – 1916

* 1 – 19171 – 1917
* 2 – 1916–172 – 1916–17
* 3 – 19173 – 1917
* 4 – 19174 – 1917
* 5 – 19175 – 1917
* 6 – 19176 – 1917
* 7 – 19177 – 1917
* 8 – 19178 – 1917
* 9 – 19179 – 1917
* 10 – 191710 – 1917
* 11 - 191811 - 1918
* 12 – 191912 – 1919
* 13 – 191913 – 1919
* 14 – 191914 – 1919
* 15 – 191915 – 1919

### Машка мода

Светските водачи при потпишувањето на Версајскиот договор, 1919 година.
Во принцип, стиловите останале непроменети од претходната деценија. Косата главно се носела кратко. Широките мустаќи често биле завиткани. Носењето на кратка коса, тренд што започнал околу почетокот на векот, продолжил и во текот на деценијата.

#### Палта, елек и панталони

Дневното палто продолжило да го заменува официјалното за повеќето неформални и полуформални прилики. Машката официјална облека се состоела од палто, елек и панталони. Панталоните биле со должина на глуждот. Блејзерот главно се носел за спортски или други обични активности. Јакната Норфолк останала модерна за стрелаштво. Утринското палто сè уште се носело за официјални пригоди во Европа и поголемите градови, во комбинација со шарени панталони. Најформалниот вечерен костум се состоел од палто со опашка и темни панталони. Најчесто белата кошула се носела под палтото. Во текот на студените периоди се носеле крзнени палта. Платните мантили во коленото и палтото со должина на теле беа носени во зима. Крзнените палта се носеле во најстудените климатски услови.

* 1 – 19101 – 1910
* 2 - 19112 - 1911
* 3 – 19123 – 1912
* 4 – 19124 – 1912
* 5 – 19125 – 1912
* 6 - 19136 - 1913
* 7 – 19147 – 1914
* 8 – c. 19148 – c. 1914
* 9 - 19159 - 1915
* 10 - 191610 - 1916
* 11 - 191711 - 1917
* 12 - 191812 - 1918
* 13 – 191913 – 1919
* 14 – 191914 – 1919

### Детска облека

Детската мода во 1910-тите се развила во две различни насоки, секојдневно и формално облекување. Момчињата биле облечени во костуми со панталони, кои се протегале на коленото, а облеката на девојчињата започнала да станува помалку „*возрасна*", бидејќи должините на здолништето биле скратени.

* Големата војвотка Анастасија Николаевна, 1910Големата војвотка Анастасија Николаевна, 1910
* Портрет на Ирена Спенсер, 1912Портрет на Ирена Спенсер, 1912
* Њујорк, 1915Њујорк, 1915

Наводи
------

1. ↑  Boucher, François: *20,000 Years of Fashion*, Harry Abrams, 1966, pp. 400–408
2. 1 2  Laver, James: *The Concise History of Costume and Fashion*, Abrams, 1979, pp. 224–230.
3. ↑  Fields, Jill (2007). *An Intimate Affair: Women, Lingerie, and Sexuality*. Berkeley and Los Angeles, CA: University of California Press. стр. 51–52.
4. ↑  Steele, Valerie: *Paris Fashion: A Cultural History*, Oxford University Press, 1988, pp. 237–238
5. ↑  Collard, Eileen. Decade of Change Circa 1909–1919. Burlington, Ontario, 1981. 9.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Западна мода во 1910-тите" на Ризницата ? |

* 1910s Fashion Plates of men, women, and children's fashion from The Metropolitan Museum of Art Libraries
* Ladies' and Men's Evening Dress for the Ragtime Era 1910–1920 (vintage images)
* „1910s - 20th Century Fashion Drawing and Illustration". *Fashion, Jewellery & Accessories*. Victoria and Albert Museum. Архивирано од изворникот на 2011-06-02. Посетено на 2011-04-03.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Историја на модата |
| --- |
|  |
| Стар свет | 
* Египет
* Грција
* Рим
* Индија
* Кина

 |  |
|  |
| Среден век | 
* Англо-Саксонија
* Византија
* Англија
* Европа
	+ 400–1000
	+ 1100-те
	+ 1200-те
	+ 1300-те
	+ 1400-те
* Јапонија
* Кореја
* Отоманско Царство

 |
|  |
| 1500-те – 1820-те во Западната Мода | 
* 1500–1550
* 1550–1600
* 1600–1650
* 1650–1700
* 1700–1750
* 1750–1775
* 1775–1795
* 1795–1820
	+ Directoire
* 1820-тите

 |
|  |
| 1830-те – 1910-те во Западната Мода | 
* Викторијански период
	+ 1830-тите
	+ 1840-тите
	+ 1850-тите
	+ 1860-тите
	+ 1870-тите
	+ 1880-тите
	+ 1890-тите
* Едвардијански период
	+ 1900-тите
	+ 1910-тите

 |
|  |
| 1920-тите – 1990-тите | 
* 1920-тите
* 1930–1945
* 1945–1959
* 1960-тите
* 1970-тите
* 1980-тите
* 1990-тите

 |
|  |
| 2000–денес | 
* 2000-тите
* 2010-тите

 |

 |