**Кипарска православна црква** (грчки: *Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου*, турски: *Kıbrıs Kilisesi*) — автокефална црква, и во православниот свет се наоѓа на десеттото место. Има ранг на архиепископија.

Историја
--------

Катедрален храм „Св. Јован Богослов", Никозија
Според преданијата, христијанството во Кипар прв го проповедал апостол Варнава во 45 година. Во 45 година, апостолите Павле и Варнава (според Католичката енциклопедија, тој е роден на островот) отишле на Кипар и стигнале до Пафос проповедајќи го Словото на Христа. Варнава се вратил на островот по римските прогони, каде што станал епископ задолжен за ширењето на христијанството на островот. Во времето на царот Зинон, кога бил одржан Халкидонскиот Собор, според христијанските верувања, апостолот му се јавил на Кипарскиот архиепископ Антим, и тоа трипати во три ноќи, и му го објавил својот гроб. По јавувањето и откривањето на моштите на апостол Варнава била основана Кипарската Црква, како апостолска, односно денешната автокефална црква.

Во почетокот, црквата била под управа на Антиохиската црква. Во 431 година станала автокефална црква. Во 6 век земјата била зазедена од Арапите, и ослободена во 965 година. Таа се има здобиено со афтокефалност и истата е признаена од страна на Вселенскиот Патријарх во Цариград, задржувајќи ја комплетната административна автономија на својот архиепископ. Големиот раскол, која довела до поделба на црквата на Католичка и Православна, имала големи последици за Кипарската црква. Во времето кога земјата била под контрола на Венецијанската Република, црвата била под големо влијание на Папата. По заземањето на островот од страна на Османлиите, црквата имала своја автономија и право на религиозен обред. По основањето на државата, архиепископот Макариос III бил избран за претседател на републиката и на таа позиција се задржал до неговата смрт во 1977 година. Негов наследник бил Кристостомос, кој управувал до 2006 година.

Со Турската инвазија на островот од 20 јули 1974 година, 35% од островот станал турски, а голем дел од христијанското население го напуштиле тој дел од островот. На окупираниот дел од островот биле срушени неколку христијански објекти и споменици, а голем дел од истите биле претворени во џамии.

Денеска Кипарската црква се состои од една архиепископија и пет митрополии. Тие опфаќаат повеќе од 500 храмови и 9 манастири. Поглавар на црквата од 2006 година е Хризостом II.

Наводи
------

1. ↑  CNEWA - Orthodox Church of Cyprus

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Православието во Европа |
| --- |
|  |
| Суверени  држави | 
* Австрија
* Азербејџан
* Албанија
* Андора
* Белгија
* Белорусија
* Босна и Херцеговина
* Бугарија
* Германија
* Грузија
* Грција
* Данска
* Ерменија
* Естонија
* Ирска
* Исланд
* Италија
* Казахстан
* Кипар
* Латвија
* Литванија
* Лихтенштајн
* Луксембург
* Македонија
* Малта
* Молдавија
* Монако
* Норвешка
* Обединето Кралство
	+ Англија
	+ Велс
	+ Северна Ирска
	+ Шкотска
* Полска
* Португалија
* Романија
* Русија
* Сан Марино
* Словачка
* Словенија
* Србија
* Турција
* Украина
* Унгарија
* Финска
* Франција
* Холандија
* Хрватска
* Црна Гора
* Чешка
* Шведска
* Швајцарија
* Шпанија

 |
|  |
| Делумнопризнаени | 
* Абхазија
* Јужна Осетија
* Косово
* Нагорно-Карабах
* Приднестровие
* Северен Кипар

 |
|  |
| Зависни  и др. територии | 
* Гернзи
* Гибралтар
* Ман
* Оланд
* Фарски Острови
* Џерси
* Шпицбершки Острови

 |
|  |
| Други целини | 

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Православни цркви |
| --- |
|  |
| Афтокефални цркви | 
* Албанска
* Александриска
* Антиохиска
* Америка\*
* Бугарска
* Грузиска
* Грчка
* Ерусалимска
* Кипарска
* Македонска\*
* Полска
* Романска
* Руска
* Српска
* Чешките земји и Словачка
* Украина\*
* Цариградска

 | Православный крест |
|  |
| Автономни цркви | 
* Естонска апостолска\* (Цариградска)
* Јапонска\* (Руска)
* Кинеска\* (Руска)
* Критска (Цариградска)
* Охридска (Српска)
* Синајска (Ерусалимска)
* Финска (Цариградска)

 |
|  |
| Самоуправне | 

|  |  |
| --- | --- |
| во состав на ЦП | 
* Украјинска во дијаспора
* Украинска во Канада
* Украинска во САД

 |
|  |
| во состав на РПЦ | 
* Естонска
* Задграничка
* Летонска
* Молдавска\*
* Украинска

 |
|  |
| Други | 
* Северноамериканска (Антиохиска)
* двете Америки (Романска)
* Западна и Јужна Европа (Романска)

 |

 |

 |