**Жолта тресиопашка** или **говедарка** (науч. *Motacilla flava*) — мала врапчевидна птица од семејството на тресиопашките *Motacillidae*.

Овој вид го има низ цела умерена Европа и Азија, вклучувајќи ја и Македонија. Постојан жител е во потоплите краишта, како во западна Европа, но посеверните и поисточните популации се птици преселници кои зимуваат во Африка и јужна Азија.

Таа е тенка, вита птица, која е долга 15-16 см, со карактеристична долга опашка што постојано се тресе. Овој вид има најмала опашка од европските тресиопашки. Возрасниот мажјак во сезоната на парење е маслинастозелен одозгора и жолт одоздола. Во останатото перје жолтото може да биде заменето со бело. Главата на мажјакот има разни варијанти на обоеност и декорација, зависно од подвидот.

Повикот е карактеристично, високо *чиит*.

Ова е инсектојадна птица која живее во отворени предели, близу вода, како на пример, влажни ливади. Гнезди во грмушки и несе 4-8 дамчести јајца.

Систематизација
---------------

Систематизацијата и филогенијата на овој вид е многу конфузна. Буквално десетици подвидови се опишани со текот на времето, но моментално се распознаваат 15-20.

Обоеноста се однесува на мажјаците, освен ако не е поинаку нагласено.

Возрасен мажјак *M. f. flavissima*
Возрасен, веројатно женка *M. f. thunbergi* или *plexa*
Возрасен мажјак *M. f. beema*
Возрасна женка *M. f. melanogrisea*
Младенче *M. f. flava*
*Cuculus canorus canorus* + *Motacilla flava*
* *M. f. flava* Linnaeus, 1758 –

Синосива глава со бела линија над окото и на образот кај мажјаците, а женките се бледо кафеавозелени.
Распространетост: јужна Скандинавија до Франција и средноевропските планини до Урал. Зимува во потсахарна Африка.
* *M. f. flavissima* Blyth, 1834 –

Жолтозелена глава со посветла жолта линија над окото. Женките се значително посветли одоздола од мажјаците.
Распространетост: Велика Британија. Зимува: Африка.
* *M. f. thunbergi* Billberg, 1828

Темносива глава што достига до образите, без бело кај мажјаците; посветлозеленкаво кај женките со светла линија над очите.
Распространетост: Централна и северна Скандинавија до северозападен Сибир. Зимува во источна Африка, Индија и југоисточна Азија.
* *M. f. iberiae* Hartert, 1921 –

Сличен на *flava*, но грлото е бело и темносиво, речиси црно зад очите.
Распространетост: југоисточна Франција, Пиринејски Полуостров, до Тунис. Зимува: Гамбија до Централноафриканска Република.
* *M. f. cinereocapilla* Savi, 1831 –

Како *iberiae* но без линија над окото или незабележлива.
Распространетост: сицилија, Сардинија, Италија, Словенија. Зимува: на брегот од Тунис и Алжир, Мали до езерото Чад.
* *M. f. pygmaea* (A. E. Brehm, 1854) –

Слично на *cinereocapilla*, помало, со помалку светли делови.
Делтата на Нил и долен Нил, постојан жител.
* *M. f. feldegg* Michahelles, 1830 –

Како *thunbergi* но со црна капа кај мажјаците, бело грло и многу светложолти одоздола, а женките се како посветла варијанта на *thunbergi*.
Распространетост: источен Балкански Полуостров до Касписко Море, јужно до Турција, Иран и Авганистан; зимува: централна Африка, од Нигерија до Уганда и во јужен Судан.
* *M. f. lutea* (S. G. Gmelin, 1774) –

Жолта глава со зелен врат кај мажјаците, а женките како поживи *flava* женки.
Распространетост: долна Волга до реката Иртиш и Зајсанско Езеро. Зимува: Африка и Индија.
* *M. f. beema* (Sykes, 1832) –

Како *flava* но главата е посветлозелена, ушите белкави, а половите се слични.
Распространетост: северно од опсегот на *lutea*. Зимува: Индија, источна Африка и Арабија.
* *M. f. melanogrisea* (Homeyer, 1878) –

слична на *feldegg*, понекогаш со зелен врат.
Распространетост: делтата на Волга, околу Касписко Море и до северен Авганистан. Зимува: Пакистан, северозападна Индија до западен Непал, веројатно и во северозападна Африка.
* *M. f. plexa* (Thayer & Bangs, 1914) –

Мажјаците како *thunbergi* но ушите им се потемни, врвот на главата посветол, рудиментитана линија над окото. Женките се како мажјаците, ама посветли.
Распространетост: Сибир, меѓу реките Катанга и Колима. Зимува: Индија и југоисточна Азија.
* *M. f. leucocephala* (Przevalski, 1887) –

Мажјаците како *flava*, но сивото на главата е многу светло, речиси бело. Женките се како *flava* женки, но главата им е малку потемна.
Распространетост: северозападна Монголија и до границата со Кина и Русија. Зимува веројатно во Индија.

Наводи
------

1. ↑  BirdLife International (2012). „*Motacilla flava*". *IUCN Red List. Version 2012.1*. International Union for Conservation of Nature. Посетено на 16 July 2012.
2. ↑  Wiles *et al.* (2000)

* Tyler, Stephanie J. (2004): 60. Yellow Wagtail. *In:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Christie, D. (eds.): *Handbook of Birds of the World* (Vol. 9: Cotingas to Pipits and Wagtails): 781-782, plate 77. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-69-5. Plate 77 image[*мртва врска*] (all birds except the 4 grey/black-backed ones at lower left are *M. flava*)
* Voelker, Gary (2002): Systematics and historical biogeography of wagtails: Dispersal versus vicariance revisited. *Condor* **104**(4): 725–739. [English with Spanish abstract] DOI: 10.1650/0010-5422(2002)104[0725:SAHBOW]2.0.CO;2 HTML abstract

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Жолта тресиопашка" на Ризницата ? |

* Ageing and sexing (PDF; 4.2 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze Архивирано на 19 февруари 2012 г.
* Oiseaux Images