**Дативот** (лат. *dativus*, од *dare* - дава) е падежна форма која има повеќе значења, меѓу кои најосновно е да го означува индиректниот предмет (објект) во реченицата.

Во македонскиот јазик, кој речиси ги изгубил падежните форми, континуанти на старите дативни форми се долгите и кратките заменски форми за индиректен предмет: *мене*, *ми*; *тебе*, *ти*; *нему*, *му*; *нејзе*, *ѝ*; *нам*, *ни*; *вам*, *ви* и *ним*, *им*, како и прашалната заменка *кому*. Често обележје на индиректниот предмет во македонскиот е предлогот *на*, па следствено оди во конструкции со овие форми. Во современиот македонски постои тенденција долгите форми за индиректен предмет да се напуштаат, заменувајќи ги истите со конструкција *на + долга форма за директен предмет*. Така:

* нему → на него
* вам → на вас и сл.

Покрај значењето на индиректен предмет (пр. ***Ѝ** ја дадов книгата **на Марија***), во словенските јазици (а особено во бугарскиот и поумерено во македонскиот) дативните форми (или нивните континуанти) означуваат припадност, улога која е едно од основните обележја на генитивот. На пример: *татко **ми*** (= ***мојот** татко*). Во старословенскиот ваквите конструкции можеле да вклучуваат и именки: *храмъ **молитвѣ*** (= *храм **на молитвата***)

Кратките формите за индиректен предмет учествуваат и во конструкцијата *етички датив*, на пример: *Внимавај да не **ми** се повредиш!* или *Ќе **ми** те одведат.*

Во старословенскиот јазик, дативните форми учествуваат во конструкцијата *апсолутен датив* (по значење слична на латинската апсолутен аблатив или грчката апсолутен генитив). Оваа форма го има значењето на зависна временска реченица која го нагласува отпочнувањето на дејството. На пример: ***бъıвъши вєчєри** приидє Онъ съ обѣма на дєсѧтє...* (= ***штом бидна вечер**, дојде Тој со дванаесетмината...* или ***штом се стемни**, дојде Тој со дванаесетмината...*); ***сѣдѧштємъ имъ** и **ıадѧштємъ** рєчє Иисѹсъ къ нима...* (= ***откако седнаа** и **јадеа**, им рече Исус...*)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Падежи |
| --- |
|  |
| список на падежи  •  деклинација  •  морфосинтаксно порамнување |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| основни | апсолутив  •  акузатив  •  директен падеж  •  ергатив  •  непреоден падеж  •  номинатив  •  објектив |
|  |
| адпозиционални | аблатив  •  антесив  •  датив  •  дистрибутив (дистрибутивно-временски падеж)  •  есив (есивно-формален падеж, есивно-модален падеж)  •  формален падеж  •  генитив  •  инструктив  •  инструментал (инструментално-комитативен падеж)  •  орнатив  •  присвоен падеж  •  посесив  •  предлошки падеж  •  пертингент  •  пролатив  •  просекутив  •  проксиматив  •  социјатив  •  темпорал  •  вијалис |
|  |
| местоположни | аблатив  •  адезив  •  алатив  •  апудесив  •  асоцијатив  •  комитатив  •  делатив  •  елатив)  •  ексесив  •  илатив  •  инелатив  •  инезив  •  интратив  •  латив  •  локатив  •  перлатив  •  супсесив  •  сублатив  •  супресив  •  суперлативен падеж  •  терминатив  •  транслатив |
|  |
| споредбени | компаратив  •  екватив |
|  |
| евулативни | аверсив  •  бенефактив  •  евитатив |
|  |
| други | абесив  •  адиректив  •  аделатив  •  предлошки падеж  •  каритив  •  каузатив (каузативно-финален падеж)  •  финален падеж  •  модален падеж  •  мултипликатив  •  партитив  •  пегатив  •  приватив  •  постелатив  •  постдиректив  •  постесив  •  сепаратив  •  супдиректив  •  вокатив |

 |

 |