**Летевци** — село во Општина Петровец, во областа Блатија, во околината на градот Скопје.

Географија и местоположба
-------------------------

Селото се наоѓа во областа Блатија, на левиот брег на реката Пчиња, оддалечено 35 километри јужно од Скопје и 20 километри јужно од општинскиот центар Петровец.

Историја
--------

Во XIX век, селото е дел од нахијата *Чаирско Поле* (Блатија) во Скопската каза во Отоманското Царство.

Стопанство
----------

Населението, повратниците и повремените жители најмногу се занимаваат со сточарство, со одгледување на говеда - крави од видот ридска буша и кози, за што постојат многу поволни услови од бројните ливади и нискостеблеста шума, како и посеви со јачмен.

Население
---------

Население во минатото| 

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1948 | 135 | —     |
| 1953 | 118 | −12.6% |
| 1961 | 102 | −13.6% |
| 1971 | 30 | −70.6% |
| 1981 | 16 | −46.7% |

 | 

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1991 | 7 | −56.2% |
| 1994 | 8 | +14.3% |
| 2002 | 6 | −25.0% |
| 2021 | 4 | −33.3% |

 |
|  |

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Скопскиот Вилает и имало 28 христијански семејства.

Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, селото е заведено под името *Летефче* и било христијанско, каде имало 15 христијански домаќинства. На овој попис биле забележани 55 мажи христијани, со 4 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 118 жители.

Стефан Верковиќ во 1857 го бележи со 94 жители.

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика") од 1900 година, во Летевци живееле 150 жители, сите Македонци.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија во 1931 година, селото имало 150 Македонци.

Од Летевци се иселил значителен број од населението и тоа преминало од средно во мало село, населено со македонско население. Така, селото во 1961 година имало 102 жители, а во 1994 година бројот се намалил на само 8 жители.

Според пописот од 2002 година, во селото Летевци живееле само 6 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 4 жители, од кои 3 Македонци и 1 лице без податоци.

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

| Година | 1900 | 1905 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 1994 | 2002 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 150 | — | 135 | 118 | 102 | 30 | 16 | 7 | 8 | 6 | 4 |

**Извор за 1900 г.**: Македонија. Етнографија и статистика.; **за 1905 г.**: La Macédoine et sa Population Chrétienne.; **за 1948-2002 г.**: Државен завод за статистика на РМ.; **за 2021 г.**: Државен завод за статистика на РМ.

### Родови

Летевци е македонско село.

Селото Летевци во целост е населено со македонски православни христијански родови. Најголем дел од населението потекнува од староседелски родови кои се преселиле од пределот Старо Село и го основале Летевци, а тоа се родовите: *Трајановци* и *Димовски* кои слават Воведение на Пресвета Богородица, *Дуковци* и *Ивковци* кои слават Св. Архангел, *Миајлевци* со старо презиме Ристевци, *Митковци*, *Куртовци* и *Јанковци* кои слават Свети Никола.. Доселенички род се *Спасовски* кои слават Св. Архангел, а се доселиле од околината на Кратово кои по Првата светска војна најпрвин се доселиле во велешкото село Иванковци, а во 1949 година се доселиле во Летевци.

Општествени установи
--------------------

* Црква „Св. Спас" - Летевци

Самоуправа и политика
---------------------

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

* Маркови Кули - тврдина-гранична стража 1,2 км јужно од селото.

Редовни настани
---------------

Личности
--------

Личности родени во Летевци:

* Петре Трајковски (1921-1945) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ

Култура и спорт
---------------

Иселеништво
-----------

Наводи
------

1. ↑  „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021". *Државен завод за статистика*. Посетено на 22 декември 2022.
2. ↑  Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.500
3. ↑  *Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје*. Скопје: д-р Емил Крстески. 2021.
4. ↑  Верковиќ, Стефан (1889). *Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи*. Санкт Петербург.
5. ↑  Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.207
6. ↑  „200K Volkstumskarte Jugoslawien".
7. ↑  Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
8. ↑  „Оваа категорија опфаќа лица коишто учествуваат во вкупното резидентно население, но поради нивно одбивање да бидат попишани, неможност да бидат најдени на својата адреса на живеење и непотполност во работата на попишувачите не биле официјално попишани, туку за нив податоците биле преземени од административни извори и затоа не учествуваат во изјаснувањето за етничка припадност, вероисповед и мајчин јазик (Прочитајте повеќе...)."
9. ↑  К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика". Софија, 1900
10. ↑  Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905.
11. ↑  „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна". Државен завод за статистика.
12. ↑  „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021". Државен завод за статистика.
13. 1 2  Трифуноски Јован. „Сеоска насеља Скопске котлине - развитак села, порекло становништво и привредне одлике". Петти дел. Скопје, 1964 г. стр. 80-81

Надворешни врски
----------------

* Летевци на Ризницата

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Населени места во Општина Петровец |
| --- |
|  |
| 
* Бадар
* Блаце
* Брезица
* Горно Коњари
* Градманци
* Дивље
* Долно Коњари
* Катланово
* Кожле
* Летевци
* Огњанци
* **Петровец**
* ’Ржаничино
* Средно Коњари
* Сушица
* Ќојлија
* Чифлик

 | Грб на Општина ПетровецГрб на Општина Петровец |

 |