**Цироза** е болест на црниот дроб која се јавува како последица од оштетување на клетките во црниот дроб (хепатоцити). Вообичаено се јавува кај лица кои подолго време конзумираат алкохол во големи количини а црниот дроб не е способен да се ослободи брзо од тие штетни материи, и како последица на тоа се јавува оштетување на клетките кое води до цироза.

Етиологија
----------

Црнодробната цироза е болест која е последица на широк спектар на хронични прогресивни болести на црниот дроб. Најчести причини за цироза се:

* алкохолот
* хепатотропни вируси (ХАБ, ХАЦ, бруцелоза и др.)
* генетски нарушувања
* автоимуни нарушувања
* лекови
* срцева декомпензација
* долготрајна холестаза

Цироза

Клиничка слика
--------------

Клиничката слика на црнодробната цироза има исти симптоми независно од етиолошкиот фактор. Болеста поминува низ два стадиума: компензиран и декомпензиран стадиум.

* **Компензиран стадиум**

Компензираниот стадиум се манифестира со умор, омалаксаност, намален апетит. Се јавува и субиктерус, тапа болка, болка под десен ребрен лак поради хепатомегалија. Овој стадиум најчесто се открива со хистолошки преглед на материјал земен со биопсија на хепар.
* **Декомпензиран стадиум**

Декомпензираниот стадиум освен што ги содржи опишаните симптоми доаѓа и до влошување на општата состојба. Главни клинички критериуми за постоење на декомпензирана цироза се следниве цвнодробни компликации:
* жолтица
* портална хипертензија
* асцит
* невропсихички пореметувања

Покрај овие главни симптоми кај овај вид цироза се јавуваат и:
* знаци на промена на коагулацијата на крвта
* ендокрини промени
* знаци на кожни промени
* палмарен еритем
* знаци на хипертермија со септикемија
* фактор хепатикус-се манифестира со непријатен мирис на мрша или изгорена земја

Присуство на течност во стомачната празнина-асцит

Дијагноза
---------

* клиничка слика
* лабораториски испитувања

имаме ниски белковини во серум, намалување на албумините, а зголемување на гама глобулините, зголемени вредности на билирубин, ниска коагулација, анемија, зголемени некои ензими во серумот, LDH и др.
* ултразвучен преглед
* компјутерска томографија
* ендоскопија
* црнодробна биопсија со хистолошки преглед

Овие испитувања најчесто се користаат при поставување на дијагнозата.

Лекување
--------

Лекувањето зависи од стадиумот на болеста и кои клинички знаци се присутни во моментот.
Така што во **компензираната фаза** се применува: 

* **хигиено-диететски режим на исхрана**

Се препорачува одмор и исхрана богата со белковини и шеќери, а сиромашна со масти.
* **лекови кои влијаат врз регенерацијата на хепатоцитите**

Во **декомпензираната фаза** болниот задолжително треба да се хоспитализира. Ако болниот е со асцит се препорачува мирување и несолена диета.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа медицинска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85077754
* GND: 4034948-2
* BNF: cb119712154 (податоци)
* NDL: 00564898
* NKC: ph338532
* BNE: XX527815

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Болести на дигестивниот систем (главно K20–K93) |
| --- |
|  |
| Горен ГИ тракт | 

|  |  |
| --- | --- |
| Хранопровод | 
* Гастроезофагеална рефлуксна болест

 |
|  |
| Желудник | 
* Гастритис
	+ Гастроентеритис
* Диспепсија

 |

 |
|  |
| Долен ГИ тракт | 
* Апендицит
* Целијакија
* Кронова болест
* Улцеративен колитис
* Илеус
* Волвулус
* Опстипација
* Анална фисура
* Хемороид

 |
|  |
| Помошни органи | 
* Хепатит
* Цироза
* Вилсонова болест
* Хемохроматоза
* Акутен панкреатит

 |
|  |
| Абдоминопелвични | 
* Кила
	+ Хијатална кила

 |

 |