**Волче** — село во Општина Македонски Брод, во областа Порече, во околината на градот Македонски Брод.

Во Волче

Географија и местоположба
-------------------------

Поглед на селото Волче од пристапниот пат кон него
Ова мало село се наоѓа во областа Порече, во крајниот северозападен дел на територијата на Општина Македонски Брод, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Гостивар. Селото е планинско, на надморска височина од 1.090 метри.

Има голем атар, кој зафаќа површина од 21,4 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.585,1 хектар, на пасиштата отпаѓаат 297,3 хектари, а на обработливото земјиште 147,4 хектари.

До Волче води макадамски пат во фаза на асфалтирање од селото Растеш.

Историја
--------

Во XIX век, Волче било село во Поречката нахија на Кичевската каза на Отоманското Царство.

Вкупно 8 жители на оваа населба се заведени како жртви во Втората светска војна.

Стопанство
----------

Селото има мешовита земјоделска функција.

Население
---------

Население во минатото| 

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1948 | 244 | —     |
| 1953 | 275 | +12.7% |
| 1961 | 289 | +5.1% |
| 1971 | 294 | +1.7% |
| 1981 | 129 | −56.1% |

 | 

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1991 | 45 | −65.1% |
| 1994 | 33 | −26.7% |
| 2002 | 7 | −78.8% |
| 2021 | 3 | −57.1% |

 |
|  |

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика") од 1900 година, во селото Волче имало 85 жители, сите Македонци. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne") во 1905 година во Волче имало 144 жители.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. *Валче* се води како чисто македонско село во Кичевската каза на Битолскиот санџак со 30 куќи.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 150 Македонци.

Селото е мало и е на пат целосно да се расели. Во 1961 година, селото броело 289 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 33 жители, македонско население.

Според пописот од 2002 година, во селото Волче имало 7 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 3 жители, од кои 1 Македонец и 2 лица без податоци.

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

| Година | 1900 | 1905 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 1994 | 2002 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Население** | 85 | 144 | 244 | 275 | 289 | 294 | 129 | 45 | 33 | 7 | 3 |

**Извор за 1900 г.**: Македонија. Етнографија и статистика.; **за 1905 г.**: La Macédoine et sa Population Chrétienne.; **за 1948-2002 г.**: Државен завод за статистика на РМ.; **за 2021 г.**: Државен завод за статистика на РМ.

### Родови

Волче е македонско село.

Родови во селото се: се зборува дека селото било големо од 90 куќи, па навечер наишле дебрани арамии и го нападнале селото, но волчевци се организирале и ги истерале. Но, навечер се створила забуна, мислејќи дека пак нападнале дебраните, волчевци сами се истепале, тоа го слушнале дебраните арамии и пак нападнале на селото, го запалиле селото и го убиле населението, освен една девојка, и некој говедар од Крушево. И девојката и говедарот се земале и имале 3 деца, од кои потекнува цело село, тоа се: *Стојковци* (6 к.), *Николовци* (11 к.) и *Аврамовци* (8 к.).

Самоуправа и политика
---------------------

Главната селска црква „Св. Архангел Михаил"
Селото влегува во рамките на Општина Македонски Брод, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната Општина Самоков. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Самоков.

Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Растеш, во која влегувале селата Битово, Волче, Горно Ботушје, Долно Ботушје, Заград, Косово и Растеш.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Растеш, во која покрај селото Волче се наоѓале селата Битово, Близанско, Горно Ботушје, Долно Ботушје, Заград, Здуње, Косово, Растеш и Требовље.

Во периодот 1955-1957, селото било дел од тогашната општина Манастирец.

Во периодот 1957-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Брод.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Брод.

### Избирачко место

Во селото постои избирачко место бр. 0274 според Државната изборна комисија, кое е сместено во селската трпезарија.

На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 10 гласачи. На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 8 гласачи.

Културни и природни знаменитости
--------------------------------

Цркви
* Црква „Св. Архангел Михаил" — главна селска црква

Личности
--------

Во Волче, во периодот 1931-1932 година престојувал и истражувал познатиот полски етнолог и антрополог Јозеф Обрембски. Досега, од овој автор, на македонски јазик се преведени четири книги во кои го опишува животот и обичаите на Поречани. Една од книгите претставува и своевиден албум со фотографии кои ги направил овој истражувач во тој период.

* Венче Пејоски (1921 - 1944) — загинат во НОБ.
* Казомир Србиноски (1924 - 1944) — загинат во НОБ.
* Мицко Ангелески (1909 - 1944) — загинат во НОБ.
* Цветомир Станоески (1924 - 1944) — загинат во НОБ.

Галерија
--------

* Поглед на селотоПоглед на селото
* Волче во 1978 годинаВолче во 1978 година
* Селските гробиштаСелските гробишта

Наводи
------

1. ↑  „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021". *Државен завод за статистика*. Посетено на 22 декември 2022.
2. 1 2 3 4 5  Панов, Митко (1998). *Енциклопедија на селата во Република Македонија* (PDF). Скопје: Патрија. стр. 59. Посетено на 20 септември 2017.
3. ↑  „Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија" (PDF).
4. ↑  Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика". Софија, 1900, стр. 258.
5. ↑  D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 156-157.
6. ↑  Михајловски, Роберт, уред. (2017). *Етнографска карта на Битолскиот вилает* (PDF). Каламус. стр. 36.
7. ↑  „200K Volkstumskarte Jugoslawien".
8. ↑  „Попис на Македонија" (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 20 септември 2017.
9. ↑  „Оваа категорија опфаќа лица коишто учествуваат во вкупното резидентно население, но поради нивно одбивање да бидат попишани, неможност да бидат најдени на својата адреса на живеење и непотполност во работата на попишувачите не биле официјално попишани, туку за нив податоците биле преземени од административни извори и затоа не учествуваат во изјаснувањето за етничка припадност, вероисповед и мајчин јазик (Прочитајте повеќе...)."
10. ↑  К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика". Софија, 1900
11. ↑  Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905.
12. ↑  „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна". Државен завод за статистика.
13. ↑  „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021". Државен завод за статистика.
14. ↑  Јовановиќ, Петар (1935). *Порече*. Белград: Српски етнографски зборник. стр. 331.
15. ↑  „Описи на ИМ". Архивирано од изворникот на 2023-08-17. Посетено на 16 октомври 2017.
16. ↑  „Локални избори 2017". Архивирано од изворникот на 2020-05-29. Посетено на 16 октомври 2017.
17. ↑  „Претседателски избори 2019". Архивирано од изворникот на 5 мај 2019. Посетено на 5 мај 2019.
18. ↑  Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). *Карта на верски објекти во Македонија*. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
19. 1 2 3 4 . Крајчески, Цуте (2017). Порече (1943 - 1945). Скопје: Државен Архив на Република Македонија. Отсутно или празно `|title=` (help)CS1-одржување: друго (link)

Надворешни врски
----------------

* Волче на Ризницата ?

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Општина Македонски Брод |
| --- |
|  |
| 
* Белица
* Бенче
* Битово
* Близанско
* Брезница
* Брест
* Вир
* Волче
* Горни Манастирец
* Горно Ботушје
* Горно Крушје
* Грешница
* Девич
* Долни Манастирец
* Долно Ботушје
* Долно Крушје
* Драгов Дол
* Дреново
* Заград
* Звечан
* Здуње
* Зркле
* Ижиште
* Инче
* Калуѓерец
* Ковач
* Ковче
* Косово
* Крапа
* Лаг 1
* Латово
* Локвица
* Лупште
* **Македонски Брод**
* Могилец
* Модриште
* Ореовец
* Рамне
* Растеш
* Русјаци
* Самоков
* Сланско
* Слатина
* Суводол
* Сушица
* Тажево
* Томино Село
* Тополница
* Требино
* Требовље
* Црешнево

 | Грб на Општина Македонски Брод |
|  |
| Раселени | 
* Старо Село

 |
|  |
| Историски | 
* Барбарос
* Браќани

 |
|  |
| 1 Лаг во 2014 г. со закон е прогласен за самостојно село, но не било вклучен во пописот од 2021 г. |

 |