**Црн дроб** (латински: *hepar*) или **црн џигер** — најголемата жлезда кај цицачите. Тежи околу 2 кг. Сместен е на десната страна од стомачната празнина, под дијафрагмата. Се состои од *лев* и *десен резен*. Во десниот резен е сместено жолчното ќесе.

Структура
---------

Црниот дроб е црвено-кафеав орган во облик на клин со два лобуси со нееднаква големина и форма. Човечкиот црн дроб обично тежи приближно 1,5 kg и има ширина од околу 15 cm. Постои значителна варијација во големината помеѓу поединците, при што стандардниот референтен опсег за мажи е 970-1.860 g  и за жени 600-1,770 g. Тоа е и најтешкиот внатрешен орган и најголемата жлезда во човечкото тело. Сместено во десниот хипохондриум, епигастриумот и досега до лев хипохондриум на абдоминалната празнина, лежи веднаш под дијафрагмата, десно од желудникот и над жолчното кесе.

Физиологија
-----------

Црниот дроб е и жлезда со најголем број функции, над 500. Некои од поважните се:

* *Метаболична*: регулација на нивото на шеќер во крвта, претворање на амонијакот во уреа, претворање на провитаминот A во витамин A итн.
* *Одбранбена*: Формирање на одбранбени белковини, синтеза на коагулативните фактори, фагоцитоза на стари клетки итн.
* *Детоксикативна*: неутрализација или елиминација на течни или отровни материи, најголем дел од никотинот се детоксицира во црниот дроб.
* *Депонирање* на: гликоген (околу 20%), витамините A, PP, B-12, K, фолна киселина, крв, бакар и железо

ја создава жолчката за варење на мастите,
помага во одржувањето на нивото на шеќерот во крвта,
создава крвни белковини,
го помага згрутчувањето на крвта,
го контролира создавањето и размножувањето на крвните зрнца,
ги складира витамините,
ги отстранува отровите,
ја складира енергијата,
создава топлина и 
уништува микроорганизми
системот за варење.

Васкуларизација
---------------

Црниот дроб добива двојно снабдување со крв од хепаталната портална вена и хепаталните артерии. Хепаталната портална вена обезбедува околу 75% од снабдувањето со крв на црниот дроб и носи венска крв исцедена од слезината, гастроинтестиналниот тракт и панкреас. Хепаталните артерии го снабдуваат црниот дроб со артериска крв богата со кислород, со што ја опфаќа преостанатата четвртина од неговиот проток на крв. Кислородот се обезбедува од двата извора; околу половина од побарувачката на кислород на црниот дроб се задоволува од хепаталната портална вена, а половина од хепаталните артерии. Хепаталната артерија има и алфа- и бета-адренергични приемници; затоа, протокот низ артеријата е контролиран, делумно, од спланхничните нерви на автономниот нервен систем.

Наводи
------

1. ↑  Cotran, Ramzi S.; Kumar, Vinay; Fausto, Nelson; Nelso Fausto; Robbins, Stanley L.; Abbas, Abul K. (2005). *Robbins and Cotran pathologic basis of disease* (7. изд.). St. Louis, MO: Elsevier Saunders. стр. 878. ISBN 978-0-7216-0187-8.
2. ↑  „Enlarged liver". *Mayo Clinic*. Архивирано од изворникот 21 март 2017. Посетено на 9 април 2022.
3. ↑  Molina, D. Kimberley; DiMaio, Vincent J.M. (2012). „Normal Organ Weights in Men". *The American Journal of Forensic Medicine and Pathology*. **33** (4): 368–372. doi:10.1097/PAF.0b013e31823d29ad. ISSN 0195-7910. PMID 22182984. S2CID 32174574.
4. ↑  Molina, D. Kimberley; DiMaio, Vincent J. M. (2015). „Normal Organ Weights in Women". *The American Journal of Forensic Medicine and Pathology*. **36** (3): 182–187. doi:10.1097/PAF.0000000000000175. ISSN 0195-7910. PMID 26108038. S2CID 25319215.
5. ↑  Shneider, Benjamin L.; Sherman, Philip M. (2008). *Pediatric Gastrointestinal Disease*. Connecticut: PMPH-USA. стр. 751. ISBN 978-1-55009-364-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија од областа на биологијата е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85077748
* GND: 4034933-0
* BNF: cb119338410 (податоци)
* NDL: 00565010
* NKC: ph117211
* BNE: XX527585

 |

 |