*Римски урнатини со пророк*, од Џовани Панини, 1751 година. Уметничкото културно наследство на Римската Империја служеше како основа за подоцнежната западна култура, особено преку ренесансата и неокласицизмот (како што е прикажано тука).
**Културното наследство** е наследство на физички артефакти и нематеријални атрибути на група или општество што е наследено од минатите генерации. Не сите наследства на минатите генерации се „наследство", туку наследството е селективен производ од општеството.

Културното наследство вклучува материјална култура (како што се згради, споменици, пејзажи, книги, уметнички дела и артефакти), нематеријална култура (како што се фолклор, традиции, јазик и знаење) и природно наследство (вклучително и културно значајни пејзажи и биоразновидност).

Намерниот чин на чување на културното и наследството од сегашноста во иднина е познат како презервација или конзервација, што ги промовираат културно-историските етнички музеи и културни центри, иако овие термини може да имаат поспецифично или техничко значење во истите контексти на другиот дијалект. Зачуваното наследство стана сидро на глобалната туристичка индустрија, најголем придонесувач за економската вредност на локалните заедници.

Правната заштита на културната сопственост опфаќа голем број меѓународни договори и национални закони, и тие исто така мора да се спроведат. Обединетите нации, УНЕСКО и Интернационален Син Штит се занимаваат со заштита на културното наследство. Ова исто така важи и за интеграцијата на мировните мисии на Обединетите нации.

Заштита на културното наследство
--------------------------------

Под заштита на културното наследство или заштита на културните добра се подразбираат сите мерки за заштита на културниот имот од штета, уништување, кражба, проневера или друга загуба. Терминот „заштита на спомениците" се користи и за недвижен културен имот. Ова се однесува особено на спречување на грабежи на грабежи на археолошки наоѓалишта, грабежи или уништување на културни места и кражба на уметнички дела од цркви и музеи низ целиот свет и во основа мерки во врска со конзервација и општ пристап до нашето заедничко културно наследство. Правнатата заштита на културното наследство опфаќа голем број меѓународни договори и национални закони, и тие исто така мора да се спроведат.

Постои блиско партнерство помеѓу Интернационален Син Штит, ООН, мировните сили на Обединетите нации, УНЕСКО и Меѓународниот комитет на Црвениот крст. Во многу армии, како што се вооружените сили на Австрија (Терезиската воена академија), постојат обемни програми за заштита на културното наследство, кое всушност е дел од обуката. Во суштина, на вооружените сили и на конфликтните страни генерално им е забрането да го користат културното наследство, неговата непосредна околина и објектите наменети за негова заштита за воени (паравоени) цели, а особено изложувањето на културниот имот на уништување или оштетување во случај на вооружен конфликт .

Карл фон Хабсбург, Меѓународниот син штит на мисија за откривање факти на во Либија
Постојат примери на почитување на културните добра на непријателите уште од античко време. Корените на денешната правна состојба за експлицитна заштита на културното наследство лежат и во некои австриски владетели Марија Тереза (1717-1780) донесе одлука за регулативи и барањата на Конгресот во Виена (1814/15) да не се отстрануваат уметнички дела од нивните места за време на војната. Процесот продолжи на крајот на 19 век кога, во 1874 година (во Брисел), беше договорен барем нацрт меѓународен договор за законите и обичаите на војување. 25 години подоцна, во 1899 година, се одржа меѓународна мировна конференција во Холандија по иницијатива на цар Николај Втори од Русија, со цел ревидирање на декларацијата (која никогаш не беше ратификувана) и усвојување конвенција. Хашките конвенции од 1899 и 1907 година исто така значително го напреднаа меѓународното право и го утврдија принципот за имунитет на културните добра. Три децении подоцна, во 1935 година, беше формулирана преамбулата на Договорот за заштита на уметничките и научните институции (Париз Рорих). На иницијатива на УНЕСКО, Хашката конвенција за заштита на културниот имот во случај на вооружен конфликт беше потпишана во 1954 година.

Заштитатата на културното наследство исто така треба да ја зачува особено чувствителната културна меморија, растечката културна разновидност и економската основа на една држава, општина или регион. При што, исто така, постои поврзаност помеѓу нарушувањето на културниот корисник и културното наследство. Но, само преку фундаменталната соработка, вклучително и воените единици и планскиот персонал, со месното население може да се спроведе одржливо зачувување на местата на светско наследство, археолошки наоди, изложби и археолошки места од уништување, кражби и грабежи. Претседателот на Интернационален Син Штит Карл фон Хабсбург го сумираше со зборовите: „Без локалната заедница и без локалните учесници, тоа би било целосно невозможно".

Етиката и образложението на зачувување на културата
---------------------------------------------------

Предметите се дел од студијата за историјата на човештвото, бидејќи тие обезбедуваат конкретна основа за идеи и можат да ги потврдат. Нивното зачувување демонстрира признавање на неопходноста од минатото и на работите што ја раскажуваат неговата приказна. Во *„Минатото е странска земја"*, Дејвид Ловентал забележува дека сочуваните предмети ги потврдуваат и спомените. Додека техниките за дигитална аквизиција можат да обезбедат технолошко решение што е во состојба да добие форма и изглед на артефакти со невидена прецизност во историјата на човештвото, самото постоење објектот, наспроти репродукцијата, ги привлекува луѓето и им дава начин вистински да го допрат на минатото. Ова, за жал, претставува опасност бидејќи местата и нештата се оштетени од рацете на туристите, светлината потребна за нивно прикажување и други ризици од давање пристап на еден познат предмет на истите. Реалноста за овој ризик го зајакнува фактот дека сите артефакти се во постојана состојба на хемиска трансформација, така што она што се смета дека е зачувано, всушност се менува - никогаш не е како некогаш. Слично се менува и вредноста што секоја генерација може да му ја даде на минатото и на артефактите што ја поврзуваат со минатото.

Општеството Каутилја во Варанаси - Кога заштитата на наследството станува борба за законитост и учество→ "Ме вознемируваат затоа што барам учество на граѓанското општество кон јавните политики и контрастирам на злоупотребата на привилегиите" 
Класичните цивилизации, а особено индиските, му припишуваат најголемо значење на зачувувањето на традицијата. Нивната централна идеја беше дека социјалните институции, научното знаење и технолошките апликации треба да користат „наследство" како „ресурс". Користејќи современ јазик, би можеле да кажеме дека античките Индијци ги сметале, како социјални ресурси, и економските средства (како природните ресурси и нивната експлоатациска структура) и факторите што ја промовираат социјалната интеграција (како институции за зачувување на знаењето и за одржување на граѓанскиот поредок). Етиката смета дека наследеното не треба да се троши, туку збогатено, да се предава генерациски. Ова беше морален императив за сите, освен во последната животна фаза на санјаса.

Она што една генерација го смета за „културно наследство" може да биде отфрлено од следната генерација, за потоа да го оживее следната генерација.

Видови наследства
-----------------

### Културна сопственост

Културниот имот го вклучува физичкото или „материјалното" културно наследство, како што се уметнички дела. Овие се генерално поделени во две групи на подвижно и недвижно наследство. Недвижното наследство вклучува градби (што може да вклучува инсталирана уметност како што се органи, прозорци од витраж и фрески), големи индустриски инсталации, станбени проекти или други историски места и споменици. Подвижното наследство вклучува книги, документи, подвижни уметнички дела, машини, облека и други артефакти, кои се сметаат за достојни за зачувување во иднина. Овие вклучуваат предмети значајни за археологијата, архитектурата, науката или технологијата на една култура.

Аспектите и дисциплините за зачувување и презервација на материјалната култура вклучуваат:

* Музеологија
* Архивска наука
* Конзервација (културно наследство)
	+ Зачувување на уметноста
	+ Археолошка конзервација
	+ Архитектонска конзервација
	+ Зачувување на филмот
	+ Зачувување на записот на фонографот
* Дигитално зачувување

### Нематеријална култура

*Дедото раскажува приказна*, од Алберт Анкер, околу. 1884 година
„Нематеријалното културно наследство" се состои од нефизички аспекти на одредена култура, почесто одржувани од социјалните обичаи за одреден период од историјата. Концептот вклучува начини и средства за однесување во едно општество и често формални правила за работа во одредена културна клима. Овде се вклучуваат социјални вредности и традиции, обичаи и практики, естетски и духовни убедувања, уметнички израз, јазик и други аспекти на човековата активност. Значењето на физичките артефакти може да се толкува како акт против социоекономските, политичките, етничките, религиозните и филозофските вредности на одредена група на луѓе. Нормално, нематеријалното културно наследство е потешко да се зачува отколку физичките предмети. 
[  ]
Аспектите на зачувување и зачувување на културните нематеријални добра вклучуваат:

* фолклор
* усна историја
* зачувување на јазикот

### Природно наследство

„Природно наследство" е исто така важен дел од наследството на општеството, опфаќа село и природно опкружување, вклучувајќи флора и фауна, научно познати како биоразновидност, како и геолошки елементи (вклучително минеролошки, геоморфолошки, палеонтолошки, итн.). Научно познати како геодиверзитет. Овој вид наоѓалишта со наследство честопати служат како важна компонента во туристичката индустрија во земјата, привлекувајќи многу посетители од странство, како и од локално ниво. Наследството може да вклучува и културни предели (природни одлики што можат да имаат културни атрибути).

Аспектите на зачувување и зачувување на природното наследство вклучуваат:

* Конзервација на ретки раси
* Растенија во наследство

Движење за светско наследство
-----------------------------

Плато кое ја кажува ознаката на Картагина како светско наследство.
Значајна беше Конвенцијата за заштита на светското културно и природно наследство, усвоена од Генералната конференција на УНЕСКО во 1972 година. Заклучно со 2011 година, има 936 места на светското наследство: 725 културни, 183 природни и 28 мешани својства, во 153 земји. Секоја од овие страници се смета за важна за меѓународната заедница.

Подводното културно наследство е заштитено со Конвенцијата на УНЕСКО за заштита на подводното културно наследство. Оваа конвенција е правен инструмент кој им помага на државите да ја подобрат заштитата на нивното подводно културно наследство.

Покрај тоа, УНЕСКО започна да назначува ремек-дела на оралното и нематеријалното наследство на човештвото. Комитетот за економски, социјални и културни права заседаван како дел од Економскиот и социјален совет на Обединетите нации, со член 15 од својот Пакт се обиде да ги всади принципите според кои културното наследство е заштитено како дел од основно човеково право.

Клучните меѓународни документи и тела вклучуваат:

* Атинска повелба, 1931 година
* Париз Рорих, 1935 година
* Хашка конвенција за заштита на културниот имот во случај на вооружен конфликт, 1954 година (со дефиниција на ставка од културното наследство усвоена од некои национални закони)
* Венецијанска повелба, 1964 година
* Повелба на Барселона, 2002 година (во врска со зачувување на поморски пловни објекти)
* МССЛ (Меѓународен совет за споменици и наоѓалишта)
* Синиот штит, мрежа на комитети на посветени поединци низ целиот свет што е „ *посветена на заштита на културниот имот на светот и се занимава со заштита на културното и природното наследство, материјално и нематеријално, во случај на вооружен конфликт, природна или човечка катастрофа* ".
* Меѓународен институт за конзервација

Национални и регионални движења на наследството
-----------------------------------------------

 Wikibooks Rediscovery of the Muisca Indigenous Heritage
 El redescubrimiento de la tradición indígena 
Младите и наследството во Сирија.  
Пренесување на традиционалните вредности.
Голем дел од работата за зачувување на наследството е направена на национално, регионално или локално ниво на општеството. Различни национални и регионални режими вклучуваат:

* Австралија:

Повелбата за Бура
Преклопување на наследството во Викторија, Австралија
* Бразил:

Национален институт за историско и уметничко наследство
* Канада

Конзервација на наследството во Канада
* Чиле

Совет на национални споменици (Чиле)
* Кина

Државна управа за културно наследство
* Египет

Врховен совет за антиквитети
* Естонија

Министерство за култура (Естонија)
Одбор за национално наследство (Естонија) 
* Гана

Материјално културно наследство на Гана
* Хондурас

Државен секретар за култура, уметност и спорт
* Хонгконг

Конзервација на наследството во Хонгконг
* Индија

Министерство за култура (Индија)
Национален архив на Индија
Археолошки преглед на Индија
Антрополошко истражување на Индија
Култура на Индија

Национален музејски институт за историја на уметност, конзервација и музеологија
Список на наоѓалишта на светско наследство во Индија
Индиска мрежа на градови со наследство, Мисоре
Наследни структури во Хајдерабад
* Иран

Организација за културно наследство, занаетчиство и туризам
* Јапонија

Културни својства на Јапонија
* Кенија

Споменици
* Македонија

Завод за заштита на спомениците на културата
* Малезија

Закон за национално наследство
* Намибија

Совет за национално наследство на Намибија
Совет на национални споменици
* Нов Зеланд

Доверба на историските места во Нов Зеланд
* Пакистан

Музеј на уметноста и културната историја во Лахоре
Музеј на наследство Лок Вирса
Национален музеј на Пакистан
Музеј на споменици и наследство на Пакистан
* Филипини

Национална комисија за култура и уметност
Национална историска комисија на Филипини
* Полска

Национален институт за Осолиски 
* Јужна Африка

Агенција за ресурси на јужноафриканско наследство
Власти за ресурси на провинциско наследство
Амафа аКваЗулу-Натали
Херејџ Западен Кејп
Орган за ресурси на наследството во Северна Кејп
Совет на национални споменици
Комисија за историски споменици
* Обединето Кралство

Конзервација во Обединетото Кралство
Англиско наследство
Архива на англиско наследство
Национална доверба
* Соединетите Американски Држави

Национален регистар на историски места
* Зимбабве

Национални споменици на Зимбабве

Прашања во културното наследство
--------------------------------

Амблемот јасно ги идентификуваше културните добра под заштита на Хашката конвенција од 1954 година, во врска со културните добра за време на вооружени конфликти.
Широките филозофски, технички и политички прашања и димензии на културното наследство вклучуваат:

* Репатријација на културното наследство
* Управување со културното наследство
* Закон за културна сопственост
* Туризам со наследство
* Виртуелно наследство

Управување со културното наследство
-----------------------------------

Прашања во управувањето со културното наследство вклучуваат:

* Изложба на предмети од културно наследство
* Објекти конзерватор
* Радиографија на културни објекти
* Чување на објекти на културно наследство

Поврзано
--------

* Вредности (наследство)
* Антиквари
* Собирање
* Филм наследство
* Меѓународен совет за споменици и наоѓалишта
* Архитектонско наследство

**Дигитални методи во зачувување**

* ДиџиКУЛТ (DigiCULT)
* ЕРПАНЕТ (ERPANET)
* Прашања на интелектуална сопственост во културното наследство (IPinCH)
* MICHAEL (webportal) [de; fr; it; nl]

Наводи
------

1. 1 2  Logan, William S. (2007). „Closing Pandora's Box: Human Rights Conundrums in Cultural Heritage". Во Silverman, Helaine; Ruggles, D. Fairchild (уред.). *Cultural heritage and human rights*. New York, NY: Springer. ISBN 9780387713137. OCLC 187048155.
2. 1 2  Ann Marie Sullivan, Cultural Heritage & New Media: A Future for the Past, 15 J. MARSHALL REV. INTELL. PROP. L. 604 (2016)
3. ↑  „UNESCO Legal Instruments: Second Protocol to the Hague Convention of 1954 for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict 1999".
4. ↑  UNESCO convenes Libyan and international experts meeting for the safeguard of Libya’s cultural heritage. UNESCO World Heritage Center - News, 21. Oktober 2011.
5. ↑  Roger O’Keefe, Camille Péron, Tofig Musayev, Gianluca Ferrari "Protection of Cultural Property. Military Manual." UNESCO, 2016, S. 73ff.
6. ↑  Eric Gibson: *The Destruction of Cultural Heritage Should be a War Crime.* In: The Wall Street Journal, 2 March 2015.
7. ↑  *UNESCO Director-General calls for stronger cooperation for heritage protection at the Blue Shield International General Assembly.* UNESCO, 13 September 2017.
8. 1 2  UNIFIL - Action plan to preserve heritage sites during conflict, 12 Apr 2019.
9. ↑  Corine Wegener, Marjan Otter: Cultural Property at War: Protecting Heritage during Armed Conflict. In: The Getty Conservation Institute, Newsletter 23.1, Spring 2008.
10. ↑  Roger O’Keefe, Camille Péron, Tofig Musayev, Gianluca Ferrari "Protection of Cultural Property. Military Manual." UNESCO, 2016.
11. ↑  Eden Stiffman "Cultural Preservation in Disasters, War Zones. Presents Big Challenges" in The Chronicle Of Philanthropy, 11 May 2015.
12. ↑  "UNESCO Director-General calls for stronger cooperation for heritage protection at the Blue Shield International General Assembly.", UNESCO - 13 September 2017.
13. ↑  Friedrich Schipper: "Bildersturm: Die globalen Normen zum Schutz von Kulturgut greifen nicht" (German - The global norms for the protection of cultural property do not apply), In: Der Standard, 6 March 2015.
14. ↑  
The ICRC and the Blue Shield signed a Memorandum of Understanding, 26 February 2020.
15. ↑  Lecture by Karl von Habsburg-Lorraine: The role of the military in the protection of cultural assets (2019).
16. ↑  "Blue Helmet Forum 2019 - Protection of Cultural Heritage in Peace Operations", Austrian Armed Forces
17. ↑  Schutz des kulturellen Erbes (German - Protection of cultural heritgage), Austrian Armed Forces
18. ↑  A historic resolution to protect cultural heritage, The UNESCO Courier
19. ↑  Action plan to preserve heritage sites during conflict - UNITED NATIONS, 12 Apr 2019
20. ↑  „Austrian Armed Forces Mission in Lebanon" (германски).
21. ↑  Jyot Hosagrahar: *Culture: at the heart of SDGs.* UNESCO-Kurier, April-Juni 2017.
22. ↑  Rick Szostak: *The Causes of Economic Growth: Interdisciplinary Perspectives.* Springer Science & Business Media, 2009, ISBN 9783540922827.
23. ↑  Tanselle, G. Thomas (1998), *Literature and Artifacts*, Charlottesville, VA: Bibliographical Society of the University of Virginia, ISBN 1-883631-06-8, OCLC 39223648
24. ↑  Paolo Cignoni; Roberto Scopigno (June 2008), „Sampled 3D models for CH applications: A viable and enabling new medium or just a technological exercise?" (PDF), *ACM Journal on Computing and Cultural Heritage*, **1** (1): 1, doi:10.1145/1367080.1367082.
25. ↑  Lowenthal, David (1985), *The Past is a Foreign Country*, New York: Cambridge University Press, ISBN 0-521-22415-2, OCLC 12052097
26. ↑  *Proposing Varanasi for the World Heritage List of UNESCO* (PDF), Varanasi Development Authority.
27. ↑  Singh, Rana P.B. Vrinda Dar and S. Pravin, *Rationales for including Varanasi as heritage city in the UNESCO World Heritage List*, National Geographic Journal of India (varanasi) 2001, 47:177-200CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link).
28. ↑  [This convention is a legal instrument helping states parties to improve the protection of their underwater cultural heritage]
29. ↑  Roberts, Hayley (2018). „The British Ratification of the Underwater Heritage Convention: Problems and Prospects". *International & Comparative Law Quarterly* (англиски). **67** (4): 833–865. doi:10.1017/S0020589318000210. ISSN 0020-5893.
30. ↑  „Tere tulemast". *register.muinas.ee*. Посетено на 21 September 2018.
31. ↑  Mariusz Dworsatschek, уред. (2017). *Nie tylko książki. Ossolińskie kolekcje i ich opiekunowie* (полски) (1. изд.). Wrocław: Osso Wczoraj i Dziś. ISBN 978-83-65588-31-9. "not just books. The Ossolineum's collections and their custodians".