**Бромид** — негативно наелектризиран јон (**Br−**) на елементот бром, припадник на халогените. Хемиските соединенија наречени **бромиди** се безбојни. Наоѓаат многу практични примени како антиконвулзиви, огноотпорни материјали, и вапсила на клетки. Иако е ретко, долготрајното внесување на бромиди предизвикува бромизам, синдром со повеќе невролошки симптоми. Долготрајната изложеност моеж да предизвика и исфрлање на кожата. Бромидниот јон има јонски полупречник од 196 пм.

Застапеност во природата
------------------------

Бромидот е присутен во типичната морска вода (35 ПЕС) во концентрација од околу 65 мг/л, што изнесува 0,2 % од сите растворени соли. Морската храна и длабокоморските растенија бично имаат повеќе бромид отколку копнената грана. Најчест бромиден минерал е бромаргиритот (кристално сребро бромид), но сепак е многу редок. Покрај среброто, бромот се содржи и во минерали смешан со жива и бакар.

Образување и реакции на бромидот
--------------------------------

### Дисоцијација на бромидните соли

Бромидните соли алкалните, земноалкалните и многу други метали се раствораат во вода (па дури и некои алкохоли и естри) и даваат бромидни јони. Класичен случај е натриум бромидот, кој наполно се дисоцира во вода:

NaBr → Na+ + Br−
Бромоводородот, кој е двоатомска молекула, добива солни својства во допир со вода, давајќи јонски раствор наречен хипобромна киселина. Процесот употресно може да се опише како образување на хидрониумска сол на бромидот:

HBr + H2O → H3O+ + Br−
### Хидролиза на бромот

Бромот лесно реагира со вода, т.е. претрпува хидролиза: 

Br2 + H2O → HOBr + HBr
Ова образува хипоброместа киселина (HOBr) и хипобромна киселина (HBr во вода). Растворот е наречен „бромна вода". Хидролизата на бромот е поповолна во присуство на база, како на пример натриум хидроксид:

Br2 + NaOH → NaOBr + NaBr
Оваа реакција е аналогна на производството на белило, каде хлорот се раствора во присуство на натриум хидроксид.

### Оксидација на бромот

Бромиден јон можеме да го испитаме додавајќи оксидатор. Едн метода користи разредена азотна киселина (HNO3).

Методата на Балард и Левиг може да послужи за вадење на бром од морска вода и извесни расоли. На пример, кога се испитува концентрација на бромиди се додава хлор, кој дава бром (Br2):

Cl2 + 2 Br− → 2 Cl− + Br2

Примена
-------

Главната стопанска вредност на бромидот е во производството органобромни соединенија, кои се прилично специјализирани. Органобромните соединенија претежно се користат како огноотпорници, но дури и ова е спорна тема. Се произведуваат многу метални бромиди како LiBr, NaBr, NH4Br, CuBr, ZnBr2 и AlBr3. Претходно служел како сотојка во развивањето на фотографски филм, чија вредност опаѓа, а се користи и во течности за дупчење, кои бараат општонаменски густи соединенија и затоа таму има мала вредност.

Биохемија
---------

Бромидот ретко се споменува во биохемиски контекст. Некои ензими користат бромин како супстрат или кофактор.

### Супстрат

Бромопероксидазните ензими користат бромид (обично во морска вода) за да создадат електрофилни броминирачки агенси. Со овој процес се добиваат стотици органобромни соединенија. Значаен пример е бромоформот, од кој по овој пат се поизведуваат илјадници тони годишно. Старинското ваписло пурпур се добива со слични ензимски реакции.

### Кофактор

Бромидот е неопходен кофактор во периксидирачката катализа на сулфониминските вмрежувања во колагенот IV. Оваа посттранслациска измена се јавува кај сите животни, а бромот е неопходен микроелемент за човекот.

На еозинофилите им е потребен бромин за да се борат против повеќеклеточни паразити. Хипобромидот се произведува преку еозинофилска пероксидаза, ензим кој може да користи хлорид, но претпочита бромид.

Испитано е дека просечната концентрација на бромид во човечката крв во Квинсленд, Австралија изнесува 5,3 ± 1,4 мг/л, и истата се разликува со староста и полот. Многу повисоки количини укажуваат на изложеност на броминирани хемикалии. Се среќава и во морската храна.

Наводи
------

1. ↑  „Bromide – PubChem Public Chemical Database". *The PubChem Project*. USA: National Center for Biotechnology Information. Архивирано од изворникот 3 ноември 2012.
2. 1 2  Zumdahl, Steven S. (2009). *Chemical Principles* (6. изд.). Houghton Mifflin. ISBN 978-0-618-94690-7.
3. ↑  Rattley, Matt (2012). „Ambiguous bromine". *Nature Chemistry*. **4** (6): 512. Bibcode:2012NatCh...4..512R. doi:10.1038/nchem.1361. PMID 22614389.
4. ↑  Shannon, R. D. (1976). „Revised effective ionic radii and systematic studies of interatomic distances in halides and chalcogenides". *Acta Crystallographica A*. **32** (5): 751–767. doi:10.1107/s0567739476001551.
5. ↑  „Mindat.org - Mines, Minerals and More". *www.mindat.org*. Архивирано од изворникот 2 март 2001. Посетено на 29 април 2018.
6. ↑  Chemistry of the Elements, N. N. Greenwood, A. Earnshaw, Elsevier, 2012, pp 789
7. ↑  Magazinovic, Rodney S.; Nicholson, Brenton C.; Mulcahy, Dennis E.; Davey, David E. (2004). „Bromide levels in natural waters: its relationship to levels of both chloride and total dissolved solids and the implications for water treatment". *Chemosphere* (англиски). **57** (4): 329–335. Bibcode:2004Chmsp..57..329M. doi:10.1016/j.chemosphere.2004.04.056. PMID 15312731. Архивирано од изворникот 25 мај 2021. Посетено на 7 март 2021.
8. ↑  Dagani, Michael J.; Barda, Henry J.; Benya, Theodore J.; Sanders, David C. „Bromine Compounds", *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry*, Weinheim: Wiley-VCH, doi:10.1002/14356007.a04\_405
9. ↑  Gribble, Gordon W. (1999). „The diversity of naturally occurring organobromine compounds". *Chemical Society Reviews*. **28** (5): 335–346. doi:10.1039/a900201d.
10. ↑  McCall, A. Scott; Cummings, Christopher F.; Bhave, Gautam; Vanacore, Roberto; Page-McCaw, Andrea; Hudson, Billy G. (2014). „Bromine Is an Essential Trace Element for Assembly of Collagen IV Scaffolds in Tissue Development and Architecture". *Cell* (англиски). **157** (6): 1380–1392. doi:10.1016/j.cell.2014.05.009. PMC 4144415. PMID 24906154.
11. ↑  
Mayeno, Arthur N.; Curran, A. Jane; Roberts, Robert L.; Foote, Christopher S. (5 април 1989). „Eosinophils Preferentially Use Bromide to Generate Halogenating Agents". *Journal of Biological Chemistry*. **264** (10): 5660–5668. doi:10.1016/s0021-9258(18)83599-2. ISSN 0021-9258. PMID 2538427.
12. ↑  Olszowy, HA; Rossiter, J; Hegarty, J; Geoghegan, P (1998). „Background levels of bromide in human blood". *Journal of Analytical Toxicology*. **22** (3): 225–30. doi:10.1093/jat/22.3.225. PMID 9602940.

Надворешни врски
----------------

* Бромид на Ризницата ?
* Бромид — Енциклопедија Британика (англиски)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Бромиди |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| HBr |  |  |  | He |
| LiBr | BeBr2 | BBr3+BO3 | CBr4+C | NBr3BrN3NH4Br+N | Br2OBrO2Br2O3Br2O5 | BrFBrF3BrF5 | Ne |
| NaBr | MgBr2 | AlBrAlBr3 | SiBr4 | PBr3PBr5PBr7+P | S2Br2SBr2 | BrCl | Ar |
| KBr | CaBr2 |  | ScBr3 | TiBr2TiBr3TiBr4 | VBr2VBr3 | CrBr2CrBr3 | MnBr2 | FeBr2FeBr3 | CoBr2 | NiBr2NiBr42− | CuBrCuBr2 | ZnBr2 | GaBr3 | GeBr4 | AsBr3+As | SeBr2SeBr4 | Br2 | Kr |
| RbBr | SrBr2 |  | YBr3 | ZrBr3ZrBr4 | NbBr5 | MoBr2MoBr3MoBr4 | TcBr4 | RuBr3 | RhBr3 | PdBr2 | AgBr | CdBr2 | InBrInBr3 | SnBr2SnBr4 | SbBr3+Sb | Te2BrTeBr4+Te | IBrIBr3 | XeBr2 |
| CsBr | BaBr2 | \* | LuBr3 | HfBr4 | TaBr5 | WBr5 | ReBr3 | OsBr3 OsBr4 | IrBr3 | PtBr2 | AuBrAuBr3 | Hg2Br2 HgBr2 | TlBr | PbBr2 | BiBr3 | PoBr2 | AtBr | Rn |
| Fr | RaBr2 | \*\* | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
|  |   |
| \* | LaBr3 | CeBr3 | PrBr3 | NdBr2, NdBr3 | PmBr3 | SmBr2, SmBr3 | EuBr2, EuBr3 | GdBr3 | TbBr3 | DyBr3 | HoBr3 | ErBr3 | TmBr2, TmBr3 | YbBr3 |
| \*\* | AcBr3 | ThBr4 | PaBr5 | UBr4UBr5 | NpBr4 | PuBr3 | AmBr2AmBr3 | CmBr3 | Bk | CfBr3 | EsBr3 | Fm | Md | No |

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85017050
* GND: 4146645-7
* BNF: cb133320722 (податоци)

 |

 |