Parachico Парачико танчерка
***Парачико*** или ***Парачикос*** биле традиционални танчери од Чиапа де Корзо, Чиапас, Мексико, кои танцувале на улиците на градот за време на свеченостите Гранд Фиеста, кои се одржувале од 15 до 23 јануари секоја година. Фестивалот им оддавал чест на локалните светци-заштитници Црниот Христос од Ескипулас, Свети Антониј Игумен и Свети Себастијан. Локално се тврдило дека, како и многу католички фестивали во Латинска Америка, тој имал свои корени во многу постарата домородна култура. Така, таа се развила во хибрид на стара домородна култура и понови католички и шпански култури. Црквата во која завршил фестивалот бил дом на старо дрво кое, според жителите, и претходи на црквата. Се вели дека ова дрво го претставувало „дрвото на животот" (со цртање на Маите и другите предхиспанско-американски култури), што би сугерирало дека ова место се користело за церемонии пред доаѓањето на католицизмот.

Свеченостите, кои вклучувале римокатолички верски церемонии, музика, танцување и локална кујна, биле вклучени во Списоците на нематеријално културно наследство на УНЕСКО на 16 ноември 2010 година, наведени како „Парачикос во традиционалниот јануарски празник Чиапа де Корзо".

Историја
--------

 Прослави на Парачико во 1948 година
Parachicos on the streets Прослави на Парачико во 2020 година
Иако Големата фиеста на Парачикос има предхиспанско потекло, традицијата датирала од седумнаесеттиот век, кога ликот на Сан Себастијан, маченик, пристигнал во она што тогаш било познато како Кралското село Чиапа (или Чиапа на Индијанците). и црквата била изградена.

Постоиле многу верзии за историјата на Парачикос, но сите приказни велат дека еден ден пристигнала убава жена која барала лек за својот болен син. Го однела кај лекар и исцелители, но сите не успеале да му ги олеснат маките. Некој ѝ рекол да оди во Чиапа де Корзо, каде што сигурно ќе најде лек, па таа се преселила таму со сите свои слуги и таму конечно оздравел нејзиниот син.

Кога сфатила дека селото било со скромни луѓе, се обидела да ги награди со делење храна. Во меѓувреме, домородците танцувале околу момчето - насликано и маскирано за да изгледал бело како неговата мајка, за малечката да не се исплашила. Кога госпоѓата, чие име била Сењора Марија де Ангуло, им ги дала подароците на танчерите, таа рекла: „за момчето" или „пара ел чико", скратено на „Парачико".

Усната традиција нудила и друга верзија. Се велело дека во средината на 18 век во Чиапа де Корзо пристигнала една шпанска дама од Гватемала која имала болен син кој лекарите не можеле да го излечат. Таа пристигнала во Чиапа де Корзо со нејзиниот син и голем број слуги бидејќи сакала да се консултира со познат индиски исцелител и отиде да го посети. „Исчистете го патот за мојата дама Марија де Ангуло! викнале нејзините слуги. Исцелителот и препорачал на богатата Шпанка да го однела својот болен син во лековитите води на Кумбуџују и да го капела девет дена. Така, момчето оздравело, а таа среќна се вратила во Гватемала.

Во 1767 и 1768 година, чума од скакулци ги уништила посевите на Чиапа и населението претрпело глад. По оваа несреќа, избувна епидемија која убила речиси половина од нејзиното население. Среде оваа беда, во Чиапа де Корзо пристигнал воз со мазга натоварен со големи залихи на пченка, грав, зеленчук и пари. Луѓето не можеле да поверувале додека повторно не ги слушнале гласовите на слугите: „Исчистете го патот за мојата госпоѓа Марија де Ангуло!"

Слугите им ја делеле храната на семејствата, а во ноќите слугите играле и играле за забава на децата. Им фрлиле бонбони и ги предупредиле родителите „Запомнете ги вашите деца, подароците се за децата! Сето ова е направено во спомен на синот на Марија де Ангуло, или „пара ел чико". Така се родила традицијата на Парачикос. Секоја година, градот го славил овој настан со жена облечена како Сењора Марија де Ангуло, која патувала во алегоричен автомобил, фрлајќи златни монети, слатки и конфети.

Во одредени ноќи за време на фестивалот, мажите од градот се облекуваале како Шпанки и парадираат низ улиците. Ова се објаснувало како начин да се оддадел почит на Сењора Марија де Ангуло.

Облека
------

 Парачико маска.
Парачикосите носеле дрвени маски со кавкаски карактеристики, како светла кожа, влакна на лицето и сини очи, за разлика од карактеристиките на домородните луѓе. Носеле и тркалезна покривка, шарени панделки, серапи со пруги, везени шалови, обично преку црна или темна кошула и панталони.

Парачикосите користиле метални штракаат локално познати како *шинчин* или *шиншин*, со шарени ленти закачени на врвот и/или рачки, кои се треселе додека танцувале и пееле.

Декларација за нематеријално културно наследство
------------------------------------------------

 УНЕСКО ја прогласил плочата за нематеријално културно наследство
На 16 ноември 2010 година, фестивалот на Парачикос бил прогласен за нематеријално културно наследство од УНЕСКО. Одлуката била усвоена на состанокот на Меѓувладиниот комитет за заштита на нематеријалното културно наследство, што се одржака во Најроби, Кенија, под името „Парачикос во традиционалниот јануарски празник Чиапа де Корзо".

Поврзано
--------

* Чиапа де Корзо
* Списоци на нематеријално културно наследство на УНЕСКО

Наводи
------

1. ↑  „Parachicos in the traditional January feast of Chiapa de Corzo". UNESCO Culture Sector. Посетено на 2011-02-03.
2. ↑  Jiménez, G (2009). *Guía para descubrir los encantos del estado*. Mexico: Océano. стр. 36.

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Парачико" на Ризницата ? |

* Parachico Mask Carver - masksoftheworld.com
* Парачико во Чиапа де Корзо - concierge.com
* Чиапа де Корзо, Фиеста на Сан Себастијан, Парачико танчери - web.mac.com