**Австралазиската антарктичка експедиција** — експедиција од 1911 до 1914 година, предводена од Даглас Мосон, која го истражувала во голема мера непознатиот брег на Антарктикот јужно од Австралија. Мосон бил инспириран да го води својот потфат од неговите искуства во Нимродовата експедицијата на Ернест Шеклтон во 1907-1909 година. За време на експедицијата поминале околу 4.180 километри неистражена територија, додека бродот, *СИ Аурора*, поминал 2.900 километри на немапирано крајбрежје. Научните активности вклучувале метеоролошки мерења, магнетни набљудувања, експанзивна океанографска програма и собирање на многу биолошки и геолошки примероци, вклучувајќи го и откривањето на првиот метеорит пронајден на Антарктикот. Експедицијата била првата што воспоставила и одржувала безжичен контакт меѓу Антарктикот и Австралија. Друга планирана иновација - употребата на авион - била спречена со несреќа пред да заплови експедицијата. Форма на авион бил адаптиран да формира моторизирана санка или „*воздух-трактор*", но се покажало дека има многу ограничена корисност.

Експедицијата била организирана во три бази: една на подантарктичкиот остров Маквари и две на копното на Антарктикот. Главната база, под команда на Мосон, била поставена во Денисоновиот ’Рт, околу 500 километри западно од Адаровиот ’Рт, а западната база под Френк Вајлд била основана на ледениот гребен Шеклтон, повеќе од 1.500 километри западно од Денисоновиот ’Рт. Активностите во двете бази на копното биле отежнати од екстремните ветрови, кои често ја оневозможувале работата надвор.

Експедицијата била нарушена со смртта на двајца членови за време на обидот да се стигне до Отсовата Земја: Белграв Едвард Нинис, кој паднал во процепот и Ксавиер Мерц, кој починал при мачното патување враќајќи се назад. Мосон, нивниот партнер за санкање, тогаш бил принуден да направи напорно соло патување назад во базата; тој го пропуштил бродот и морал да помине дополнителна година во Денисоновиот ’Рт, заедно со шест лица. Овој престој бил отежнат од менталниот слом на Сидни Џефрис, безжичниот оператор. Кога Мосон се вратил од Антарктикот, бил пречекан како херој и добил многу почести, вклучително и витешки орден. Научните студии обезбедиле обилни, детални податоци - за кои биле потребни триесет години за целосно објавување - и широката програма за истражување на експедицијата ја поставила основата за подоцнежните територијални претензии на Австралија на Антарктикот.

Позадина
--------

 Даглас Мосон (1914)
Во јануари 1909 година, тричлена група од Нимродската експедиција на Ернест Шеклтон пресметала дека стигнале до Јужниот магнетен пол.  На експедицијата бил вклучен и младиот австралиски геолог, Даглас Мосон, кој, инспириран од неговите искуства, се вратил дома со размислување да организира своја експедиција. Неговиот особен интерес не бил во Јужниот Пол, туку во истражувањето на антарктичките земји западно од Адаровиот ’Рт, веднаш на југ од Австралија. Тој брег бил неодредено истражен во 1840-тите од Французите под водство на Жил Димон Дирвил и од Американецот Чарлс Вилкс, но оттогаш не бил посетен.   

Во јануари 1910 година, во Лондон, Мосон го запознал Роберт Фалкон Скот, кој тогаш ја подготвувал својата експедиција на Тера Нова. Мосон предложил тој да се приклучи на оваа експедиција како шеф на независен тим, со седиште во Адаровиот ’Рт. Иако Скот бил заинтересиран, тие не биле во можност да се договорат за опсегот на одговорностите на Мосон. Шеклтон, кој бил во Лондон и ја истражуваше можноста за организирање и финансирање на своја експедиција, му предложи на Мосон дека може да дејствува како нејзин главен научник.  Додека Шеклтон собирал средства со предавање во Америка, Мосон бил испратен да ја истражи можноста за купување и развој на златен рудник во Унгарија.  Бидејќи предлогот изгледал сомнително, Мосон побрзал преку Атлантикот за да го информира Шеклтон и да провери дали тој сè уште е посветен на експедицијата. На 16  мај, Шеклтон издал изјава во која ја потврдил позицијата на Мосон како главен научник, додавајќи дека, доколку тој (Шеклтон) не може да ја придружува експедицијата, „*Д. Мосон ќе биде одговорен, а јас сепак ќе го користам моето влијание ... во однос на собирање на потребните средства*". Со ова уверување, Мосон се вратил во Австралија.  

Чувствата на неизвесност на Мосон биле обновени како што следеле месеци на тишина; Шеклтон сè уште се обидувал да го отфрли потфатот за ископување злато и се борел да собере средства за експедицијата.  Конечно, на 1 декември, Шеклтон потврдил дека нема да оди, но, како што ветил, ќе му даде целосна поддршка на Мосон.

Подготовки
----------

a map showing Australia and the area of Antarctica due south of it. The labelled places outside Antarctica are Sydney, Wellington, Hobart, and Macquarie Island; and from east to west in Antarctica, Cape Adare, main base, western base, Gaussberg. Некои од локациите важни за експедицијата
### Цели

Во јануари 1911 година, Мосон ги открил своите планови на состанокот на Австралазиското здружение за унапредување на науката (AAAS).  Тој имал намера да оперира во крајбрежниот лак на Антарктикот помеѓу Адаровиот ’Рт на исток и Гаусберг на запад. Во овие граници, изјавил Мосон, лежела територија „*за чии контури и глацијални одлики [само] се обезбедени најголените докази*".  Целосното научно и географско истражување на овие земји би било придружено со океанографска програма базирана на бродови.   АААС одговорила со ентузијазам.  Бил формиран комитет под претседателство на професорот Еџворт Дејвид од Универзитетот во Сиднеј,  и Мосон наскоро ја добил поддршката од научните и политичките заедници, исто така. како ветувања за финансиска поддршка од водечките индустријалци. Уверен дека неговата експедиција сега е безбедно лансирана, Мосон отпатувал во Лондон за да започне практични аранжмани. 

Првичната намера на Мосон била да ја постави својата главна крајбрежна база во Адаровиот ’Рт и да воспостави други подалеку на запад. Тој почувствувал дека е неопходно да го измени овој аранжман кога, во март 1911 година, дознал дека експедицијата на Скот се насочува кон тој регион. Како последица на тоа, тој одлучил да ја постави својата главна база западно од ’ртот, на непозната територија. 

### Брод и опрема

СИ Аурора се закотвил на мразот од западната база за време на експедицијата
Во Лондон, во потрага по соодветен брод, Мосон побарал помош од Џон Кинг Дејвис, на кого му ја понудил функцијата заповедник на бродот и втор човек на експедицијата. Дејвис служел како главен офицер на Нимрод за време на неодамнешната експедиција на Шеклтон и дејствувал како нејзин капетан на патувањето назад во Англија. Тој без двоумење ја прифатил понудата на Мосон.

Мосон се надевал дека ќе обезбеди еден од новите експедициски бродови на Антарктикот - Дискавери, *Нимрод* или Шкотија на Вилијам Спирс Брус - но ниту еден од нив не бил достапен. Конечно се осигурил со Аурора, стар китоловец од Данди, изграден во 1876 година за да работи во северните води.  Во 1884 година, бродот учествувал во спасувачките напори за експедицијата на заливот Лејди Френклин на американскиот арктички истражувач Адолфус Грили.  Бродот чинел 6.000 фунти, што Мосон го сметал за зделка.   Дејвис надгледувал обемна реконструкција, која вклучувала измени на нејзиното местење и многу внатрешна реорганизација за да обезбеди соодветно сместување, лаборатории и дополнителен простор за складирање. 

Специјалистичката опрема потребна за океанографската програма вклучувала две звучни машини : Број 1 - Лукас звучник за работа во длабочини до 10.970 метри, позајмен на експедицијата од Брус, и полесна Келвин машина за употреба во помали длабочини.  Мосон, исто така, купил мал моноплан од Викерс, како за неговата потенцијална корист, така и за неговата значителна вредност за публицитет.  Авионот бил испорачан во Австралија, каде што бил тешко оштетен за време на демонстративен лет, при што Мосон ја напуштил идејата за авион, отстранувајќи ги крилата и приспособувајќи го телото и моторот на трупот за да создаде моторна санка, позната како „ воздушно-тракторска санка ".  

Технолошките интереси на Мосон се прошириле на новото поле на безжичната телеграфија. По разговорите со Метеоролошкиот завод на Комонвелтот, тој одлучил да постави дополнителна база на островот Меквари, на средината помеѓу Тасманија и Антарктикот, за да дејствува како станица за безжични пораки меѓу Антарктикот и Австралија. Воспоставувањето база во Мекквари би имало дополнителна придобивка од овозможување на првото соодветно истражување и научно проучување на островот.  

### Персонал

Пред да се врати во Австралија, Мосон го регрутирал „*најстариот жител на Антарктикот*",  поларниот ветеран Френк Вајлд, како водач на една од предложените бази на копното.  Вајлд ја одбил поканата да се приклучи на експедицијата на Скот; не ја сакал ригидноста на Скот.  Мосон, исто така, се соочил со Белгрејв Едвард Нинис, 23-годишен поручник во Кралските фузилиери чиј татко, исто така наречен Белграв Нинис, ја придружувал Британската арктичка експедиција од 1875-1876 година.   Нинис требало да ја преземе одговорноста за педесетте санки на експедицијата откако ќе пристигнат од Гренланд,  иако немал претходно искуство со кучиња.  Нему требало да му помага уште еден почетен чувар на кучиња, Ксавиер Гијом Мерц, швајцарски шампион во ски-скокови и планинар, чија стручност во скијањето Мосон сметал дека ќе биде важна предност.  

За да го зачува претежно австралазискиот карактер на експедицијата, Мосон го регрутирал својот научен кадар од универзитетите во Австралија и Нов Зеланд.  На клучните позиции биле Ерик Веб, 22-годишен Новозеланѓанец кој станал главен магнетичар,  и Сесил Мадиган, исто така 22, кој бил назначен за метеоролог на главната база. Мадиган ја одложил стипендијата Родос на Универзитетот Оксфорд за една година за да се приклучи на експедицијата.  Одлуката да се воспостави безжична реле и научна станица на островот Меквари значело регрутирање на уште еден тим од пет луѓе. За да командува со станицата, Мосон го назначил Џорџ Ајнсворт од Метеоролошкиот завод на Комонвелтот, заедно со двајца техничари за безжична мрежа, геолог и биолог.  Како фотограф на експедицијата, Мосон на крајот бил убеден да го ангажира Френк Харли кој ги понудил своите услуги бесплатно веднаш штом слушнал дека Мосон регрутира. 

### Финансии

Во согласност со неговата обврска да ја поддржи експедицијата, Шеклтон го убедил прес-баронот Лорд Нортклиф да објави апел за средства во *Дејли Меил*. Жалбата резултирала со непосреден прилив на пари; повеќе од 6.000 фунти за два дена.  Британската влада дала 2.000 фунти,  и, по успешната презентација од страна на Мосон, Кралското географско друштво придонело со 500 фунти.   Сè што било кажано, по жалбата, британските извори обезбедиле сума од близу 10.000 фунти. 

Во Австралија, федералната влада дала 5.000 фунти, а државните влади заедно обезбедиле 18.500 фунти.  Со приватни донации и британските пари, вкупните средства на експедицијата се искачиле на околу 38.000 фунти, сè уште малку помалку од нејзините обврски за трошење, но доволно за да ги испрати на пат.  Напорите за собирање средства продолжиле додека експедицијата била на терен.  Кога експедицијата завршила и бродот и другите средства биле продадени, вкупниот дефицит, според сметководството на Мосон, бил 4.462 фунти; ова, се надевало, ќе биде надоместено од хонорарите за продажба на книгата за експедиција и од таксите за предавања. Тој проценил дека ќе бидат потребни дополнителни 8.000 фунти за објавување на научните наоди.  Проблемите за исполнување на овие финансиски обврски ќе го преокупираат Мосон многу години.

Историја на експедиција
-----------------------

### Патување на југ

На 28 јули 1911 година, *Аурора* - нејзината палуба преполна со 48 кучиња кои го преживеале патувањето од Гренланд,  натоварени со санки заминале од Лондон за Кардиф, каде што натовариле 500 тони брикети од јаглен.  *Аурора* го напуштил Кардиф на 4 август, и пристигнал во Квинс Варф, Хобарт, на 4 ноември, по тримесечно патување.  Во налетот на активности, дополнително гориво и опрема биле земени на бродот.   Мосон изнајмил пароброд, СС *Тороа*, да носи дел од товарот до островот Мекквари.   По низа проштални церемонии и функции, на *Аурора* ѝ било дадено бурно испраќање на пристаништето од Хобарт на 2 декември. 

Преминот до островот Мекквари бил груб: брановите постојано го обземале бродот, полуудавувајќи ги кучињата и натопувајќи ги мажите.  Дел од *Аурора* бил однесен, а товарот складиран над палубата претрпел оштетувања.   Лошото време конечно се намалило и тие стигнале до островот Мекквари на 13 декември, каде што веднаш потоа им се придружил *Тороа*.  Кога партијата на Ајнсворт и нејзината опрема биле основани на копно, *Тороа* се вратила во Хобарт, а на 24 декември, по извршената анкетна работа, *Аурора* отпловила на југ.  

Надежите на Мосон да најде соодветно крајбрежје западно од Адар набрзо биле уништени.  Брегот останал скриен зад непробоен мраз, а земјата што ја пријавил Вилкс во 1840 година изгледала како непостоечка.  Додека бродот пловел позападно, Мосон одлучил да ги намали своите копнени бази од три на две, со консолидирање на предложената централна база со главната база и ставање на Вајлд задолжен за една западна база.  На 8 јануари 1912 година, заокружувајќи голем ледник, тие запловиле во заливот кој Мосон подоцна го нарекол Залив на Комонвелтот,  и при понатамошно истражување откриле долг заштитен влез кој го нарекол Пристаниште Бот.  Овде, една извидничка група пронашла карпесто место на локација која ја нарекле Денисонов ’Рт, по Хју Денисон, еден од првите спонзори на експедицијата, а Мосон решил да ја воспостави главната база таму. 

Работата на истовар на бродот, често прекинувана од бури и ветрови, продолжила до 18 јануари.   Следниот ден, со кратко време пред почетокот на зимата, *Аурора* отпловила за да најде соодветно место за западната база на Вајлд. 

### Денисонов ’Рт

#### Прва сезона: зима 1912 година

a man in polar gear leans into the face of high winds while attempting to swing an ice axe Исклучително силните ветрови ја отежнувале работата надвор
Главните основни четвртини обезбедувале простран простор за живеење, 7.3 х 7.3 метри, со приложена работилница и широка веранда за складирање и сместување на кучињата.  Подалеку од главните колиби имало помали структури, користени за магнетни набљудувања.  Групата брзо открила дека нивната избрана местоположба е исклучително ветровито место; силните катабатички ветрови се симнале до заливот од ледената покривка, бурите често го удирале брегот, а интензивните локализирани виори ги погодиле луѓето и опремата.  Карстен Борчгревинк, презимувајќи на Адаровиот ’Рт во 1899-1900 година, пријавил чести брзини на ветерот над 64 километри на час, а во еден 12-часовен период ветровите биле во просек над 130 км на час, и со проценка дека ќе надминат 164 км на час.  Тие несвесно се населиле на едно од најветровитите места на Антарктикот; Мосон често снимал налети помеѓу 150 и 180 км на час во Денисоновиот ’Рт.  

Мосон планирал, пред затворањето на зимата, да изврши некои експериментални работи на санкање, и на 1 март, тој, Медиган и Боб Баге успеале да патуваат 8 километри.   Во следните пет месеци, животот во голема мера бил концентриран во колибата и фокусиран на различни научни активности. Некои надворешни работи биле неизбежни; метеоролозите и магнетичарите ги правеле секојдневните отчитувања без оглед на условите. Во ретки затишје, биле направени напори да се подигнат безжичните јарболи и да се воспостави контакт со островот Мекквари, но по повторените неуспеси, овие обиди биле привремено напуштени на крајот на април. 

Two large dogs with dark, heavy fur stand on snow and rock. They are chained to a crate and face the camera. Басилиск и Џинџер, две од кучињата со санки, во Денисоновиот ’Рт
Општата рутина на животот во колиба била оживеана со детални прослави на родендени, често завршувајќи со импровизирани концерти. Кога имало недостиг на родендени, се покренувале и други прилики; Мосон запишал дека дури и годишнината од „*Првото осветлување на Лондон со гас*" била забележана „*со извонреден еклат*".  Многу се користела библиотеката на експедицијата, особено книгите кои донеле, како што изјавил Мосон, „*ненадеен здив на топлина и боја, богатство и живост*". 

На 9 август, Нинис и Мерц едно место, оддалечено на 5 милји, го нарекле „*Пештерата на Аладин*".   На почетокот на септември се случило прекин на временските услови, што овозможило да се заврши работата на безжичните јарболи. Тие почнале да пренесуваат на островот Мекквари.  Неколку патувања со санка биле можни во септември пред повторно да се затвори времето;  на 9 октомври, особено силен ветер предизвикал рушење на неодамна поставените безжични јарболи.  

#### Санкање, 1912–1913 година

##### Генерален план

На 27 октомври 1912 година, Мосон ги објавил своите планови за претстојната сезона на санки. Јужната група предводена од Баге требало да се упати кон југ, кон Магнетниот пол, правејќи магнетни набљудувања на патот. Источна крајбрежна група, под Мадиган, би го истражувала и мапирала крајбрежјето на исток од Денисоновиот ’Рт. Во исто време, западната група под водство на Френк Бикертон требало да ја преземе моторизираната санка за да го истражи платото на запад.  

Најдолгото патување би го направила групата на Далечниот Исток, составена од Мерц, Нинис и Мосон, која би ги однела кучињата и би се обидела да стигне до Оутсовата Земја, околу 560 километри далечно во околината на Адаровиот ’Рт. Други групи би формирале партии за поддршка на главните патувања.   Сите страни требало да се вратат во базата до 15 јануари 1913 година, кога се очекувало *Аурора* да ги врати. 

##### Партија на Далечниот Исток

Two men in polar gear drive a sledge dog team pulling a heavily laden sledge Мерц и Нинис на почетокот на експедицијата на Групата на Далечниот Исток, 1912 година
Далечната источна група на Мосон заминала на 10 ноември и направила добри растојанија кога времето дозволувало. До 14 декември, тие поминале повеќе од 480 километри кон Оутс.  Кратко по пладне, додека Мосон застанал за да ја пресмета географската ширина, забележал дека Мерц застанал и гледал зад него. Немало трага од Нинис. Мосон и Мерц ги вратиле чекорите и нашле процеп околу 3.4 метри преку; трагите на далечната страна јасно покажале дека Нинис, со својата санка и кучиња, паднал во длабочините.  Далеку подолу, тие можеле да видат тела на две кучиња и остатоци од санката, но без трага од Нинис.   Нивните преостанати јажиња биле многу малку за да стигнат дури и до првиот многуаголник за кој измериле дека е на длабочина од 46 метри, па немале друга опција освен да се надеваат дека Нини ќе одговори на нивните извици. Поминале неколку часа повикувајќи се, но – бидејќи не добиле одговор – биле принудени да го прогласат за мртов. 

Шокирани од ненадејната загуба на нивниот придружник, Мосон и Мерц морале да размислат за нивните сопствени погледи. Санките на Нинис ги носеле поголемиот дел од нивните резерви и опрема и целата храна за кучиња, оставајќи им околу 11 или 12 дневни оброци. За да стигнат до базата, тие би морале да ги зголемат овие скудни резерви со јадење на преживеаните кучиња.  Тие постојано патувале во текот на следните денови, и покрај тоа што Мосон страдал од снежно слепило; до 25 декември пресметале дека се на 254 километри од Денисоновиот ’Рт.  На 29 декември го убиле и последното од кучињата.  И двајцата се чувствувале лошо, но од Новата година 1913 година дошло до ненадејно и брзо влошување на здравјето на Мерц; имал смрзнатини и станал во делириум и вознемирен. По временското задоцнување, тие го продолжиле своето патување вечерта на 3 јануари, но не стигнале далеку пред временските услови и смрзнатините да го натерааст на Мерц да престанат.  Лежеле до 3 јануари кога Мерц се согласил да продолжи, но неговата состојба продолжила да се влошува, и иако Мосон успеал да го влече на санката, тие не можеле да покријат многу земја. Мерц починал рано на 8 јануари.   Мосон бил на околу 160 километри од базата, која, како што забележал, била релативно кратко растојание за здрав човек, но долг пат за слаб и гладен. 

Откако го погребал Мерц и го обележал неговиот гроб, Мосон се подготвил за патувањето што претстоело. За да си го олесни товарот, со мал џебен алат ја преполовил санката.  На 11 јануари, времето се расчистило и тој тргнал на пат. Неговата екстремна слабост, а особено состојбата на неговите стапала, значело дека не може да патува на големи растојанија.  На 17 јануари паднал во процеп и таму се обесил за јаже од санката, која за среќа не паднала. Му биле потребни повеќе од четири часа да се извлече.  Како што се приближувал до базата, тој бил фрустрирачки одложен поради повеќе лоши временски услови. На 29 јануари открил коњ, оставен од страна на трагачи, со храна и порака во која се велело дека има уште 37 километри до пештерата Аладин. 

Три дена подоцна, Мосон стигнал до пештерата, каде што открил повеќе резерви, но нешто што недостасувало во пештерата биле дополнителни пара дерези кои му требале за да го направи последното спуштање до базата. Тој го фрлил својот последен пар дерези откако го расчистил последниот ледник неколку дена претходно знаејќи дека ќе има уште еден пар во пештерата Аладин. Лошото време значело дека тој не можел повторно да тргне до 8 февруари, но за тоа време тој успеал да направи пар домашни дерези од дрво од пакување гајби и лабави клинци кои потоа ги користел за последниот дел од своето патување. Како што се спуштал по последната падина кон основата, сметал дека видел чад на хоризонтот, за кој сметал дека доаѓа од бродот што заминува. Кога пристигнал во базата, открил дека бродот навистина отпловил, претходно истиот ден, оставајќи група од пет луѓе - Бикертон, Бејџ, Медиган, Алфред Хоџман и Арчибалд Меклин - и новиот безжичен техничар, Сидни Џефрис.  Мосон испратил порака преку радио, барајќи од Дејвис да се врати и да ја земе групата; Дејвис се обидел да се придржува и го вратил бродот во заливот на Комонвелтот, но силниот дожд го спречил бродот да се закотви или да лансира брод. Тој останал загрижен дека со дополнителни одложувања, *Аурора* нема да стигне до западната база на Вајлд пред да биде блокирана од зимскиот мраз, па Дејвис се откажал и се упатил кон запад,  оставајќи ја групата да помине уште една година во базата. 

##### Други групи за санкање

 Моторизираната санка создадена од оштетен моноплан од типот Vickers REP не се покажала како успешна.
Источната крајбрежна група под Мадиган ја напуштила базата на 8 ноември, следејќи го брегот кон исток. Тие продолжиле, мапирајќи додека оделе и собирале геолошки и биолошки примероци, нешто повеќе од 150° Е, околу од 430 километри од базата. Во близина на таа точка, тие откриле карпест гребен, повеќе од 300 метри висок, со прекрасна колонообразна структура.  Мадиган го опишал ова како „*катедрала на природата*";  подоцна бил именуван како Хорн Блаф, по Вилијам Хорн, еден од спонзорите на експедицијата.  На нивното враќање, тие го прославиле Божиќ додека кампувале на јазичен ледник, несвесни дека Мосон и Мерц биле сместени во горниот тек на истиот ледник.  По завршувањето на целосното истражување на крајбрежјето, групата на Мадиган се вратила во базата на 16 јануари 1913. 

Јужната група на Баге го напуштила Денисоновиот ’Рт на 10 ноември,  и марширала на југ во правец на магнетниот пол додека Веб правел дневни магнетни набљудувања. Тие набрзо откриле дека магнетните пореметувања ги уништиле отчитувањата на компасот и тие биле управувани од сонцето, „*повеќе од ефикасна замена*", забележал Баге.  На 21 декември, тие биле на 484 километри од базата. Сепак, нивните магнетни отчитувања покажале дека тие сè уште се на одредено растојание од магнетниот пол.  За да го избегнат ризикот да го пропуштат бродот, тие се вратиле дома. Последниот дел од ова патување било исцрпувачко, бидејќи го пропуштиле последното складиште за храна и морале да побрзат во наредните стотина километри за да стигнат доп базата на 11 јануари.  

Западната група го одложила своето заминување до 3 декември, надевајќи се дека подоброто време ќе помогне во возењето на моторната санка.  Машината работела задоволително во пробите, и на почетокот добро, но на 16 километри надвор од основата, еден од неговите цилиндри почнал да грее. Проблемот се влошил; моторот наеднаш застанал, а пропелерот бил уништен. Моторната санка била напуштена, а групата го продолжила своето патување со влечење,  патувајќи 254 километри западно преку платото пред да се сврти кон базата. Нивното најважно геолошко откритие е метеорит, првиот откриен на Антарктикот.  

#### Втора сезона, 1913-1914 година

A man crawls through a passageway filled with snow Хоџман се враќа во колибата по метеоролошките отчитувања
За групата оставена во Денисоновиот ’Рт, зимата дошла рано, ограничувајќи ги главно во колибата многу месеци. Програмата за магнетни и метеоролошки набљудувања од претходната година била обновена, како и рутините на секојдневниот живот во базата.  Многумина од групата откриле дека имаат време, а Меклин, во традицијата на претходните експедиции, го искористил тоа за да уредува и произведува списание, *Адели Близард*.   Едно големо подобрување во однос на претходната година било тоа што, од 20 февруари, бил воспоставен редовен безжичен контакт со островот Мекквари, што и овозможило на групата да остане во контакт со надворешниот свет до 8 јуни, кога силните ветрови повторно ги срушиле безжичните јарболи.  

Безжичниот оператор, Џефрис, првично бил совесен и почитуван член на групата,  но од средината на јуни, неговото однесување почнало да се влошува. Тој станал нерасположен и агресивен, предизвикувајќи ги своите другари од колибата на тепачки, мрморејќи во себе, развивајќи менталитет за прогонство и занемарувајќи ја својата хигиена. Ова било доволно алармантно за остатокот од групата, но кога безжичните јарболи биле повторно подигнати на почетокот на август, Џефрис почнал да испраќа бесни пораки, тврдејќи дека сите други, освен Мосон, полуделе и се обидувале да го убијат.    Бикертон почнал да практикува ракување со безжичната мрежа, а Мосон испратил порака до Ејнсворт на безжичната станица на островот Мекквари да ги цензурира сите комуникации добиени од Џефрис. Конечно, во период на полуцидност, Џефрис побарал да биде ослободен од своите должности, а Бикертон трајно ја презел улогата на безжичниот оператор. 

Бидејќи времето се подобрувало, Мосон одлучил дека ќе направи последна експедиција со санки со Медиган и Хоџман, првенствено за да ја врати опремата што била фрлена или зачувана за време на патувањата претходната година. Во ова, тие биле во голема мера неуспешни. Тие се вратиле во базата на 12 декември, а *Аурора* пристигнала следниот ден.  Конечно го напуштиле Денисоновиот ’Рт на 24 декември 1913 година. Како што отпловувале, тие можеле да го видат крстот, подигнат на високо место од Бикертон и Меклин, во чест на нивните изгубени другари, Нинис и Мерц.  

### Западна база

 Френк Вајлд (*лево*), водач на групата на Далечниот Запад, со Ендрју Вотсон за време на експедицијата
Мосон се надевал дека ќе ја постави западната база на околу 800 километри западно од Денисоновиот ’Рт, за да се овозможи меѓубазна безжична комуникација.   По слетувањето на групата на Денисоновиот ’Рт во јануари 1912 година, *Аурора* отпловила на запад, многу подалеку од 800 километри, без да се најде соодветно место за слетување. На 15 февруари, тие биле на 2.410 километри од Денисоновиот ’Рт и во опасност да бидат замрзнати во зима кога нашле голем леден гребен на 66° 21′ S, 94° 51′ Е. Немајќи други опции, Вајлд го истражувал како место за базата и, и покрај можноста мразот да се распадне, решил да ризикува.  

Базата била основана до 21 февруари, кога *Аурора* отпловила за Хобарт.  Вајлд го именувал ледениот гребен по Шеклтон, чиј роденден бил на15 февруари.  Обидите за воспоставување безжичен контакт со Денисоновиот ’Рт не успеале; не можеле да подигнат соодветен јарбол и откриле дека недостасуваат витални делови од опремата за пренос. 

Во текот на следната година, групата во западната база завршила напорна програма за работа. Ова вклучувало две главни патувања со санки источно и западно од базата, мапирајќи вкупно над 560 километри. Тие, исто така, завршиле неколку патувања за поставување складишта и истражување на внатрешноста на платото. Тие правеле редовни метеоролошки, геолошки, магнетни и други научни набљудувања. 

Вајлд започнал патување со санки на исток пред да биде запрен од непрооден мраз. Една група предводена од Сиднеј Еван Џонс патувала 377 километри на запад пристигнувајќи на Гаусберг, изгаснат вулкан откриен од експедицијата на Дригалски во 1902 година.  Во февруари 1913 година, групата нетрпеливо го чекала враќањето на *Аурора*. Поради недостаток на одредби за уште една година во базата, тие се подготвиле за можноста бродот да не пристигне со собирање залихи на месо од фоки и пингвини,  но на нивно големо олеснување, *Аурора* се појавила на 23 февруари; Истата вечер луѓето, нивната опрема и нивниот личен имот биле на бродот, а бродот бил на пат кон Хобарт. 

### Остров Маквори

Групата на Ејнсворт започнала со секојдневни метеоролошки набљудувања од 1 јануари 1912 година, а безжичната станица била подигната на високиот гребен наречен Безжичен Рид.  До средината на февруари, станицата остварила контакт со Сиднеј,  и до 12 мај, ги пренесувала дневните временски извештаи до Велингтон.  Сигналите од Денисоновиот ’Рт се слушнале за прв пат на 25 септември.  

На 20 февруари 1913 година, конечно била воспоставена двонасочна комуникација со Денисоновиот ’Рт, а потоа редовно се разменувале пораки.  Групата во Мекквари, која очекувала олеснување, слушнала во март дека Денисоновиот ’Рт ќе биде оперативна втора сезона и дека станицата Мекквари ќе треба да остане отворена до ноември. Мосон преку радио кажал дека бродот за снабдување може да ја земе секоја група која сака да замине во мај, но сите избрале да останат. 

Како и што се претпоставувало, тешките зимски временски услови ги спречило бродовите за снабдување да стигнат до нив до 20 август, дотогаш резервите и резервите на гориво биле блиску до исцрпување.  Артур Соер, кој се разболел, бил однесен од островот.  *Аурора* пристигнала на 29 ноември, кога бил собран остатокот од групата, и заменета со членови на Метеоролошкото биро на Комонвелтот. 

### Океанографска работа

 Харолд Хамилтон од *Аурора*
Главната океанографска работа на експедицијата била извршена за време на две крстарења во 1912 година и на крајбрежно патување во 1914 година. Првото крстарење, од мај до јули 1912 година, вклучувало истрага, југозападно од Тасманија, за наводната местоположба на Островите на Кралската компанија кои биле барани без успех во многу наврати.  Ниту *Аурора* не нашла ни трага од нив, ниту пак од гребени на морското дно што би можело да сугерира на потонати острови.  Главната сфера на океанографските истражувања било морето околу островот Меквари и понатаму североисточно кон Окландските Острови.  Второто крстарење, во ноември 1912 година, се вратило во овие води. Три дена надвор од Хобарт, длабочината до морското дно одеднаш се намалило, од 3,550 метри измерени претходниот ден на 1.448 метри. Повторениот звук, направен во случај на грешка, произвел 1.452 метри. Дејвис го сфатил ова како доказ за потопен гребен кој можеби бил дел од копнениот мост што ја поврзувал Австралија со Антарктикот во праисториско време. Последователните испитувања не успеале да ја поткрепат оваа теорија. 

Откако преостанатите членови на групата од Денисоновиот ’Рт биле подигнати во декември 1913 година, Мосон одлучил дека, пред да се вратат дома, ќе спроведат истражување на крајбрежјето и морското дно на запад, до ледениот гребен Шеклтон.  Оваа задача довела до несогласување меѓу Мосон и Дејвис, кој дотогаш бил лишен од сон и исцрпен. Мосон забележал во својот дневник: „*Се надевам дека напорот нема да каже повеќе за него*".  Работата започнала на 1 јануари 1914 година, и била главно завршена до 2 февруари. По напорниот период во мразот, за време на кој Дејвис ретко го напуштал мостот, *Аурора* го започнала патувањето до дома.

Последици
---------

 Пред да заминат, Денисоновата група подигнала крст во спомен на Нинис и Мерц.
На 26 февруари 1914 година, *Аурора* стигнала до Аделаида на ентузијастички пречек.  Следниот месец, Мосон бил ангажиран во круг приеми и научни состаноци, пред да отплови за Лондон на 1 април, придружуван од неговата невеста Пакита Делпрат, со која се оженил претходниот ден. Во Лондон, тој држел предавање во Кралското географско друштво, ги посетил родителите на Нинис и бил примен во Куќата Марлборо од Александра, кралицата мајка и нејзината сестра, царицата на Русија.  На 29 јуни, пред неговото враќање во Австралија, тој бил прогласен за витез во Бакингемската палата од кралот Џорџ V и подоцна станал добитник на многу други почести,  вклучувајќи го и орденот на Кралското географско друштво во 1915 година. 

Во Австралија, Мосон се соочил со реалноста на долговите на експедицијата. Тој предложил австралиската влада да ги купи *Аурора* и другите артефакти и опрема од експедицијата за 15.000 фунти - сума, која не само што ќе ги подмири сите неподмирени долгови, туку и ќе го финансира производството на научни извештаи. Владата го одбила овој предлог.  Наместо тоа, тој ја продал *Аурора* на Шеклтон за само 3.200 фунти, за употреба во Царската транс-антарктичка експедиција (ITAE),  и се надевал дека ќе го подмири билансот на долгот преку продажбата на неговата хроника на експедицијата. *The Home of the Blizzard*, и со профитот од филмот и фотографиите на Харли. Избувнувањето на војната подоцна во 1914 година го одложило објавувањето на книгата, додека дистрибуцијата на филмот била попречена од договорни проблеми и со пренасочување на вниманието на јавноста кон војната.  Како резултат на тоа, научните извештаи биле произведени поединечно во текот на следните 30 години, а последен пат се појавиле во 1947 година. 

Многу од персоналот на експедицијата се пријавиле во вооружените сили кога избила војната; Баге - веќе офицер во Кралските австралиски инженери - бил убиен за време на кампањата во Галиполи во 1915 година,  и Лесли Блејк, картограф и геолог на групата на островот Маквари, починал откако бил тешко ранет од граната во Франција во 1918 година.   Неколку од нив се вратиле на Антарктикот: Мосон како водач на Британската австралиска и новозеландска истражувачка експедиција на Антарктикот (BANZARE) во 1929–1931 година;  Дејвис, како капетан на *Аурора* за релјефното патување за групата на Рос Море во експедицијата на Шеклтон,  и како капетан на Дисковери за време на првата етапа на БАНЗАРЕ;  Харли се придружил на Царската транс-антарктичка експедиција,  и исто така се потпишал на БАНЗАРЕ.   и се придружил на ИТАЕ, и во 1921 година го придружувал Шеклтон на неговата последна експедиција, преземајќи го како водач по ненадејната смрт на Шеклтон во јануари 1922 година. Чарлс Харисон, кој бил член на групата на Далечниот Запад, го посетил островот Меквари во 1914 година, но неговиот брод исчезнал без трага на неговото враќање во Австралија.. 

Два дена по пристигнувањето во Аделаида, Џефрис отишол со воз кој се упатил кон неговиот дом во Тувумба, но тој никогаш не пристигнал; Еден месец подоцна, тој бил пронајден во близина на Ставел, Викторија, како талка во покрај грмушка. Следната година ја поминал во азил, но по нападот врз член на персоналот, бил ангажиран во криминален азил во Арарат, каде што починал во 1942 година. Неговото семејство било многу критично за недостатокот на грижа и сочувство на Мосон; тие му напишале многу писма очигледно без одговор. Во 2018 година, Џефрис конечно бил почестен со поставување на плоча на гробиштата Арарат, во близина на местото на неговиот необележан гроб.

Проценка
--------

 Експедицијата ја направила првата карта на островот Мекквари.
Научната работа на експедицијата ги опфатила областите на геологијата, биологијата, метеорологијата, копнениот магнетизам и океанографијата;  огромните количини на податоци пополниле повеќе извештаи објавени во период од 30 години. Овие извештаи дале опширен опис на екстремните временски услови на Антарктикот и на неговиот животински и растителен свет.  Ова била првата експедиција која успешно воспоставила безжичен контакт помеѓу антарктичкиот континент и австралиското копно, преку станицата на островот Мекквари;  исто така ги обезбедила и првите студии и мапирање на островот.  Нејзините осум главни групи за санкање патувале вкупно 4.180 километри, додека *Аурора* пловела по 2.900 километри од непознатото крајбрежје,  мапирајќи го континенталниот гребен преку 55° од должината.  Фотографиите и филмот на Харли обезбедиле сеопфатен сликовен запис. 

Многу одлики на Антарктикот носат имиња кои им оддаваат почит на членовите на експедицијата, вклучувајќи ги Мосонов ’Рт, Мосонов Брег, полуостровот Мосон,  Мадиган Нунатак,  ледникот Мерц и ледникот Нинис.   Експедицијата била првиот чекор кон подоцнежните територијални претензии на Австралија на антарктичкиот континент,  и била во поголем обем од кој било од нејзините претходници на теренот. Френк Харли го сумирал карактерот на експедицијата: „*Шеклтон ја пресади науката за истражување – Мосон додаде истражување на науката*."  Според историчарот Гордон Хејс, „*Експедицијата на Мосон, судена според големината и на нејзината скала и на нејзините достигнувања, била најголемата и најсовршената експедиција што некогаш отпловила на Антарктикот*"

Наводи
------

1. ↑  Riffenburgh 2005. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2005 (help)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62  Riffenburgh 2009. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2009 (help)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28  Turney 2012. sfn error: no target: CITEREFTurney2012 (help)
4. 1 2 3 4 5 6  Bryan 2011. sfn error: no target: CITEREFBryan2011 (help)
5. 1 2  Smith 2014. sfn error: no target: CITEREFSmith2014 (help)
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  Mawson 2008. sfn error: no target: CITEREFMawson2008 (help)
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Davis 1919. sfn error: no target: CITEREFDavis1919 (help)
8. ↑  Riffenburgh 2009, стр. 42. sfn error: no target: CITEREFRiffenburgh2009 (help)
9. ↑  Béchervaise 1981. sfn error: no target: CITEREFBéchervaise1981 (help)
10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33  FitzSimons 2012. sfn error: no target: CITEREFFitzSimons2012 (help)
11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Mills 2007. sfn error: no target: CITEREFMills2007 (help)
12. ↑  Coleman 2007. sfn error: no target: CITEREFColeman2007 (help)
13. 1 2  Leane & Tiffin 2012. sfn error: no target: CITEREFLeaneTiffin2012 (help)
14. ↑  Ayres 2003. sfn error: no target: CITEREFAyres2003 (help)
15. ↑  Borchgrevink 2014. sfn error: no target: CITEREFBorchgrevink2014 (help)
16. 1 2  Bickel 2000. sfn error: no target: CITEREFBickel2000 (help)
17. ↑  Madigan 2008. sfn error: no target: CITEREFMadigan2008 (help)
18. ↑  USGS Antarctica ID 6994. sfn error: no target: CITEREFUSGS\_Antarctica\_ID\_6994 (help)
19. 1 2 3  Bage 2008. sfn error: no target: CITEREFBage2008 (help)
20. 1 2  Cansdale 2018. sfn error: no target: CITEREFCansdale2018 (help)
21. ↑  USGS Antarctica ID 5529. sfn error: no target: CITEREFUSGS\_Antarctica\_ID\_5529 (help)
22. 1 2 3 4 5 6 7  Ainsworth 2008. sfn error: no target: CITEREFAinsworth2008 (help)
23. ↑  Wharton 1904. sfn error: no target: CITEREFWharton1904 (help)
24. ↑  Jacka 1986. sfn error: no target: CITEREFJacka1986 (help)
25. ↑  Gorman 2005. sfn error: no target: CITEREFGorman2005 (help)
26. 1 2 3 4 5  Killick 2012. sfn error: no target: CITEREFKillick2012 (help)
27. 1 2  Bull. Am. Geogr. Soc. 1915. sfn error: no target: CITEREFBull.\_Am.\_Geogr.\_Soc.1915 (help)
28. 1 2 3 4  Alberts 1981. sfn error: no target: CITEREFAlberts1981 (help)

Понатамошно читање
------------------

* Dartnall, H. J. G. (2013). *Lost in the Mists: Leslie Russell Blake*. Victoria: Arcadia. ISBN 978-1-925003-18-5.
* Hall, L. (2000). *Douglas Mawson: The Life of an Explorer*. Sydney: Reed Natural History. ISBN 978-1-86436-670-9.
* Jacka, F.; Jacka, E. уред. (1988). *Mawson's Antarctic Diaries*. London: Unwin Hyman. ISBN 0-04-320209-8.
* McEwin, E. (2007). *An Antarctic Affair*. Bowden: East Street Publications. ISBN 978-1-921037-30-6.
* Roberts, D. (2014). *Alone on the Ice*. New York: W. W. Norton & Co. ISBN 978-0-393-34778-4.

Надворешни врски
----------------

* Works about the Australasian Antarctic expedition at Open Library
* Works about the Australasian Antarctic expedition at WorldCat Identities
* Letter written by Bob Bage while preparing for the relief party

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Антарктички експедиции (1819—1922) |
| --- |
|  |
| 1819—1900 | Руско Царство Белингсхаузен и Лазарев (1819—1821) \* Обединето Кралство Џејмс Рос (1839—1843) \* Белгија Жерлаш (1897—1899) \* Обединето Кралство Борхгревинк (1898—1900) |  |
|  |
| 1901—1909 | Обединето Кралство Скот (1901—1904) \* Германско Царство Дригалски (1901—1903) \* Шведска Норденшелд (1901—1903) \* Обединето Кралство Брус (1902—1904) \* Франција Шарко 1903—1905 \* Обединето Кралство Шеклтон (1907—1909) \* Франција Шарко (1908—1910) |
|  |
| 1910—1922 | Јапонска империја Сирасе (1910—1912) \* Норвешка Амундсен (1910—1912) \* Обединето Кралство Скот† (1910—1913) \* Германско Царство Филхнер (1911—1912) \* Австралија Мосон (1911—1914) \* Обединето Кралство Шеклтон (1914—1917) \* Обединето Кралство Шеклтон † (1921—1922) |

 |