recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Венетскиот** е исчезнат индоевропски јазик што бил зборуван во античките времиња во северна Италија поточно во областа Венето и денешна Словенија. Јазикот е зачуван во писмена форма на околу 300 натписи што датираат од 6 век п.н.е. па сè до 1 век. Луѓето што го зборувале јазикот се нарекувале Венети од страна на Римјаните и Грците. Јазикот тотално се изгубил со освојувањето на територијата од страна на Римското Царство.
Денес, помеѓу славистите ширум Европа се појавува една теорија за овој јазик што од ден на ден станува се поприфатлива. Според нив венетскиот јазик не е никој друг освен дел од словенскиот јаизк. Тие научници тврдат дека венетскиот јазик и старословенскиот јазик биле еден ист јазик но со различна терминологија дадена од научниците од западна Европа. Исто така се тврди дека јазикот не бил зборуван само на територијата на Италија туку на територијата од Македонија до Русија па сè до Франција.

Примери од јазикот
------------------

Натписите се пронајдени на бронзена накит во Есте, Италија. Примерите се од Јадранскиот Венетски јазик, а за останатите дијалекти на овој јазик има слабо извори. Овој дијалект е сличен со латинскиот јаизк.

венетички: *mego donasto śainatei reitiiai porai egeotora aimoi ke louderobos*
латински: *me donavit sanatrici Reitiae bonae Egetora [pro] Aemo liberis-que*
венетички: *eik goltanos doto louderai kanei*
латински: *hic Goltanus dedit Liberae Cani*

Наводи
------

1. ↑  Pellegrini, Giovanni Battista; Prosdocimi, Aldo Luigi (1967). *La Lingua Venetica: I – Le iscrizioni; II – Studi*. Padova: Istituto di glottologia dell'Università di Padova.
2. ↑  Wallace, Rex (2004). „Venetic". Во Woodard, Roger D. (уред.). *The Cambridge Encyclopedia of the World’s Ancient Languages*. University of Cambridge. стр. 840–856. ISBN 0-521-56256-2. Архивирано од изворникот на 2008-12-08. Посетено на 2022-01-26.
3. ↑  Wilkes, J.J. (9 January 1996). *The Illyrians* (1. изд.). Wiley-Blackwell. стр. 77. ISBN 0-631-19807-5 – преку Google Books.
**Борис Колев Симоновски** (25 август 1923

 во Нежилово (Кратовско) — 20 мај 1945

 во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Израснал во бедно земјоделско планинско семејство. Откако го завршил основното четиригодишно училиште, почнал да се занимава со земјоделие и сточарство, а ѝ аргатувал по туѓи имоти. Неговиот живот бил тежок и макотрпен. Со распламтување на сенародното востание активно го помагал народноослободителното движење. На 6 септември 1944 година стапил во редовите на Кратовскиот баталјон. Земал учество во борбите против Германците на Здравчи Камен и Крива Река, кога окупаторот се обидел повторно да го окупира Кратово, во кои борби бил повеќепати рануван. По борбите на Сремскиот фронт и ослободувањето на Југославија учествувал во прочистувањето од разните остатоци на квислиншките единици, четниците и усташите, во кои битки повторно бил тешко ранет. Ѝ покрај укажаната лекарска помош, на 20 мај 1945 година, подлегнал на раните.

Наводи
------

1. 1 2  *Нивната борба за слобода, наш патоказ за иднината*. Кратово: Општински одбор на СЗБ НОВ Кратово. 1985. стр. 53.
**Атанас Јовев Муртински** — македонски револуционер, струмички војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.

Животопис
---------

Јовев е роден во струмичкото село Муртино и затоа го добил прекарот **Муртински**. 
Бил еден од поистакнатите селски раководители на МРО, какви што биле и: Васил Наков (Дрвош), Алекса Иљашев (Попчево) Ѓорги Митушев (Три Води), Божин Ѓоргиев (Барбарево), Миљко Витанов (Робово), Панде Филев Смиљков (Дабила), Атанас Галев, Доне Јуруков, Трајко Барбутов, Мите Манавски, Андон Попов, Велко и Ристо Џолеви (Моноспитово) и повеќемина други дејци кои одиграле особено важна улога во животот на Организацијата во Струмица и струмичко. Во неговиот дом во Муртино често престојувале раководители и дејци на Струмичкиот револуционерен округ, меѓу кои бил и војводата Христо Чернопеев. Откако османлиските власти присобрале информации за револуционерната активност на Атанас Јовев-Муртински, се создала реална можност и опасност за негово затворање и изведување пред османлиските судови. Во 1906 година формирал чета, која дејствувала сè до Младотурската револуција во 1908 година.
Револуционерна дејност покажал и во периодот од почетокот на дваесеттите години од XX век кога дошло до возобновување на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО) под раководство на Тодор Александров. Починал во 1924 година.

Наводи
------

1. ↑  Пандевски, Манол, Ѓорѓи Стоев - Трнката (1969). *Струмица и Струмичко низ историјата*. Струмица: Општински одбор на Сојузот на здружението на борците од НОБ – Струмица. стр. 218. Посетено на 2015-01-12.
2. ↑   *Божин Ѓоргиев бил делегат и на околискиот Конгрес на автономистичката ВМРО, којшто се одржал 1923 година на планината Беласица*
3. ↑  *Трајко Барбутов-Шерко, Мите Манавски и Андон Попов (сите од с. Моноспитово) поради нивната револуционерна ангажираност и во подоцнежната автономистичка ВМРО на Тодор Александров, во дваесеттите години од XX век, биле осудени на смрт од страна на српските власти и стрелани пред народот на извесно место меѓу градот Струмица и селото Дабила.*
4. ↑  *Ристо Џолев во 1923 година од српските власти е осуден на 8 (осум) години строг затвор. Окован во тешки пранги бил одведен во Нишкиот затвор.*
5. ↑  Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893 – 1934). Биографично-библиографски справочник. София, 2001, стр. 67.
Источното православие во Европа
**Византиска заедница** — одредница која се користи од страна на историчарите од XX век и се однесува на областите каде византиската литургиска традиција и културно влијание било распространето од страна на византиските мисионери во средниот век.

Географски овој поим ги опфаќа приближно земјите на Балканскиот Полуостров, Романија, Молдавија, Русија, Украина, Грузија, Ерменија и Белорусија.

Наводи
------

1. ↑  Obolensky, Dimitri (1974), The Byzantine Commonwealth: Eastern Europe, 500-1453.
2. ↑  Meyendorff, John (1982), The Byzantine Legacy in the Orthodox Church. St Vladimir's Seminary Press, ISBN 0-913836-90-7.
Предлошка:МРО
**Битката кај Готен**, Малешевско е една од најголемите битки водени од страна на четите на Македонската револуционерна организација пред Илинденското востание на територијата на Македонија.

Битката
-------

Битката започнала на Велигден на 6 април 1903 година се водела на планината Готен, Малешевско, Источна Македонија. Борбата се водела помеѓу здружените чети на Македонската револуционерна организација и турскиот аскер. На чело на здружената чета стоеле војводите: Христо Чернопеев, Коста Мазнејков, Делчо Кочов, К. Кондов, Никола Дечев, Питу Гули, Ванчо Србакот, Тимо Ангелов и др. Бројот на комитите изнесувал околу 250-270 души. Четата била опколена од страна на турската војска на врвот Готен, при што на помош им дошол и врховистичкиот војвода Никола Лефтеров со својата чета. Ноќта на 6 април опколените комитеи тргнале на јуриш при што од своја страна имале 25 загинати додека пак бројот на загинатите и ранети турски војници изнесувал околу 200 души.

Извори
------

1. ↑  *Движението отсам Вардара и борбата с врховистите, по спомени на Јане Сандански, Чернопеев...*
**Византиското Царство** од страна на Комнините била управувана во два периоди: периодот од 1057 година со назначувањето на Исак I Комнин за цар до крајот на неговото владеење во 1059, и назначувањето на Алексиј I Комнин во 1081 година до крајот на владеењето на Андроник I Комнин во 1185 година.

Позадина
--------

Комнинската ера започнала во период на големи тешкотии и стремење кон Византија. По еден период на релативен успех и експанзија во рамките на Македонската династија (867-1054), Византија доживеала неколку децении стагнација и опаѓање, што кулминирало со огромно влошување на ситуацијата односно земјата имала територијална, економска и политичка нестабилност.

Проблемите со кои се соочувала империјата биле делумно предизвикани од растечкото влијание и моќ на аристократијата, која ја слабеела на империјата воената структура преку поткопување на системот за темите. Заочнувајќи од смртта на успешниот војник-цар Василиј II во 1025, една долга серија на слаби владетелите ги распуштиле големите армии кои биле во одбрана на источните провинции од напади; наместо тоа, златото било складирано во Цариград, наводно со цел да се ангажираат платеници доколку се појават определени проблеми. Всушност, најголем дел од парите биле давани во форма на подароци кај фаворитите на царот.

Земјата во текот на периодот била напаѓана од Турците на исток и од Норманите на запад. Од 1080 година, империјата изгубила 78.000 км2.

Цари
----

* Исак I Комнин (Ισαάκιος Α' Κομνηνός) (c. 1007 - 1060, владеел 1057 - 1059) – војник
* Алексиј I Комнин (Αλέξιος Α' Κομνηνός) (1057 - 1118, владеел 1081 - 1118) – внук на Исак I, оженет со правнуката на Константин X
* Јован II Комнин Убавиот (Ιωάννης Β' Κομνηνός o Καλος) (1087 - 1143, владеел 1118 - 1143) – син на Алексиј I
* Мануил I Комнин Велики (Μανουήλ Α' Κομνηνός ο Μέγας) (1118 - 1180, владеел 1143 - 1180) – син на Јован II
* Алексиј II Комнин (Αλέξιος B' Κομνηνός) (1169 - 1183, владеел 1180 - 1183) – син на Мануил I
* Андроник I Комнин (Ανδρόνικος Α' Κομνηνός) (1118 - 1185, владеел 1183 - 1185) – внук на Јован II; оженет со вдовицата на Алексиј II; неговите потомци го создале Трапезунтското Царство
**„Аталанта"** (француски: *L'Atalante*) — француски филм од 1934 година, во режија на Жан Виго, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан Дасте (Jean Dasté), Дита Парло (Dita Parlo), Мишел Симон (Michel Simon) и Луј Лефевр (Louis Lefebvre). Исто така, во филмот се појавува и познатиот француски поет Жак Превер.

Синопсис
--------

Жулиет (ја игра Парло) и Жан (го игра Дасте) веднаш по венчавката заминуваат со речниот брод „Аталанта" за Париз. Со нив се помошникот на Жан, стариот морнар Жил (го игра Симон) и едно малдо момче (го игра Лефевр). Кога пристигаат во Париз, Жулиет е нестрплива да го види градот, но таа и Жан не можат да го остават бродот, зашто во меѓувреме излеува Жил. Така младенците се принудени да останат во бродот цела ноќ и поради тоа Жулиет му е лута на сопругот. Сепак, утредента, тие излегуваат во еден ресторан каде на Жулиет ѝ се додворува еден продавач. Подоцна, тој ја посетува на бродот, но во тој миг пристига Жан и го брка продавачот. Лут поради флертувањето на Жулиет, Жан го напушта бродот, а потоа и таа си заминува во градот. Таму, Жулиет безуспешно бара работа, а во меѓувреме, Жан испловува, лут на сопругата, но несреќен поради разделбата. Затоа, Жил оди да ја побара Жулиет, ја наоѓа и ја враќа на бродот. Така, таа и Жан се повторно заедно.

Наводи
------

1. ↑  HRT, Atalante, francuski film (пристапено на 25.9.2021)

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија филм е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Вахтанг I Горгасал** ( 440 .- 502 .) бил крал на Иберија во втората половина на V век .

Биографија на Син Мирдат V од династијата Хасороид. Прекарот „Горгасал" преведен од персиски претставува облик на шлем.  

Кој е роднина и пријател на персиската Сасанидска династија, Вахтанг учествувал во нивните војни со Грците и Белите Хуни. Тој побарал од Цариградската патријаршија да го признае автокефалноста на грузиската православна црква. Тој работел активно за зајакнување на грузиската држава. Тој влегол во сојуз со Ерменците и 482 година. водел големо востание против персиското владеење.

Кога тој беше поразен во таа борба, тој беше принуден да побегне во Егрис. Ветувајќи послушност на Сасанидите, тој се врати во Иберија и го изгради Тбилиси, каде го пресели главниот град од Мекета. Тој подоцна одби да учествува во Персиските војни со Византија и затоа беше убиен во судир со Криминалните трупи на Сасанидската империја .

Со векови, грузискиот народ го сочувал сеќавањето на кралот Вахтанг. Тој станал омилен херој на народните приказни и бил прогласен за светец од Грузиската православна црква.   [ *<span title="Ова тврдња тражи референцу из поузданог извора<nowiki/&gt; (септембар 2018)">пребарување на извор* ]

Семејно стебло
--------------

Предлошка:Породично стабло

Извори
------

1. ↑  Rayfield 2000. sfn error: no target: CITEREFRayfield2000 (help)
2. ↑  Rapp 2003. sfn error: no target: CITEREFRapp2003 (help)
3. ↑  Информация с сайта Грузинской Православной церковь
**Галеацо Марија Сфорца** (роден на 24 јануари 1444

 - починал на 26 декември 1476

) бил војвода од Милано во периодот од 1466 до 1476 година.

Животопис
---------

Тој бил син на Франческо I Сфорца и Бјанка Марија Висконти, како први војводи на Милано од династија Сфорца. Тој се оженил со Доротеја Гонзага од династија Гонзага, а по нејзината смрт се оженил со Бона Савојска.

Галеацо Марија Сфорца е роден во Фермо. По смртта на неговиот татко (8 март 1466), Галеацо бил во Франција на чело на воен поход за да му помогне на кралот Луј XI во војната против Чарлс Смелиот од Бургундија. Кога разбрал за смртта на татко му тој се вратил во Италија под лажно име бидејќи било потребно да помине преку територијата на неговиот семеен непријател, војводата од Савоја кој имал неуспешен обид за атентат. На 20 март тој влегол во Милано и бил признаен за нов војвода на Милано.

Во првите години, тој владеел заедно со неговата мајка, но подоцна таа била отпуштена од својата должност. Тој е познат како голем покровител на музиката. Во текот на неговото владеење со финансиска поддршка неговата капела прераснала во една од најпознатите и историски значајни музички ансамбли во Европа.

Им покрај неговата љубов кон музиката, тој бил познат по својата суровост, познат женкае кој често ги менувал своите љубовници. Еден свештеник кој предвидел кратко владеење на Галеацо бил казнет со тоа што починал од глад. Исто така било познато дека тој силувал неколку дворјанки, како и тоа што садистички ги мачел оние кои го навредувале. Ова му создало многу непријатели во градот.

Атентат
-------

Во атентатот врз Галеацо Марија Сфорца биле вклучени Карло Висконти, Џероламо Олгијати и Џовани Андреа Лампугнани, сите високи претставници на Миланскиот суд. Лампугнани бил водач во организирањето на атентатот, бидејќи во текот на неговото владеење неговото семејство изгубило значаен дел од имотот кој го поседувале.

Целиот настан се случил на Божик во 1476 година, на денот на Свети Стефан во истоимената црква. Во процесот учествувале околу 30 луѓе. Тројца од нив го чекале војводата да пристигне во црквата. Кога тој стапил во црквата, Лампугнани клекнал пред војводата и по неколку разменети зборови тој го избодел на Сфорца во градите. По ова се приклучиле и Карло Висконти и Џероламо Олгијати.

Сфорца починал на самото место. Сите побегнале од настанот освен Лампугнани кој бил убиен од стражата. Неговото тело било влечено низ улиците во градот. По неколку дена биле уапсени и останатите двајца главни заговорници во атентатот и погубени.

Деца
----

* Џан Галеацо Сфорца
* Хермес Марија Сфорца
* Бјанка Марија Сфорца
* Ана Сфорца
* Катерина Сфорца

|  |
| --- |
| Галеацо Марија Сфорца **Династија Сфорца****Роден(а):** 24 јануари 1444  **Починал(а):** 26 декември 1476 |
|
| Претходник**Франческо I Сфорца** | **Војвода на Милано**1466–1476 | Наследник**Џан Галеацо Сфроца** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 18018815
* LCCN: n83225412
* ISNI: 0000 0000 8097 7030
* GND: 118812920
* SUDOC: 066912652
* BNF: cb12473849v (податоци)
* BIBSYS: 90768002
* ULAN: 500219531
* HDS: 029254
* BNE: XX1349256

 |

 |
**Вашингтонски каталог на двоѕезди** (англиски: *Washington Double Star Catalog* или **WDS**) — каталог на двоѕвезди во надлежност на Поморската опсерваторија на САД. Опфаќа информации како положба, величина, сопствено движење и спектрален тип. Во јуни 2017 г. содржел 141.743 двоѕвезди. Вклучени се и повеќекратни ѕвезди. Повеќекратните ѕвезди со *б* составници се претставуваат во каталогот како парови *б-1*.

Историја
--------

Базата според која е изработен WDS започнала во Личката опсерваторија, каде според неа е направен Индекс-каталогот на визуелни двоѕвезди, објавен во 1963 г. Во 1965 г. по инцијатива на Чарлс Ворли таа прешла во Поморската опсерваторија.

Оттогаш каталогот е подобруван со разни мерни податоци, претежно од каталозите „Хипаркос" и „Тихо" и исходните сознанија од вршената дамчеста интерферометрија, како и други извори.

Поврзано
--------

* Ајткенов каталог на двоѕвезди
* Бернамов каталог на двоѕвезди

Наводи
------

1. ↑  Douglass, Geoffrey G.; Corbin, Thomas E.; Mason, Brian D. (1998). "CHARLES EDMUND WORLEY, 1935-1997". Charles Worley obituary, United States Naval Observatory, 1998. Архивирано на 11 март 2009 г. посет. 4 септември 2008 г
2. ↑  Mason, Brian D.; Wycoff, Gary L.; Hartkopf, William I.; Douglass, Geoffrey G.; Worley, Charles E. (2001). "The Washington Double Star Catalog, 2001.0". Astrometry Department, United States Naval Observatory, 2001. Архивирано на 1 ноември 2008 г. Повеќе не се подновува; последната поднова е направена на 26 септември 2001 г. од Брајан Мејсон. посет. 4 септември 2008 г

Надворешни врски
----------------

* Каталогот WDS Архивирано на 14 февруари 2011 г. — Поморска опсерваторија на САД
* Вашинтгонски каталог на двоѕвезди — VizieR
* StelleDoppie — посредник за WDS
**Георги Сотиров Дукимов** (7 декември 1926

 во Горно Броди, Серско, Егејскиот дел на Македонија — 5 јули 2021

 во Гоце Делчев (град), Пиринска Македонија) — еден од најистакнатите припадници на македонското национално движење и маченик за македонската национална кауза во комунистичка Бугарија.

Животопис
---------

Неговото семејство се населило во градот Неврокоп (денешен Гоце Делчев), каде што завршил средно училиште. Во 1947 година, тој бил осуден на осум години и шест месеци затвор за приклучување кон македонска група која се спротивставувала на комунистичкото решение на македонското прашање. Животот го поминал во градот Неврокоп и по бугарските затвори.

Тој и неговата група, позната како *Групата на Дукимов*, биле уапсени на 13 октомври 1947 г. во Неврокопско, како што објавил весникот *Пиринско Дело*. Иако постоеле активни групи кои му служеле на Ванчо Михајлов и агитирале на терен против македонската идеја, *Групата на Дукимов* отворено ја поддржувала Македонија и себеси си се декларирале за Македонци. Ова етикетирање од страна на Бугарската власт вопшто не било реален приказ на состојбата на теренот и на активните групи кои работеле за македонските идеи и права.

Во неговата група, повеќето членови како и тој самиот имале потекло од Егејскиот дел на Македонија, па од таму тие агитирале за една засебна независна обединета Македонија во нејзините етнички граници, а со тоа не ја поддржувале идејата Пиринска Македонија да се припои кон Југославија,а да се изостави Егејскиот дел на Македонија.

Дукимов е еден од основачите на ОМО „Илинден".

Спомени и мисли
---------------

Напишал спомени под називот „ЕДНА ИДЕЈА ЕДИН ЖИВОТ".

Ќе останат неговите искажувања:

```
*„По убедување биди што сакаш,* 
*на својот бог се моли ти,*
*но никогаш немој да забраваш,*
*дека син на Македонија си ти."*
```

```
„Кога кажувам дека сум Македонец, значи постојам, се останато е предавство или смрт! ... Вековните маки на македонскиот народ се коват не само во Софија, Атина и Белград , туку и во Европа. За нас бугарскиот шовинизам, којшто сака да ја заграби Македонија духовно и физички , е враг број еден!"
```

Наводи
------

1. ↑  „Како во Пиринска се испраќа Македонец". *Off*.
2. 1 2  Стојков, Стојко (2014). *ТАБУ:Време на страх и страдание* (PDF). Благоевград: ДРУЖЕСТВО НА РЕПРЕСИРАНИТЕ МАКЕДОНЦИ В БЪЛГАРИЯ. стр. 31. Недостасува `|author1=` (help)
3. 1 2  Самуил Ратевски. „НАРОДНА ВОЛЈА". *www.narodnavolja.com*. Недостасува `|author1=` (help)
4. ↑  Стојков, Стојко (2016). *ГЛАСНИК год.60 бр.1* (PDF). Скопје: ИНИ. стр. 241–242. Недостасува `|author1=` (help)
5. ↑  Иван Катарџиев (2008). *Македонска емиграција во Бугарија : 1944 – 1950*. Скопје: МАНУ. стр. 176. ISBN 608-203-005-2. OCLC 456431528.

Надворешни врски
----------------

* „ЕДНА ИДЕЈА ЕДИН ЖИВОТ" (бугарски)
* Славата, митот и крвта на ВМРО (21)
* „Една идеја един живот" (2)
*
**Георги Ајановски** (Воден, Егејска Македонија, 25 февруари 1941

 - ) — македонски прозаист и писател за деца.

Животопис
---------

Тој е син на Вангел Ајановски-Оче, истакнат водач на деец на македонското национално движење (НОД) од Егејска Македонија. Роден е во четиричлено семејство заедно со неговата сестра Дора и двајцата браќа Ристо и Владимир. Тој бил евакуиран во Народна Република Југославија на 8-годишна возраст.

Дипломирал новинарство во Скопје. Од 1962 до 1997 година работел во НИП *Нова Македонија,* како новинар и уредник на рубриката во „Вечер", а потоа како главен и одговорен уредник на весникот „Нова Македонија". Постојан дописник на „Нова Македонија" од Москва. Основач и директор на НИК „Денес" и на весникот „Македонија Денес".

Автор е на публицистичките трудови „Признавањето на Македонија", „Сибирски години", „Елена Галкина-Краснаја" и на монографијата за „Мирка Гинова". Автор е на книгите: „Вани" (роман за деца, 1973), „Вани" (втор дел, 1998). Член на ДПМ од 1974 година.

Награди
-------

Добитник е на наградата Крсте Мисирков и на наградата за животно дело во новинарството.

Наводи
------

1. ↑  peoplepill.com. „Georgi Ajanovski: Aegean Macedonian journalist (1940-) | Biography, Facts, Career, Wiki, Life". *peoplepill.com*.
2. ↑  „„МАКЕДОНИЈА ДЕНЕС" – Македонска енциклопедија" (англиски). Архивирано од изворникот на 2021-03-01.
3. ↑  Ajanovski, Georgi (1992). *Irina Ginova Mirka*. Nova Makedonija.
4. ↑  „Членови на ДПМ – Друштво на писатели на Македонија".
5. 1 2  *Личности од Македонија*. Скопје: МИ-АН. 2002. стр. 14. ISBN 9989-613-28-1. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
6. ↑  „АЈАНОВСКИ, Георги". *Македонска Енциклопедија*. 2018-10-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа биографска статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |
**Грб на Општина Велес** — официјален грб на Општина Велес

Опис
----

Грбот на општина Велес е долговечен и донесен пред 42 години. Тој е во форма на штит, на горниот дел е напишано името на градот а во средината е Градскиот саат, под него е машински запченик, кој ја симболизиран индустријата, која сè до пред десетина години беше движечка гранка за развој на општината. Лево и десно од Саат кулата се амфитеатрално поставени двете страни на градот со повеќе куќи, а под нив се бранови, кој ја симболизираат реката Вардар.

Грбот на Велес, тогаш донесен како амблем, е решение на Тодор Груев. За сите овие години тој нема промени, освен во 1997-та кога се избриша придавката Титов од името на градот, па се избриша и од грбот. Со понуденото решение, тој го отсликува Велес, немаше идеолошки знаци и затоа успеа да остане ист толку време, како што е донесен.

Според документите од Државниот архив, при истражувањето на ТРМР, грбот на Велес е донесен наменски на седница на Собранието на општината на 4-ти ноември 1969-та неколку дена пред празнувањето на ослободувањето на градот, во време кога претседател на градот бил Александар Варналиев.

Во документите не пишува дали грбот е донесен по повик на конкурс или е нарачан од авторот, Тодор Груев кој бил дипломиран етнолог, директор на велешкиот музеј од неговото формирање 1951 до 1972.

Носечки симбол во грбот на Велес е Саат-кулата која потекнува од 14 век и е една од најстарите градби. Лево и десно од неа е прикажана старата градска архитектура во форма на визури што се амфитеатрално распослани од двете страни на Вардар. Во подножјето на Саат-кулата е претставена реката, а веднаш под неа запченик кој го симболизира индустрискиот развој на градот. На горниот дел од грбот е испишано името на градот – Велес..

Наводи
------

1. ↑  ГРБОТ НА ОПШТИНА ВЕЛЕС

Поврзано
--------

* Знаме на Општина Велес
* Грбови на општините во Македонија
* Општина Велес

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
**Грбови на** **македонските општини** |
| --- |
|  |
| Грб на МакедонијаГрб на МакедонијаГрб на МакедонијаГрб на Македонија
*Аеродром* •  Арачиново •  Берово •  Битола •  Богданци • Боговиње • Босилово • Брвеница • *Бутел* • Валандово • Василево • Вевчани • Велес • Виница • Вранештица • Врапчиште • *Гази Баба* • Гевгелија • Гостивар • Градско • Дебар • Дебрца • Делчево • Демир Капија • Демир Хисар • Дојран • Долнени • Другово • *Ѓорче Петров* • Желино • Зајас • Зелениково • Зрновци • Илинден • Јегуновце • Кавадарци • Карбинци • *Карпош* • *Кисела Вода* • Кичево • Кратово • Крива Паланка • Конче • Кочани • Кривогаштани • Крушево • Куманово • Липково • Лозово • Маврово и Ростуше • Македонска Каменица • Македонски Брод • Могила • Неготино • Новаци • Ново Село • Осломеј • Охрид • Петровец • Пехчево • Пласница • Прилеп • Пробиштип • Радовиш • Ранковце • Ресен • Росоман • *Сарај* • Свети Николе • Сопиште • Старо Нагоричане • Струга • Струмица • Студеничани • Теарце • Тетово • *Центар* • Центар Жупа • *Чаир* • Чашка • Чешиново-Облешево • Чучер-Сандево • Штип • *Шуто Оризари* |
|  |
| Општините со закосени букви се дел од град Скопје. Погледнете го и **Грбот на град Скопје** |

 |
**Вајат во Шид** се наоѓал на улицата Змај Јована бр.27, изградена во втората половина на 19 век. Тој е претставник на народната архитектура и се наоѓа на листата на заштитени недвижни културни добра како споменик на културата од големо значење.

Вајат е посебна, еднособна зграда изградена како дополнителен станбен простор на поголеми куќи во кој живееле задруги и се кориетела за млади брачни парови, членови на домаќинството. Една од важните одлики на скулптурата е тоа што никогаш не се затоплувала.

Опис на скулптурата
-------------------

Вајат во Шид се наоѓал зад куќата и шталата. Изграден со трем, украсна ограда и столбови, во конструкција бондруц и покриен со бибер плочки.

Вајат од Шид се состоел од две посебни простории, што е поретка и понова појава од последната фаза на нивниот развој, кога во поретки случаи имала две,па и три простории под ист покрив.

Вајат во Шид бил дотраен и урнат.

Поврзано
--------

* Список на споменици на културата во областа Срем
* Спомениците на културата од големо значење

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Портал: Србија

* „Вајат" - културни споменици во Србија. САНУ (на српски).
* Список на културни споменици од големо значење во Војводина
* Републички завод за заштита на спомениците на културата - Белград Архивирано на 6 февруари 2021 г.
* Список на споменици
* Републички завод за заштита на спомениците на културата-Белград / База на недвижен културен имот
**Гали Акерхиелм** ( моминско **Хофман,** родена Март 28, 1907) била шведски бароницата, детски автор, новинар и преведувач. Таа била најпозната по нејзините две серии книги за деца, Ана-Лена и мачката Трисе. Таа знаелафранцуски, германски, англиски и италијански јазик и има преведено многу дела.

Живот
-----

Гали Акерхиелм е родена на 28 март 1907 година во Казан, Русија. Таа била ќерка на рударскиот инженер Август Хофман и неговата сопруга Лидија Попова. Нејзиното семејство се преселило во Стокхолм, каде што нејзината баба по татко имала имот во Кунгшолмен. Во својот живот таа се омажила вкупно трипати, прво во 1928 година со Артуро Крочи, во Рим, разведена во 1937 година, второ во 1938 година со авторот Uno Eng [sv] (1896–1972), со кого во 1936 година ја добила ќерката Gallie Eng [sv], и трето во 1941 година со авторот и преведувач Helge Åkerhielm [sv] (1910–1968).

Гали Акерхиелм го објавила својот дебитантски роман *Nygift i Rom* (Новженци во Рим), во 1937 година. Таа станала популарна како писателка на книги за деца, особено за нејзините серии Ана-Лена и мачката Трисе, соодветно. Објавила и десет илустрирани книги за деца. Покрај пишувањето книги, таа преведувала книги од норвешки и дански на шведски. Во 1938 година, таа го објавила својот прв превод на *Али и Нино* од азербејџанскиот автор со псевдонимот Курбан Саид, преку Hökerbergs förlag [sv] .

Гали Акерхиелм починала на 3 септември 1968 година во сообраќајна несреќа. Во таа несреќа загинал и нејзиниот сопруг Хелге Акерхиелм. Тие се погребани на гробиштата Вудленд во Стокхолм .

Избрани дела
------------

### Книги

* Nygift i Rom (1937)
* Trisse och hans vänner (1948)
* Tiden runt på åtta Minter (1955)
* Ана-Лена и Даларна (1965)

### Илустрации

* Konsten att vara värdinna: illustrerad handledning (1948)

### Преводи

* Курбан Саид: Али и Нино ( *Али и Нино* ) (Хокерберг, 1938)
* Сузан Палсбо: Едноставно за семејството (Линдквист, 1945)
* Ингрид Кителсен: Лил Кари (Рабен и Сјогрен, 1950)
* Моника Дикенс: Подарок за американскиот флотан ( *Нема повеќе ливади* ) (Хокерберг, 1954)
* Џовани Џакомо Казанова: Мемоарот на Казанова (превод и шведска адаптација од Гали и Хелге Акерхиелм, Б. Валстром, 1956)

Наводи
------

 

1. ↑  Grosjean, Alexia (2018). *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon* [*Biographical Dictionary of Swedish Women*]. University of Gothenburg. ISBN 978-91-639-7594-3.
2. 1 2 3  Åhlén, Bengt (1942). *Svenskt författarlexikon, 1900-1940: Biobibliografisk handbok till Sveriges moderna litteratur* (шведски). Rabén & Sjögren. стр. 323.
3. 1 2  Åhlén, Bengt; Harnesk, Paul; Lundblad, Bengt (1966). *Svenskt författarlexikon (1966 - 1970)* (шведски). Rabén & Sjögren. стр. 581. ISBN 978-91-29-41919-1.
4. 1 2  „Gallie Åkerhielm - Svenskt översättarlexikon". *litteraturbanken.se*. Посетено на 2021-06-04.
5. 1 2 3  LIBRIS: Gallie Akerhielm
**Битката кај Аламана** се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност во април 1821 година.

Битка
-----

Омер Бриони, којшто бил командант на турската армија, со околу 800 војници се упатил кон Тесалија за да го задуши бунтот кој избувнал на Пелопонез. Атанасиос Дијакос, Димитриос Панургијас и Јанис Диовуниотис со своите чети, кои броеле околу 1500 востаници, зазеле позиција кај реката Аламана, во близина на Термопили.

Воениот напад на Омер Бриони го принудиле на Димитриос Панургиас и Јанис Диовуниотис да се повлечат, додека пак Атанасиос Дијакос останал сам. По неколку часа, неговата чета доживеала пораз.

Смртта на Диакос
----------------

Во битката, Дијакос бил заробен и однесен кај Омер Вриони, каде бил застрелан во ногата. Бриони му понудил да стане офицер во неговата војска, на кое Дијакос одговорил:

> *"Јас сум роден Грк и ќе умрам како Грк".*
> 
> 

По ова, тој бил убиен.

Значење
-------

И покрај поразот на Грците, смртта на Дијакос на грчката национална кауза и осигурила голем јунак на кој дешешните Грци се гордеат.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Грчка војна за независност |
| --- |
|  |
| **Избувнување на востанието (1821)**
* Влашко востание
* Аламана
* Гравија
* Валтетси
* Долијана
* Драгашани
* Скулени
* Василика
* Триполи

---

**1822–1824**
* Хиос
* Пета
* Дервенакија
* I Мисолонги
* Крпеница
* II Мисолонги
* Псара
* Самос
* Геронтас

---

**Грчка граѓанска војна (1824-1825)**

---

**Египетска интервенција (1825–1826)**
* Сфактерија
* Манијаки
* Лерна
* III Мисолонги
* Мани
* Арашова
* Каматеро
* Фалерон

---

**Интервенција на големите сили (1827–1829)**
* Наварино
* Петра
 |

 |
**Белгиската револуција** претставува конфликт кој започнал во август 1830 година во Брисел. Белгија тогаш била дел од Обединетото Кралство Холандија. Првичниот бунт довел до воспоставување односно основање на нова, независна, католичка и неутрална држава под името Белгија. Независноста на Белгија била прогласена на 4 октомври 1830 година. Кралот на Холандија земјата не ја признал до 1839 година.

По поразот на Наполеон Бонапарт, на Винескиот конгрес кој се одржал во 1815 година било создадено Обединето Кралство Холандија, кое ги опфаќало териториите на поранешната Холандска Република и Австриските Ниски Земји. По конгресот, Велика Британија инсистирала да придобие дел од холандските колониии во Јужна Африка, а како компензација Холандија добила дел од јужните провинции т.е. денешна Белгија.

Причини
-------

Главните причини поради избувнувањето на Белгиската револуција била големата доминација на Холандија во политичкиот и економскиот живот на земјата. Од друга страна голем проблем била и религијата. Холандија била калвинистичка земја, а Белгија католичка. Во Белгија, населението главно зборувало француски. 

Целото економско богатство на Обединетото Кралство Холандија било концентрирано во денешна Холандија, посебно во Амстердам. Белгијците имале многу мала контрола врз економијата на земјата. Населението на денешна белгија најмногу се противело на кралот Вилхем I, кој живеел во Холандија и целосно ги игнорирал барањата за поголема автономија. Престолонаследникот на кралот, Вилхем II живеел во Брисел, и не бил многу популарен во градот.

Во времето кога револуционерите ја прогласиле победата на револуцијата, холандскиот јазик бил забранен а како службен јазик бил воведен францускиот. Белгискиот законок на холандски јазик не бил преведен до 1967 година.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* LCCN: sh85012982
* GND: 4263925-6

 |

 |
Габи Тот во 2016 година 
**Габриела Тот** (родена на 17 јануари 1988 година), исто така позната како **Габи Тот** , е унгарски пејач. Таа е ментор на *X-фактор* од 2013 година. Нејзината сестра, Вера Тот , исто така е унгарски пејач, кој ја освои првата сезона на *Мегаѕтар* .

Живот
-----

Тот ја започна својата кариера во есента 2004 година на втората сезона на Мегастар, каде што се пласираше трета и ја освои наградата за најдобар женски уметник за 2005 година. Нејзиниот деби албум бил издаден во 2005 година. Две од песните имаа музички спотови. Албумот беше издаден на концерт во 2006 година во Будимпешта со жива оркестарска придружба и отворање со ТНТ во вечерните часови. Во 2007 година, глумеше во реалната емисија ВИВА Унгарија *А СТАБ* , заедно со Тамаш Молнар и Линда Зимани , која стана најгледана емисија на ВИВА Унгарија. 

Во 2008 година, Тот работеше со композиторот Тибор Кажа на нејзиниот втор албум, кој беше издаден во 2009 година. Следната година, се појави нејзиниот втор студиски албум. Во 2010 година, таа беше гостин изведувач на Икс-Фактор и ја сними темата за телевизиското шоу реалност за четвртата серија. Песната беше толку успешна што се користеше и во петтата, шестата и седмата сезона. 

Во 2012 година, Тот учествуваше во Дал , националниот процес за избор на Унгарија на натпреварот за песна на Евровизија за таа година, кога публиката и професионалното жири избраа кој ќе ја претставува Унгарија на Евровизискиот натпревар за 2012 година. Песната влезе на 4-то место на топ листите на Mahasz. Во 2013, таа стана ментор на X-Фактор заедно со Петер Гести , Роберт Сикора и Роберт Алфелди. Во 2014 година, таа се врати во серијата, заедно со Гести, Сикора, Алфелди и новиот судија Габор Соч. Таа се врати во X-Фактор како ментор заедно со Гаспар Лачи, Петер Пушкаш и Бие Алек.

Дискографија
------------

### Албуми

| Година | Албум | Највисоко рангирање | Сертификати |
| --- | --- | --- | --- |
| MAHASZ Top 40 |
| 2005 година | *Fekete Virág** 1. студиски албум
 | 27 |
| 2010 година | *Elég volt!** 2. студиски албум
 | 24 |

Наводи
------

Надворешни врски
----------------

* Tóth Gabi hivatalos oldala Архивирано на 22 октомври 2008 г.
* Mahasz.hu
* Tóth Gabi - Értte megérte videó
**Божин Киров Додевски** ( 1925
 во Гулинци, Кривопаланечко — 3 септември 1944

 во Скопје) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Произлегува од селско семејство. По завршувањето на основното училиште, се занимавал со земјоделство. На 2 август 1944 година стапил во Третата македонска ударна бригада. Како нејзин борец учествувал во повеќе борби против бугарскиот и германскиот фашистички непријател. Кон крајот на август 1944 година, со Бригадата се префрлил на скопскиот терен. Бил учесник во успешната акција за ослободување на политичките затвореници од затворот во Идризово. Храбро загинал во една борба против непријателските единици, на 3 септември 1944 година покрај Вардар. Бил закопан на местото на загинувањето.

Наводи
------

1. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив. 1969. стр. 188. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
***Белгенланд*** бил патнички брод изграден од „Barrow Shipbuilding Company" за морепловската линија наречена „Red Star Line", Антверпен. 

Таа била пуштена на 24 декември 1878 година. Нејзиното прво патување од Антверпен во Филаделфија започнало на 30 март 1879 година. Нејзиното пловење од Антверпен до Нујорк траел до 20 мај 1879 година. Нејзиното последно патување за оваа услуга започнало на 6 јули 1895 година и тогаш била овластена за морепловското друштво „American Line". 

Рекласифицирана да носи 150 патници од втора и 1.000 трета класа, таа ја започнала да плови од Филаделфија до Ливерпул на 31 јули 1895 година. Нејзиното последно пловење на оваа патека започнала на 17 октомври 1903 година. Враќајќи се на „Red Star Line", таа била ставена во служењето Антверпен-Филаделфија со патници од 3 класа. 

Нејзиниот последен премин од Филаделфија до Антверпен започнал на 7 декември 1904 година и таа била продадена на италијански сопственици и преименувана во *Венере.*, пред да биде растурена во 1906 година.

Наводи
------

* North Atlantic Seaway од Н. Р. П. Бонсор, том 2, стр.   850
**Битката за Мехомија** се водела помеѓу четниците на Македонска револуционерна организација и османлиските сили кај Мехомија (денес Разлог), Пиринска Македонија во текот на Илинденското востание.

Битката
-------

Борбата требала да започне со напад на Мехомија меѓутоа таа не започнала во предвиденото време бидејќи турските сили ги откриле подготовките за нападот и предвремено на 14 септември 1903 година, Крстовден, започнала борбата и затоа била неуспешна за востаниците. Потоа турската војска се пресметала со населението во градот при што биле убиени 45 мажи, жени и деца .

Извори
------

1. ↑  *Ванчо Ѓорѓиев, Смрт или Слобода, Македонското револуционерно националноослободително движење во Солунскиот вилает, Табернакул, Институт за историја-Филозофски факултет, Скопје, 2003*

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * п
* р
* у
Борби на МРО |
| --- |
|  |
|  | 
Борба за Македонија  •  Битка кај Готен  •  Битка кај Могила  •  Битка кај Трсје  •  Битка кај Слива  •  Битка кај Арменско  •  Битка кај Гандач  •  Битка кај Локвата и Вињари  •  Битка кај Маргара  •  Битка на Ножот  •  Битка кај Баница  •  Битка за Мехомија  •  Битка кај Аржинското блато  •  Битка кај Ѓуришкиот манастир  •  Битка кај Мечкин Камен
 |
|  |
| **Македонска револуционерна организација** |

 |
**Белата куќа** е официјалната резиденција и работното место на Претседателот на САД. Се наоѓа во Вашингтон. Изградена е помеѓу 1792. и 1800. од камен во џорџијански стил и била резиденција на сите претседатели на САД од Џон Адамс. Објектот бил на неколкупати прошируван и доградуван во 1824, 1829, 1901, 1927, 1946 и 1948 година за да го добие денешниот изглед. Таа има приземје и три ката, како и две нивоа под земја. Куќата е дизајнирана од ирецот Џемјс Хобан, и изградена во периодот помеѓу 1792-1800.

Објектот е во сопственост и управуван од Националниот Претседателски парк. 

Првиот претседателски мансион
Координати:  38°53′52″N, 77°02′12″W

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Белата куќа" на Ризницата ? |

* Матична страница
* Белата куќа на Facebook

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | *Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите.** п
* р
* у
 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Нормативна контрола | 
* WorldCat
* VIAF: 155235437
* LCCN: sh85146483
* GND: 4331244-5
* SELIBR: 352156
* BNF: cb12074919r (податоци)
* BIBSYS: 90605615
* ULAN: 500312779
* NLA: 49682301
* NKC: xx0026388

 |

 |
**Боро Коробар** (роден на 11 мај 1912

 година во Велес - починал на 23 октомври 1989

 година во Скопје) — македонски партизан, припадник на револуционерното движење меѓу двете светски војни.

Животопис
---------

Негов татко е револуционерот Ангел Корабар, брат му е Перо Коробар, и неговиот роднина Перо Д. Коробар, биле партизани.

Боро Коробар бил организатор и учесник на работничките протести и демонстрации во Велес (1935–1941). Во 1940 година станал член на КПЈ, а следната 1941 година станал секретар на Македонскиот Комитет на КПЈ за Велес. Во 1942 година учествувал во формирањето на НОПО „Димитар Влахов". Во мај 1943, поради неговото ангажирање во НОД, бил осуден на 15 години затвор. По војната извршувал повеќе значајни функции: секретар на МК на КПМ за Велес, член на Контролната комисија за стопанство на Македонија, директор на Проектантското биро на Македонија и директор на ТП „Лафома" во Скопје.

Наводи
------

1. ↑  Ристовски, Блаже, уред. (2009). „*Коробар*". *Македонска енциклопедија*. , книга I (А-Љ). Скопје: МАНУ. стр. 737. Text "series
" ignored (help)
**Божидар Јован Рајковиќ** ( 1921
 во Призрен, Косово —  1943

 во Кленоец, Кичевско) — српски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.

Животопис
---------

Потекнувал од градско семејство. Откако завршил основно училиште, изучил занает и работел како каменорезач - шлајфер. Во 1942 година се поврзал со народно-ослободителното движење, кое материјално го помагал. Се ангажирал во разобличувањето на бугарскиот фашистички окупатор. Во 1943 година заминал во партизани. Стапил во Првата македонско-косовска ударна бригада. Учествувал во нејзините славни борби против германските, бугарските и албанските фашисти. Во ноември 1943 година храбро загинал во борбата против Германците кај Кленоец.

Една улица во Скопје, е именувана по него.

Поврзано
--------

* Кичево и Кичевско во НОВ

Наводи
------

1. ↑  Алексоска и други, Јелица (1982). *Слободата беше нивниот идеал*. Кичево: Музеј "Западна Македонија во НОВ" - Кичево. стр. 178.
2. 1 2  *Беа, загинаа, останаа*. Скопје: Историски Архив - Скопје. 1969. стр. 120. На `|first=` му недостасува `|last=` (help)
3. ↑  „Улица Божидар Рајковиќ - Скопје". *wikimapia.org*.
Бернард Маламуд
**Бернард Маламуд** (1914-1986) - американски писател со еврејско потекло.

Животопис
---------

Творештво
---------

Заедно со Филип Рот и Сол Белоу, Маламуд е еден од најголемите американски писатели со еврејско потекло. Тој е познат по своите романи и кратки раскази во кои го опишува животот на Евреите во гетата на големите градови, со осврт на тензијата во односите со другите жители, особено прикажани низ ликот на т.н. „шлемил". За својот роман „Поправач" ја добил Пулицеровата награда.

### Библиографија

Најважни дела на Маламуд се:

* Помошник
* Нов живот
* Фиделмановите слики
* Станари
* Божјата милост
* Магичното буре
* Идиотите имаат предност
* Рембрантовата шапка
* Птицата-Евреин.

Наводи
------

1. 1 2  *Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama* (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 158.
**Горноџумајски партизански одред „Никола Калапчиев"** ― партизанска единица формирана од партизаните на Горноџумајската партизанска чета од 1941 година, како и од новопристигнати борци од Горноџумајско (околу 50 борци) - Пиринска Македонија, со командант Арсо Пандурски и политички комесар Стојне Лисијски.

Дејствија и акции
-----------------

Дејствувал во реонот на планините Рила и Пирин. Кон крајот на 1943 година, бил поделен на два дела: едниот дел дејствувал на десната страна на реката Струма за да воспостави врски со партизанските единици од Вардарскиот дел на Македонија. Во борбата на 29 јануари 1944 година кај селото Лисија, претрпел тешки загуби. Пролетта, 1944 година, извршил бројни оружени акции и кон средината на август (1944 година) влегол во составот на Рилско-пиринскиот одред. Како доброволечка единица влегол во регуларната армија на Отечественофронтовска Бугарија. Во битката против германските сили кај селото Ѕвегор (Делчевско) загинал речиси целиот раководен кадар. Борците зеле учество во борбите за ослободување на Македонија и Југославија.

Поврзано
--------

* Никола Калапчиев
* Арсо Пандурски

Наводи
------

1. 1 2  Ристовски, Блаже (2009). *Македонска енциклопедија*. Скопје: МАНУ. стр. 382. ISBN 978-608-203-023-4. OCLC 499142958.CS1-одржување: датум и година (link)
2. ↑  д-р Стојан Киселиновски и др. (2000). *Македонски историски речник*. Скопје: ИНИ. стр. 133. ISBN 9989-624-46-1. Недостасува `|author1=` (help)
**Гленда Вероника** „**Глен**" **Клоус** (родена на 19 март 1947 г.) — американска глумица, пејачка и филмски продуцент. Таа ја започнала својата кариера во театар во 1974 година и главно играла во њујоршките театри до крајот на 1970-те и раните 1980-ти, играјќи во претстави и мјузикли, вклучително и во бродвејската продукција на музиклот *Барнум* во 1980 година и во претставата *Вистинското нешто* во 1983 година, за која добила Награда Тони за најдобра театарска глумица.

Својата филмска кариера Клоус ја започнала во драмата *Светот според Гарп* (1982), а потоа следеле споредни улоги во филмовите *Големиот студ* (1983) и *Талент* (1984); за сите три улоги таа добила номинација за Оскар за најдобра глумица во споредна улога. Таа подоцна во кариерата добила номинации за Оскар за најдобра глумица за нејзините изведби во филмовите *Фатална привлечност* (1987), *Опасни врски* (1988) и *Алберт Нобс* (2011). Во 1990-те години таа добила уште две Награди Тони, и тоа за изведбите во претставата *Смртта и девојката* во 1992 година и мјузиклот *Булевар на самракот* во 1995 година. Првата Еми награда таа ја добила во 1995 година за изведбата во телевизискиот филм *Молчи и служи*.

Клоус го толкувала ликот на Елеонор Аквитанска во телевизискиот филм *Лавот во зима* (2003) и за својата изведба добила Златен глобус. Во 2005 година таа глумела во серијата *Штит*. Потоа, од 2007 до 2012 година, таа играла главна улога во серијата *Опасна игра*, улога која ѝ донела Златен глобус и две Еми награди. Таа го позајмува гласот на ликот Мона Симпсон во анимираната серија *Симпсонови* од 1995 година. Клоус се вратила на Бродвеј во 2014 година, и глумела во обновената претстава *Деликатна рамнотежа* на Едвард Олби. Таа играла во филмовите *Запчеста острица* (1985), *Хамлет* (1990), *Менување на среќата* (1990), *101 далматинец* и *Марс напаѓа!* (1996), *Пат кон рајот* (1997), *Претседателски авион* (1997), *Колаче на судбината* (1999), *Височини* (2005), *Чувари на галкасијата* (2014) и *Посебна* (2016).

Клоус шест пати била номинирана за наградата Оскар, и го дели рекордот за глумица со најмногу номинации која сè уште не ја добила наградата (заедно со Дебора Кер и Телма Ритер). Покрај тоа, таа била номинирана за четири Тони награди (три победи), четиринаесет Еми награди (три победи), тринаесет Златни глобуси (две победи) и осум награди на здружението на филмски глумци на САД (една победа). Таа исто така еднаш ја добила наградата Оби и трипати била номинирана за Греми награда и за награда БАФТА. Клоус има своја ѕвезда на холивудската патека на славните.

Наводи
------

1. 1 2  „Glenn Close". *Masterworks Broadway*. Посетено на 11 December 2017.
2. ↑  „What Play Can Come Along Next Season That Will Be More Star-Studded Than A Delicate Balance?".

Надворешни врски
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ризница | „Глен Клоус" на Ризницата ? |

* Глен Клоус на  Семрежната филмска база на податоци (англиски)

* 

* Глен Клоус — Internet Broadway Database (англиски)
* Глен Клоус на Emmys.com