Statua Cybelae ex Nicaea in Bithynia. Dea cognoscitur corona turrita in capite et leonibus ad pedes..
**Ludi Megalenses** vel **Megale(n)sia** (-ium) vel etiam **ludi Megalesiaci** erant feriae Romanae quae quotannis per sex dies a die quarto mensis Aprilis usque ad decimum in honorem Magnae Matris Cybelae celebrabantur. Qui duo dies anniversarii erant : die quarto anno 204 a.C.n. deae statua mari Romam advecta est atque magna pompa in templum Victoriae in Palatio collocata. Quo anno lectisternium factum est et populus multa dona Magnae Matri contulit. Die vero decimo Aprilis anno 191 a.C.n. templum deae proprium in Palatio dedicatum est. A quo anno vel iam ab anno 194/193 a.C.n. ludi scaenici celebrati sunt.

Nomen feriarum a verbo Graeco *Μεγάλη, Megalê* 'Magna' ductum est, quae deae Cybelae cognomini erat. Ludi in primis scaenici fuerunt, quibus dramatici auctores fabulis suis ad praemia certabant, ut inter alios Plautum et Terentium fecisse scimus. Ludicra lyrica etiam fabulam Attidis in scaena referebant. Nam quotannis theatra lignea in ipso Palatino monte ante aedem Magnae Matris exstruebantur et post ludos peractos dissiciebantur. Ab aedilibus curulibus curabantur, donec anno 22 a.C.n. ab Augusto praetores omnibus ludis publicis praeficerentur. Lectisternium fiebat quo moretum deae apponebatur, quia cibus priscus putabatur.
Praeterea proceres nobilium gentium ad convivia tam dispendiosa vicissim inter se invitabant, ut senatusconsultum de sumptu eorum minuendo factum sit. Die decimo Aprilis etiam ludi circenses fiebant in Circo Maximo (cursus equorum et curruum, desultationes, exercitationes gymnicae etc.) 

Denique Megalesia feriae ritu Graeco-Romano celebrabantur, verae Phrygiae feriae, quibus Attis deus cum Cybele artissime coniunctus erat, non ante imperatorem Claudium Romae mense Martio publice celebratae sunt.

*Megalensia* fuit titulus comoediae togatae poetae Romani Lucii Afranii nec non alterius Titi Quinctii Attae.

Fontes
------

* Appianus, *Liber Annibalis* LVI,234
* Aulus Gellius libro secundo *Noctium Atticarum* capitulo quarto vicesimo.
* CIL I,306 =Fasti Praenestini, sub mense Aprili Textus (ad verbum "Beleg" imprime "AE 2007, 00312").
* Cicero *De haruspicum responsis* 22-29.
* Cassius Dio, *Historia Romana*, libro XLIII cap. 48
* Dionysius Halicarnassensis, libro secundo *Antiquitatum Romanarum* 18-19.
* Iuvenalis Satirae XI,192-200.
* Ovidius, libro quarto Fastorum, versibus 179–372 necnon 377-378.
* Titus Livius *Ab Urbe condita* XXIX,14 et XXXIV,54 et XXXVI,36,3.
* Varro, *De Lingua Latina* VI,15

Notae
-----

1. ↑  *Fasti* Philocali.
2. ↑  Sic Valerius Antias apud Titum Livium, libro XXXVI. At contra 193 a.C.n. apud eundem libro XXXIV ! Confer etiam Valerius Maximus II,4,3.
3. ↑  Anno 191 a.C.n. ex didascalia Pseudoli
4. ↑  Andria 166 a.C.n. Hecyra 165 a.C.n. , Heautontimoroumenos 163 a.C.n. Eunuchus 161 a.C.n..
5. ↑  Arnobius, *Adversus Nationes* IV,35 et V,13 et VII,33.
6. ↑  Anno 45 a.C.n. contra ex decreto Caesaris aediles plebeii eos celebraverunt.
7. ↑  Dio Cassius 57.2. Martialis X,41,5-6. Iuvenalis XI,192-200. Dion. Hal. *Ant. Rom.* II,19,4.
8. ↑  Ovidii *Fasti* 4.367-372
9. ↑  "Mutitationes" dicebantur : Fasti Praenestini et Aulus Gellius II,24.

Feriae Romanae et ludi publici

Adonia • Agonalia • Ambarvalia • Amburbium • Argei • Armilustrium • Ludi Apollinares • Augustalia • Bacchanalia • Sacra Bonae Deae • Brumalia • Ludi Capitolini • Caprotinia • Caristia • Carmentalia • Cerealia • Compitalia • Consualia • Divalia • Eponalia • Equirria • Equus October • Faunalia • Februa • Feralia • Floralia • Fontinalia • Fordicidia • Furrinalia • Hilaria • Ieiunium Cereris • Iovis epulum • Larentalia • Feriae Latinae • Lemuralia • Liberalia • Lucaria • Lupercalia • Matronalia • Meditrinalia • Megalesia • Mercuralia • Navigium Isidis • Nemoralia • Neptunalia • Opalia • Opiconsivia • Parentalia • Parilia • Portumnalia • Poplifugia • Ludi Plebeii • Quinquatria • Quinquatrus minusculae • Quirinalia • Regifugium • Robigalia • Ludi Romani • Saturnalia • Sol invictus • Rosalia • Ludi Saeculares • Sementivae • Septimontium • Ludi Taurii • Terminalia • Tubilustrium • Veneralia • Sacra Veneris Genetricis • Vertumnalia • Vestalia • Vinalia • Vitulatio • Volturnalia • Vulcanalia