Initium *Politiae* in veterrimo codice superstite
***Politia*** (Graece Πολιτεία 'res publica') est dialogus Socraticus a Platone circa annum 360 a.C.n. scriptus, in quo natura iustitiae tractatur. In hoc dialogo, Socrates more dialectico notiones de hominibus iustis iniustisque, re publica, ac doctrina idearum elaborat. Glaucon historia de anulo Gyges citat, at Socrates opponit, occultationem malorum virtutem violare dicens. Et regnum philosophorum optimam administrationis formam putat. Postremum in libro X mythum Eris citat ad fatum animae dicendum.

Liber alicuius momenti fuit et in opere "*Politica*" Aristotelis conficiendo et illoque Zenonis Citiei

Personae
--------

Dialogus fictus Socraticus *Rei publicae* Piraei, in portu Athenarum, agitur istis loquentibus:

* Socrates persona praecipua
* Cephalus, senex qui praefatione adest, vir dives et pater oratoris Lysiae
* Thrasymachus, sophista Chalcedonis
* Glaucon, filius Aristonis
* Adeimantus, filius Aristonis
* Polemarchus, filius Cephali
* Clitophon, filius Aristonymi
* Charmantides, (mutus)
* Lysias, filius Cephali (mutus), orator celeber
* Euthydemus, filius Cephali (mutus)
* Niceratus, filius Niciae (mutus)

Structura
---------

Constat opus duabus ex partibus. Liber primus, qui initio proprius dialogus conceptus esse videtur, Socraten Cephalo hospiti conventus colloquentem monstrat tum cum Polemarcho filio eius, dein sophistae Thrasymacho. Propositum est quid sit iustitia investigare. Incipit Polemarchus cum iustitiam suum cuique tribuere esse censat, nequedum contingit hoc e praecepto universam delineationem iustitiae concludere. At Thrasymachus strepitans dicentes interpellat iniciendo iustum nil nisi ius naturale esse. Tamen vocem Socratis unocuique principi scientia boni ac mali necesse esse affirmantem refellere non potest. Itaque Thrasymachus in sententia sua quasi conversus eum, qui praecepta teneat, inferiorem, at eum, qui ab eis abhorreat, semper superiorem esse declarat. Demum nequidem hanc sententiam tenere potest, quare finito primo libro aporia est sors deliberantium, qui delineationem firmam invenire non valeant.

Libro secundo usque ad decimum delineationem iustitiae per Socratem inquiri vidimus. Exorditur cum invitatione Glauconis Ademantique, qui Socraten eis demonstrare vitam probam degere praestare malint, etsi commodum per speciem iustitiae praebitum omnino spernant quasi nullas poenas iniuriae daturi (ut in Gyge dialogo demonstratum). Illis Socrates solum nono in libro respondit. Hoc usque argumentationem suam explicavit. Ratus res in maiore genere faciliores esse intellectu Socrates exemplum iustae rei publicae praebet atque his rebus perscrutatis se ad inventa naturae hominis adaptandum vertit. In comparandis animis aeque ac rebus publicis esse suo quoque functioni officio diverso fungendum indicat.

Ubi primum hoc modo exemplum iustitiae perfectum est inclusa abolitione familiae translaticiae una cum adaequatione mulierum atque virorum doctrina eius prorsus dilatatur hactenus, ut incipit sermo eius de regno philosophorum constituendo. Imprimis oratoris hac in parte interest patefacere quid sit discrimen inter scientiam obscurorum hominum atque philosophorum, quapropter allegorias (quarum notissimae sunt allegoria solis, allegoria lineae et allegoria antri) sexto septoque in libro adhibet.
Octavo nonoque denique in libro Socrates modi occasus rerum publicarum tractat.

Constitutio rei publicae Platonicae
-----------------------------------

Fragmentum in papyro (P. Oxy. LII 3679)
### Custodes

Custodes (vel milites) praecipue magna animositate praestant. Cum in re militari atque armis erudiantur animum ad pugnandum vertere eis fas est, quare hoc ordo etiam ferociori parti animae adaequatur. Si quidem eiusmodi miles profundius instituatur et immo conatur quaestiones philosophicas intellegere cognita forma summi boni ei ad imperandum surgere potest.

Iustitia
--------

Iustitia virtus principalis describitur. Consequitur si unocuique ordini utique quaequae parti animae suum tribuitur („τὰ ἑαυτοῦ πράττει").

### In re publica

Posteritas
----------

Doctrina Platonis de optima re publica iam a discipulo eius Aristotele refutabatur qui secundo libro *Politicorum* ineunte ei respondet. Communitatem liberorum, mulierum, bonorum non tam concordiam civilem aucturam existimabat quam caritatem mutuam in multitudinem velut diluturam. Aetate recentiori Carolus Popper statuit „optimam rem publicam" nil nisi civitatem totalitariam esse, philosophum ipsum Eugenicam, Elitismum atque Communismum commendare. At alii opponunt dicentes Platone vivo talias doctrinas nondum exstitisse neque rationes antiquitatis cum hodiernis in unum confundere licere.

Bertrandus Russell autem divisit opus in partes tres:

1. Liber I-V: "Utopia", quae societatem optimam sub lege iustitiae definiat;
2. Liber VI-VII: philosophis optimis talis societatis visis, Plato hic quid sit philosophus definire conatur;
3. Liber VIII-X: nonnullas formas administrationis disceptat et bona malaque earum.

Nucleus partis secundae conceptum est ut allegoria antri ac Theoria Formarum. Tertia autem, quae quoque ad educationem spectat, similis est dialogo Platonis "Leges".

Editiones et commentarii
------------------------

* Collection des Universités de Franceː Emile Chambry, *Platonː Œuvres complètes. Tomes VI-VII, La République*, Les Belles Lettres, 1933-4 (tria volumina) Recensio critica (volumen I)
* Alexander Becker, *Platons „Politeia". Ein systematischer Kommentar.* Reclam, Stuttgart 2017. Recensio critica Nonnullae paginae apud Guglum librorum
* Olof Gigon, *Gegenwärtigkeit und Utopie. Eine Interpretation von Platons „Staat". Band 1: Buch I–IV*. Artemis, Zürich/München, 1976
* Kimon Lycos, *Plato on Justice and Power. Reading Book 1 of Plato's Republic*. Macmillan, Basingstoke 1997. Nonnullae paginae apud Googlebooks
* Mario Vegetti (cur.), *Platone: La Repubblica. Traduzione e commento*. 7 volumina, Bibliopolis, Napoli 1998–2007 Recensio critica

Plura legere si cupis
---------------------

* Djibril Agne, "La notion de changement politique dans La République et dans Les Lois", *Dialogues d'histoire ancienne*, 1995ː 13-25
* Jacob Frederik M. Arends, *Die Einheit der Polis. Eine Studie über Platons Staat*. Brill, Lugduni Batavorum, 1988 Recensio critica Nonnullae paginae apud Guglum librorum
* Daniel Babut, "Paradoxe et énigmes dans l'argumentation de Platon au livre X de La République" in *Parerga*, 1994ː 259-281
* Norbert Blößner, *Dialogform und Argument. Studien zu Platons ‚Politeia‘.* Franz Steiner, Stuttgardiae, 1997
* Y. Charbit, "La cité platonicienne : histoire et utopie", *Population*, 2002ː 231-260
* Constantin Despotopoulos, "La « cité parfaite » de Platon et l'esclavage. (Sur République 433 d)", *Revue des Études Grecques*, 1970ː 26-37
* Monique Dixsaut (cur.), *Études sur la République de Platon. 1. De la justice. psychologie et politique. 2. De la science, du bien et des mythes*, Vrin, 2007 Recensio critica
* Nathalie Ernoult, "Une utopie platonicienne : la communauté des femmes et des enfants", *Clio Femmes, Genre, Histoire*, 2005ː 211-217
* Giovanni R. F. Ferrari (Cur.), *The Cambridge Companion to Plato’s Republic*. Cambridge University Press, 2007 Recensio critica Altera recensio critica Tertia recensio critica
* Hervé Goupayou, "Justice et égalité des genres dans la République de Platon", *Revue Française d'Histoire des Idées Politiques* 2022ː 9-35
* Reinhart Maurer, *Platons ‚Staat‘ und die Demokratie. Historisch-systematische Überlegungen zur politischen Ethik*. De Gruyter, Berolini, 1970 Nonnullae paginae apud Guglum librorum
* Marcel Meulder, "L’exclusion au livre VIII de la République de Platon", *Revue belge de Philologie et d'Histoire*, 2013ː 89-112
	+ "Ruse et violence au livre VIII de la République de Platon", *Mètis. Anthropologie des mondes grecs anciens*, 1992ː 231-258
* Robert Muller, *Platon et les poètes dans la République*, *Philosophie antique*, 2020(20)ː 215-236
* Claude Obadia, "L'éducation dans la République de Platon : une antinomie politique ?", *Le Philosophoire*, 2010ː 141-152
* Olivier Renaut, "Les conflits de l’âme dans la République de Platon", *Etudes Platoniciennes*, 2007ː 183-203
* Laura Rizzerio-Devis, "Dialectique et art dans la République et le Sophiste de Platon", *Revue Philosophique de Louvain*, 1999ː 231-252
* Luciana Romeri, "La cité idéale de Platon : de l’imaginaire à l’irréalisable", Kentron, 2008ː 23-34
* Suzanne Said, "La République de Platon et la communauté des femmes", *L'Antiquité Classique*, 1986ː 142-162
* Nicolae Sfetcu, *Platon, La République : De la justice – Dialectique et éducation*, Multimedia Publishing, 2022
* Émile de Strycker, "L'idée du bien dans la République de Platon", *L'Antiquité Classique*, 1970ː 450-467
* Marguerite Tête, "Le Totalitarisme de Platon", *Bulletin de l'Association Guillaume Budé*, 1954ː 46-59

Notae
-----

1. ↑  Cic. *div.* 1.60; 2.59.
2. ↑  *Politica* II.1-5.

Nexus externi
-------------

* Textus apud Vicifontem

|  |  |
| --- | --- |
|  | Lege Πολιτεία (Πλάτωνος) ("Politia (Plato)") apud Vicipaediam lingua Graeca antiqua scriptam |

* Carolus Bénard, *Thesis philosophica de Platonis Republica*, 1836

Nexus interni
-------------

* Allegoria Speluncae