Fragmenta calendarii Coliniacensis
**Calendarium Coliniacense**, Francogallice *calendrier de Coligny*, est tabula aenea et inscripta cuius fragmenta multa iuxta Coliniacum Franciae anno 1897 reperta sunt. Longissimum textum linguae Gallicae hodie servatum praebet, e quo calendarium Gallicum seu Celticum antiquum magna parte restitui potest.

Structura mensis
----------------

Dies mensis Samonios anni secundi, in duas quindenas digesti, verbo *atenoux* discripti
Unusquisque mensis in binas aequas partes seu spatia 15 dierum dividebatur, quae quindenae omnes in calendario ope verbi Gallici *atenoux* (fortasse "nox plenae lunae") discriptae sunt.

Structura anni et lustri
------------------------

Nomina mensium cum appellationibus feriarum rerumque ad stationes anni pertinentium in linguis Celticis recentioribus saepe consonant. Menses e triginta diebus constituti *matu* sive fasti, menses ex undetriginta diebus *anmatu* sive nefasti in religione Celtica censebantur.

Hi sunt menses duodecim anni regularis:

* Samonios (30 dies)
* Dumannios (29 dies)
* Riuros (30 dies)
* Anagantios (29 dies)
* Ogronios (30 dies)
* Cutios (30 dies)
* Giamonios (29 dies)
* Simi Visonnios (30 dies)
* Equos (30 dies)
* Elembivios (29 dies)
* Aedrinios (30 dies)
* Cantlos (29 dies)

Ita iustus annus e diebus 355 constitutus erat. Duo menses intercalares (quibus 30 dies erant) quoque lustro vel quinquennio addebantur, videlicet:

* "Quimon" (sed nomine incerto) inter Cantlos et Samonios ad initium primi anni cuiusque lustri insertandus
* Ciallos inter Cutios et Giamonios medio tertio anno cuiusque lustri insertandus

Ita calendarium Coliniacense sexaginta et duo menses per singulum lustrum enumerabat.

Structura tricennii
-------------------

Sex lustris peractis, tricennio ita impleto, necesse fuerit mensem singulum "Quimon" insequentem omittere: quo facto annus proximus eodem fere die astronomico, quo annus primus tricennii praeteriti, incepturus erit. Hic autem calculus non ex ipso calendario Coliniacensi, sed e lucubrationibus eruditorum recentium, evenit.

Notae
-----

1. ↑  Haec appellatio a Vicipaediano e lingua indigena in sermonem Latinum conversa est. Extra Vicipaediam huius locutionis testificatio vix inveniri potest.
2. ↑  De "saeculi tricesimo anno" a Gallis recognito cf. Plinius, *Naturalis historia* 16.250

Bibliographia
-------------

* Seymour De Ricci, "Le calendrier celtique de Coligny" in *Journal des savants* (Decembri 1926) pp. 448-449)
* Georges Dottin, *La langue gauloise: grammaire, textes et glossaire* (Lutetiae: Klincksieck, 1920) pp. 172-207
* Paul-Marie Duval, "La préparation d'une édition du calendrier gaulois de Coligny (Ain)" in *Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres* vol. 110 no. 2 (1966) pp. 261-274
* Paul-Marie Duval, "Les Gaulois et le calendrier" in *Publications de l'École Française de Rome* vol. 116 (1989) pp. 1175-1189
* Paul-Marie Duval, G. Pinault, *Recueil des inscriptions gauloises (R.I.G.) III: Les calendriers (Coligny, Villards d'Héria)*. Lutetiae, 1985 (*Gallia*, suppl. 45)
* C. Laine-Kerjean, "Le calendrier celtique" in *Zeitschrift für celtische Philologie* vol. 23 (1943) pp. 249–84

Nexus externi
-------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vicimedia Communia** plura habent quae ad **calendarium Coliniacense** spectant. |

Exscriptio textus calendarii Coliniacensis: De Ricci (1926)