|  |  |
| --- | --- |
|  | **Cave: notitiae huius paginae nec praescriptiones nec consilia medica sunt.** |


**Vitaminum C**  
Acidum ascorbi| Acidum Ascorbicum |
| Ketaminum |
| Natura chemica |
| Formula chemica | C6H8O6 |
| Massa molaris | 176.124 g/mol |
| PubChem | 54670067 |
| DrugBank | DB00126 |
| Natura pharmacologica |
| Codex ATC | A11G |
| Excretio | renibus |
| Ad usum therapeuticum |
| Applicatio | per os, i.m. i.v. |

**Vitaminum C,** sive **acidum ascorbicum,** est vitaminum in variis cibis inventum et pro supplemento dietetico venditum. Adhibetur ad scorbutum prohibendum et tractandum.

Substantia est crystallina cum functionibus sytematis immunitatis et effectibus antioxydativis. Generatio nonnullorum neurotransmissorum vitaminum C requirunt. Nomen acidi ascorbici de effectibus contra scorbutum derivatur.

Metabolismo nonnullorum vertebratorum synthesis completa vitamini C inest, quia ubi enzymum L-gulonolactoni oxidasis generatur. In hominibus gulonolactoni oxidasis tantum versio mutata et laesa (*pseudogenum* chromosomate 8) extat. Insecta et invertebrata quoque vitaminum C generare non possunt.

Anno 1937 Albertus Szent-Györgyi Praemium Nobelianum Medicinae "inventionum una cum processu combustionis biologico quod attinet ad vitaminum C et catalysis acidi fumarici" accepit.

Vitaminum C in ordinis mundi sanitarii indicem exemplarem medicamentorum essentialium receptum est. 

Inopia vitamini C morbum scorbuti perficit. Nimis consumptio autem vitamini C morbum *nephropathiae acido oxalato* cum insufficientia renali perficere potest.

Natura vitamini C
-----------------

### Natura chemica

Nomen chemicum vitamini C sive acidi ascorbici est (5R)-5-[(1S)-1,2-di-hydroxy-aethyl]-3,4-di-hydroxy-5-hydro-furano-2-onum. Omnino de L-enatiomero dicitur, si quando de acido ascorbico (forma reducta) scribatur.

### Natura biochemica

Spectant munera vitamini C ad duas enzymorum classis:

* hydroxylases *cuprum* continentes (exemplum: dopamini ß-hydroxylasis)
* hydroxylases *2-oxoglutarato* nexae *ferrum* continentes (exemplum: enzyma synthesis collageni)

#### Hydroxylasis

Hydroxylasis est quicquid enzymum gregem chemicum hydroxyli (-OH) in compositum organicum introducens. Ita in polypeptidis quae collagenum componunt hydroxylum acidoamino prolino adnectit, unde hydroxyprolinum efficitur quod helices collageni inter se colligat.

#### Dopamini ß-hydroxylasis

Enzymum dopamini beta-hydroxylasis est pars synthesis noradrenalini et adrenalini.

#### Synthesis collageni

Hinc vitaminum C est coenzymum synthesis collageni, quo reactiones oxidoreductioni attinguntur. Praeterea vitamino C munera defensione radicitarum liberarum sunt.

Symptomata clinica inopiae (scorbutus)
--------------------------------------

 Conferatur pagina principalis Scorbutus.
Haemorrhagiae parvae et multiplices (petechiae) dorsi - etiam in aliis corporis partiis - inventae
Etiam temporibus hodiernis homines inopia vitamini C ostendunt.

* Indicia incerta sunt: Fatigatio, cibi fastidium, animus irritabilis, temperatura corporis aucta, contagiones generales frequentes, Petechiae (haemorrhagiae cutis parvae et disseminatae).
* In ore et cute inveniuntur: haemorrhagiae (petechiae), gingivitis (inflammatio), ecchymoses (haemaorrhagiae maculosae) *sugillationes* (diameter haemorrhagiae cutaneae usque ad 30 mm (ut nummus), damnum dentium
* Circum ossa: arthralgiae, myalgiae, tumescentia circum articulationum et ossium fragilitasque
* Symptomata inopiae progressivae: Symptomata psychiatrica, infectiones recurrentes, haemorrhagiae cerebri et cordis.

Notae
-----

1. ↑  Lamarche J. Nair R. Peguero A. Courville C. (2011). "Vitamin C-induced oxalate nephropathy". *International journal of nephropathy*: 146927
2. ↑  Pratt et Cornely, *Biochimie*, De Boeck, 2019 p.137.
3. ↑  Montalto M. Porceddu E. Pero E. Lupascu A. Gallo A. De Simone C. Nucera E. Aruanno A. Giarretta I. Pola R. Landolfi R. (Oct 2021). "Scurvy: A Disease not to be Forgotten". *Nutrition in clinical practice* **36** (5): 1063-7  doi:10.1002/ncp.10616
4. ↑  Chang C.-W. Chen M.-J. Wang T.-E. Chang W.-H. Lin C.-C. Liu C.-Y. title=Scurvy in a patient with depression (Mai 2007). *Digestive diseases and sciences* **52** (5): 1259-61  doi:10.1007/s10620-005-9018-8

Bibliographia
-------------

* Ilona Banga, Albert Szent-Györgyi, "The Large Scale Preparation of Ascorbic Acid from Hungarian Pepper (Capsicum annuum)" in *Biochemical Journal* vol. 28 (1934) pp. 1625-1628
* Joseph Louis Svirbely, Albert Szent-Györgyi, "The Chemical Nature of Vitamin C" pars i pars ii in *Biochemical Journal* vol. 26 (1932) pp. 865-870, vol. 27 (1933) pp. 279-285

Nexus interni
-------------

* Citrus
* Linus Pauling