| Lingua Lusitana português |
| --- |
| IPA: | **[** puɾtu'geʃ ~ poɾtu'ges **]** |
| Taxinomia: | Linguae Indoeuropaeae
 Linguae Romanicae
  Linguae Romanicae occidentales
   Linguae Gallaico-Lusitanae
    **Lingua Lusitana** |
| Locutores: | 230 000 000 – 290 000 000  |
| Sigla: | 1 pt, 2 por, 3 por |
| Status publicus |
| Officialis | Portugallia, Angolia, Brasilia, Guinea Bissaviensis, Insulae Sancti Thomae et Principis, Macaum, Mozambicum, Promontorium Viride, Timoria Orientalis, necnon Unio Europaea |
| Privata | permultae civitates |
| Litterae: |  |
| Scriptura: | Latina |
| Procuratio: | Institutum Internationale de Lingua Portugallica (IILP)
Communitas de Patriis Linguae Portugallicae (CPLP) |
|  |

**Lingua Lusitana** seu **Lusitanica,** sive **Portugallica,** est lingua Indoeuropaea familiae Romanicae subiuncta. "Extremus flos Latii, incultus pulcherque" appellatur in "Lingua Lusitana," poemate Olavi Bilac (1865–1918), Brasiliensis Parnassisticae scholae poetae.

Distributio geographica
-----------------------

Homines lingua Lusitana non modo Lusitanorum loquuntur, sed hic sermo etiam in America Australi (Brasilia) adhibetur, atque in quibusdam Africa Austrina partibus (sicut in Angolia, Mozambico, Guinea Bissaviensi), et Asiae (Goa), nec non in Timoria Orientali atque in aliquot insulis et regionibus orbis terrarum.

Origo linguae Lusitanae
-----------------------

Lingua Lusitana, quamquam inter linguas Romanicas numeratur, linguis Gothica et Arabica adfecta est, nam primo Celtae in Lusitaniam invaserunt, postea Romani, denique Visigothi et Arabes.

Vocabularium
------------

Lingua Lusitana multa vocabula Latina conservat. Lingua Lusitana his diebus vocabula habet ex diversis linguis, ut Anglica, Batavica, Germanica, Russica, Hebraica, Persica, Sinica, Turcica, Iaponica, Quechua, Tupi, Kicongo, Kimbundu, Umbundu, ac linguas multo propius; qualia sunt Provençal, Gallica, Hispanica et Italica.

Grammatica
----------

Declinatio et coniugatio in lingua Lusitana simpliciores sunt quam in Latina. Verborum ordo magni momenti est.

Nugae
-----

Fredericus Lusitane loquitur
Sonus linguae Lusitanae
Salve, aurora! eia, refulge!  
Eia, anima valles, montes!  

Hymnos canta, o Philomela,  
Hymnos jocundos, insontes!  

  
Quam pura, quam pudibunda  
Es tu, aurora formosa!  

Diffunde odores suaves,  
Divina, purpurea rosa!  

  
Eia, surge, vivifica  
Pendentes ramos, aurora!  
Aureos fulgores emitte,  
Pallidas messes colora!  
  
Matutina aura, mitiga  
Solares nimios ardores;  
Inspira gratos Favonios,  
Euros, Zephyros profectores.  
  
Ecoa, Tithonia Diva,  
Fecundos campos decora,  
Canoras aves excita,  
O serena, bella aurora!  
  
Protege placidos somnos,  
Inquietas mentes tempera,  
Duras procellas dissipa,  
Terras, flores refrigera!  
  
Extingue umbrosos vapores,  
O sol, o divina flama!  
Lucidas portas expande,  
Tristes animos inflama!  
  
Salve, aurora! eia, refulge!  
Eia, anima valles, montes!  
Hymnos canta, o Philomela,  
Hymnos jocundos, insontes!

Hi versus, qui legendi Lusitane et Latine erant et scripti sunt ab Antonio de Castro Lopes, magno Latinista et glottologo Brasiliensi (Urbe Fluminensi, 1827–1901), ostendunt consanguinitatem linguarum Lusitanae et Latinae. Castro Lopes verba nova varia Lusitane pariebat pervulgata in Brasilia, e.g. *convescote* (Anglice 'picnic', convivium subdiale) et *cardápio* (Francice 'menu', index escarum). Lusitana autem Lusitana emendatione orthographica anni 1941 mutata expeditaque est.

Nexus interni
-------------

* Litterae Lusitanicae

Notae
-----

1. ↑  Pereira 1672: vide bibliographiam nostram.
2. ↑  Paulinus Bartholomaeus, *Vyacarana* (1904) p. xix, nota n, ad fin.
3. ↑  "Nobilissima lingua Lusitana": Manoel Severim de Faria in *O instituto* vol. 1 (1853), p. 253 (Textus apud *Google Books*).
4. ↑  Athanasius Kircherus, *Turris Babel, sive Archontologia* (Amstelodami: Jansson-Waesberge, 1679) textus p. 200
5. ↑  Everhardi Ottonis *Primae Lineae Notitiae rerum publicarum* (1726).

Bibliographia
-------------

* Pereira, Benedictus. 1672. *Ars grammaticae pro lingua Lusitana addiscenda Latino idiomate proponitur.* (Textus apud *Google Books*)

Nexus externi
-------------

WikipediaWikipedia
***Vicipaedia in Lingua Lusitana***


|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vicimedia Communia** plura habent quae ad **linguam Lusitanam** spectant. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Lege de **lingua Lusitana** in **Vicilibris**. |

* "Comunidade dos Países de Língua Portuguesa - CPLP."
* Internacional da Língua Portuguesa - IILP)[*nexus deficit*]

Linguae Romanicae

Anglo-Normannica · Auridunica · Aragonensis · Aromanica · Arpitanica · Asturiana · Burgundica · Caesariaca · Campanica · Catalana · Corsa (Gallurica, Sassarensis) · Cispadana · Dalmatica · Dacoromanica (Moldovica, Valachica) · Extremadurensis · Fala · Franco-Comitatina · Francogallica · Foroiuliensis · Gallaica · Gallonica · Guernesica · Lingua Haitiana · Hispanica (Castellana) · Insubrica · Istrica · Istro-Romanica · Italiana (Tusca litteraria) · Iudaeo-Francogallica · Iudaeo-Italiana · Latina Dolomitica · Iudaeo-Hispanica · Legionensis · Ligustica (Monoecensis) · Lotharingica · Lusitana · Megleno-Romanica · Mirandica · Moeso-Romanica · Mosarabica · Neapolitana (Aprutina, Bariana, Consentina, Daunia, Lucana, Molisina) · Normannica · Occitanica · Orobica · Pedemontica · Pictavo-Santonica · Picardica · Romancica · Romanensis · Sarda · Serquica · Shuadit · Sicula (Bruttia, Sallentina) · Tarentina · Venetica (Talica) · Vallonica