Situs pagi Conimbrigensis
**Conimbrigensis** (Lusitane *Distrito de Coimbra*) est pagus Portugalliae cuius caput est Conimbriga. Pertinet ad Ripam Litoralem (Lusice *Beira Litoral*), provinciam veterem, quamquam nonnulla orientalis partis concilia inter provincias Ripam Superiorem et Ripam Inferiorem (Lusice *Beira Alta* et *Beira Baixa*) dividuntur. Finitimus est a septentrione Districtui Aviari Districtuique Verurii, oriente Districtui Custodiae Districtuique Albicastri, meridie Districtui Colliponis, occidente Oceano Atlantico. Aream 3947 chiliometra quadrata et 429 714 incolarum (2011) habet.

Subdivisiones
-------------

Districtus Aeminii subdividitur in septendecim municipia:

| Municipium Latine vel Latinizatum | Municipium Luse |
| --- | --- |
| Aeminium | *Coimbra* |
| Arganil | *Arganil* |
| Cambaetum Lusitanorum | *Miranda do Corvo* |
| Cantanhede | *Cantanhede* |
| Conimbrica Nova | *Condeixa-a-Nova* |
| Ficaria Ostii | *Figueira da Foz* |
| Gois | *Góis* |
| Lousanum | *Lousã* |
| Mira | *Mira* |
| Mons Maior | *Montemor-o-Velho* |
| Pampilhosa Montis | *Pampilhosa da Serra* |
| Penacova | *Penacova* |
| Pinnella | *Penela* |
| Saurium | *Soure* |
| Tabula | *Tábua* |
| Ulvaria | *Oliveira do Hospital* |
| Villa Nova Poiarum | *Vila Nova de Poiares* |

Praecipua reipublicae divisione hodierna, districtus in Regione Media integratus invenitur et dividitur in duas subregiones, quarum altera quoque concilia ad Districtum Colliponem pertinentia integrat, et quae sunt Pinetum Interius Septemtrionale et Monda Inferior (Lusice *Pinhal Interior Norte* et *Baixo Mondego*). Summatim:

* Regio Media
	+ Monda Inferior
		- Aeminium
		- Cambaetum Lusitanorum
		- Castanhede
		- Conimbrica Nova
		- Ficaria Ostii
		- Mira
		- Mons Maior Vetus
		- Penacova
		- Saurium
	+ Pinetum Interius Septemtrionale
		- Arganil
		- Gois
		- Lousanum
		- Pampilhosa Montis
		- Pinnella
		- Tabula
		- Ulvaria
		- Villa Nova Poiarum

Geographia physica
------------------

Praecipuus geographicus districtus Aeminii proprietas valles fluminis Mondae sive Mundae (Lusice *Mondego*) est quae prospectum toto districtus occidente dominatut, et, iuxta cum duarum suarum accessionum vallibus, quae sunt flumina Alva et Ceira (Lusice *Alva* et *Ceira*), primos orientalis zonae proprietates constituit. Districtus igitur dividitur in duo dimidia:

Occidente litoralis planities, Meridie flumine Monda transita, patet. Haec regio litoralem planitiem e Dsitrictu Aviaro prolongat et maximam altitudinem, 252 metra, in Iugo Boni Itineris (Lusice *Serra da Boa Viagem*), prope Promunturium Monda (Lusice *Cabo Mondego*) iuxta Ficariam Ostii habet. Oriente, ex contrario, intratur in montem. Huius regionis boreoccidente, prominentia adhuc multo abrupta est, Iugo Bucciaci (Lusice *Serra de Buçaco*) solum 549 metra altitudinis attingente. Sed austroriente Herminium mons perpetua dominatur, ascendentibus Iugo Lousani (Lusice *Serra da Lousã*) usque ad 1205 metra et Iugo Accipitris (Lusice *Serra do Açor*) usque ad 1418 metra altitudinis. Districtus in pleno occidentali Montis Herminii (Lusice *Serra da Estrela*) displuvio finit, circiter decem chiliometra e maximis Lusici continentalis territorii altitudinibus.

Ut iam visum est, Monda hydrographiam dominatur, e boreoriente in austroccidentem superiori cursu et ex oriente in occidentem inferiori cursu ubi palustribus terrenis circumdatur fluens. Totus districtus in suo sinu hydrographico integratur, exceptis septemtrionali litore et austrorientali extrema parte, et omnia praecipua alia flumina eius accessiones sunt. Flumen Planctus (Lusice *Pranto*) e Collipone venit et adhuc iuxta ostium Mondae influit. Flumen Alva orientalem districtus zonam, ex oriente in occidentem transit, idem faciendo flumine Ceira, paulo magis in Meridiem. Flumen Corvus (Lusice *Corvo* sive *Dueça*), vicissim, e meridie in septemtrionem fluit, influens in Flumen Ceiram multo prope Aeminium, et idem faciunt Flumen Saurium (Lusice *Soure*) occidente et Flumen Carnide (Lusice *Carnide*), adhuc occidentalius. Omnia haec flumina Mundae laevae orae accessiones sunt, quae vix accessiones dextera in ora in Districtu Aeminii habet. Unica exceptio parvulum flumen in Bucciaco nascens est; Boto (Lusice *Botã*). Districtus Austroriente, rivus Pampilhosa (Lusice *Pampilhosa*) fluminis Ozecari (Lusice *Zêzere*) accessio in dextra ora est, ergo eius valles iam ad sinum Tagi pertinet. Ipse Ozecarus limes cum Districtu Albicastro est.

In Monda magna moles est, Moles Aquilariae (Lusice *Barragem da Aguieira*) conducens limiti cum Districtu Verurio et alia, satis minor: Moles Rabiei (Lusice *Barragem da Raiva*). In Alva Moles Regis Molarum (Lusice *Barragem do Rei de Moinhos*) et Moles Fronharum (Lusice *Barragem de Fronhas*) sunt. Ceira Moli Superioris Ceirae (Lusice *Barragem do Alto de Ceira*) et Moli Montis Rotundi (Lusice *Barragem de Monte Redondo*) retinetur. Et ad conficiendum molium catalogum, Moles Sanctae Luciae (Lusice *Barragem de Santa Luzía*) rivum Pampilhosam retinet et aestuarium Molis Caprilis in flumine Ozecaro adhuc partim ad Districtum Aeminium pertinet.

Litus plerumque sabulosum et demissum est, Promunturio Monda excepto. In septemtrionem patent extensae dunae, se varia chiliometra in intestina prolongantes, sparsis paludibus. Septemtrionallima districtualis? litoris parts, in concilio Mira, iam remota systematis lacunaris Riae Aviari (Lusice *Ria de Aveiro*) pars est et paene totus districtus Boreoccidens ad sinum hydrographicum Riae Aviari in flumine Vacua (Lusice *Vouga*) pertinet.

Notae
-----

1. ↑  Cf. nomina Dioecesis et Universitatis Conimbrigensis
2. 1 2 3 4  Graesse, Benedict, Plechl. *Orbis Latinus* (1971).
3. ↑  "Secundo Idus Octobris Gundisalvus Trastamiriz cepit Montem majorem, & reddidit cum Christianis": *Chronicon Lusitanum* sub anno 1072
4. ↑   Lexicon Universale Hofmann