mini|Jan Gruter
[[Datei:Janus Gruter to David Hoeschel 26 May 1603.jpg|mini|Brief Gruters an David Höschel, 26. Mai 1603]]
**Janus Gruterus** (vero nomine Jan de Gruytere; natus est tertio Decembris anno MDLX Antverpiae; obiit decimo vel vicesimo Septembris anno MDCXXVII in Bierhelderhof apud Heidelbergam) scriptor et polymathus fuit.
.

Vita
----

Janus Gruterus filius fuit mercatoris Antverpiensis et consulis Walthari (Wouter) de Gruutere (obiit MDLXXXVIII Gedani) et Catharinae Tishem (Thysmayer) (obiit MDCXCV) ex Norwico. Familia Gruteri tempore belli Belgici in Britanniam Maiorem fugit. Ibi a die MDLXXVII iurisprudentiam apud Universitatem Cantabrigiensem studuit. Postea ad Universitatem Lugdunensem transiit, ubi discipulus inter alios Hugonis Donelli et Iusti Lipsii fuit. Anno MDLXXXIV studium suum titulo doctoris utriusque iuris (Dr. iur.) confecit. Studiis peractis peregrinatio academica in annos fere quinque eum per Germaniam, Franciam, Italiam et Helvetiam ad multas universitates duxit. Academiam Rostochiensem petiit, ubi disputationes historicas habuit ab anno MDLXXXVI et etiam Gedanum frequentavit.
Philologus Gruter, qui illo tempore litteratis in circulis agnitus erat, voto speciali in Universitatem Vittenbergensem anno MDXC pervenit. Post obitum electoris Christiani I Saxoniae formula concordiae anno MDLXXX abrogata est, et membra universitatis Vittenbergensis subscriptionem ad formam concordiae in reverso debuerunt confiteri. Ita etiam in facultate artistica fere dimidia pars professorum sic coacta recessit, sicut et Gruterus, qui ut rei humanitatis moderatae defensor, conscientiae causis non subscripsit.
Gruterus ad Universitatem Heidelbergensem concessit, quo eum princeps elector Fridericus IV Palatinus ad munus professoris historiae vocaverat. Hic in circulo iuvenum phisicorum et scriptorum apud Martinum Opitz, Georgium Michaelem Lingelsheim, Gaspar von Barth et Iulium Wilhelmum Zincgref, amicos invenit. Heidelbergae ab anno MDCIII Bibliothecae Palatinae velut successor Pauli Melissi Schede praestitit. Tum una cum Marco Welser et Iosepho Iusto Scaligero ampletam collectionem omnium inscriptionum Romanarum tunc notarum in lucem edidit.
Cum in Septembri MDXXII Ioannes T’Serclaes a Tilly cum copiis suis armatorum Heidelbergam expugnasset, Gruterus in exilium actus est. Pene tota Bibliotheca Palatina atque etiam magna pars bibliothecae privatae Gruteri a Leone Allacci, legato apostolico, urbis victoria capta fuit et Romam deportata. Ibi usque ad hodiernum diem manet ut pars insignis Bibliothecae Vaticanae.
Gruterus quater nuptus est et conjuges ac liberos pestilentia et aliis morbis amisit. In collectaneis Bibliothecae Vaticanae Romae invenitur Epithalamium ("Carmen Nuptiale") "Clarissimo iuris utriusque Doctori Domino Jano Grutero Sponso" auctore Antonio Praetorio ad honorem Jani Gruteri propter nuptias cum tertia sua uxore Catharina Stöckle ex Speriis in Heidelbergae die decimo Maii anno MDCI.
Anno aetatis suae LXVII Janus Gruterus obiit mense Septembri MDCXXVII in Bierhelderhof apud Heidelbergam.

Bibliografia
------------

* Conrad Bursian:  "Gruter, Jan", in: *Allgemeine Deutsche Biographie*, vol. 10 (Lipsiae: Duncker & Humblot, 1879), p. 68–71.
* Peter Fuchs: *Gruter, Jan.* In: *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Band 7, Duncker & Humblot, Berlin 1966, S. 238–240 (Digitalisat).
* Leonard Forster: *Janus Gruter’s English years. Studies in the continuity of Dutch literature in exile in Elizabethan England* (= *Publications of the Sir Thomas Browne Institute*. Special series, 3). University Press, Leiden 1967.
* Gottfried Smend: *Jan Gruter. Sein Leben und Wirken. Ein Niederländer auf deutschen Hochschulen, letzter Bibliothekar der alten Palatina zu Heidelberg*. Bonner Universitäts-Buchdruckerei, Bonn 1939.
* Heinz Kathe: *Die Wittenberger Philosophische Fakultät 1502–1817* (= *Mitteldeutsche Forschungen.* Band 117). Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2002, ISBN 3-412-04402-4.

Nexus externi
-------------

* Formula:VerzDtDrucke
* Formula:DDB
* Porträt und Kurzinformationen auf der Website der Universität Düsseldorf