Boeotiae antiquae civitates.
**Boeoticum Foedus** fuit foedus quindecim civitatum (πόλις) in Boeotia, quod Thebanis ducentibus a sexto usque ad quartum saeculum a.C.n. in Graecia antiqua floruit. Civitates oligarchiis rectas (qui agros possidebant civitate soli fruebantur) velut in unam confoederatam civitatem consociabat. Primi Boeotii in Graecia haec instituta foederata experti sunt quae postea multiplicata sunt in Aetolia, Arcadia, Achaia... Summum culmen fortunae in Pugna Leuctrica anno 371 a.C.n. attigerunt, cum exercitus Boeoticus, Epaminonda Thebano duce, phalangem Lacedaemoniam, quam hactenus in acie vinci posse non creditum erat, funditus evertit.

Historia
--------

Bello Peloponnesiaco - praeter Plataeas quae tum dirutae sunt et incolae Athenas confugerunt - Boeotii socii Peloponnesiorum adversus Athenienses fuerunt. Parta victoria (404 a.C.n.) a Lacedaemoniis mox defecerunt ita ut paulo post bello Corinthio socii Atheniensium et Corinthiorum adversus Lacedaemonios fierent. At pace sive *Antalcidae* sive *Regis* dicta (386 a.C.n.) foedus Boeoticum dissolutum est quia condiciones pacis quamvis resistentibus Thebanis iusserant omnem civitatem Graecam liberam et sui iuris esse oportere. Iam tamen anno 379 a.C.n. restitutum estː abhinc non tantum consilium foederale sed etiam comitium commune civium fuit.

Foedus primum in undecim circulos, dein ab anno 379 in septem divisum est, quorum quisque unum e boeotarchis designabat quibus imperium collegiale dabatur, sed Gorgida, Epaminonda, ac Pelopida ducibus, Thebae ab anno 378 a.C.n. tanto alias foederis civitates dominari coepit, ut eas civitates, quae defecerant, circa annum 375 a.C.n. non solum sub dicionem redigerent, sed urbes earum (Plataeas ac Thespias) delerent. Certe apud rerum gestarum scriptores illius aetatis in scriptis Thebani pro Boeotiis poni solebant. Thebanis anno 375 a.C.n. consilio pacis redintegrandae Spartae habito, foederati ne singuli iurarent, quo autonomia eorum agnita esset, recusantibus, Lacedaemonii bellum indixerunt, quo bello Leuctrica victoria Thebanis per aliquot annos summum in Graecia imperium (Graece: *ἡγεμονία*) dedit.

Notae
-----

1. ↑  *Le Dictionnaire des Antiquités Grecques et Romaines de Daremberg et Saglio* (1877-1919).
2. ↑  Thucydides II.71-78
3. ↑  Claude Mossé et Annie Schnapp-Gourbeillon, *Précis d'histoire grecque*, 1999ː 239-240.
4. ↑  Postquam Pelopidas Cadmeam liberavit.
5. ↑  Pausanias, *Descriptio Graeciae* IX.1. Xenophon, *Hellenica* VI.3.1

Fontes
------

* *Hellenica Oxyrhynchia*

Plura legere si cupis
---------------------

* Robertus J. Buck, *Boiotia and the Boiotian League, 432-371 B. C.*. Edmonton (Alta.) : the University of Alberta press, 1994. Recensio critica
* Paulus Roesch, *Thespies et la confédération béotienne*. Parisiis : E. de Boccard, 1965. Recensio critica
* Petrus Salmon, *Etude sur la Confédération Béotienne (447/6-386). Son organisation et son administration*, Bruxellis 1978 Recensio critica Altera recensio critica Relatio anni 1974
* J. H. Thiel et I. H. Thiel, *De Synoecismo Boeotiae post annum 379 peracto*, *Mnemosyne*, 1926ː 19-28

Nexus interni
-------------

* Foedus Aetolicum
* Foedus Achaicum
* Foedus Delium
* Historia Graeca