Situs pagi Aviariensis in Portugallia.
**Aviariensis**[1] (Lusitane *Distrito de Aveiro*) est pagus Portugalliae ad provinciam traditionalem Ripam Litoralem pertinens, exceptis conciliis Septemtrionalioribus ad Durium Litoralem pertinentibus. Septemtrione Districtu Portu Cali, Oriente Districtu Verurio, Meridie Districtu Aeminio et Occidente cum Oceano Atlantico finitimus est. Districtus sedes homonyma urbs est. 2 808 km² (loco 14º inter Lusicos districtus secundum magnitudinem) latus est et 735 790 residentium anno 2009 habebat.

Subdivisiones
-------------

Districtus Aviari subdividitur in haec municipia 19:

| Insigne | Municipium Latine | Municipium Lusice | Area (km²) | Incolae[2] | Spissitudo (inc./km²) | Numerusparochiarum |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| insigne Agathae | Agatha | *Águeda* | 335,28 | 49 857 | 149 | 20 |
|  | Anadia | *Anadia* | 216,64 | 31 422 | 145 | 15 |
| insigne Araductae | Araducta[3] | *Arouca* | 327,99 | 23 663 | 72 | 20 |
| insigne Aviari | Aviarum | *Aveiro* | 199,77 | 73 100 | 366 | 14 |
| insigne Castelli Paivensis | Castellum Paivense | *Castelo de Paiva* | 114,67 | 16 785 | 146 | 9 |
| insigne Deversori Veteris | Deversorium Vetus | *Albergaria-a-Velha* | 158,83 | 26 279 | 165 | 8 |
| insigne Illiabi | Illiabum[4] | *Ílhavo* | 75,05 | 41 271 | 550 | 4 |
| insigne Istaregis | Istarege[5] | *Estarreja* | 108,16 | 28 195 | 261 | 7 |
| insigne Medialiatae | Medialiata | *Mealhada* | 111,14 | 22 215 | 200 | 8 |
| insigne Murtosae | Murtosa | *Murtosa* | 73,65 | 9 847 | 134 | 4 |
| insigne Oliveti Azemedensis | Olivetum Azemedense | *Oliveira de Azeméis* | 163,41 | 71 210 | 436 | 19 |
| insigne Oliveti Lutulenti | Olivetum Lutulentum | *Oliveira do Bairro* | 87,28 | 23 504 | 269 | 6 |
| insigne Sanctae Mariae Feriensis | Sancta Maria Feriensis | *Santa Maria da Feira* | 213,45 | 147 406 | 691 | 31 |
| insigne Sancti Ioannis Materiae | Sanctus Ioannes Materiae | *São João da Madeira* | 8,11 | 21 762 | 2 683 | 1 |
| insigne Severi Vacuae | Severus Vacuae | *Sever do Vouga* | 129,85 | 12 643 | 97 | 9 |
| insigne Spini | Spinus | *Espinho* | 21,11 | 29 481 | 1 397 | 5 |
| insigne Vacui | Vacuus | *Vagos* | 165,29 | 24 107 | 146 | 11 |
| insigne Vallis Cambrae | Valles Cambrae | *Vale de Cambra* | 146,21 | 24 360 | 167 | 9 |
| insigne Vari | Varus | *Ovar* | 147,52 | 57 983 | 393 | 8 |
|

Praesenti in nationis divisione districtus inter Regionem Septemtrionem et Regionem Centrum divisus invenitur. Ad Regionem Septemtrionem subregionis Inter Durium et Vacuam (Lusice; *Entre Douro e Vouga*) concilia, Castellum Paivense, subregionis Tamăcae (Lusice; *Tâmega*) pars et Spinus, hic ultimus ad Magnum Portum Cale (Lusice; *Grande Porto*) pertinens, pertinent. Ad Regionem Centrum reliquae concilia pertinent, inclusa in subregionem Vacuam Inferiorem. Summatim:

* Regio Septemtrio:
	+ Inter Durium et Vacuam
		- Araducta
		- Olivetum Azemedense
		- Sancta Maria Feriensis
		- Sanctus Ioannes Materiae
		- Valles Cambrae
	+ Magnus Portus Cale
		- Spinus
	+ Tamăca
		- Castellum Paivense
* Regio Centrum:
	+ Vacua Inferior
		- Agatha
		- Anadia
		- Aviarum
		- Deversorium Vetus
		- Illiabum
		- Istarege
		- Medialiata
		- Murtosa
		- Olivetum Lutulentum
		- Severus Vacuae
		- Vacuus
		- Varus

Numerus incolarum
-----------------

Districtus Aviari numerus incolarum incolarum nationalis distributionis logicam sequitur, cum maiore spissitudine incolarum litoralibus conciliis et cum minore concentratione intestinis districtus conciliis.

Tres maximae districtus urbes et unicae 20 000 incolarum limitem superantes Aviarum (55 291 incolarum), Sanctus Ioannes Materiae (21 762 incolarum) et Spinus (21 589 incolarum) sunt.

Concilia cum maximo numero incolarum Sancta Maria Feriensis (147 406 incolarum), Aviarum (73 100 incolarum) et Olivetum Azemedense (71 075 incolarum) sunt.

Geographia physica
------------------

Districtus Aviari praesertim sub 100 m est, litoralem planitiem quae 40 km latus Meridionali districtus parte esse consequitur occupans. In huius planitiei topia Ria Aviari (Lusice; *Ria de Aveiro*) et pelvis hydrographicae Vacuae flumina domitantur, quae Certĭma, Alfuscarius, Agatha, Antuana, ac ipsa Vacua litorali in planitie, et iam in montis radicibus Agado, Caima ac Malum (Lusice; *Cértima, Alfusqueiro, Águeda, Antuã, Vouga, Agadão, Caima* et *Mau*, respective) sunt. Unicum flumen quod non in flumen Vacuam influit et directe in Riam Aviari influit flumen Antuana est, quod id facit prope urbem Varum in eadem ria.

Versus Orientem et Septemtrionem, prominentia abruptior fit, attigens etiam in districtu Aviari pracipuorum montium altitudines et adhuc patens usque ad Montem Murum (Lusice; *Montemuro*), versus Boreorientem. Septemtrionalibus in finibus, districtus paulo flumen Durium et eius accessionum aliquas (Ardam et Paivam) tangit.

Litus harenosum est, cum typicis lacunaribus topiis et funi thinico variabilis densitatis qui serenas Riae Aviari aquas a mari separat.

* Praecipua iuga montium sunt:
	+ Iugum Bucciaci (Lusice; *Serra do Buçaco*), 549 m altum
	+ Iugum Arestal (Lusice; *Serra do Arestal*), 830 m altum
	+ Iugum Arada (Lusice; *Serra da Arada*), 1 071 m altum
	+ Iugum Fractae (Lusice; *Serra da Freita*), 1 085 m altum

Circumscriptio comitialis
-------------------------

Districtus Aviari sexdecim deputatos Conventui Reipublicae (Lusice; *Assembleia da República*) eligit.
In comitiis legislativis anni 2009 septem deputatos Factionis Socialis Democratae (Lusice; *Partido Social Democrata*), sex Factionis Socialisticae, duos CDS-Factionis Popularis (Lusice; *CDS - Partido Popular*) et unum Summae Sinistrae (Lusice; *Bloco de Esquerda*) electi sunt.

Infrastructura
--------------

* Portus Aviari
* Linea Septemtrionis Lusice; *Linha do Norte* (ferrivia)
* Linea Vacuae Lusice; *Linha do Vouga* (ferrivia)
* A 1
* A 17
* A 25
* A 29
* IC2
* EN109
* Universitas Aviariensis
* Schola Superior Noseleutices Crucis Rubrae Lusitanicae Oliveti Azemedensis
* Schola Superior Designationis, Gestionis et Technologiarum Productoriarum Aviari Septentrionalis
* Schola Superior Aviari Septemtrionis
* Institutum Superius Inter Durium et Vacuam
* Institutum Superius Palatiorum Blandonensium
* Schola Superior Technologiae et Gestionis Agathae
* Institutum Superius Ratiocinationis et Administrationis Aviariense
* Stadium Municipale Aviariense

Notae
-----

1. ↑  Cf. "Illustrissimi Ducis Aviariensis" (p. 215 apud *Google Books*)
2. ↑   Temporales de numero residentium aestimationes- Portugallia, NUTS II, NUTS III et Municipia - 2008, Institutum Nationale Statisticae, 2009.
3. ↑
4. ↑
5. ↑