**Джорджиана Кавендиш, Девоншир герцогинясы** (ағылш. Georgiana Cavendish, Duchess of Devonshire - Джорджиана Кавендиш, Девоншир герцогинясы ; 7 маусым, 1757 - 30 наурыз, 1806), туылған кездегі есімі *Джорджиана Спенсер*, Девонширдің 5-герцогы Уильям Кавендиштің бірінші әйелі және Девонширдің 6-герцогы Уильям Кавендиштің анасы.

Оның әкесі Джон Спенсер, 1-граф Спенсер, 1-ші Марлборо герцогы, Джон Черчилльдің шөбересі және ақын Байронмен романтикалық қарым-қатынасымен танымал леди Каролин Лэмнің жиені болып келеді. Оның отбасы ұрпақтарына қазіргі Девоншир герцогы (немересі арқылы), Диана, Уэльс ханшайымы (туылғанда леди Диана Спенсер) және Йорк герцогинясы Сара (оның некесіз туылған қызы Элиза Кортни арқылы) кіреді.

Өмірбаяны
---------

Джорджиана әдеби және саяси монодтардың үлкен шеңберін жинақтаған танымал зайырлы ару болды. Ол әйелдердің дауыс беру құқығы расталуынан 100 жыл бұрын, өз заманының саяси белсенділерінің бірі болған. Спенсер мен Кавендиш отбасылары виг партиясына тиесілі болған, бірақ күйеуі ең маңызды герцогтардың бірі болғандықтан, ол саясатпен айналыса алмады, сол себептен отбасының амбициясын көпшілікке жария қылу Джорджиананың мойнында болды. Король Джордж III және оның Министрлер Кабинеті тори партиясының саясатына сүйенгеніне қарамастан, ол негізінен өзінің алыс туысы болып келетінЧарльз Джеймс Фоксты қолдады.

Ол трендсетер ретінде танымал және Франция ханшасы Мари Антуанеттамен (1755-1793) достық қарым-қатынаста болды. Герцогиня Томас Гейнсборо және Джошуа Рейнольдс сияқты суретшілерге үлгі болды.

Леди Джорджиана Спенсер 1774 жылғы 7 маусымда он жетінші туған күнінде Девонширдің 5-герцогы Уильям Кавендишке тұрмысқа шықты. Күйеуі өзінен тоғыз жас үлкен болатын. Бірінші бала үйлену тойынан кейін тоғыз жыл өткен соң ғана дүниеге келді, сол сәтке дейін ол бірнеше рет түсік тастады. Жалпы, ерлі-зайыптылардың үш баласы болды: екі қызы Джорджиана және Гарриет және ұлы Дэвонширдің кезекті герцогы Уильям Джордж.

Джорджиана Уильям Кавендиш екеуінің некесі өз арманындағыдай болмайтығынын түсінгеннен кейін, өзіне деген қоғамның сүйіспеншілігінен жұбаныш тапты. Ол өзінің имиджін көпшілік алдында мінсіз етіп көрсеткенмен, жеке өмірінде ол бақытсыз болды. Мұрагерді дүниеге әкелуі жолында болған жиі сәтсіздіктермен бірге оның ең жақын досы Элизабет Фостер ханым герцогтің ойнасына айналды. Джорджиана ешнәрсеге қарамастан, бұл қылыққа шыдаймын деп шешті. Сол шешімінің арқасында ол еріксіз 18-ғасырдағы Англияның ең танымал махаббат үшбұрышының ортасынан табылды.

Ол барлық қорлыққа төзуге мәжбүр болды, өйткені оның *menage à troіs* (фр. - «Үшеуінің бірге өмір сүруі» ) бүкіл әлемге танымал болды. Ол құмар ойындарға, алкогольге және есірткіге деструктивті тәуелділікті дамыта отырып, шындықтан қашуға тырысты. Өмірінің соңында оның құмар ойындар бойынша қарыздары еселенген пропорцияларға дейін өсті. Ол 48 жасында, кейбір деректер бойынша бауырдың іріңді қабынуынан қайтыс болды. Девоншир герцогинясы Джорджиана Англияның Дерби қаласындағы барлық әулиелер соборында жерленген.

### Балалары

Девоншир герцогы Уильям Кавендиш екеуінің одағынан, үш бала дүниеге келді:

* Джорджиана Кавендиш, (1783 ж. 12 шілде - 8 тамыз 1858 ж.), Карлайлдың 6-графы Джордж Ховардқа ұзатылған;
* Гарриет Кавендиш, «Гаррио» (29 тамыз 1785 - 25 қараша 1862), Гренвиллдің 1-графы Гренвилл Левесонның жары;
* Уильям Джордж Спенсер Кавендиш, Девонширдің 6-герцогы, «Харт» (21 мамыр 1790 - 18 қаңтар 1858), лорд Чемберлен 1820-1930 жж. Ешқашан үйленбеді және артынан ешқандай мұрагер қалдырмады.

Герцогинядан 7 жас кіші болған 2-ші граф Грей (Ұлыбританияның болашақ премьер-министрі) Чарльз Греймен некесіз қарым-қатынасынан, Элайза есімді қызы болды. Ол дүниеге келгенде герцог сәбиді Грейдің ата-анасына тәрбиелеуге беруге мәжбүр етті.

* Элайза Кортни Эллис (20 ақпан 1792 — 2 мамыр 1859), генерал Роберт Эллистың жұбайы.

Өнерде
------

* Ағылшын ақыны Генри Кирк Уайт Джорджиана Кавендишке өлең арнаған.
* «Миссис Фицгерберт» (1947) филмінде Джорджиана Кавендишті Мэри Клер сомдады.
* Джорджиана Кавендиш - «Герцогиня» фильміндегі (2008) басты кейіпкер, басты рөлді актриса Кира Найтли ойнайды. Фильм Аманда Форманның Девоншир герцогинясы Джорджиана кітабына негізделген.