**«Борат туралы келесі фильм: бір кездері даңқты Қазақстан халқының пайдасы үшін американдық режимге орасан зор пара беру»** (ағылш. *Borat Subsequent Moviefilm: Delivery of Prodigious Bribe to American Regime for Make Benefit Once Glorious Nation of Kazakhstan*) — фильм продюсерлерінің және сценарий авторларының бірі - британдық комик Саша Барон Коенның қатысуымен шыққан Джейсон Уолинердың режиссёр ретіндегі алғашқы кинофильмі. Фильмде басты кейіпкерлер ретінде ойдан шығарылған қазақстандық журналист және тележүргізуші Борат Сағдиев (Саша Барон Коен) пен Covid-19 пандемиясы және 2020 жылғы президенттік сайлау кезіндегі АҚШ вице-президенті Майк Пенске қалыңдық ретінде ұсынылатын Сағдиевтің қызы Тұтар (Мария Бакалова) саналады. Бұл 2006 жылғы "Борат фильмінің жалғасы.

Барон Коэн 2007 жылы өз репертуарынан Борат кейіпкерін алып тастағанын айтқанмен, ол 2019-2020 жылдары сол кейіпте байқалды, түсірілімде көрінді. Бұл оқиғалар Борат туралы екінші фильмінің шығу болжамына әкелді. Жоба ресми түрде 2020 жылдың қыркүйегінде Amazon Studios тарату құқығын алған кезде жарияланды. "Борат-2" фильмі 2020 жылдың 23 қазанында Prime Video-да жарық көрді. Фильм Барон Коен мен Бакалованың ойнаған рөлдері үшін, сонымен қатар американдық мәдениетке түсініктеме бергені үшін сыншылар арасынан мақтау алды.

Сюжет
-----

Борат Қазақстанның атын қорлатқаны үшін өмір бойы ГУЛАГ-қа қамалады. Он төрт жылдан кейін елдің премьер-министрі Нұрсұлтан Назарбаев оны босатып, қазақ халқын құтқару мақсатында Қазақстан мәдениет министрі Джонни-маймылды президент Дональд Трампқа жеткізу миссиясынан тапсырады. Алдыңғы фильмде Trump International Hotel and Tower ландшафтық дизайнындағы дефекациядан кейін Трампқа жақындай алмайтын Борат Джонни-маймылды вице-президент Майк Пенске табыстауды шешеді. Кетер алдында ол өзінің қас жауы, көршісі оның отбасын және үйін ұрлап алғанын, оның сарайында тұратын он бес жасар Тұтар атты қызы бар екенін анықтайды.

Борат бүкіл әлемді жүк кемесімен айналып өтіп, Техасқа келіп, онда ол өзінің атақты екенін анықтайды. Көзге түспеу мақсатында Борат бірнеше маска сатып алады. Ол ұялы телефон сатып алып, Джоннины қарсы алуға барады. Алайда Джоннидың орнына жүк жәшігінде Тұтар анықталады. Бұл оқиға туралы қорқынышпен Борат факс арқылы Назарбаевқа хабарлайды. Назарбаев Боратқа Пенсті қанағаттандырудың жолын табуды бұйырады, таппаған жағдайда ол өлім жазасына кесілетінін айтады. Борат Тұтарды Пенске сыйға беруді шешеді.

Тұтар макияж жағады және Борат оны дебютант қыздар балында ұсынады. Балдағы әкесі мен қызы арасындағы биі кезінде оның етеккірлік қан ағуы айтарлықтай бөлінеді. Пенстің жақын орналасқан CPAC-та екенін біліп, Борат Трамптың маскасын киіп, оған қызы Тұтарды сыйлыққа беруге тырысады, бірақ оны онда күзетшілер ғимараттан шығарып тастайды. Назарбаев оған ату жазасын қолдану үшін Қазақстанға оралуын бұйырады. Борат Тұтарды әлі де Трампқа жақын адамға бере алатындығын түсінеді. Тұтар өзін Руди Джулианиге беруді ұсынады.

Джулиани өзінің үлкен емшегі бар әйелмен қарым-қатынасы туралы мақтанғандықтан, Борат Тұтарды косметикалық хирургқа апаруды шешеді. Ол Боратқа Тұтардың емшегін имплантациялауға кеңес береді. Ол Тұтарды Бораттың сексистік ілімдерімен шатастырылған күтушімен біраз уақытқа қалдырады; ол Тұтарға оның мәдениеті үйреткен нәрселер өтірік екенін хабарлайды. Көлік жүргізіп жатқан әйелді көріп, алғаш рет мастурбацияны сәтті жасап Тұтар өз емшегіне операцияны жасамауды шешеді және өмір бойы оны азаптағаны үшін Боратқа шабуыл жасайды. Кетер алдында ол Facebook-тегі Холокостты мойындамау бетіне сілтеме жасап Холокост жалған екенін айтады.

Бұл хабарды естіген Борат өзінің стереотиптік еврей нұсқасы ретінде киініп ең жақын синагогаға бару арқылы өзін-өзі өлтіруді шешеді. Бірақ ол синагогада Холокосттан аман қалғандарды табады, оған олар мейірімділікпен қарайды және антисемиттік шаттығына орай оны Холокосттың болғанына сендіреді. Борат қуанғаннан жарылып кете жаздап Тұтарды іздейді, бірақ сыртта Covid-19 пандемиясының салдарынан қаңырап бос қалған көшелерді ғана кездестіреді. Ол екі QAnon қастандық теориясына сенушілермен карантинге алынады, олар оған Тұтармен қайта қосылуға көмектесуді ұсынады. Олар интернеттен Тұтарды табады, ол репортер болып Олимпиядағы "Біздің құқықтарымыз үшін" шеруін репортаждаумен айналысады.

Митингте қастандық теориясына сенушілер Тұтарға хабарласып, егер ол әкесіне көмектеспесе, әкесі өлтірілетіні туралы айтады. Ол Джулианидің басын айналдыруға келісіп, әкесінің қатысуынсыз онымен сұхбат жасауды шешеді. Борат өзінің күтушісімен сөйлеседі және Тұтардың жақсы көретінін түсініп, өз пікірін өзгертеді. Сұхбаттан кейін Джулиани мен Тұтар жатын бөлмеге қарай жүреді. Бұл кезде олардың арасына Борат араласып, Джулианиге өз жыныстық қызметін ұсынады. Борат Қазақстанда өлім жазасына кесілуді шешеді және Тұтар онымен бірге баруға уәде береді.

Борат оның өлім жазасына кесілмегенін байқап, қатты таңданады, өйткені оның орнына ол Қазақстанды күлкіге айналдырғаны үшін Назарбаевпен кек ретінде пайдаланылды. АҚШ-қа кетер алдында қазақстандық шенеуніктер Боратты SARS-CoV-2-ті "сыған көз жасын" инъекциялау арқылы жұқтырып, оны Covid-19 пандемиясының нөлдік пациентіне айналдырды. Ол бүкіл әлемге жіберілгенде вирустың таралуын жалғастырды. Борат Назарбаевтың мойындауын жазып, оны телефонын сатқан адамға жібереді.

Борат пен Тұтар Назарбаевты оған жұмысын қайтарып, Қазақстанның әйелді жек көрушілік заңдарын өзгерту үшін бопсалайды. Үш айдан кейін Тұтар мен Борат репортерлық командаға айналды және Қазақстанда ұлттың антисемиттік дәстүрлерін алмастыратын жаңа дәстүр: американдық жүгіру пайда болды. Онда Трамптың жақтастарының Сovid-19-ны таратып, Энтони Фаучиді өлтіргісі келетін карикатуралық кейіпкерлері ретінде бейнеленген. Фильм көрермендерді алдағы президенттік сайлауда дауыс беруге шақыратын хабармен аяқталады.

Шығарылуы
---------

### Дайындалуы

Руперт Мердок 2007 жылдың ақпан айының басында Барон Коэн алғашқы фильмнің дистрибьюторы 20th Century Fox-пен бірге Борат туралы тағы бір фильм түсіруге келісім бергенін мәлімдеді. Барон Коэн кейінірек Борат "Али Джи шоуы" фильмі мен шоуындағыдай анықталмас үшін өте танымал болғандықтан фильм түсірілімін тоқтату керектігін мәлімдеді. Кейінірек Fox өкілі мұндай фильмді жоспарлауды бастауға әлі ерте екенін айтты, алайда олар бұл идеяға ашық екендігін хабарлады. 2014 жылы ол Боратты FXX арнасындағы "Ali G: Rezurection" сериясына қайтарды. Ол сонымен қатар қысқа уақыт ішінде Борат ретінде 2015 жылдың желтоқсанындағы "Джимми Киммел тікелей эфирде" эпизодында "Аға-інілі Гримсбилер" фильмін жылжыту үшін және 2018 жылдың қараша айында американдықтарды осы жылдың аралық сайлауына дауыс беруге шақыру үшін пайда болды. Фильм шыққанға дейінгі екі жыл ішінде фильм жұлдызы нәсілшілдікпен күресу үшін жеке сөйлеген сөздері мен сұхбаттары арқылы саяси белсенді болу туралы көбірек алаңдаушылығы туралы хабарлады; американдықтар арасында либералды емес демократияға жылжу алаңдаушылығын тудыру үшін ол фильмнің 2020 жылғы президенттік сайлаудың алдында шығарылуына көндірді.

Саша Барон Коеннің бірнеше фильмдері сияқты, партитураны оның ағасы Эрран Барон Коен жазған, одан басқа фильмде басқа орындаушылардың түпнұсқа жазбалары бар, оның ішінде канадалық музыкант Адриан Расоның "Urn St. Taven" әні және орыс электрондық музыкалық тобы Little Big-тің "Gonna Make You Sweat (Everybody Dance Now)" әнінің кавер-версиясы бар.

### Түсірілім

Түсірілім Тұтарды сомдайтын актрисаны таңдамағанға дейін басталмады; Бакалова бұл рөлге тыңдаудан өткен 600 актрисаның арасынан таңдалды. Алдымен ол аты аталмаған голливудтық фильмге өзінің актерлік жазбасын жіберді, ол оны адам саудасына қатысты алаяқтық болуы мүмкін деп ойлады, бірақ соңында ол бұл оның нақты мүмкіндік екендігіне сендірген Барон Коенмен бірге болған Лондондаға репетицияға барды. 2019 жылдың аяғында түсірілген ерте әзіл әрекеті ішіне Техастың ауылшаруашылық комиссары Сид Миллермен фарс сұхбаты, содан кейінгі Техастағы Арлингтон гольф үйрену полигонына сапары кірді; бұл көріністер фильмнен алынып тасталды, бірақ трейлерде пайда болды. 2020 жылдың ақпан айында, Барон Коен Дональд Трамп ретінде киініп, консервативті саяси күштер конференциясын (CPAC) тоқтатты, дегенмен оның шынайы тұлғасы сол кезде анықталмады.

Сол айда Барон Коен Джонстон-Фелтон-Хэйдің үйіндегі ұйымдастырушыларға оның өтпелі жас туралы оқиғаны түсіретінін айтып, жалған дебютанттар балының қатысушыларын алдау үшін Джорджия штатының Мейкон қаласына барды. Ол аз уақытқа Бакалова автокөлік төбесінде болғандықтан полицейлерімен тоқтатылды; дене камерасының бейнежазбасы оның кейіпкер сомдап жатқаны туралы қарсылығына қарамастан комедия кейіпкері ретінде анықталғанын көрсетті. Түсірілім тобы Эванспен болған сахналарын түсіру үшін Мариеттадағы "Кол Эмет" храмына да барды. Қойылым Оңтүстік Каролина штатының солтүстігіне наубайханада, жүктілік дағдарысының орталығында және Хэллоуин тауарлар дүкеніндегі кадрларды түсіру үшін кем дегенде екі сапар жасады. 2020 жылдың маусым айының соңында Коен Олимпиядағы қару-жарақ митингінде әзіл әрекет жасады. Ол қатысушыларды түпнұсқа әнмен бірге нәсілшіл мәтіндерді айтуға мәжбүр етеді және топ мүшелерімен сұхбаттасады. Митингіге қатысқан демонстранттар Барон Коенды танып, күле бастағанда, жиналғандар мен ұйымдастырушылар олардың ойнап жатқанын түсініп, тез ашуға берілді, бірақ күзетшілерді Борат командасы жалдағаннан олар сахнаға шабуыл жасай алмады. Ақыр соңында Барон Коен мен оның командасы жеке жедел жәрдем автокөлігінде қашуға мәжбүр болды, Барон Коен жиналғандардың мүшелері көліктің ішіне кіруге тырысқан кезде есікті физикалық түрде жауып тұруға мәжбүр болдыБАҚ бұл әзіл әрекет туралы тез білді, бірақ олар "Америка деген кім?" телехикаясының жаңа бөлімдерінің түсірілімі деп пайымдады. 2020 жылдың шілдесінің басында Барон Коен тек қызғылт бикинимен баса-көктеп кіру үшін Руди Джулианимен жалған сұхбат жүргізді; Джулиани полиция шақырды.

Келесі айда ол Лос-Анджелесте Борат костюмінде көрінді және кинода ойнады, бұл Барон Коеннің келесі жобасы Бораттың жалғасы болды деген болжамдарға әкелді. Екі күндік түсірілім кезінде Барон Коен сахнаның ықтимал қауіптеріне байланысты оққа төзімді жилет киюге міндетті болды.

2020 жылдың қыркүйек айының басында фильм толығымен түсіріліп, жиналып, киноиндустрия басшыларына көрсетілді деген қауесеттер тарала бастады; бастапқыда фильм атауы "Borat 2: Great Success and then Borat: Gift of Pornographic Monkey to Vice Premiere Mikhael Pence to Make Benefit Recently Diminished Nation of Kazakhstan" ретінде тарап кетті, онда Майкл Пенс титулдық карталардың бірі ретінде пайдаланылды. 20 қыркүйекте Бакалова қатысуымен түсірілген Ақ Үйге кіріп, американдық жаңалықтар желісі бірінің тілшісі Шанель Рионға берген сұхбат берген әзіл әрекет видеосы түсірілді, бірақ соңында ол шығарылымнан алынып тасталды. Қазақстанда түсірілген ауыл эпизодтары Румынияда түсірілді, бірақ ауыл тұрғындарының теріс пікірлерінен кейін алдыңғы фильм түсірілген ауылда түсірілген жоқ. Румын актерлері бірнеше рөлдерді сомдауға алынды.

Фильм жасаушылары
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Түсірілім тобы
* Режиссёр — Джейсон Уолинер
* Сценарий — Саша Барон Коен, Энтони Хайнс, Джена Фридман, Ли Керн, Ден Мазер, Эрика Ривинойя, Ден Суимер
* Оператор — Люк Гейссбухлер
* Композитор — Эрран Барон Коен
* Продюсерлері — Моника Левинсон, Саша Барон Коен, Энтони Хайнс

 | Рөлдерде
* Саша Барон Коен - Борат Маргарет Сағдиев
* Мария Бакалова - Тұтар Сағдиев
* Дани Попеску - премьер Нұрсұлтан Назарбаев
* Том Хэнкс - камео
* Рита Уилсон - камео
* Мануэль Виеру - дәрігер Ямак
* Мирослав Толь - Нұрсұлтан Тұляқбай
* Алин Попа - Хуейльюис/Джеффри Эпштейн
* Ион Георги - Билак Сағдиев
* Николае Георги - Билам Сағдиев

 |

Қазақстанның фильмге реакциясы
------------------------------

Қазақстан үкіметі "Қазақстан халқына қарсы жала жабу" деп санап, Коен мен оның дистрибьюторларына қарсы сот талабына алып келу қауіпіне әкеп соққан алғашқы фильмін қабылдауға қарағанда, кейінгі фильм үкімет тарапынан бір мағыналы емес қабылдауға ие болды. Қазақстан-Америка қауымдастығы фильмді нәсілшілдік, мәдени иемдену және ксенофобияны насихаттағаны үшін айыптады. Екінші жағынан, Қазақстанның туризм кеңесі алғашқы фильмнің нәтижесінде Қазақстанға деген қоғамдық қызығушылықтың артуынан пайда көре отырып, Қазақстанға келудің артықшылықтарын алға жылжыту үшін өзіне "ол айтулы" деген негізгі сөз тіркесін иемденді.

Түпнұсқа фильм біраз уақыт цензураланған және Барон Коен веб-сайты елде бұғатталған кезде Бораттың мінезі Қазақстанда даулы болды. Фильм қарсаңында қазақстандықтар твиттерге #CancelBorat хэштегімен шықты. Фильмнің күшін жоюға шақырған онлайн-петиция 100 000-нан астам қолды жинады және фильм премьерасы күні Алматыдағы Америка елшілігінің алдында шағын наразы топ жиналды. Қазақтар мен батыстықтар кейіпкердің комедияны "төмен түсу" үшін қолданып, маргиналданған қазақтарға кінә тағып, олардың екпіндерін мазақ етіп, стереотиптерін әшкерелейді деген сынды қайта бастады, ал Қазақ-Американдық қауымдастық бұл фильм "нәсілшілдік, мәдени иемденуді және ксенофобияны" насихаттайды деген хат шығарды; кинопремиялар маусымы қарсаңында олар ұйымдарға фильмді қарастырмауды сұрайтын екінші хат шығарды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Sacha Baron Cohen signs for "Borat 2"
2. ↑  Baron Cohen retires Borat, Ali G
3. ↑  Borat sequel put on hold
4. ↑  "Borat He Dead, I Kill Him, Gone"
5. ↑  Borat Dropped by Jimmy Kimmel Live to Bash Donald Trump, Anti-Promote Sacha Baron Cohen’s Latest Movie
6. ↑  Borat Gets Out the Vote for ‘Premier’ Trump on ‘Jimmy Kimmel Live!
7. ↑  Sacha Baron Cohen: This Time He’s Serious
8. ↑  Guitarist shares 'surreal' experience of song used in new Borat movie
9. ↑  Maria Bakalova for Oscars? Sacha Baron Cohen Says It’s a ‘Travesty’ If Academy Snubs ‘Borat 2’ Star
10. ↑  "Meet Maria Bakalova, the Breakout Star of the Borat Sequel"
11. ↑  Texas Ag Commissioner Sid Miller pranked by ‘Borat’ star Sasha Baron Cohen
12. ↑  This Arlington driving range is featured in the new Borat movie
13. ↑  The Borat golf scene that was left on the editing-room floor
14. ↑  Trump impersonator interrupts Vice President Mike Pence's CPAC speech
15. ↑  Sacha Baron Cohen Pranks Mike Pence as Trump in ‘Borat 2’ Trailer
16. ↑  Protestor Escorted out of CPAC for Shouting at Pence While Dressed up as Trump
17. ↑  Borat 2 Spoilers: How Sacha Baron Cohen Pulled Off His Biggest Stunts
18. ↑  Macon residents pranked by Sacha Baron Cohen for his ‘Borat 2’ film
19. ↑  Borat traffic stop in Georgia
20. ↑  Who’s Who in Borat 2: A Guide to Every Notable Cameo
21. ↑  Borat sequel with Sasha Baron Cohen quietly filmed in Upstate with unsuspecting marks
22. ↑  Did comedian Sacha Baron Cohen crash rally in downtown Olympia?
23. ↑  Sacha Baron Cohen Pranks Conservative Rally Into Singing Racist Lyrics
24. 1 2  Sacha Baron Cohen Trolls Far-Right Rally With Racist Sing-Along
25. ↑  "Sacha Baron Cohen, Jeff Tweedy"
26. ↑  Rudy Giuliani called the NYPD on Sacha Baron Cohen over prank interview
27. ↑  Sacha Baron Cohen spotted reprising Borat role in possible sequel to 2006 film
28. ↑  ‘Borat’ Sequel Acquired By Amazon Studios; Sacha Baron Cohen Film Will Bow On Prime Video Right Before Election Day
29. ↑  Exclusive: 'Borat 2' Has Already Been Shot and Screened by Sacha Baron Cohen
30. ↑  ‘Borat’s daughter’ visited White House, came within meters of Trump, met his son
31. ↑  Borat Subsequent Moviefilm Brings Back Borat, With His Daughter in Tow
32. ↑   Entertainment | Judge dismisses Borat legal case, *BBC News* (3 April 2008).
33. 1 2
34. ↑  What Kazakhstan really thought of Borat
35. ↑  'Borat 2': How Kazakhstan Has Reacted to the Character
36. ↑  New Borat Film Offends, But Will More Kazakhs Get The Joke This Time?
37. ↑  Reassessing the racial stereotyping in 'Borat'
38. ↑  ‘Borat’ Sequel Promotes ‘Racism, Cultural Appropriation and Xenophobia,’ Kazakh American Association Says
39. ↑  Kazakh Organization Asks Award Shows to Disqualify ‘Borat’ Sequel

Сілтемелер
----------

* «Борат-2» (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында 10 жұлдыздың 6.8
* «Борат-2» (ағыл.) Metacritic сайтында 10 жұлдыздың 6.8 (49 пікір)
* «Борат-2» (ағыл.) Rotten Tomatoes сайтында 10 жұлдыздың 8.6 (274 пікір)