**Жағуды қолмен қызмет көрсету.** 19.4 суретте, отынды
қолмен тиеу және торлы желтартқышты-горизонталды, қарапайым
жағу түрі берілген. Қолды, торлы желтартқыш, жеке шойынды
желтартқыштың, әртүрлі пішінінде жасайды. Қазіргі кезде, негізінен плиткалы желтартқыштарды қолданады, оның жұмысшы беті,
ауа кіру үшін, көп тесекті плиткалардан құралады.

Сурет:Жылу-тех 20.png19.4-сурет. Қоңыр кемірге арналған, қолды торлы желтартқыш:
1 - шлак жапқыш (затвор); 2 - шлакқа арналған бункер; 3 - ауа жеткізуші;
4 - жел тартқышты аударуға арналған қол тұтқа; 5 - жағушы есік; 6 - күм-
без, отын қабатын жабушы; 7 - жағушы камера; 8 - аударылатын жел
тартқыш; 9 -қозғалмайтын желтартқыш. Плитаның төменгі жағында қабырғалары бар, ол ауаны жақсы

салқындатуға арналған. Тесіктердің суммалы аудандарының, тордағысы барлық ауданынан ауа өтуіне арналған, қатынасын, оның қимыл қимасы деп атайды. Олар, отынның фракциялы құрамына және ұшпалы заттардың шығуына байланысты: отын майда және ұшпалы заттардың шығуы, аз болған сайын, тордың қимыл қимасы, кіші болуы тиіс. Торлы жел тартқыш (19.4 сур) құрамы - қозғалыссыз, жел
тартқыш 9 және бүрушы жел тартқыш 8, шлакты жапқыш (затвор) 1 арқылы аударумен оттықты тазалайды. Торға, отынды кезеңмен беру, тиеуші терезе 5 береді. Жағуға арналған қажетті ауа, канал 3 бойынша, үрлегішке (күл түсіргіш) 2 жеткізіледі. Жағушы камера 7, жанғыш ұшпалы заттар мен ағындағы, аспалы газдағы отынның
майда бөлшектерінің жануы жүреді. Қолды - торлы жел тартқышқа, отынды жанған қабатқа бір қалыпты түрінде, барлық ауданына тиеу жүргізіледі. Мұнда, отынды дайындауының (жылыту және оны
құрғату) өтуі, жағушы газдың сәулелі жылулығы есебінен басқа және айнала қоршауынан, бірақ негізінен жану өнімінен, жанған отын қабаты арқылы, төменнен жоғары қозғалысында өтеді. Сондықтан Мұндай жағуды, төменгі жағынан жағу деп, қабылданған (жанған қабаттан).
Тотықтану процессінде, отынның жанған массасында ажыратылуы және минералды қоспалардың (күлдер) балқуы өтеді. Пайда болған шлак, ауаға қарсы төмен аққанда салқындайды және уақталады, шлакты жастықты құрайды 6, ол торды қыздырудан қорғайды және қабат бойынша, ауаны бір қалыпты таратуына мүмкіндік
туғызады.

Лақтырушы және қозғалмайтын тормен жағу.
----------------------------------------

Сурет:Жылу-тех 21.png19.5-сурет. жартылай механикаландыра жағу:
1 - қозғалыссыз торлы жел тартқыш; 2 - ысырмалы шлакты бункер;
3 - ауа жеткізуші құбыр; 4 - цилиндрлі науадағы лақтырғыш; 5 - қорек-
тендіргіш; 6 - бөліп таратушы плита; 7 - отынға арналған бункер;
8 - жағушы камера; 9 - ауалы қорап; 10 - бақылағыш; 11 - екінші ауаны
беруші құбыр.

Жоғарыда қарастырылған жартылай механикаландырылған жағуды, отынды механикалық немесе пневматикалық қондырғымен, торлы жел тартқышқа лақтыру арқылы, іске асырылады. Жағуда, механикалық лақтырушымен отынды жеткізу, айналушы ротордың қалағының көмегімен іске асырылады, ал пневматикалық лақтырушымен, отынды ауа ағынымен жағуға беріледі. Механикалық лақтыру кезінде, өте ұсақ фракциялар тордың алдыңғы бәлігіне түседі, ірілері, өте үлкен кенетикалық энергия алуымен – артына түседі, ал пневматикалық эрекетте керісінше. Жартылай механикаландырумен жағуды, пневматикалық лақтырушының, (19.5 сур) ПМЗ типінің жұмыс істеу принципі бойынша, отынды жоғарғы жағынан қозғалмайтын ыстық қабатқа беріледі. Отынның жануы жартылай қалқымалы жағдайында (ұсақ фракция) және жартылай тордағы қабатта өтеді. Жиналғыш шлакты алып кету үшін, жел тартқышты оқтын-оқтын шайқау арқылы
орындалады. Уатылған отын, бункер 7, бөліп таратқыш плитаға 6 келіп түседі, одан қоректендіргіш 5 көмегімен, қалақты лақтырғышқа 4 беріледі. Қоректендіргіштің плунжері қайтымды - ілгерімелі қозғалысы, кулисті механизмнің көмегімен орындалады. Отынның майда фракцияларын таратып жіберу үшін, ауамен 9 қораптан ауалы каналдың лақтырушы қаптамасына келіп түсіп, арнаулы сопламен жағушыға беріледі. Лақтырушымен жеткізілген ауа мөлшері 15...20% құрайды, Бұл жануға арналған қажетті ауаның санды мөлшері. Тордың төсемі 1, бүрушы жел тартқыштың РПК ойылмаған пішінде берілген. Бір лақтырушы ПМЗ торлы жел тартқышты
учаскеге қызмет көрсетуі 900-ден 1000 мм дейін. Лақтырғыштың, барлық механизмдерінің қозғалысы, сыналы
белдікті бергішпен, редуктордың 1 кВт қуатты электрлі қозғалтқышы арқылы іске асырылады. Роторлы лақтырғыштың айналу жиілігі 410-нан 760 мин"1 бір қалыпты өзгереді. Пневматикалық лақтырғышпен, ПМЛ жағуға арналғаны ұшін, қазандық агрегаттың аз куатты үлкен диапазонды отын сортын жағудағысы: қатардағы және сортталған, қоңыр көмірдің келтірілген күлділігі Ап= 1,6...8,9% және келтірілген ылғалдылығы Wп 7,4...12,8%, әртүрлі маркалы тас көмірдің АП=1,4...3,2%, ұшпалы заттардың шығуы 20% және майда құрамы 70% дейін, ал сонымен қатар, өнімсіз көмір мен аз күлді антрациттер (Ас≤ 14%)
шамасында болады.

Жылдамдата жандыра жағу.
------------------------

Алдын ала майдаландырылған ағаш қалдықтарын,
жағуға арналған В.В.Померанцевтің (19.6 сур) жылдамдата жандыра жағу жүйесінде қолданады.

Сурет:Жылу-тех 21.png19.6-сурет. В.В.Померанцевтің ағаш қалдықтарын жағуға арналған,
жылдамдата жандыра жағу жүйесі:
1 - қысқыш тор; 2 - қорғаушы шойынды плита; 3 - екінші ауаны жеткізуші үшкірлі құбырша; 4 - жанушы газдарды соруға арналған тесік; 5 - сулы
экранның жоғарғы жыйнаушы (коллекторы); 6 - жағушы шахта; 7 - негізгі
ауаның ауа жеткізушісі; 8 - көсеуші есікше; 9 - күл шығарғыш есік;
10 - сулы экранның төменгі жыйнаушы (коллекторы); 11 - артқан экран;
12 - қос сәулелі экран.
Жағылуы тік шахталы 6 түрінде болады да, жан жағы тік кірпішті қабырғамен шектелген, фронт жағы - көлбеу қабырғалы және
жағушы камера жағы - қысылған тор 1. Тордың құралуы, фронтты
жағушы экранды құбырлар, оның төменгі бөлігіне кертпелі пісіріле
бекітілген (А торабын қара), ол, отынның майда фракцияларын
жағудағы шығуын кемітуге арналуын атқарады. Тордың жоғарғы
жағы шойынды плита 2 жабылған, себебі, отынның үйкелуінен,
кұбырды қорғайды. Қысқыш тор, тік жазықтықты қабатты ұстайды.
Отынды қолтық арқылы беруінде, түтіндеуін болдырмайды, тесік 4
арқылы жағылушыға газды сорып кіргізілуі 4 шахтаның жоғарғы
бөлігімен жүргізіледі.Жануға арналған негізгі ауа мөлшері (70%) канал 7 мен жану бетіне - қысқыш тордың төменгі бөлігімен түседі. Қалған ауаның, санды мөлшері жағушы камераға жоғарғы және теменгі үшкірлі
кұбыршамен 3 беріледі. Қыздырылған ауаның, ұсынылған температурасы 200...250°С.
Жылдамдатып жағуды, қазандық агрегаттардың аздау және
орташа қуаттыларында (0,7...9,7 кг/с) қолданады, бұл жағудың жұмыс атқаруы, жоғарғы энергияның бөлініп шығуы (qR=2300...7000
кВт/м2), оттықтағы ауаның біріңғай артық кезінде (а=1,2...1,3)
және аз шығынды (q3+q4=3...4%) кезіндегі мөлшері.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: «Бастау» баспаханасы, 2008. - 425 б. Суреттері 140 сурет. Библиографиялы тізімі 17. ISBN 9965-814-30-9