**Ресей Ұлттық Зерттеу университеті** - Ресей Федерациясы университеттерінің арасында өткізілетін байқау нәтижесінде тағайындалатын ерекше мәртебе. Байқаудан тыс бұл мәртебе Ресей Федерациясы Президентінің қаулысымен екі университетке берілген: Ұлттық Ядролық Зерттеу университеті және Ұлттық Техникалық Зерттеу университеті. Мәртебе 10 жыл мерзімге беріледі.

Байқау
------

Байқау мақсаты тек нәтижелі білім беруді ұйымдастыра алатын университеттерді табу ғана емес, сонымен қатар университет өмірінде ғылыми зерттеулерді де қатар алып жүретін жоғарғы оқу орындарын іріктеу болып табылады.

Байқау Ресей Федерациясының Білім және ғылым министрлігімен өткізіледі. Университет осы мәртебені алу үшін белгілі талаптарға жауап беруі керек. Байқау комиссиясының сөзіне қарағанда, іріктеу кезінде университеттің қазіргі жағдайы мен дамуы, кадрлардың әлеуеті мен ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізудегі университет инфрақұрылымының әл-ауқаты, білім беру және зерттеу бағдарламаларының нәтижелілігі мен ұлттық және халықаралық мойындаудың айғақтарына басты назар аударылған.

Мәртебеден айыру
----------------

Мәртебе берілген жоғарғы оқу орындары әрдайым бағдарлама барысы жайлы байқау комиссиясына есеп беріп отыруы керек. Бұлай болмаған жағдайда, комиссия кез келген уақытта университетті мәртебеден айыруы мүмкін.

Тарихы
------

2008 жылдың 7-қазанында "Ресей Ұлттық Зерттеу университеттерін құру жобасын орындау жайлы" Ресей Федерациясының Президенті қабылдаған қаулыға сәйкес жоба басталып, байқаудан тыс жоғарыда аталған екі университет бірден осы мәртебені алды. 

2009 жылдың 13-шілдесіндегі РФ билігінің жарлығымен ҰЗУ мәртебесін алуға ашық байқау жарияланды, ал 31-шілдеде байқау ресми түрде басталды. Алғашында берілген 110 өтініштің тек 28-і қабылданып, осы жылдың 17-қазанында байқау комиссиясының мүшелері қатысқан сайлау нәтижесінде жеңімпаз 12 университет анықталып, оларға Ұлттық Зерттеу университеті мәртебесі берілді. 

2010 жылдың 5-ақпанында екінші байқауды өткізу жайлы қаулы қабылданып, берілген 128 өтініштің тек 30-ы қанағаттандырылды. Олардың талқылауы мен сайлауы нәтижесінде осы жылдың 26-сәуірінде ҰЗУ мәртебесі тағы 15 университетке берілді.

Тізімі
------

* «МИСиС» Ұлттық Техникалық Зерттеу университеті
* «МИФИ» Ұлттық Ядролық Зерттеу университеті
* Белгородский мемлекеттік университеті
* «Экономиканың жоғарғы мектебі»Ұлттық Зерттеу университеті
* Иркут мемлекеттік техникалық университеті
* А. Н. Туполев атындағы Қазан мемлекеттік техникалық университеті
* Қазан мемлекеттік техникалық университеті
* Н. П. Огарев атындағы Мордова мемлекеттік университеті
* Мәскеу авиациялық институты
* «МИЭТ» Ұлттық Зерттеу университеті
* Мәскеу мемлекеттік құрылыс университеті
* Н. Э. Бауман атындағы Мәскеу мемлекеттік техникалық университеті
* Мәскеу физика-техникалық институты (мемлекеттік университеті)
* «МЭИ» Ұлттық Зерттеу университеті
* Н. И. Лобачевский атындағы Нижегородский мемлекеттік университеті
* Новосібір мемлекеттік университеті
* Пермь мемлекеттік университеті
* Пермь политехникалық Ұлттық Зерттеу университеті
* Ресей мемлекеттік медицина университеті
* И. М. Губкин атындағы мұнай-газ мемлекеттік университеті
* С. П. Королев атындағы Самара мемлекеттік аэроғарыштық университеті
* Г. В. Плеханов атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік тау-кен институты
* Санкт-Петербург мемлекеттік политехникалық университет
* Санкт-Петербург ақпараттық технология, механика және оптика бағытындағы мемлекеттік университеті
* Н. Г. Чернышевский атындағы Саратов мемлекеттік университеті
* Томск политехникалық университеті
* Томск мемлекеттік университеті
* Оңтүстік Орал мемлекеттік университеті

Дереккөздер
-----------