recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
2019 жылында үй-жайы. Саябақтан көрініс
**Духцов сарайы-құлпы** (нем. *Dux*, *Дукс*) — Чехияның солтүстігіндегі Литвиновтан 8 км жерде Духцов қаласында орналасқан Вальдштейндер графтық отбасының бір тармағының ауылдық резиденциясы. 1958 жылдан мәдени ескерткіш ретінде, 2002 жылдан бастап ұлттық мәдени ескерткіш ретінде қорғауда.

Ол 13 ғасырда Грабишичтер феодалдарының бекіністері ретінде пайда болды. 16 ғасырда Лобковицтер қамал орнында Ренессанс сарайын салды, оны 17 ғасырдың ортасында Валленштейндер мұра етті. Прага маңында Трой қамалын салып үлгерген Жан Батист Матеи резиденцияны барокко стилінде қайта салуға шақырылды. Ол тек жаңа үй тұрғызып қана қойған жоқ, сонымен қатар қосалқы ғимараттарды, аурухана ғимаратын және кәдімгі саябақты жобалады. Матиаш Бернард Браун және Венцель Лоренц Райнер сияқты көрнекті шеберлер 18 ғасырда Вальдштейндер резиденциясын безендірумен айналысты.

Духцов қамалының танымалдығы, негізінен, авантюрист Джакомо Казанованың ескі жылдарын сол жерде кітапхана қызметкері ретінде өткізуімен байланысты. Дәл осы жерде оның атақты естеліктері жазылған. Құлм шайқасынан кейін император I Александр сарайда қалды. 19 ғасырда сарай да, саябақ та елеулі өзгерістерге ұшырады. 1921 жылы Вальдштейндер бұл мүлікті мемлекетке берді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  zámek Duchcov (cs). *Památkový katalog*.  Národní památkový ústavҮлгі:Ref-csқаз.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 тамыз 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 24 тамыз 2022.
2. 1 2  Poche, 1977

Әдебиеттер
----------

* Emanuel PocheҮлгі:Ref-cs a kol. Umělecké památky Čech A-J (чешск.). — Praha: Academia, 1977. — Vol. 1. — S. 78-80. — 643 S. — (Umělecké památky Čech).
*Басқа мағыналар үшін Бесікті деген бетті қараңыз.*
**Бесікті** – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданының батысындағы шоқы. Ботақара ауылынан солтүстікке қарай 40 км, Шыбынды көлінен оңтүстік-шығысқа қарай 15 км жерде.

Жер бедері
----------

Ең биік жері 575 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 3 км-ге созылған, ені 1 – 1,5 км. Беткейі жайпақ келген.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Делювийлі-пролювийлі шөгінділермен жабылған девон жыныстарынан түзілген. Топырағы қызыл қоңыр, тас аралас орта саз балшықты, ши, бетеге өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
2. ↑  Қазақ Энциклопедиясы
**Шаңтимес** – Шат өзенінің жоғарғы ағысының оң жағалауындағы тау.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, аудан орталығы - Ботақара кентінің солтүстік-шығыс жағыңда 60 км, Семізбұғы тауының солтүстік-батысында 110 км жерде. Ең биік жері 738 м. Ұзындығы мен ені 6,5-7 км шамасында.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Кей жерлерде тау жыныстары мен тас көмір гранитоидтарынан түзілген.

Жер бедері
----------

Беткейлері өзен аңғарларымен, сайлармен тілімденген. Солтүстік-шығыс және солтүстік беткейлері тік құламалы, оңтүстігі жазық келеді.

Өсімдігі
--------

Қызыл қоңыр топырағында бетеге, жусан, қараған өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
Үлгі:Святой
**Фруктуоз (Фруктвоз)** (665 қайтыс болды) — Брага епископы (656-665); әулие (еске алу күні — 16 сәуір).

Өмірбаяны
---------

Испаниядағы монастырь және епископтың аббаты Әулие Фруктуозо вестготтық әскери көсемнің отбасында дүниеге келген. Испанияның Паленсия епископы Конанцийден білім алған Әулие Фруктуоз өз иелігінде Комультум монастырының негізін қалады. Ол гермит болды, бірақ оған көптеген шәкірттер ағылды, сондықтан ол басқа монастырь табуға мәжбүр болды, ол тіпті бүкіл отбасыларды баспанамен қамтамасыз етті.

Әулие Фруктуоз Мысырға барып, сол жерде гермит болуды шешті, бірақ патша жарлығымен оған Испаниядан кетуге тыйым салынды. Әулие Фруктуоз Думиум епископы болды. 656 жылы Толедо кеңесіне қатысу кезінде Сент-Фрутуозо Брага епископы болып тағайындалды.

Сілтемелер
----------

* Св. Фруктуоз
**Қазақстандағы шай мәдениеті** – тұтыну жолдары, дәстүрі және ерекшелігі. 
Ежелден Қазақстанда шай тек қымызбен қатар тұратын дәстүрлі сусын болды. Қазақстандықтардың өмірінде шай ішу аса маңызды орын алады. Шайға бүкіл отбасы болып жиналады және шай ішу бір күнге жалғасуы мүмкін. Қазақтың дәстүрлі әдет-ғұрпының барлығында дерлік шай ішу бар. Үйге келген әрбір қонаққа оның келу мақсатына қарамастан шай ұсынылады.

Қазақстан аумағында шайдың таралу тарихы
----------------------------------------

Шаймен бірге берілген ұлттық тағамдар дастарханда
Қазақ даласында шай Қытайдан басталған Ұлы Жібек жолының арқасында белгілі болды. Шай өзінің сергітетін қасиетінің арқасында, сонымен қатар даланың климат ерекшелігіне байланысты кеңінен тарады — шай күн ыстықта сергітеді, ал күн суықта жылытады деп есептеледі.

Дайындау тәсілдері
------------------

Қара байха шайды әдетте өте қою етіп демдейді. Бұл үшін шай ішіп отырған уақыт бойы шайды жай жанып тұрған отқа қойып тұндырады. Бұл сүт қатқан шайдың дәмі қанық және түсі әдемі болу үшін жасалады.

Шай ішу дәстүрі
---------------

Дәстүр бойынша шайды кесеге құйып береді. Қонаққа ұсынылған ыдыстағы шайдың қандай мөлшерде құйылғаны өте маңызды. Айталық, кесені толтырып жіберу құрмет танытпауды білдіреді. Үй иелері құрметті қонағының ыдысына үнемі шай құйып отыруға дайын болуы керек. Демек, кесеге шайды аз құйса, қонақтың көңілі де толады — осылайша үй иелері оның келгеніне дән риза екенін айтып, оның ұзағырақ дастарқан басында отырғанын қалайтынын білдіреді.

Шай ішудің ерекшелігі
---------------------

Қазақстанда шай ішу — әдетте жай ғана бір-екі шыны-аяқ шай ішуден әлдеқайда үлкен нәрсені білдіреді. Қазақтың «кел, шәй ішейік» дегені — тек шай ғана емес, түскі немесе кешкі ас кезіндегідей толыққанды тамақ: дәстүрлі бауырсақ, түрлі-түрлі тәтті нан-тоқаш, ет тағамдары қойылатын дастарқан басында отырып әңгіме-дүкен құруға шақыру.

Галерея
-------

* Люси Аткинсон, ағылшын зерттеушісі және жазушысы қазақ киіз үйінде шай ішіп отыр.Люси Аткинсон, ағылшын зерттеушісі және жазушысы қазақ киіз үйінде шай ішіп отыр.
* Қазақ әйелі дәстүрлі киімде шай құйып отырҚазақ әйелі дәстүрлі киімде шай құйып отыр
* Қазақстандағы заманауи ШайханаҚазақстандағы заманауи Шайхана
**Chanel S. A.** (*Шане́ль* деп оқылады) — француздық киім және әшекей шығаратын компания. Модельер **Коко Шанельдің** атына Парижда XX ғасырда құрылған.

Тарихы
------

Сән үйі «Chanel-дің» алғашқы бутигі 1910 жылы ашылды. 1924 жылы Шанель кәсіпкер Пьером Вейтермеро бірге парфюмердің жаңа түрін *Parfums Chanel* ашты.

Басқармасы және иеліктері
-------------------------

Алена Вертеймерді (Alain Wertheimer) отбасысының бақылауындағы «Chanel-дің» жеке компаниясының бірі Chanel S. A. Компанияның генеральді директоры — *Морин Шике*.

«Chanel-дің» көркемөнер басқармасын модельер *Карл Лагерфельд* жүзеге асырады.

Кызметі
-------

Компания киім-кешек, косметика, парфюмерии, сағаттар, көзәйнектер және бағалы зергерлік бұйым сатумен айналысады. Барлық әлем бойынша 147 бутик тиесілі.

  

Компанияның финанстық тұрғыдағы жағдаяы мәлімденбейді. *hoovers.com* сайтының мәліметі бойынша, жылына Chanel $1,089 млрд.табыс көзін табады.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты(қолжетпейтін сілтеме)
* Твитердегі ресми беті
* Фэйсбуктағы ресми беті
¥тыссыз ойын автоматтарын; ойын өткізуге пайдаланылатын дербес компьютерлерді; ойын жолдарын (боулинг (кегельбан)); картты (картинг); бильярд үстелдерін (бильярд) пайдалана отырып, қызмет көрсетулерді жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңи тұлғалар тіркелген салықты төлеушілер болып табылады.  

Ойын өткізу үшін пайдаланылатын тиісті ойын құрылғылары тіркелген салық салу объекті болып табылады.
Айына салық салу бірлігіне тіркелген салықтың ең төменгі және ең жоғарғы базалық мөлшерлемелерінің мөлшерлері төменгі кестеде келтірілген.

Қызметін бір әкімшілік-аумактық бірліктің аумағында жүзеге асыратын барлық салық төлеушілер үшін жергілікті атқарушы органдар бекітілген базалық мөлшерлемелер шегінде бірыңғай тіркелген салық мөлшерлемелерін белгілейді.
Тіркелген салық үшін салық кезеңі күнтізбелік тоқсан болып табылады.
Тіркелген салықты есептеу әрбір салық салу объектіне тиісті салық мөлшерлемесін қолдану арқылы жүргізіледі.  

Салық салу объектілері айдың 15-ін қоса алғанға дейін пайдалануға енгізу кезінде тіркелген салық белгіленген мөлшерлеме бойынша, 15-інен кейін белгіленген мөлшерлеменің S мөлшерінде есептеледі.
Салық салу объектілері айдың 15-іне дейін шығып калған кезде тіркелген салық айдың жартысы үшін деп, 15-інен кейін белгіленген мөлшерлеме бойынша есептеледі.
Тіркелген салық есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмей жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде Tipкey есебінің орны бойынша бюджетке төленуге жатады.  

Жоғарыда аталмаған кәсіпкерлік қызметтің өзге түрлерін жүзеге асыру кезінде тіркелген салықты төлеушілер қызметтің осындай түрлері бойынша кірістер мен шығыстардың бөлек есебін жүргізуге және жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте бюджетпен есеп айырысу жүргізуге міндетті.
Тіркелген салық бойынша мағлұмдама есепті токсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей салықсалу объектілерінің орналаскан жері бойынша салық органына табыс етіледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Құлпыбаев С. Ынтыкбаева С.Ж. Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы.

Экономика, 2010- 522 бет ISBN 978-601-225-169-2
**Азия социалистерінің конференциясы** (АСК) – Азия мемлекеттерінің социалистік (социал-демократиялық) партияларының регионалдық бірлестігі. 1953 жылы құрылды. Бірлестікке Жапония, Израиль, Цейлон, Ливан, Малайзия, Индонезия, Бирма, Оңтүстік Вьетнам, Пәкістан, Непал, Индия социалистік партиялары енеді. АСК-ға енетін партиялардың 500 мыңдай мүшесі бар, штаб-пәтері Рангунда (Бирма). 1969 жылы АСК ауыр дағдарысқа ұшырады. Бас конференция 1956 жылдан бері шақырылмады, оның бюросы мен секретариаты да ешбір әрекет жасамады. У Ба Све (Бирма) бастаған АСК басшылары партияның қатардағы мүшелерінен оқшау қалды. Индонезияда, Бирмада, Пәкістанда және Непалда социалистік партияларға тыйым салынып, Оңтүстік Вьетнамда социалистік партияның күйреуі салдарынан соц. Партиялармен АСК-ның байланысы нашарлады. АСК-ның келісімпаздығы, реформизмі, коммунистік қозғалысқа қарсы шығу оның құлдырауына себепші болды. Бірлесткке енетін барлық партиялардан тек Жапония социалистік партиясы мен кейбір басқа партиялар империализмге қарсы тұрып, бейбітшілікті, демократияны, социалистік прогресті қолдап отырды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ совет энциклопедиясы 1976 жыл. / М.Қ.Қаратаев
**Аралық эвакуациялық пункт**, төтенше жағдай аймағы шегінен тыс жерде орналасқан дозиметриялық және химиялық бақылауды, санитарлық өңдеуді және тұрғындарды қауіпсіз ауданға орналастыруға жіберуді есептейтін, қайта тіркейтін АҚ жүйесіндегі көшіру пункті. А.к.п. көшірілгендерді көліктен көлікке, төтенше жағдай аймағында жұмыс істейтіндерді зақымдалмаған көлік құралдарына отырғызуды жүзеге асырады. Қажетті жағдайда А.к.п. ластанған (зақымдалған) киім мен аяқ киімді ауыстыру немесе арнайы өңдеу жүргізіледі. А.к.п. темір және тас жолдарға, су жол тораптарына жақын аймақта құрылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық / Б.Ө. Жақып — Қазақ энциклопедиясы. —  Алматы, 2011. — P. 640 б. — ISBN 9965-893-69-1.
**Теодор Драйзер** (*Theodore Herman Albert Dreiser*, 1871 жылы 27 тамызда Терре-Хот (Индиана штаты) дүние келіп, 1945 жылы 28 желтоқсанда Голливудта қайтыс болған) – америкалық жазушы, коғамдық қайраткер.

Балалық шағы
------------

Драйзердің ата-анасы – Джон Драйзер мен Сара Шёнёб 1844 жылы Америкаға Германиядан көшіп келген. Теодор Драйзер отбасында тоғызыншы бала болып дүние келген. 1887 жылы мектеп бітіп,1889 жылы Блумингтондағы Индиана университетіне оқуға түседі. Оқудың ақысын төлей алмағандықтан, бір жылдан кейін университеттен шығып кетеді.

Журналистика
------------

1892—1894 жылдар аралығында Питтсбург Толедо, Чикаго және Сент-Луисте газетте репортер болады. 1894 жылы Нью-Йоркке көшіп келеді. Ағасы Поль Дрессер ұйымдастырған «Әр ай» («Every month») атты музыкалық журналға редоктор ретінде жұмысқа тұрады. 1897 жылы бұл журналды тастап, «Метрополитен», «Харперс», «Космополитен» журналдарына тапсырыс бойынша жазады.

Әдебиет
-------

1932 жылы Драйзер «Paramount» кинокомпаниясымен «Дженни Герхардт» романының қойылымы туралы контрактққа қол қояды. 1944 жылы Америкалық әдебиет және өнер акедемиясы Драйзерді өнер және әдебиет салаларындағы жетістіктері үшін алтын медальмен марапаттайды. 1930 жылы Драйзердің кандидатурасы әдебиеттен Нобель сыйлығына ұсынылды, бірақ қарсыласы Синклер Льюис жеңіске жетеді. 1931 жылы өзінің балалық шағын сипаттаған «Таң» атты автобиогрифиялық кітабын жариялайды.

Қоғамдық қызметі
----------------

1927 жылы Драйзер КСРО-ға барып келуге келісіп, Октябрь революциясының он жылдық мейрамына қатысады. Ленинград, Киев, Харьков, Баку, Тбилиси және басқа кеңестік қалаларында болып, Владимир Маяковский және Сергей Энзенштейнмен кездеседі. Бұл сапардан кейін «Драйзер Россияға қарайды» атты кітапты жариялайды.

1930 жылдардың басында Харленде болған кен өндірушілердің көтерілісіне туралы хабар жариялаған үшін соттық иск қауіпі болған. Дегенмен, Драйзер газеттер мен радиодан өзінің көріністерін жалғастырады. Осы оқиғадан кейін 1931 жылы «Америкалық трагедия» шығарады. Драйзер жиі митингтерге катысып, коммунистикалық прессаға мақаларын жариялайды.

1945 ж. шілде айында АҚШ коммунистік партиясына кіреді.

Теодор Драйзер 1945 ж. 28 желтоқсанында Лос-Анджелес қаласының маңындаға Голливудта қайтыс болады.

Шығармалары
-----------

Романдары
* 1900 —Керри әпке
* 1911 —Дженни Герхардт
* 1912—Финансист
* 1914—Титан
* 1915— Гений
* 1925—Америкалық трагедия
* 1946— Оплот
* 1947—Стоик

Әңгімелер жинағы
* 1918 - Бостандық
* 1919 – 12 ер адам
* 1923 – Үлкен қалалар бояуы
* 1927 - Шынжыр
* 1929 - Әйелдер галериясы

Автобиография
* 1929 – Газет үшін дағдылы жұмыс күндері
* 1931 – Таң

Публицистика
* 1928 – Драйзер Россияға қарайды
* 1941 – Америка құтқаруға тұрады
**Жәрекешов Иса Қасенұлы**- 1961 жылы 22 маусымда Ақтөбе облысындағы Байғанин ауданында туған. Физика-математика ғылымдарының кандидаты, доцент. Қатты денелер және жартылай өткізгіштер физикасы саласында танымал ғалым. Мәскеу физика- техника институтын 1984 жылы, КСРО- ға Ленинградтағы академик А.Ф.Иоффе атындағы физика - техника институтының аспирантурасын бітіргеннен кейін кандидаттық диссертация қорғайды. 1990 жылдан бері қазақтың Әл-Фараби атындағы МҰУ қатты денелер кафедрасында, осы университет жанындағы эксперименталдық физика ғылыми -зерттеу институтында ғылыми - педагогикалық жұмыспен айналысады. Теориялық физика , жартылай өткізгіштер физикасы, түзу емес құбылыстар, электроника мәселелеріне арналған 40- тан астам ғылыми жұмыстары жарық көрген. Еңбектерінің көпшілігі шет елдердің физика саласының журналдарында, ғылыми жинақтарында жарияланған. АҚШ, Германия, Жапония, Франция және басқа елдерде өткізілген халықаралық конференцияларда, симпозиумдарда бірнеше дүркін баяндамалар жасаған. Өзі зерттеп жүрген физика саласы бойынша шетел мамандары тарапынан жоғары бағаға ие болған. Ғалым ТМД елдерінің ғылыми орталықтарымен, Германияның Гамбург, АҚШ-тың Флорида университеттерімен шығармашылық байланыста. Ол бірқатар халықаралық ғылыми жобаларды жасап шығаруға қатысқан. Ж.Америка физика қоғамының, неміс физика қоғамының мүшесі. 19993 жылы іргелі ғылыми еңбектері үшін тағайындалатын халықаралық Сорос қорының жүлдегері атанды. Ана тілдерімен бірге неміс, орыс, ағылшын тілдерін жетік меңгерген.

Дереккөздер
-----------

Ақтөбе Энциклопедиясы
Тіс щеткалары
**Тіс щеткасы** — ауыз қуысын (тістерді) тамақ қалдықтарынан таза ұстауға арналған құрал. Тіс щеткаларының қатты, жұмсақтау және өте жұмсақ түрлері болады. Олар тз ластанады, сондықтан оны үш-төрт айда бір рет ауыстырып тұрған жөн.

Тіс жібі
--------

Тісті тазалайтын жіп флосс деп аталады. Бұл дөңгелектенген, ұзындығы 30-0 сантиметрге жететін жасанды талшықтар.

Тарихы
------

Тісті тазалау үшін ең алғаш қолданылған нәрсе - ағаш бұтағы болған. Ол Араб елдерінде пайда болған. Олар тіс тазалауға сивак (мисуак) қолданды. Ол ағаштың бұтағын шайнағанда, көптеген талшықтарға бөлініп кетеді. Кейіннен тіс ұнтағы мен тіс пасталары пайдаланыла бастады. Ал тіс щеткасы 1468 жылы Қытайда ойлап табылды.

19 ғасырдың аяғында стоматологиялық гигиенаға арналған арнайы жіптер (флоралар) өндірісі басталды. Жіптер табиғи жібектен жасалған, құрылымы өте жақсы, бірақ бір кемшілігі болды - олар сынғыш және үнемі жыртылып тұратын.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тіс майы.

Әдебеи
------

* Салауаттану. Ә.С. Әділханов, Қ,А, Жаңабердиева. "Алматыкітап" баспасы, 2005. 55 бет
**Киім** – адамның денесіне киюге арналған бұйым, жасанды жамылғы түрлері. Киім адамды қоршаған ортаның, табиғаттың түрлі әсерлерінен қорғайды. Оның тұтыну мәнімен бірге ғұрыптық және белгілі бір мақсатқа қызмет ететін маңызы бар. Киім тігуге мал, аң терілері, өсімдік, ағаш, балық, құс өнімдері, жасанды материалдар пайдаланған. Киім **тігісті** және **тігіссіз** болып бөлінеді. Адамзат палеолит дәуірінде тігіссіз, байланатын лыпа Киімдерді пайдаланса, неолит кезеңінде, яғни өсімдіктерді өру, иіру, тоқу кәсібін игергеннен кейін – иықтан, мықыннан киілетін Киім түрлері пайда болды. Тігіссіз Киім адам денесіне оралады, байланады. Мысалы, үнділіктер сари, шалма, шәлі; кавказдықтар бурка; римдіктер тога; ежелгі гректер гиматий; солтүстік халықтары теріден жасалған тұлып; тайгалықтар тері желбегей; қиыр шығыстықтар теңіз жәндіктерінен Киім дайындады. Аяқкиім түрлі ағаш, тері, көннен жасалады. Кеуделік Киім пішілуіне қарай тұйық (орыс косовороткасы, эскимос анорині), алды ашық желбегей (камзол, шапан) болып келеді. Киім белгілі дәрежеде адамдардың жас айырмашылығын, әлеуметтік ерекшеліктері мен этнографиялық ортасын танытады. Көшпелілер адамзат тарихында атқа отыруға қолайлы болу үшін ойлап тапқан кең шалбар мен екі өңірі алдынан ашылатын қаусырынатын кеуде Киім – шапанды адамзат өркениетіне қосты. Әлеуметтік дәрежесіне қарай қазақ халқы арасында би, бақсы, бай, сал-сері (жарғақ, шалбар, мауыты, шәйі көйлек), қойшы (шекпен, кебенек, сырттық, күләпара), балуан, батыр Киімдері болған. Жас ерекшелігіне қарай бала Киімі, бозбала Киімі, бойжеткен Киімі, қалыңдық, жас жігіт, келіншек, бәйбіше Киімі, ақсақал Киімдері үлгілерінің әшекейі, тігілуі, сырылып, кестеленуі әртүрлі болып келеді. Жасы ұлғайған адамның Киімі денеге қонымды, кең, мол пішілген, әшекейі, жалтырауығы аз, қарапайым, кең бола түседі. Күйеу киімі – ұзын төбе тымақ, қызыл манат шапан. Сонымен бірге бақсы Киімі, сал-сері Киімінің де өзіндік сәндік ерекшелігі болады. Әркімнің жеке басында іштік, сырттық, сулық, бір киер, сәндік және кейбірінде салтанат, ғұрып Киімі болады. Бір киер Киім деп қымбат маталардан әшекейлеп тігілген, той-думандарға, жиындарға барғанда, жат елге сапарға шыққанда киетін сәнді Киімдерді атаған. Қазақ салтында ер жігіт жекпе-жекке түсерде, соғысқа барарда Киімдердің ең жақсысын, көрнектісін киген (қараңыз ). Қазіргі заманғы Киім түрлері күнделікті өмірде, жұмыста, қызметте, қыдыруға, спортпен шұғылданғанда, демалыс орындарында киюге арналады. Сондай-ақ, әскерилердің, өзге де мамандықтардың арнаулы Киімдері, сәндік Киімдер түрлері бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ халқының ұлттық киімдері

«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том
***Асшырыш*** - атауы гректің "eremos" - шөл, "nra" - құйрық сөздерінен шыққан және табиғат қойнауында өсіп тұрған бұл өсімдік бейнесін айнытпай сипаттайды: аталықтары ұп-ұзын болып желбіреп тұратындықтан улпілдек болып көрінетін қуатты шашақтары кең-байтақ шөл далада көзге алыстан шалынады. Табиғи мекендейтін ортасы айтарлықтай әртүрлі: жазғы аңызақта тастай қатып қалатын қазақстандық шөлдің тығыз саздағы; Түрікменияның құм шағылы; ақ сортаң мен жер бетіне шығып жатқан гипсті жыныстарда өсе береді. Алайда сирек бұталар өсетін қиыршық тасты таулы қыраттардағы шырыштар ерекше тартымды болып келеді. Тамыры жуан болғандықтан, бұл өсімдік қоректік заттарды ұзақ жылдар бойы жинақтап, тіпті құмды шөлдің өзінде қажет кезінде жерасты бөлігін жылдам дамытып, тіршілік етуге қабілетті болады. Асшырыштар өсетін жердің климатына жыл бойы температураның және жауын-шашын мөлшерінің жиі өзгерісі тән, жазы құрғақ әрі ыстық, қысы суық әрі ылғалды болып келеді. Көктемде топырақ қызған кезде 2 метрге дейін бойлап өсіп, көзге ерекше көрініп тұрады.

Асшырыштың жас тамырын қайнатып, тағам ретінде пайдалануға болады. Дәмі жағынан ол қояншөпке ұқсайды. Өсімдіктің барлық бөлігі табиғи талшықтарды сары түске бояуға пайдалануға жарамды. Сонымен қатар шырыштар жақсы балды өсімдік.

Дереккөздер
-----------

"Қазақстанның керемет флорасы"
**Нұрсұлтан Амангелдіұлы Құрманов**, *Нұрсұлтан Құрман* (11 тамыз 1989 жыл, Отырар ауданы, Түркістан облысы) — журналист, тележүргізуші, спорт менеджері. 2023 жылдан бастап Қазақстан футзал қауымдастығының вице-президенті. «Журналистика» номинациясы «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының иегері.

Өмірбаяны
---------

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің саясаттану және философия факультетін "Саясаттану" мамандығы бойынша бітірген. 
Әр жылдары "Жеті күн" апталық сараптама-талдау бағдарламасында жүргізуші, Хабар арнасындағы жаңалықтар жүргізушісі болды. 

### Журналистика

### Спорт

Тағы қараңыз
------------

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Нұрсұлтан Құрман – Қазақстан футзал қауымдастығының вице-президенті
2. ↑  Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы «08» желтоқсандағы № 783 қаулысы. Тексерілді, 4 тамыз 2023.
**Узуфрукт** (лат. *usus* – қолдану, лат. *fructus* – табыс) – бөтеннің мүлкін одан тиісті кіріс алу құқығымен, бірақ оның тұтастығын, құндылығын және экономикалық мақсатын сақтау шартымен пайдаланудың заттық құқығы. Пайдаланушы бұл жағдайда *узуфруктуар* деп аталады, ал пайдалану құқығы *узуфруктуар құқығы деп аталады.* Узуфрукттың субъектісі ретінде пайдалануы оларды жоймай-ақ мүмкін болатын заттар болуы мүмкін, мысалы, жер, жануарлар және классикалық рим құқығында құлдар; ақша капиталы узуфрукттың субъектісі бола алмайды. Ол өмір бойы, белгілі бір мерзімге немесе қандай да бір шартпен белгіленеді, ол орындалған кезде узуфруктуар құқығы тоқтатылады.

Рим құқығында жеке сервитуттармен байланысты узуфрукт. Узуфрукттың басында өзіне берілген мүліктің тізілімін жасаған, сонымен қатар кепілгерді көбінесе мүлікті жақсы меншік иесі ретінде пайдаланамын деп сендіретін. Меншік иесінің затты сатуы узуфруктуардың құқықтарын қозғамайды. Узуфруктуардың өзі жасаған жақсартулар үшін өтемақы талап етуге құқығы жоқ.

Тағы қараңыз
------------

* Сервитут

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Институции Гая — Книга 2 О вещах п. 30, 32, 33
2. ↑  Победоносцев К. П. Курс гражданского права. Первая часть: Вотчинные права.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 2 мамыр 2008.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 16 сәуір 2009.

Әдебиеттер
----------

* Узуфрукт // Ужи — Фидель. — М.: Советская энциклопедия, 1956. — С. 51. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский; 1949—1958, т. 44).
* Пользовладение // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
* Дорн Л. Б. Об узуфрукте по римскому праву. Т. 1. СПб. 1871.
* Емелькина И. А. Право личного пользования (узуфрукт) в системе ограниченных вещных прав // Вестник Высшего Арбитражного Суда Российской Федерации. 2010. № 1. С. 58—72.
* Антонов Б. А. Формирование института узуфрукта в германском гражданском праве: Автореф. дис. ... канд. юрид. наук. М. 2006.
* Громов С. А. Узуфрукт: юридическая конструкция и вещное право // Вещные права: постановка проблемы и её решение. Сб. ст. / Рук. авт. кол. и отв. ред. М. А. Рожкова. М.: Статут, 2011. С. 188-231.
**Луиш Филипе Мадейра Каэйру Фигу** (порт. *Luís Filipe Madeira Caeiro Figo*; 4 қараша 1972, Лиссабон) — португал футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. «Барселона» клубының тұңғыш шетелдік-капитаны.

Өмірбаяны
---------

Өзінің 20 жылдық карьерасында "Спортинг", "Барселона", "Реал", "Интер" клубтарында доп тепкен. "Барселона" клубында жарқырап жүрген жерінен 2000 жылы жазда 56 милиион долларға (сол кездегі рекордтық баға) "Реалға" ауысып, Еуропаны таңғалдырды. Нәтижесінде каталондық клубтың жанкүйерлері біраз жылға дейін оны кәдімгідей жақтырмай жүрді. Барселонада өткен "Барселона"—"Реал" матчтарында жанкүйерлер наразылық ретінде түрлі заттарды алаңға лақтырып, оған деген ренішін байқатып отырған. Кейін Фигу бұл шулы трансфердің себебін өзінің отбасылық және экономикалық жағдайына байланысты екенін түсіндірген.

2004 жылғы Еуропа чемпионатының финалында Португалия және Грекия құрамалары кездесті. Ойын барысында каталондық әйгілі футбол фанаты Джимми Джамп алаңға жүгіріп шығып, Фигуге "Барселонаның" баннерін лақтырып, оған деген өкпе әлде жек көру сезімін айғақтаған. 

Фигу "Реалда" бес маусым ойнап, "Интерге" ауысты. 2009 жылы футболшылық карьерасын аяқтады. 

Ұлттық құрама сапында 2006 жылға дейін ойнап, 2004 жылы Еуропаның вице-чемпионы атанды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Жастар арасындағы (-16) Еуропа чемпионы: 1989
* Жастар арасындағы әлем чемпионы (-21): 1991
* Еуропаның қола жүлдегері: 2000
* Еуропаның күміс жүлдегері: 2004
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2006
* Кубок иелерінің кубогы: 1996/1997
* УЕФА Суперкубогы: 1997, 2002
* УЕФА Чемпиондар Лигасы 2001/2002
* Құрлықаралық кубок: 2002
* Испания чемпионы («Барселона», «Реал» Мадрид): 1998, 1999, 2001, 2003
* Италия чемпионы: 2006, 2007, 2008, 2009

### Жеке

* ФИФА 100 тізіміне енген
* Еуропаның үздік футболшысы: 2000
* ФИФА версиясы бойынша әлемнің үздік футбошысы: 2001
* Португалияның үздік футбошысы: 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000

Жеке өмірі
----------

Швед модельері Элен Свединге үйленген. Үш қыз, бір ұлы бар. Қазір Миланда тұрады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Фигу: Мен "Барселонадан" неге кеттім?
Аламо миссиясы
Аламо миссиясы- Аламо «Сан-Антонио де-Валеро миссиясы» деген атпен танымал. Бұрын қамал әрі католик миссиясының қызметін атқарған. Бүгінде Техас штатының Сан-Антонио қаласында орналасқан мұражай. Ғимарат кешені ғибадатхана мен оны қоршаған құрылыстардаң қамал түрінде салынған қабырғадан тұрады. Бұл құрылысты XVIII ғасырда Испан империясы жергілікті халыққа діни білім беру мақсатында салдырған. 1793 жылы Аламо кешені қараусыз қалды. 1849 жылы Техас штаты Америка Құрама Штаттарына енген соң, Аламо әскери бекініске айналды. «Аламо» деген атау әскери бекініс болғаннан кейін барып берілген деген болжам бар. Аламо ғимаратын кейде «Техастың киелі ордасы» деп me атайды 1876 жылы АҚШ әскері өз миссиясын тоқтатып, Аламо Техас штатына сатылды. Бүгінде Аламо көбіне туристер тамашалайтын жер немесе жай ғана тарихи ескерткіш ретінде бағаланады. Қазіргі Аламо мұражайының экспонаттары қару-жарақ пен сурет-көріністерден тұрады. Аламо - Сан-Антонио өзенінің бойында салынған алғашқы миссия. Аламо және басқа да осыған ұқсас миссиялардың көпшілігі бүгінге дейін сақталып, Сан-Антонио Ұлттық тарихи саябағының құрамына енген.
АҚШ қарулы күштерінің ең алғашқы Құрмет медалінің иегері испан ұлтынан шыққан сарбаз болатын. Ол Аламо маңында ерлікпен қаза тапты. Кейін ол Сан-Антонио ұлттық бейітінің маңында жерленді.

Дереккөздер
-----------
Аделаида мегаполисіндегі жергілікті өзін-өзі басқару аймағы болып табылатын Бернсайд қаласының тарихы үш ғасырды қамтиды. Еуропалық қоныстанғанға дейін Бернсайдта қыста Торренс өзенінің жағалауында, ал жазда Аделаида тауларында тұратын каурна халқы өмір сүрген.

 1928 жыл1836 жылы Оңтүстік Аустралияны британдық отарлаудан кейін көп ұзамай қоныс аударушылар Аделаида қаласының шығысында жатқан тау бөктерінде мүлік ала бастады. Магилл ауылы 1838 жылы бөлінді. 1839 жылы қазір Бернсайд маңы деп аталатын аймаққа отбасымен бірге алғашқы ресми қоныстанушылар болған Питер Андерсон есімді шотландық өзінің меншігінің Екінші Крикке жақын орналасқан жерінің құрметіне аталған аймақты атады (шотланд тілінде «Жан» бұл өзен немесе бұлақ дегенді білдіреді). Көп ұзамай Бернсайд ауылы құрылды және Бернсайд аудандық кеңесі 1856 жылы өзін үлкен Шығыс Торренс аудандық кеңесінен бөліп шығарды. Ежелгі Бернсайд экономикасының негізгі тіректері жүзім шаруашылығы, тау-кен өндіру және зәйтүн тоғайлары болды. Глен Осмонд маңызды минералды кен орындарымен мақтана бастады, ал Магилл мен Стонифеллде жүзімдіктер құрылды.

Қазіргі кеңес палаталары 1926 жылы Тусморда салынды. Кеңес 1935 жылы муниципалитет болды. Бүкіл аймақта күшті өсуі мен дамуымен Бернсайд 1943 жылы қала болып жарияланды. 1960 жылдар Бернсайдқа қоғамдық кітапхана мен жүзу орталығын әкелді; екеуі де 1997 және 2001 жылдар аралығында одан әрі кеңейтілді, әрі жаңартылды.

Ертедегі ауылдар
----------------

Кенсингтон ауылы 1839 жылы мамырда, Оңтүстік Австралияның негізі қаланғаннан кейін 29 айдан кейін ғана құрылды. Ауыл негізінен ауыл шаруашылығы болды және жақын маңдағы Норвуд ауылымен тығыз қарым-қатынаста болды. Екі ауыл 1853 жылы Норвуд пен Кенсингтон қаласы ретінде Аделаиданың алғашқы муниципалитеттерінің бірін құрып, бүгінгі Норвуд Пэйнехам Сент-Питерс қаласына айналды. Кенсингтонның қазір Бернсайдқа кіретін бөліктері - Кенсингтон бақтары мен Кенсингтон саябағының маңы.

Макгилл ауылы (кейінірек Магилл) алғаш рет 524 акр (2,1 км2) Макгилл жылжымайтын мүлік ретінде құрылды, ол жаңадан құрылған колонияға барар жолда HMS Buffalo бортында кездескен екі шотландиялық Роберт Кок пен Уильям Фергюсонға тиесілі. Ол Кок ханымның сенімді өкілі Дэвид М Макгиллдің құрметіне аталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Warburton, pp. 236, 245, 331, & 336.
2. ↑  Warburton, p. 197

Сілтемелер
----------

* Бернсайд қаласы
Антаблемент (Парфенон, Афина)
**Антаблемент** (фр. , итальяндық intavolatura — «еден төсеу, үстелдің үстінде, үстел үстіне қойылған нәрсе», «жалпақ төселген»; латынша tabula — үстел, тақтай, табақ) — бір сәулеттік тапсырыстың негізгі үш бөлігі, атап айтқанда, бағанға, пилонға, қабырғаға негізделген көлденең қабаттасу жүйесі. Классикалық сәулет ордендерінің барлық бөліктері, негізгі және кіші, триадтық бөлімге ие: тұғыр (стереобат), тірек бөлігі (колонна) және көтеру бөлігі (антаблатура). Баған үш бөлікке бөлінеді: негізгі, фуст, капитал. Антаблатура да үш бөлікке (төменнен жоғарыға) бөлінеді: архив, фриз, карниз. Энтаблатураны тек қабаттасудың көлденең түрі деп атаған дұрыс. Арқа, күмбез, күмбез бөлек қарастырылады.

Итальяндық қайта өрлеу дәуірінде сәулетші Джакомо Барозио да Виньола өзінің «Сәулеттің бес ретінің ережесі» атты еңбегінде (1562) пропорциялар жүйесін канонизациялап, ежелгі грек ордендерінің антаблатурасының биіктігін баған биіктігінің төрттен бір бөлігінде (барлығы бірге) анықтады. тұғырсыз бес бөліктен тұрады). Бұл бұйрық толық емес деп атала бастады. Виньола бойынша толық ежелгі Рим орденінің бөліктерінің (тұғыры бар) пропорциялары: 4 (тұғыр), 12 (баған) және 3 (антаблатура). Тиісінше, оның үш бөлігінің бірі, атап айтқанда фризі жоқ антаблатура да толық емес деп аталады. Архитравсыз антаблатура жеңіл деп аталады.

Антаблатура құрылымы үш ежелгі грек архитектуралық ордендерінде әртүрлі: ,дорикалық, иондық және коринфтік сондай-ақ (Виньола бойынша римдік нұсқада) - қосымша екі: тоскан және композиттік.

Дори және Тускан ордендерінің мұрағаты тегіс және егжей-тегжейлі емес; иондық, коринфтік және құрама ордендерде мұрағат үш көлденең фассияға (лат. fascia - таңғыш, жолақ), кертпелерге бөлінеді. Фассияның арқасында мұрағат визуалды түрде жеңілірек болып көрінеді, шамадан тыс массивтік жасырылады және оның көлденең бағыты ерекшеленіп, тас блоктар арасындағы тік тігістер маскирленген. Дорий орденінің фризінде ауыспалы триглифтер мен метоптар бар, ал иондық, коринфтік және композиттіктерде рельефпен (зоформен) немесе кескіндемемен безендірілген.

Әдебиеттер
----------

* Энтаблатураның анықтамасы Dictionary.com www.dictionary.com.
* ENTABLATURE анықтамасы www.merriam-webster.com.
* Власов В.Г. Энтаблатура, энтабельмент // Власов В.Г. Бейнелеу өнерінің жаңа энциклопедиялық сөздігі. 10 томда - SPb .: Alphabet-Classic. - Т.І, 2004 .
* Джакомо Барозио да Виньола. Сәулет өнерінің бес орденінің ережесі. – М .: Бүкілодақтық сәулет академиясының баспасы, 1939. – Б.20, 86-87, 152.
* Чойси О. Сәулет өнерінің тарихы. Бірінші том. - М .: Бүкілодақтық сәулет академиясының баспасы, 1935. - 238-259 .
* Михаловский И.Б. Классикалық архитектуралық формалар теориясы. - М .: Бүкілодақтық сәулет академиясының баспасы, 1937. - 81-145 б.
"Ерсі оқиғалар (Relatos salvajes / Дикие истории фильмі)"
---------------------------------------------------------

Жыл:2014

Ел: Испания , Аргентина 

Режиссер: Дамиан Сифрон 

Басты рөлдерде: Лилиана Экерман , Луис Мануэль Альтамирано Гарсиа , Алехандро Анджелини , Дамиан Бенитес , Кристина Бланко , Густаво Бонфигли , Сесар Бордон , Пабло Брикер , Мария Лаура Каккамо , Камила София Касас 

Сценарий: Дамиан Сифрон 

Продюсер: Педро Альмодовар , Агустин Альмодовар , Эстер Гарсия 

Жанр: Комедия , Драма , Триллер

Қысқаша суреттеме
-----------------

Гэбриел Пастерна ренжітпеген жан жоқ шығар. Ол сүйген қызынан да, музыка мұғалімінен де, консерваториядағы профессорынан да, тіпті тіс дәрігерінен де зәбір көрген. Бірде барлығы бір ұшақтың ішінде кездеседі.

Сын,рецензия
------------

ейде киноға барған кезде киноның ендігі сәтінде не болатыны маған белгілі боп тұратын сияқты көрінеді...
Бірақ, "Ерсі оқиғалар" киносы сізді жүйрік ойыңыздың алға шабуына кедергі келтірері анық. Себебі, сіз голливуд киноларындағыдай "қазір, анау у ішті бітті өледі" деген сияқты бір жүйелік ой ойлауыңыз мүмкін. Бірақ, осы бір кино сізді күтпеген оқиғасымен, күтпеген сюжеттер мен сіз күтпеген өмірдегі бар оқиғалармен сізді таңқалдырады.
Иә, мойындаймын кино сіз барып көңіл көтеріп қайтатын кино емес. Ойланып, шынымен өмірде болған оқиғаның шынайы түрде қалай өрбігеніне боямасыз көз жеткізіп қайтасыз.
Кино әр түрлі адамдардың бір сәттік өмірлерінен құралған, өмірде шығарға жол жоқ деп тірелген жердің өзінен сәл басқаша ойласаңыз болды сізге басқа мың жол шығатынын көрсетеді.
Мысалы: 
Мына қыз әкесін өлтірген адаммен бетпе-бет келеді. Қалай ойлайсыз, ол қалай әрекет етті? Кейде адамдарға Алла өзі көмектесетінінің куәсі боласыз. Бастысы адал ниет, жамандық жасамауға деген ниетіңіз. 
Өміріңізде сізді ренжіткен барлық адамдарды бір самолетқа сыйдыра алар ма едіңіз? Мейлі сіз кінәлі болсаңызда. Айтпақшы, бұл әрекетті қайталамауға кеңес берем. Енді сіз есіңізден алжаспаған шығарсыз. Маған кейде осындай ойлар келетін енді адамдарған ренжіген кезде )))))). Айтпақшы, оларды жарып жібермейді. 
Ал мына моментті суреттеп жеткізу қиын, бірақ сондай оңбағандар өмірде расымен бар ғой. Оқиға шынымен ерсі болса да шын өмірде көп болған бұл. Кейде түкке тұрғысыз "жолда жолымды қиып кетті" деп ашуланатын кездеріңізде осы моментті есіңізге аларсыздар. Осы жерді ашуланшақ жігіттер көрсе деген ой келді. 
Ал, мына қыздың күйін күніне қанша қыз көріп жүр екен? Қанша қыз ақымақ боп, өз өмірін қиып жіберді екен. Мына қыздың маған ақылдығы ұнады. Иә, сіздің ойыңызға "мен былай кек алам" деген ой сол сәтте келмес еді.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

↑ 

↑  Мұрағатталған 9 мамырдың 2015 жылы.
**Әбдуәлиев Асқар Бегаділұлы** (3.1.1953 ж.т. Байзақ ауд. Дихан а.) – ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты (1988). Алматы мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітірген (1979). Содан бергі кезеңде Тараз универститетінде еңбек етті. 1979 – 1985 жылдары оқытушы, 1985 – 1988 ж. аспирант, 1989 – 1992 ж. кафедра меңгерушісі, 1992 – 1996 ж. ғылыми жұмыстра жөніндегі проектор, 1997 – 1998 кафедра меңгерушісі, 1998 – 2000 ж. әлем тілдері факультетінің деканы, 2001 жылдан гуманитарлық факультеттердің оқу-әдістемелік жұмыстары жөніндегі проектор. 2002 жылдан Қ.А. Йассауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік универститеті Тараз институтының директоры. 18 – 19 ғасырладағы Қазақ-Хиуа қарым-қатынастарын зерттеумен айналысады. Бұл мәселеге қатысты 50-ден астам ғылыми мақалалары бар. Ол 1999 ж. арнайы делегация құрамында М.Х.Дулатидің жерленген жері – Үндістанның Кашмир штаты, Сринагар қаласына барып, оның қабірі басынан салынған топрақты Тараз қаласына әкеліп қоюға қатысты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Тараз, Жамбыл облысы" энциклопедиясы
Топырақ
=======

Топырақта **микроорганизмдер** тіршілік етумен қатар өніп-өсіп, көбейеді. Ауада олар едәуір мөлшерде кездеседі, бірақ өніп-өсуіне мүмкіндік жоқ. Сондықтан ауа микроорганизмдердің уақытша мекені болып есептеледі. Ауаға микроорганизмдер шаң-тозаңмен көтеріледі де, қайтадан солармен бірге шөгеді. Егер жер бетіне шөгіп үлгермесе, ауада тез арада қырылып кетеді. Сондықтан ауада микроорганизмдердің саны мен сапасы топырақтағы микроорганизмдердің құрамына байланысты болады. Әсіресе қозғалысы күшті өнеркәсіп орындары көп қалалардың үстіндегі ауада микроорганизмдер өте көп болады. Ал керісінше ауыл-село, орман, тау, теңіз және Арктика мұздарының бетіндегі ауада микроорганизмдер мүлде аз болады. Құрамында органикалық заттары көп өңделген топырақтың бетіндегі ауада микроорганизмдер әжептәуір болады. Сол сияқты құмды аңызақ жел тұратын жерлердегі ауада микробтар өте аз кездеседі. Тіпті бір жердің ауасының өзінде жауын жауғанға дейін микробтар көп болса, жауын өткеннен соң едәуір азайып қалады. Ауаға көтерілген сайын микробтар да азая түседі. Мұндай жағдайда тіпті үлкен қалалардың үстінен де байқауға болады. Е.Н.Мишустиннің зерттеуіне қарағанда Москваның үстінде 500м биіктікте ауаның 500-700 бактерия кездескен. Осындай биіктікте, бірақ Москвадан 5-7 км дей қашықтықтағы ауа мүлде таза болған.

Ультракүлгін сәуле
==================

Ауада микроорганизмдерге күннің ультракүлгін сәулесі күшті әсер етті. **Түссіз бактерияларға** қарағанда төзімділеу. Әдетте спора түзбейтін микроорганизмдер төзімсіз болғандықтан спора түзетіндеріне қарағанда олардың саны да аз болады. Әр түрлі қоғамдық орындардың да ауасына микробтар саны бірдей болмайды. Бұдан адам көп жүретін жерлерде және көп қатысатын мекемелер маңындағы ауада микроорганизмдер көп болатыны көрініп тұр. Жыл мерзіміне байланысты ауа микроорганизмдерінің саны мен сапасы да өзгерістерге ұшырап отырады. Олардың ең аз болатын мерзімі қыс, ал көп болатын кезі жаз. Көктем мен күзде олардың саны аса көп болмайды. Бұл әрине түсінікті. Қыс кезінде қар жер бетін жауып қалады да шаңның көтерілуіне мүмкіндік бермейді. Ал жаз кезінде жел шаң-тозаңдармен бірге ауаға микроорганизмдерді ұшырап шығарады. Күз бен көктем кезінде жауын – шашын жиі болып, көтерілетін шаң-тозаңда аз болады. Сондықтан бұл мезгілде ауадағы микробтар саны көп болмайды.

Үй ауасы
========

Ашық жерлерге қарағанда бөлме немесе үй ауасында микроорганизмдер көп болады. Мәселен, бөлме ауасының бір текше метріндегі олардың саны 100 мыңға жуық жетеді. Бөлмеде адам көп болған сайын көтерілетін шаңда көбейеді, микробтар саны артады. Кейбір ауру туғызатын микроорганизмдер бөлме ауасына таралып, дем алған адамға жұғады.

Бөлме ауасы
===========

Бөлме ауасындағы микробтар құрту мақсатында арнаулы санитарлық-гегиеналық ережелерді сақтау ұсынылады. 
Сапасы жағынан алғанда ауа микроорганизмдері түрліше болып келеді. Көбінесе шар тәрізді, олардың ішінде түрлі пигмент түзетіндері де кездеседі. Сонымен қатар онда спора түзетін аэробты микроорганизмдер де көп. Ауру тудыратын топтары тек ауасы ластанған жерде кездеседі, ал далалы және орманды жердің ауасында олар мүлде болмайды.
**Дражан Еркович** (серб-хорв. Дражан Јерковић/Dražan Jerković, 6 тамыз 1936 жыл — 9 желтоқсан 2008 жыл) — хорват футболшысы, Югославия Ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған.

Карьерасы
---------

Клубтық карьерасында ұзақ жылдар бойы Загребтің "Динамосында" ойнады. Карьерасын аяқтайтын тұста бір маусым Бельгияның "Гент" клубында доп тепті. Ұлттық құрама сапында төрт жылдай (1960-64) өнер көрсетті. 1962 жылғы әлем чемпионатында 4 гол соғып, алты футболшымен мергендер көшінде бірінші орынды бөлісті. Еркович футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігіне де барды, бірақ бір ойында ойнамай, қосалқы құрамда қалды. 1960 жылғы Еуропа чемпионатында француздар қақпасына екі гол соғып, Югославияны финалға алып шықты. Финалда КСРО құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалды.

1990-92 жылдары Хорватия құрамасын жаттықтырды.

Жетістіктері
------------

* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1962
* Еуропа чемпионатының финалисі: 1960
* Югославия кубогы: 1960, 1963, 1965

Сілтемелер
----------

* Биография
**Аумақтық төтенше жағдай**,бұл ТЖ нәтижесінде 50-ден астам, бірақ 500-ден артық емес адам зардап шеккен немесе 300-ден астам, бірақ 500-ден артық емес адамдардың тіршілік әрекеті бүлінген немесе 5 мыңды құрайтын, бірақ облыс аумағынан шықпайтын, ТЖ аймағында және ТЖ өту күніндегі еңбекақының ең аз мөлшері 0,5 млн аспайтын материалдық шығын. Аумақтық ТЖ ҚР облыстық органдарының күшімен және құралдарымен жойылады.

Дереккөздер
-----------

Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
**Аэромобильдік әскери аурухана**, даладағы көп салалы әскери аурухана – негізгі ыңғайлы емдеу-диагностикалық құрылымы. ТЖ аймағына барып, жаралы (ауру) адамдарды емдеп, эвакуациялайды. Хирургиялық, токсикологиялық, терапевтік, радиологиялық және көп салалы әскери аурухана ретінде қызмет ете алады. Толық күшіне енсе бір тәулікте 150 жаралы (ауру) адамды қабылдау мүмкіндігі бар.

Дереккөздер
-----------

Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
**Ақтық байлау (ғұрып).** «Ақтық байлау Сарыарқа жерінде кеңінен орын алған екен»( «Азия транзит» журналынан).Ел ішінде әулиелі, киелі, қасиетті орындарға ақтық байлайтын әдет бар. Осындай жерлерге келген адам таза келіп, таза киініп, дұға оқып, тілек тілеп, матаға түйіп ақша байлайды. Ақшаның аз, көп болуы шарт емес. Тек тілек, ниет түзу болса блоғаны. Бұл әдет әулие-әнбиелерді, дінді ұлт ұғымын сыйлап, құрметтеуден туған ықыласты көңіл. Ақтық байлау Бекет ата, Болған ана, Теректі әулие, Оспан қожа, Домалақ ана сияқты көптеген киелі жерлерде әлі көп кездеседі. Бұл салт-дәстүрді атқарғандарды әулие- әнбиелер де қолдайды. Байланған ақтықтарды жолы түскен кез келген адам «тілегі қабыл болсын» деп дұға оқып алуына құқы бар. Ақтықтан алынған тиын- тебенді теріс іс-әрекетке, жағымсыз жайларға, арақ-шарапқа жұмсауға болмайды.

**Дереккөздер**
---------------

1.  Мұрағатталған 1 ақпанның 2014 жылы.

2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
**Ақтөбе 3 (Күйіктік) қалажұрты** — Қоғам ауылының солтүстігінде, 13 км жерде орналасқан, 1-8 ғасырларға жататын археологиялық мекен.

Сипаты
------

**Географиялық координаттары:** 42Т 439191 UTM 4755643. 1970 ж. Отырар археологиялық экспедициясы (К.А.Ақышев) зерттеген. Қала үш бөліктен тұрған. Цитаделі диаметрі 50 м, биіктігі 5 м төбе түрінде , шахристанның батыс бөлігінде орналасқан. Цитадель қабырғалары тіктеу , жоғары жағының диаметрі 35 м. Шахристан шаршы 110×110 м, тәріздәс болып келген, ол цитадельден аласалау, биіктігі 3-3,5 м. Қалаға оңтүстік жағынан кіретін болған. Шахристанның шығысында рабад орналасқан. Оның диаметрі 120 м, биіктігі 1,5 м. Қала айналдыра ормен қоршалған, қазір оның орны ені 10-15 м сай болып қалған. Төбеден жиналған материал Пұшық, Ақайтөбе және Қостөбе (оңтүстік) материалдарымен бірдей.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысы тарих және мәдениет ескерткіштерінің жинағы, Отырар ауданы, Алматы 2007
**Байланыстырғыш материалдар** – құрылыс жұмысына бетон және ерітінді дайындау, құрылыс конструкцияларының жеке элементтерін бекіту т.б. үшін қолданылатын минералдық немесе ағзалық заттар. Ағзалық байланыстырғыш материалдарға битум, шайыр, кейбір полимерлер т.б. ал минералдық байланыстырғыш материалдарға ұсақтау және сумен араластыру арқылы қатты затқа айналатын ұнтақ заттар жатады. Ерте кезде байланыстырғыш материалдар орнына балшық жұмсалған. Оған топан, майда сабан сияқты заттар қосылатын. Кейінірек құрылыс гипсі мен әк пайдаланылды. Қазіргі уақытта байланыстырғыш материалдардың көптеген түрлері бар. Олар ауалық және гидравликалық болып екі топқа бөлінеді. Ауалық байланыстырғыш материалдардың қатаю және беку қасиеттері ауа арқылы қалыптасады (әк, құрылыс гипсі, каустикалық магнезит және доломитті, ангидритті байланыстырғыш т.б.).

Қолданылуы
----------

Гидравликалық байланыстырғыш материалдардың қатаю және беку қасиеттері тек ауа арқылы ғана емес, судың да көмегімен қалыптасады (портландцементтің барлық түрлері, пуццоланды цемент, роман цементі және гидравликалық әк). Құрылыста портландцемент көп қолданылады. Оны көбінесе тек «цемент» деп те атайды. Портландцемент әк тас пен балшықтан тұратын жасанды немесе табиғи қосындыларды 1450-1500°С температураға дейін өртегенде түзілетін клинкерді гипспен (3-5℅) және активті немесе инертті минералдық қоспалармен (10-15℅) араластырып, майдалау жолымен алынады. Ресейде портландцемент 1818-1822 жылы белгілі болды. 1824 жылы ағылшын Аспдин өзі «портландтық» деп атаған цементке патент алды. 1856 жылы Ресейде (Гродзец) тұңғыш цемент заводы салынды. Қазақ ССР-нде Шымкент, Қарағанды, Семей, Өскемен, және Сазтөбе цемент заводтары бар. Бұларда жылына 5,6 млн. тонна цемент өндіріледі. Республикада цементтің мынадай арнайы түрлері өндіріледі: ақ түсті цемент, сульфатқа төзімді цемент, тампонаждық цемент, асбесті цемент, сульфатты шлак цементтің жаңа түрі т.б.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы. Алматы қаласы,1976 ж. 3-том, 92-бет
Децим Целий Кальвин Бальбин шамамен б.з. 165 жылы дүниеге келген. Ақсүйек отбасынан шыққан Бальбин – б.з. 184 жылы Каппадокияда билік еткен Целий Кальвиннің ұлы. Од көне Бальб тегінен шыққан. Император оны сенатор етіп тағайындағанға дейін б.з. 203 – 213 екі рет консульдық қызмет атқарып, жеті провинцияда губернаторлық қызмет атқарды. Әскери күштерді басқару жағынан мол тәжірбиесі болғандығына қарамастан Бальбин азаматтық салада жемісті еңбек етті. Өзінің парасаттылығымен, қайрымдылығы және мінсіз тазалығының арқасында ол айналасындағылардың сүйіспеншілігіне ие бола біліді.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.