**Иэн Джозеф Сомерхолдер** (ағылш. *Ian Joseph Somerhalder*; айтылуы /ˈiːən ˈsɔməˈhɔːldə/, 8 желтоқсан 1978 жыл, Ковингтон, Луизиана, АҚШ) — америкалық актер. «The Vampire Diaries» телесералындағы *Дэймон Сальватордың* рөлі мен «Lost» телесериалындағы *Бун Карлайлдың* рөлінің арқасында әйгілі атанды.

Биографиясы
-----------

### Алғашқы қадамдары

Йен 1978 жылы 8 желтоқсанда Луизиана штатындағы, Ковингтон атты кішігірім қалада массажист пен құрылысшының отбасысында дүниеге келді.Оның Робин деген әпкесі мен Боб атты ағасы бар. Әкесінің қаны ағылшын мен француз қанынан тұрса, анасының қаны ирланд мен үнді қанынан тұрады.

10 аралық жасында анасының арқасында модельдік бизнеске түсіп, әр жаз сайын Нью-Йоркқа түсірімге барып жүрді.Ол көптеген үздік балалар модельдігінде істеді. Бірнеше жылдан кейін оны Еуропадада модель мансабын жалғастыруға мүмкіндік алды. Ол Парижде, Лондонда, және Миланда болды. GUESS журналының алғашқы бетінде 2 күздік маусымда болды. Сондай-ақ белгілі Versace, Esprit, Persol, Calvin Klein Inc. Dolce & Gabbana және Gucci сияқты модель агенттіктерінде де істеді.

Мансабы
-------

Julie Plec, Paul Wesley, Nina Dobrev , Ian Somerhalder
Сомерхолдер драма клубында өнер көрсетіп, жергілікті театр тобымен жұмыс істеді. 17 жасында ол өзін актерлік өнерге арнауды шешеді және Нью-Йоркке барады. 19 жасында ол беделді оқытушы Уильям Эспермен жұмыс істеді. Иэн сонымен бірге Давения Макфадден мен Энтони Абсоннан оқыды. Иэн алғаш рет "Black & White" фильмінің клубтық сахнасында пайда болды (бірақ кейін оның рөлі кесілді). Одан кейін Вуди Алленнің "Знаменитость" фильмі шықты, онда Иэнның рөлі де кесілді. 400 үміткердің ішінен оны менеджер байқады, ол онымен бірден келісімшартқа отырды. Иэнның алғашқы теледидарлық дебюті CBS арнасының "Сейчас или никогда" (1999) ғылыми-фантастикалық драмасы болды. Сомерхолдердің алғашқы жеңісі "Молодые американцы" сериясындағы басты рөл болды (ағылш.) орыс.. Шоу көрермендер арасында сәтті болмаса да, Иэн әр түрлі сериалдарда түсірілім жұмыстарын жалғастырды: «C.S.I.: Место преступления», «C.S.I.: Место преступления Майами», «Закон и порядок: Специальный корпус» және «Тайны Смолвиля». "Жизнь как дом" фильміндегі рөлдерінің бірі үшін Сомерхолдер "Молодой Голливуд" сыйлығымен марапатталды. 

Иэнның ең сәтті фильмдерінің бірі Брет Истон Эллистің гомосексуал Пол Дентонды ойнаған романы негізінде "Правила секса" (2002) болды. Фильм 6,5 миллион доллар таба алды.

> Мен бұл рөлді ойнау үшін екі рет ойлаған жоқпын. Бұл фильм мен үшін Райан Филипп, Риз Уизерспун және Сара Мишель Геллар үшін "Жестокие игры" сияқты көп нәрсе жасады.
> 
> 

Сонымен қатар, Иэн People журналының 2002 күзіндегі 50 сексуалды ер адамның бірі болды.

"Остаться в живых" сериясын жасаушылар Сомерхолдерден гей рөлі үшін тамаша текстурадан гөрі көп нәрсені көрді. Сериалдағы барлық актерлердің ішінен Иэн рөлге түпкілікті және қайтымсыз түрде бірінші болып бекітілді. Ол жас бай адам Бун Карлайлдың рөлін ойнады. Иэнның өзі оның кейіпкерінен біршама көңілі қалды.

> Бун туралы білетініміз — ол үнемі әпкесінің соңынан ереді, ол оны қатты ашуландырады және екеуі де бүлінген бай балалар. Мұндай жігіттер ешкімге ұнамайды. Мен ойладым: мүмкін олар басқаша шығар? Бун-бұл аралда болғаннан кейін өмірді тез түсінетін жігіт. Мен оны аяйтынмын, өйткені ол Мен білетін өмір сүру үшін қажетті нәрселер туралы білмеді. Бізде жылқылар мен өз жеріміз болды. Онда сіз қалай өмір сүруге болатындығын білесіз. Сіз орманда жұмыс істеуді, от алуды, арқанды дұрыс ұстауды үйренесіз. Бун мұның ешқайсысын білмеді. Ол өте нәзік болды, өйткені ол Мен ешқашан болмаған ортадан шыққан.
> 
> 

Алайда, уақыт өте келе Иэнның кейіпкері өзгеріп, Орындаушыны көбірек қуантты.

  

Оның кейіпкері аралдағы алғашқы құрбан болды және жиырмасыншы эпизодта қайтыс болды. Дэймон Линделоф бұған көптеген кейіпкерлері бар жобада өлім сөзсіз деп жауап берді, бұл көрермендерді шоудың финалына дайындау үшін қажет болды.

Бунның өлімін түсірген күн өте қиын болды, әсіресе Мен және Фокси үшін. Біз онымен осы эпизодпен жұмыс істегенде өте жақын болдық. Әрине, біз бәріміз бірінші күннен бастап шоудың соңына дейін жете алмайтынымызды білдік. Бірақ бәріміздің арамызда шынайы достық қарым-қатынас орнады және маған командамен ажырасу өте қиын болды.

Сондықтан шоу продюсерлері Бунды барлық маусымда бірнеше рет қайтарып берді.

«Остаться в живых» сериясынан шыққаннан кейін Иэн «Ощущение видения» және «Турнир на выживание» сияқты тәуелсіз фильмдерде, сондай-ақ актер Нашар актерлік өнермен жаман Фильмдер ретінде сипаттаған бірнеше тележобаларда ойнады. Иэнның теледидардағы жаңа жетістігі «Дневники вампира» сериясындағы басты рөлдердің бірі болды, онда ол сатқын вампир Дэймон Сальваторе рөлін ойнады.

Қоғамдық қызмет
---------------

Ян Сомерхолдер 2010 жылы Йен Сомерхолдер қайырымдылық қорын (ISF) құрды. 2012 жылы БҰҰ Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасының (UNEP) ізгі ниет елшісі болды.

Жеке өмірі
----------

Нина Добрев пен Иэн Сомерхалдер
«Молодых американцев»  (2000) түсіру кезінде ол дизайнер Сара Малейтестамен кездесті. Олар 2003-тің екінші жартысында бөлінді, ал 2004 жылдың қаңтарында Иэн Ники Хилтонмен (әйгілі Париж Хилтонның әпкесі) кездесті. Алты айдан кейін олар бөлініп кетті. 2006 жылдың көктемінде "US Magazine" журналы Иэнның «Остаться в живых» сериясында Шеннонды ойнаған Мэгги Грейспен кездесіп жүргенін хабарлады. Бірақ актерлер бұл қауесеттерді растаған жоқ. 2006 жылдың желтоқсан айынан бастап Ян Сомерхолдер Меган Олдпен кездесті. 

2011-2013 жылдар аралығында өзінің «The Vampire Diaries» телесериалындағы серіктес Нина Добревпен болды. 

Қазіргі кезде актриса Никки Ридпен кездесіп жүр. 

2015 жылдың 26 сәуірінен бастап ол үйленгенге дейін бір жыл кездескен актриса Никки Ридке үйленді. 2017 жылдың 25 шілдесінде ерлі-зайыптылардың Боди Солей Рид Сомерхолдер атты қызы болды.

Фильмография
------------

| Год |  | Русское название | Оригинальное название | Роль |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | ф | U-429: Подводная тюрьма | *In Enemy Hands* | Дэнни Миллер |
| 2004 | ф | The Old Man and the Studio (англ.) | *The Old Man and the Studio* | Мэтт |
| 1997 | с | The Big Easy (англ.) | *The Big Easy* | Ай Кью |
| 2003 | с | C.S.I.: Место преступления Майами | *CSI: Miami* | Рикки Мардок |
| 2002 | с | C.S.I.: Место преступления | *CSI: Crime Scene Investigation* | Тони Дель Нагро |
| 2009 | тф | Человек-факел | *Fireball* | Ли Купер |
| 2009 | ф | Турнир на выживание | *The Tournament* | Майлз Слэйд |
| 2006 | ф | Тупицы (англ.) | *TV: The Movie* | Джаспер |
| 2004 | с | Тайны Смолвиля | *Smallville* | Адам Найт |
| 2008 | ф | Случайный свидетель | *The Lost Samaritan* | Уильям Арчер |
| 2002 | ф | Сладкая парочка | *Changing Hearts* | Джейсон Келли |
| 2007 | с | Скажи мне, что любишь меня | *Tell Me You Love Me* | Ник |
| 1999 | с | Сейчас или никогда (англ.) | *Now and Again* | Брайан |
| 2006 | ф | Пульс | *Pulse* | Декстер |
| 2009 | ф | Пробуждение | *Wake* | Тайлер |
| 2002 | ф | Правила секса | *The Rules of Attraction* | Пол Дентон |
| 2010 | тф | Попавшие на плёнку | *Caught on Tape* | полицейский |
| 2006 | ф | Ощущение видения | *The Sensation of Sight* | Дрифтер |
| 2008 | тф | Охотники за сокровищами | *Lost City Raiders* | Джек Кубиак |
| 2004—2010 | с | Остаться в живых | *Lost* | Бун Карлайл |
| 2000 | с | Молодые американцы (англ.) | *Young Americans* | Хэмильтон Флеминг |
| 2007 | тф | Марко Поло | *Marco Polo* | Марко Поло |
| 2004 | ф | Каникулы | *Recess* | Кули |
| 2010 | ф | Как заняться любовью с женщиной | *How to Make Love to a Woman* | Даниэль Мелтзер |
| 2003 | с | Закон и порядок: Специальный корпус | *Law & Order: Special Victims Unit* | Чарли Бейкер |
| 2001 | ф | Жизнь как дом | *Life as a House* | Джош |
| 2009—2017 | с | Дневники вампира | *The Vampire Diaries* | Дэймон Сальваторе |
| 2013 | ф | Время не терпит | *Time framed* | Агент Труман Блек |
| 2019 | с | Вампирские войны | *V Wars* | доктор Лютер Суонн |
| 2004 | тф | Бесстрашная (англ.) | *Fearless* | Джордан Грэйси |
| 2014 | ф | Аномалия | *The Anomaly* | Харкин Лэнгам |
| 2001 | тф | Анатомия преступления | *Anatomy of a Hate Crime* | Расселл Хендерсон |

Марапаттар мен номинациялар
---------------------------

| Год | Награда | Категория | Работа | Результат |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | Young Hollywood Awards | «Новое лицо — мужчина» |  | Победа |
| 2005 | Teen Choice Awards | «Прорыв года: мужская роль в сериале» | Остаться в живых | Номинация |
| Премия Гильдии киноактёров США | «Лучший актёрский состав в драматическом сериале» | Остаться в живых | Победа |
| 2010 | Teen Choice Awards | «Злодей в сериале» | Дневники вампира | Победа |
| «Choice Male Hottie» |  | Номинация |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ian Somerhalder Biography.  TVGuide.com. Тексерілді, 9 мамыр 2013.

Сілтемелер
----------

* Иэн Сомерхолдер (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
* Иэн Сомерхолдер *Twitter* сайтында