recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**RichFaces** ашық-кодты Ajax-кітапханасымен толықтырылған, JavaServer Faces фреймворкына арналған кітапхана, кітапхананы JBoss мекемесі өндірген.

Фреймворк
---------

RichFaces архитектурасы
-----------------------

RichFaces келесі негізгі бөлімдерден тұрады: Ajax Filter, AJAX Action Components, AJAX Containers және JavaScript Engine.

**Ajax Filter** —
**AJAX Action Components** —
**AJAX Containers** —
**JavaScript Engine** —

Скиндер
-------

XCSS технологиясына негізделген RichFaces бетінің скиндері:

* *DEFAULT*
* **plain**
* **emeraldTown**
* **blueSky**
* **wine**
* **japanCherry**
* **ruby**
* **classic**
* **deepMarine**
* **Laguna** (пайда болды RichFaces 3.2.1)
* **GlassX** (пайда болды RichFaces 3.2.2)
* **DarkX** (пайда болды RichFaces 3.2.2)

RichFaces calendar компонентін қолданып жазылған JSF беті мысалы
----------------------------------------------------------------

```
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"
      xmlns:ui="http://java.sun.com/jsf/facelets"
      xmlns:h="http://java.sun.com/jsf/html"
      xmlns:f="http://java.sun.com/jsf/core"
      xmlns:a4j="http://richfaces.org/a4j"
      xmlns:rich="http://richfaces.org/rich">
  <ui:composition template="/templates/component-sample.xhtml">
    <a4j:outputPanel id="calendar" layout="block">
      <rich:calendar value="#{calendarBean.selectedDate}"
        locale="#{calendarBean.locale}"
        popup="#{calendarBean.popup}"
        datePattern="#{calendarBean.pattern}"
        showApplyButton="#{calendarBean.showApply}"
        cellWidth="24px" cellHeight="22px" style="width:200px"/>
    </a4j:outputPanel>
  </ui:composition>
</html>

```

Код орындалу нәтижесінде былай көрінеді:

Сілттемелер
-----------

Сыртқы сілттемелер
------------------

* RichFaces Product Page
* RichFaces Developer Guide
* RichFaces Components Showcases Demo Мұрағатталған 26 шілденің 2012 жылы.
* PhotoAlbum Demo Мұрағатталған 17 шілденің 2012 жылы.
* RichFaces in Production Мұрағатталған 26 қарашаның 2009 жылы.
* Users' forum
* RichFaces/Ajax4jsf project discussion with Alexander Smirnov, JBoss Booth, JavaOne 2008 (ogg format)(қолжетпейтін сілтеме)
* Список соответствия версий библиотеки RichFaces и поддерживаемых браузеров Мұрағатталған 1 наурыздың 2010 жылы.
Land Rover Range Rover Velar
Land Rover Range Rover Velar
Жалпы мәліметтер

|  |  |
| --- | --- |
| Өндіруші: | Land Rover |

|  |  |
| --- | --- |
| Құрастырылуы: | Ұлыбритания Ұлыбритания, Солихалл, Уэст-Мидлендс |

|  |  |
| --- | --- |
| Өзге атаулары: | L560 
  |

Дизайн

|  |  |
| --- | --- |
| Платформа: | D7a 
  |

Қозғалтқыштары\* 2.0L Jaguar Land Rover Ingenium ( бензин )
* 2.0L Jaguar Land Rover Ingenium ( дизель )
* 3.0L AJ126 бүріккіш V6 (бензин)
* 3.0L AJD V6 турбо дизель
* 5.0L AJ133 бүріккіш V8
Трансмиссия 8-сатылы автомат ZF 8HP 
**Range Rover Velar (L560)** - британдық Jaguar Land Rover автомобиль компаниясы шығаратын шағын кроссовер. Range Rover желісіндегі төртінші модель Velar 2017 жылы 1 наурызда Лондонда, Англияда таныстырылды. Velar 2017 жылдың жазында шығарылды. «Velar» атауы бұрын желіге дейінгі Range Rovers сериясы 1969 жылы бірінші буыны үшін қолданылған. Бренд тарихындағы ең жеңілдетілген Range Rover, кедергі коэффициенті 0,32.

Құру тарихы
-----------

Болашақ Velar алғашқы прототиптері BMW X6 және Mercedes-Benz GLE Coupe стиліндегі псевдокупе жол талғамайтын көліктің пайда болуын меңзеді, бірақ бұл олай емес. 2017 жылдың 22 наурызында Land Rover Range Rover Velar деп аталатын жаңа жол талғамайтын көліктің алғашқы бейнесін көрсетті.

Техникалық сипаттама
--------------------

### Платформа

Jaguar Land Rover iQ[AI] (D7a) платформасында құрастырылған Velar Jaguar F-Pace, XF және XE үлгілерімен бірқатар құрамдас бөліктерді бөліседі, атап айтқанда оның алюминий платформасын және 2874 мм доңғалақ базасын. Velar сол Солихалл зауытында жасалған, бірақ Range Rover F-Pace-тен 72 мм-ге ұзын.

Толық жиынтық
-------------

* + Base Standard
	+ Base R-Dynamic
	+ S Standard
	+ S R-Dynamic
	+ SE Standard
	+ SE R-Dynamic
	+ HSE Standard
	+ HSE R-Dynamic

Қауіпсіздік
-----------

2017 жылы Range Rover Velar EuroNCAP тестілеуінен өтіп, 5 ұпай рейтингіне ие болды:Үлгі:Рейтинг EuroNCAP

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Никита Гудков* Біз Range Rover Velar кроссовердің алынбалы есік тұтқасын тартамыз — ДРАЙВ.  www.drive.ru. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 желтоқсан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 желтоқсан 2019.
2. ↑  Кім жасырмады  (орыс.).  motor.ru. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 желтоқсан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 желтоқсан 2019.
3. ↑  Range Rover отбасы төрт модельге дейін кеңейеді  (орыс.).  motor.ru. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 желтоқсан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 желтоқсан 2019.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Land Rover Velar ресми сайтында.
* Euro NCAP апаттық сынағы
Үлгі:Infobox Political party
**Біріккен малайлық ұлттық ұйым** (малайша *Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu*
, БМҰҰ) - 1957 жылы тәуелсіздікті алған күнінен бері билеуші партия болып табылады. Қазіргі таңда БМҰҰ мүшелігіне 2,8 миллионнан астам адам кіреді. Партия мүшесі ретінде жасы 18 асқан, ұлты малай азаматтар бола алады. БМҰҰ құрылымы негізгі ұйымнан (40 жастан үлкен ер адамдар), «Wanita» әйел ұймынан (35 жастан үлкен әйелдер) және екі жас одақтардан – ер «Youth» және әйел «Puteri» ұйымдарынан тұрады. Ең алғашынан БМҰҰ негізгі саяси платформасы болып «малайлықтардың басымдығы» және бір қалыпты ислам пропагандасын қамтамасыз ету болып табылды. 1969 жылы Малайзияда малайзиялық қоғамның әлеуметтік-экономикалық мәселесін ушықтыра түскен этникааралық қақтығыстар орын алды: малай көпшілігі негізінен жағдайы төмен ауыл тұрғындарынан тұрды, этникалық қытайлар орта классты құрады және қалалық тұрғындар болып табылды. Малайлықтар ұлттық экономиканың 2,4%-н басқарды, қытайлықтар – 30% қамтыды, елдегі бизнестің 65%-ы шетелдік қатысумен жүзеге асырылды. Қан-жоса қақтығыстар малайлықтардың ел экономикасына қатысу талпынысының жоғарылауынан, бір жағынан қытай диаспорасының биліктегі аса ауқымды өкілеттікке ие болу мақсатынан туындады. 
Бұл жағдайлар саяси элитаны халықтың «малаизациясына бағытталған» ұлттық саясаттың болашағы жоқ екендігін көндірді. Нәтижесінде, 1974 жылы БМҰҰ 13 партиядан тұратын «Барисан Насиональ» басқарушы коалициясын құруды ұсынды «Ұлттық фронт». Ұлттық фронттың жетекші күші БМҰҰ, Малайзияның қытайдық ассоциациясы (МҚА) және Малайзияның үнді конгресі (МҮК) болып табылды. Партиялық коалицияның төрағасы болып БМҰҰ президенті саналды.
**Серғазин Айтқазы** (07.12.1918 жылы туған, Семей облысында, Шұбартау ауданы, 10-ауыл) – қазақ совет радиологы, медицина ғылымының докторы (1967), профессор (1968). 

Абақ Керей тайпасының Жастабан руынан шыққан. 1953 жылдан КОКП мүшесі. Алматы педагокилақ институтын бітірді (1942). Ол Ұлы Отан соғысына қатысты (1942-1945). Балқаш, Іле ауданындағы ауруханасында бас дәрігер (1946-1949), қазақ т.ж. басқармасының Үштөбе поликлиникасының және Шымбұлақ балалар санаторийінің бас дәрігері (1949-1954), Алматы мед. Институтының рентгенология және радиология кафедрасының ассистенті (1955-1957), Қазақ т.ж. басқармасының орталық ауруханасының бас дәрігері (1957-1961), ал 1961 жылдан Алматы мед. Институты рентгенология және радиология кафедрасының меңгерушісі. Оның 60-тан астам ғылыми еңбектері мен бір монографиясы бар. Қазақстан рентгенолог және радиологтар ғылыми қоғамы председателінің орынбасары. Қызыл Жұлдыз орденімен, бірнеше медальдармен марапатталған.

1. ↑  ШАҚАНТАЙ ШЕЖІРЕСІ( төртінші басылым ) | Kerey.kz/Керей.кз. Тексерілді, 16 қараша 2020.
2. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы 1976 жыл. / М.Қ.Қаратаев
**Людвиг Бюхнер** (нем. *Friedrich Karl Christian Ludwig Büchner*; 29 қыркүйек 1824, Дармштадт — 1 мамыр 1899, Дармштадт) — неміс дәрігері, табиғат зерттеушісі, философ, тұрпайы материалист.

Еңбектері
---------

Либералдық Тюбингенде приватдоцент болды. "Күш және материя" деген еңбегі жарияланғаннан кейін отставкаға шығуға мәжбүр болды. "Табиғат және ғылым", "Хайуанаттардың психикалық өмірі", "Дарвинизм және социализм", т.б. кітаптарында тұрпайы *материализм* мальтусшілдік пен әлеуметтік дарвинизмді уағыздайды. Бюхнер таным теориясында заттардың еағыз табиғаты бізге белгісіз деп агностизм жолына түсті. Бюхнер неміс социалист-демократтардың негізгі идеялары мен қоғамды коммунистік жолмен қайта құруға қарсы болды. Марксизм-ленинизм класиктері Бюхнердің тұрпайы материализмін сынап, оның идеологиясының буржуазиялық сипатын көрсетті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 8 том
Бонитодан (кацуо) жасалған татаки
**Татаки** (жапон. たたき?, «*ұнтақталған*» немесе «*жеке бөліктерге бөлінген*») немесе **тоса-ми** — жапон асханасындағы балықты немесе етті дайындау тәсілі.

Сипаттамасы
-----------

Етті жылумен өңдеу
Балық немесе ет ашық отта не табада тез қуырылып, сірке суда сәл ғана маринадталады, жіңішке тілімдермен кесіледі және дәмдеуіш ретінде тартылған немесе пастаға дейін ұнтақталған (осыдан тәсіл атауы) жанжабіл қосылады. Тағам соя соусымен және сашими тәріздес гарнирмен беріледі. 

Бұл тәсіл 19 ғасырда Жапонияның тарихи Тоса провинциясында (осыдан тәсілдің екінші атауы — *тоса-ми*). Осы тәсілдің негізін қалаушысы Жапония батыры Сакамото Рёма болып саналады, бұл тәсілді ол Нагасаки қаласында тұрған және грильде етті дайындаған еуропалықтардан үйренген.

Шикі ет
Шикі балық кесіледі («жеке бөліктерге бөлінеді») және сарымсақ, жанжабіл, жасыл пияз және шисо жапырақтары сияқты көкөністермен бірге араластырылады. Үстелге қояр алдында тағамға кейде соя соусы қосылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Dave Lowry* The Connoisseur's Guide to Sushi: Everything You Need to Know about Sushi —  Harvard Common Press, 2005. — P. 123. — ISBN 1-55832-307-4.
Тасқын
**Тасқын** – қар мен мұздықтың тез еруінен және мол нөсер жаңбырдан өзен деңгейінің қысқа мерзімде күрт көтерілуі. Тасқынның су тасудан айырмашылығы жылдың кез келген уақытында болады. Егер Тасқын өзеннің жеке бір бөлігінде байқалса, онда бұл құбылыс ағыспен төмен қарай қатты шапшаңдықпен (жазық өзендерде – 5 км/сағ. тау өзендерінде 45 км/сағ.) таралады. Күшті Тасқындар су басуына ұласуы мүмкін. Ағыны реттелген өзендер алқабына Тасқын қауіпті емес.  

Пайда болу себептеріне байланысты су тасқынын шартты түрде үш топқа бөлуге болады: 

1. күшті жауын-шашыннан немесе қардың (мұздың) тез еруінен;
2. қуалай соққан желдің әсерінен және өзеннің теңізге құятын сағаларында;
3. су астында жер сілкінудің салдарынан пайда болады. Мұнда аса ірі толқындар көтеріліп, жойқын кушпен жағалауға соғады, толқынның биіктігі 15-30 метрге дейін кетеріліп, таралу жылдамдығы сағатыпа 400-800 километрге жетуі мүмкін.
**Жалпылама лексика** адам баласының күнделікті күнкөріс тіршілігіне ең қажетті заттар мен құбылыстарға қатысты жалпы танымал сөздерді қамтиды. Бұлар ешқандай мамандык пен кәсіпке қарап жарылып бөлінбейді, бір тілде сөйлейтін барлық адамға ортақ болып жұмсала береді. Сондықтан да бұлар жалпылама лексика деп аталады. Мысалы: ауа, су, тамақ, үй, мал, нан, ағаш, көру, істеу, ішу, жеу, қоректену, суару, үлкен, кіші, жақын, ақ, қызыл, мен, сен, бес, он, жүз, мың, алға, кейін, төмен, жоғары, озық, үшін, дейін, сияқты т. б. Бұл сөздер малшыға да, егіншіге де, жұмысшыга да, аңшыға да, балықшыға да, ақынға да, ғалымға да, бір сөзбен айтқанда, қазақша тіл білетіндердің бәріне бірдей қызмет етеді. Жалпылама лексика - қатысты сөздер стильдік мәиі жағынан бейтарап болады да, қолданылу жағынан ещқандай шек қойылмайды, барлық стильге бірдей, ортақ мәнді қызмет атқарады. Осындай сипатына қарай жалпылама лексика тіл білімінде бірде стиль аралық сөздер (межстилевая лексика) бірде бейтарап сөздер деп те аталады. Бұл топқа енетін сөздер дүниедегі зат атауларын, қимыл-қозғалыстарды, сан-сапа мөлшерін ешбір қосымшасыз нақ болған күйінде алып дәл көрсетеді. Жалпылама лексикаға тән сөздерде әркімнің өзіндік жагымды, жағымсыз немесе артық, кем түрліше көзқарасы көрсетілмейді. Әр сөз өзі болған калпында тура мағынасында жұмсалады. Мысалы: Москвадан ұшқан ұшақ Алматыға дәл уақытында ксліп конды. Мал бныл қыстан күйлі шықты. Бүгін ауа райы ашық болды. Дарын өткен жылы университетті бітірді. Кеттірілген сөйлемдердегі әрбір сөз тек өзінің тура мағыналарында ғана колданылып тұр. Сонымен қатар осында қанша сөз болса, соныц бәрі де казақ тілінде жалпылама лексикаға жататын сөздер. Жалпылама лексика бүкіл сөздік құрамдағы сөздердің сан жағынан ең көбі, тілдегі сөз байлығының негізін құрайды. Бұл сөздер мейлі жазба тілде, мейлі сөйлеу тілінде болсын, қайда қолданылса да, жалпы халықтікі. Өте-мөте түсініктілігімен, анық-айқындылыгымен, табиғи да, қарапайымдылығымен бірден көзге түседі.

1. Жалпылама лексикаға жататын сөздер өзінің тура мағынасынан ауытқып, басқадай контекстке түскенде ғана әр түрлі экспрессивті мәнге ие болады. Мәселен, "Көйлектің кірі жуса кетеді, көңілдің кірі айтса кетеді" дегендегі кір деген сөз екі түрлі мағынада жұмсалып тұр. Алгашкы сөйлемдегі кір - таза емес деген өзінің тура мағынасында қолданылса, соңғы сөйлемде кір - метафоралық ауыспалы мағынада келіп, өкпе, реніш деген ұгымда жұмсалған. Сол сияқты "Су жерді көгертеді, еңбек ерді көгертеді" деген мақалдағы "көгертеді" деген етістік те екі түрлі ұгым тудырып тұр. Алғашқысында тура мағынада жерге өсіп, көктейді дегенді түсінсек, соңғысында адамның атақ-абыройға ие болуы, даңққа бөленуі бейнеленген. Демек, жалпылама лексикаға қатысты сөздер де өзгермейтін томаға тұйық сөздер смес, бұлар да басқадай синтаксистік қүрылым мен өзгедей грамматикалық форманың қарауына түскенде солардың ықпалына жүріп, ырқына көнеді де, түрліше мән алып отырады.
**Баян хан** - Алтын Орда құрамындағы Шығыс Дешті - Қыпшақ немесе Орда-Ежен ұлысының билеушісі (1301 - 09).

Биографиясы
-----------

Шығу тегі: Шыңғыс хан - Жошы хан - Орда Ежен хан - Сартақтай - Қоныша хан (Кончи, Коюнчи, Кучи) - Баян хан.

Ұзақ уақыт Орда-Ежен ұлысын билеген (1280 - 1301) Қоныша, Ирандағы Құлағу әулетінің билеушілері Арғұн ханмен (1281 - 92 жылы билік құрған), кейін Газан ханмен (1295 - 1304 жылы билік құрған) тығыз қарым-қатынас орнатып, елшіліктер алмасқан. Баян хан Қонышаның Нүкілін қатын атты әйелінен туған. Ол билік басына келісімен Құбылықтың (Кублук) қарсылығына ұшырайды. 

Рашид әд-Дин жылнамасында: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Құбылықтың әкесі - Темір Бұқа, оның әкесі Құтыкүй, ал ол Орда Еженнің баласы* | » |

 деп жазылған.

XIV ғасырдың басында Баян хан Құбылықтың кенеттен жасаған соққысына төтеп бере алмай, Алтын Орда ханы Тоқтадан (Тоқтай) жәрдем сұрайды. Алтын Орда ханы әскери көмек көрсете алмай Қайду мен Дуваға елші жіберіп, Құбылықты Ордаға жіберуін талап етеді. Баян ханға ұлысты билеу туралы жарлық береді. Баян ханның Газан ханмен арадағы жақындығы Қайду мен Дуваның Хулагу әулетінен шыққан билеушіге қарсы күресіне кедергі болды. Сол себепті Қайду мен Дува Тоқта ханның жарлығына құлақ аспай, Орда Ежен ұлысы тағына Баян ханның орнына Құбылықты отырғызбақ болады. Баян хан Құбылық пен Қайду, Дува әскерлеріне қарсы 18 рет соғысып, оның 6-на өзі қатысты. 1303 жылы қыста Баян хан елшілері Иранда болып, Газан ханнан көмек алады. Осы соғыстар нәтижесінде, ол ұлыстың басым бөлігіне иелік етеді де, Құбылыққа аз бөлігі тиеді. Баян ханның Шәді, Мүкі, Сасы Бұқа, Солжикутай атты 4 ұлы болды. Баян хан қайтыс болған соң билікке Сасы Бұқа келді (1309 - 15).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

Қазақ энциклопедиясы

Тағы қараңыз
------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАқ Орданың хандары |
| --- |
|  |
| 
Орда Ежен хан • Күнқыран хан • Қоныша хан • Баян хан • Сасы Бұқа хан • Ерзен хан • Мүбәрәк Қожа хан • Шымтай хан • Ұрыс хан • Тоқтақия хан • Темірмәлік хан • Тоқтамыс хан • Құйыршық хан • Барақ хан • |

 |
**Эмальды сырлар**. (эмальдар). Қолдануға дайын түрінде шығарылады. Эмальмен қапталған жерлер жалтырап, суға, температураның өзгерулеріне төзімді болады. Майлы лыктағы, глифталь тактағы, майлы фенолды лактағы және басқа жалпы тұтынылатын лактағы эмальдар қолданылады. Эмаль белгісінде бірінші цифр оның қандай мақсатқа арналғанын көрсетеді: 1 және5- сыртқы және ішкі жұмыстар үшін, 2- тек қана ішкі жұмыстар үшін, 0- бір қабат жағу үшін, 00- шпательдеу үшін. Эмальды сыр жаққышпен не бүріккіш-пистолетпен жағады. Металдың беті алдымен біркелкі тегістеледі. Эмальды еріткішпен тым сұйылтып ерітуге болмайды, өйткені мұндайда сыр жалтырамай қалады. Эмальмен сырланған жерлерді кепкеннен кейін арнайы пасталармен жалтыратқан жөн.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред. 1990 ISBN 5-89800-008-9
**Нағима Байділова** (21.4. 1939. Павлодар облысы, Железинка ауданы – 2000. Павлодар қаласы) – теледиктор. Павлодар педучилищесін бітірген (1959). Облыстық "Қызыл ту" газетінде корректор (1964-65), Павлодарда телевидение студиясы ашылып, дикторлыққа конкурс жарияланған кезде іріктеу турынан өтіп, облыстағы алғашқы дикторлардың бірі атанды. Ширек ғасырға жуық (1965-88) бұл жұмысты тындырымды атқарды. Облыс көрермендерінің сүйікті дикторы ғана емес, ол жүргізген телехабарлар республикалық эфирден көрсетіліп, көрермендер тарапынан тәуір бағасын алды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009,1-т.–640 б.ISBN 978-601-03-0070-5
**Нағима Жаулыбайқызы Байтенова** - философия ғылымдарының докторы, профессор. 1991 жылы "Диалектика национального и интернационального как методологический принцип исследования" атты тақырыпта каңдидаттық диссертациясын, ал 1998 жылы — "Социально-философский анализ проблем межэтнической интеграции" атты тақырып бойынша докторлық диссертация қорғады.  

*Байтенова* университеттік, жоғары оқу орындарыаралық, республикалық, аймақтық және халықаралық ғылыми-теориялық және ғылыми-практикалық конференцияларға (Иран, Түркия) үнемі қатысып отырады, соның ішінде XXI Бүкіләлемдік философтар конгресіне қатысқан (Стамбұл, 2003). 90 астам ғылыми және оқу-әдістемелік құралдары, мақалалары бар, соның ішінде шетелдік басылымдардағы еңбектері, философия пәні бойынша электрондық оқулық.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
ТАСШЫБЖЫҚТАР туысы (Oenanthe) - Қазақстан фаунасындағы торғайтәріздес отрядының сайрақтар тұқымдасына жататын 13 туыстың біреуі. Тасшыбжық туысты құстардың дене мөлшері торғайлардай (20-30 г), алайда дене бітімі сымбатты( аяғы биік, тұмсығы бунақдене жеуге қолайлы жіңішке, қанаты - үшкір, қалыпты ұзындықтағы құйрығының ұшы тегіс болып келеді. Қауырсын жабынының реңінде сұр, құм түстес, ақ, қара және саз түстес реңктер басымырақ. Көпшілік түрлеріне тән ерекшеліктері - құйрықүсті және құйрық түбі ақ реңді болып келеді. Сонымен бірге бұлқын қауырсындарындағы ақ және қара түстердің арақатынасы бірқатар түрлер үшін жақсы далалық белгі болып табылады. Тасшыбжықтардың тағы бір ерекше белгісі - ұзын, жіңішке аяғына тізе бүгуі немесе керілген аяғында денесін тік қалыпқа келтіре алуы. Олар - шөл және басқа қуаң аумақтарда мекендеуге жақсы бейімделген құрлық құстары. Жерде жақсы адымдап жүріп қана қоймай, тіпті едәуір жылдам жүгіреді. Кейбір тасшыбжықтардың аталықтары - жақсы сайқымазақтар және жерде сайрап қана қоймай, сайрап жүріп күйттік ұшу жасайды. Жасырын ұялайды, көпшілік түрлерінде - інге немесе басқа қуыстарға, соның ішінде кемірушілердің тұрғын індерінде ұялайды. Жұп-жұп болып ұялайды, ірі топ түзбейді. Қыста ұшып кетеді. Тасшыбжық туысының белгілі 20 туысының негізгі бөлігі Африка және Алдыңғы Азияны мекен етеді, Қазақстанда 7 түрі: кәдімгі, испандық, қара алқымды, шөл, қара, сондай-ақ шыбжың және қасқа тасшыбжықтар кездеседі.

Дереккөз
--------

1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
**Тасқоралы** – Сарыарқаның орталық бөлігіндегі тау.

Географиялық орны
-----------------

Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы жерінде, Жамбыл елді мекенінен солтүстік - шығысқа қарай 45 км жерде. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 12 км-ге созылып жатыр, ені 4 км. Абсолюттік биіктігі 988 м.

Жер бедері, геологиялық құрылымы
--------------------------------

Оңтүстік, оңтүстік-батыс беткейлері көлбеулеу келген бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Девонның гранитоидтық инфузивтік жыныс тарынан түзілген. Таудың солтүстік және солтүстік - шығыс беткейлері бұлаққа бай келеді, олардың бәрі қосылып Ащықарасу өзенін құрайды.

Өсімдігі
--------

Сортандау ашық қызыл қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, боз, бұталар өседі. Тау атырабы жайылымдық жер және мал қыстатуға пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Степан Степанович Пименов** (1784, Санкт-Петербург,— 3. 4. 1833) — орыс мүсіншісі. 1795—1803 ж. Санкт-Петербург Көркемсурет академиясында (М. И. Козловский мен И. П. Прокофъевтен) оқыды; 1809—30 ж. сонда сабақ берді (1814 жылдан профессор). 1809—30 ж. императорлық фарфор зауыдының мүсін бөлімін басқарды; Пименовтың үлгісі бойынша ваза, ыдыс-аяқ және мүсіншелер жасалған. Пименовтың Санкт-Петербургтегі бірқатар озық архит. құрылыстарға жасаған мүсіндік әсемдеулері (В. И. Демут-Малиновскиймен бірге) орыс классицизміндегі монументті-сән мүсін өнерінің айшықты туындыларына жатады (мыс. Бас штабтың аркаларындағы топтамалар, 1827—28; қазіргі Ленинградтың академиялың драма театры аттикасындағы Аполлон арбасы, 1831—32; екеуі де мыстан құйылған). Композиция нақтылығы, архитектурамен етене тоғыстық — Пименов өнеріне тән қасиет.

Ленинградтағы институттың қас бетіндегі топтама

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,9 том
**Жолторғайлар туысы** (Calcarius) - Қазақстандағы сұлыкеш тұқымдастарға жататын үш туыстың біреуі. 

  

Бұлар - орташа және шағын денеді онша үлкен емес конус пішінді тұмсықты құстар. Одардың нағыз сұлыкештерден айырмашыдығы - қанаты ұзын және үшкір. Бұлар - құрлық құстары, артқы саусағының тырнағы бозторғайдікі сияқты ұзын және түзу. Жерде - жүгіреді. Дәнмен қоректенеді, жыл құсы.

Жолторғай туыстастар 3 түрден құралған, Содтүстік Американың тундрасында кең таралған. Содардың біреуі Еуразия тундрасында ұялайды, ал қыста Қазақстанда кездеседі.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
**Стенофагия** (грекше «στενός» - тар, шектеулі және « φᾰγεῖν» - ішіп-жеу, қоректену) – жануарлардың қорек көзінің бір түріне ғана тар шеңберде маманданған жағдайы. Яғни қоректік заттың бір түрі немесе құрамы жағынан біртектес болып келетін бірнеше түрі бойынша қоректену болып табылады. Стенофагияның биологиялық тұрғыда артықшылығы біршама қолайлы бейімделу негізінде азықтың санаулы түрін тиімді қолдануда жатыр. Ол қоректену тәртібі ұқсас түрлердің оқшаулануын туғызады, бірақ мекендеу жағдайы өзгерген уақытта санының ауытқуына (жетіспеушілігіне) немесе жойылуына әкеліп соғуы мүмкін. Стенофагтар қатарында танылады: 

**Құстар арасында:** оңтүстік американдық қарақұс-шырыш жеушілер – тек бірыңғай батпақты жердегі ұлулармен, жылан жеушілер – көбінесе жыландармен, балықкөз үкі – тек қана балықпен қоректенеді. 

**Сүтқоректілер арасында:** қалталы аю – бірыңғай эвкалипттің кейбір түрлерінің жапырақтарымен қоректенеді. 

**Балықтар арасында:** қара амур – ұлулармен қоректенеді. 

1. ↑  Биологический энциклопедический словарь / глав. ред. М. С. Гиляров. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 608-609.
**Виштак Степанида Демидовна** (17.10.1918 жылы туған.Киев облысы,Васильков ауданы)- дәнді дақылдар мен қант қызылшасын өсірудің әйгілі шебері. УССР, Киев облысы, Васильков ауданы «Ряданська Украина»колхозының жетекшісі.1950 жылдан КОКП мүшесі. Соц. Еңбек Ері атағын 2 рет алған (1949, 1952). Виштактың звеносы 1948 ж. бидайдың әр гектарынан 33,6 ц, 1949 ж. 38,3 ц, жүгеріден 1950ж. 76,9 ц, 1951 ж. 78ц өнім жинады. 1950ж. қант қызылшасынан рекордтық өнім(гектарынан 683 ц) алды. В-тың звеносы 1965-67 жылдары әр гектардан 370-460 ц қант қызылшасын жинады. В.- 4-8 сайланған КСРО Жоғ. Советінің депутаты. Украин КП ОК-нің мүшесі (1966 жылдан), КОКП 20-23-съездерінің делегаты. Ол 6 рет Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы
**Любовь Петровна Орлова** (29-қаңтар, 1902 ж – 26-қаңтар, 1975 ж.) – кеңестік театр мен киноның актрисасы, әнші, биші. Сталин премиясының екі дүркін лауреаты (1941, 1950), КСРО халық әртісі.

#### Өмірбаяны

Любовь Орлова 1902 жылы 29-қаңтарда Звенигородтағы дворяндық отбасында дүниеге келген.

#### Кино әлеміндегі рөлдері

1933 — Аленаның махаббаты — миссис Эллен Гетвуд

1934 — Петербург түні — Грушенька

1934 — Көңілді достар — Анюта

1936 — Цирк — Марион Диксон

1937 — Біздің цирк — Марион Диксон

1938 — Волга, Волга — хат тасушы, Дуня Петрова 

1939 — Инженер Кочиннің қателігі — Ксения Лебедева, авиациялық иституттың қызметкері

1940 — Жарқын жол — Таня Морозова 

1941 — Әсери жинақ № 4 — хат тасушы, Дуня Петрова 

1941 — Артамоновтардың ісі — биші, Паула Менотти

1943 — Бір отбасы — Катя 

1947 — Көктем — актриса Вера Шатрова / ғалым Ирина Никитина

1949 — Эльбадағы кезлесу — Джанет Шервуд, журналист әйел

1950 — Мусоргский — Юлия Фёдоровна Платонова

1952 — Композитор Глинка — Людмила Ивановна, композитордың әпкесі

1960 — Орыс кәдесыйы — Варвара Комарова (мисс Барбара)

1974 — Қараторғай мен Лира — Людмила Грекова («Лира»)

### Театрдағы рөлдері

«Перикола» — Перикола

«Мадам Ангоның қызы» — Герсилья

«Корневиль қоңырауы» Р. Планкета — Серполетта

1927 — «Сабаннан жасалған қалпақ» Эжена Лабиша және Марк-Мишеля. Режиссері: Леонид Баратов — Жоржета

«Орыс сұрағы» — Джесси

«Сомов және басқалары» — Лидия

«Нора» — Нора

1955 — «Лиззи Мак-Кей» — Лиззи

1963 — «Сүйкімді алаяқ» — Патрик Кэмпбэлл

1972 — «Өзгеше миссис Сэвидж» Дж. Патрика. Режиссері: Леонид Варпаховский — Этель Сэвидж
Адамдардың күнделікті қарым-қатынасында, қызмет бабында (баяндамада, лекцияда, неше алуан сұрақ-жауапта, жарыс сөзде, басқа да ретте) стильдік бояуы әр түрлі сөздердің қай-қайсысы да жалпы айтылады. Бірақ оның бәрі сөйлеу тілі лексикасына жат-пайды. Мысалы қай тілде де ғылыми стильде, ресми-кеңсе стилінде негізінен қолданылмайтын,»тіпті көркем әдебиет пен публицисти-калық стильдердін, өздерінде де онша көп кездеспейтін, қайта бұ-ларға қарағанда сөйлеу стилінде жиірек айтылатын белгілі бір сөздер тобы болады. Сөйлеу тілі лексикасы міне осындай сөздерді қамтиды. Алайда мына жағдай есте болуы керек. Сөйлеу стиліне тән бұл сөздер басқа стильдерде қолданылады деуге болмайды. Бірақ сөйлеу стиліндегідей дәрежеде емес. Олардың өз алдына сөйлеу тілі лексикасы деп аталуы міне осы жағдайға — қолданылу аясына байланысты. Қөбіне-көп сөйлеу стиліне, яғни сөйлеу тілі лексикасына тән ондай сөздерге *қ а р а п а й ы м с ө з д е р, т а б у , э в ф е м и з м , д и а л е к т и з м д е р және к ә с і б и с ө з д е р* жатады
**Сөйлеу сазы** (гр. *melodikos* — әуенді) — интонацияның негізгі құрамды бөлігі. Сөйлеу сарынының акустикалық көрінісі негізгі тонның сөйлеу барысындағы өзгеріп отыруы болып табылады. Сөйлеу сарыны синтаграммалар мен ритмикалық топтардың әрі жігін ажыратып, әрі басын біріктіріп, бүтін бір сөйлем етіп құрып отырады. Сөйлеу коммуникатив түрлерге (хабарлы, лепті, сұраулы, бұйрық) бөлінеді. Сөйлемнің мағыналық тұрғыдан маңызды бөлігін баса көрсетеді, сондай-ақ көңіл-күй көріністерін, кекесін-қалжың тәрізді астарлы сәттерін аңғартады. Лингвистикалық (акустикалық) талдау үстінде негізгі тонның (дауыс ырғағының) жоғары-төмен деңгейлері, олардың арасындағы алшақтықтың шамасы, әуен сатылары, оның биіктеу шыңы, тік немесе жайпақ көтерілуі мен түсуі, үдемелі, кемімелі және тегіс қозғалуы деңгейлері анықталады. Әдетте зерттеушілер сөйлеудің белгілі бір сөйлем түрлеріне тән сөйлеу сазының пішінін табуға тырысады. Әзірге сөйлеу сазының дыбыстық (акустикалық) көрінісі жайлы тіл білімінде ортақ пікір жоқ.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Сөзтізбе** – энциклопедиялық басылым үшін қысқаша түсінігі беріліп, көлемі көрсетілген атаулар тізімі. Кез келген энциклопедияның мәдениеті, сапасы, құндылығы оның сөзтізбесімен тығыз байланысты. Сөзтізбе төмендегідей қызметтер атқарады: 

* а) мақалалар мен бүкіл басылымның көлемін анықтайды;
* ә) басылымның өн бойында материалдың берілу жүйесін жасауға негіз болады;
* б) әр ғылым саласының (мақала саны мен таңбасы бойынша) үлес ауқымын көрсетеді;
* в) басылымдағы бір-бірімен тығыз байланысты, бірін-бірі мазмұн жағынан толықтырып, анықтай түсетін мақалалар жүйесін, яғни сілтемелер жүйесін жасауға қызмет етеді;
* г) энциклопедияда берілетін карта, иллюстрация мен библиографиялық деректерді есепке алып, жоспарлауға мүмкіндік береді.

Энциклопедия сөзтізбесі тақырыптық және жалпы әліпбилік болып бөлінеді. Алдымен, салалық ғылыми редакциялар (маман кеңесшілерді қатыстыра отырып) немесе мамандарға тапсырыс беру жолымен ғылым салалары бойынша тақырыптық Сөзтізбе жобаларын жасайды. Мұнда мақаланың дәл атауы, көлемі (таңбамен) мен иллюстрациясы, портреті, картасы, библиографиясы, қажетті жағдайда қысқаша аннотациясы, сілтеме болатын мақаласы көрсетіледі. Тақырыптық сөзтізбенің барынша жетілдірілген нұсқасы қоғамдық талқылауға салу мақсатында жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттарына, шығармашылық одақтарға, ғалымдар мен мамандарға таратылады. Осы талқылау нәтижесінде түскен пікірлер мен ұсыныстар қорытылып, тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін, барлық тақырыптық сөзтізбелердің жиынтығы болып табылатын біртұтас әліпбилік Сөзтізбе жасалып бекітіледі. Мұнан кейін салалық редакция қызметкері қажетті өзгерістерді белгілі тәртіппен, дәлелді себептерге негізделген арнайы рұқсатпен ғана енгізе алады. Лингвистикалық сөздіктерде – жеке сөздердің әліпби тәртібіне түсірілген тізімі.
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ энциклопедиясы" , 7 том
**«Жамбыл»** — толық метражды көркем фильм. 1952 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

Сюжет
-----

ХІХ ғасырдың 70-ші жылдары, қазақ даласы. Кең жазықта бақытсыз халықтың жас ақыны Жамбыл кезіп келе жатыр. Атақты ақын Сүйінбай өлім төсегінде Жамбылға өз домбырасын тапсырады. Ешқандай жағымпаздық, ешқандай алтын, ешқандай қуғын халық ақынын өтірік айтуға мәжбүрлей алмайды. Патша үкіметі ақынның еркін дауысын өшіру үшін оны қамауға алады. Түрмеде ақын орыс солдаты, большевик Василиймен кездеседі. Бұл кездесуден кейін ол Ресейдің қарапайым адамдары мен қазақ еңбек халқының мақсаты бір екеніне көз жеткізеді.

Жылдар өтеді. Ақын қартаяды. Байлар атақты ақын Сүйінбайдан мұра болып қалған домбыраны тартып алады. Жамбыл әндерінің үні өшеді. Октябрьлік революция туралы жаңалық Жамбылдың жанына жаңа күш береді. Ол өзінің шығармашылығына деген құмарлығын қайтарады. Сүйінбайдың домбырасы Жамбылға қайта оралады. Жамбыл жаңа өмір жарығын көрген халықтың бақыты туралы әндетеді. Жамбыл Мәскеуге аттанады. Жамбыл астананың әдемі көріністерін тамашалап, ол туралы әндер шығарады. Ұлы Отан соғысының қиын күндері басталады, Жамбыл өз ұлын майданға аттандырады. Ол жерлестеріне Ұлы Отанға шабуыл жасаған жауды ұруға шақырады. Қоршалған Ленинградта Жамбылдың белгілі әні "Ленинградтық өренім..." үні естіледі. Өз халқымен бірге ақын көшеде "Жеңіс күнін" кездестіреді. Оның қолында сол баяғы домбыра қайта әндетеді.

Рөлдерде
--------

* Жамбыл — Шәкен Айманов
* Қадырбай — Құрманбек Жандарбеков
* Шаймұхаммед — Ғарифолла Құрманғалиев
* Василий Власов — Герман Хованов
* Боранбаев — Қапан Бадыров
* Алма — Хафиза Әбуғалиева
* Нәдір — Кененбай Қожабеков
* губернатор — Константин Адашевский

Дереккөздер
-----------


1. ↑  Джамбул(қолжетпейтін сілтеме)
**Юнктад** (UNCTAD – Unіted Natіons Conference on Trade and Development – БҰҰ-ның Сауда және даму жөніндегі конференциясы) – БҰҰ Бас Ассамблеясының халықаралық сауда ұйымы болып табылмайтын органы. 1964 ж. құрылған‚ оған 168 ел мүше. Негізгі міндеттері: халықар. сауданы‚ мемлекеттер арасындағы тең құқықты өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға жәрдемдесу‚ халықар. экон. қатынастардың жұмыс істеуі жөнінде жан-жақты ұсыныстар әзірлеу‚ т.б. Жұмыстың топтық әдісі бойынша мүше мемлекеттер әлеум.-экон. және геогр. қағидаттар бойынша төрт топқа бөлінген. ЮНКТАД шешімдері қарарлар немесе мәлімдемелер нысанында қабылданады және ұсыныс сипатында болады. Бұл ұйымның қамқорлығымен көп тарапты келісімдер мен конвенциялар әзірленеді‚ оның жұмысына бірқатар халықар. ұйымдар қатысады. Жоғары органы – Сауда және даму жөніндегі Конференция мен Кеңес‚ оның шеңберінде алты комитет жұмыс істейді.
Кировскіге жақын орналасқан «Ленинград қоршауының серпіні» мұражай-диорамада орнатылған Т-26
**«Т-26»** — кеңестік жеңіл танк. Ол 1930 жылы сатып алынған ағылшындық «Виккерс Mk.E» негізінде жасалған. 1931 жылы Кеңес одағының қаруы қатарына қабылданды. 1930 жылдың 28 мамырында жұмысшы-шаруалар армиясының механикаландыру және моторландыру басқармасының жетекшісі И.А.Халепсий басқаратын кеңестік сатып алу комиссиясы ағылшындардың «Виккерс» фирмасымен келісімшарт жасасып, КСРО үшін екі мұнарлы «Виккерс Mk.E» танкісін жасауға уәделесті. Бірінші танк 1930 жылдың 22 қазанында тиеліп, тапсырыс беруші жөнелтілді. Ал соңғысы 1931 жылдың маусымында Кеңес Одағына аттанды. Бұл танкілерді құрастыруға кеңестік мамандар да атсалысты.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЕкінші дүниежүзілік соғыстың жеңіл танктері |
| --- |
|  |
|  | 

Ұлыбритания Light Tank Mk.VI • Cruiser Mk.I • Cruiser Mk.II • Cruiser Mk.III • Cruiser Mk.IV • Mk.VII «Тетрарх» • Mk.VIII «Гарри Гопкинс» • Mk.I «Матильда I» • Mk.III «Валентайн» • Мажарстан 38M «Толди» • Үшінші рейх Pz.Kpfw. I • Pz.Kpfw.II • Pz.Kpfw.II Ausf.L «Лухс» • Pz.Kpfw.38(t) • Италия патшалығы L6/40 • M11/39 • M13/40 • M14/41 • M15/42 • Польша 7TP • 9TP • Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы Т-26 • БТ-7 • Т-50 • Т-60 • Т-70 • Т-80 • Америка Құрама Штаттары M2 • M3 \ M5 «Стюарт» • CTLS • M22 «Локаст» • M24 «Чаффи» • Франция R35 \ R38 • R40 • H35 \ H38 \ H39 • AMC 35 • Швеция Strv m/38 • Strv m/41 • Жапония «Ха-Го» • «Ке-Ну» • «Ке-Ни» • «Чи-Ха» • «Шинхото Чи-Ха» • «Чи-Хе» • «Хо-И»
 |

 |
**Император вальсі** - 1948 жылы түсірілген (АҚШ) мелодрама.

Әртістер:
Бинг Кросби, Джоан Фонтейн, Люсиль Уотсон

Фильмдегі оқиға
---------------

Европаны аралап жүріп, фонограф сатушы американдық Вирджил Смит өзінің Блич деп атайтын күлкілі итімен бірге Аустриядан бір-ақ шығады. Жарнама жасау және өзінің саудасын дамыту мақсатымен ол өзінің фонографын Франц Джозефке - Австрияның императорына ұсынады. Есік алдындағы қарауылдар оның қолындағы аспапты бомба деп ойлап қалады да, оны тұтқындайды. Бірақ олар кейін түсініседі де, бәрі орын-орнына келеді. Смит графиня Джоанна Августамен танысыды. Ол графиняны ұнатып қалады. Бизнесмен графиняның көңілін табуға тырысады, ал оның төбеті Блич корольдің пуделінің ойынан шығуға тырысады. Ал, императордың ойынша, қарапайым америка азаматы мен графиняның арасында сүйіспеншілік қарым-қатынас болуы мүмкін емес, ал американдық азамат бұлай ойламайды...
**Килкис қаласы** (Грекия) (гр. *Κιλκίς*) – Грекияның қаласы. Халық саны 18 000 адам (2001 жылғы халық санағы бойыншы). Қаланың экономикасы көпке дейін ауылшаруашылығына негізделген. Біздің заманымызға дейінгі 1 ғасырда Рим отарлауы кезінде **«Калликум»** (*Callicum*) деп атала бастады. 1014 жылы император *II Василий* блогар патшасы Самуиланың әскерін талқандағанда қазіргі қаланың негізін қалаған. 17 ғасырда Кукуш сауда және ауылшаруашылық орталығы болады.

Екініш дүниежүзілік соғыс кезінде Грекияға герман-итальян-болгар үш жақты отарлау жүргізіледі. Германияның одақтасы ретінде Болгарияның осы аймақты өзіне қосып алуға мүмкінгі болады. Бастапқыда Килкис германдық отарлау аймағы болады, бірақ Шығыс майданға өз әскерлерін жіберу үшін Германия қаланы Болгарияның отарлау аймағына қосады. 

Жыл сайын қыркүйек айында қуыршақ театры мен пантомималардың халықаралық фестивалі болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Иммунотерапия** – науқастың иммундық жүйенсін барынша жұмылдыруға бағытталған ем түрі. Оның мақсаты ағзадағы лейкозды агентке иммунологиялық тұрақтылықты жойып, лейкоз тіндерінің өсуін бақылайтын және басатын иммунологиялық жауапты белсендіру. 

Иммунотерапияның ең тиімді әдістері:

* жедел лейкоздың фенотиптеріне сәйкес моноклонды антиденелерді (МА) қолдану. МА екі жолмен пайдаланылады – науқастың сүйек миын не қанын in vitro моноклонды антиденелермен өңдеп, науқастың ағзасына МА енгізеді;
* интерферонды (рекомбинантты адамның α2-интерфероны немесе реаферон) қолдану.

Реаферонның пролиферацияға және вирустарға қарсы әсері бар, бластарға қатысты Т-лимфоцит-киллерлердің белсенділігін күшейтеді. Оны 50 000000 ӘБ/тәу мөлшерде апта бойында тағайындалады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "ҚАН АУРУЛАРЫ" Байжанова К. Т. Бекмурзаева Э.Қ. оқу құралы, Шымкент, 2010.
**Импакт-фактор** (ағылш. impact – «әсер», factor – «коэффициент», «көрсеткіш») — ғылыми журналдың сандық көрсеткіші, яғни журналда жарияланған мақалаларға жасалған дереккөздік сілтемелердің орташа санын анықтайтын өлшем бірлік. Журналдың өз саласындағы салыстырмалы маңыздылығын анықтатын құрал болып табылады. Импакт-фактор 1975 жылдан бері қолданылып келеді.

Қандай да бір журналдың ағымдағы жылғы импакт-факторы сол журналда алдыңғы екі жылда жарияланған мақалаларға жасалған сілтемелер санын сол жылдары жарияланған мақалалар санына бөлумен есептеледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Миллионер болам десең ғылым қу!.
**Серікжан Зиадаұлы Қанаев** (1953 жылы 22 желтоқсанда Қарағанды қаласында туған)— қоғам қайраткері, саяси ғылымдардың докторы, философия ғылымдарының кандидаты, профессор. Қазақ.

Әкесі - Қанаев Зиада Қамитұлы, марқұм. Анасы - Қанаева Зейнекеш, зейнеткер.

БЛКЖО ОК жанындағы Жоғары комсомол мектебін бітірген (Мәскеу, 1978), тарих пен қоғамтану оқытушысы; Қарағанды мемлекеттік университетінің экономика факультетін бітірген (1984), экономист; КОКП ОК Қоғамдық ғылымдар академиясының аспирантурасын бітірген (Мәскеу, 1991). Философия ғылымдарының кандидаты (1991). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Ұлттық психологияны қалыптастырудағы діни фактордың рөлі». Саяси ғылымдарының докторы (2003). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасының саяси процесіндегі зорлық жасау мәселелері және оның баламалары». Профессор (2003 жылдан). Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі (2006 жылдан), ҚР Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының толық мүшесі (2009).
«Зорлық жасау табиғаты жөнінде» (Қарағанды, 2002), «Әлеуметтік және саяси зорлық жасаудың мәселелері: тарихы, әдістемесі, шешу жолдары» (Минск, 2003) кітаптарының, сондай-ақ 70-тен астам ғылыми мақала мен жарияланымның авторы.

Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

1971 жылдан - Қарағанды қаласының ведомстводан тыс күзет бөлімінің электр монтері.

1972 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.

1974 жылдан - БЛКЖО ОК жанындағы Жоғары комсомол мектебінің тыңдаушысы.

1978 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Қарағанды облыстық комитетінің нұсқаушысы, комсомол ұйымдары бөлімінің
меңгерушісі.

1982 жылдан - Қазақстан Компартиясы Қарағанды облыстық комитетінің дәріскері, деріскерлік тобының жетекшісі.

1988 жылдан - КОКП ОК Қоғамдық ғылымдар академиясының аспирантурасының аспиранты.

1991 жылдың қыркүйегінен - «Атырау» АҚ филиалының директоры (Қарағанды).

1993 жылдан - ҚР Президенті
Аппараты мен Министрлер Кабинеті Діни бірлестіктермен байланыстар жөніндегі бөлімінің аға референті.

1994 жылдан - Қарағанды Облыстық жұмыспен қамту орталығының, Облыстық еңбек және халықты жұмыспен қамту басқармасының, Тұрғын халықты жұмыспен қамту,
еңбек және әлеуметтік қорғау Бас басқармасының бастығы.

1999 жылдан - ҚР Денсаулық сақтау, білім беру және спорт министрлігі кадрлық жұмыс бөлімінің бастығы.

2000 жылдан - ҚР Білім және ғылым министрлігі Кадрлық және арнайы жұмыс басқармасының бастығы, Әкімшілік департаментінің директоры, Министрлік Аппаратының жетекшісі.

2005 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Әлеуметтік-саяси бөлімінің бас инспекторы, «Отан» Республикалық саяси партиясы Орталық аппаратының жетекшісі (Астана қаласы).

2006 жылдың ақпан айынан - Қарағанды облысы әкімінің орынбасары.

2007 жылдың наурыз айынан бері - ҚР Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру-аумақтық жұмыс бөлімінің меңгерушісі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Жүнісов Қанат Құрмашұлы** - әнші, актер, ақын, драматург.

Биография
---------

1974 жылы 22 ақпанда бұрынғы Семей облысы, Аягөз ауданы, Тарбағатай ауылында дүниеге келген.

Дәстүрлі ән байқауының жүлдегері.

Қазақ эстрадасындағы "Бәйтерек", "Аламан", "Формат" т.с.с бірнеше топтардың, Маржан Арапбаева, Айгүл Иманбаева, Дос сынды көптеген танымал әншілердің репертуарларындағы белгілі әндердің сөзін жазған.

Қ.Жүнісов сөз жазған 200 әннің отыздан астамы "Хит шеру" бағдарламасында жеңімпаз атанған.

"Біржан сал", "Мағжан", "Жамбыл" фильмдерінде ойнаған.

С.Сейфуллиннің 110, 115, 120 жылдығында театр сахнасында, "Сәкен", "Өмір жолы", "Тайны и судьбы великих казахов" секілді деректі фильмдерде, "Жамбыл" көркем фильмінде С.Сейфуллиннің рөлін сомдаған. 2014 жылы Анкара қаласында "Түрксой" ұйымы өткізген шарада С.Сейфуллин рөлін ойнағаны үшін Қырғызстан үкіметі "Тоқтағұл" атындағы медальмен марапаттаған. Сонымен қатар "Сәкен сұңқар" бейнебаянын түсірген. 

"Біржан сал" фильміндегі сал-серілердің сөз қағысуын, "Құнанбай" фильміндегі Жанақ ақынның жырын жазған.

"Алғашқы махаббат" пьесасы Ресей елінде өткен театр фестивалінде "Ең үздік шығарма" номинациясын жеңіп алған.

2006 жылы "Ханшайым", 2014 жылы "Ән қанаты" атты ән жинақтары шыққан.

Еліміздің жиырма шақты театрында пьесалары қойылған.

Астана қаласы әкімдігінің қолдауымен 2014 жылы қазақ өнері тарихында тұңғыш рет бірнеше жанрды қамтыған ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ АПТАЛЫҚ өткізген.
Апталыққа мемлекеттік 5 театр ұжымы мен танымал өнер иелері қатысқан.

Апталық бағдарламасы
--------------------

Қ.Жүнісовтің "Жас қала, жас қаламгер"атты шығармашылық апталығының бағдарламасы:

* 22 қыркүйек "Өнерге тағзым" (дәстүрлі ән және поэезия кеші)
* 23 қыркүйек "Махаббат мелодрамасы" (спектакль)
* 24 қыркүйек "Ғашықтар хикаясы" (спектакль)
* 25 қыркүйек "Алғашқы махаббат" (спектакль)
* 26 қыркүйек "Әншінің пірі Әміре" (моноспектакль)
* 27 қыркүйек "Сәкен сұңқар" (спектакль)
* 28 қыркүйек "Сырлы саз" (Қ.Жүнісовтің сөзіне жазылған әндерден концерт);

Апталық аясында "Сөйле сырлы сахна" атты кітабының тусаукесері өткен.
Жұлдызды Астана - 2016" тұңғыш радиосыйлығында "Үздік мәтін авторы" номинациясының жеңімпазы атанды.
"Шалқар шабыт" радиоспектакльдер сайысында "Әншінің пірі Әміре" атты моноспектаклі жүлдегер атанған.
50 ге жуық әдеби кештердің сценарийлерін жазып әрі кештердің жүргізушісі болған.
Республикалық газет-журналдарға шығармалары, сұхбат-мақалалары жиі басылып тұрады.
Қазақстан Театр Қайраткерлері Одағының мүшесі.
1998-2009 ж ж Гумилев атындағы ЕҰУ қызмет еткен.
2009-2015 жж Қ.Қуанышбаев атындағы Мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрында әдебиет бөлімінің меңгерушісі болған.
Қазіргі уақытта Қазақстан Авторлар Қоғамының мүшесі әрі Астана қаласындағы филиалының төрағасы.

[1]

[2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.
2. ↑
**Серікжан Қажи Тоқайұлы** - 1957 жылы 9 қарашада Алматы облысы, Райымбек ауданы, Сарыжаз ауылында дүниеге келген. Абай атындағы Қазақ педагогика институтының (қазіргі АлМУ) физика факультетін 1979 жылы бітірген. Орта мектепте физика пәнінің мүғалімі, 1983— 1985 жылдары Райымбек аудандық комсомол комитетінің ІІ хатшысы, 1985—1987 жылдары ағарту қызметкерлері кәсіподағы аудандық комитетінің төрағасы, 1987 — 1991 жылдары аудандық партия комитетінің нүсқаушысы, 1991 — 1993 жылдары мектеп директоры, 1995—1998 жылдары Алматы облысы, Қарасай аудандық «Заман жартысы» газетінің бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары, 1997 — 2002 жылдары аудан әкімі аппаратының бас маманы болып қызмет еткен. 2002 — 2005 жылдары республикалық «Ана тілі» газетінің тілшісі, «Өлке» баспасының редакторы. 2005 жылдан бастап Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының әдеби кеңесшісі қызметіне. Алматы қаласы әкімдігі ұйымдастырған Абайдың туған күніне арналған жыр мүшәйрасының бас жүлдесіне ие болған, сондай-ақ республикалық өзге де мүшәйралардың жүлдегері атанған.

Өлеңдері 1976 жылдан бастап мерзімді баспасөз беттерінде үнемі жарияланып келеді. Алғашқы өлеңдері «Жалын» баспасынан шыққан «Қарлығаш» ұжымдық (1995) жинағына енген. «Мен даланың ұлымын» (1998), «Жүрегімнің дүрсілі» (2001), «Іле-басы бөктерінде» (2005), «Жан нұры» (2007), «Күн бесінге құлағанда» (2009) жыр жинақтарының авторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Сатаев Рақымбай**— журналист, баспагер. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. Жуалы ауданының құрметті азаматы..1938 жылы 2 қыркүйекте Жамбыл облысы]] Жуалы ауданындағы Амангелді ауылында туған. 1958—1961 жылдары әскер қатарында болып, 1966 жылы [[әл-Фараби атындағы Қазақ
Ұлттық университеті]]нің журналистика факультетін бітірген. Еңбекжолын 1965 жылдың наурызынан Қазақ телевизиясында тілшілік қызметпен бастады. Аға редактор, бас редактордың орынбасары болды. "Көгілдір экран" арқылы халық шаруашылығының көптеген салалары бойынша телехабарлар дайындап, комментаторлық міндетті қоса атқарды. 
1977-1988 жылдары ҚазМУ-дың журналистика факультетінде ұстаздық етіп, журналист кадрларын даярлауға елеулі үлес қосты. Факультет партия ұйымының хатшысы, деканның орынбасары болды. 1988 жылдан Жамбыл облыстық, Алматы қалалық журналистер бөлімшесінің, 1993—2001 жылдары Қазақстан Республикасы Журналистер одағының жауапты хатшысы.

2001 жылдан "Өнер" және "Білім" баспаларында редакторлық, аудармашылық жоне құрастырушы қызметтерін атқарып келеді. "Қазақстан Республикасының Президенттік Мәдени Орталығы", "Абай атындағы Опера және балет театры", "Мұхтар Әуезов атындағы академиялық қазақ драма театры", "ҚР-ның Прокуратурасы", "Халық даналығы" (авт. академик Ә.Хайдаров), "Білім айдыныңдағы ақ кеме", "Жаңа ғасырға — Жана ән", өнер адамдары жайлы "Асылдар мен Ардақтылар", "Қазақтың ою-өрнектері", "Дала дауысы" сияқты кітаптарды редакциялап, Шәкен Айманов, Бауыржан Момышулы, Құрманбек Жандарбеков жайлы кітаптарды, "Жеңіс — Победа — 60" фотоальбомын және т.б. құрастырды. Бірнеше деректі фильмдерді, экономика тақырыбына арналған кітаптарды қазақшаға аударды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық.
Алматы, "Білім" баспасы. 2005 жылы — 576 бет.ISBN 9965-09-134-Х
**Дәукеев Серікбек Жүсіпбекұлы** (17 ақпан 1950 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласы) – геология-минералдық ғылымдарының докторы (1997), Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының академигі (2003).   

  

Қазақ политехникалық институтын (1972, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген. 1972–79 жылдары Алматы облысы «Казгеофизика» өндірістік геология бірлестігі экспедициясында инженер-геофизик, аға геофизик, бас инженер, бас физик (1992), Қазақстан Республикасы Геология және қоршаған ортаны қорғау министрінің 1-орынбасары, министрі (1993–97), Қазақстан Республикасы Энергетика және табиғи ресурстар вице-министрі, Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрі (1997–2001), Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының президенті (2002–03), Геология институтының директоры (2002–04). 2006 жылдан «Қазмұнайтеххим» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады. «О*сновные проблемы геологии, размещения полезных ископаемых и развития минерально-сырьевого комплекса Казахстана в условиях реформирования экономики*» деген тақырыпта докторлық диссертацияны қорғады. Дәукеев 55 ғылым мақала мен 3 монографияның авторы. «Құрмет» орденімен марапатталған.

Шығармалар:
-----------

1. Минерально-сырьевая база РК на рубеже перехода к рыночной экономике. Минеральные ресурсы Казахстана, А. 1995;
2. Атлас карт. Минеральные ресурсы Казахстана, А. 1996.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
2. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том