recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Мағжан Жұмабаев даңғылындағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Студенттер үйі»
**Мағжан Жұмабаев даңғылы**. Бұрынғы атауы М. Жұмабаев көшесі және №1 даңғыл. М.Жұмабаев даңғылы Абылай хан даңғылынан басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Б. Момышұлы даңғылын және Қажымұқан, М.Төлебаев, Сұлутөбе, Талғар, Обаған, Жанкент, Балқантау, Таскескен көшелерін қиып өтіп. Ұзындығы - 3197м.

Мағжан Жұмабаев (1893-1938) - Алаш қозғалысының қайраткері, ақын, қазақ әдебиетінің аса көрнекті өкілі. Медреседе оқып, Шығыс халықтарының тарихын, Фирдоуси, Сағди, Хафиз, Низами секілді шығыс ақындарының дастандарын оқып үйренді. 1912 жылы ақынның Қазанда ақынның «Шолпан» атты түңғыш өлеңдер жинағы басылып шығады. Ақын Ә.Бөкейхан, А.Байтұрсынов, М.Дулатов секілді Алаш қайраткерлерімен бірге «Қазақ» газетіне өз өлеңдерін жариялап отырады.  

М.Жұмабаев тұңғыш өлеңінен бастап әлеуметтік тақырыпқа ден қойып, ағартушылық, ұлт-азаттық, демократияшыл бағытты үстанды. Ол Абай поэзиясының өшпес маңызын бірден танып, оны «хакім» деп атады. М. Жұмабаев «Қазағым», «Мен жастарға сенемін», «Қазақ тілі», «Тұркістан», т.б. өлеңдердің және «Батыр Баян», «Қойлыбайдың қобызы» атты дастандардың авторы.

Бұл даңғылда Еуразия гуманитарлық институты, *«Арасан»* демалыс орталығы, А.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің *«Студенттер үйі»* орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы Мұрағатталған 16 қаңтардың 2013 жылы.  (қаз.) (ағыл.) (орыс.)
Мағрип
*Басқа мағыналар үшін Ақшам намазы деген бетті қараңыз.*
**Мағриб** (المغرب العربي l-Maġrib al-ʿArabī) — Солтүстік-Батыс Африка өңірінің дәстүрлі аты.

Тарихы
------

Араб Мағриб Одағы елдерінің белгісі
Бұл атау араб тілінде осы күнге дейін сақталған. Әлі күнге дейін араб тілінде Марокконы осылай атайды. Дәстүр бойынша, Мағриб оңтүстігінде Сахара Атласы мен солтүстігінде Атлантика немесе Жерорта теңізі жағалауы арасындағы жерді, яғни Марокко, Алжир мен Тунистің солтүстік бөліктерін атайды.

Қазіргі уақытта Мағриб ұғымы саясатта кең мағынаға ие болды (Үлкен Мағриб деп аталатын) және оған (батыстан шығысқа қарай): Батыс Сахара, Мауритания, Марокко, Алжир, Тунис, Ливия кіреді. Орта ғасырларда «Мағриб» ұғымына мұсылмандық Испания (Андалусия) және Жерорта теңізінің батыс бөлігіндегі (Балеар аралдары, Сардиния, Сицилия) бұрынғы Араб халифатының басқа да иеліктері кірді.

Бұл мемлекеттер арабтардың жаулап алу кезеңінде «әл-Мағриб» жалпы атауын алды. Араб тілінен аударғанда әл-Мағриб - «күн бататын ел» немесе «Батыс». Әл-Машрыққа қарсы тұжырымдама, яғни «Шығыс».

1956 жылы Марокко мен Тунис тәуелсіздік алғаннан кейін Марокко королі V Мұхаммед пен Тунис премьер-министрі Хабиб Бургиба «Ұлы Араб Мағрибі» аймақтық бірлестігін құру идеясын ұсынды.

Танжерде (1958) және Рабатта (1963) бірқатар Мағриб елдерінің конференциялары бірігу мәселесі бойынша өткізілді.

Марокко, Алжир, Тунис, Ливия экономика министрлері кіретін Мағриб елдерінің тұрақты кеңес беру комитеті 1964 жылы құрылды. 1964-1968 жылдары комитет жанынан салалық комиссиялар құрылып, Мағриб елдері арасында экономиканың түрлі салаларында ынтымақтастық туралы бірқатар келісімдерге қол қойылды. Ливия 1970 жылы Мағрибтің барлық аймақтық ұйымдарынан шықты. Сол жылдан бастап Мауритания комитетке бақылаушы ретінде қатысады.

Мағриб елдерінің халықтары көптеген ғасырлар бойы жаулап алушыларға қарсы күресіп, өздерінің саяси және экономикалық мүдделерін қорғады. Берберлер, римдік оккупация, романдану, вандалдар, Византия, арабтар, түріктер, француздардың отарлық билігі - осының бәрі осы аймақтың ұзақ және күрделі тарихының парақтары. Мағриб елдерінің тәуелсіздік алуы осы мемлекеттердің дамуында жаңа кезең ашты.

1989 жылы ақпанда Алжир, Марокко, Тунис, Ливия және Мауритания басшылары жаңа аймақтық саяси және әкімшілік ұйым - Араб Мағриб Одағын (АМО) құру туралы келісімге қол қойды.

Әдебиет
-------

* *Апродов В. А.* Шығыс Мағрибтің мыңжылдығы / Е. С. Голубцова —  Мәскеу: Наука, 1976. — 152 б. — (Әлемдік мәдениет тарихынан). — 42000 таралым.
Зарина Байкенова

**Зарина Талғатқызы Байкенова**  — 1993 жылдың 24 тамызда Қызылорда қаласында дүниеге келген. Ол – педагог-хореограф, актриса, Қазақстан халықтарының Атырау облыстық Кіші ассамблеясының мүшесі, "Атырау балет" хореографиялық мектебінің директорының орынбасары. Хореография бойынша халықаралық фестивальдар мен байқаулардың лауреаты.

Фильмдері
---------

* 2011ж. - "Запрещённые танцы" - "Лия" (режиссер - Есболат Беделхан (Орда тобы) және Анар Жунусова)

Видеография
-----------

* 2011 ж. - "Каракоз" - Тел коныр (режиссер Анар Жунусова)
* 2012 ж. - "Асыл жаным "- Алмас Кішкенбаев (режиссер Жандос Айбасов)
* 2010 ж. - Kcell компаниясына арналған жарнамалық ролик "Дари любовь всем влюблённым" (режиссер Сәкен Жолдас)
* 2015 ж. - "Helios - солнце наших дорог" атты жарнамалық ролик (режиссер Арман Хайруллин)
* 2014 ж. - "London time "атты жарнамалық ролик (режиссер Исабек Абуталиев)

Мансабы
-------

«Салтанат» мемлекеттік ансамблінің балет әртісі (2011 ж. - 2012 ж.) Алматы қаласы

Махамбет Өтемісұлы атындағы драма театрда актриса (2014 ж. - 2015 ж.) Атырау қаласы

Қоғамдық келісім және достық үйінің режиссер-қоюшысы (2015 ж. ) Атырау қаласы

"Атырау балет" хореографиялық мектебінің директорының орынбасары (2013 ж. – қазіргі уақыт)

Жетістіктері
------------

Хореография бойынша халықаралық фестивальдар мен байқаулардың лауреаты болған жылдары:

* Қазақстан - 2004ж, 2014 ж.
* Ресей - 2005 ж.
* Болгария - 2004 ж.
* Польша - 2013 ж.
* Германия - 2011 ж. 2013 ж

«Tanzolymp» халықаралық чемпионатындағы қола медаль иегері (2011 ж.), «Өнердегі аққу бейнесі» тақырыбы бойынша Республикалық ғылыми конференциясының 1 дәрежедегі лауреаты (2011 ж. Алматы қ.). «Мисс Алматы Спорт» байқауының финалисті, «Айнура» фотоательесінің негізгі тұлғасы (2013 ж. – қазіргі уақыт, Атырау қ.).

Қосымша дерек
-------------

* Атырау қаласында алғаш рет "Чак-чак party" атты татар сауық кешін өткізді.

* «Тайқазан» республикалық жобасының шеңберінде Берекет Ақжігітовтің жұмыстарының галерея-көрмесін өткізді.

* Қазақстан елшілігінің шақыруы бойынша Қазақстан мәдениеті күндерінде Үндістанда Қазақстанды таныстырды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  В Алматы состоялась премьера фильма «Запрещенные танцы».
2. ↑  Триумф в Польше.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* VK әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасы
**Зарашфан** — Өзбекстанның Науаи облысындағы қала. 
Ол Қызылқұм шөлінде ірі алтын мен уран кен орындарының маңында орналасқан. 
Халық саны — 70 мыңнан астам.

Тарихы
------

Қаланың негізі Өзбек КСР-і кезінде алтын өндіру мақсатында қаланған. Ол кезеңдерде Мұрынтау кен орнында өндірілетін алтын бүкіл КСРО аумағында өндірілетін алтынның жалыпы көлемінің 30 пайызын құрады. 

1965 жылы Самарқаннан шыққан геологиялық-барлау тобы Бұқантау, Тамдытау және Мұрынтау таулары аймағында зерттеу жұмыстарын жүргізе бастады. 

Аймақта алтын және уран кен орындары табылғаннан соң, үкімет тарапынан Қызылқұм аймағын дамыту жайлы қаулы қабылданды. Осы уақыттан қаланың даму тарихы басталды. Бүкіл Одақ аймақтарынан кен орындарын игеру үшін жұмысшылар тартыла бастады.

Спорт
-----

Соңғы жылдары көптеген спорт жарыстары өткізіліп келеді. Мәселен, 2003 жылы Пауэрлифтинг бойынша Азия біріншілігі, 2004 жылы ауыр атлетикадан Азия чемпионаты, желкенді спорт бойынша ТМД елдері арасында өткен халықаралық жарысы және т.б.спорт түрлері бойынша жарыстар ұйымдастырылған. Тек 2004 жылы ғана Зарашфанда түрлі дәрежедегі 150 спорттық шаралар өткізілген.

Өнеркәсібі
----------

* "НГМК" (Алтын өндіру және өңдеу) мемлекеттік кәсіпорны;
* "Amantay Gold Fields" (Алтын өндіру және өңдеу);
* "Поток" АҚ(ет-сүт өнімдері);
* Эмульсиялық-жарылғыш заттар өндіретін зауыт.

Дереккөздер
-----------
Ырысхан Мұсаұлы
**Ырысхан Мұсаұлы** - 1933 жылы Семей облысының Абай ауданындағы Құндызды ауылында дүниеге келген. 1958 жылы Қазақ Ұлттық университетінің филология факультетін журналист мамандығы бойынша бітірген.

Еңбек жолы
----------

Еңбек жолын «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») газетінде бастады. Университеттің соңғы курсында оқып жүрген кезінде жаза бастаған. 1964 жылдан бастап Семейдің облыстық газетінде қызмет істеді. 1973-1977 жылдары Мангышлақ облысының "Коммунистiк жол" газетiнiң бас редакторы, Шевченко қаласы. «Абай» журналының бас редакторы қызметтерін атқарған.

2000 жылы екі томдық романдар жинағы шықты. 2003 жылы 5-томдық шыгармалар жинағы жарық көрдI.

Әскери атағы
------------

Әскери атағы - отставкадағы лейтенант.

Діни көзқарасы
--------------

Діни көзқарасы - «Исламды артық көрем, басқа діндерге жақсы ниетпен қараймын».

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы
--------------------------------

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы
------------------------------------

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Болашақта Қазақстан - өркендеген нл болады».

Хоббиі
------

Хоббиі - шахмат, шаңғымен серуендеу.

Сүйіп оқитын әдебиеті
---------------------

Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық, көркем әдебиет.

Отбасы
------

Тұл ер. Жұбайы - Мұқанова Ғазиза, марқұм, оқытушы. Қызы - Кәрібаева Күлғайша Дікенқызы (1954), оқытушы.

Еңбектері
---------

«Лениншіл жас», «Семей таңы» газеттерінде көптеген әңгіме, новеллалары, очерктері жарияланды. «Аға сұлтан» атты романы, осы романның негізінде жазылған «Тауан» атты пьесасы 2000 жылы жарық көрді. Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1979), Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен (1983) марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**USB Implementers Forum** (орыс. *USB Енгізушілер форумы*, қысқ. **USB-IF**) — USB-ге жағдай жасайтын және қолдайтын коммерциялық емес ұйым (Universal Serial Bus, қаз. *əмбебап тізбекті шина*). Оның негізгі қызметі USB, Wireless USB, USB On-The-Go технологияларын сатуды насихаттау және ынталандыру болып табылады, сондай-ақ USB стандарты техникалық сипаттамаларын дамыту және қолдау және өндірілетін өнімдердің осы стандарттарға сай сақталуын бақылау. PCMCIA бірлестігі тарқаған соң USB-IF ұйымы, ExpressCard стандартының еруі үшін жауапты .

USB-IF 1995 жылы USB стандартын дамушы компаниялар тобымен(Intel, Microsoft, Philips, US Robotics және басқалар.) құрылды. Қазір форумның басты қатысушылары Intel, Microsoft, Hewlett-Packard, Texas Instruments, NEC және NXP Semiconductors, дәлірек айтқанда, осылардың қатысуымен USB 3.0 стандарты әзірленді.

Vendor ID
---------

Әзірлеушілер үшін USB стандарты бойынша құжаттамаға USB-IF сайтында еркін қол жеткізуге болады. Алайда, бірегей Vendor ID алу үшін 5000 АҚШ долларын аудару қажет. Сондай-ақ Vendor ID USB логотипін пайдаланған үшін ақы төлеген жағдайда тегін қол жетімді (3500 АҚШ доллар 2 жылға) немесе USB-IF мүшелігін төлеген жағдайда (жылына $ 4000).

Тағы қараңыз
------------

* PCMCIA
* PCI SIG

Сілтемелер
----------

* USB-IF Ресми парақшасы

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Official Home Page for ExpressCard Technology from PCMCIA Мұрағатталған 12 ақпанның 2013 жылы.
2. ↑  USB.org — Members
3. ↑  Getting a Vendor ID
**Кіші Антанта**  - 1920 – 1921 жылдары құрылған Чехославакия, Румыния және Югославакия одағы.

Сипаттама
---------

Оның мақсаты 1 дүниежүзілік соғыстан кейін Орталық және Оңтүстік – шығыс Еуропада қалыптасқан күштердің арасалмағын сақтау болды. 1920 – 1930 жылдарда Еуропада француздың соғыс – саяси одақтар жүйесінде шешуші бкын есебнде танылды. Фпанцияның сыртқы саясатын жақтап, антисоветтік бақыт ұстады. Кіші Антантаның едәуір қарулы күштері болды. 1921 жылғы 18 шілдеде Совет мемлекетіне қарсы жасалған румын – польша шарты арқылы Польшамен байланыс жасады және Францияға сүйенді. Кейінірек Францияның позициясы шайқалуына байланысты Кіші Антантаның әлсірей бастады. Өзінің ықпалын сақтау үшін Франция Кіші Антанта одағына қатынасушылармен соғыс – саяси одақтар жасады. Бірақ Румынияның Англиямен, Венгриямен, әсіресе Италиямен (достық туралы 1926 жылы итальян- румын шарты) жақындасуына байланысты, бұл келісімдердің Франция үшін маңызы кеми берді. Югославияның Болгариямен (1937 жылы 14 қаңтар) мәңгілік достық туралы, Италиямен (1937 жылы 25 наурыз) бейтараптық туралы шарт жасасуы Кіші Антанта жүйесіне жаңа жарықшалар түсірді. 1938 жылы Англия және Францияның фашистік Германия және Иалиямен Мюнхен келісімін жасауына және Германияның Чехославакияны басып алуына байланысты Кіші Антанта одағы күйреген болатын. [1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 9 том
Элизабет Бэнкс
**Элизабет Маресал Митчелл** - 1974 жылы 10 ақпанда туған американдық актриса, өзінің танымалдылығын 2000 жылдары алды. Бэнкс Питтсфилд, Массачусетс штатында дүниеге келеді.

Ол отбасыдағы төрт баланың ішінде үлкені. Оның ата-анасы Энн және Марк Митчеллдар. Әкесі General Electric зауытындағы жұмысшы, ал анасы банк қызметкері. Мектептен кейін Элизабет Пенсильвания университіне көшеді де, оны жақсы бағалармен бітіреді, 1998 жылы ол American Conservatory Theater де білім алады. Ол өзінің атын Бэнкс қылып ауыстыруының себебі, ол оны Элизабет Митчелл әртісімен шатастырып алмас үшін. 2006 жылдың мамыр айында ол NBC телеарнасының «Клиника» телесериалында Ким Бриггс рөлін ойнайды. 2008 жылы ол Лора Буш рөлін Оливер Стоун «Буш» фильмінде ойнайды. 2012 жылы ол «Голодные игры» фильмінде Эффи Бряк рөлінде түсті.

Дереккөздер
-----------
**Лейцит**(грек. *leіkos* — ақшыл) — каркас құрылымды алюмосиликаттарға жататын минерал. Ол калийдің мөлшері жоғары магмалық балқымаларында пайда болады. Хим. формуласы K[AlSi2O6]. Құрамында K2O — 21,5%, Al2O3— 23,5%, SiO2— 55%, аздаған Na, Ca, Tі, Mg, Mn қоспалары ұшырасады. Сингониясы кубтық, 625 ӘС-дан төмен темп-рада кристалданады. Тау жыныстарында кристалдар және сеппелер түрінде кездеседі. Түсі ақ, сұрғылт, түссіз; шыныдай жылтырайды, тұнық; қатт. Моос шкаласы бойынша 5 — 6; тығызд. 2450 — 2500 кг/м3; Л. жоғары темп-рада және төмен қысымда пайда болады. SіO2 мөлшері аз эффузивті және гипабиссалдық сілтілі тау жыныстарына (лейцитит, лейцититтік базальт пен тефрит, шонкинит, италит, т.б.) тән. Тереңдегі сілтілі магмалық тау жыныстарында Л-тің орнына санидин мен гексигоналдық кальсилоттың (KAlSіO4) тұтасып біткен кристалдары пайда болады. Мұндай тау жыныстарды сынныриттер деп атайды. Табиғатта Л. өте сирек ұшырасады. Л. калий және алюминий алу үшін қолданылады. Қазақстанда Есіл өз. бойында кездеседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Leucite on Mindat
2. ↑  Handbook of Mineralogy
3. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 
Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі
 ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, 
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" Ж А Қ 
2003. — 248 бет. ?SВN 5-7667-8188-1, ?SВN 9965-16-512-2
**Элизабет Гаскелл** — (ағылш.  *Elizabeth Gaskell*; 29 қыркүйек 1810 жыл — 12 қараша 1865 жылы) — викториан дәуіріндегі ағылшын жазушысы.

Өмірбаяны
---------

Элизабет Гаскелл 1810 жылдың 29 қыркүйегінде Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі Уильям Стивенсон Фэйлзуорттегі унитариан шіркеуінің пірәдары болған. Ол бір жасында анасынан жетім қалып, апайының қолында тәрбиеленеді. 

1823 жылдан бастап Стратфорд-он-Эйвондағы мектеп-интернатында білім алады. 1832 жылы пірәдар Уильям Гаскеллге тұрмысқа шығады. Ол төрт қыз және бір ұлды дүниеге әкеледі. 

Оны әдебиетке кішкентай жалғыз кішкентай жәншау ауруынан шетінеуі алып келді. Жанының қиналысын ол роман жазу арқылы шығаруға тырысады. 

Оның алғашқы ірі туындысы "Мэри Бартон. Манчестер өмірінен повесть" атты әлеуметтік маңызы бар роман болды. Бұл романда ол халықтың ашығуы мен қайыршылыққа ұшырауы көтеріліс отының тұтануына алып келетінін ашық жазған. 

"Крэнфорд" романында провинциальді қалашық тұрғындарының өмірі бейнеленген.Ал "Руфь" романында жазушы ақсүйектің ұсынысын қабыл алмаған жұмысшы қыздың тәкаппарлығы жайында шебер баяндаған.

Элизабет Гаскелл 1865 жылы Олтонда қайтыс болады.

Шығармалары
-----------

**Романдары**

* «Мэри Бартон» (Mary Barton, 1848)
* «Крэнфорд» (Cranford, 1853)
* «Руфь» (Ruth, 1863)
* «Солтүстік пен оңтүстік» (North and South, 1855)
* «Сильвия табынушылары» (Sylvia’s Lovers, 1863)
* «Жұбайлар мен қыздары» (Wives and Daughters, 1866)

**Повестері мен жинақтары**

* The Moorland Cottage (1850)
* Mr. Harrison's Confessions (1851)
* The Old Nurse's Story (1852)
* Lizzie Leigh (1855)
* My Lady Ludlow (1859)
* Round the Sofa (1859)
* Lois the Witch (1861)
* A Dark Night's Work (1863)
* Cousin Phillis, `1863)

**Әңгімелері**

* Libbie Marsh's Three Eras (1847)
* Christmas Storms and Sunshine (1848)
* The Squire's Story (1853)
* Half a Life-time Ago (1855)
* The Poor Clare (1856)
* The Manchester Marriage (1858)
* The Haunted House (1859)
* The Half-brothers (1859)
* The Grey Woman (1861)

"Мери Бартон" романы
--------------------

  
Жазушы Элизабет Гаскелл 1848 жылы жарық көрген "Мери Бартон" романымен танымал болды. Элизабет Гаскелл ұзақ уақыт өз кезеңінде ағылшын өнеркәсібінің және чартизмнің орталығы саналған Манчестерде өмір сүрді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
Тіл ұстарту

```
 Тіліміздегі мыңдаған сөздерден ойға лайықты сөз таңдап,оны басқа сөздермен тіркестіріп дұрыс сөйлем құрау  оп-оңай іс емес.Оған ұқыптылық,сауаттылық қажет  және  үнемі жаттығу керек.Түрлі ғылым салаларына байланысты ғылыми әдебиеттерді, көркем әдебиет пен баспасөз материялын көп оқыған кісінің сөздік қоры бай,ойын дәл жеткізуге икемді болады.Тартымды сөйлеуге,жазуға жаттығу үшін газет журналдарды,әсіресе көркем әдебиетті көп оқу қажет. Көркем  әдебиеттің басқа әдебиеттерден айырмашылығы-оның көркем стилінде.Көркем әдебиет тілінің бір ерекшелігі-нда жансызға жан бітіріп айтады;жай,қарапайым нәрсені әсірелеп,ұлғайтып айтады;суреттеліп отырған нәрсені не құбылысты айқындай,ажарландыра түсу үшін көрікті,сұлу сөздерді  қосып айтады.Мысалы,А.Тоқмағанбетовтың:
                                     Төнгенде қатерлі күн,қара тұман,
                                     Аяққа шырмалғанда шұбар жылан.
                                     Ту ұстап,тұлпар мініп ел қорғауға ,
                                     Азамат азамат па аттанбаған?! -  
```

деген өлең шумағында қатерлі күн,қара тұман,шұбар жылан,ту ұстап,тұлпар мініп дегендердің бәрі - көркем сөздер.Сөз мағыналарын жетік білген ақын сөздерді дәл таңдап,дұрыс тіркестілгендіктен,сөз әсерлі шығып тұр.
**Ақінген газ-мұнай кен орны** — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығыс бөлігінде. Атырау облысы Жылыой ауданы Құлсары қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан. Барлау жұмыстары 1979 жылы басталып, 1980 жылы ашылған. Барлап-бұрғылау жұмыстары 1983 жылы аяқталды.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Кен қос қанатты, тұз күмбезді құрылымнан орын алған. Төменгі бор жыныстарын өнімді бес қабат құрайды: екі альб қабаты мұнайлы, апт-неоком және неоком қабаттары газды және неоком қабаты мұнайлы-газды. Өнімді қабаттардың орналасу тереңдіктері: альбтікі 660 – 682 м, апт-неокомдікі 927 м, неокомдікі 1028 – 1111 м.

Жатыс сипаты, құрамы
--------------------

Жатындар қойнауқаттық-күмбездік және қойнауқаттық, литологиялық тұрғыдан қалқаланған. Альб мұнай жатындарының биіктігі 10-16 м, неоком газ горизонтының мұнайлы бөлігінің қалыңдығы 6 м. Газ жатындарының биіктігі 11-22 м. Су-мұнай жапсары -679-877 м белгілерде, газ-су жапсары -947-1090 м белгілерде. Өнімді қатқабаттың қимасы терригендік таужыныстардан құралған, жинауыштары кеуекті. Мұнайға қаныққан қалыңдық 3,2-4,9 м, газға қаныққаны 3,3-8,9 м. 15,8 мм-лік штуцердегі бастапқы шығымдар (өнімдер): мұнайдыкі 27-51 м3/тәу, газдыкі 452,8-716,9 мың м3/ тәу. Газдылығы 7,7-119,9 м3/м3. Бастапқы қойнауқаттық қысымы 6,2-12,8 МПа, температурасы 34-74°С. Мұнай жатындарының режимі серпінді суарынды, газ жатындарының режимі серпінді газ-суарынды. Хлоркальцийлі типті қойнауқаттық сулардың тығыздығы 1078-1105 кг/м3, минералдылығы 127,1-162,5 г/л. Кен 1992 жылы пайдалануға берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасының табиғаты туралы энциклопедия, V- том
Қолшатыр-жаңбырдан және күн сәулесінен қорғану үшін пайдаланылатын бұйым. Қолшатырдың Отаны Қытай мен Египет екенін, алғашында бұл мекендерде қолшатыр – ақсүйектер мен патшалардың желпуіші ретінде қолданылған.

Қолшатырдың түрлері
-------------------

•Классикалық немесе дәстүрлі қолшатыр көбіне жаңбырдан толық қорғайды. Оның сабы ағаштан, пластмассадан жасалады

•Автоматты қолшатырдың ашып-жабатын тетігі болады. Ол жиналған кезде шап-шағын бола қалып, сөмкеге сыйып кетеді. 

•Компактілі қолшатыр өткінші, сылбыр жаңбырға ұстауға арналған. Ол сізді жаңбыр құйғанда қорғай алмай, сынып кетеді. Классикалық қолшатырдан көлемінің кішілігімен ажыратылады.

Тағы қараңыз
------------

жаңбыр
**Тоқай** – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының шығысында, Егіндібұлақ ауылынан 40 км жерде. Батыстан шығысқа қарай 9-10 км-ге созылып жатыр, ені 2-3 км. Ең биік жері — 933 м.

Жер бедері
----------

Беткейлері тік (әсіресе, шығыс бөлігі), өзен аңғарлары жыра-сайлармен тілімделген. Түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Таудың солтүстік етегінде бұлақтар бастау алады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Силур жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Қоңыр қызыл топырағын да жусан, сұлыбас, тырбыққараған өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Майордом** (лат. *major domus* "үйдің үлкені", "басшысы") — Франк мемлекетіндегі лауазым.

511 жылы Хлодвиг өлгеннен кейін оның мұрагерлері жер мен билік үшін қиян-кескі күрес жүргізді. Ел біресе бөлшектеліп, біресе қайта бірігіп, тұрақсыз жағдай орнады. Меровингтер әулетінен шыққан корольдердің билігі әлсіреп, майордомдардың ықпалы күшейе түсті. Король майордомдарды сарай шаруашылығын басқаруға тағайындайтын. Біртіндеп майордом қызметі әкеден балаға мұра ретінде қала беретін мемлекеттегі ең жоғарғы лауазымды қызметке айналды.

Майордом Карл Мартелл 715-741 жылдары корольмен санаспай-ақ өз билігін жүргізді. Оның билігі кезінде араб әскерлері Испаниядан өтіп, Галлияға шабуыл жасады. Бірақ оларды франктер 732 жылы Пуатье түбінде талқандады. Арабтар тарапынан төнген қауіп Карл Мартеллді күшті атты әскер құруға итермеледі. Атты әскер қатарына қабылданғандар майордомнан тұрғылықты шаруаларымен қоса жер үлестерін алды. Ол жерден түсетін табысқа иесі өзіне ат пен қару-жарақ сатып алуға міндетті еді.

Алғашында жер жауынгердің меншігіне мәңгіге емес, тек әскерде қызмет атқарып жүрген кезінде ғана берілетін. Кейін ол жер үлестері әкеден балаға мұра ретінде қалып отырды. сөйтіп оның балалары да әскери қызметті жалғастыруға міндеттенді. Атты әскерлеріне жер үлестіру үшін Карл шіркеу иеліктерінің біраз бөлігін тартып алды. 

Карл Мартеллдің сыйлыққа жер үйлестіріп беруі Еуропада жаңа қоғамдық құрылыс - феодализмнің қалыптасуының бастауы болды.
**Қолтық шөгінділері** - лагуна шөгінділері, *қолтық* айдындарына жиналған шөгінділер. 

Суы тұщы қолтықтарда құмды, сазды, кейде органикалық заттарға бай сазды-карбонатты жыныстар шоғырланады, оларда көмір қабатшалары мен линзалары кездеседі. Суы ащы (тұзды) қолтықтарда түрлі хемогендік қосылыстарға бай күкіртсутек мол қара лай тұнады. Тұзды қолтық шөгінділерінің қазбалы түрі құрамында натрий сульфаттары мен хлоридтерінің қабаттары, гипс, ангидрит, доломитті әктастар, кейде магнезит кездеседі.

Қолтық шөгінділерінде фауна қалдықтары кездеспейді, не олардың санаулы ғана түрлері ұшырасады, құрамы бірыңғай келеді. Қолтық шөгінділерін құраушы жыныстар мен фациялардың көлбеу және тік бағытта тез өзгеріп алмасатындығы олардың теңіздік және құрлық шөгінділері ұштасқан аралық жағдайда қалыптасқандығын көрсетеді. Құрғақ климатты Каспий теңізінің шығыс жағында 20 ғасырдың 30-жылдары Өліқолтық және Қайдақ шөгінділері пайда болған. Каспийдің деңгейі екі метрдей төмендегеннен кейін Өлі Қолтық құрғап кетті де, Қайдақ қолтығы теңізден бөлініп қалды. Қазақстан өңірінде әр геологиялық кезеңде жиылған қолтық шөгінділері және олармен байланысты түрлі кен байлықтары (тұздар, гипс, ангидрит, көмір) көп. Мыс, Маңғыстау облысындағы Таушық қоңыр көмір кені юра кезеңіндегі қолтық шөгінділерінен түзілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;
2. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Алатөбе мұнай кен орны** — Маңғыстау облысы Ақтау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км жерде орналасқан кен орны. Мұнайлы құрылым 1977 жылы анықталған. Барлау жұмыстары 1980–1982 жылдары жүргізілген.

Геологиялық құрылымы, сипаты
----------------------------

Құрылым жартылай күмбез тәрізді көтерілімде орналасқан және солтүстік-батыс бағытында тектоникалық жарылыммен шектелген. Мұнай кені тереңдігі 3875 м-дегі тектоникалық жарықтарға жанасқан орта триас кезеңінің карбонатты тау жыныстарында шоғырланған. Мұнайлы қабаттың жалпы қалыңдығы 60 м, тиімді қалыңдығы 17,8 м; ашық кеуектер 17%, өткізгіштігі 0,74 мкм2, мұнай сіңірімділік коэффиценті 0,74. Бастапқы қабат қысымы 52,5 МПа. Ұңғыманың тәуліктік өнімділігі 180 м3.

Құрамы
------

Мұнайы жеңіл (0,844 г/см3), парафин мөлшері 9,3%. Мұнайдың 300°С-қа дейінгі фракция шығымы 41%. Барланған геологиялық қоры бойынша Алатөбе мұнай кені орташа кен орны болып есептеледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;
2. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. SBN 9965-9765-1-1
Lucie Safarova detail 2012
Луция Шафаржова ( 1987 жылдың 4 ақпан айында Чехословакия, Брнода дүниеге келген) – чехиялық кәсіби теннисшы ,жеке сында әлемдегі экс-17ші ракетка.

Жетістіктері
------------

* Жеке сында әлемдегі экс-17ші ракетка.
* Жеке сында WTA сериясындағы турнирлерде 5 дүркін жеңімпазы ( барлығы - 8).
* Чехия ұлттық командасының құрамасында Федерация Кубогының (2011, 2012) 2 дүркін жеңімпазы.
* Жеке сында юниорлар арасында әлемдегі экс-8-ші ракетка.

Жалпы Ақпарат
-------------

Люция Шафарж отбасында екі қыздың бірі, оның үлкен апасының аты Вероника, кезінде апасы да кәсіби теннисшы болған. Әкесінің аты Милан Шафарж, ал анасының аты Яна Шафаржова. Чех қызының Куба деген иті бар екен.  

3 жасынан бастап Люция тенниспен айналыса бастады. Ең бірінші бапкері - ол әкесі болған. Кәзіргі бапкері Роб Стикли екен.   

Люция словакиялық, ағылшын, неміс тілдерін толық игерген.   

Теннисшылардың арасында Штеффи Граф пен Линдсей Дэвенпорт кумирлары екен.  

Ұзақ уақыт бойы өзінің отандасы Томаш Бердыхпен кездескен екен.  

2002 жылдан бастап кәсіби теннисшы. Шафаржова — солақай ойыншы, екі қолмен де оң жақтан ұрады. Ұнататын корты грунт екен.

Спорттық карьерасы
------------------

Жыл соңындағы рейтингі

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Жыл** | **Жеке дәрежедегірейтингі** | **Жұптық дәрежедегірейтингі** |
| 2013 | 29 | **18** |
| 2012 | **17** | 59 |
| 2011 | 25 | 134 |
| 2010 | 33 | 149 |
| 2009 | 40 | 120 |
| 2008 | 65 | 91 |
| 2007 | 24 | 881 |
| 2006 | 41 | 785 |
| 2005 | 50 | 511 |
| 2004 | 185 | 456 |
| 2003 | 533 |  |
|

Турнирларда Өнер Көрсету
------------------------

Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету  

Жеке сында WTA турнирлердің финалы (12)  

Жеңістер (5)  

Жеңілісі (7)  

Жеке сында ITF турнирлердің финалы (10)  

Жеңістер (7)  

Жеңілісі (3)

Жұптық сындар
-------------

Жұптық сында WTA турнирінің финалы (5)  

Жеңістер (4)  

Жеңілісі (1)  

Жұптық сында ITF турнирлердің финалы (1)  

Жеңістер (1)

Командалық турнирлары
---------------------

Командалық турнирлардың финалдары (2)   

Жеңістер (2)

Турнирлерге Қатысу Тарихы
-------------------------

Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда Өнер Көрсету

Сілтемелер
----------

* www.wtatennis.com
* www.itftennis.com Мұрағатталған 15 қазанның 2016 жылы.
* www.fedcup.com Мұрағатталған 27 наурыздың 2016 жылы.

| Турнир | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | Қорытынды | Карьерадағы Ұ/П
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| Australian Open | -
 | К
 | 1Р | 1/4 | 1Р | 3Р | 1Р | 3Р | 1Р | 2Р | **0 / 9** | 9-9
 |
| Roland Garros | -
 | 1Р | 1Р | 4Р | 2Р | 2Р | 2Р | 2Р | 2Р |  | **0 / 8** | 10-9
 |
| Уимблдон | -
 | 1Р | -
 | 3Р | 1Р | 1Р | 1Р | 2Р | 1Р |  | **0 / 7** | 3-7
 |
| US Open | К
 | 1Р | 2Р | 3Р | 1Р | 1Р | 1Р | 3Р | 3Р |  | **0 / 9** | 8-9
 |
| Үлкен Шлемдегі Барлық Ұ/П
 | 0 / 1
 | 0 / 4
 | 0 / 3
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 1
 | 0 / 33
 |  |
| ҮШТ жылдық нәтижелері
 | 1-1
 | 2-5
 | 1-3
 | 11-4
 | 1-4
 | 3-4
 | 1-4
 | 5-4
 | 3-4
 | 1-1
 |  | 30-34
 |
|
**Қолсандық** – ұзатылатын қыздарға арнап жасалатын, киім-кешек, әртүрлі заттар салынатын бұйым. Ол бұрындары қыз жасауының құрамына кіретінді. Көлемі шағын, ұзындығы – 45-50 сантиметр, ені 20-30 сантиметр, биіктігі – 15-20 сантиметр болып келеді. Ағаштан жасалып, біртүсті бояумен сырланады. Сән қуған адамдар оның беттеріне нұсқалы, бедерлі оюлар ойғызған, түрлі-түсті бояулармен сан қилы ою-өрнектер салғызған. Оны жасатқанда неше түрлі шұға, асыл тастар, сүйек пен күміс әшекейлермен де безендірткен. Көркемдік ерекшеліктеріне қарай қол сандықтар төрт топқа бөлінеді. Оның бірінші топқа жататын ең тәуірі – сырты түгелдей сүйектеліп әсемделгені. Ақтөбеден табылған осындай қол сандықтың бірі төрт жағы тегіс, қақпақтың төрт жиегі мен төбесі толықтай түйе сүйегінен кесіліп жасалған сан алуан әшекеймен өрнектеліпті. Ал, қол сандықтың жиектеріне қиыстырған сүйек әшекейлердің бетіне қос мүйіз оюлары жүргізілген. Алдыңғы бетіне үш үлкен шаршы ойыстырылып, олардың арасында, астыңғы жағында шебер қиюластырылған сүйек әшекейлердің беттерінде әдемі оюлар бар, астына жез, шұға төселген. Қол сандықтың екінші тобы: бет жағы түрлі-түсті бояулармен өрнектелгені, үшінші тобы: алдыңғы беттері өте күрделілері. Онда өсімдік тектес және геометриялық кескіндер бейнесінде бедерлі оюлар ойылады да, түрлі - түсті бояулармен нақыштар салынады, төртінші тобы: алдыңғы беттеріндегі өсімдік және геометриялық кескіндердің бір-бірімен айқасып жататыны, ақ, қызыл, жасыл, сары, қоңыр түсті бояулармен әрлеу арқылы бір жазықта ойылған оюлардың 2-3 қатар деңгейде ойылғандай етіп көрсетілетіні. Қол сандықтың қас беттері, екі жаны, қақпақтарының төбесі тегіс сүйектеледі.

Дереккөздер
-----------

Қ 18 **Қазақстан тарихы.** Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 – X
Эйр Астана ұшағы Халықаралық Алматы Әуежайынан ұшуда.
**Әуекомпания (авиациялық компания)** — Жолаушылар және жүк тасымалымен айналысатын, авиациялық жұмыс атқаратын мекеме. Кеңестік кезеңде *авиакәсіпорын (авиациялық кәсіпорын)* синонимы қолданылған.

Қазақстандағы ең танымал әуекомпания — Air Astana.

Тарихы
------

### Әлемдегі ең танымал әуекомпаниясы

DELAG, (нем. *Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft* — Германдық әуекеме жүргізу акционерлік қоғамы) — дүниежүзіндегі алғашқы авиакомпаниясы — 1909 жылы 16 қарашада басшылықтың қолдауымен құрылған. Ол Zeppelin фирмасының дирижаблін қолданған. Фирманың штаб-пәтері Майндағы Франкфуртте орналасқан.

Қазіргі авиакомпаниялар
-----------------------

### Мемлекеттік авиакомпаниялар

Жақынға дейін авиакомпаниялардың көбі мемлекеттің иелігінде болды. Бұл компанияларды ағылшынша «Flagcarrier» деп атаған, өйткені олар мемлекеттің «туының астында» ұшқан. Мемлекеттік авиакомпаниялар нарықтың әсеріне аз ұшырайды; шығын көбінесе мемлекетке түседі.

Германияда бұл (жекешелендіруге дейін) Lufthansa компаниясына тиген, Францияда Air France, Италияда Alitalia, Вьетнамда Vietnam Airlines, Таиландта Thai Airways.

### Ырықтандыру және жекешелендіру

Ырықтандыру және қайта реттеу барысында дәстүрлі мемлекеттік әуе компанияларының бөлігі ерікті нарыққа төтеп бере алатын жеке компанияларға қайта ұйымдастырылды.

Сілтеу
------

* Әлем әуе компанияларының тізімі (200 елдегі 1500 компания)
* Luftfahrt-Bundesamt (Германия)
* Еуроодақ авиакомпанялары Мұрағатталған 13 қарашаның 2007 жылы.
* Federal Aviation Authority (АҚШ)
* Department of Transportation (Ұлыбритания)
* Direction Générale de l’Aviation (Франция)
* Blog dei viaggi low cost (Informazioni su viaggi e voli low cost)
1747 жылғы Швеция мемлекеті шекарасы.
1721 және 1743 жылдары Ресей құрамына енген Ескі Финляндия аймақтары
**Або бітім трактаты** (1743) - Ресей мен Швеция арасында 1743 ж. 28 маусымда Финлядияның Або қаласында (Турку қаласының шведше екінші аты) жасалған трактат.  

Бұған сәйкес 1741-43ж. орыс-швед соғысы тоқтатылды. Або бітім трактаты бойынша Швеция орыстардың соғысқа дейінгі жерлерін бұрынғы күйінде қалдыруға келісті. Ресей Кюменегор провинциясын, Саволак провинциясының бір бөлігін т.б. өзіне қосып алды. Кюмене өзені шекаралық шек болып есептелді.

Дереккөздер
-----------

* "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998
**Хорезм Социалистік Кеңес Республикасы**, қысқаша **Хорезм СКР** не **ХСКР** — Хорезм Халық Кеңес Республикасының (ХХКР) мұрагері. Бір жылға жуық өмір сүрді. Астанасы Хиуа қаласы болды. Республиканың аты Хорезмнің тарихи-географиялық ежелгі аймағынан шыққан. Астанадан басқа ірі қалалар Үргеніш, Ташауыз, Көнеүргеніш, Төрткөл, Нүкіс, Қожалы болды.

Солтүстігінде Арал теңізі шайып, батысында және оңтүстігінде Түркістан АКСР-нің Каспий бойы аймағымен, шығыста Түркістан АКСР-нің Сырдария облысымен, оңтүстік-шығысында Бұхара СКР-мен шектесті. Түркістан АКСР РКФСР құрамына кірді.

Хорезм ХСР 1923 жылы 30 қазанда өткен Кеңестердің 4-хорезмдік съезі кезінде Хорезм СКР-іне айналды. Сонымен бірге республиканың конституциясы қабылданды. Сол күні Хорезм СКР-і одақтас республика ретінде КСРО құрамына кіретіндігі жарияланды. Тура бір жылдан кейін, 1924 жылдың қазан айының соңында КСРО-да ұлттық-аумақтық межелеу басталып, 27 қазанда Хорезм КСР-і жойылып, оның аумағы ұлт негізде жаңадан құрылған республикалар - Өзбек КСР-не (Хорезм СКР жерінің 9%-ы), Түрікмен КСР (81%) бөлінді, сондай-ақ Қазақ АКСР құрамындағы Қарақалпақ АО (10%) кірді, ол өз кезегінде РКФСР құрамында болды.

Республикадағы басқарушы партия Хорезм коммунистік партиясы болды, оның өзінің қарулы күштері болды. Өз валютасы - Хорезм рублі болған. Сондай-ақ республикада РКФСР (Совзнаки) және КСРО рублдері, сондай-ақ Хорезм таңғасы қоса алғанда қозғалыста болды. Республика экономикасының негізін ауылшаруашылығы (негізінен көкөністер мен жемістер, күріш, мақта және бидай өсіру), жібек шаруашылығы, мал шаруашылығы (соның ішінде қаракөл шаруашылығы), балық аулау (Арал теңізі мен Әмудария өзенінде), сондай-ақ, кілем тоқу, қыш ыдыстар мен бұйымдар жасау сияқты халықтық қолөнер кәсіптері құрады. Республика экономикасы РКФСР құрамына кірген Түркістан АКСР-інің экономикасымен тығыз байланысты болды.

Хорезм СКР-нің ресми тілдері өзбек және орыс тілдері болды. Хорезм СКР Хорезм ХСР-і сияқты, зайырлы мемлекет болды, бірақ халықтың басым көпшілігі сүннит мұсылмандары болды. Сондай-ақ, халықтың бір бөлігі христиандықты ұстанды (негізінен православие). Республикада 800 мыңға жуық адам өмір сүрді. Халықтың негізгі бөлігі өзбектер болды, сондай-ақ қарақалпақтар, түрікмендер мен қазақтардың едәуір бөлігі өмір сүрді. Орыстар, ирандықтар және басқа ұлт өкілдері де өмір сүрді.

Әкімшілік бөлініс
-----------------

Хорезм СКР өзбек, түрікмен және қырғыз-қарақалпақ - 3 автономиялы облыстарға бөлінді.

Тағы қараңыз
------------

* Хорезм Халық Кеңес Республикасы
**Air Jordan** — америкалық Nike компаниясының аты аңызға айналған баскетболист Майкл Джорданға арнап салынған иесі жазулы бренд. Ең басты акценті бұл фирманың үлкен сапалы, қымбат баскетболға арналған киім мен аяқ-киім. Бұл брендпен тағы да кәсіпқой боксерларға да, америкалық футболға да аяқ-киім шығарылады. Бұл аяқ-киім әлемнің барлық баскетболшыларының құрметі мен махаббатына ие болды. Джордан алғаш рет бұл кроссовкаларды ҰБҚ-ның 1984/85 маусымында киді. Ал ең алғаш рет сатылымға 1985 жылы түсті.

**JUMPMAN**(ағыл. jumpman  — секіруші адам) *Jordan Brand* брендінің барлық кроссовкалар мен киімдерінде көруге болатын арнайы логотипі. Бұл логотип ең алғаш рет Air Jordan кроссовкларының үшінші үлгісінде бірақ шықты.

Кроссовкалардың мәнді модельдері
--------------------------------

### Jordan I

Көбінесі бұл модельді Тинкера Хэтфилмен байланныса да, шын мәнінде Air Jordan I-ді Питер Мур ойлап тапқан. Ең алғаш рет 1985 жылы қызыл-қара түсте шыққан. Дэвид Стерн Майкл Джорданды осы кроссовкимен шыққан әр бір ойын үшін 5000 долларға айыппұл салды. Бірақ осыны Nike жарнама ретінде қолданып отырды. Майкл Джордан осы кездері де ҰБҚ-ның «рұқсат етілмеген» кроссовкаларды кие берді, ал Nike сатылымды бір жылда 800 миллионнан 4 миллиард долларға дейін ұлғайтты. Кейінірек, Nike кроссовкаларды басқа түсте де шығара бастады. Джордан осылай алғашқы маусымында ҰБҚ-ның жыл жаңа ойынщысы премиясын алды. 

### Jordan II

Air Jordan II - нің дизайның енді басқа адам — Брюс Килгор ойлап тапты. Jordan II моделі алдыңғы ға қарағанда жаңарақ болды. Кроссовкалар 1987 ден 1988 ге дейін шығарылды. 

### Jordan V

Air Jordan -ның бесінші моделі. Бес түрлі ерекшелігі бар: түссіз табаны, рефлекторлы тілшігі, бекітелі бау ұстаушы. Барлық Air Jordanдарға қарағанда ең танымал болып келеді. 

### Jordan VIII

1993 жылы пайда болған Air Jordan VIII кроссовкаларында Майкл Джордан өзінің 20000 ұпайын, Chicago Bullsтың құрамында жүріп ҰБТ-ның титулын үшінші рет жеңіп алды.Осыдан кейін Джордан мансабын доғарды.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* «Jumpman» ресми сайты
* Jordanның топтамасы NikeStore.com сайтында Мұрағатталған 26 қазанның 2007 жылы.
* Sneaker News — Air Jordan Тарихы  Мұрағатталған 3 мамырдың 2012 жылы.

Тағы қараңыз
------------
**Жаппарберді хан**(т. ж. б. — 1417) — Ақ Орда ханы (1416), Тоқтамыс ханның 6-шы баласы. Жаппарберді Жошы ұлысындағы үш саяси топ — Мәскеу, Литва князьдігі және Едіге биді жақтаушылар арасындағы билік үшін таласта Литва князі Витовтаның әскери, саяси қолдауына арқа сүйеді. 1413 жылы Витовтаның көмегіне сүйенген Жаппарберді мен Бетсабул (Бақтыбек болуы мүмкін) әскері Келімберді ханмен шайқаста жеңіліске ұшырап, *Бетсабул* қаза табады да, Жаппарберді қалған әскерімен Литваға оралады. 1416 жылы Витовтаның әскерімен Ордаға келген Жаппарберді Едіге хан етіп сайлаған Шыңғыс Шөкре оғланды өлтіріп, оның орнына өзі хан болады. Көп ұзамай Дервиш ханның ықпалымен Еділ бойынан қуылады. Жаппарберді Қырымға кетіп, Каффаны паналайды. Едігенің әскері *Каффаны* қоршауға алады, Жаппарберді *Литваға* қашып бара жатқан жолда өзінің серіктерінің қолынан қаза табады.

Сілтеме
-------

Қазақ энциклопедиясы

Тағы қараңыз
------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАлтын Орда хандары |
| --- |
|  |
| 
Бату хан • Сартақ хан • Ұлақшы хан • Берке хан • Меңгу Темір хан • Туда Меңгу хан • Төле Бұқа хан • Тоқта хан • Өзбек хан • Тыныбек хан • Жәнібек хан • Бердібек хан • Құлпа хан • Наурыз хан • Құзыр хан • Темір Қожа хан • Ордамәлік хан • Келдібек хан • Мұрад хан • Мір Болат хан • Әзіз Шейх хан • Абдулла хан • Мұхаммед Бұлақ хан • Ұрыс хан • Шеркес хан • Қағанбек хан • Арабшах хан • Тоқтамыс хан • Құйыршық хан • Темірқұтылық хан • Шәдібек хан • Болат хан • Темір хан • Жәлеләддин хан • Керімберді хан • Кепек хан • Шөкре хан • Жаппарберді хан • Дервиш хан • Қадырберді хан • Қажы Мұхаммед хан • Ұлық Мұхаммед хан • Барақ хан • |

 |
**Акура** (Acura) — спорттық және өкілетті типтегі автокөліктерді шығаруға мамандандырылған Honda концернінің солтүстікамерикалық бөлімшесі. 

Жинау зауыты American Honda Motor Co. 1986 жылдың 27 наурызда Калифорнияда ашылған болатын. Акура атауы 1989 жылы пайда болып, АҚШ-та сатылатын Honda-ның аса престижді модельдеріне жатқызылады. Акура маркасы автокөліктерінің тактикалық-техникалық сипаттамалары әдетте, Honda фирмасы модельдерінің арақатынасты параметрлерінен аса ерекшеленбейді. Бұған қарамастан модельдерінің атауы ұқсас болып та келеді. Модельдерінің көпшілігі тікелей Солтүстік Америкада өндіріліп (TL мен CL сериялары), ал бөлек модельдер — RL мен NSX аса аз сұраныс себебінен Жапониядан әкелінеді. Акураның тек қана америкалық модельдерінің шығарылуы 1999 жылы 101,3 мың данаға жетті.

1987 жылғы Acura Legend.
Акура маркасы модельдерінің барабар Honda автокөліктерінен негізгі ерекшелігі — спорттық кейіпі мен сериялық жабдықталуының әлдеқайда жоғарғы деңгейде болуы. Осыдан басқа, Акура Honda-ның америкалықтарға ұсынбайтын АҚШ-та аса престижді модельдер TL мен RL-ға өкілеттік етеді.

Бірінші буынды Acura MDX

Дереккөздер
-----------
**Мағзұм Тиесов** (1904 жылы туған қазіргі Ақмола облысы Қорғалжын ауданы №4 ауыл - 1973) - жазушы.

Мәскеу университетін бітірген. 1932 - 1941 жылы "Қаратау кеншілері" газетінің редакторы, орта мектеп директоры, 1943 жылы сол кездегі "Советтік Қарағанды" газеті
партия бөлімінің меңгерушісі болып қызмет атқарған. Кейін "Жұлдыз" журналының бас редакторы, "Социалистік Қазақстан" (қазіргі "Егемен Қазақстан"), "Казахстанская правда" газеттерінде әдеби қызметкер болған.

Мағзұм Тиесовтің "Отарды аман сақтап", "Шопан ата" (1965), "Дала перзенті" (1968),
"Бақытты бозторғай" (1974), "Қаз дауысты Қазыбек" (1979) повестері мен әңгімелері және очерктер жинағы жарық көрген. Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Лунда** (мвато-ямво патшалығы) — XV-XVII ғасырларда Конго өзені алқабында қалыптасқан мемлекет. 

Халқының басым көпшілігі этникалық жағынан қазіргі Ангола, Конго және Солтүстік Родезия шекараларын мекендеген балуалар.

Тарихы
------

Лунда мемлекеті XVII ғасырдың бас кезінде қалыптасып бітті. Мемлекетті билеуші - мвато-ямво мен оның әйелі - лукокеша басқарды. Лунда мемлекеті мвато-ямво Наведжи (1660-1675) және оның жақын мұрагерлері билік құрған кезеңде гүлденіп өсті. Сауда қарым-қатынастары жақсы дамыды. XIX ғасырдың аяғында чоквеге қарсы соғыстар салдарынан Лунда мемлекеті құлдырады да, Еуропа отаршыларының жеміне айналды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 7 том
**Мағзом Бижанұлы Сүндетов** (29.1.1936, Атырау облысы Доссор мұнай кәсіпшілігі - 7.2.1999, Алматы) - жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. ҚазҰУ-ды бітірген (1959). 1958 - 1959 ж. Қазақстан көркем әдебиет баспасының проза редакциясының кіші редакторы, 1959 - 1990 ж. сол баспада редактор, бөлім меңгерушісі, 1990 - 1996 ж. "Ана тілі" баспасының бас редакторы қызметтерін атқарған. Сүндетов әнгімелері "Ақжелкен", "Парасат", "Қазақ әдебиеті" сияқты белгілі баспасөз беттерінде жарияланған. Сүндетовтің тұңғыш "Жол айырығы" кітабы 1961 ж. жарық көрген. Сүндетовтің повесть, әңгімелері шет ел тілдеріне аударылған. Сүндетов *"Еңбек ерлігі үшін"* медалімен, Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Жапон қасқыры** (лат. *Canis lupus hattai*) – қарапайым қасқыр түрінің екі түр тармағы. Жапон аралдарында мекендеген қасқырлар болып саналады. Түр тармағының екеуі де жойылып кеткен. Жапон қасқыры 1889 жылы жойылып кетті.

Сыртқы пішін
------------

Бойы 120-129 см, құйрықтың ұзындығы 27-40 см. Шашы сары, құйрықтың ұшы қара. Алдыңғы екі аяғында қара дағы бар. Созылған бізтұмсық.

Жапон мәдениетіндегі қаскыр
---------------------------

Жапон ауыз әдебиетінде қасқыр жақсы қасиеттерге ие болған.  Қасқыр кедей мен осалдың қорғаушы және көмекшісі ретінде ұсынған, табиғи апаттар келе жатқан  туралы адамдарға ескертеді деп Жапон ауыз әдебиетінде айттылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Үлгі:MSW3 Wozencraft

* О вымирании Японского волка (ағылш.) Мұрағатталған 8 сәуірдің 2005 жылы.
1977 жылы 25 қарашада Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданы, Қоскөл ауылында дүниеге келген. 1998 жылы Ақтөбе қаласындағы гуманитарлық колледжді, 2003 жылы М.Өтемісов атындағы БҚМУ-ды «Бейнелеу өнері, сызу және еңбек» мамандықтары бойынша бітірді. Сол жылдан Орал қаласындағы Күрманғазы атындағы саз колледжінде істейді, қазір «Сәндік қолданбалы өнер және дизайн» бөлімінің меңгерушісі. Ә.Ғ. Тасқалиев-бейнелеу өнері әлемінің шығармашылық бағытына жаңа қадам басып, сәтті туындыларымен көріне бастаған кескіндемешінің бірі. Шығармалары бояу, кеңістік, ырғақтың ойнауы арқылы санаға тікелей әсер етеді. Суретші туындыларынан уақыт тұтастығы қамтылған өткен мен бүгінгі күн, болашақтың фантастикалық - символикалық әрекетінің нышаны көрінеді. Абстракциялық туындыларынан пішіннің жігерлі жарқын көрінісі мен ой-жүйенің бір-бірін алмастыруын байқаймыз. Жас суретші түс пен композициялық байланыстың маңызын талдап, қарапайым пошымдар арқылы өз ойын жеткізе білу бағытында ізденіп, жұмыстануда.

Әдебиет
-------

Жазира Жайық. Батыс Қазақстан сүретшілері.-Орал,2010. - 160б.
Рио-Гранде Мексикадан жоғарыда - панорама
**Рио-Гранде** (Rіo Grande), **Рио-Браво-дель-Норте** — Солтүстік Американың оңтүстік-батысындағы, АҚШ пен Мексика жеріндегі өзен. Ұзындығы 2880 километр, су жиналатын алабының аумағы 570 мың км². 

Сеңгір (Жартасты) таулар жүйесіндегі Сан-Хуан тауынан басталып, қуаң үстірт, ішінара енсіз каньондар арқылы ағып, Мексика шығанағына құяды. Өзен Эль-Пасо қ-нан сағасына дейін АҚШ пен Мексика аралығындағы мемлекеттік шекара бойымен өтеді. 

Су деңгейі қыркүйек — қараша айларында көтеріліп, қуаң жылдары өзеннің кейбір телімдері құрғап қалады. Орташа су ағымы 570 м3/с. АҚШ пен Мексика мемлекеттері арасындағы келісім-шарт бойынша Рио-Гранде суын (энергия өндіру, жер суару) пайдалану үшін ірі бөгендер салынған. 

Өзен жағалауында Эль-Пасо, Ларедо, Альбукерке (АҚШ), Сьюдад-Хуарес, Нуэво-Ларедо (Мексика) қалалары орналасқан.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы", 7 том
**Әшiрова Сәуле Әбілдақызы** – Алматы облысы, Қаскелең қаласында дүниеге келген..

1967 жылы КИЗ-де орта мектепті бітіріп, сол жылы Мәскеу полиграфия институтына оқуга түсті. Жылы институтты тамамдағаннан кейін жолдама бойынша Алматыдағы №2 баспаханаға жұмысқа жіберілді. 1973—1977 жылдары Фрунзе қаласында жұмыс істеді, 17 жыл бойы "Кітап" өндірістік бірлестігінде офсет цехының, техникалық бакылау бөлімінің бастығы, бас директордың орынбасары болып еңбек етті.

1994-1998 жылдары Бағалы кағаздар фабрикасында өндірістік бөлім бастығы болып істеді.

1998-2001 жылдары Қазақ Заң университетінде баспаполиграфиялық Орталықты іске қосты. Орталық Жоғары оку орның және көптеген басқа да оқу орындарын заң оқулықтарымен камтамасыз етті. 1972-2001 жылдан "Дәуір" РПБК директорының коммерциялық мәселелер жөніндегі орынбасары.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім баспасы". 2005 ж. - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X