**Судзуми Тонегава** (также **Сусуму Тонегава**, жап. *利根川 進*, ағылш. *Tonegawa Susumu*; 6 қыркүйекте 1939 ж.т. Нагоя, Жапония) — жапондық молекулалық биолог, 1987 жылы «Антиденелер құрылуының түрлілігі генетикалық принципі» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Соңғы уақытта, ол жад қалыптастыру жасушаларының механизмдерін зерттеуге көшті. Массачусетс технологиялық институтының профессоры.

Өмірбаян
--------

Судзуми Тонегава өмірге 6 қыркүйекте 1939 жылы Нагоя қаласында(Жапония) келген. Ол Токиодағы беделді мектеп бітірген (*Хибия жоғарғы мектебі*), кейін 1963 жылы Киото университетін (Киото) бітірген. Диссертациясын Сан-Диего Калифорния университетінде қорғап Салк институтындағы (Сан-Диего) Нобелевь сыйлығының лауреаты 1975 жылғы Ренато Дульбекконың лабораториясында жұмыс істеген. Кейін иммунологиялық зерттеулерін Базель иммунология институтында (Базель) жасады, бұнда жасаған өз тәжірибелері, жаңалықтарға әкелді. 1981 жылы Массачусетс технологиялық институтының профессоры болып, профессор Пиковер оқыту және жад институтын құрды.

Ғылымға үлесі
-------------

Тонегава адаптивтік иммундық жүйедегі генетикалық механизмді ашқаны үшін жақсы белгілі. Ықтимал антигендердің үлкен санынан ағзаны қорғау үшін иммундық жүйесі әртүрлі миллиондаған антиденелерді генерациялау қабілетті. Әрбір антидене бір генді кодтайтын болса, онда ол миллиондаған гендер қажет болған еді. Тонегава бұл парадоксты шешті. 1976 жылғы бастаған тәжірибелерінде, Тонегава генетикалық материал сондай жолмен тасуы мүмкіндігі бар ол антиденелердің үлкен жиынтығын тудыруға қабілетті екенін көрсетті. B-лимфоциттердегі (лимфоциттер, синтездеуші антиденелер) тышқан эмбриондарындағы және ересек тышқандардың ДНҚ салыстыру, ол ересек жануарлардың B-лимфоциттеріндегі гендер көшеді, рекомбинициялайды және қиып алынады, онда антиденелер айнымалы бөлітерінің сан алуан түрлілігіне әкеледі (сыртқы ақуызбен арнайы таныйтын және байланысатын бөлік). Иммундық жүйенің қажетті антиденелердің нұсқасын іздеуге қабілеттілігіне әкеледі, ол антигендерді байланыстырады, және органға түскен инфекцияға кедергі жасайтын деңгейлерде синтез бастайды.

Сілтемелер
----------

* Нобельдік жүлде сайтындағы өмірбаяны Мұрағатталған 30 мамырдың 2013 жылы.  (ағыл.)
* «MIT Biology» сайтындағы өмірбаяны  (ағыл.)
* Описание на сайте «Picower Institute for Learning and Memory»  (ағыл.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1976—2000 жылдардағы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаттары |
| --- |
|  |
| 

Бламберг / Гайдушек (1976) •
Гиймен / Шалли / Ялоу (1977) •
Арбер / Натанс / Смит (1978) •
Кормак / Хаунсфилд (1979) •
Бенасерраф / Доссе / Снелл (1980) •
Сперри / Хьюбел / Визель (1981) •
Бергстрем / Самуэльсон / Вейн (1982) •
Мак-Клинток (1983) •
Ерне / Келер / Мильштейн (1984) •
Браун / Голдштейн (1985) •
Коэн / Леви-Монтальчини (1986) •
Тонегава (1987) •
Блэк / Элайон / Хитчингс (1988) •
Бишоп / Вармус (1989) •
Мюррей / Томас (1990) •
Неер / Сакман (1991) •
Фишер / Кребс (1992) •
Робертс / Шарп (1993) •
Гилман / Родбелл (1994) •
Льюис / Нюсляйн-Фольхард / Вишаус (1995) •
Доэрти / Цинкернагель (1996) •
Прузинер (1997) •
Ферчготт / Игнарро / Мурад (1998) •
Блобель (1999) •
Карлссон / Грингард / Кандел (2000)
 |
|  |
| 

---

Толық тізім | 
1901—1925 | 
1926—1950 | 
1951—1975 | 
**1976—2000** | 
2001-ден бері

 |

 |