**Viking 1** — Марсты зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі, орбиталық және қону аппараттарынан тұрды. *Viking 1* Марс бетіне сәтті қонған тарихтағы екінші ғарыш кемесі болды (Марс-3 станциясынан кейін), ал ғылыми миссиясын сәтті орындағандар ішінен алғашқысы болды.

Хронологиясы
------------

*Viking 1* 1975 жылдың 20 тамызында сағат 21:22:00 UTC Флоридадағы Канаверал мүйісінен ұшырылды.

10 айдан кейін, 1976 жылдың 19 маусымында аппарат Марс орбитасына енді (оған бірнеше күн бұрын ғаламшардың түсірген суреттерін Жерге жіберді).

Қону бөлігінің Марс бетіне қонуы АКШ мемлекетінің 200-жылдығына орай 4 шілдеге жоспарланған еді. Бірақ қону аймағының бедері, жіберілген суреттерге қарағанда, қауіпсіз деп танылмады. Бұған байланысты жаңа қону аймағы іздестіріліп, миссия 20 шілдеге шегерілді, бұл күн Аполлон 11 Айға қонуының жеті жылдығына сәйкес келді. Қону аппараты сағат 08:51 UTC орбиталық аппараттан бөлініп, сағат 11:53:06 Хриса жазығына қонды.

Марс бетінен түсірілген тұңғыш фотосурет, 20.07.1976
Қонғаннан кейін 25 секунд өткенде, аппарат Марс бетінен түсірілген тұңғыш фотосуретті тікелей Жерге жібере бастады, бұл операция төрт минутқа созылды. Келесі жеті минуттың ішінде 300° панорамалық сурет түсіріліп жіберілді. Келесі күні түрлі-түсті суреттер де түсірілді. Қону бөлігі екі камерамен жабдықталған еді, бұған қоса сейсмометрі (қосылмай қалған), рентгендік спектрометрі, газ хроматографы, метеорологиялық құрылғылары, химиялық анықтағышары және басқа да сенсорлары болған. Жалпы, аппарат 1982 жылдың 11 қарашасына дейін істеп тұрды, сол күні Жерден жіберілген қате бұйрықтан байланыс тоқтап қалды.

Орбиталық аппарат екі камерамен, инфрақызыл спектрометрмен және инфрақызыл радиометрмен жабдықталған болатын. Сондай-ақ ақпаратты қабылдап, Жерге жеткізетін ретрансляторы болды, бұл қону бөлігінің Жермен тікелей байланысынан 10 есе жылдам еді. Жалпы, Жерге 57 000-нан астам сурет жіберілген еді. 1980 жылдың 17 тамызында орбиталық бөліктің кеңістіктегі бағдарлау жүйесінде газ бітіп қалғаннан соң, оның миссиясы аяқталды. Осы төрт жылдың ішінде ол Марсты 1489 рет айналып үлгерді.

Галерея
-------

Алғашқы панорамалық сурет, 20.07.1976

* Viking 1 ұшырылуы, 20.08.1975*Viking 1* ұшырылуы, 20.08.1975
* Бірінші түрлі-түсті сурет, 21.07.1976Бірінші түрлі-түсті сурет, 21.07.1976
* Аппарат қазған арықтардың суретіАппарат қазған арықтардың суреті
* Марстағы күннің батуыМарстағы күннің батуы
* Хриса жазығыХриса жазығы
* Марс серігі Фобостың суретіМарс серігі Фобостың суреті

Сілтемелер
----------

* Миссия жайында (ағылш.)
* *Viking 1* Марс картасында

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуМарсқа ұшқан ғарыш кемелер |
| --- |
|  |
| Жанынан өткен | 
Марс-1† • Маринер-4 • Зонд-2† • Маринер-6 • 7 • Марс-6 • 7 • Rosetta • Dawn • MarCO |  |
|  |
| Орбиталық | 
Марс-2 • 3 • Маринер-9 • Марс-4† • 5 • Viking 1 • 2 • Фобос-1† • 2† • Mars Observer† • Mars Global Surveyor • Nozomi† • Mars Climate Orbiter† • 2001 Mars Odyssey • Mars Express • Mars Reconnaissance Orbiter • Мангальян • MAVEN • Trace Gas Orbiter • Аль-Амаль • Тяньвэнь-1 |
|  |
| Марс бетіне қонған | 
Марс-2† • 3† • 6† • 7† • Viking 1 • 2 • Mars Pathfinder • Mars Polar Lander† / Deep Space 2† • Beagle 2† • Phoenix • Schiaparelli† • InSight |
|  |
| Роверлер | 
ПрОП-М† • Sojourner • Spirit • Opportunity • Curiosity • Тяньвэнь-1 миссиясының ровері • Perseverance (Ingenuity тікұшағы) |
|  |
| Жоспардағы миссиялар | 
Tera-hertz Explorer • EscaPADE (2024) • Мангальян-2 (2024) • Martian Moons Exploration (2024) • Rosalind Franklin (ровер) (2028) |
|  |
| Сәтсіз ұшырылғандар | 
Маринер-3 • 8 • Марс-96 • Фобос-Грунт / Инхо-1 |
|  |
| Қосымша | 
Марс бетіндегі ғарыш аппараттары тізімі |
|  |
| † белгісімен миссиясын орындай алмаған ғарыш кемелері белгіленген |

 |