**Мелвин Шварц** (ағылш. *Melvin Schwartz*; 2 қараша 1932, Нью-Йорк, АҚШ — 28 тамыз 2006, Твин-Фолс, Айдахо, АҚШ) — американдық физик, профессор, физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1988) мюондық нейтрино мен антинейтриноларды ашқаны және сигма-нөлдік-гиперон мен пионийдің бар екенін ашқаны үшін.

АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1975).

Өмірбаяны
---------

Нью-Йоркте еврей отбасында дүниеге келген. Он екі жасында ол Бронкстағы физика-математика мектебіне оқуға түсті, бұл мектеп әлемге төрт Нобель сыйлығының лауреаттарын берді. Мектепті бітіргеннен кейін, ол (1949) Колумбия университетінің физика факультетіне оқуға түсті, оны сол кезде аты аңызға айналған профессор Исидор Раби басқарды, болашақ Нобель сыйлығының лауреаты, 13 жыл ішінде алты Нобель сыйлығының лауреаттарын дайындады. 1958 жылы Мелвин Шварц доцент, ал 1963 жылы профессор болды. Ол көрнекті ғалымдар Леон Ледерман және Джек Стейнбергермен бірге Брукхавен ұлттық зертханасында AGS протон синхротронында бірегей физикалық эксперимент жасап, жүргізді, оның барысында мюондық нейтрино алғаш рет ғарыштық сәулелерден емес, зертханада алынды, бұл оларды зерттеп, электронды нейтринодан ерекшеленетін нейтриноның жаңа түрінің бар екендігі туралы біржақты қорытынды жасауға мүмкіндік берді.

Мелвин Шварц сигма-нөлдік гиперон мен пионийді ашуға, сондай-ақ гиперондардың ыдырауындағы паритеттің сақталмауының тәжірибелік дәлеліне жауапты болды.

1988 жылы Шварц Леон Ледерман және Джек Стайнбергермен бірге физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты атанды.

1992 жылы Адамзатқа ескертуге қол қойды.

Мелвин Шварц 2006 жылы 28 тамызда қайтыс болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Exotic atom has pion and muon in thrall. New Scientist, 10 June 1976
2. ↑  World Scientists' Warning To Humanity  (ағыл.). Тексерілді, 15 мамыр 2019.

Әдебиет
-------

* Нобель сыйлығының лауреаттары, энциклопедия, 1-2 том, Мәскеу, Прогресс, 1992 ж.
* *Храмов Ю. А.* Шварц Мелвин // Физиктер : Өмірбаяндық анықтама / Ред. А.И. Ахиезер. — Бас. 2-ші, өңд. және тол. — М. : Наука, 1983. — Б. 298. — 400 б. — 200 000 дана.
* Дүниежүзілік өмірбаяндық энциклопедиялық сөздік, Мәскеу, БРЭ, 1998

Сілтемелер
----------

* Нобель комитетінің сайтынан ақпарат (ағыл.)
* *М.Шварц.* «Жоғары энергиялы нейтринолармен бірінші тәжірибе». Нобель дәрісі // Физика ғылымдарының жетістіктері, 160 том, 10 шығарылым, қазан 1990

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
1976—2000 жылдардағы Физика саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Рихтер / Тинг (1976) •
Ф. Андерсон / Мотт / Ван Флек (1977) •
Капица / Пензиас / Р. Вильсон (1978) •
Глэшоу / Салам / Вайнберг (1979) •
Кронин / Фитч (1980) •
Бломберген / Шавлов / К. Сигбан (1981) •
Вильсон (1982) •
Чандрасекар / Фаулер (1983) •
Руббиа / ван дер Мер (1984) •
фон Клитцинг (1985) •
Руска / Бинниг / Рорер (1986) •
Беднорц / Мюллер (1987) •
Ледерман / Шварц / Стейнбергер (1988) •
Рамзей / Демельт / Пауль (1989) •
Фридман / Кендалл / Р. Тейлор (1990) •
де Жен (1991) •
Шарпак (1992) •
Халс / Дж. Тейлор (1993) •
Брокхауз / Шалл (1994) •
Перл / Райнес (1995) •
Д. Ли / Ошеров / Ричардсон (1996) •
Чу / Коэн-Таннуджи / Филлипс (1997) •
Лафлин / Штермер / Цуи (1998) •
’т Хоофт / Велтман (1999) •
Алферов / Кремер / Килби (2000) 
 |
|  |
| 
Толық тізім | 
1901—1925 |
1926—1950 |
1951—1975 | 
**1976—2000** | 
2001—ден бері

 |

 |