recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ақиқат пен аңыз кітабы
**Ақиқат пен аңыз** — роман-диалог

**Ақиқат пен аңыз** — Әзілхан Нұршайықовтың қаһармандық рухтағы шығармаларының бірі. Роман-диалог 1978, 1980, 2009 жылдары жеке кітап болып жарыққа шықты.

Қысқаша мазмұны
---------------

Бұл шығармада Ұлы Отан соғысының даңқты каһарманы, гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының азаматтық, ерлік тұлғасын мүсінделеді. Баукеңнің сонау балауса жастық шағынан бері, Совет Армиясының үздік мектебінде шыңдалу кезіңіне, Ұлы Отан соғысының отты жылдарынан бастап күні бүгінге дейінгі ұлағатты өмір жолын шынайы фактілер аясында қызғылықты баяндайды. Романның жазылу формасы да ерекше: бүкіл оқиға автор мен кейіпкердің диалогі арқылы өтеді.

Шығарманың басты кейіпкері
--------------------------

**Бауыржан** - Кеңес одағының батыры, жазушы, Екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, әскери қолбасшы, стратег және тактик. Шығармада Бауыржан өзі айтқанынан қайтпайтын, тәкаппар,өр мінезді кісі болғанынын көрсетеді. Жас кезінен бастап әкесінің сөздерін жадында сақтап өскен адам. Өлсе де өтірік айтпайтын, жамандық ойламайтын ақ жүректі кісі болған. 

1928-1930 жылдары бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.

1932 - 1934 жылдар аралығында Қызыл Армия қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді.

Тағы қараңыз
------------

* Әзілхан Нұршайықов
* Бауыржан Момышұлы

Дереккөздер
-----------

1. 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуӘзілхан Нұршайықов шығармалары |
| --- |
|  |
| Романдары | 
Ақиқат пен аңыз (роман-диалог) • Махаббат, қызық мол жылдар |
|  |
| Басқа шығармалары | 
Өмір өрнектері: Әдеби күнделіктер • Аудармалары • Әңгімелері • Повестері |

 |
**Ақкетік арайы** – Түпқараған аудандық газеті.

Тарихы
------

Маңғыстауда баспа тәсілімен басып шығарылған алғашқы газет 1931 жылы «Жаңа жұртшылық» деген атпен Форт-Александровск баспаханасында 800 дана таралыммен айына 10 рет шығып тұрыпты. Оған уақытында Ж.Сәрсенбин, Ғ.Нұрымов, Ж.Қызылбаев, т. б. белгілі азаматтар редакторлық еткен. 

Кеңес өкіметінің 30-жылдардың басындағы саясатына орай газеттің атауы 1933 жылы «Колхоз жолы» деп өзгертілсе, 1958 жылдан бастап «Ленин жолы» деп аталды. Осы атпен газет 1963 жылға дейін шығып тұрды да, Форт-Шевченко ауданы таратылған кезде жабылып қалды.

Тәуелсіздік таңы атқан жылдан бері 2002 жылдың 7 маусымынан ауданда «Түпқараған жаңалықтары» атымен 1000 дана таралыммен облысқа белгілі журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қайта жаңғырған жеке меншік газет шыға бастады. Аудандағы баспасөзді реттеу жөніндегі қаулыны басшылыққа алып, сонымен қатар, көп үзіліспен аудан баспасөзінен қол үзіп қалған аудан жұртшылығы сұрауымен ауданда 2004 жылдың 16 ақпанынан бастап «Ақкетік арайы» атауымен 1000 дана таралымда жоғарыдағы журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қоғамдық-саяси басылым болып қайта құрылып, бүгінге дейін өз оқырмандарын тұрақты айдарлары мен қосымша беттеріндегі арнайы жарияланымдарын ұсынып қуантып келеді. Сол уақыттан бері қарай газетте Есберген Іңірбай, Мұқанбетулла Кемер, Айсағали Қыдыр, Милана Елеусінова, Жадыра Жолдасова тәрізді журналистер редакторлық етті.

Бүгінде «Маңғыстау–Медиа» ЖШС-на қарасты аудандағы газет редакциясы өзінің 1500-дай оқырманына әр апта сайын жаңалықтарын ұсынып келеді.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ақкетік арайы газеті туралы Мұрағатталған 4 қарашаның 2018 жылы.
**Ақкесене мұнарасы** - Жамбыл облысы, төменгі Талас ауданында орналасқан Қазақстан тарихында осы күнге дейін сақталған Қыпшақ дәуірінің есерткіші. (XIII-XVII). 

Жамбыл облыстық археологиялық эспедиция басшысы Г.И.Пацевичтің пайымдауынша бұл ескерткіш кезінде қарауылдауға арналып салынған нысан. Жедел континенттегі ауа райы осы аймаққа тән, сол себепті де мұнараның негізгі келбеті сақтала қоймаған, осы соңғы он жылда ескерткіш тіптен мүжіле түсті, және жедел жөндеу жұмыстарын керек етті. Мұндай ескерткіштер республика аймақтарында аз екенін ескере отырып, оны сақтап қалу мақсатындағы жөндеу жұмыстары өте қажет еді. Оның барлық сырт келбетін ғылыми негіздеу есерткішті кешенді зерттеуден өткізгенде ғана мүмкін екендігі анықталды. 10-12, 17 ғ.ғ. (археологиялық, сәулет) ауылдан солт-батысқа қарай 35 шақырымда, а. солт-батысқа қарай 21 шақырымдағы шөл далалы мекендегі кеуіп кеткен каналдың жағ. орналасқан. 1896 ж. В.А.Каллаурмен, 1945, 1949 ж.ж. – Жамбыл облысы тарихи - өлкетану мұражайымен (Л.И. Ремпель мен Г.И. Пацевич, өлшемдері Г.В. Исхакова), 1980 ж. «Қазжобажаңғырту» жұмыстарының нәтижесінде материктік сары топырақта іргетассыз бекіністің салынғаны анықталды. Бұрыштарымен жарық жағына қарай бағытталған, бұрыштарында мұнаралары бар, биіктігі 2,5-3 м. пасхалы қабырғалармен қоршалған тік бұрышты (21 х 22 м) алаңқай, ***Ақ Кесене*** деген атымен белгілі шығыс мұнара дөңгелектеу келген, диаметрі 11 м іргедегі 14 м биіктіктегі сақталған пішінмен бөлінген; тік қимада конус тәріздес пішінге ие. Баспалдақтар мен жоғарыға қарай шығатын бұранда пішінді сатының сыртқы жиынтықтарының қалдықтары сақталған. Қалаудың жүйесі «плашмялы» үш қатарлы «қабырғалы» кірпіштік қатардың жүйелі кезектесуі. Батыс мұнара, сондай-ақ диаметрі 43 м, дөңгелектеніп келген пасха қабаттармен бір уақытта қамал қабырғасы анықталған, қалыңдығы 3 м қамал қабырғасының бір бөлігі ашылған, еңіс өрлеулі, ені 1 м бекініске кіру есігі анықталған; бекіністің мерзімі 10-12 ғ.ғ. болып айқындалған. Мұнараның құрылысы 17 ғ. қатысты.

Ақ Кесенеге 2007 – 2008 жылдары «Қазаққайтажаңғырту» мекемесінің шеберлері Қ. Тұяқбаевтың басшылығымен жаңғырту жұмыстарын жүргізілді.
**Бүйрекаралық аппарат** немесе бүйрекаралық дене (apparatus interrenalis; лат. inter — аралық; ren — бүйрек) — эмбриондық кезеңде шажырқай түбірінің екі қапталындағы мезодерма спланхнотомының қуыстық эпителийінен (целома эпителийінен) қалыптасып, бүйрекүсті безінің қыртысты затын құрайтын ішкі секреция безі. Бүйрекаралық аппарат — жыныс бездері дамып жетілетін жыныстық буылтықпен бір мезгілде қуыстық спланхнотомнан қалыптасқандықтан, ол бөлетін кортикостероид гормондары химиялық табиғаты жағынан жыныстық стероид гормондарына жақын.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ - Алматы: "Сөздік-Словарь", 2009. ISBN 9965-822-54-9
**Бүгілөзек**, *Өзекбүгіл (Нарын)* – Жайық алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Атырау облысы, Махамбет және Исатай аудандары жерімен ағады.

Сипаттамасы
-----------

Ұзындығы 124 км, су жиналатын алабы 892 км2. Бастауын Жайық өзенінің сол жағалауында Бақсай елді мекені тұсынан алып, Хамит Ерғалиев ауылының солтүстік-батысындағы Жалтыр көліне құяды. Арнасы кең, батыс жағалауы жарлы болып келеді. Жер асты, жауын-шашын суларымен толығады. Көктемде суы арнасынан асып, жазда қарасуларға бөлініп қалады. Алабын Махамбет ауданының шаруашылықтары жайылымға пайдаланады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты 4-том. «Қазақстан энциклопедиясы» Алматы, 2012 ISBN 9965-893-84-5
**Рэкетир 2** — 2015 жылы шыққан режиссер Ақан Сатаевтың Рэкетир филімінің екінші бөлімі. Әлемдік және Қазақстандағы көрсетілімі — 2015 жыл 28 мамыр.

Суреттеме
---------

Аты шулы қазақстандық кинематограф Ақан Сатаевтың Рэкетир фильмінің жалғасы. Фильмнің басты рөлдердердегі кейіпкерлеріне қастандық ұйымдастырса да, Саян аман қалып, отбасы құрады.

10 жыл өтсе де, өткен арттан қалмай, туған інісі кейіпінде Руслан сақталып қалады. Булат кек алуды өте қатты қалайды, інісінің өлімі үшін ол да қастандыққа дайын.

Алайда 90 жылдар бітті, енді кек алу оңай емес. Сондай-ақ, Жан өрге өсіп, өзіне мықты күзет құрып алды. Осы кезде Руслан өзінің берік достарымен Жанға барып, барлығын айтпақшы болады. Алайда, Жанның үйіне келгеде күзеттің тіпті орнынан жылжымайтының байқайды. Жігіттер қайғырып та кетеді, бірақ біраз уақыт өткеннен кейін Жанға тікелей түсетін бір шешім табады. Оның қызы бар және Рус жігіттемен оны алып қашуды және ол арқылы жақындауды жоспарлайды.

Қыздың және күзеттін сеніміне кірген сон бар қызық та басталады.

Фильм жалпы идеясы : ақшаның бақыт емес, тек өз жақындарымызға қанды күйініш әкелетінің түсіндіру.

Басты рөлдерде
--------------

* Аружан Жазылбекова
* Әсел Сағатова
* Аян Өтепберген
* Фархад Абдраимов
* Саят Исембаев
* Жан Байжанбаев
* Азамат Сатыбалды
* Дастен Шакиров

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* «Рэкетир 2» (орыс.) КиноПоиск[*[[Үлгі:Аударылмаған 3#Аударма пайда болғаннан кейінгі әрекеттер|үлгіні алып тастау]]*] сайтында
* «Рэкетир 2» (ағыл.) Internet Movie Database сайтында
**Жек көру** — бір адамның өзге адамға қатысты ішкі сезімін білдіретін ұғым. Белгілі бір адамға қатысты жек көру сезімінің туындауы, ең алдымен, әлгі адамның жеке басындағы кісілік қасиеттерінің жоқтығы, мінез-құлқының ұнамсыз жақтарымен танылуы, өзінің азаматтық борышына немқұрайды қарап, қарым-қатынас жасаудағы жағымсыз оғаш әрекеттеріне байланысты болады. Жек көру мінездің өзіндік ерекшелігімен тығыз байланысты психологиялық күй. Мұндай күй адамның жан-дүниесіне қолайсыз әсер етіп, көңіл-күйін жабырқатады, мұңаю мен қамығу сезімін оятып, ренжітеді. Психологияда адамның өз көңіл-күйін билеп, жабырқау мен мұңаюдан бойын аулақ ұстауы ерік әрекеттеріне байланысты қарастырылады.

**Жек көру** — тілімізде *жеккөрінішті, жексұрын, сүйкімсіз* дейтін атаулармен қолданыла береді. Жек көру сүйкімсіз, мінез-құлқы мен іс-әрекеті жағымсыз адамға қатысты білдіретін көңіл-күйі. Жек көру, негізінен, адамның оғаш қылықтарын, дөрекі мінезі мен жүріс-тұрысының да жексұрын қимыл-қозғалыстарын білдіреді. Жек көру адамның ұнамсыз, тартымсыз, қылықсыз, жағымсыз түр-сипатынан, іс-қимылынан, сөйлеген сөзінен, өзге адамдармен жағымсыз қарым-қатынасынан да көрініп тұрады да маңындағылардың жек көру сезімін тудырады. Жек көру адамның өзге адамдарға деген көңіл-күйінің қатынасын білдіретін сезімі. Жек көру сезімінің туындауы 

* ең алдымен жеке басындағы кісілік қасиеттерінің жоқтығы;
* екіншіден, маңындағы адамдарға жағымсыз мінез-құлқының ұнамсыз жақтарымен көзге көрінуі;
* үшіншіден, өз басының әлеуметтік орны мен азаматтық борышына немқұрайды қарап, қарым-қатынас жасаудағы жағымсыз, оғаш әрекеттеріне байланысты болып отырады.

Жек көру сәбилер мен бүлдіршіндердің өмірінен айқып байқалып отырады. Ойын үстінде балалар біріне-бірі дөрекілік жасап, құрбысына әділетсіз әрекет жасаса, оны өзгелері жек көріп, оған жиіркенішті сезіммен қарайтын болады. Ондай құрбыларымен бірлесіп ойнағысы келмей тартыншақтық көрсетеді. Жек көру мінездің өзіндік ерекшелігін білдіретін сезіммен тығыз байланысты психологиялық күй. Жек көру сезімі адамды дұшпанға, қаскөйлердің жауыздық әрекеті мен дұшпандық іс-әрекетіне деген көзқарасында тұрақты болып келеді. Жек көру жексұрындық пен сүйкімсіздік адамның жан дүниесіне қолайсыз әсер етіп, көңіл-күйін жабырқатады, мұңаю мен қамығу сезімін оятып ренжітеді. Психологияда адамның өз көңіл-күйін билеп, жабырқау мен мұңаюдан бойын аулақ ұстауы ерікті әрекеттеріне байланысты деп көрсетеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
**Рэлей дискісі** *(ағылшын физигі Дж. У. Рэлей есімімен аталған)* — дыбыс күшін және дыбыс толқындағы бөлшектердің тербеліс жылдамдығын өлшейтін құрал. 

Ол жіңішке сымға ілініп қойылған жұқа дөңгелек пластикадан тұрады. Әдетте Рэлей диск физикалық орта бөлшектерінің тербеліс бағытына 45о бұрыш жасай орналастырылады. Дыбыс толқындарының таралуы кезінде диск тербеліс бағытан перпендикуляр болып орналасуға тырысады. Ағымның қысым күші әсерінен айналдырушы момент пайда болады. Ал айналдырушы момент жіптің серпімділігі есебінен теңгеріліп отырады. Мұның нәтижесінде диск ағын бағытына 45о -тан артықтау бұрышпен орналасады. Дискінің бұрылу бұрышы жылдамдықтың квадратына , ал дыбыс тербелістері кезінде ол жылдамдық амплитудасының квадратына пропорционал болады. Бірақ бұл бұрыш жиілікке тәуелді болмайды. Рэлей диск КСРО-да тұрғын толқыны бар резонанстық түтіктегі қысымның эталондық өлшеуші ретінде қолданылады. 
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 9 том
**Франц Иосиф I** (Franz Ioseph) (18.08.1830 - 21.11.1916) — Австрия императоры және Венгрия королы (2 желтоқсан 1848 - 21 қараша 1916). Габсбургтер әулетінен шыққан. 1849 жылы Ресейдің көмегімен Венгриядағы революцияны басты және елде абсолютизмді қалпына келтірді. 1867 жылы мемлекетті Австро-Венгрия біртұтас монархиясы етіп қайта құрды. 1879 жылы Франц Иосиф І Германиямен одақтастық шарт жасасты. Балқанда шапқыншылық саясат жүргізді, бұл бірінші дүниежүзілік соғыстың (1914-18) шығу себептерінің бірі болды. Ішкі саясатта Франц Иосиф І жұмысшы және ұлт-азаттық қозғалысына қарсы күрес жүргізді.
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы
**Ван Фанси** – қытай төңкерісшіл саяси қайраткері. 1907 жылы 16 наурызда Чжэцзян провинциясындағы Ханчжоу жерінде дүниеге келген. 

1925 жылы Қытай Коммунистік партиясының жасырын ұйымына кіреді. 1927 жылы Мәскеуге оқуға барады. Сол жерде Лев Троцкийдің жағына шығады. Қытайға қайта оралып, оппозициялық Троцкий ұйымын құрушы болады. Соның нәтижесінде партия қатарынан шығарылады. 1931-1937 жылдары қамауда болады. 1949 жылы халықаралық байланыс орнату үшін Гонконгқа, сонсоң Макаоға жіберіледі. 1975 жылы ол қайтадан көшуге мәжбүр болып, бұл жолы Лидсқа барады. 2002 жылы 30 желтоқсанда 95 жасында қайтыс болады.

Дереккөздер
-----------
**Синкретизм** - "жігі ашылмаған", біте қайнасқан сөз тіркесінің синонимі болып табылатын бұл ұғым, қандай да болсын құбылыстың жетілмеген дамымаған, өзара жіктеле қоймаған бастапқы күйін білдіреді. 

Бұл ұғым көбінде алғашқы қауымдық немесе архаикалық мәдени кезеңге байланысты көп қолданылады. Өйткені дәл сол мәдени кезеңде мәдениет салаларының жіктелмегендігін байқаймыз. Синкретизмнің мәнін миф, мифологиялық сана өте жақсы анықтайды. Мифтердегі субъект - объектілік қатынастардың жоқтығы, жеке тұлғалық бастаманың көрінбеуі, адамның өзін айналасын қоршаған әлемнен бөліп-жарып қарамауы, т.б. Синкретизм көріністері болып табылады. Архаикалық мәдениеттегі ғылымдардың, өнер түрлері мен наным сенімдердің жіктелінбеген бастапқы біртұтастық күйі архаикалық мәдениеттің синкреттік сипатын танытады. Сондықтан да мәдениет тарихында зерттеушілер алғашқы қоғамдық синкретизм деген үлкен кезеңді айқындайды. Адамзат дамуының бұл сатысында өмір өзінің іріктелмегендігімен, біртұтастығымен бір-бірімен етене тығыс байланыстылығымен сипатталады. Сол мәдени кезеңнің адамдарының дүние танымындағы синкретизм көріністерін алғашқы наным-сенім түрлерінен: фетишизм, анмизм, тотемизм т.б. айқын көруге болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6
2. ↑  Мәдениеттану: жоғарғы оқу орнындары мен колледж студенттеріне арнлған оқулық. Алматы: Раритет, 2005.- 416 бет. ISBN 9965-663-71-8
**Карст циклі** — карсты аудандарға тән бірін-бірі заңды түрде ауыстырып тұратын рельеф формасының жиынтығы. 

Карст циклінің дамуы кәдімгі эрозиялық циклдің дамуынан мүлдем басқаша. Карст пайда болу үшін: көлемі үлкен жерде құрамында саз жоң қалық қабатты ізбестас болуы керек; бұл ауданның беті тегіс, бірақ онық азғана көлбеуі болуы қажет және жер асты суларының ағуына керекті тиісті көлбеу болу үшін — бұл аудан қоршап тұрған айналадағы жерден жоғары орналасуы керек. 

Карст жасалу процесі ең алдымен жер бетіндегі эрозиялық аңғарларды, сонан кейін олардың арасындағы жоғарыраң орналасқан кеқістікті қамтиды. Карстың жетілген сатысында шұңқырлар кеңейеді, олардың түбі жалпақтанады, уңгірлерде тамшының салдарынан әр түрлі формалар (сталактиттер мен сталагмиттер) пайда болады, жер асты суларының деңгейі жер бетіне жақындайды. Карстың тозған сатысында сулар горизонталь бағытта аға бастайды, жер беті жер асты суларының деңгейіне дейін төмендейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.
Готорна
**Карст воронкасы** - табақша тәрізді асимметриялы ойықтар. Олардың диаметрі мен терендігі бірнеше метрден ондаған метрге дейін жетеді. Дөңгелек, жайпақ әрі саяз воронкалар долина деп аталады, Карст воронкаларының және басқа карст бедері пішіндерінің түбінде понор деп аталатын терең тесіктер кездеседі. Олар әктас массивінің ішіндегі жерасты карст қуыстарына апаратын өзіндік пішінді тік каналдар болып табылады. Понорлар бір-бірімен қосылып, карсы бетінде ірі пішіндер - қазаншұңқыр мен полъе жасайды. Бедерде польелер үлкен өлшемдерімен білінеді. Олардың түрі жақтаулары қия және түбі біршама жалпақ түйық ойпаңдар сияқты. Кейде мүндай депрессиялар суға толып, карст көлдерін жасайды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Байбатша Ә.Б.Жалпы геология (Жер динамикасы): Оқулық.Алматы: ҚазҰТУ. -364 б. Сурет- 132. Кесте-30. Әдебиеттер тізімі 15 атay. ISBN 987-601-228-001-2
**Карстен Рамелов** (нем. *Carsten Ramelow*; 20 наурыз 1974 жыл) —германиялық футболшы, қорғаушы. 2002 жылғы Әлем біріншілігінің күміс жүлдегері.

Карьерасы
---------

Карьерасында "Герта" және "Байер" клубтарында доп тепті. Соңғысында ұзақ уақыт, 13 жыл бойы ойнаған. Ұлттық құрама сапында 2000 жылғы Еуропа чемпионатына, 2002 жылы әлем біріншілігіне қатысқан.

2002 жылы Рамелов бірнеше жетістікке жетті. Командасы "Байер" чемпиондар Лигасының финалында "Реалдан" сүрінді. Бундеслигада "Бавариядан" соң екінші орында қалды. Германия кубогында да финалға жетіп жығылды. Әлем чемпионатында Германия Бразилияға жол беріп, екінші орында қалды. Осылайша 2002 жылы бірнеше турнирде екінші орын алды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2002
* Чемпиондар Лигасының финалисі: 2002

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Профиль  (нем.)
* Профиль
Кри́стофер Чейс Кро́уфорд (ағыл. Christopher Chace Crawford, МФА: [ˈkrɪstəfɚ ˈt͡ʃeɪ̯s ˈkrɔfɚd]);18 шілде 1985, Лаббок, Техас, АҚШ)-американдық актер,Teen Choice Awards премиясымен "Сплетница" сериалындағы Нейт Арчибальд рөлі үшін марапатталған

Өмірбаяны
---------

Кроуфорд Техаста туып өскен. Оның кіші сіңілісі-Кэндис Кроуфорд. Чейс кәдімгі балалар тәрізді мектепке баратын, спортпен айналысатын. Көбінесе футбол мен гольф ойнайтын. Сонымен қатар ол жеңіл атлетикамен және бейнелеу өнерімен айналысатын.Бос уақытында сурет салып, фотоға түсірумен шұғылданатын.Өзінің туған қаласында модельдік бизнеспен ал сосын оқу бітірісімен Калифорния универститетіне жол тартады.

Кроуфорд футбол мен гольфты орта мектепте ойнайтын. 2003 жылы ол Христиан академиясын бітіреді. Орта мектептен кейін Малибуға аттанады, себебі Pepperdine университетіне Нью-Сигма бауырластығына қайта оралғысы келеді. Pepperdine-де оқып жүріп, Чейс әкесі сияқты доктор болғысы келеді.Студент бола тұра ол Сигма Нью бірлестігінде өкіл болады. Бірінші курста ол әлі өзінің болашақтағы реклама мен телекоммуникация саласындағы мамандығында күмәнданған болатын. Екінші курста оны ата-анасы оның тандаған мамандығын қолдап актерлік шеберлікпен айналысуына жәрдемдеседі.Оның анасы бұл істі дұрыс іс деп қолдайды, себебі ол Чейстің өнермен байланысқанын байқаған болатын

Дереккөздер
-----------

 Кроуфорд Чейс
**Мінездің акцентуациялануы** - адамның әрекеті мен істеріңде көрініс беретін мінез ерекшеліктеріне қарағанда жиі басымдылық танытатын, күшті дамыған мінез ерекшеліктері. Мінездің акцентуацияланған типтері — әртүрлі жағдайлардағы адамның қылығын анықтайтын, мінездердің басқа қасиеттеріне
қарағанда жетекші орын алатын және басқалардың жәрдемімен ерекше дамитын мінездің типтік қиылысқан көрсеткіші. Мінез акцентуациясы — психопатиялармен шектесіп, норманың шеткі варианттарын көрсететін белгілі бір мінез бітістері мен олардың үйлесімдерінің ерекше көрінісін білдіретін, К. Леонгардпен ұғым. Акцентуация (Мінезді қараңыз) басқа қасиеттерінен қандай да бір қасиеттің немесе белгінің бөлініп ерекше дамуы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
A. *Темір дәуірінен қалған ескерткіш*.
**Темір дәуірі** – адамзат тарихында қола дәуірін алмастырған, аса маңызды әлеуметтік-экономикалық, саяси, демографиялық, технологиялық өзгерістерді дүниеге әкелген жаңа кезең. Бастаулары темір металын игерумен және оны кеңінен қолданумен сәйкес келетін бұл кезеңді ғылым тарихында «*темір дәуірі*» деген тұрақты атаумен белгілеуді алғаш рет 19 ғ-дың ортасында К. Томсен (Дания) ұсынды. Біздің заманымыздан бұрын 1-мыңжылдықтың басынан осы заманға дейінгі кезең арасында темір адамзаттың заттық мәдениетінің негізі болып келді. *Өндірістік технология* саласындағы барлық мәнді ашылымдар осы металмен байланысты. Дегенмен, темір ұзақ уақыт бойы аз таралған әрі қымбат металл болып қала берді. Тек б.з.б. 1-мыңжылдықта ғана темір металлургиясын қолданысқа кеңінен ендіру қолға алынды. Қазіргі заманда да темір еңбек құралдары жасалатын бірден-бір маңызды металл болып қалуда, сондықтан қазіргі дәуір де темір ғасырына жатады. Осы себептен, тарихи-археологиялық кезеңдемеде «*ерте темір дәуірі*», одан кейінгі кезеңге қатысты «*орта ғасырлар дәуірі*» деген атаулар қолданылады. Ерте темір дәуірі біздің заманымыздан бұрын 8–7 ғасырлардан бастап, *ерте орта ғасырлар дәуіріне* дейінгі кезеңді, яғни б.з. 6-ғ-ына дейінгі уақытты қамтиды. 

A. *Темірден жасалған бұйым*. Ерте Темір дәуірінде суғармалы егіншілікке негізделген көне шығыстық өркениет елдерінде (Месопотамия, Алдыңғы Азия, Кіші Азия, Үндіқытай, Солтүстік Африка, тағы басқа) *мемлекеттік жүйе мен саяси институттардың* нығаю үдерістері жедел қарқынмен дамыды. Еуропада Рим, Грек өркениеттері қалыптасып, латен, гальштат сияқты аса көрнекті мәдениеттер гүлденді. Мал шаруашылығының жаңа түрлеріне көшу далалық табиғат жүйесінің ерекше жағдайларында өмір кешкен қола ғасыры тайпалары экономикасының дамуының нәтижесі болып табылады. Қазақстан аумағында шаруашылықтың бұл түрінің негіздері қола дәуірінің соңғы кезінде, Беғазы-Дәндібай заманында қаланды. 

A. *Темір дәуірінен қалған мата*. Ерте Темір дәуірі басталысымен, Еуразия далаларында ірі *тайпалық бірлестіктер* қалыптасты. Олардың мүдделерінің қақтығысы, айналасындағы *отырықшы-егінші* халықтармен қарым-қатынастарының өзіндік түрлері қоғамның белгілі дәрежеде әскериленуіне әкелді. Үлкен «*патшалық*» обалары, яғни қайтыс болған ауқатты адаммен бірге қару-жарақ, ат әбзелдері, әшекейлер сияқты өзінің құндылығымен мәнді болып саналатын бұйымдар бірге жерленген күрделі құрылымды ірі обалар тұрғызылды. Жалпы алғанда, далалық белдеуде ерте Темір дәуірінің соңына қарай қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық үдерістердің барысы, саяси оқиғалар мен ағымдардың тоғысы біздің заманымыз 1-мыңжылдығының 2-жартысына қарай Түркі әлемінің түбегейлі тарих сахнасына шығуына алып келді.

Дереккөздер
-----------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том

Сыртқы сілтемелер:
------------------

Темір дәуірі
**Мінеу.** Бұл сөздің де ежелгі мағынасы өзгеріп, қазір «біреудің кемшілігін көрсету, сынау...» сияқты түсінік иеленген. «... әр оқушының өзімізше кемшілігін тауып, мінеп жатырмыз» (Ә. Нұршайықов, Махабб.).
М. Қашқари сөздігінде «Мүне» дыбыстық құрамдағы сөз «кесу, қырқу, кесіп қысқарту» сияқты мағыналарда қолданылған.

Осы етістік кейін келе қазақ тілінде адам мінезі мен іс-әрекетіндегі артық, көрер көзге әбес жағдайларын сөз арқылы әшкере, ашып айтып, жоюға ниеттену қалпын білдірерлік мағынаға ауысқан. Дәл айтсақ, нақтылы қимылды білдіретін сөз дерексіз (абстракт) ұғымды білдіруге көшкен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**Өңірбет** (орыс. *форзац*, нем. *vorsatz*) — кітап блогы мен мұқаба аралығындағы, оларды бір-бірімен ұқстастырып бекітетін, кітаптың шеткі беттерін ластанудан сақтайтын тығыз қағаздан жасалған айқарма бет. Сондай-ақ бейнесурет басылған өңірбет кітапты өңдеу элементтерінің бірі саналады. Ол ақ, түрлі-түсті, тақырыпты, сюжетті және сəнді болуы мүмкін. Форзац кітап көлеміне қарай əртүрлі болып келеді. Форзацта кітап аты, авторлардың аты-жөні, баспаның аты, жарық көрген жылы үйлесімді жарасымын тауып тұруы қажет.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдықтары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
2. ↑  Бейнелеу өнері. Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық/3-басылымы, өңделген. -Алматы:Атамұра, 2011
**Міндетті резервтер нормасы** — коммерциялық банктің жалпы міндеттемелеріне (немесе банктің тартқан ақшалай қаражат сомасына) катысты белгіленетін, коммерциялық банктің
Орталық банкте міндтті түрде сактауға тиісті міндетті ақшалай резервтер сомасы. Міндетті резерв нормасы бұл коммерциялық банктердің клиенттер алдындағы міндеттемесін тұрақты орындауын қамтамасыз ететін кепіл қорының шамасын белгілейді. Мұндай норма Орталық банк тарапынан коммерциялық банктердің қызметін реттеу құралы ретінде пайдаланылады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: «Жеті жарғы», 2011. — 368 бет. ISBN 978-601-288-026-7
**Мінез-құлық** — адамның тұрақты психикалық ерекшеліктерінің жиынтығы. Мінез-құлық тірі организмнің барлығына ортақ қасиет. Оның басты белгісі – тіршілік иесінің қимыл-қозғалысының түрлі деңгейдегі көріністері. Адам бойындағы Мінез-құлықтың бастапқы көрінісі – қылық. Мұнда әр адамның өмірлік бет алысы, бағыт-бағдары, талғам-сенімі, көзқарасы, мақсат-мұраты көрініс береді. Адам өзін-өзі бақылау жасау арқылы мінезіндегі мінін түзеуге, жағымсыз әрекет пен қылықтардан өзін тыйып ұстауға мүмкіндік алады. Мінез-құлық. адамның өзіне, айналасындағы басқа адамдарға қарым-қатынасынан, жүктелген істі қалай орындайтынынан көрінеді. Бұл оның бүкіл тыныс-тіршілігіне әсер етіп, сыртқы ортамен байланыс жасауын қамтамасыз етеді.

Өз қажеттілігін қанағаттандыруда түзілген психикалық және физиологиялық үдерістер жиынтығын мінез-құлық деп атаймыз. Адамның мінез-құлығын және жануарлардың мінез-қылығын зерттейтін ғылымды этология дейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы", 6 том
2. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
Полифлерлі
----------

Полифлерлі (аралас) балды бал аралары әр түрлі өсімдіктердің шырынын қайта өндеуден кейін алады. 

* Осындай балдарды көбіне жиналған жеріне байланысты атайды: ормандық, далалық, жайылымдық және таулы жерден жиналған бал деп топтарға бөледі. Аралас балдың түсі көбіне ашық, ашық-сарыдан қошқыл түске дейін. Кристалдануы әлсіз кристалдан ірі кристалға дейін болады.

Липовый
-------

Бұл балдың ең жақсы сорты, өте жағымды әрі күшті иіске ие. Өзіне ғана тән спецификалық дәмі бар, тіпті басқа балдармен де араластырса айқын білініп тұрады. Балдың түсі ақ, кейде мүлдем түссіз, ашық-янтар түстес, сирек сары, жасыл түке, балғын липа гүлінің өтімді иісі мен ерекшеленеді. Липа балында гистидин мен лизин болмайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Семей мемлекеттік университеті ,«Өсімдік, балық және ара шаруашылығы өнімдерін ветеринариялық санитариялық сараптау», оқу әдістемелік кешені, ПОӘК 042-14-03.01.20.9/032012ж
1937 жылы кеңес академигі К.А. Андрианов алғаш рет кремнийорганикалық полимер – полиорганосилоксанды алды. Бұл полимерлердің негізгі механикалық және физико – химиялық ерекшелігі олардың макромолекуласының иілгіштігімен және олардың молекулааралық қатынастарымен байланысты. Силоксанды тізбектің жоғарғы иілгіштігі сызықты құрылыстан сатылы құрылысқа өту кезінде жоғалтылады. Жоғары молярлы массалы емес сызықты және тармақталған полиорганосилоксандар – тұтқыр түссіз сұйықтар. Жоғарымолекулярлы сызықты полиорганосилоксандар – элостомерлер, ал тігілген және тармақталған – эластикалық және әлсіз шыны тәріздес заттар. Сызықты, тармақталған және сатылы полимерлер көптеген органикалық еріткіштерде ериді (спиртте нашар). Полиорганосилоксандар көптеген қышқылдар мен негіздердің әсеріне төзімді; силоксанды байланысты Si-O тек қана концентрленген негіздер мен күкірт қышқылы ғана бұза алады.

Полиорганосилоксандар жоғары энергиялық байланыспен Si-O негізделетін жоғары термотұрақтылығымен және тамаша диэлектрлік қасиеттерімен сипатталы. Тігілген полидиметилфенилсилоксан 20°С та диэлектрлік жоғалудың бұрыш тангенсі (1-2)×10-3 ке, диэлектрлік өткізгіштігі (800 гц та) 3-3,5, көлемді электрлі кедергісі 103 Том×м (1017ом×см) және электрлік беріктігі бұйымның қалыңдығы 50 мкм болғанда 70-100 кв/мм болады.

Полиорганосилоксандардың механикалық беріктігі жоғары полярлы полиамидтермен салыстырғанда едәрір төмен.
Полиорганосилоксан келесі әдістермен алынады:

Кремнийорганикалық қосылыстардың гидролитикалық поликонденсациясы – маңызды өндірістік синтез әдісі. Кремнийорганикалық полимерлер кремниймен байланысқан функционалдық топтардың (алкокси-, ацилокси-, аминотоптар, галогендер) оңай гидролизденуіне негізделген. Мысалы:

R2SiCl2+2H2O = R2Si (OH)2+2HCI

Пайда болған органосиланолдар тез арада циклдық қосылыстар түзетін поликонденсацияға түседі, сосын катиондық және аниондық механизммен полимерленеді. Мономердің функционалдануына байланысты сызықты, тармақталған, сатылы немесе тігілген құрылымды полимерлер пайда болады.

nR2Si (OH)2 = [-SiR2-O-]n +H2O

Циклды органосилоксандардың иондық полимеризациясы; молярлы массасы ~ 600000 және одан жоғары каучуктарды синтездеуге қолданылады, сонымен қатар сатылы және тігілген құрылымды полимерлерге.
Кремнийорганикалық қосылыстардың гетерофункционалдық поликонденсациясы. Олардың құрамында әртүрлі функционалдық топтар бар, мысалы:

```
nSiCl2+nR2Si(OCOCH3)2 = Cl[-Si-О-SiR2-О-] nCOCH3+CH3COCl.
```

Органосиланолдардың натрийлік тұздары органохлорсиландарға және металдардың галоген құрамды тұздарына әсер ететін айырбасты таралу реакциясы.
Бұл әдіс полиметаллоорганосилоксандарды синтездеуде өзінің қолданысын тапты.
Полиорганосилоксандар әртүрлі электроизоляциялық материалдар өндірісінде қолданылады.
Полиорганосилоксандардың механикалық беріктігі, жоғары полярлы полимер болып табылатын полиамидпен салыстырғанда төмен.

**Дереккөздер**
Рэйчел Сара Билсон (ағыл. Rachel Sarah Bilson;25 тамыз 1981, Лос-Анджелес, Калифорния, АҚШ) – американдық әртіс.

Өмірбаяны
---------

Рэйчел 1981 жылы 25 тамызда Лос-Анжелеста дүниеге келеді. Оның анасы – Дэнни Билсон сценарий жазушы , режиссер және продюсер. Ал әкесі Дженис сексотерапевт. Әкесі- еврей, анасы- Филадельфияда туып өскен , италяндық қаны бар. Рэйчелдың арғы атасы Лидседе туған және де RKO Pictures инокомпаниясын басқарып, трейлерлер жасаумен айланысқан. Ал арғы әжесі Бруклинда туып өскен- Хэтти Билсон сценарий жасаушы болған. Рэйчелдың атасы Брюс Билсон « Эмми» режиссерлік қызметі үшін жүлдемен марапатталған. Рейчелдың ата-анасы қыздары тоғызда болғанда ажырасып кеткен. 1997 жылы оның әкесі Хизер Мэдуей деген әртіске үйленеді.
Билсон өзін бір-түрлі қызға ұқсайтынмын деп ситтайды. 14 жасында ол ағасының достарымен бірге көлік соқтынысына түсіп қалады. Нәтижесінде бірнеше күн ауруханан есін білмей жатып шығып, оң жақ көзінде тыртық қалып қалады. Тағы да сол жайыптан кейін кей уақытта есіне танып қалып, есте сақтау қабілетінен ауытқып отырған. Рэйчелдың айтуынша осы жағдай ол үшін үлкен қиындықтар алып келеді. Көлік соқтығысынан кейін Рэйчел пианинода ойнап үйренеді. 1995 жылы Билсон орта білім беретін Уолтер Рид атындағы мектепте оқып. 1999 жылы Нотр-Дам мектебін бітіреді. Нотр-Дамда оқып жүрген кезде «Пока,пташка» , «Однажды на матрасе», « Суровое испытание» деген қойылымдарда ойнай бастайды

Дереккөздер
-----------

 Билсон Рейчел
|  |
| --- |
| Үлгі:Calendar/Жек1шіАйБастаушыжек
 |

**Мамырдың 25** — Григориан күнтізбесінде жылдың 145-ші күні (кібісе жылдарда 146-шы). Жылдың аяғына 220 күн қалады.

Мерекелер
---------

Өзін-өзі басқармайтын аумақтар халықтарымен ынтымақтастық ап­та­лығы (мамырдың 25-31-і аралығы).

* Қазақстан - Халықаралық мектептің соңғы қоңырау күні.

Оқиғалар
--------

Туғандар
--------

Сағадат Нұрмағамбетов (1924) – Халық Қаһарманы, Кеңес Ода­ғының Батыры, Армия генералы;

Рауза Қонаева – (1934) – биология ғылымының докторы, про­фес­сор;

Валерий Темірбаев (1941) – Мәскеу қаласында тұратын қазақ­стан­дық ардагерлер кеңесінің төрағасы, қоғам қайраткері, Төтенше және өкілетті елші;

Раушан Елемесов (1942) – экономика ғылымының докторы, ака­де­мик;

Дарико Хасанғалиева (1943) – Қызыл Жарты Ай қоғамының Алма­тыдағы өкілдігінің бастығы;

Гүлбарам Наурызбаева (1954) – Павлодар облыстық балалар құқы­ғын қорғау департаментінің директоры;

Ақжігіт Исабеков (1955) – генерал-майор;

Серік Шілікбаев (1962) – Төтенше жағдайлар министрлігі Ішкі бақы­лау және аудит департаментінің бастығы;

Дарын Тұяқов (1969) – «Қазақтелеком» АҚ басқарушы дирек­то­ры;

Бағдат Қожахметов (1973) – «Қазақстан Халық банкі» АҚ Қоғам­мен байланыс департаментінің директоры;

Данияр Ақышев (1976) – Ұлттық банкі төрағасының орын­ба­са­ры.

Қайтыс болғандар
----------------

Сыртқы сілтемелер
-----------------


|  |
| --- |
|  |
| **Жыл айлары мен күндері** |
| Қаңтар | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Ақпан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) |
| Наурыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Сәуір | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Мамыр | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Маусым | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Шілде | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Тамыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қыркүйек | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Қазан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қараша | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Желтоқсан     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
**Ким Роман Ухенович** - Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі

1955 жылы 8 мамырда Алматы облысының Үштөбе қаласында туған. Ұлты кәріс. Алматы мал дәрігерлік институтын «мал дәрігері» мамандығы бойынша, Экономика және құқық академиясын «заңгер» мамандығы бойынша бітірген. Ташкент метрология және стандарттау институтының, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясының курстарын аяқтаған.

Еңбек қызметін 1979 жылы Қазақ КСР Дайындау министрлігінде Алматы аймақтық зертханасы бөлімінің бастығы болып бастаған.

1993-1995 жж. – басқарма бастығының орынбасары, одан кейін маркетинг басқармасының бастығы.

1995-1999 жж. – «Комбикорм» АҚ –ның бірінші вице-президенті.

1999-2002 жж. – Алматы облысы Қаратал ауданының әкімі.

2002-2007 жж. – «Қазақстан кәрістерінің қауымдастығы» РҚБ-нің бірінші вице-президенті.

2007 жылдан бастап «Қазақстан кәрістерінің қауымдастығы» РҚБ-нің президенті. Қазақстан халқы Ассамблеясы кеңесінің мүшесі.

2005-2008 жж. – «Шағын және орта бизнесті дамыту федерациясы» СЮЛ директорлар кенесінің төрағасы.

2007-2010 жж. – «Caspian Group» АҚ директорлар кенесінің төрағасы.

2012 жылдың қаңтарынан бастап – бесінші сайланған Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің депутаты. Қазақстан халқы Ассамблеясынан сайланған.

Корея Республикасы Президентінің жаныныдағы Кореяның бейбіт және демократиялы бірігуі жөніндегі Косультативтік комитеттің мүшесі.

Корей бизнесмендерінің Әлемдік форумы алқасының мүшесі.

ІІ дәрежелі «Достық» орденімен, «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» және «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медальдарымен мараптталған.

Корея Республикасы Президентінің белгісімен марапатталған.

Қазақстанның хапкидо федерациясының құрметті президенті.

Үйленген. Ұлы – Ким Евгений Романович.Қызы – Ким Алина Романовна.

Дереккөздер
-----------
**Ким Максим Павлович** — совет тарихшысы, тарих ғыл. докторы (1946), КСРО ҒА коррпорациясының мүшесі (1960). Корей шаруасының отбасысында туған. 1929 жылдан КОКП мүшесі. 1934 ж. Москваның тарих, филос. және әдебиет ин-тын бітіріп, Москва жоғары оқу орындарында оқытушы болып істеді. 1951 жылдан КСРО ғылым академиясының КСРО тарихы ин-тында соц. құрылыс секторының, кейін бөлімінің менгерушісі, көп томдық КСРО тарихын жазу секторын және сов. қоғамы тарихы бөлімін, мәдениет тарихы секторын басқарады. Сов. бөлімі ғылми советінің председателі. 1956—60 ж.
«КСРО тарихы» журналының бас редакторы. 1965—71 ж. КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясының кафедра меңгерушісі. Октябрь революциясы мен мәдени революция тарихын, жұмысшы табы мен шаруалар одағының нығаюы, соц. ұлттардың қалыптасуы мәселелерін зерттеуге үлес қосты.
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,5 том
**ХЕМОТРОФТАР** (хемо… және грек. trophe — қорек) — энергия көзі ретінде органикалық және бейорганикалық заттарды қолданатын бактериялар. Хемотрофтар екі топқа бөлінеді: 

1. хемолитотрофтылар — қуатты органикалық емес заттарды толықтырудан алады
2. хемоорганотрофтылар — көміртек пен қуатты органик. заттардан алады

Бұған топырақта тіршілік ететін көптеген аэробты және анаэробты микроорганизмдер жатады. Олардың ішінде сапрофиттер және паразиттер де кездеседі. Қоректенудің осы екі тәсілі бірқатар микроорганизмдерде де байқалады. Мыс. сутек бактериялары. Қоректік ортада оттек немесе органик. қышқылдар көп болса, сутек бактериялары хемолитотрофты қоректенуден хемоорганотрофты қоректенуге ауыса алады.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы",9 том
**Постструктурализм** — структурализмнің екінші толқыны, структурализмді сынаумен байланысты және оның алдыңғы шектеушіліктерінен арылуға бағытталған ағым. Постструктурализмнің өкілдері — Ж. Деррида, Делез, Бодрийар, Лиотар, Ю. Кристева, М. Фуко т.б. Постструктурализм басты міндеттерінің бірі — логоорталықтық метафизиканы сынау және мәдениеттегі тіл билігін және билік тілін айқындау. Деррида метафизиканы деконструкция арқылы, яғни мәтіндегі жүйеден тыс, маргиналдық әлементтердің маңыздылығын көрсету арқылы жеңуге болады деп санайды. Ғылыми айналымға, осыған дейін тек тұрмыстық тілде қолданылған, сөздер мен ұғымдар енгізіледі, бірақ оларға бұрынғы мән-мағынаны толықтыратын және шектейтін жаңа мазмұн беріледі. Мәтін интерпретациясы — бұл мәтінге тікелей қатысы жоқ нәрсені түсіну. Постструктурализм үшін адамды сипаттайтын негізгі категория тілек болып табылады. Ол адамның басқамен қарым-қатынасқа түсуге деген ынтасын айқындайтын әмбебап бітім. Ол индивидуальды және ұжымдық іс-қимылдық барлық бітімін, әлеуметтік және мәдени шындық бітімдерін анықтайды. Постструктурализм қоғам мен мәдениет — «билік — бағыну» қарым-қатынасының жаппай көрініс табатын орны ретінде көрініс табады. Билік өзін адамдық қарым-қатынастардың барлық деңгейінде — саяси доктринадан қарапайым қарым-қатынасқа дейінгі аралықта жүзеге асырады. Сондықтан постструктурализм биліктің іске асу тәсілдерін анықтап, оған көптілікті, бірегейлікті және ыңыраңқылықты қарама-қарсы қоюды өз міндеті деп таниды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Постэмбриондық** (ұрықтан кейінгі)**даму** ағзаның жұмыртқа қабықшасын жарып шыққаннан кейін , ал ұрығы құрсақта дамитын сүтқоректілерде туа салысымен басталады. *Постэмбриондық даму* екіге бөлінеді:

1)**дұрыс даму**, мұнда ағза ересек түріне ұқсап туады;

2)**түрленіп даму**-эмбриондық дамудан кейін дернәсіл пайда болады , ішкі және сыртқы белгілері, қоректенуі мен қозғалуы, т.б. жөнінен сол түрдің ересек ағзасымен салыстырғанда ерекше болады.

*Дұрыс дамуға* жорғалаушыларды, құстар мен сүтқоректілердің дамуын мысалға келтіруге болады, омыртқасыз жануарларда сүліктер, қырықаяқтар және өрмекшілер осы жолмен дамиды.

*Түрленіп даму*- негізінен омыртқасыз жануарларға тән қасиет. Мысалы, ішекқуыстылар, жалпақ және буылтыққұрттар, шаянтәрізділер, бунақденелілер, т.б. ал омыртқалылардан амфибиялар түрленіп дамиды.

**Дернәсілдік дамудың** (түрленіп даму) биологиялық маңызы өте зор. Ересек түрімен дернәсілдің арасында тіршілік үшін күрес (мекені, қорек,т.б.), болмайды. Мысалы, ересек бақа құрлықта тіршілік етіп, бунақденелілермен қоректенсе,ал оның дернәсілі итшабақ суда тіршілік етеді, сондағы омыртқасыздармен қоректенеді. Кейбір ағзалардың дернәсілдері сол түрдің таралуына жәрдемдеседі. Мысалы, көптеген отырықшы немесе аз қимылдайтын құрттар мен былқылдақ денелілердің дернәсілдері планктон құрамына кіріп, еркін жүзеді және сол түрді таратады, ал есейгенде тасқа немесе су балдырларына бекініп тіршілік етеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қасымбаева Т."Тіршіліктану",10-11,2003,103 б,ISBN 9965-16-200-X
**Әбунасыр Пернеханұлы Серіков**  (1965 жыл, Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Төреарық ауылы) — Қазақстан мәдениет қайраткері, комик, актёр.

Өмірбаяны
---------

1965 жылы Төреарық ауылында дүниеге келген.

1989-1993 жылдары Алматы қаласындағы Жүргенов атындағы өнер академиясын бітірген. Өнер жолын "Бауыржан-шоу" әзіл-сықақ театрында бастаған.

Қазіргі кезде "Нысана" әзіл-сықақ театрының директоры.

Марапаттары
-----------

1993 жылы Қазақстан Республикасының әзіл-сықақ конкурсының лауреаты.

1995 жылы Қазақстан Жастар одағының сыйлығының лауреаты.

2003 жылы Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері.

Фильмографиясы
--------------

* Сұр бойдақ (2014) - *Қадырбек*
* Ғашық жүрек (2010)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Сериков Абунасыр Пернеханович.
**Олег Васильевич Мацкевич** (23 тамыз 1912(19120823) дүниеге келген) - орыс кеңес жазушысы, журналист. Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. 

Алматы Жоғарғы партия мектебін бітірді. Мацкевич 1938 жылдан Қазақстан баспасөзінде қызмет атқарды. 1963 жылдан "Казахстанская правда" газеті әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі. Мацкевичтің алғашқы кітабы "Жолдар мен кездесулер" атты әңгімелер, очерктер жинағы 1959 жылы щықты. "Тасты таудың жүрегі", "Жеті өзен еліне саяхат", "Генерал Лукачтың өмір жолдары" т.б. прозалық кітаптары жарық көрді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Олег Васильевич Мацкевич Мұрағатталған 20 қарашаның 2017 жылы.
* Мацкевич, Олег Васильевич Мұрағатталған 4 наурыздың 2016 жылы.
**«Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology»** (2009 жылға дейінгі атауы *«Nature Clinical Practice Gastroenterology & Hepatology»*, ал 2004 жылдан бері *«Nature Publishing Group»* баспасынан ай сайын жарық көретін ғылыми журнал. 

Америкалық гастроэнтерологтар ұжымының ресми баспасы болып саналады. Басылымда гастроэнтерология мен гепатология саласына арналған шолу мақалалар жарияланады. Журнал зерттеулерінің негізгі тақырыптары: қатерлі ісік, эндоскопия, эпидемиология диагностика мен тексеру және т.б. Бас редакторы: *Натали Вуд*. 

Қысқартылған атауы: Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol. ISSN: 1759-5045.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

Дереккөздер
-----------
**Олег Иванович Тищенко** (1926-1991), инженер - металлур. Ұлы Отан соғысына (1941-1945) қатысушы.

Керчь металлургия техникумын аяктаған соң (1950) Челябі металлургия зауыттында істеп, цех бастығына дейін көтеріледі.

1960 жылында Златоуст металлургия зауыттында бас инженер болады .

1973 жылында жаңадан салынып жатқан әрі жұмыс істеп тұртан
Қарағанды металлургия комбинатының директоры болып тағайындалып, мұнда 1980 жылға дейін істейді. Тищенко комбинат парткомының хатшысы
Н. Назарбаевпен бірге өндіріс жұмысын жолға
қойып, кадрларды тұрақтандырады, комбинат еңбеккерлері үшін тұрғын үй, басқа да әлеуметтік объектілер құрылысын салуға ықпал етеді. Комбинатты артта қалушылардан алдыңғы қатарға
қосады.

1980 жылдан Челябі металлургия зауыттының
директоры. Өмірінің соңғы жылдарында Тищенко КР
Президенті Н. Назарбаевтың металлургия жөніндегі кеңесшісі болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Олег Мацкевич** (1919-1987) - 25 тамызда Ресейдің Калуга қаласында туған. Оның балалық және жастық тағы Сібір мен Қиыр Шығыста өткен. 1937 жылы орта мектепті бітірген соң, Алматыға көшіп келген. Алматы Жоғары партия мектебін бітірген. «Пионер Казахстана», «Ленинская смена» және «Казахстанская правда» газеттерінде қызмет істей жүріп, деректі публицистика жанрында еңбек етті.

Еңбектері
---------

Натуралистжазушы М.Зверевпен бірігіп жазған алғашқы кітабы — «Голубая пещера» (1952). Алматы мен Мәскеуде шыққан «Дороги и встречи» (1959), «Огни Казахстана» (1959), «Сердце каменных гор» (1962), «Мангышлак — полуостров сокровищ» (1965), «Дорога через столетия» (1966) және басқа кітаптары бар.
«Казахстанская правда» газетінде әдебиет пен өнер бөлімінің меңгерушісі бола жүріп, Т.Шевченко, Ю.Фучик, В.Чапаев, Д.Фурманов сияқты қызық тағдырлы адамдар туралы «Путь в страну Семи рек» (1968), «Страница жизни генерала Лукача» (1969) деректі повестерін қазақ әдебиеті мен өнерінің көрнекті қайраткерлері жайында «Самые светлые ночи» (1976) және «Вечно живые родники» (1974) кітаптарын жаз ды. «Жажда открытий (1968), «Автограф на память» (1979), «Три цвета радуги» (1985), «РозыЧерных тор» (1985), т.б. прозалық кітаптары шыққан.
Бірнеше медальдармен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталған.
Қазақ КСРнің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Важа Пшавела** (груз. ვაჟა-ფშაველა — **Лука Павлович Разикашвилидің** (груз. ლუკა პავლეს ძე რაზიკაშვილი) лақап аты; 26 маусым 1861 ж. Чаргали — 10 маусым 1915 ж. Тбилиси) — 19 ғ-дың атақты грузин жазушысы және ақын, грузин әдебиетінің классигі, Бачана Разикашвилидің үлкен ағасы.

Өмірдерек
---------

Дін қызметкері отбасында туған. Телав діни училещесін бітірген. Гори мұғалімдер семинариясында оқып жүріп, грузин халықшылдарымен жақындасқан. Ауылдық мектептің мұғалімі болған. Санкт-Петербург университетінің заң факультетіне еркін тыңдаушы болып түсті. Бірақ оқуға қаражаты болмағандықтан, 1884 ж. еліне қайтты. Важа Пшавела әдебиетке 80 жылдардың орта шенінде араласты. 36 поэма, 400-ге жуық өлең, бірнеше пьеса, көптеген әңгімелер, этнографиялық, публицистикалық және әдеби-сын мақалалар жазды. Ол буржуазилық қоғамның алаяқтары мен патша өкіметінің итаршыларын аяусыз шенеді. 1905 ж. бірінші орыс революциясын үмітпен қарсы алды. Алайда Важа Пшавела шығармаларының идеялық жағынан көп қайшылықтары болды.Ақын патриархтық-рулық қоғамды дәріптеді.

Еңбектері
---------

Ол өз дәуіріндегі әлеуметтік күресті, халықтың ұлттық мақсат мүддесін, тілек-мұратын терең ашып көрсете алмады. Важа Пшавела поэмаларының көпшілігі тау халықтары өміріндегі ерлік хикаяларға құрылған. "Алуда Кетелаури", "Бахтриони", "Қонақ пен қожайын", "Жыланқор" поэмаларының тақырып өзегі - Отан мен халыққа деген сүйіспеншілік, еркіндіті аңсау. Ол табиғат құбылыстарын шебер бейнелейді. Важа Пшавела шығармалары орыс ақындарының В.Державин, Б.Пастернак, С.Спаский т.б. аудармалары арқылы совет халқының иілігіне айналды, шетел тілдеріне де аударылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Гацерелиа А. К.* Важа Пшавела. *БСЭ, 1969-1978*.  Яндекс. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 қараша 2012. Тексерілді, 22 қазан 2012.
2. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 8 том