Германияның жарты сағаттық құм сағаты, 16 ғасырдың бірінші ширегі, алтын жалатылған қола және күміс, биіктігі: 8,3 см, диаметрі: 8,4 см, Метрополитен өнер мұражайы (Нью-Йорк)
Құм сағаты.
Баяғыда адамдар уақытты күн сағатына қарап білген. Уақытты күн сағатына қарап білу өте қолайсыз болды. Өйткені ауа-райы күн сайын жақсы бола келмейді. Бұлтты, жаңбырлы күндері уақытты біле алмайсың. Осындай проблема болмау үшін адамдар **құм сағатын** ойлап тапты. Құм сағаты екі шыны саүыттан тұрады. Олардың тұтасқан тар мойыны болады. Құм жоғарғы сауыттан төменгі сауытқа сусып ағады. Содан кейін сағатты аналдыру керек. Айналдырғаннан кейін процесс басынан басталады. Құм сағаты уақытты дәл көрсетеді. Бірақ та оларды белгілі бір уақыттан кейін айналдыру керек еді. Сол себептен олардың қолданысы төмендеді.

Тарихы мен қазіргі заман
------------------------

Құм сағаты туралы ең бірінші дерек Париж қаласында табылған хат болып келеді. Бұл хатта құм сағатына арналған арнайы құмды қалай дайындаудың да нұсқауы бар. Кемелерде төрт сағаттық (бір вахтаның уақыты ), 30-секундтық (кеменің жылдамдығын анықтыу үшін) құм сағаттары пайдаланылған. 

Қазіргі уақытта құм сағаттарын тек сувенир ретінде, дәрігерлік рәсімдерді өткізу үшін қолданылады.

Луврдағы әртүрлі конструкциялардағы құм сағаттары

Жетіспеушіліктер
----------------

Құм сағаттардың ең бірінші жетіспеушілігі уақыттың қысқа интервалы болып келеді. Европада кеңінен қолданылған құм сағаттары әдетте жарты сағатқа немесе бір сағатқа есептелінді. 3 сағат және өте сирек кездесетін 12 сағат жұмыс істейтін құм сағаттары да болды. Құм сағаттардың жұмыс істеу уақытын көбейту үшін бірнеше құм сағаттарды бір корпусқа біріктірді.
Құм сағаттың дәлдігі құмның сапасына тәуелді болды. Шыны сауыттар ұсақ дәнді құммен толтырылды. Құм алдымен уақ електен өткізілді. Шыны сауыттары ұсақталған жұмыртқаның қабығымен, мырыш пен қорғасын тозаңдарымен де толтырылды.
Құмның жүру дәлдігі сауыттардың сапасына, құмның түйіршіктілігіне және сусымалылығына тәуелді болды. Құм сағатты ұзақ уақыт бойы пайдаланғанда, олардың дәлдігі де төмендейді. Сауыттардың ішкі беті құммен бүлінеді, екі сауыттардың арасындағы тесіктің диаметрі үлкейеді, құм дәндері ұсақталады.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуУақытты өлшеу және уақыт стандарттары |
| --- |
|  |
| Халықаралық стандарттар | 
Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт (UTC) • Дүниежүзілік уақыт (UT) • DUT1 • Қосалқы секунд • Халықаралық атомдық уақыт (TAI) • Халықаралық Жердің айналу қызметі (IERS) • Жерлік уақыт (ТТ) • Геоцентрлік координаттық уақыт (TCG) • Барицентрлік координаттық уақыт (TCB) • Азаматтық уақыт • 12-сағаттық пішім • 24-сағаттық пішім • Даталар ауысу сызығы • Уақыт белдеуі • Жазғы уақыт • Орташа күн уақыты |
|  |
| Ескірген стандарттар | 
Эфемеридтік уақыт • Барицентрлік динамикалық уақыт (TDB) • Гринвич уақыты (GMT) • Бастапқы меридиан |
|  |
| Уақыт физикасы | 
Уақыт-кеңістік • Хронон • Планк уақыты • T-симметрия • Салыстырмалылық теориясы • Уақыттың баяулауы • Санақ жүйесінің уақыты • Меншікті уақыт • Дискретті және үздіксіз уақыт • Абсолюттік кеңістік пен уақыт • Уақыт теңдеуі |
|  |
| Сағат | 
Астрариум • Атом сағаты • Күн сағаты • Құм сағаты • Механикалық сағат • Су сағаты • Хронометр • Электронды сағат • Қол сағат (Секундөлшер • Ақылды сағат) |
|  |
| Күнтізбе | 
Астрономиялық • Византия күнтізбесі • Григориан күнтізбесі • Еврей күнтізбесі • Ислам күнтізбесі • Қазақ күнтізбесі • Мысыр күнтізбесі • Үнді-Парсы күнтізбесі • Юлиан күнтізбесі • Ай күнтізбесі • Ай-күн күнтізбесі • Күн күнтізбесі • Епакта • Кібісе жылы • Тропиктік жыл • Қысқы мен жазғы күн тоқырауы • Күн мен түннің теңесуі |
|  |
| Астрономиялық хронология | 
Галактикалық жыл • Ядролық уақыт • Прецессия • Жұлдыздық уақыт |
|  |
| Уақыт өлшем бірліктері | 
Секунд • Минут • Сағат • Тәулік • Апта • Ай • Тоқсан • Жыл • Люстр • Мүшел жас • Ғасыр • Мыңжылдық |
|  |
| Қосымша | 
Жыл санау (Хронология) • Геохронология • System time • Академиялық сағат • Хроноскоп |

 |