recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Садовяну Михаил
---------------

**Садовяну Михаил** (5. 11. 1880, Пашкани, – 19. 10. 1961, Бухарест) – румын жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері, Румын академиясының мүшесі (1921). РХР-дің Соц. Еңбек Ері (1955). Румын Жазушылыр қоғамын ұйымдастырушы әрі оның тұңғыш председателі (1909-11).

Еңбек жолы
----------

1904 жылы тұңғыш әңгімелер жинағы шықты, Ол "Преку атайдың асханасы" (1904), "Сәбидің моласы" (1906), "Ілгерідегі бір оқиға" (1906), "Жертөленің тұрғындары" (1912), "Усойқы" (1912) т.б. жинақтарында шаруалар тұрмысын суреттеді. Оның "Анкуцы қонақ жайлы (1928, 1954 ж. орыс тілінде), "Митря Кокор" (1949 1950 ж. Бейбітшілік алтын медалын алды) повесті мен "Айбалта" романында да халық тұрмысы кеңінен бейнеленген. Садовянудың "Лэпушняну көшесі. 1917 жыл хроникасы" романы мен "Жарық шығыстан келеді" атты жинағында Совет Одағы жайлы шабыттана жазды. Ол "Халықтар арасында бейбітшілікті нығайтқаны үшін" Халықаралық Левиндік сыйлықтың лауреаты, Бүкіл дүние жүзілік Бейбітшілік Советінің мүшесі. Садовянудың "Митря Кокор", "Гүлді арал" повестері қазақ тілінде шықты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энцеклопедиясы.

Сілтемелер
----------

* М. Садовяну (итал.)
* Садовяну Михаил (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
Сәкен Иманғалиұлы Балбаев
**Сәкен Иманғалиұлы Балбаев**

1964 жылы 25 желтоқсанда Алматы облысы Жамбыл ауданының Қара Кестек ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Балбаев Иманғали Серғазыұлы (1938-1989), әр түрлі ұйымдарда бухгалтер, экономист болып жұмыс
істеген. Анасы - Камалова Мараткүл Нұрғалиқызы
(1941 жылы туған), зейнеткер, Қазақ Кеңес Энциклопедиясының
бас редакциясында жұмыс істеген.

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін бітірген (1990), инженер-химик, оқытушы; Қазақстандық менеджмент, экономика және болжамдау институтында «Бухгалтерлік есептің негіздері»
курсынан еткен (1996).

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1987-1992 жылдары - әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің жоғары молекулярлық байланыстар химиясы кафедрасында аға зертханашы, инженер, аға инженер, кіші ғылыми қызметкер. 1990 жылдан - Бүкілодақтық «Интертрейнинг» ассоциациясының
Қазақстандағы бөлімшесінің Қазақ тілін оқыту аймақтық
жобасыныңжетекшісі. 1993жылдан-кәсіпкер. 1995 жылдан - Қазақстан баспасөз клубының аудармашысы (қазақ/орыс тілдерінде), қазақ тілді БАҚ байланыс үшін жауапты қызметкер (ЮСАИД-тің қоғамдық ақпараттандыру
және оқыту жобасы). 1996 жылдан - Қазақстан баспасөз клубының қаржы директоры.

1998 жылдан бері - Қазақстан баспасөз клубының атқарушы директоры. 2002 жылдан бері - «Promo Group Communications» агенттігі бас директорының орынбасары. Қазақстандық «PR-шы» PR-кәсіпқойлар бейресми клубының мүшесі (2002 жылдан).

Әскери атағы - кіші сержант.

Діни көзқарасы - мұсылман.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Ең алдымен, Жаратушы Құдайға байланысты, сондай-ақ әлемдегі ірі мемлекеттердің саясатына, Қазақстандағы биліктің саясатына, элита мен халықтың өзін қалай ұстанатындығына байланысты болады».

Хоббиі-тауға шығып серуендеу, кітап оқу, туған-туысқандармен және жора-жолдастармен араласу.

Сүйіп оқитын әдебиеті-ғылыми-көпшілікәдебиет, тарих, этнография, фантастика, қазіргі заманғы әдебиет.

Үйленген. Жұбайы - Жүнісбекова Гауһар Қалқаманқызы (1977 жылы туған), дизайнер. Ұлдары -Тимур (1988 жылы туған), Әлішер»
(2008 жылы туған).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
«**Росунда**» (швед. *Råsunda*) — 1937-2012 жылдар аралығында Швеция Ұлттық футбол құрамасы мен АИК футбол клубының өз алаңындағы ойындарын өткізген футбол стадионы.

Стадионның сипаттамасы
----------------------

2012 жылы "Френдс Арена" салынған соң "Росунда" бұзылды. "Френдс Арена" "Росунданың" орнынан 800 метрдей қашықтыққа салынды. Сыйымдылығы 35 000-36 608 адам шамасында болған. Концерттер кезінде 50000 адамға дейін жайғаса алған. 

Рекордтық көрсеткіш 1965 жылы 26 қыркүйек күні тіркелді. Швеция және ГФР құрамалары кездесіп, матчты 52 943 адам тамашалады. 

Кейін реконструкция жасалып, сыйымдылығы едәуір азайды. 

Стадионда 1958 жылғы футболдан әлем чемпионатының бірнеше ойыны өтті. Финалдық матчта Бразилия құрамасы 5:2 есебімен шведтерді ұтып, бірінші рет әлем чемпионы атанды. Содан бері Швеция құрамасы әлі финалға шыққан жоқ.

Сондай-ақ, 1995 жылы әйелдер арасындағы әлем чемпионатының да финалдық матчы ойналды.

Галерея
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Die Friends Arena

Стадионда өткен ӘЧ-1958 матчтары
--------------------------------

ӘЧ-1995. Әйелдер
----------------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

*
Шам ақым
========

(шам көр)-бір кісіге емес көптеген адамдарға арнап жасаған, бірата әулеттеріне арнаған (тән) қабырыстан шам көрдеп аталады. Шам көр көбінесе жасы үлкен, ұлағатты кісілер қаза болудың алдында қазып, даярлап қоятын қабырыстанды көрсетеді. Жерасты кең көлемді қазылып, өлгендерді қаз қатар жатқызып, ішкі бетіне шымылдық ұсталатын арнаулы есік бекітілген, адам қаза болғанда, шам көтеріп кіріп мәйітті қатарға орналастыратын қабырыстан болмақ. Бұл ерте кезде қазақтарда пайдаланған қабырыстан.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтеме
--------------

* [ҚХР Іле жастары журналынан Авторы: Әбсамат Тоқтасынұлы]
*Басқа мағыналар үшін Талдысай деген бетті қараңыз.*
**Талдысай** (*Көптамасай*) – Сарысу алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Ұлытау ауданы жерімен ағып өтеді.

Бастауы
-------

Қоңыржал тауы беткейіндегі бұлақтар суынан түзіліп, Маңдайқақ көліне құяды.

Гидрологиясы
------------

Ұзындығы 56 км, су жинауы алқабы 593 км2. Аңғары жатық, ені 300-500 м. Қар, жерасты суымен толысады. Жазда иірімдерге айналады. Жылдық орташа сушығыны 0,41 текше м/сек. Мал суарылады. Өзен алабында шабындықты жерлер көп.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
```
Қазыбек Әбенов  (1914 жылы бұрынғы Торғай оязы Қайдауыл болысы Жыланшық бойында туған) – қобызшы, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1974). Қаршадайынан қобыз тартып, атақты қобызшы Баубек бақсыдан бата алған. 1920 жылы Торғайдағы мектепке барған. 1934 жылы Алматыда өткен халық шығармашылығының алғашқы байқауында Жаппас Қаламбаевтан кейінгі екінші орынды алды. 1935 жылы Торғайда ақын Нұрхан Ахметбеков ұйымдастырған көркемөнерпаздар үйірмесіне қосылып, ауыл аралап, өнер көрсете бастады. 1937 жылы композитор Ахмет Жұбанов Алматыда ұйымдастырған халық аспаптары орындаушыларының Республикалық фестивалінде бас жүлдегер атанды. 1939 жылы театр бүкіл құрамымен Амангелді кентіне ауыстырылғанда Әбенов те бірге келді. Соысқа қатысып, 1946 жылы ғана оралды. Қостанай облыстық филармониясына қобызшы болып орналасты. 1948 жылдан Амангелді мәдениет үйінің директоры болды. 1949 жылы Алматыда өткен қыл қобызшылар байқауында бас бәйгені жеңіп алды. 1951 жылы Қазақстанның Мәскеуде өткен онкүндігіне қатысты. 1952 жылы Бүкілодақтық көркемөнерпаздар байқауына қатысып, жеке орындаушылар арасында лауреат атанды. Осы жетістігі үшін Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесі президиумының Құрмет грамотасымен марапатталды. Ол Амангелді ауданының мәдениет бөлімінің жұмыстарына белсене араласып, аймақта сахна өнерінің қалыптасуына айтарлықтай үлес қосты, өзіне ізбасар шәкірттер тәрбиелеп өсірді. Қылқобыздың шебері шығармашылық өнерін жетілдіру үстінде қобызға арнап «Баубектің толғауы», «Аққу», «Қоңыржай», «Сахара», «Сыбызғы», «Жорға», «Торғай толғауы» күйлерін шығарды. Әбенов домбыраны да жақсы тартқан, домбыраға қосылып «Көрғұлы», «Көрғұлы мен Безерген», «Қобыланды», тағы да басқа халық жырларын орындаған. Амангелді ауданының мәдениет үйіне Қазыбек Әбеновтың есімі берілген. Әбенов КСРО Жоғарғы Кеңесінің, Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің, Кәсіподақтардың бүкілодақтық орталық кеңесінің грамоталарымен марапатталған.

```

1. ↑  "Торғай елі" энциклопедиясы. Құрастырған Т.Рсаев. Алматы,"Арыс" баспасы 2013 жыл
Талдысай қонысы Қарағанды облысы Жезқазған қаласынан 82 шақырым жердегі Ұлытау жазығындағы Талдысай (Бала-Жезді) және Жезді өзендерінің құяр сағасында өзі аттас ауыл маңында орналасқан. Талдысай қонысы қола дәуірінде Жезқазған мысын қорытатын орындардың бірі болған. 1992 жылдан бастап Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы зерттеуде. 2004-2006 жж. ескерткіш «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында зерттелді. Мыс рудасын өндірудегі және дайын бұйымдар туралы жаңа материалдар жинақталып, ғылыми айналымға енді.

Қоныс үш қазба орнымен зерттелуде. Көлемі жағынан үлкен әрі маңыздысы І қазба орны. Екі тұрғын үй кешені орналасқан шығыс және батыс учаскелерге бөлінген. Батыс тұрғын үй кешенінде (БТҮК) жартылый жерасты түріндегі үйдің шығыс, батыс және солтүстік бөліктерінің қабырғалары тазартылды. Солтүстік қазаншұңқырының қабырғасы сатылы болып келген. Арықтар мен шұңқырлар арқылы байланысып келген ошақ жүйесі бар БТҮК металлургиялық №2 шұңқыр пеш негізінен шахталық түрдегі және құдықпен байланысып жатыр. Шығыс участкеге қоса металлургиялық өндіріспен байланысы бар шығыс тұрғын үй кешені (ШТҮК) зерттелуде. Екі жылу арықшалары бар тұрғын шеберхананың батыс және солтүстік-батыс қабырғалары ашылды. Тұрғын шеберханадан 4 металлургиялық шұңқыр табылды, оның үшеуі зерттелініп, жер үсті жылу жүйесі бар шахталық түрдегі пеш екені анықталды. Шеберхананың өмір сүруі аяқталған кезде малды, кейде адамды да құрбандыққа шалатын болған.

ІІ қазба орны қоныстың батыс бөлігінде, ал ІІІ қазба орны қарсы жағындағы өзен жағасының шайып кеткен жеріне салынды. Осы кезеңге дейін 1600 шаршы метр аймақ ашылды.

Алғашқы жылдарда-ақ қоныстың аймағында бірнеше дүркін қоныстану болғандығы анықталды. Қазіргі таңда біз қоныстың екі кезеңде өмір сүргендігін толыққанды айта аламыз. Алғашқы кезең – металлургияның шарықтаған кезімен сай келсе, екінші кезеңі – мал шаруашылығының дамуымен сәйкес.

Қыш материалдар мен пышақтарды зерттей келе қоныстың ІІ мыңжылдықтың екінші жартысында пайда болып б.д. І-ІІ мыңжылдығында өмір сүруін тоқтатқан.

Дереккөздер
-----------


 Мұрағатталған 31 шілденің 2017 жылы.
**Қазыбек** – Бозой үстіртінің оңтүстігіндегі шоқылы тау.

Географиялық орны
-----------------

Алматы облысы Жамбыл ауданы Айдарлы ауылының оңтүстігінде 16 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 785 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге созылған. Енді жері 2 км шамасында. Беткейі жайпақ, көктемгі еріген қар, жауын-шашын суларымен бастау алатын өзектер ағады. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр.

Өсімдігі
--------

Сұр, сортаң топырақ жамылғысында жусан, изен, ебелек, т.б. өседі. Етегі мал жайылымы ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
Талдықорған экономикалық-технологиялық колледжінің эмблемасы
Талдықорған экономикалық-технологиялық колледжі Талдықорғанда орналасқан кәсіптік білім беретін оқу орны.2013 жылы колледж атауы аттестациялауға байланысты Талдықорған агро-техникалық колледжі болып өзгерді.

Тарихы
------

Талдықорған экономикалық-технологиялық колледжі мемлекеттік қазыналық білім кәсіпорны 1943 жылы Алматы облысы совхоздары тресінің Ленин атындағы совхозаралық мал шаруашылығы мектебі негізінде құрылған.Колледж өзінің тарихында 30 мыңнан астам орта буынды мамандарын дайындап шығарды.Колледжде 12 мамандық бойынша 1125 білімгер білім алуда.Оқу мемлекеттік және орыс тілдерінде, күндізгі және сырттай оқу нысаны бойынша жүргізіледі.

Дайындайтын мамандықтары
------------------------

Мемлекеттік қазыналық кәсіпорын "Талдықорған экономи-технолоиялық колледжі" Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігінің білім беру қызметін жүргізуге құқық беретін 2009 жылғы 11 желтоқсандағы АБ сериялы №0142390 лицензиясына сәйкес төмендегі мамандықтар бойынша мамандар даярлайды:

* Ветеринария;
* Экология және табиғатты қорғау қызметі;
* Есеп және аудит;
* Экономика, Қаржы(сала бойынша) ;
* Ақпараттық жүйелер;
* Есептеу техникасы және бағдарламалық жабдықтау;
* Радиоэлектроника және байланыс (түрлері бойынша);
* Мех және қой терісі өнімдерін өңдеу технологиясы;
* Сүт өнімдері өндірісі;
* Ет және ет өнімдері өндірісі;
* Нан пісіру ,макарон және кондитер өндірісі

Дереккөздер
-----------

"Ел-назар" республикалық журналы, №05(08) мамыр 2012 жыл,Шакуал Ермұханбетұлы:"Болашағы бағдарлы келешегі кемел оқу орны", 48-бет.

* 
*

Сыртқы сілтемелер
-----------------

http://www.tatk.kz(қолжетпейтін сілтеме)
**Шалқар құмы** – Нарын құмының орталық бөлігіндегі құмды алқап.

Географиялық орны
-----------------

Батыс Қазақстан (Жаңақала ауданы) және Атырау (Құрманғазы ауданы) облыстары жерінде орналасқан.

Жер бедері
----------

Солтүстігінде Теректіқұм, Жаманқұм, оңтүстігінде (Құрманғазы ауданында) Қосдәулет құмды өңірі жатыр. Жер бедері ұялы-төбелі шағылдардан тұрады. Орта шенінде Ибраш, Шалқар, тағы басқа қоныстар мен қыстаулар орналасқан. Құмды шағылдар аралығында грунт суы жер бетіне жақын жатыр (5 — 8 м). Бұл жерлер шұратты келеді.

Өсімдігі
--------

Негізінен жусан, еркекшөп, сораң шөптер өседі. Жыл бойы жайылым ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 9 том 18 бөлім
Аймағамбетова, Қазына (3.5.1936 ж.т. Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Ырғыз а.) – педогогика ғылыми докторы (1998). ҚазПИ-дің (1957, қазіргі ҚазҰПУ) геогр. факультетін бітірген. «Балдырған» журналы редакциясында (1958–61), педогогика ғылыми-зерт. институтында аға ғылыми қызметкер (1961–70), бөлім меңгерушісі (1970–80) болды. 1980 жылдан Қазақ мемлекеттік қыздар педогогика институтында (қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педогогика университеті) декан қызметтінде. «Пәндік оқытудың теориясы мен әдісі» тақырыбында докторы дисселосы қорғады. А. 100-ден астам ғылыми еңбек пен оқу құралдарының («Табиғаттану» (1968, 1976), «Айналамен таныстыру» (1968), «Познание мира в 1 классе», «Изучение природоведения в малокомплектных школах» (1980), «Познание мира в 4 классе» (2000) және т.б.) авторы.
**Шамалған** – Іле алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Алматы облысының Қарасай ауданы аумағындағы өзен. Ұзындығы 88 км, су жиналатын алабы 526 км2.

Бастауы
-------

Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі мұздықтан басталып, Қасқажол төбесі тұсында Қаскелең өзеніне құяды.

Гидрологиясы
------------

Аңғары жоғары ағысында таулық сипатта, тар шатқалды, таудан сағасына дейін бірте-бірте кеңейеді. Мұздық, қар, жаңбыр суымен толығады. Кішігірім 86 саласы бар. Көп жылдық орташа су ағымы Шамалған ауылынан 6 км жоғарыда 1,30 м3/с; тасынды өтімі 0,52 кг/с. Сел қаупі бар өзендердің бірі. Өзен суы бойында орналасқан елді мекендердің тұрмыстық-шаруашылық қажеттерін өтеуге, егістік, шабындық жерлерді суаруға пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 9 том 18 бөлім
«Тұтқындар серуені» - 1890 жылы салынған Ван Гогтың суреті. Суретте түрменің кішігірім ауласындағы құдық пен оның айналым жүрген тұтқындар бейнеленген. Сурет көк-жасыл гаммада орындалған.
  
 «Тұтқындар серуені» тұйықталған шеңбер тәріздес (суретші пікірінше) өмірді білдіреді. Ортадағы фигура басқа бейнелерге қарағанда ерекшеленеді: оның беті дәл салынған. Бұл кейіпкерде Ван Гогтың өзінің келбетін байқауға болады.

Тұтқындар серуеніТұтқындар серуені

Сипаттамасы
-----------

Бұл сурет Б.Жерральдтың «Лондон» кітабына иллюзия ретінде қызмет еткен Густав Дораның «Острог» гравюрасының негізінде жазылған. Түпнұсқада тұтқындардың шолуын өткізген Лондон түрмесінің бірінің ауласы бейнеленген. Ван Гог суреттің құрамын дәл көшірді. Бұл себеп оған жақын болуы мүмкін, себебі ауруханада ол өзін тұтқынға түсіріп, жабық кеңістікте секілді сезінді.
Суретші өзінің эмоциялық дыбысын суретке түсіреді, сондықтан ол гравюраның көшірмесі бола бермейді. Дорадан айырмашылығы, Ван Гог түрме қабырғаларын айқынсыз сызықтармен сызады. Контрасттық комбинацияларды қолдануға қарамастан, көп бағдарлы соққылар, қабырғаларды суық жансыз тонустармен бояйды. Осыған орай, айналада жүріп жүрген тұтқындар бір мылтық массаға біріктіріледі. Ван Гогта бұл үйірме қуаныш пен күн сәулесінен айырылған өмірдің үмітінің бейнесі болды. Тұтқындардың бірінде суретшінің ерекшеліктерін нақты ажыратуға болады.

Салыну тарихы
-------------

1888 жылаың желтоқсанының соңында Ван Гогта рухани дерттің алғашқы ұстамасы байқалды. Кейін ұстамалар қайталанып, ол Сен-Ремидегі Әулие Павелдің психиатриялық емханасында өз еркімен қаралды. Бұл жерде Ван Гог 1889 жылдың мамырынан 1890 жылдың мамырына дейін өткізеді. Бұл емхананың директоры – доктор Пейон мен Ван Гог ағасы – Тео суретшіге жұмыс істеу үшін барлық жағдайды жасауға тырысқан.
  

Емханада Ван Гог нақты бейнелерден қарап сала алмады, сол себептен әр түрлі суретшілердің литографиялары мен гравюраларын бейне ретінде қолданды. Бір жолы ол Теоды Регамедің «Каторга» гравюрасын әкелуін сұрап еді, алайда Тео оны таба алмай, бұл сурет үшін Ван Гог Гюстав Доредің «Острог» гравюрасын қолданды.

Дереккөздер
-----------

* Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. Галерея искусства стран Европы и Америки XIX—XX веков. — М.: Красная площадь, 2007. — С. 103. — ISBN 978-5-900743-34-9.
* Ионина Н. A. Сто великих картин. — Вече, 2002. — Вече с.
* Антонова И. А. Шедевры Государственного музея изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. — М.: Советский художник, 1985. — С. 75.

Сілтемелер
----------
Мюррей 2017 жылдың мамыр айында Францияда өткен тікелей концертінде өнер көрсетуі
Амелия Мюррей (1993 ж.т.), Фазердэйз сахналық атымен жақсы танымал, Жаңа Зеландиялық әнші, ән жазушы және мульти-инструменталист.

Ол өзінің алғашқы EP деп аталатын EP шығарылымын 2014 жылдың қазан айында Оклендтегі жатын студиясында жазды. Мульти-инструменталист Джонатан Пирстің көмегімен ол электрлік гитаралар мен эффект педальдарын қолдана отырып, арман-поп дыбысын жасады.

Ерте жылдар
-----------

Мюррей 1993 жылы Жаңа Зеландияның астанасы Веллингтонда христиан-еуропалық әкенің қызы және мұсылман-индонезиялық ананың қызы ретінде дүниеге келді. Ол Онслоу колледжіне қатысып, кейін Окленд қаласына көшті.

Тарих
-----

Фазердэйз өзінің алғашқы альбомін EP 2014 жылы шығарды. 2017 жылы Мюррей Фазердэйз атымен өзінің алғашқы толық метражды альбомын шығарды.

Дискография
-----------

### Студиялық альбомдар

* Morningside (2017, Flying Nun)

### EPs

* Fazerdaze (2014)

### **Singles**

* *Little Uneasy* (2015)
* *Lucky Girl* (2017)
* *Take It Slow* (2017)

Декрек көздер
-------------

*
**Әзірбайжан мемлекеттік академикалық ұлттық драма театры**, әз. *Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı* (бұрыңғы атауы - М. Азизбеков атындағы мемлекеттік Еңбек Қызыл Ту Орденді академиялық драма театры) – Бакудегі академикалық драма театры. Театрдің ғимаратының алдына Физулиға ескерткіш орнатылған.

Театр 1919 жылы негізделген. 1922 жылы 17 қарашада Ахундовтың «Гаджи Қара» пьесасымен тұңғыш рет шымылдық ашты. Әзірбайжан театрына 75 жыл толуына байланысты 1949 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. 

Театр репертуарында ұлттық пьессалармен қатар дүние жүзі және орыс классикалық драматургиясының туындылары да бар. Театр репертуарында Джафар Джаббраланың, Мирза Фатали Ахундовтың, Али бек Гусейнзаденің, Наджаф бек Везировтың, Гусейн Джавидтың, Сабит Рахманның, Нариман Наримановтың, Ильяс Эфендиевтің сонымен қатарәлем классиктердің: Шекспир, Шиллер, Мольер, Александр Дюма, Виктор Гюго, Оноре де Бальзака, Александр СергеевичПушкинның, Михаио Юрьевич Лермонтовтың, Лев Николаевич Толстойдың, Николай Васильевич Гогольдің шығармалары бойынша қойылымдар болған. Театр өнерінің дамуына үлес қосқан актерлер: А. М. Шарифзаде, Ульви Раджаб, КСРО халық артисттері А. Алекперов, М. А. Алиев, Сидги Рухулла, М. Давудова; Азерб. ССР халық артисттері Р. Афганлы, М. Марданов т. б. Бас режиссері – Азерб. ССР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері Т. Кязимов.

Труппа
------

### Қазіргі артисттер

Халық артисттер
* Евгения Оленская
* Нуреддин Гулиев
* Шукюфа Юсупова
* Бести Бекирова
* Фирангиз Муталлимова
* Рафаэль Дадашев
* Ильхам Алескеров
* Зарнигяр Агакишиева т.б.

Еңбегі сіңген артисттер
* Алескер Мамедоглу
* Сабир Мамедов
* Джафар Намиг Кямал
* Садиг Иманов
* Саида Гулиева
* Парвиз Багиров т.б.

Бас режиссёр
* Мерахим Фарзалибеков

### Қайтыс болғандар

* Сиявуш Аслан
* Севиль Халилова
* Яшар Нури
* Тельман Адыгёзалов
* Хафиз Фатуллаев

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы 1976 жыл. / М.Қ.Қаратаев

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми веб-сайт  (әзір.)
**FIFA 2014** - FIFA-ның сериясындағы жиырмасыншы футбол симуляторы. Қазіргі уақытта ФИФА барлық платформаларда бар. Ең алғашқы консольдық нұсқасы 2013 жылы 13 қыркүйекте өтті.

Ойластырылған шабуыл
--------------------

Футболшылар аландағы жағдайды анализдей алады , жігер және арамдықпен қорғаныс шебін бұзу үшін еңбектенеді, және ойынды екі қадам алға ойластырып кояды. Одан басқа,ойыншылар ілгері жұлқынып корғаушыны артта қалдырып және бос кеңістік алады.

Максималды шабуыл
-----------------

Ойыншы доппен жұмыс істегенде, дәл қимылдар қолданылады яғни доптың 360 градус айналасында қимылдауына байланысты. Допқа күрес қиындады және аяусыз болды.

Допты бір жанаумен басқару
--------------------------

Жаңа жүйе допты басқару механизмін өзгертеді: футболшылар допты бір жанаумен тамаша қабылдау мүмкіндігінен айырылды. Енді қорғаушылар допты кері оңай қайтара алатын болады.

Tactical Free Kicks
-------------------

Бұл жүйе (Айып соққысын орындау тактикасы) соққыны одан әрі қауіпті қылады , ойыншыға соққыны алдын ала ойлауға мүмкіндік береді және басқа ойыншыны іске қосады.

Player Impact Engine
--------------------

Ең басты енгізілген жақсарту ойынның дәрежесін физикалық тұрғыдан допқа талас жақсарады(яғни реалистикалық түрде болады). Допқа таласта футболшының бойы және күші көп рөл атқарады.

Коментаторлар
-------------

Орыс тілдегі Фифа 2014-те ойынды баяғы Юрий Розанов және Василий Соловьёв оған қоса жаңадан коментатор Александр Логинов(ол аланның шетінде жұмыс істейтін болады). Александр жарақат алған ойыншылардың қандай халде екенің айтады.

Жалпы Стадиондар
----------------

* Akaaroa Stadium
* Aloha Park
* Arena D’Oro
* British Modern
* Camp Nou
* Century Park Arena
* Court Lane
* Crown Lane
* Eastpoint Arena
* El Bombastico(El Libertador)
* El Medio(Estadio Nacional)
* El Reducto(La Canchita)
* Estadio Latino
* Estadio President G.Lopes
* Estadio de las Artes
* Estadio del Pueblo
* Euro Park
* Forest Park Stadium
* Ivy Lane
* O Dromo
* Olimpico Arena
* Pratelstvi Arena
* Sanderson Park \* Stade Kokoto
* Stade Municipal
* Stadion 23,Maj
* Stadion Europa
* Stadion Hanguk
* Stadion Neder
* Stadion Olympik
* Town Park
* Union Park Stadium
* FIWC Stadium — (тек PlayStation 3-те ғана)
* DW Stadium
* The Britannia Stadium
* White Hart Lane
* Carrow Road
* Goodison Park
* Stadium of Light
* The Hawthorns
* Liberty Stadium
* The Reebok Stadium

Дереккөздер
-----------
**FIFA 05** — FIFA-ның сериясындағы он екінші футбол симуляторы. Қазіргі уақытта ФИФА барлық платформаларда бар. Ең алғашқы консольдық нұсқасы 2004 жылдың 8 қазанында өтті.

Ойластырылған шабуыл
--------------------

Футболшылар аландағы жағдайды анализдей алады, жігер және айламен қорғаныс шебін бұзу үшін еңбектенеді, және ойынды екі қадам алға ойластырып кояды. Одан басқа,ойыншылар ілгері жұлқынып корғаушыны артта қалдырып және бос кеңістік алады.

Максималды шабуыл
-----------------

Ойыншы доппен жұмыс істегенде, дәл қимылдар қолданылады яғни доптың 360 градус айналасында қимылдауына байланысты. Допқа күрес қиындады және аяусыз болды.

Допты бір жанаумен басқару
--------------------------

Жаңа жүйе допты басқару механизмін өзгертті: футболшылар допты бір жанаумен тамаша қабылдау мүмкіндігінен айырылды. Енді қорғаушылар допты кері оңай қайтара алатын болады.

Tactical Free Kicks
-------------------

Бұл жүйе (Айып соққысын орындау тактикасы) соққыны одан әрі қауіпті қылады , ойыншыға соққыны алдын ала ойлауға мүмкіндік береді және басқа ойыншыны іске қосады.

Комментаторлар
--------------

Fifa 2005-те виртуалдық ойындарды Джон Мотсон мен Алли Маккойст жүргізеді.

Жалпы Стадиондар
----------------

* Akaaroa Stadium
* Aloha Park
* Arena D’Oro
* British Modern
* Century Park Arena
* Court Lane
* Crown Lane
* Eastpoint Arena
* El Bombastico(El Libertador)
* El Medio(Estadio Nacional)
* El Reducto(La Canchita)
* Estadio Latino
* Estadio President G.Lopes
* Estadio de las Artes
* Estadio del Pueblo
* Euro Park
* Forest Park Stadium
* Ivy Lane
* O Dromo
* Olimpico Arena
* Pratelstvi Arena
* Sanderson Park
* Stade Kokoto
* Stade Municipal
* Stadion 23,Maj
* Stadion Europa
* Stadion Hanguk
* Stadion Neder
* Stadion Olympik
* Town Park
* Union Park Stadium
* FIWC Stadium — (тек PlayStation 3-те ғана)
* DW Stadium
* The Britannia Stadium
* White Hart Lane
* Carrow Road
* Goodison Park
* Stadium of Light
* The Hawthorns
* Liberty Stadium
* The Reebok Stadium
**Тұтқабай Иманбеков** (2.1. 1937, Түлкібас ауданы Куйбышев атындағы ауылы – 19.2.1995) – ақын, жазушы. 

Шанышқылы тайпасының Саңырау руынан шыққан. 

ҚазМУ-ды бітірген (1960). 1960 – 67 жылдары «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас алаш») газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, кейін «Жазушы» баспасында аға редактор (1967 – 77), ҚазМУ-да аға оқытушы (1977 – 79), «Ара-Шмель» сатиралық журналында жауапты хатшы (1979 – 83), «Қазақ әдебиеті» газетінде бөлім меңгерушісі (1983 –85), жауапты хатшы (1985 жылдан) қызметтерін атқарды. Алғашқы өлеңдері «Жырға сапар» (1958), «Жас дәурен» (1961) атты жыр жинақтарында жарияланды. «Ақ қайың» (1967), «Бұлақ күліп ағады» (1970) атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Прозалық шығармалардан «Тапсырылмаған гүл» (1969), «Үш айдың үш күні» (1972), «Тұт ағашының көлеңкесі» (1974) повестер жинағы және «Үлкен үй» (1979) романы басылды. Орыс тілінде «Последняя охота» (1976), «Тень тутовника» (1981) атты повестер жинағы, «Большой дом» (1984) романы шықты. С.С. Баруздин, А.Гайдар, Х.Меляев, М.Майерова, П.Ж. Беранже сияқты жазушылар шығармаларын қазақ тіліне аударған.

**Иманбеков Тұтқабай** (1937— 1995) — Оңтүстік Қазақстан облысының Түлкібас ауданында туған. 1960 жылы Қазақ мемлекеттік университеті филология факультетінің журналистика бөлімін бітірген соң республикалық "Лениншіл жас" (қазіргі "Жас Алаш") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып істеген .

1967—1977 жылдары "Жазушы" баспасында аға редактор, 1977-1979 жылдары ҚазМУ-дың журналистика факультетінде аға оқытушы, 1980-1983 жылдары "Ара" журналының жауапты хатшысы, 1983-1995 жылдары "Қазақ әдебиеті" газеті редакциясында бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы болған.алғашкы өлеңдері 1957 жылы "Лениншіл жас" газетінде жарык көрді. Сонан соң "Пионер" журналында әңгімелері жарияланды. 
1967 жылы "Ақ кайың", 1970 жылы "Бұлақ күліп ағады" жыр жинақтары жарык көрді. 1976 жылы "Последняя охота", 1981 жылы "Тень тутовника" атты кітаптары орыс тілінде басылып шықты. Оның өлендері башқұрт тіліне аударылды. "Жетім қыран" повесі украин тілінде жарық көрді. "Араша" атты поэмасы "Жалын" альманағының бәйгесінде үшінші сыйлық алды. Жазушынын "соғыс деген ойыншық емес" атты хикаясы бойынша "Қазақфильм" студиясы қысқа метражды фильм түсірді.

Чех жазушысы М.Майерованын "Кішкентай Робинзон" атты кітабын, А.Гайдардың "Тимур және оның командасы", С.Баруздиннің "Бірінші сәуір — көктемнің бір күні" атты повестер жинағын, адыгей халқының ертегілерін "Нарттар" деген атпен қазақ тіліне аударды. "ұлы ақындар кітапханасы" сериясы бойынша П.Ж.Беранженің бір топ өлендерін, Бауыржан Момышұлының "Ұшқан үя" кітабын қазақшалаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Мекембай Омарұлы*  = Шаңышқылы шежіресі / А.Ирисбаев —  Ташкент: Езувчи, 2000. — 232 б. — 1000 таралым. — ISBN 5-8255-0662-4.
2. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
3. ↑  "Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық", Алматы,"Білім" баспасы, 2005 жыл - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X
**Валент** 
Флавий Юлий Валент – Рим императоры. 328 – 378 жылдары өмір сүрген. Ағасы Валентиниан Валентті өзімен тең басқарушысы өтті, сөйтіп Валент империяның шығысын биледі. Ағасы Валентиниан император болғанға дейін әскери мансап жолында үлкен жетістіктерге жетті. Ал Валент уақытының көбін поместьеде , отбасымен бірге өткізді. 
Тек 360 жылы ағасымен бірге император Джулианың парсыларға қарсы жорығына қатысты. Ол балқан түбегінің және Грекия , Египет , Сирия, анадолы жерлерінің шығыс жақ бөлігін иемденді. Сөйтіп , өзінің астанасы Константинопольге 364 жылдың желтоқсанында қайта оралды. 
365 жылы император джулианың анасы жағынан туысы болып келетін прокопий өзін Рим императоры деп жариялады. Дегенмен Валент 366 жылы Лидия елінің Фиатира қаласында оны тізі бүктірді.
376 жылы Валент кезінде Ғұндар шегіндірген вестгот тайпасын Мезниге қоныстандырды. Дегенмен оның бұл қадамы өзіне сәтсіздік әкелді. 
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  1100 қызықты деректер ұлы императорлар Ү.Зұлхарова
**FIFA 2015** - FIFA-ның сериясындағы жиырма бірінші футбол симуляторы. Қазіргі уақытта ФИФА барлық платформаларда бар. Ең алғашқы консольдық нұсқасы 2014 жылы 23 қыркүйекте өтті.

Ойластырылған шабуыл
--------------------

Футболшылар аландағы жағдайды анализдей алады , жігер және арамдықпен қорғаныс шебін бұзу үшін еңбектенеді, және ойынды екі қадам алға ойластырып кояды. Одан басқа,ойыншылар ілгері жұлқынып корғаушыны артта қалдырып және бос кеңістік алады.

Максималды шабуыл
-----------------

Ойыншы доппен жұмыс істегенде, дәл қимылдар қолданылады яғни доптың 360 градус айналасында қимылдауына байланысты. Допқа күрес қиындады және аяусыз болды.

Допты бір жанаумен басқару
--------------------------

Жаңа жүйе допты басқару механизмін өзгертеді: футболшылар допты бір жанаумен тамаша қабылдау мүмкіндігінен айырылды. Енді қорғаушылар допты кері оңай қайтара алатын болады.

Tactical Free Kicks
-------------------

Бұл жүйе (Айып соққысын орындау тактикасы) соққыны одан әрі қауіпті қылады , ойыншыға соққыны алдын ала ойлауға мүмкіндік береді және басқа ойыншыны іске қосады.

Player Impact Engine
--------------------

Ең басты енгізілген жақсарту ойынның дәрежесін физикалық тұрғыдан допқа талас жақсарады(яғни реалистикалық түрде болады). Допқа таласта футболшының бойы және күші көп рөл атқарады.

Жалпы Стадиондар
----------------

* Akaaroa Stadium
* Aloha Park
* Arena D’Oro
* British Modern
* Camp Nou
* Century Park Arena
* Court Lane
* Crown Lane
* Eastpoint Arena
* El Bombastico(El Libertador)
* El Medio(Estadio Nacional)
* El Reducto(La Canchita)
* Estadio Latino
* Estadio President G.Lopes
* Estadio de las Artes
* Estadio del Pueblo
* Euro Park
* Forest Park Stadium
* Ivy Lane
* O Dromo
* Olimpico Arena
* Pratelstvi Arena
* Sanderson Park \* Stade Kokoto
* Stade Municipal
* Stadion 23,Maj
* Stadion Europa
* Stadion Hanguk
* Stadion Neder
* Stadion Olympik
* Town Park
* Union Park Stadium
* FIWC Stadium — (тек PlayStation 3-те ғана)
* DW Stadium
* The Britannia Stadium
* White Hart Lane
* Carrow Road
* Goodison Park
* Stadium of Light
* The Hawthorns
* Liberty Stadium
* The Reebok Stadium

Дереккөздер
-----------
ФИФА ойындар сериясының логотипы
**FIFA 08** - FIFA-ның сериясындағы он бесінші футбол симуляторы. Қазіргі уақытта ФИФА барлық платформаларда бар. Ең алғашқы консольдық нұсқасы 2007 жылдың қазанында өтті.

Ойластырылған шабуыл
--------------------

Футболшылар аландағы жағдайды анализдей алады, жігер және айламен қорғаныс шебін бұзу үшін еңбектенеді, және ойынды екі қадам алға ойластырып кояды. Одан басқа,ойыншылар ілгері жұлқынып корғаушыны артта қалдырып және бос кеңістік алады.

Максималды шабуыл
-----------------

Ойыншы доппен жұмыс істегенде, дәл қимылдар қолданылады яғни доптың 360 градус айналасында қимылдауына байланысты. Допқа күрес қиындады және аяусыз болды.

Допты бір жанаумен басқару
--------------------------

Жаңа жүйе допты басқару механизмін өзгертті: футболшылар допты бір жанаумен тамаша қабылдау мүмкіндігінен айырылды. Енді қорғаушылар допты кері оңай қайтара алатын болады.

Tactical Free Kicks
-------------------

Бұл жүйе (Айып соққысын орындау тактикасы) соққыны одан әрі қауіпті қылады , ойыншыға соққыны алдын ала ойлауға мүмкіндік береді және басқа ойыншыны іске қосады.

Player Impact Engine
--------------------

Коментаторлар
-------------

Орыс тілдегі FIFA 2012-те ойынды баяғы Юрий Розанов және Василий Соловьёв

Демо нұсқауындағы футбол клубтары
---------------------------------

Демо нұсқауындағы командалар:
Милан 
Арсенал 
Боруссия Дортмунд
Ювентус 
Манчестер Сити

Жалпы Стадиондар
----------------

* Akaaroa Stadium
* Aloha Park
* Arena D’Oro
* British Modern
* Century Park Arena
* Court Lane
* Crown Lane
* Eastpoint Arena
* El Bombastico(El Libertador)
* El Medio(Estadio Nacional)
* El Reducto(La Canchita)
* Estadio Latino
* Estadio President G.Lopes
* Estadio de las Artes
* Estadio del Pueblo
* Euro Park
* Forest Park Stadium
* Ivy Lane
* O Dromo
* Olimpico Arena
* Pratelstvi Arena
* Sanderson Park
* Stade Kokoto
* Stade Municipal
* Stadion 23,Maj
* Stadion Europa
* Stadion Hanguk
* Stadion Neder
* Stadion Olympik
* Town Park
* Union Park Stadium
* FIWC Stadium — (тек PlayStation 3-те ғана)
* DW Stadium
* The Britannia Stadium
* White Hart Lane
* Carrow Road
* Goodison Park
* Stadium of Light
* The Hawthorns
* Liberty Stadium
* The Reebok Stadium

Дереккөздер
-----------
**Тұтынушы маркетингі** — əлеуетті тұтынушылар мен шынайы тұтынушылардың əлеуметтік-экономикалық жəне психологиялық түрлерін, олардың өмір сүру стильдерін, дағдыларын, қажеттіліктерін, мотивтерін жəне түрлі маркетингтік құралдарды қолдана отырып, тұтыну нарығына əсер ету шараларының жүйесін жасау. Жоспарлы жəне жүйелі маркетингтік шаралармен жүзеге асатын аталған маркетинг нарықтағы белгілі бір тауарлар мен қызметтерге деген сұранысқа əсер етуге мүмкіндік береді. Нарыққа тұтыну тауарларын ұсынатын кəсіпорындар мен фирмалар
тұтынушылар санының көп болуын талап етеді. Ал өндірістік-өнеркəсіптік бағыттағы тауар өндірушілер көбіне бір ғана сатып алушы-тапсырыс берушімен шектеледі. Кəсіпорынның əлеуетті сатып алушылардың саны нарықтағы əрбір келісімнен пайда табу мүмкіндігінің жоғары болуына байланысты. Осы келісімдер қаншалықты көп болса, тұтыну тауарларын өндіретін фирмаларға соншалықты тиімді.
Маркетинг тарихы маркетингтің қазіргі жəне əлеуетті тұтынушылардың қажеттіліктерін зерттеуге бірден емес, біртіндеп келгенін көрсетті. Тұтынушылардың қажеттіліктерін анықтау жəне қанағаттандыру тұтынушы маркетингтің тар аядағы мақсаты ғана емес, барлық ресурстарды жоспарлаудың, тиімді, əрі ұтымды қолданудың міндетті шарты. Көптеген кəсіпорындар үшін, инвестициялық капиталдан пайда табу бастапқы міндет болып табылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  А. Б. Рахимбаев, "Маркетинг теориясы жəне практикасы", Алматы, 2009
**Лало Шарль** (24. 2. 1877, Перигё,— 1. 4. 1953, Париж) — француз эстетигі, позитивист-философ. Француз эстетика қоғамының председателі. Лало позитивистік «формальды эстетика» тұрғысынан эстетикадағы иррационалистік және субъективтік багыттарға карсы шықты. Өзінің алғашқы еңбектерінде Лало Гельмголцтың ықпалымен эксперименталды негізде муз. эстетикалы жасауға тырысты. Кейінгі кездө көрермендердің қоғаммен бйланысы сияқты эстетиканың жалпы мәселелерімен шұғылданды. Лалоның пікірі бойынша көркем өнер өмірді бейнелемейді, ол өмір құбылыстарына бағытталған эстетикалық реакция ғана. 30 жылдарда Лало музыка теориясы мен көркем туындының құрылысы жайындағы мәселелерге қайта оралды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Валентин Анатольевич Смирнов** (28.12.1926, Смоленск облысы Сычев- ка қ. - 1994) - ақын, аудармашы. Шахта Құрылысы ұйымдарында проходчик, *"Алтай-свинецшахтострой"* тресінде комсорг, *"Лениногорская правда"* газетінде бөлім меңгерушісі болып істеген. Көп жылдар бойы республикалық *"Ленинская смена", "Казахстанская правда"* газеттерінде журналистік қызметте болды. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Бірнеше өлеңдер жинағының авторы. Таңдаулы өлеңдері Әлем әдебиеті институты шығаратын *"Литературное наследство"* жинағының 72-томына енген. І. Жансүгіровтің, Т. Жароковтың, Қ. Сатыбалдиннің, Д. Әбіловтің, К. Бекхожиннің бірқатар шығармаларын орыс тіліне аударған. II дәрежелі Отан соғысы орденімен, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Жан-Батист Андре Дюма** (фр. ; 14.07.1800, Алес — 02.04.1884, Канн) — француз химигі және мемлекет қайраткері. 1832 жылдан бастап Париж ғылым академиясының мүшесі болған. Женевада фармацевт болған және Женева университетінде оқыған. 1823-1840 жылдары Парижде Политехникалық мектепте жұмыс істеген (Л.Ж. Тенардың ассистенті ретінде, 1835 жылдан бастап профессор болған). Сол мезгілде Сорбоннаның оқытушысы (1832-1868 жж. 1841 жылдан бастап профессор), оның негізін салушылардың бірі болған. Өнер және кәсіптің орталық мектебінде (1829-1852 жж.) және Парижде Жоғары медициналық мектебінде (1839 жылдан) жұмыс істеген. 1849-1851 жылдары ауыл-шаруашылық және коммерция министрі. 1868 жылдан бастап Париж ғылым академиясының міндетті хатшысы болған.
Еңбектерінің көпшілігі органикалық химияға жатады. 1826 жылы заттың буларының тығыздығын анықтау тәсілін ұсынды, оның көмегімен бірқатар элементтердің атомдық массаларын, 1827 жылы ацетон мен күрделі эфирлердің құрамын анықтаған. П. Буллемен бірге эфир, вино спирті және этилен құрамдарында бірдей *этерин* аттты радикал болатынын тұжырымдайды. 1830 жылы осының негізінде этериндік теорияны радикалдар теориясының бірі ретіде ұсынды. Органикалық қосылыстардағы азотты сандық анықтаудың көлемдік тәсілін ұсынған (Дюма тәсілі). О. Лоранмен бірге 1832 жылы таскөмір шайырында антраценді ашты. Камфара мен ментолдың құрамын анықтаған (1832 ж.). Хлордың органиклық қосылыстарға әсерін зерттеген (1833-1834ж.), хлороформ және хлоральдың құрамын анықтаған. Осы зерттеулердің негізінде органикалық қосылыстарда сутегін хлормен ығыструдың эмпирикалық ережелерін құрастырды (1834 ж.), (металипсия реакциясы). Э.М. Пелигомен бірге 1835 жылы ағаш спиртінің зерттеулерін оның құрамы мен қасиеттерінің шарап спиртінің құрамы мен қасиеттерін салыстыра жүргізді және спирттер кластары туралы алғашқы түсініктерді негіздеді. Пелигомен бірге үшхлорсірке қышқылын 1839 жылы алды. Майлар күрделі эфирлерге жататыны анықтады. Лоранның көзқарастарын дамыта келіп сутекті хлормен металептикалық ығыстыру бойынша жүргізілген зерттеулерінің негізінде Й.Я. Берцелиутың дуализмінен бас тартуға шақырып алғашқы типтер теориясын ұсынды. Индигоның эмпирикалық формуласын 1841 жылы анықтады. 

Ең алғаш рет 1847 жылы нитрилді алып олардың синтезінің жалпы әдісін ұсынды. "Химия курсының мамандарға бейімденуі" (1828 ж.), "Химиялық философия бойынша лекциялар" (1836 ж.) атты жалпылаушы еңбектерінің авторы. "Химия және физика жылнамасының" редакторларының бірі (1840 жылдан бастап).
  
Француз химия қоғамының президенті (1856 ж.). Бірқатар ғылыми академиялар мен ғылыми қоғамдарына мүше. Петербург ғылым академиясының шетелдік мүше-корреспонденті.

Дереккөздер
-----------

1. С.К.Мырзалиева "Химия" (Балаларға арналған энциклопедиялық анықтамалық Алматы 2012ж.)
**Димитриос Пападопулос** (гр. *Δημήτρης Παπαδόπουλος*; 20 қазан 1981 жыл, Гагарин, Өзбек КСР, КСРО) — грекиялық футболшы, шабуылшы.

Карьерасы
---------

Димитриостың аталары Қазақ КСР және Өзбек КСР-інде қоныстанған, Димтириостың өзі Өзбекстанда дүниеге келгенімен өзін қазақстандық санайтынын бірнеше сұхбатында айтқан. 1988 жылы отбасымен бірге Грекияға көшіп өтті. 

Грекияның "Акратиос" клубының түлегі. 18 жылдық футболшылық карьерасында көптеген клубтарда, атап айтқанда Грекия, Англия, Италия, Хорватия, Испания командаларында доп тепті. Ең ұзақ ойнаған клубы — "Панатинаикос". Осы клуб сапында 2004 жылы Грекия чемпионы атанды.

### Ұлттық құрама

Ұлттық құрамаға тұңғыш рет 2002 жылы шақырылды. Екі жылдан соң Еуропа чемпионы атанды, сол жылы және өз елінде өткен Олимпиадалық ойындарға қатысты.

Құрама сапында қатысқан соңғы ірі турнирі — 2005 жылғы Конфедерациялар кубогы.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Еуропа чемпионы: 2004
* Грекия чемпионы (1): 2003/04
* Грекия кубогы (1): 2003/04

### Жеке

* Грекия чемпионатының үздік футболшысы: 2004

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑

Сілтемелер
----------

* Футболшының ресми сайты
Айбек Қалиев
**Айбек Қалиев** (19.4.1978 жылы туған, бұрынғы Торғай облысы Жангелді ауданында Тәуіш ауылында) - айтыскер ақын. Астанадағы Еуразия ұлттық университетін бітірген (1998). 1998 - 2001 жылдары Қазақ аграрлық университетінде оқытушы, 2001 жылдан Астанадағы Еуразия ұлттық университетінде оқытушы болып қызмет етеді. Бірнеше айтыстардың жүлдегері.

Қалиев Айбек Киікбайұлы 1978 жылы, 19 ақпанда Торғай облысы, Жанкелдин ауданының Тәуіш ауылында дүниеге келген. 1994 жылы Қаратүбек орта мектебін, 1998 жылы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетін үздік бітірген.

1998-2001жылдары Қазақ Аграрлық университетінің қазақ тілі кафедрасында ассистент, оқытушы, аға оқытушы.

2001-2009 жылдары Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінде қазақ әдебиеті кафедрасының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті қызметін атқарған.

2009 жылдан бері Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық мемлекеттік педагогикалық институтының педагогика және филология факультетінің деканы.

2006- «Торғай ақындарының дәстүрлі поэзиясы» атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады.

2008- «Торғай ақындарының дәстүрлі поэзиясы» атты монографиясы «Нұра-Астана» баспасынан жарық көрді. Республикалық, халықаралық ғылыми конференциялар жинақтарында, ғылыми басылымдарда отызға жуық ғылыми мақалалары жарық көрген.

Орта мектептің 10 сыныбына арналған гуманитарлық және жаратылыстану бағыттары бойынша «Қазақ әдебиеті» пәні оқулығының авторларының бірі. 2010 жыл, «Жазушы» баспасы.
Орта мектептің 9 сыныбына арналған гуманитарлық және жаратылыстану бағыттары бойынша «Қазақ әдебиеті» пәнінің оқулығы «Жазушы» баспасында өндірісте.
Бірнеше дүркін Республикалық, халықаралық айтыстардың жүлдегері.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
Айбек Кәрімов Мүталапханұлы 1959 жылы Семей облысы(қазіргі ШҚО) Ақсуат ауданындағы Ерназар ауылында дүниеге келген.

Руы найман.
Білімі жоғары. Семей зоотехникалық-ветеринарлық институтын бітірген. 2011 жылдын қаңтарынан Семей қаласының әкімі.

Семей қаласының әкімі- Айбек Кәрімов

Еңбек жолы
----------

Еңбек жолын институтты аяқтаған соң 1981 жылы Семей облысы Шар ауданы Громовка ауылындағы Киров атындағы совхозда зоотехник болып бастаған.

1982-1985 жылдарда Семей облыстық комсомол комитетінде нұсқаушы, содан кейін Семей облысы Шар аудандық комсомол комитетінде бірінші хатшы болды. Одан кейін Семей облыстық әкімшіліктің жастар ісі жөніндегі комитетінің төрағасы болды.

1995-2002 жылдарда – Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданының әкімі болды.

2002 - 2004 жылдарда - Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының әкімі болып жұмыс атқарды.

2004-2006 жылдар аралығында – Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары болды.

2006 - 2008 жылдарда - Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының әкімі болды.

2008 жылғы қыркүйек айынан бастап Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы Ақсуат ауылының инвестициялық бағдарламалар үйлестірушісі болып қызмет атқарды.

2010 жылдың наурызынан 2011 жылдың қантарына дейін Шемонаиха ауданының әкімі.

2011 жылдан Семей қаласының әкімі болып тағайындалды.

Дереккөздер
-----------
**Әлеуметтік әділеттілік** - қоғамдағы әртүрлі әлеуметтік жіктердің, топтардың, шынайы орны мен әлеуметтік жағдайлары арасындағы, сонымен қатар, олардың құқықтары мен міндеттері, сіңірген еңбегі мен оны қоғамның бағалауы, қызметі мен марапаттаулары, қылмыс пен жаза арасындағы тиісті сәйкестіктердің болуын талап ететін ұғым. Әлеуметтік әділеттілік - қоғамдағы әлеуметтік құндылықтардың бірі. Осы күнге дейін әлеуметтік әділеттілікке толық қол жеткізген қоғам болған жоқ. Дегенмен, ойшылдар ерте кезден Әлеуметтік әділеттілікті аңсап, армандап, түрлі теориялар мен тұжырымдар жасады. Кәне грек ойшылы Аристотельдің түсіндіруінше, эр адамның қоғамдағы рөлі оның ісіне, билік басындағы алатын орнына қарай бағалануы қажет. 

Әділдік құдайыСондықтан құлдар мен құл иеленушілерге бірдей қарауға болмайды. Әбу Насыр әл-Фараби әлеуметтік әділеттілік орнатудың тиімді жолы қоғамның саяси билігі тұтқасын ізгілікті, рухани жан дүниесі бай, парасатты адамның ұстауымен байланыстырады. Атақты француз ойшылдары Ж.Ж. Руссо, Вольтер, Монтескье де әділеттілік, әділетсіздік мәселелеріне тоқталған. Қазақ ойшылдары арасында Әлеуметтік әділеттілік мәселесі А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, С.Торайғыров және т.б. шығармаларында сөз болған. Олар әлеуметтік әділеттікке жетудің жолын адамгершіліктен, гуманизмнен таппақ болды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
 ISBN 9965-32-491-3
**Қосаман кесенесі (Арал ауданы)** — ХІХ ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басына жататын, архитектуралық кесене. Ақеспе ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым, Қосаман елді-мекенінен 1 шақырым жерде, жайдақ төбенің үстінде орналасқан. Ескерткіштің оңтүстігінде ерте заман құрылысының қиранды үйіндісі орналасса, ал шығыс жағында ағып кеткен қам кесекті қоршаудың үйіндісі бар.

Кесене сипаты
-------------

Ескерткіш қам кесектерден тұрғызылып, күйдірілген кірпіштермен қапталған. Іргесі қам кесек блоктары мен өңделмеген тастардан қаланған. Ескерткіштің төменгі бөлігінде (іргетасының жанына) кірпіш қаландысының тұзданып кетпеуі үшін қамыс қабаты төселген. Ескерткіш өлшемдері әртүрлі екі камерадан тұрады. 

### Кіші камера

Кіші камера (кіреберіс) жоспарында шаршы пішінді, негізгі камераға оңтүстік жақтан жалғасқан.

### Үлкен камера

Шаршы пішінді болып келген үлкен камера дөңгелек корпусқа енгізілген және үстінде тас төбелік ойығы бар жарты шар іспетті күмбезбен жабылған. Камерада күмбезделіп келген екі қабір үсті ескерткіші бар. 

### Қазіргі жағдайы

Ескерткіш қатты бүлінген, әсіресе оның кіреберіс камерасы , одан тек кіреберіс ойығы бар қабырға мен күмбезінің негізі ғана қалған. 

Кесене кіреберісі бүйірлік қасбетте орналасқан ескерткіштердің бір түрі. 

Ескеркішті 1986 ж. "Қазжобақалпынакелтіру" институтының экспедициясы зерттеген. [1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы; Қызылорда облысы,Алматы, Аруна баспасы , 2011
*Messe C Fredericia* конференц-орталығы.
**Messe C Fredericia** — Данияның Фредерисия қаласында орналасқан конференц-орталық.

Тарихы
------

Конференц-орталығының негізі Фредерисия қаласының солтүстік-батысында 1976 жылы қаланды. 
Алғашқы кезде орталықтың жалпы ішкі аумағы 12 000 шаршы метрді құрады. Кейінгі жылдары орталықтың аумағы бірнеше рет кеңейтілген:

* 1979: орталықтың аумағы 4000 шаршы метрге кеңейтілді.
* 1985: 4000 шаршы метрлі С залы салынды.
* 1988: әрбіреуі 4000 шаршы метрлі D және E залдары құрылды.
* 1989: кіреберіс және кафе / мейрамхана, 2000 шаршы метр.
* 1994: конференц-орталық, әкімшілік, ас бөлме және мейрамхана, 3000 шаршы метр.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты
**Евгений Иванович Агеев** (1906 жыл, Саратов губерниясы, Кузнецк қаласы - 1976 жыл, Челябі) – совет актері. 

1969 жылы РКФСП халық әртісі атағын алған. 1952 жылы Сталин сыйлығының үшінші дәрежелі лауреаты атанған. 

Евгений Агеев Саратов театр техникумын бітіреді. Мәскеу реалистік театрында, Харьков, Астрахань, Архангельск, Днепропетровск театрларында қойылымдарын сомдаған.

1943 жылы Челябі драма театрында үздік актер ретінде танылады. Челябі драма театрына Евгений Агеев (1943-1976 жылдарда) өзінің 27 жыл өмірін арнаған. Тек қана 1957 жылдан бастап 1963 жылға дейін Омбы драма театрында ойнаған.

Дереккөздер
-----------
**Әлеуметтік өлшеу** - әлеуметтік құбылыстар, процестер жөніңде әлеуметтанулық мәліметті саңдық көрсеткіштер мен бағалар түріңде алып зерттеу. *Әлеуметтік өлшеу* эмпирикалық әлеуметтанулық зерттеудің негізі болып табылады. Кез келген әлеуметтік объектінің сапалық қасиеттерінің өзгерістерін, олардың кеңістік және уақыттық ұзақтығының қайталану жиілігін белгілі бір көлемде, яғни бір шкала негізінде көрсетуге болады. *Әлеуметтік өлшеу* сапасы теориялық, ұғымдық, концептуаддық бағыттың дұрыс талдануына ғана емес, сондай-ақ оның техникалық жағына да байланысты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Евгений Михайлович Винокуров** (22.10.1925, Брянск - 23.01.1993, Мәскеу) - ақын, аудармашы. 

Оның «Парыз туралы жыр», «Әскери лирика», «Адам келбеті», «Жер шегі», «Сөз», «Лирика», «Музыка», «Ым» т. б. жыр жинақтары, «Поэзия және ой» деген әдеби-сын мақалалар кітабы оқырманға жақсы таныс. Ақын «Ескендір», «Масғұт» дастандарын орыс тіліне аударып, Абайдың таңдамалы шығармаларының 1970, 1981 ж. Москвадағы «Художественная литература» баспасынан жарық көрген жинақтарында жариялады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9