**Джейсон Стэтхэм** (ағылш. *Jason Statham*) — ағылшын актері, продюсер.

Өмірбаяны
---------

Джейсон бала кезінде футболмен де айналысқан (1978-83), алайда суға секірумен кәсіби айналысты. 12 жыл бойына Стэтхэм суға секіруден британдық ұлттық құраманың қатарында сайыстарға қатысып, 1992 жылы Әлем Чемпионатында 12-ші орынға ие болды. 

Оның әкесі бокспен және гимнастикамен айналысқан және ұлын да өзі білген өнерге үйретуге тырысқан. Джейсон төбелес өнерін жетік меңгерген, джиу-джитсумен тұрақты айналысады. 

Тоқсаныншы жылдардың соңында бір жарнама агенті Стэтхэмді жарнама кампаниясына қатысуға шақырады. Осыдан кейін актер джинс жарнамасына түсіп, сол брендтің басты тұлғасына айналды. Сол кезеңнен бастап оның модельдік карьерасына жол ашылады.

Мансабы
-------

Джейсон жарнамалап жүрген компанияның иесі күндердің күнінде Гай Ричидің тұңғыш картинасы - "Карта, ақша және түтіні шыққан екі мылтық" ("Lock, Stock and Two Smoking Barrels") фильмінің продюсері болады, және режиссерге Джейсонның кандидатурасын осы фильмге ұсынады. Ричи бірқатар сынаулардан кейін оны фильмге түсіруге қабылдайды. 

2000 жылы Стэтхэм Риччидің "Қармау" ("Snatch") атты келесі криминалды комедиясында басты рөлдердің біріне ие болды. 

2000-жылдардан бастап Стэтхэм үлкен кино әлеміне нық қадам басты. "Дауысын шығар" ("Turn It Up") деп аталатын америкалық фильмде есірткі саудасымен айналысатын ағылшынның рөлін сомдаса, содан кейін Джон Карпентердің "Марс елестері" ("Ghosts of Mars") фантастикалық триллеріне, Джет Лимен бірлесіп "Жалғыз" ("The One") фантастикасына бас рөлдерге шақырту алды. 

Джейсонды танымал еткен фильм "Тасымалдаушы" ("Transporter") картинасы болды. Бұл фильм көрермендер арасында үлкен құрметке ие болды, ал үш жылдан кейін шыққан жалғасы бастапқысы жинаған касса жинағынан да көп пайда әкелді.

Жеке өмірі
----------

Шамамен жеті жыл бойы Джейсон ағылшын моделі және актриса Келли Брукпен кездесті (2004 жылға дейін). Кейін Джейсон әнші Софи Монкпен кездесті, бірақ ол көп ұзамай ажырасып кетті. 2010 жылдың сәуір айынан бастап Роузи Хантингтон-Уайтли моделімен кездеседі. 2017 жылдың 24 маусымында Джейсон мен Роузидің ұлы Джек Оскар Стейтем дүниеге келді. 19 тамыз 2021 ж. ерлі-зайыптылардың екінші баланың пайда болуын күтетіні белгілі болды.

Фильмография
------------

| Жыл |  | Атауы | Түпнұсқа аты | Рөль |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1998 | ф | Карты, деньги, два ствола | *Lock, Stock and Two Smoking Barrels* | Бекон |
| 2000 | ф | Большой куш | *Snatch* | Түрік |
| 2000 | ф | Сделай погромче | *Turn It Up* | мистер Би |
| 2001 | ф | Марс елестері | *Ghosts of Mars* | сержант Джерико Батлер |
| 2001 | ф | Противостояние | *The One* | агент МВА Эванс Фунш |
| 2001 | ф | Костолом | *Mean Machine* | Монах |
| 2002 | ф | Тасымалдаушы | *The Transporter* | Фрэнк Мартин |
| 2003 | ф | Ограбление по-итальянски | *The Italian Job* | Ходок Роб |
| 2004 | ф | Соучастник | *Collateral* | Незнакомец |
| 2004 | ф | Сотовый | *Cellular* | Итан Грир |
| 2005 | ф | Тасымалдаушы 2 | *Transporter 2* | Фрэнк Мартин |
| 2005 | ф | Лондон | *London* | Бейтмен |
| 2005 | ф | Револьвер | *Revolver* | Джейк Грин |
| 2005 | ф | Хаос | *Chaos* | детектив Квентин Коннерс |
| 2006 | ф | Қызғылт Пантера | *The Pink Panther* | Ив Глюан |
| 2006 | ф | Адреналин | *Crank* | Чев Челиос |
| 2007 | ф | Во имя короля: История осады подземелья | *In the Name of the King: A Dungeon Siege Tale* | Кемден «Фермер» Конрейд |
| 2007 | ф | Соғыс | *War* | Кроуфорд |
| 2008 | ф | Ограбление на Бейкер-стрит | *The Bank Job* | Терри Лезер |
| 2008 | ф | Смертельная гонка | *Death Race* | Дженсен «Франкенштейн» Амес |
| 2008 | ф | Тасымалдаушы 3 | *Transporter 3* | Фрэнк Мартин |
| 2009 | ф | Адреналин 2: Высокое напряжение | *Crank: High Voltage* | Чев Челиос |
| 2010 | ф | Он үш | *13* | Джаспер |
| 2010 | ф | Жанқиярлар | *The Expendables* | Ли Кристмас |
| 2011 | ф | Механик | *The Mechanic* | Артур Бишоп |
| 2011 | мф | Гномео және Джульетта | *Gnomeo and Juliet* | Тибальт |
| 2011 | ф | Без компромиссов | *Blitz* | Том Брант |
| 2011 | ф | Профессионал | *Killer Elite* | Дэнни Брайс |
| 2012 | ф | Қорғаушы | *Safe* | Люк Райт |
| 2012 | ф | Жанқиярлар 2 | *The Expendables 2* | Ли Кристмас |
| 2013 | ф | Паркер | *Parker* | Паркер |
| 2013 | ф | Эффект колибри | *Hummingbird* | Джоуи Джонс |
| 2013 | ф | Форсаж 6 | *Furious 6* | Деккард Шоу |
| 2013 | ф | Последний рубеж | *Homefront* | Фил Брокер |
| 2014 | ф | Жанқиярлар 3 | *The Expendables 3* | Ли Кристмас |
| 2015 | ф | Шальная карта | *Wild Card* | Ник Уайлд |
| 2015 | ф | Форсаж 7 | *Fast & Furious 7* | Деккард Шоу |
| 2015 | ф | Шпион | *Spy* | Рик Форд |
| 2016 | ф | Механик: Воскрешение | *Mechanic: Resurrection* | Артур Бишоп |
| 2017 | ф | Форсаж 8 | *The Fate of the Furious* | Деккард Шоу |
| 2018 | ф | Мег: Монстр глубины | *The Meg* | Джонас Тейлор |
| 2019 | ф | Форсаж: Хоббс және Шоу | *Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw* | Деккард Шоу |
| 2021 | ф | Гнев человеческий
(постпроизводство) | *Wrath of Man* | Эйч |

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* IMBd сайтында