recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Жанбек Торжанұлы**. Кейбір шығармаларда **Жәмбек**, **Жәнбек**, **Жәнібек** деп те жазады. Тама тайпасының **Жабал** руынан. 1861 жылы дүниеге келіп, 1918 жылы дүниеден өткен. Жанбек тілі майда, ұтып сөйлейтін, сөзге шешен адам болған. Ол кісінің ел жадында сақталған қасиеті - әділдігі, қара қылды жарған билігі. Ақмолада совдеп құлаған жылы 57 жасында қайтыс болды 

Әкесі Торжан Тама руының атақты адамының бірі болған. Ол Меккеге барып Торжан әжі аталады. Торжанұлы Жанбек жеті рет болыс болып сайланған. Жанбектің қыс қыстауы Шу өзені бойындағы Тасты деген жерде болады. Тастының жанында *Жанбектің ағаш үйі* деген жер бар. Жаз жайлауы Арқадағы Жетіқоңырда болған. Адмирал Колчак Жанбекті хан деп атаған екен.

Жанбек Қарақыз болысының басқарушысы болған. Оған билікті Бегұлы Көшекұлы қолдан берген дейтін аңыз бар. Торжан тұқымындағы Қыстаубайұлы Нарымбеттің айтуына қарағанда Жанбек өте сұлу, ажарлы адам болған екен. Құлынның терісінен тігілген сырт киімі болады екен. Екі иығы құлынның қара жонымен әспеттеліп келіп, құлын құйрығымен шашақталып тігілген. Өзі жылы, өзі әсем тігілген жарғақ болған екен. Бір жиында тұрғанында бір әйел келіп Жанбекті көріп қалып, сұлулығына таң қалып ішегін тартқан екен. Сонда Жанбектің іші мұздап қоя берген екен. Сол жиыннан ауылына келгеннен соң қайтыс болып кетеді. Нарымбет «Жанбек ағай жас кетті ғой, көз тиіп» деп отырушы еді. Жанбектен кейін баласы Төленбек те болыс болған екен.
Жанбектің мазары Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы **Қызылжар темiржол станциясы**нан оңтүстік-шығысқа қарай 46 шақырым жерде, Сарысу өзенiнiң сол жақ жағасында. Қарағанды облысының жергiлiктi маңызы бар тарихи-мәдени ескерткiштерiнiң Мемлекеттiк тiзiмiнде 1300-тізімде жазылған. Арнайы мемлекеттік қорғауға алынған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Х.Абайділдин. "Жаңаарқа" энциклопедиялық жинағы
2. ↑  С.Тәбірізұлы. Созақ өңірі. Дәуір баспасы, 2007 ж. ISBN 9965-749-84-1
3. ↑  Н.Рахымжанов, Жетіқоңыр:Жиделі және Жайылма
Қазақстанның әйгілі суретшілерінің бірі. 
**Мұратбек Жанболатов** Абай ауданы, Қарауыл ауылында 1948 жылы 20 шілдеде туған. 1966 жылы Абай орта мектебін тәмамдаған ол Алматыдағы Гоголь атындағы көркемсурет училищесіне оқуға түседі. 1970 жылы оны сәтті аяқтайды. Сонан кейін Абай атындағы драма театрында жұмыс істеген ол Мәскеудің Суриков атындағы сурет институтына түсіп, онда алты жыл оқиды. Сол жылдары Ресейдің небір тума дарындарынан дәріс алып, Италияның қайта өрлеу дәуірінің суретшілерінің, шеберлерінің шығармаларымен кеңірек танысады.

Дереккөздер
-----------

1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Малды суретке түсіру - малдың тұлғасына, дене пішіміне баға беруде қолданылатын тәсілдің бірі. Басқа тәсілдерден біршама артықшылықтары бар. Суреттерге қарап малдың сырт пішініндегі ұрпақтан-ұрпаққа берілген ұқсастықты немесе, керісінше, өзгерісті байқауға болады; суреттері бойынша малдың өзін көрмей-ақ салыстыруға болады; әр кездегі суреттері бойынша бір малдың жасына байланысты сырт пішініндегі өзгерістерді аңғарады. Сонымен қатар, малдың суреті тұқымдарын насихаттау, жарнама және оку құралдарында пайдалану үшін өте қажетті көрнекті құрал. Малды суретке түсіргенде суреттің шындыққа жақын болуына үлкен мөн беріледі. Ол үшін суретке түсіргендегі малдың тұрысы, оның табиғи жағдайына сәйкес төрт аяғы түгел көрінуі шарт.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
**Жуковский Петр Михайлович** *(22. 01. 1888 жылы дүниеге келген, Кишинев)* – совет ботанигі, Ленин атындағы Бүкіл одақтық ауыл шаруашылық ғылым академиясының академигі (1935 жылы), КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты. 1940 жылдан КПСС мүшесі.

Қызмет жолы
-----------

Новороссийск университетті физика – математика факультетінің жаратылыстану бөлімін бітірді. 1915 жылдан Тбилиси Ботан. бағы тұқым сынау станциясының меңгерушісі, 1920 жылдан директоры. 1923 – 25 жылы Тбилиси Политех. институтында доцент, профессор. 1925 – 34 жылы қазіргі Н. И. Вавилов атындағы Бүкіл одақтық өсімдік өсіру ғылыми – зерттеу институтында бөлім меңгерушісі, 1934 – 52 жылы К. А. Темирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылық академиясының профессоры, 1951 – 60 жылы Бүкіл одақтық өсімдік өсіру институтының директоры, 1962 жылдан Ленинград мемлекет университетінің профессоры. 1965 жылдан КСРО ҒА «Генетика» журналының бас редакторы, КСРО ҒА Бүкіл одақтық Ботан. қоғамының құрметті мүшесі және Президиум мүшесі. 1925 – 27 жылы Кіші Азия, Сирия, Месопотамияда экспедицияда болып, 10 мыңға жуық мәдени өсімдік жинады; 1956 – 58 жылы Аргентина, Чили, Перу және Мексикада болып, селекция үшін маңызды материалдар әкелді.Жуковский – 8 Халықаралық ботанигі конгресінің құрметті президенті , Герман ауыл шаруашылық ғылым академиясының корр. мүшесі .

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976 ж. 9 том
**Петр Иосифович Теряев** (1922-1945), гвардия
майоры, Кеңес Одағының Батыры (1945 жылдары қаза
тапқаннан кейін). Қарқаралы ауданының Бүркітті
ұжымшарында туған.

Орынбор әскери - әуе училищесің бітірген (1943).

1940 жылында Кеңес Армиясы катарынаша қырылған. 191 рет ұшып, жауынгерлік тапсырма орындады. Украинаны, Белоруссияны
және Литваны азат ету кезіндегі әуе шайкастарында Қызыл Тулы Суворов орденді 1-гвардиялык
Сталинград штурмдық авиаңиялык дивизиясының 76-гвардиялық Мелитополь штурмдық
авиация полкінің құрамында шайқасты.

1945 жылдан 15 ақпанда Кенигсберг қалалық ауд анында болған ұрыс кезінде жалынға оранған ұшағын жау техникасы
шоғырланған жерге бағыт тап, ерлікпен қаза тапты.
Ленин орденімен , 3 рет Қызыл Ту орденмен, Александр Невский орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Аподейктика**  (грек. apodektіkos — сенімді), логикада — дау-талассыз дәлелденетін, мейлінше нанымды, айқын білімді білдіретін термин. Аристотель А. деп ақиқаттылығы мен жалғандығы дедуктивті (қ. Дедуктивтік теория) тәсілмен тұжырымдалған дәлелдемені айтады. Аристотельше силлогизмнің өзі А-лық білім құралы. Пікір айтуда А. терминімен қатар, мағынасы тұрғысынан қарайлас аподиктика (қажеттілік) ұғымы кездеседі. Формальды логикада пайымдаулардың модалдылығына қарай олар проблемалық, ассерторлық және аподиктикалық болып бөледі. А-лық пайымдауда нәрсе мен оның қасиеті арасындағы заңды байланыс көрсетіледі. А-лық пайымдауды білдіру үшін "қажетті", "болуы тиіс", "міндетті түрде" т. с. с. сөздер қолданылады. Кейде мұндай сөздер жасырын тұруы да мүмкін. Мысалы: "Су 1000 температурада қайнайды".
**Замина** —Лихтенштейнде орналасқан, тау өзені болып есептеледі. Өзен тар тау жазықтарынан ағады. Өзеннің ұзындығы — шамамен 17 км (Лихтенштейн — 12 км, Австрия — 5 км). Бұл князьдіктегі екінші ең ұзын өзен болып табылады.  Австрия аумағындағы Фельдкирх қаласындағы Илль өзеніне барып құйылады.

  

Замина Лихтенштейнде орналасқан тау өзені болып есептеледі. Өзен тар тау жазықтарға ағады. Өзеннің ұзындығы — шамамен 17 км (Лихтенштейн — 12 км, Австрия — 5 км). Бұл Князьдігіндегі екінші ең ұзын өзен болып табылады. Австрия аумағындағы Фельдкирх қаласындағы Илль өзеніне барып құйылады.
Джананова(Джайкбаева)Гульдихан Исекейқзы(30.03.1943)-оқу озаты ,"Нұр Отан" партиясының мүшесі,қоғамдық қайраткер,Шымкент салалық технологиялық колледжінің директорының орынбасары.Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті тумасы. Орынбор облысында туған.
Білім министрлігінің 4 марапаттамасына,"Отан"партиясының медаліне,бірнеше рет білім облысының басқармасының марапаттамаларына ие болды,"Төрт мемлекеттердің алды адамдар" энциклопедиясына енген,Онтүстік Қазақстан облысындағы 10 колледждерге сапа менеджментінің жүйесін енгізді,білімді студенттердің дүркін-дүркін санын асырады,жұмыстардың өте үлкен санын жазған, білім жұмыскері болып,Ы.Алтынсарин медалін алды және қазірде ол салалық технологиялық колледжінің директорының орынбасары болып табылады.

* **1960-1964** жылдарда Шымкент педагогикалық институтінде орыс тілі мен тарих факультетінде оқыған(филология факультеті).
* **1966** жылы Мәскеулік мемлекеттік университетіне аспирантураға түсті.
* **1971** жылы жүмысқа білім жүйесіне түсті.
* **1981-1986** жылдарда партиялық жұмыстың горкомдағы кезі,комсомолдың обкомы,Түлкібас партиясының аукомының хатшысы болған,идеологиялық жұмыстармен айналысқан.
* **1987** жылда гидромелиоративтық-құрылыстық техникумге жұмысына оралып,"Нұр Отан" партиясының мүшесі болып қабылданды.
* **2013** жылда Ы.Алтынсаринның медаліне ие болды.

40 жыл бойы әзіз ұстаз және ақылгөй,есіткіш басшы және қоғам қайраткері,үш жетістікті балдардын ана және де тамаша адам колледжде жұмыс істеді.
**Жорж Луи Леклерк де Бюффон** (фр. ) немесе **Бюффон**; 7 қыркүйек 1707, Монбар, Бургундия — 16 сәуір 1788, Париж) — француз табиғат зерттеушісі. , биолог, математик және жазушы. Өсімдік әлемі мен жануарлар әлемінің бірлігі туралы идеяны алғашқы рет айтқан.

1739 жылдан Париждегі Ботаника бағының директоры. Негізгі ғылыми еңбегі "Жаратылыс тарихы". Бюффон бұл еңбегінде көптеген жануарларды сипаттап тіршілігінің бір-біріне байланыстылығы жөнінде ғылыми пікір ұсынды. Сол кездегі ұлы ғалымдардың бірі К.Линей түр өзгермейді десе, Бюффон оған қарсы қоршаған орта әсерінен (ауа райы т.б.) түр өзгереді деген теория ұсынды. Геология саласында сол кездегі мәліметтерді жинақтай отырып, "Жер теориясы" атты еңбегінде жер шары мен оның беткі қабатының дамуы жөнінде гипотеза жасады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 8 том
**Жанболат Аупбаев** (24.12. 1951 жылы Шығыс Түркістан, (ҚХР)) — журналист, БАҚ саласының топ-менеджері. .

Қазақ Мемлекеттік университетін бітірген (1974). "Лениншіл жас" газетінде (1974-86) үйренуші-шәкірт, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, "Қазақстан коммунисі" журналында бас редактордың орынбасары (199196), "Ақиқат" журналында бас редактордың бірінші орынбасары (1996-98). Қазіp "Егемен Қазақстан" газетінің (2003) бас редакторы. "Мынау ғажап дүние" (1983); "Жанарымда - туған жер" (1984); "Оққа тосылған отжүрек" (1985); "Сырымды саған айтамын" (1990); "Ғұмырдария" (1997); "Таңғажайып тағдырлар" (1998) және "Бізге беймәлім бейнелер" (2000) атты кітаптары жарық көрген. О. Сүлейменов, С. Санбаев шығармаларын Қазақ тіліне аударған. Сондай-ақ "Қажымұқан мен Қажытай" ("Қазақтелефильм", 1991), "Хан Тәңірі" ("Қазақтелефильм", 1994) атты деректі киноленталар сценарийлерінің авторы. ҚР Жастар одағының Б. Бұлқышев атындағы және Қазақстан Жазушылар одағының арнайы сыйлықтарының иегері.

Дерекөздер
----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. — Алматы: "ҚазАқпарат", 2009, 1-т. ISBN 978-601-03-0070-57.
**Тұнғатаров Италмас** (1854, Түркістан облысы Алғабас ауданы "Шалдар" ауылы "Қызыл көпір" бөлімшесі - 1919, сонда) - ақын. Шығармалары жинақталып жарияланбаған. "1916 жыл туралы", "Түйемен айтысқаны" (1918), "Қалбыр болысқа", "Елеусізге айтқаны" (1919), "Түйесін іздеп жар салғаны", т.б. шығармалары, өзі жырлап айтып жүрген "Шора батыр", "Қамбар батыр", "Шылым-Шеризат", т.б. қисса-дастандары Орталылық ғылыми кітапхананың қолжазба қорында сақтаулы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
Нұрмахан Жанаш Нұрмаханұлы - ақын, журналист, өлкетанушы.1922 жылы 4 сәуірде Гурьев облысы, Жылой ауданы, Жем ауылдық округі, Айранкөл жерінде, шаруа отбасында дүниеге келген. Атырау облысы, Жылой ауданы,Шоқпартоғай ауылында тұрған.Республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер болған. 2012 жылы өмірден өткен.

Өмірбаяны
---------

Жанаш - аудандағы алғашқы орта білімді адам. Гурьевтегі Жамбыл атындағы орта мектептің 2 - жылғы түлегі. Абай атындағы КазПИ-ді қазақ әдебиеті мен қазақ тілі мамандығы бойынша бітірген.1937-1992 жылдары мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, мектеп директоры, Кеңес армиясы қатарында аупарткомда қызмет атқарған. Шығармашылықпен 1937 жылдан бері айналысқан. 900-дей мақалалары Республикалық, облыстық, аудандық баспасөз беттерінде жарияланды. Республикалық, облыстық, аудандық ақындар айтысына, ғылыми конференцияларға қатысып, жүлделі орындарға ие болған. Қазақстан жазушылар одағы сыйлығының, аудандық, облыстық өнер байқауларының лауреатының иегері атанған.
8-сыныптың қазақ әдебиеті оқулығын жазуға қатысқан. «Байбақты Ата», «Жылыойдан ұшып самғаған», "Орта мектепте лириканы оқыту», "Үлгі», "Өнеге - ұлылық бастауы», «Үлкеннен қалған үлгі сөз», «Қазақтың 5000 ақын - жырауы» кітаптарының авторы болған.
Далабай Жазықбаев туралы жазған. «Сулика» сазымен айтылатын әні майдан окоптарында айтылған. Отан соғысынан оралмағандарға арналған ескерткіш орнату барысында көп еңбек сіңірген.1957 - 1959 жылдары «Қазақстан» колхозында өз бастамасымен көп тиражды «Озат» газетін шығарып, редактор болған.

Марапаттары
-----------

Орден, медальдармен марапатталған. Қазақ КСР, КСРО ағарту ісінің үздігі, Республикаға еңбек сіңірген мұғалім болған. Жылой ауданының Құрметті азаматы болған.
**Леонид Фомич Козин** (1926 жыл 22 тамыз, КСРО) – кеңес ғалымы, техника ғылымдарының докторы (1965 жыл), профессор (1971 жыл), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1971 жыл).

Еңбек жолы
----------

Электрохимия өндірісінің инженер-технологы мамандығы бойынша 1953 жылы Киевтің политехникалық институтын бітіріп, сонда қызмет істеді. 1961 жылдан бастап Қазақ КСР ғылым академиясының Химия ғылымдары институтында амальгамдық химия зертханасының, ал 1969 жылдан Қазақ КСР ғылым академиясының Органикалық катализ және электрохимия институтының аса таза металдар зертханасының меңгерушісі.

Козиннің 150-ге жуық ғылыми еңбегі жарық көрді, 30 шақты авторлық куәлік алған. Козиннің ғылыми еңбектері теориялық электрохимия, амальгамдық жүйелердің термодинамикасы және амальгамдық электродтар көмегімен аса таза металдар өндіру тәсілдерін табу мәселелеріне арналған.

Қазіргі таңда Украинада Жалпы және бейорганикалық химия институтында Химия энергетикасы бөлімінде меңгеруші болып жұмыс істеп келе жатыр

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан тарихы: Энциклопедия. / Бас редакторы Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы» ЖШС, 2010. – 544 бет. ISBN 9965-893-30-1
2. ↑  ОТДЕЛ АЛЬТЕРНАТИВНОЙ ХИМИЧЕСКОЙ ЭНЕРГЕТИКИ.
**Органикалық Катализ Және Электрохимия Институты**, Д.В.Сокольскийатындағы – ғылыми-зерттеу мекемесі. Қазақстан Ғылым Академиясы жанынан 1969 жылы 
құрылған. Құрамында көпфункционалды катализаторлар, катализдік тотықтыру, металлокомплекстік катализ, мұнай өңдеудің каталитикалық процестері, ерітіндідегі каталитикалық реакциялар, ароматты көмірсутектер катализі, қолданбалы катализ, 
мұнайгаз технологиясы, қолданбалы электрхимия және коррозия, металдар және жартылай өткізгіштер электрхимиясы, металдарды электррафинирлеу, физика-химия әдістермен зерттеулер лабораториялары, өндірістік-тәжірибелік цех, аспирантура жұмыс істейді. Институт жұмысының негізгі ғылыми бағыттары: мұнайды, табиғи газды, көмірсутекті шикізаттарды каталитикалық химия жолымен өңдеу, өндіріс орындарынан сыртқы ортаға шығып жатқан улы газдардан атмосфераны тазарту, ауылы шаруашылық өнімдерін зиянкестерден қорғау мақсатында катализаторлар, нейтрализаторлар, феромондар жасау, табиғи қосылыстардан биол. белсенді заттарды электрлік синтездеу, түсті және асыл металдар мен шала өткізгіштер алу әдістерін, оларды коррозиядан қорғаудың іргелі ғылыми негіздері мен технологиясын жасау, т.б. Институтта Қазақcтан Ғылым Академиясының академиктері М.Жұрынов, Н.К.Надиров, Г.Д.Закүнбаева және т.б. еңбек етеді. Институттың жасаған өнімдері мен ғыл. жаңалықтары ТМД-ның 20-дан астам қ-лары мен еліміздің көптеген өндіріс орындарына енгізіліп, жұмыс істеуде.

Дереккөздер >
-------------

1. ↑  "Қазақ энциклопедиясы"
**Леонтий Лукьянович Масянов** (1894 жыл, Тасқала ауданы, Шежін - 24 маусым 1978, Нью-Йорк, АҚШ) - жазушы, суретші.

Өмірбаяны
---------

Оралдағы реалдық әскер училищесін, кейіннен Санкт-Петербургтегі профессионалдық Кордовскийдің бейнелеу студиясын бітірген. 1917 жылы әскери қызметке шақырылды. Азамат соғысында ақ гвардияшыл казак-орыстар армиясы Орал бөлімі генералы В.С.Толстовтың 6-дивизиясы құрамында болған. 1921 жылы Стамбұлда (Түркия) эмиграцияда болып, «От красных лап в неизвестную даль. Поход уральцев» мемуарын жариялаған. 1922 жылдың күзіне дейін Владивостокта Кеңес өкіметіне қарсы қозғалысқа қатысты. 1923 жылы Харбинде (Қытай), кейіннен Францияда Орал казак-эмигранттарының Париж станицасының атаманы. Казак-орыс тақырыбына арналған гравюра коллекциясын жинады. 1956 жылы АҚШ-қа көшіп келіп, Кубань әскери үйі мұражайына (Нью-Йорк штаты, Астория қаласы) өз коллекциясы мен суреттерін жайғастырды. 1963 жылы АҚШ-та «Гибель Уральского казачьего войска» атты кітабын орыс тілінде жарыққа шығарды. Бұл басылымда өлкетану тақырыбына, әсіресе Орал өңіріндегі Азамат соғысы оқиғаларына байланысты қызықты материалдар бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Батыс Қазақстан облысы. Экциклопедия. Толықтырылған 2-ші басылымы. - Алматы: "Арыс" баспасы, 2010. - 580 бет + 32 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 978-601-291-049-0
**Жорже Паулу Кадете Сантуш Рейш** (порт. *Jorge Paulo Cadete Santos Reis*; родился 27 тамыз 1968 жылдың қаласында Пемба, Мозамбик) — португал футболшысы, шабуылшы, "Спортинг", "Селтик" Португалия командаларында жақсы танылды. Еуропа Чемпионаты1996 жылы Англияда қатысушысы.

Клубтық мансабы
---------------

Кадете мансабын жастарға арналған команда клубы "Сантарем Академигінде" бастады. Өзінің он бес жасында ол 18 матчта 43 гол  салды және "Спортинг"  лиссабос академиясына шақырту алды. 1987 жылы Кадете Сангриш лигасында ойнады және алты кездесуге қатысты. 1987 жылы ол арендалық құқытар бойынша  «Витория Сетубал» командасына көшті. 1992/1993 жылдар сезонында  ол 18 гол салып Португалия чемпионатының ең үздік бомбардирі атанды. 1995 жылы ол "Спортинг" командасына Португалия кубогын жаулап алуға септігін тигізген болатын. 1994/1995 маусымында Жорже Кадете аренда құқықтары бойынша "Брешия" үшін ойнаған болатын.
Гродзка Қақпасы, Люблин
**«Гродзка Қақпасы – Teatr NN» Орталығы** (пол. *Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN"*) — өзін-өзі басқаратын мәдени мекеме 1998 жылы Люблинде Польша құрылған. Бұл Орталық мәдени мұраны және білім беруді қорғау үшін жұмыс атқарып жатыр.

Орталық жұмыс аясында Ауызша Тарих, Люблиннің Иконографиясы, білім беру, анимация, жаңа медиа және баспа ісі бойынша түрлі бағдарламаларды жүзеге асыруда. Ол сондай-ақ Люблин Андерграунд және Сөздер Үйін басқарады және жыл сайын әртүрлі фестивальдерді ұйымдастырады: Поэзия Қаласы, Сиқырланған Люблин – Әлемнің әңгімелеушілері мен әншілердің ізімен атты кездесулер өткізеді.

Орталық Люблиндегі Гродзка қақпасында орналасқан. Орталық өткізетін көптеген бағдарламаларында ол штаб-пәтерінің символикалық жерде орналасуына қатысты өткен замандарда христиан және иудей қалалары арасындағы және әртүрлі мәдениеттердің, дәстүрлер мен діндердің кездесетін орны болып өткеніне сілтеме жасайды.
Орталықтың негізін қалаушы және директоры – Томаш Пьетрасевич.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Орталықтың ресми торабы
**Өрмекшілер** (лат. *Araneae*, лат. *Aranei*, көне грекше: ἀράχνη) — буынаяқтылардың түрлер санынан екінші орын алатын отряды, қазіргі таңда 42 мыңдай түрлері және 1,1 мыңға жуық жойылып кеткен, қазбалардан табылған өрмекшілер белгілі. Барлық жерде кең таралған. Өрмекшілер — басқа жәндіктермен қоректенетін жыртқыштар. Өрмекшілердің арасында тек қана бір түрі - паук-скакун *Bagheera kiplingi* өсімдіктер жапырақтарымен көректенеді. Өрмекшілерді Арахнология ғылымы зерттейді.

Айқышты өрмекшінің аналығы аталығынан ірілеу болады. Айқышты өрмекші күзде нәзік өрмектен тоқылған пілдеге ұрықтанған жұмыртқа салады. Пілдені ағаш қабырғаның арасына, тас астына және т. б. сондай оңаша жерлерге орналастырады. Күзде аналық өрмекшілер өледі. Жұмыртқалары жылы пілдеде қыстап, көктемде одан жас өрмекшілер шығады.

Анатомиясы
----------

Өрмекшітәрізділердің ересектерінің барлығында оларды басқа жәндіктерден ажыратып тұратын сегіз аяқтары болады. Олардың қанаттары мен мұртшалары жоқ. Бұлардың денесі просома (дененің алдыңғы бөлігі) немесе бас-кеуде және опистосома (буынаяқтылардың денесінің артқы бөлігі) немесе «құрсақ қуысы» деп аталатын екі бөлімнен тұрады. Барлық буынаяқтылар секілді өрмекшітәрізділердің сыртқы қаңқасы болады, сонымен қатар олардың «эндостернит» деп аталатын жасуша сияқты шеміршек талшығының ішкі құрылысы бар.

Өрмекшілердің шағуы
-------------------

Өрмекшілердің шаққаны, әдетте, қауіпті емес. Көп өрмекшілердің шаққаны адам баласы үшін зиянды емес, шаққан жерді жай алғашқы көмек көрсету арқылы оңай жазуға болады. Алайда кейбір өрмекшілердің нейротоксинді улары болады, шаққанда адам баласының жүйке жүйесіне зиянын тигізуі мүмкін. Мысалы, қарақұрт шаққан адамның іші мен кеудесі қатты ауырып, денесі құрысып қалады.

Жұмыртқалары мен балалары
-------------------------

Өрмекшілер жынысты жолмен көбейеді. Ұрғашы өрмекшілер жібек қаптарға жұмыртқа салады. Бір ғана ұрғашы өрмекші бірден 3000-ға жуық жұмыртқа салады. Жұмыртқа қабы жұмыртқаларды ылғалдандыруға көмектеседі. Ұрғашы өрмекші әрдайым жұмыртқа қабын қорғап, өзімен бірге алып жүреді. Сонымен қатар, олар бұл қапты өрмекші торына да бекітіп қоюлары мүмкін. Жұмыртқалар ұсақ өрмекшілер болып ашып шығады. Көп түрлерінде жас өрмекшілерді аналары күтеді. Олар өскен сайын бірнеше рет түлеп, сыртқы жабындарының ескілерін жаңаларына ауыстырып отырады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық. 3-басылымы, өңделген, толықтырылған. - Алматы, Атамұра,2011. - 208 бет. ISBN 978-601-282-245-8
**Леонидас да Силва** (порт.*Leônidas da Silva*; 6 қыркүйек 1913 жыл, Рио-де-Жанейро — 24 қаңтар 2004 жыл, Котия, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Пеле халықаралық аренаға шыққанша Бразилияның ең үздік футбошысы саналған.

Өмірбаяны
---------

Леонидас 1913 жылы Рио-де-Жанейрода дүниеге келген. Мектепте сабақты оншалық оқып жарытпаған, бірақ дене шынықтыру пәніне белсене қатысыпты. Карьерасын 13 жасында "Сан-Кристован" клубында бастады.

ФИФА-ның 2006 жылғы әлем чемпионаттарын қайта қарап шығып, түзету енгізуі бойынша, Леонидас 1938 жылғы әлем чемпионатында сегіз емес емес, жеті гол соққан. Турнирдің алғашқы ойынында (1/8 финалда) Бразилия құрамасы Польшамен кездесті. Леонидас осы ойында хет-трик жасады. Ал, поляк футбошысысы Эрнст Виллимовски тіпті Леонидастан да асып түсіп, төрт гол енгізді. Бірақ қорытындыда Бразилия 6:5 есебімен жеңіске жетті. 

Ал ширек финалдағы Бразилия — Чехословакия кездесуі екі тарапқа да ауыр соқты. Алғашқы ойын 1:1 есебімен тең аяқталып, екі күннен соң құрамалар жеңімпазды анықтау үшін қайта ойнады. Бұл ойын 2:1 есебімен Бразилиялықтардың пайдасына шешілді. Леонидас екі матчта бір-бір голдан соқты. 

Жартылай финалда Бразилия футболшылары Италиямен ойнады. бұл жолы бразилиялықтардың бапкері Адемар Пимента Леонидасты ойынға қоспай, құрама 1:2 есебімен ұтылып қалды. Бапкердің түсініксіз қадамы жайлы екі түрлі жорамал бар: Леонидас чехословактармен ойында жарақат алған. Екіншісі: бапкер финалға шығатындарына тым сенімді болып, Леонидасты финалдық ойынға сақтаған.

Үшінші орын үшін матчта шведтердің қақпасына Леонидас екі гол соқты.

Бразилия құрамасы сапында Леонидас 24 ойын өткізіп, 25 гол соқты. Карьерасын аяқтаған соң футбол комментаторы болды. 2004 жылы 90 жасында дүниеден өтті.

Жетістіктері
------------

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (3): 1934, 1935, 1939
* Әлемнің қола жүлдегері: 1938
* Рио-Бранко кубогы: 1932
* Сан-Паулу штатының чемпионы (5): 1943, 1945, 1946, 1948, 1949
* Рока кубогы: 1945
* Әлем чемпионатының үздік мергені: 1938 (78 гол)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Leonidas: Brazil’s first superstar. Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 желтоқсан 2012.

Сілтемелер
----------

* Леонидас жайлы Internet Movie Database сайтында
**Үй қожалығы**, үй шаруашылығы — экономиканың негізгі құрылымдық бірліктерінің бірі, нарықтық қатынастардың аса маңызды нысаны. Ол бір немесе бірнеше адамнан құралуы мүмкін. 

БҰҰ және бірқатар халықаралық ұйымдар 1993 ж. қабылдаған ұлттық шоттар жүйесінде үй қожалығы "бір тұрғын алаңда бірге тұратын, өзінің табысы мен байлығын толық немесе ішінара ортақ қорға салатын және кейбір тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді, негізінен тұрғын үй мен тамақ өнімдерін бірлесіп тұтынатын адамдардың шағын тобы" ретінде сипатталады. Үй қожалығы көлемі жөнінен көбінесе отбасымен үйлес келеді. Алайда үй қожалығының құрамына отбасының мүшесі болып табылмайтын адамдар да кіруі мүмкін. Түрлі елдерде үй қожалығының құрамында салт-дәстүрге, білімге, мәдениет ерекшеліктеріне, климатқа, ахуалға, т.б. қарай күшті айырмашылықтар болуы мүмкін. Қожайын тұратын алаңда малайлар немесе басқа да жұмыскерлер үй қожалығының мүшесі болып саналмайды, өйткені бұл ретте үй қожалығы талаптарының бірі орындалмайды: олар ұжымдасып тұтынатын қорларға ортақтаса алмайды. Бірлесіп тұру шарты, олар тұтынатын тамақ өнімдері оларды жалдаушылардың тұтынымының бір бөлігі болып есептелмейді. Ұлттық экономикадағы үй қожалығы секторы (үй қожалығының жиынтығы) нарыққа экономикалық және еңбек ресурстарын береді, оларға деген қажеттілікті кәсіпорындар (фирмалар) ұсынады. Үй қожалығы алған табыс жеке адамдардың меншікті қажеттерін қанағаттандыруға, негізінен тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді тұтыну түрінде пайдаланылады. Үй қожалығы секторы, сондай-ақ ішкі жинақ ақшаның аса маңызды көзі болып табылады; демографияда — адамдарды олардың бірлескен тұрмысын ұйымдастыру: ортақ үй қожалығын жүргізу, бірлесіп тұру, т.б. кезінде туындайтын қатынастар біріктіретін әлеуметтік-экономикалық ұя. Отбасынан үй қожалығының өзгешелігі мынада: онда туыстық қатынастардың болуы немесе бір үй қожалығының мүшелері арасында бір-бірін қадір тұтушылық міндетті емес, оның құрамына зейнеткер, үй қызметшісі, т.б. кіруі мүмкін, сондай-ақ үй қожалығы өз бетінше өмір сүретін, бөлек тұратын бір адамнан да тұруы мүмкін. Халық санағы үшін үй қожалығы ұғымы тұрмыстық қалыпқа негізделген, оның шеңберінде жекелеген адамдар немесе адамдар тобы өзін тағаммен және тұрмысқа қажетті барлық нәрселермен қамтамасыз етеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Леопольд фон Ранке** - неміс тарихшысы. Берлин университетінің профессоры. Прус корольдығының ресми тарихнамашысы.

Леопольдың пікірі бойынша дүние "құдай жолымен" бейнеленеді, тарих барысында діни идея мен саяси идея шешуші роль атқарады. Леопольд ішкі саясаттың орнына сыртқы саясатты жоғары қойды, әлеуметтік қатынастарды жоққа шығарды, "ұлы адамдарға" аса назар аударды. Негізгі тарихи еңбектері "1494 жылдан 1535 жылға дейінгі роман және герман халықтарының тарихы", "16 және 17 ғасырлардағы рим папалары, олардың шіркеулері мен мемлкеттері", "Прус тарихының он екі кітабы" т.б. Өз еңбектерінде негізінен архив материалдарына сүйенген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976 ж. 9 том
**Толы** ауданы (қыт. 托里县 Tuoli ) Қытай Халық Республикасы Іле Қазақ автономиялық облысының Тарбағатай аймағына қарасты әкімшілік-территориялық құрылым. Жер ауданы: 21000 шаршы километр, халық саны 100 мыңнан асады,бұның ішінде қазақтар 73 мыңды құрайды,яғни 73% дан астамын құрайды, қалғаны негізінен қытайлар, олар 25 мыңнан асады, ұйғырлар мыңға таяу. 

```
   Толы батысында Шағантоғаймен, батыс- оңтүстігінде Қазақстанмен, шығысында Қарамайлы қаласымен,шығыс- оңтүстігінде Шиху қаласымен, солтүстігінде Дөрбілжінмен, оңтүстігінде Жың ауданымен шектеседі. жерінің көп бөлігін таулы өңірлер алып жатыр. Толының қақ ортасын Майлы, Жәйір таулары алып жатыр, ал батысында Барлық тауы бар.  
   Толы кен байлығына  мол өңір , 33 түрлі кен бар болып, 416 кен орны ашылған. Әсіресе алтын кені, бүл батыс терістіктегі ең үлкен алтын базасы. Теміртамда үлкен көмір кені бар,бұлардан басқа: темір,қалайы,марганетыс,хром ,фосфор және т. б. , бұның ішінде хромның барланған  қоры 250 миллион тонна болып, бүкіл мемлекет бойынша 1-орында тұрады. 
  Толыға: Күп ауылы, Долаты ауылы , Өшеті ауылы, Ақбелдеу ауылы қатарлы 4 ауыл, және Толы қалашығы, Ұты қалашығы, Теміртам қалашығы қатарлы 3 қалашықтан тұрады. Естеріңізге сала кетейік, 2010 жылы дәл осы ауданда ұлттық музыкалық аспап – домбыраны Толы ауданының 10 мың домбырашысы жексенбі күні бір сәтте қазақ халқының «Кеңес» күйін орындап, Гиннестің рекордтар кітабына тіркеді.  
   **Тарихы**
  Ежелгі заманда  сақтардың, үйсіндердың, түркілердің , одан кейінгі түркештердың, қарлұқтар мекені болған. Шыңғысхан заманында арғындармен наймандардың мекені болған,онан кейін Үгедей қағанның иелігі болған. Моғолстан хандығы кезінде керейлер мекендеген. Онан кейінгі 1755-жылдарға дейін ойраттардың иелігінде қалған, бұл кезде 1635 -жылға дейін торғауыттар мекендеген. Онан жоңғарлардың иелігінде қалған.  
```

1770- жылдардан бастап қазақтар келіп мекендеген, 1860-жылдарға дейін майлы барлықты тауларын найманның қызай руы, жәйірді өңірін моңғолдар мекендеген. 1860-жылдардағы қызыл аяқ шапқыншылығында қызайлар Бұраталаға ауған, қызай руының көшіуіне тағы көршілес қара керейдің зорлық- зомбылық іс- әрекеттері себеп болған екен. ал моңғолдар Алтайға қашқан. 1868-жылы Алтайдың Жеменей өңірінен Мұқы ,Топай, Бұғыбай, Темір бастаған 400 семья абақ керейлер келген, бұлармен қатар Мырти, Мауқара бастаған ескі уақтар келген,бүл кезде әліде бір бөлім қызайлар майлы өңірінде отырған көрінеді,кейін олармен бірге 40 түтін уақ ілеге ауған, бұлар іленің уақтарын құрайды. бұлардан кейін жастабан Есет, Әтәнтәй, Саудабай бастаған 300 түтін Алтайдан келген. Олардан кейін Кәрібәй бастаған 150 түтін шерушілер келген. Бұлардан кейін Мәмірбек торе, Жұмағұл бастаған топ келген. Ең соңында 1888-жылдары Қазақстаннан жаңа уақтар келген.
**Маржан жартастардың тұрғындары.**
Маржан жарлауыты (рифі) -су астындағы немесе су деңгейінен сәл шығып тұратын теңіздік жартастарю Тропиктік моллюскілердің ішінде, аты айтып тұрғандай, маржан тұрғындары болып табылатын әлемге таралған тұқымдастар бар. Бұл тұқымдастарға 300 белгілі түр кіреді. Олардың көпшілігі терең суда өмір сүреді. Зерттеуге қажетті материалдардың жетіспеушілігі басқа түрлерді анықтау және олардың арасындағы қатынасты зерттеу жұмыстарын күрделендіріп жіберді.
Маржан тұрғындардың бірі - "кораллофилида" деп аталатын бауыраяқты моллюскілер тұқымдасы. Кораллофилида тұқымдастары маржандарға енген күінде жатады. Салвстырмалы түрде олардың бақалшықтары жұқа. Келесі "латиаксис" деп аталатын тұқымдастары пішінінің әртүрлілігімен және бедерлі арқа бақалшығымен кең танымал. Бірнеше айқын маржан тұрғындарына бақалшықтары құрттарға ұқсас "верметида" , теңіз тұяғы- гипопус, "кланкулюс фараониус" және конус, лямбис, митрид, овулида, каури, венерида, ранеллида тұқымдастарына жататын моллюскілер, алқызыл тритон, тритон мүйізі, жүрек тәріздестер, "жұлдызша", бақалшығы жоқ артқыжелбезектілер (эллизия, испан бишісі) , т.б. кіреді. 

1. ↑  Ежелгі дүние жаршылары, Аруна баспасы
**ШИҚЫЛДАҚТАР тұқымдасы** (Certhiidae) торғайтәріздестер отрядына жататын 73 тұқымдастың біреуі. 

  

Шиқылдақ тұқымдастар - шағын денелі (8-30 г) бунақденелілер қоректі құстар. Олардың тұмсығы доғаша иілген, жіңішке, қысқыш тәрізді. Жабын қауырсындары жұмсақ және үлпілдек, кейбіреулерінде жібек тәрізді. Орманда мекендейтіндерінің реңі қорғаныш реңді, биік тау тұрғындарының реңі - көрнекті. Аталықтары мен аналықтарының түсі бірдей. Жас құстар ересектеріне ұқсас. Қанатының ұшы дөңгеленген, көбелектерше ұшып-қонып ұшады. Аяғы - күшті, саусақтары ағаш діңдерінің және жартастардың үстіңгі бетімен тік қозғалуға мүмкіндік жасайтындай өткір тырнақты, тұтқыр. Жеке жұп түзіп өмір сүреді. Бунақденемен қоректенеді, алайда жыл құсы емес, сондықтан қыстап қалған бунақденелілерді, өрмекшілерді және басқа жәндіктерді жеп, солардың есебінен ғана тіршілігін сақтайды. Жабық жерлерге: жартастар мен ағаш діңдерінің жарығына, кейде қопсыған қабық астына ұялайды. Ұялары түбіне жылы төселмені мол төсеген, қобыраңқы болады. Салындыдағы 2-8 секпілді ақ жұмыртқаларды тек қана аналығы басады. Шиқылдақ тұқымдастардың 15 түрден құралған 5 туысы, Қазақстанда 2 туыстан шиқылдақ және жарқұс туыстарынан 3 түрі бар.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Суы мол, көлемі кең өзен, көл, теңіз «дария» аталатындығын түсіндірме сөздіктен білеміз. *«Дария біздің елдің ұғымында теңізден кіші, өзеннен үлкен су»* (Сәбит Мұқанұлы Мұқанов, Мөлдір махаббат).

Дәл осыған ұқсас тұлғада әрі мағынасы жағынан да жақын сөзді парсы тілінен табамыз. Кейбір зерттеушілер оны осы тілдің туындысы деп қарайды. Сөз төркінін парсы тілі дерлік мықты дәлел — *«дарияны»* тудырарлықтай мағынасы жағынан жуық келерлік түбір табу қиын. Сондықтан біздің ойымызша, сөз төркінін түркі тілдерінің өзінен іздеуді жөн көрдік.

В. Радлов сөздігінен: *дарйа* — түпсіз, терең мағынасын береді. Ол мұны қарайым тілі дерегінен ұсынады. Осыған бой ұрсақ, *«дария»* сөзі тек *«терең»* -нің дыбыстық өзгеріске түскен түрі ме деген де ой келеді. Мұны біз тек бір тіл дерегіне сүйеніп қана айтып отырған жоқпыз. Түркі тілдерінде *т~д*, *е~а* дыбыстары бірінің орнына бірі қолданыла беретінін *«терең»* сөзінің кейбір тілдерде: *тарән*, *дэриң*, *дерин* тұлғасында кездесулерінен-ақ байқау қиын емес.

Ертедегі түркі жазба ескерткіштері сөз түбірі — *«тера»* қалпында болғандығын анықтай түседі: *терэ* — алқап, ойпат. Жазық жерге қарағанда алқап, ойпаттың терең көрінетінін ескерсек, *«терең»* сөзінің алғашқы түбірі —*«терә»* болғандығына сенбеске де болмайды. Біздің түсінігіміздегі *«дарияның»* суының тайыз болмай, терең келетінін ойласақ та, оның түңғыш төркіні *«терә»* екендігіне сенім молая түседі. Осыдан: *терә => терә + ң => терең немесе терә => терә + й => терй =>дәрй => дарй + а => дарйа => дария* пайда болған сияқты.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-қ2459-6
**Толымбек Әлімбекұлы**  (18.3. 1954, Жуалы ауданы Шақпақ ата ауылы) – сатирик, Қазақстан жазушылар одағының, Қазақстан журналистер одағының мүшесі.

Қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген (1974). 1974 – 89 ж. Жамбыл ауданы «Шұғыла – Радуга», облысы «Еңбек туы» (қазіргі «Ақ жол»), газеттерінде тілші, бөлім меңгерушісі. Қордай ауданы «Коммунизм жолы – Путь к коммунизму» (қазіргі «Қордай шамшырағы – Кордайский маяк») газеті редакциясында редактор, «Ара-Шмель» сатиралық журналында бөлім меңгерушісі, Қазақ теледидарында бас редактор қызметін атқарды. «Қарлығаш», «Алтыбақан», «Күлеміз-ау», «Тамаша», «Күлеміз бе, қайтеміз?», «О, несі-ей?», «Когда солнце смеется» секілді жинақтарға сатиралық өлең-әңгімелері енген. Р.Белецкийден, Ф.Буляковтан, М.Задорновтан тәржімаланған комедиялары М.Әуезов атындағы Қазақ академиялық дра­ма театрында қойылды. 1997 ж. «Ләм-мим» деп аталатын әңгімелер жинағы жарық көрді. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Дарко Маркович** (Дарко Маркович; 15 мамыр 1987 жыл, Титоград, Югославия) — черногорлық футболист, жартылай қорғаушы.

Мансап
------

Маркович Дарко өз кәсіби мансабын 2002 жылы "Будучности" құрамында бастады. 2003 жылы "Зетаға" ауысқан болатын және осы  клуб үшін 2007 жылға дейін ойнады және осы уақытта 95 матчта 6 гол соққан болатын. 2008 жылдың басында ол ташкенттік "Пахтакормен" келісімшарт жасасқан болатын және өзбектік клуб үшін 2011 жылдың ортасына дейін өнер көрсетті. Осы уақыт аралығында ол "Пахтакордың" көшбасшыларының біріне айналды және үш жарым сезон ішінде ол 96 матч ойнап, 17 гол салды.

Дереккөздер
-----------
Крейг Хорнер (ағыл. Craig Horner, 24 қаңтар 1983) — австралиялық актёр.

### Балалық шағы

Крейг - Квинсленд штатының, Брисбен қаласында туылып өскен. St. Peters Lutheran College колледжін оқып тәмәмдаған болатын. Оның актерлық шеберлігін ұстаздары, мектепішілік қойлымдарға қатыса бастаған кезден байқаған болатын. Кейін ол Сиднейге көшіп келіп өзінің өмірін өнер әлемімен байланыстыруға толығымен бел байлаған болатын.

### Жеке өмірі

Крейг Хорнер үйленбеген. Волейбол, футбол, жүзу, қарда сырғанау секілді спорт түрлеріне қызығады. Бос уақытында өлең жазып, гитарада ойнағанды жақсы көреді. Крейгтың жеке тобы бар.

### Карьерасы

«Кибердевочка» атты фильмінде Джексон Кэмпбеллдің рөлін сомдап,кино әлеміне алғаш рет қадам басқан болатын. Кейін H2O телехикаясына түсті. Бірақ оған атақ «Большая волна» фильміне түскеннен кейін бірақ келді. Онда ол серфер Гарри Миллердің рөлінде болды.

### Фильмогрфиясы

* 2001 Cybergirl
* 2003 The Moment After
* 2003 Swimming Upstream
* 2005 Мыс headLand
* 2006 Monarch Cove
* 2006 See No Evil
* 2006 Two Twisted
* 2007—2008 H2O:
* 2008 Blue Water High
* 2008—2010 Legend of the Seeker

Дереккөздер
-----------
**Қазтамақ тұқымдасы** — қос жарнақты өсімдіктердің бір тұқымдасы. Көпшілігі көп жылдық шөптесін өсімдіктер, ішінара бұта немесе шала бұта түрінде де кездеседі, Қазтамақ тұқымдасының негізінде қоңыржай аймақта таралған 10 туысқа жататын 800-дей түрі белгілі, ал Қазақстанда қазтамақ, құтаншөп және биберштейния (қоқтын) туыстарына бірігетін 21 түрі бар. Қазтамақ тұқымдасының сабағы қалың түкті, жиегі тілімденген жапырақтары кезектесіп немесе қарама-қарсы орналасады. Гүлдері қос-жынысты көпшілігінде оларды қос қабатты гүлсерігі қоршап жатады. Тостағаншасы 4-5 түбі біріккен тостағанша жапырақшасынан тұрады. Күлтесі қызыл, көкшіл, күлгін түсті. Аталығы әдетте 10, кейде 5, аналығы біреу. Жемісі - бес тұқымды. Қазтамақ тұқымдасының кейбір түрі парфюмерияда және медицинада қолданылады, араларында арам шөп түрінде өсетіндері де кездеседі, әсемдік үшін де өсіріледі.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Stevens, P. F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website. Version 7, мамыр 2006 [and more or less continuously updated since].
* Үлгі:It Sandro Pignatti, Flora d'Italia, Edagricole, Bologna 1982. ISBN 88-506-2449-2
**Қазмузхоркомбинат** - қазақтың музыкалық-хореографиялық оқу комбинаты. 1941 жылы тамыз айында құрылды. Оның құрамында Алматының муз. уч-щесі, Хореогр уч-ще, Ә. Қашаубаев атындағы муз. мектеп және 220 орындық муз. мектеп-интернат болды. "Қазмузхоркомбинат" Ұлы Отан соғысы кезінде Алматыға эвакуациямен келген пед.-музыканттар класы ашылды. Бұл кластарға композитор Л. А. Хамиди жетекшілік етті. 1944 ж. осы "Қазмузхоркомбинаттың" жоғары кластары негізінде Алматы консерваториясы ашылды. Комбинат 1950 ж. таратылды.

Дереккөздер
-----------

↑Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
**Қазмұнайгазгеология** - Батыс Қазақстанда
мұнай мен газға қатысты геологиялық
барлау жұмыстарына жетекшілік жасайтын өндірістік-геологиялық бірлестік. Ол
"Қазақстанмұнайбарлау" басқармасының
негізінде 1980 жылы құрылып, бірақ жыл
өмір сүрді де, "Ақтөбемұнайгазгеология",
"Қазгеофизика", "Гурьевмұнайгазгеология"
(1992 жылдан "Атыраумұнайгазгеология")
өндірістік геология бірлестіктеріне бөлінді. 80
жылдарда Батыс Қазақстанның мұнай іздестіру мекемелері 15 мұнай-газ кен орнын ашты,
бұлардың қатарында Равнинное, Кенбай, Та-
сым, Нсанов, Елемес т.б. кен орындар бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Жанар Сейдахметқызы Айтжанова** (1965 жылы 9 мамырда Шымкент облысы Созақ ауданының Жуантебе кеңшарында туған) - қоғам және мемлекет қайраткері, ҚР Экономикалық интеграция істері жөніндегі министрі (2011 жылдан бастап).

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (1988) тарихшы мамандығы бойынша; Вена біріккен институтын (1997) қаржыгер-экономист мамандығы бойынша; Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік басқару мектебін (2003) мемлекеттік басқару
магистрі мамандығы бойынша бітірген.

Қазақ, орыс, ағылшын және чех тілдерін біледі.

1988 жылдан - ҚазМУ және ММУ тарих факультетінің тәжірибеші-зерттеушісі.

1991 жылдан - Карлов университетінің, Орталық Еуропа университетінің тәжірибешісі (Прага қаласы).

1993 жылдан - ҚР-дағы БҰҰ өкілдігі бағдарламаларының үйлестірушісі.

1996 жылдан - Вена біріккен институтының тыңдаушысы.

1997 жылдан - БҰҰ үйлестірушісінің көмекшісі және Монғолиядағы БҰҰДБ өкілі.

1999 жылдан - БҰҰ ДБ Еуропа және ТМД аймақтық бюросының Орталық Азия елдері бөлімі бағдарламаларының кураторы.

2002 жылдан - Гарвард университетінің студеті.

2003 - 2010 жылдары - ҚР Индустрия және сауда вице - министрі.

2005 жылдан - Қазақстан Республикасының ДСҰ-на өту келіссөздері бойынша ҚР арнаулы өкілі.

2010 - 2011 жылдары - ҚР Экономикалық даму және сауда министрі.

«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.

Дереккөдер
----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуКәрім Мәсімовтың 2-ші министрлер кабинеті (24 тамыз 2014 жылдан бастап) |
| --- |
|  |
| Қазақстан Республикасының Елтаңбасы | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Премьер-Министрдің бірінші орынбасары** | **Премьер-Министрдің орынбасары** | **Сыртқы істер министрлігі** |
| Б. Сағынтаев | Б. Сапарбаев | Е. Ыдырысов |
| **Қорғаныс министрлігі** | **Ішкі істер министрлігі** | **Әділет министрлігі** |
| И. Тасмағамбетов | Қ. Қасымов | Б. Имашев |
| **Ауылшаруашылық министрлігі** | **Білім және ғылым министрлігі** | **Қаржы министрлігі** |
| А. Мамытбеков | А. Сәрінжіпов | Б. Сұлтанов |
| **Инвестициялар және даму министрлігі** | **Денсаулық сақтау және әлеуметтiк даму министрлігі** | **Мәдениет және спорт министрлігі** |
| Ә. Исекешев | Т. Дүйсенова | А. Мұхамедиұлы |
| **Энергетика министрлігі** | **Ұлттық экономика министрлігі** | **Экономикалық интеграция істері жөніндегі министрлігі** |
| В. Школьник | Е. Досаев | Ж. Айтжанова |

 |

 |
Anser erythropus
**Шиқылдақ қаз** (Anser erythropus) Anser тұқымына жататын «сұр» қаздардың арасындағы ең кішкентайы. 30 жыл бұрын шиқылдақ қазды аулауға рұқсат берілсе, бүгінгі таңда бұл құс Халықаралық табиғатты қорғау одағының Қызыл кітабына енгізілген. Көптеген зерттеулердің нәтижесінде шиқылдақ қаздың саны 6-7 есе кеміген деген тұжырым жасалды. Қазіргі таңда шиқылдақ қаздың әлемдік популяциясының 99,9% Ресейде және 40 жұптан құралған кішігірім топ Норвегияның солтүстік шығысында қоныстанған. Әлемдік популяция саны шамамен 25-35 мың қазды құрайды. Шиқылдақ қаздың Еуропа елдерінен мүлде жоғалып кетуі әбден мүмкін. Сондықтан да бұл қаз түрінің табиғатта сақталып қалуы Ресей мен Қазақстандағы ұялау және қоныс аудару жолдарында атқарылатын сақтау жұмыстарына тікелей байланысты.

« Көктемде қаздар мен суда жүзетін басқа да құстарды атуға тыйым салу сиреп бара жатқан құс түрлерін сақтап қалуға көмектесуі мүмкін. Қазіргі таңда шиқылдақ қаз құрып бара жатқан құс ретінде Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген», - делінген хабарламада.

Шиқылдақ қазды көзінің айналасындағы жарқын сары дөңгелек сызықтан ажыратуға болады. Тұмсығы қысқа, кішкентай, үш қырлы, ақшыл қызғылт. Жоғары маңдайына байланысты, басы дөңгелек көрінеді. Маңдайындағы ақ дақ ұзарып көзіне дейін, кейде төбесіне дейін жетеді. Басы мен мойны төсіне қарағанда қошқылдау. Аяғы сары, қызғылт сары. Жас қаздардың тырнақтары қара, ал басында ақ дағы болмайды. Денесінің ұзындығы 53-66 см, салмағы 1,3-2,3 кг.

Биыл шиқылдақ қаз туралы брошюралар мен постерлер дайындалады. Қызыл кітапқа енгізілген құс туралы материалдар тұрғындарға, әсіресе Қазақстанның солтүстігіндегі аңшылар мен қорықшыларға таратылады. Қазақстанда аулауға рұқсат етілген ақ тұмсық қазға өте ұқсас келетін шиқылдақ қазды солтүстік өңірлерде ғана кездестіруге болады.

Дереккөздер
-----------

Құстар ментеп энциклопедиясы
**Аутэкология** (грек. *autos* – өзім және экология) – қоршаған орта факторларының жеке организмдерге, популяцияға, түрлерге әсерін зерттейтін экологияның бір саласы. 

  

Ол адамның шаруашылық әрекеттерінің нәтижесінде енгізілетін және тірі табиғат пен өлі табиғаттың көптеген элементтерінен құралады. Аутэкология түрлердің алуан түрлі экологиялық жағдайларға (ылғалдану режиміне, жоғары және төмен температураларға, топырақтың құнарсыздануына (өсімдік үшін) физиологиялық, морфологиялық және өзге бейімділіктерін анықтайды. Соңғы жылдары аутоэкология бұларға қоса, орта ластануының химиялық және физикалық түрліше нұсқауларына организмнің жауап қайтару ерекшеліктерін зерттейді. Кейде аутоэкологияны тірі организмдерді, көбінесе сыртқы ортаның абиотикалық факторларына байланысты зерттейтін әдістемелік тәсіл деп санайды. Аутэкология ең алғаш рет экологияның жеке саласы ретінде ІІІ Халықаралық ботаникалық конгресте (1910) қабылданды. ІV Халықарарлық экологиялық конгрестің (Ұлыбритания, 1994) І сессиясында аутэкология тақырыбына арналған бірнеше баяндама жасалды. Экологияның бұл саласындағы зерттеулер жаңа әдістерді пайдаланып, жүргізіледі. Мысалы, Испанияда сұңқарлардың қоректенуі мен орын ауыстыруы радиотелеметрия көмегімен, ал Жапониядан ұшып келетін даур тырналары мен қара тырналардың тіршілік ету аймағы спутниктік бақылау арқылы зерттелді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Аутэкология в Экологическом Словаре Мұрағатталған 17 маусымның 2011 жылы.
**Ержан Сүлейменов** (13.07.1971 жыл, ШҚО, Риддер қалалық әкімдігі, Лениногор қаласы) - продюсер.

Өмірбаяны
---------

Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің философия және саясаттану факультетін (1994) «Саясаттану» мамандығы бойынша; Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің аспирантурасын (1996)
«Қазақстан тарихы» мамандығы бойынша бітірген. 1994 жылдан - «31 арна» ТРК «Жаңалықтар қызметі»
ақпараттық бағдарламасының бас редакторы, «Информбюро» жаңалықтар бағдарламасының жауапты редакторы. 1998 жылдан - Қазақстандағы «Internews Network» халықаралық ұйымы өкілдігінің продюсері және медиажаттықтырушысы. 2003 жылдан - «31 арна» ТРК Состояние КZ» бағдарламасының бас редакторы. «Информбюро» жаңалықтар бағдарламасының бас продюсері. 2009 жылдан - «Медиа стандарттар институты» ҚҚ бас директоры.

2010 жылдан бері - «Хабар» агенттігі» АҚ креативтік директоры.

Шені
----

Әскери атағы - запастағы лейтенант.

Отбасы
------

Әкесі - Сүлейменов Қазис Қанашұлы, зейнеткер, ҚазКСР түсті металлургия министрінің орынбасары болған.
Анасы - Сүлейменова Лидия Михайловна, зейнеткер.
Үйленген. Қыздары - Сүлейменова Рәзия (1993 жылы туған), Сүлейменова Әдия (2000 жылы туған).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Жанар Ғаниқызы Қалиева**

1970 жылы 20 маусымда Алматы қаласында туған.

Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін экономист мамандығы бойынша; Каледония университетінің
бизнес мектебін (Глазго қаласы, Ұлыбритания) іскерлік әкімшіліктік магистрі мамандығы бойынша бітірген; Allianz Group
тәжірибесінен еткен (Германияда, Румынияда, Венгрияда;
2001).Экономика ғылымдарының кандидаты.

1995-1997 жылдары - Қазақстанның Мемлекеттік экспорттық-импорттық банкі Герман несиелік желісінің менеджері. 1998 жылдан - Орталық Азия қайта құрылымдау және даму банкі несиелеу департаменті директорының міндетін
атқарушы. 1999 жылдан - ҚР Халық банкінің халықаралық
мәселелер жөніндегі басқармасы төрағасының кеңесшісі,
жобалық қаржыландыратын еншілес компанияның басқарушы директоры. 2001 жылдан - компанияның бизнестік
үлгілері мәселелері бойынша кеңес беруші, Allianz жобалық
тобының құрамында өмір мен денсаулықты сақтандыру
саласындағы жобаларды үйлестіруші; 2003 жылдан - стратегиялық даму департаменті директорының орынбасары, «РОСНО» ААҚ тобы акционерлерімен тұрақты
стратегиялық диалогтарды жүргізуге және оны даярлауға
жауап беретін стратегиялықжәне инвестициялық жобалардың кураторы. 2006 жылдан - Қаржылық институттар
менеджері (FSІ), «Ассеnture» консалтингтік компаниясы
сақтандыру компанияларының бизнестік үлгілерін жетілдіру саласындағы жобалардың жетекшісі (Мәскеу қаласы).
2007 жылдан - «Оранта» ҰАСК Директорлар кеңесінің
мүшесі (Украина). 2008 жылдан - ҚР-дағы «Allianz SЕ»
компаниясының өкілі.

2009 жылдың қаңтарынан бері - «Allianz Kazakhstan» БК» АҚ басқармасының төрағасы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2