**Темір адам** (ағылш. *Iron Man*) — Marvel компаниясының комикстері бойынша бір аттас кейіпкердің оқиғасы жайлы 2008 жылы шыққан ғылыми фантастикалық атыс-шабыс фильмі. Фильм Джон Фавроның басшылығымен Marvel Studios кинокомпаниясында түсірілді, ал басты кейіпкер — Тони Старкты, өнеркәсіппен айналысушы және тұтқыннан қашу үшін экзоскелетті жасап шыққан данышпан өнертапқыш, миллиардер, кейіннен Темір адам атымен танылған суперқаһарманды Кіші Роберт Дауни сомдады. Сонымен қатар картинада Гвинет Пэлтроу, Терренс Ховард, Джефф Бриджес, Лесли Бибб, Шон Тоуб, Фаран Таир, Кларк Грегг, Пол Беттани және Тим Гини ойнады.

Фильмді 1990-шы жылдары Universal Studios, 20th Century Fox және New Line Cinema компаниялары дамытып жатты, ал 2006 жылы Marvel Studios түсіру құқығын алады. Бұл Marvel үшін толықтай қаржылай дербес жоба болды. Түсірілім басшысы ретінде Фавро бірінші кезекте фильмді Калифорнияда түсірілетін болып шешті, оған себеп көптеген суперқаһармандар жайлы кинолар Нью-Йоркте түсірілетін еді. Түсірілім барысында актерлер диалогтарын өз бетімен өзгертуге рұқсат берілді, себебі киноның сюжетіне қатты мән берілді. Стэнли Уинстон жасап шығарған резина және металл броньдарды басты кейіпкерді жасау үшін компьютерлік графикпен толықтырылды.

Фильмді көпшілік жақсы ықыласпен қабылдады, әсіресе Роберт Даунидің актерлік жұмысын мақтады. Америка фильм институты «Темір адамды» 2008 жылдың үздік он фильмдер қатарына енгізді. 2010 және 2013 жылдары картинаның екі сиквелі шықты. «Темір адам» Marvel Studios жасаған киноәлемнің бастамасын ашты.

Сюжеті
------

Фильмде қару жарақ жасаудан данышпан өнертапқыш, миллиардер Тони Старк бейберекет өмір сүреді, алайда Stark Industries жасаған қару-жарақтар террористтердің қолына түседі. Өзінің жаңа қаруын презентациялауға бара жатқан Тони Старк террористердің тұзағына түсіп сол жерде қамауда болады. Террористердің талабы бойынша Тони Старк қару жарақ жасау қажет болатын, бірақ ол тұтқыннан қашып шығу үшін экзоскелетті жасап шығады.

Ролдерде
--------

Марапаттар мен номинациялар
---------------------------

Жалғасы
-------

Басқа туындылармен байланысы
----------------------------

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  Iron Man (2008)  (ағыл.).  Box Office Mojo. Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 наурыз 2012. Тексерілді, 1 шілде 2009.
2. ↑  Темір адамның түсімі. *Rotten Tomatoes*.  IGN Entertainment, Inc. Тексерілді, 26 маусым 2008.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты
* «Темір адам» (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
* «Темір адам»  (ағыл.) *Rotten Tomatoes*
* *Iron Man*  (ағыл.) *Marvel.com* сайтында

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуMarvel кинематографиялық әлемі |
| --- |
|  |
| Фильмдер | 

|  |  |
| --- | --- |
| Бірінші фаза | 
Темір адам (2008) • Таңғажайып Халк (2008) • Темір адам 2 (2010) • Тор (2011) • Капитан Америка: Бірінші кек алушы (2011) • Кек алушылар (2012) |
|  |
| Екінші фаза | 
Темір адам 3 (2013) • Тор: Түнек әлемі (2013) • Капитан Америка: Қысқы жауынгер (2014) • Галактика сақшылары (2014) • Кек алушылар: Альтрон дәуірі (2015) • Құмырсқа-адам (2015) |
|  |
| Үшінші фаза | 
Капитан Америка: Азамат соғысы (2016) • Доктор Стрэндж (2016) • Галактика сақшылары. 2 бөлім (2017) • Өрмекші-адам: Қайта оралу (2017) • Тор: Рагнарёк (2017) • Қара қабылан (2018) • Кек алушылар: Шексіздік соғысы (2018) • Құмырсқа-адам мен Ара (2018) • Капитан Марвел (2019) • Кек алушылар: Шексіздік айқасы. 2 бөлім (2019) • Сұмпайылар (2019) |

 |
|  |
| Телесериалдар | 

|  |  |
| --- | --- |
| ABC | 
С.А.У.Ы.Т. агенттері (эпизодтары ·кейіпкерлері) • Агент Картер (эпизодтары) |
|  |
| Netflix | 
Жанкешті • Джессика Джонс • Люк Кейдж • Темір жұдырық • Жазалаушы |

 |
|  |
| Ойындар | 
*Iron Man • The Incredible Hulk • Iron Man 2 • Thor: God of Thunder • Captain America: Super Soldier • Marvel Avengers: Battle for Earth • Iron Man 3: The Official Game* |
|  |
| Кейіпкерлер | 

|  |
| --- |
| 
Агент 13 • Айуан • Алқызыл мыстан • Альтрон • Ара • Антон Ванко • Арним Зола • Барон Земо • Барон Штрукер • Бен Урих • Бетти Росс • Бобби Морс • Вижен • Виктория Хэнд • Гамора • Говард Старк • Генерал Росс • Грут • Детлок • Дейзи Джонсон • Эдвин Джарвис / ДЖАРВИС • Джаспер Ситуэлл • Джастин Хаммер • Джейн Фостер • Джессика Джонс • Доктор Стрэндж • Дракс Қиратқыш • Дум-Дум Дуган • Жанкешті • Жауынгер • Жорж Батрок • Жұлдызды Лорд • Жұтушы • Қысқы жауынгер • Йонду • Капитан Америка • Карен Пейдж • Коллекция жиюшы • Кроссбоунс • Кэлвин Забо • Қара жесір • Қара қабылан • Қаршыға көз • Құмырсқа-адам • Қызыл бас • Қызылкүрең адам • Леонард Самсон • Лиланд Осли • Локи • Малекит • Мандарин • Мария Хилл • Мелвин Поттер • Мэй Паркер • Небула • Ник Фьюри • Обадайя Стейн • Один • Өрмекші-адам • Пегги Картер • Пеппер Поттс • Роккет Жанат • Ронан • Сары бешпет • Сиф • Солқылдақ • Стик • Сұңқар • Сынап • Сэмюэл Стернс • Танос • Темір адам • Темір патриот • Тор • Уилсон Фиск • Улисс Кло • Үйрек Говард • Фогги Нельсон • Халк • Хеймдалль • Хоуп Ван Дайн • Хэнк Пим • Хэппи Хоган |

 |
|  |
| Жасаушылар | 
Стэн Ли • Джек Кирби • Кевин Файги • Marvel Studios • Walt Disney Pictures |
|  |
| Басқалары | 
*Marvel One-Shots* |

 |

Сюжет
-----

2008 жылдың көктемінде Stark Industries компаниясын марқұм әкесі Ховард Старктан мұра еткен Тони Старк өзінің досы және подполковник Джеймс Родспен бірге жаңа Иерихо зымыранын көрсету үшін соғыстан зардап шеккен Ауғанстанға барады. Демонстрациядан кейін «Он сақина » лаңкестік ұйымы конвойға шабуыл жасайды, оның барысында Старк өз компаниясы әзірлеген жарылғыш зымыраннан ауыр жараланады. Ол тұтқынға түсіп, үңгірге қамалды. Тұтқын және ғалым Хо Инсен Старктың кеудесіне электромагнитті имплантациялайды, оны жаралаған снарядтар жүрегіне кіріп, оны өлтіріп кетпейді. Он сақинаның жетекшісі Раза Старкқа Иерихо зымыранын жасау үшін еркіндігін ұсынады. Бірақ екі тұтқын да Разаның сөзінде тұрмайтынын түсінеді.

Старк пен Инсен жасырын түрде Старктың электромагнитіне және брондалған костюміне қуат беру үшін доғалық реактор деп аталатын миниатюралық қуат көзін жасайды, олар қашуды көздейді. Он сақина кепілге алынғандардың жоспарларын біліп, шеберханаға шабуыл жасайды. Костюм зарядталып жатқанда, Инсен өзін құрбан ету арқылы сарбаздардың назарын аударады. Костюм киіп, Тони үңгірден шығып, «Он сақина» ұйымы алған қару-жарақтарды жойып, ұшып кетеді. Шөлге қонған соң, Старкты Джеймс Родс тауып алып, олар үйлеріне қайтады. Старк баспасөз мәслихатын өткізіп, оның компаниясы қару өндірісін тоқтататынын хабарлайды. Stark Industries компаниясының атқарушы директоры Обадия Стейн, Ховард Старктың ұзақ уақыт серіктесі, Тониге оның шешімі компания мен әкесінің мұрасын бұзуы мүмкін екенін хабарлайды. Үйде өз шеберханасында Старк неғұрлым технологиялық және күшті брондалған костюмді жобалайды және доғалық реакторды жақсартады. Оның көмекшісі Пеппер Поттс ескі реакторды кішкене шыны витринаға салып, Тониге береді.

Қайырымдылық шарасында Старк оның ротасының қарулары жақында «Он сақина» ұйымының сарбаздарына жеткізілгенін біледі. Старк жаңа костюмін киіп, Ауғанстанға Гүлмира ауылына ұшады және оның тұрғындарын лаңкестік шабуылдан құтқарады. Үйге қайтып келе жатқанда, Старкқа екі F-22 Raptor жойғыш ұшағы шабуыл жасайды. Тони Родспен телефон арқылы байланысады және шабуылдың алдын алу үшін оған өзінің құпия жеке басын ашады. Осы уақытта Он сақина шөлде Старктың ескі брондалған костюмінің қалдықтарын жинап, Стэнді кездестіреді. Лаңкестерді қару-жарақпен қамтамасыз етіп, оларды Старкты өлтіру және Stark Industries компаниясының бас директоры лауазымына алу үшін жалдаған Стейн екені белгілі болды. Стейн Разаны ультрадыбыстық парализатормен қозғалыссыз етеді, бронды костюмді алып, Разаның сарбаздарын өлтіреді. Заңсыз қару-жарақ жөнелтілімдерін қадағалауға тырысқан Старк Поттстан Стэннің компьютеріндегі дерекқорды бұзуды сұрайды. Ол Стейннің Старкты өлтіру үшін он сақинаны жалдағанын біледі, бірақ ұйым оны тұтқынға алып, Стейнге өз шарттарын қойды. Поттс S.H.I.E.L.D. агенті Фил Кулсонмен кездеседі. «, және оған Стейннің жоспарлары туралы хабарлайды.

Стейннің ғалымдары Старктың миниатюралық доғалық реакторын қайта жасай алмайды, сондықтан Обадия Тониді қозғалыссыз етеді және реакторды кеудесінен ұрлап, оны өлімге қалдырады. Старк Bludgeon көмегімен шыны витринадан ескі реакторды өзіне кіргізеді. Поттс және бірнеше S.H.I.E.L.D. агенттері Олар Стейнді тұтқындауға тырысады, бірақ соңғысы костюмін киіп, оларға шабуыл жасайды. Старк Стейнмен соғысып, реактор қуатын жоғалтады. Шайқас Старк пен Стейнді Stark Industries ғимаратының төбесіне шығарады. Тони Пепперден ғимаратқа қуат беретін үлкен доғалық реакторды шамадан тыс жүктеуді сұрайды. Нәтижесінде, Стейн күшті электр тогының соғуына ұшырайды, соның салдарынан ол жарылған реакторға түсіп, қайтыс болады. Келесі күні баспасөз мәслихатында Старк өзінің Темір адам екенін көпшілік алдында мойындады.

Кредиттен кейінгі көріністе S.H.I.E.L.D. директоры. Ник Фьюри Старкқа үйіне барып, онымен Кек алушылар бастамасын талқылауды ұсынады  .

1. ↑  Holston&Winchester, 2018