Рентгений   
Roentgenium (Rg)
**Рентгений** (лат. *Roentgenium*; **Rg**) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 1-ші топтың жанама топшасының, 7 периодтың химиялық элементі, (CAS-номер: 54386-24-2). Реттік нөмірі – 111, атомдық массасы – 281. Тұрақсыз радиоактивті элемент. Ең тұрақты изотопының салмағы – 281 және оның жартылай ыдырау мерзімі - 26 секунда.

Элемент алғашқы рет 1994 ж. 8 желтоқсанда Германиядағы Дармштадт қаласындағы Ауыр иондарды зерттеу орталығында (нем. Gesellschaft für Schwerionenforschung, GSI) синтезделген.

Вильгельм Рентген - рентген сәулелерін алғашқы рет ашқан ғалым
Элементтің атын рентген сәулелерін ашқан атақты неміс физик, Нобель сыйлығының иесі - Вильгельм Конрад Рентгеннің (1845-1923) құрметіне Рентгений деп қойды.

Алғашқы синтез келесі реакция бойынша өткізілген:

209Bi + 64Ni = 272Rg + n

Реакция нәтижесінде алынған изотоптын жартылай ыдырау мерзімі 1,5 миллисекунда болды

IUPAC 111-ші элементтің ашылуын ресми түрінде 2003 ж. таныды. 2004 жылы атын Рентгений деп ресми түрінде қойды.

Тарих
-----

Ашушылар атақты неміс физигі, Нобель сыйлығының лауреаты, оның атымен аталған сәулелерді ашқан Вильгельм Конрад рентгеннің құрметіне элементті рентген деп атауды ұсынды. Элемент белгісі — Rg.

Бірінші синтез реакция бойынша жүргізілді

және рентген-272 изотопының үш ядросының пайда болуына әкелді, оның жартылай шығарылу кезеңі небәрі 1,5 мс деп бағаланды. Кейінірек бұл жаңалық Дармштадтта да, басқа зерттеу орталықтарында да расталды; басқа ядролық реакцияларда 279rg (жартылай шығарылу кезеңі 170 мс) және 280rg (3,6 с) изотоптары алынды. 281rg, 293uus ыдырау өнімі, өздігінен бөліну (90 %) немесе α-бөлшектің шығарылуы (10%) арқылы ыдырайды; барлық басқа рентген изотоптары α-бөлшектің шығарылуымен ыдырайды.

Бұл реакция бұрын 1986 жылы Дубнадағы Біріккен ядролық зерттеулер институтында жүргізілген, бірақ содан кейін 272rg атомдары табылған жоқ. 2001 жылы IUPAC / IUPAP бірлескен жұмыс тобы сол кезде анықтау үшін жеткілікті дәлелдер жоқ деген қорытындыға келді. Ауыр иондар институтының командасы 2002 жылы өз тәжірибелерін қайталап, тағы үш Атом тапты. 2003 жылғы есебінде JWP ауыр иондар институтының командасы осы химиялық элементті анықтаған деп танылуы керек деп шешті.

IUPAC 2003 жылы 111-ші элементтің ашылуын ресми түрде мойындады және 2004 жылы оған рентген атауын берді.

Белгілі изотоптары
------------------

| Изотоп | Массасы | Жартылай ыдырау мерзімі | Ыдырау түрі |
| --- | --- | --- | --- |
| 272Rg | 272 | 3,8 мс | α-ыдырау 268Mt |
| 274Rg | 274 | 6,4 мс | α-ыдырау 270Mt |
| 278Rg | 278 | 4,2 мс | α-ыдырау 274Mt |
| 279Rg | 279 | 0,17 с | α-ыдырау 275Mt |
| 280Rg | 280 | 3,6 с | α-ыдырау 276Mt |
| 281Rg | 281 | 26 с | спонтанды ьөліну; α-ыдырау 277Mt |
| 282Rg | 282 | 0,5 с | α-ыдырау 278Mt |

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Рентгений на Webelements
* О синтезе элемента на сайте ОИЯИ Мұрағатталған 26 қазанның 2007 жылы.

Тағы қараңыз
------------

* Химиялық элементтер тізімі
* Химиялық элементтер

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Nudat 2.3

| Менделеев құрастырған химиялық элементтердің периодтық кестесі |
| --- |
|  | 1 | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 1 | H |   | He |
| 2 | Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| 3 | Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| 4 | K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| 5 | Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| 6 | Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| 7 | Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Сілтілік металдар |  Сілтілік жер металдар  | Лантаноидтар | Актиноидтар | Ауыр металдар | Басқа металдар | Металлоидтар | Басқа бейметалдар | Галогендер | Инертті газдар |

 |