**Ерлан Дәулетұлы Стамбеков** (17 желтоқсан 1966 жыл, Алматы) — кеңестік және қазақстандық саясаткер, кәсіпкер, ақын, әнші және 2023 жылдан бері Мәжіліс депутаты. Ол бұған дейін жергілікті өзін-өзі басқару органдарында 2016–2019 жылдары Алматы қаласы мәслихатының депутаты, 1989–1993 жылдары Алматы қалалық кеңесінің халық депутаты болған.

Стамбеков өзінің бүкіл мансабында бизнесте, мемлекеттік және энергетикалық салаларда әртүрлі қызметтерді атқарды.

Ерте жылдары және мансабы
-------------------------

Алматыда туып-өскен Стамбеков 1984 жылы Алматыдағы №36 орта мектепте білім алып, 1991 жылы Алматы сәулет-құрылыс институтында инженер-экономист мамандығын алды. Бірінші курстан кейін ол 1985 жылдан 1987 жылға дейін КСРО Қарулы Күштері қатарында екі жыл қызмет етті.

Институтты бітіргеннен кейін ол Алматы қор биржасында брокер болып еңбек жолын бастады. Одан кейін 1992–1997 жылдар аралығында ол «Анар» халықаралық сауда үйінің директоры қызметін атқарды.

Осыдан кейін Стамбеков серіктестерімен Қазақстанның жанармай құю станциялары нарығында корпоративтік клиенттерге арналған смарт-карта Alacard жобасын ойлап шығарды. Бұл бастама сәтті болды да, елде қаржы және отын секторында смарт-карталар алғаш рет енгізілді.

2000 жылдардың басында ол мұнай-газ секторына кірісті, алдымен Энергетика және минералды ресурстар министрлігіне қарасты Мұнай-газ кешені Бас диспетчерлік департаменті РМК директорының бірінші орынбасары болды. Стамбеков қоғамдық міндеттерімен қатар, кәсіпкерлердің мүддесін қорғады. Еңбек жолында алға жылжыған ол 2001 жылы Энергетика және минералды ресурстар министрлігі бас директорының бірінші орынбасары қызметін атқарды. 2001–2003 жылдар аралығында Стамбеков ALA Data Systems ltd. бас директоры қызметін атқарды. Одан кейін 2003–2004 жылдары «ҚазТрансОйл» АҚ корпоративтік даму департаментінің директоры қызметін атқарды.

Стамбеков 2004 жылы ALA Data Systems ltd бас директоры қызметіне қайта оралды. Сонымен қатар, ол Alacard Petroltech президенті қызметін атқарды.

Оның бұл міндеттемесі Қазақстандық өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер одағының президенті, сондай-ақ 2013 жылғы қазаннан 2014 жылғы шілдеге дейін Алматы қаласы «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының директоры және 2015 жылғы 18 желтоқсаннан 2018 жылға дейін «Атамекен» Өңірлік Кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды. «Атамекенді» басқарған кезінде ол салық заңнамасын қайта қарап, борышкер кәсіпкерлерге рақымшылық жасау арқылы дағдарысқа қарсы шара қолдануды ұсынып, салық өкілдерін «бопсалаушы дерлік» деп сипаттады.

Саяси мансабы
-------------

Стамбеков саяси сахнаға алғашында 1989 жылы Алматы қалалық халық депутаттары кеңесінің мүшесі болып келді де, ол әкім Заманбек Нұрқаділов жанындағы кеңестің жастар ісі, дене шынықтыру және спорт, ауған жауынгерлері жөніндегі комиссиясын басқарып кетті. Сол жылы Стамбеков Тай-Қазан киелі жерінің Санкт-Петербургтен Қазақстанға қайтарылуына үлес қосты.

Ол Алматы қаласындағы №7 сайлау округінен 2004 жылы өткен заң шығарушы сайлауда Мәжіліс төменгі палатасына тәуелсіз кандидат ретінде депутаттық мандатқа үміткер болды, алайда сайлана алмады.

2016 жылғы наурызда Стамбеков Жетісу ауданындағы №25 сайлау округінен Алматы қалалық мәслихатының депутаты болып сайланды. Ол сол қызметте 2018 жылғы 3 сәуірдегі отставкасына дейін қызмет етті; депутаттығының тоқтатқан себебі «бірқатар халықаралық жобалар» болды.

### Мәжілістегі депутаттығы

2023 жылғы 29 наурызда Стамбеков ресми түрде Мәжілістің 8-шақырылымының депутаты болып сайланды да, бірден Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі болып тағайындалды.

#### Сайлаулары

2023
2023 жылы парламент сайланып жатқанда Стамбеков Алматы қаласындағы №4 сайлау округінен депутаттыққа тәуелсіз кандидат ретінде өз үміткерлігін ұсынған. Сайлау кезінде сайлау округінде бәсеке орын алды, өйткені барлық сауалнамаларда үміктердің ешқайсысы 7% аспайтын қолдау көрген. Стамбеков саяси бақылаушылар тарапынан аз қолдау көрген үміткерлердің бірі ретінде қарастырылды. Жалпы болжамға қарамастан, Стамбеков 15,930 дауыс (20.7%) жинап, Мәжіліс мандатын жеңіп алды. Бұл оның екінші орындағы қарсыласы Санжар Боқаевтың сайлау нәтижелеріне қарсы шығуына әкелді, ол Стамбековті заңсыз түрде дауыс санын бұрмалады деп айыптады. Боқаевтың қолында 101 сайлау хаттамасы бар, ол жерде Стамбековтің бар болғаны 2,825 дауыс жинап, Константин Малиновскийден кейін үшінші орын алғаны көрсетілген. Стамбеков Боқаев пен оның сайлауалды тобының айыптауларын «қудалау және айла-шарғы жасау» деп бағалады. Ulysmedia.kz сайтына берген сұхбатында Стамбеков сайлаудың адалдығына және «барлығына тең және әділ жағдайлар жасалғанына» сенім білдірді. Боқаевпен округтік дауыс берудің даулы нәтижелері туралы талқы жүргізуге де болады деді.

Қалған қызметі
--------------

Стамбеков белсенді түрде қайырымдылықпен айналысады, 2004 жылдан бері «Парыз» қайырымдылық қорын басқарады және балаларға қымбат ота жасауға көмектесетін түрлі жобаларды басқарады. Ол сондай-ақ Қазақстан халқының ұлттық тағамдарын дәріптейтін жыл сайынғы «Тойқазан» фестивалі сияқты туристік шараларды өткізеді. 2016 жылы Tengrinews.kz тілшісіне берген сұхбатында Стамбеков Тойқазан фестивалін Октоберфест сияқты дамытуға мүдделі екенін білдірді.

Қоршаған ортаны қорғау мәселесіне алаңдаған ол 2014 жылы жыл сайынғы Алма-Қала алма көшеттерін отырғызу науқанын өткізуге бастамашы болды және AlES компаниясының Алматы 2-ЖЭО-ны табиғи газға көшіру мәселесі бойынша қоғамдық тыңдаулар ұйымдастырды.

Стамбеков өзінің іскерлік және әлеуметтік міндеттерінен бөлек, поэзия мен музыка жазуда шығармашылық шабыт табады. 2014 жылы ол ақын Василий Гаврилилидимен бірге *Бір жерде* (Где-то) атты альбом шығарды. Стамбеков сонымен қатар «Көшпенділер сиқыры» музыкалық тобының негізін қалаушылардың бірі.

Өз өмірі
--------

Стамбеков үйленген, төрт баласы бар. Стамбеков спортқа құмар, каратэмен айналысады, футбол ойнайды және жаяу серуендегенді ұнатады.

Дискографиясы
-------------

### Альбомдары

* *Бір жерде* (Где-то) (2014)

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3 4  Стамбеков Ерлан Дәулетұлы: Өмірбаяны  (қаз.).  Мәжілістің ресми сайты. Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
2. ↑  *Ашимова, Куралай* «Мы первыми внедрили смарт-карты еще 25 лет назад», - казахстанец рассказывает о своем бизнесе  (орыс.).  ISMET (30 июня 2022). Мұрағат көшірмесі 30 қыркүйектің 2022 Wayback Machine мұрағатында
3. ↑  ЕРЛАН СТАМБЕКОВ ВОЗГЛАВИЛ РЕГСОВЕТ ПАЛАТЫ АЛМАТЫ  (орыс.).  atameken.kz (18 декабря 2015). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
4. ↑  *Родионов, Владимир* Ерлан Стамбеков: Государство стало тотальным контролером с молчаливого согласия бизнеса  (орыс.).  KazTAG (4 ноября 2015). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 27 наурыздың 2024 Wayback Machine мұрағатында
5. ↑  *Исабекова, Карлыгаш* Лучше быть на своей земле рабом, чем на чужой султаном — бизнесмен  (орыс.).  365info.kz (7 декабря 2015). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
6. ↑  Информация  (орыс.).  nomad.su (20 августа 2004). Тексерілді, 25 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 27 наурыздың 2024 Wayback Machine мұрағатында
7. ↑  Кто победил на выборах в маслихат Алматы?  (орыс.).  KAPITAL.kz (23 марта 2016). Тексерілді, 25 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 25 желтоқсанның 2023 Wayback Machine мұрағатында
8. ↑  *Троценко, Пётр; Зарина, Ахматова* Избирком Алматы подвел итоги выборов в маслихат: список депутатов по округам  (орыс.).  vlast.kz (23 марта 2016). Тексерілді, 25 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
9. ↑  *Оразбекова, Шолпан* Избирком Алматы подвел итоги выборов в маслихат: список депутатов по округам  (орыс.).  kazinform (3 апреля 2018). Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
10. ↑  *Уранкаева, Жания* Мажилис утвердил составы комитетов: экс-глава Минобразования возглавил один из них  (орыс.).  КУРСИВ Медиа Казахстан (29 марта 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 26 шілденің 2023 Wayback Machine мұрағатында
11. ↑  *Уммат, Әйгерім* Опубликован полный список кандидатов в депутаты мажилиса по одномандатным округам в Алматы  (орыс.).  informburo (20 февраля 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 21 наурыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
12. ↑  *Ғаббасов, Руслан* Алматы тұрғындары арасындағы сауалнама: Партиялар рейтингі анықталды  (қаз.).  kazinform (7 наурыз 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
13. ↑  Кандидат в депутаты Мажилиса Тогжан Кожалы набрала 48% голосов - опрос  (орыс.).  election2023.kz (27 февраля 2023). Мұрағат көшірмесі 9 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
14. ↑  Белгілі саясаткерлер Алматыдан мәжіліске түсіп жатқан кандидаттардың беделділерін атады  (қаз.).  KazTAG (21 ақпан 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
15. ↑  "Бөгет көп болған" сайлау қорытындысы жарияланды. Көп мандатты биліктегі "Аманат" партиясы алады  (қаз.).  Азаттық радиосы (20 наурыз 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
16. ↑  Боқаев: Ерлан Стамбеков, өтірік жеңістің дәмі қандай екен?  (қаз.).  abai.kz (21 наурыз 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
17. ↑  Санжар Боқаев: Біз барлық хаттамаларды жинап, сотқа береміз  (қаз.).  ulysmedia.kz (21 наурыз 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 15 сәуірдің 2023 Wayback Machine мұрағатында
18. ↑  *Захарова, Марина* Победивший на выборах Ерлан Стамбеков пожаловался на травлю  (орыс.).  365info.kz (24 марта 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
19. ↑  *Өрібай, Аян* «Боқаев қаласа сотқа барсын»: Стамбеков сайлау әділ өткеніне сенімді  (қаз.).  ulysmedia.kz (29 наурыз 2023). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
20. ↑  Стамбеков Ерлан  (орыс.).  el.kz (12 ноября 2013). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
21. ↑  *Скалей, Евгения* Ерлан Стамбеков: «Я старый солдат, но девушкам помочь могу»  (орыс.).  365info.kz (13 июля 2018). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
22. ↑  *Өндіріс, Айнаш* Как проходил в Алматы фестиваль национальной кухни "Той Казан"  (орыс.).  tengrinews.kz (4 сентября 2016). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
23. ↑  Алматыда биыл «Alma-Qala» акциясы аясында 30 000-ға жуық ағаш көшеттері отырғызылады - Е. Стамбеков  (қаз.).  kazinform (10 наурыз 2016). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
24. ↑  Алматыда ALA жазуы формасындағы бақ пайда болады  (қаз.).  almaty.tv (17 қараша 2022). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
25. ↑  *Көсенов, Алдияр* Бизнесмен и меценат Ерлан Стамбеков выпустил дебютный альбом  (орыс.).  tengrinews.kz (27 января 2014). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 11 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
26. ↑  Газиза Габдрахимова  (орыс.).  esquire.kz (14 января 2020). Тексерілді, 27 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 1 наурыздың 2021 Wayback Machine мұрағатында
27. ↑  Өмірбаяны  (қаз.).  stambekov.kz. Тексерілді, 26 наурыз 2024. Мұрағат көшірмесі 10 желтоқсанның 2023 Wayback Machine мұрағатында

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Стамбектовтің ресми сайты
* Мәжілістің ресми сайтындағы өмірбаяны