**«Титаник»** (ағылш. *Titanic*) — режиссер Джеймс Кэмерон түсірген әйгілі "Титаник" кемесінің апаты жайлы америкалық фильм. Фильмнің тұсауы 1997 жылы 19 желтоқсанда кесілді.

Сюжеті
------

Фильм оқиғалары 1996 жылдан басталады. 1996 жылы қазына іздеуші жиһанкез Брок Лаветт және оның тобы Атлант мұхитының түбіндегі "Титаниктің" қалдықтарын тексереді. Каюталардың бірінен сейф тауып алады да, ішінен "Мұхиттың жүрегі" атты бриллиант алқаны іздейді. Ол алқаны 20-ғасырдың басында канадалық байбатшаның ұлы Хокли Каледон өзінің қалыңдығы Роза Дьюитт Бьюкейтерге сыйлайды. Екеуі бірге "Титаникпен" сапарға шығып, Роза апаттан қайтыс болды деп есептеледі де, Каледон тірі қалады. Әлгі аңыз-алқа да қызбен бірге жоғалады. Бәлкім сол табылып қалар деп сейфті ақтарғанда, ішінен қолмен салынған қыз суреті шығады. Суреттің бір шетіне "J.D" деген қолтаңба қалдырылып, "14 сәуір, 1912 жыл" деп те жазулы тұрады. 

Сол суретті жуып, тазалап жатқанда Роза Келверт атты 101 жасқа келген қарт әйел SNN телеарнасының тікелей репортажы арқылы өзінің баяғы портретін көреді де, дереу Брок Ловеттке қоңырау шалып, суреттегі әйел бұл екенін айтады. Саяхатшылар әрине, бұған сене қоймайды, өйткені, "Титаник" апатынан бері де 84 жыл өтіп кеткен. Ол кезде мына суреттегі әйел 17 жаста болғанның өзінде қазір 100-ден асып кетуі тиіс. Дегенмен, Роза Келвертті "Мұхиттың жүрегі" алқасынның қайда екенін айтып берер" деген үмітпен өздеріне алдырады. Роза келеді де, суреттің тарихын баяндап кетеді.

1912 жылы 10 сәуірде 17 жасар Роза өзін атастырған Хокли Каледонмен, анасы Руфьпен бірге "Титаникке" мінеді. Оның Каледонға атастырылуы анасының ішкі есебімен: дүниесі шағынданып, байлығы азайған анасы бай жігіт Каледонмен жекжат болып, бұрынғы тасып-шалқыған дәулетін қайтарып алуды жоспарлаудан туған әрекет еді. Дәл осы сәтте 20 жасар Джек Доусон мен Америкаға барып, дүние табуды армандап жүрген досы Фабрицио де Росси карта ойнап, кеменің үшінші класына арналған билетті ұтып алады да, соңғы сәтте ғана кемеге мініп үлгереді. Бұлар мінген соң "Титаник" орнынан қозғалады. Кейін кеме тізгініндегілер "Титаниктің" жылдамдығын барынша қосады.

Өміріне оншалық разы емес Роза тіпті түңіліп, теңізге секіріп өлмек болады. Секіруге тәуекелі жетпей тұрған кезде Джек келеді де, Розаны өз-өзін өлтірмек ойынан айнытуға әрекет жасайды. Бір сәтте Розаның көйлегінің етегі өкшесіне ілініп қалады да, құлап кете жаздағанда Джек қолынан тартып, әзер әупірімдеп құртқарып, кеменің ішіне Розаны ала-мала құлайды. Осы кезде кеме сақшылары, Розаның жігіті Каледон келе қалады. Сырт қараған адамға Джек Розаны зорамақ болып жатқанға ұқсайтындықтан, сақшылар Джекті тұтқындағалы тұрған жерде Роза жағдайды түсіндіреді. Осы оқиғадан бастап Роза мен Джек бір-біріне жақын тарта түседі. Олар бірнеше рет кездеседі. Қалыңдығын қызғанған Каледон өзінің көмекшісі Лавджойды олардың басқан ізін аңдуға жібереді. 14 сәуір күні кешке Розаның каютасында Джек Розаның портретін салып, енді шыққалы жатқанда Лавджой келеді де, бұлар қашады. Кемені аралап қашып жүріп, бір тұста Роза мен Джек аймаласып тұрады да, соларды тамашалап тұрған барлаушылар Фредерик Флит пен Реджинальд Ли кеменің қарсы алдындағы айсбергті кеш байқайды. Дереу команда беріліп кеме бағытын өзгерткенімен, бәрібір кеме айсбергке соғысады. Алып айсбергті палубадағы бірнеше адаммен бірге Джек пен Роза да байқайды. 

Дүрбелең басталғалы жатқан сәтте Лавджой байқатпай Джектің қалтасына қымбат зат салып жібереді де, артынша оны "зат ұрлады" деген айыппен қамап тастайды. Кейін әйелдер мен балаларды құтқарушы қайыққа отырғызу басталады. Сол сәтте Роза Каледонның әңгімесінен Джекке жала жабылғанын сезеді де, дайын қайыққа отырмай, Каледонның жібергісі келмегеніне, анасының "тоқта, қайыққа мін!" дегенінен қарамай, Джекті құтқаруға кетіп қалады. Кейін Джекті құтқарып, екеуі су басып бара жатқан кеменің ішінен сыртқа әзер шығады. Роза екінші рет қайыққа отырады. Бірақ Джекті жалғыз тастап кеткісі келмей, қайықтан секіріп қашып кетеді. Біраздан соң Джек екеуі табысып, құшақтасып тұрғанда қалыңдығын қызғанған Каледон екеуін де өлтірмек боп, бұларды тапаншамен атқылайды. Алайда оқ тимей екеуі де аман қалады. Розаның үшінші рет қайыққа отыру әрекеті сәтсіз аяқталады, бұл кезде қайықтар таусылып, кеме суға кетудің аз ғана алдында еді. Соңында екеуі де кемемен бірге суға кетеді. Жан сақтау үшін әлдебір темірдің үстіне Розаны шығарады да, Джек судың ішінде қалады. Көп ұзамай Джек тоңып қайтыс болады, қызды құтқарушылар қайыққа мінгізіп әкетеді.

"Карпатия" кемесі келіп тірі қалғандарды құтқарады. Сол жерде тізім жасап жүргендерге Роза өзінің есімін "Роза Доусон" деп айтады. Сол жерде Каледонды соңғы рет сыртынан көреді.

Сюжеттер қайтадан 1996 жылға оралады. Роза өзінің әңгімесін аяқтайды. "Мұхиттың жүрегі" алқасын осы күнге дейін өзімен бірге сақтап жүргенін айтып, оны көрсетеді. Қайықтың қапталына келеді де, алқаны теңізге тастап жібереді. 

Бір ұйқыға кеткен сәтінде түсіне "Титаник" кіреді. Кемедегі шерулер баспалдағынан ақырындап жоғары көтеріледі де, мұны күтіп тұрған Джекті кездестіріп, екеуі құшақтасады. Айналасындағы бұларды қоршап тұрған, бір кезде апатта көз жұмған кісілер шапалақ ұрып тұрған жерінен фильм мәресіне жетеді.

Рөлдерде
--------

| Актер | Кейіпкер 
  |
| --- | --- |
| Глория Стюарт | Розаның қартайған шағы
  |
| Билл Пэкстон | Брок Лаветт
  |
| Сьюзи Эмис | Лиззи Кэлверт
  |
| Льюис Абернати | Льюис Бодин
  |
| Анатолий Сагалевич | Камео |
| Леонардо Ди Каприо | Джек Доусон 
  |
| Кейт Уинслет | Роза Дьюитт Бьюкейтер 
  |
| Билли Зейн | Каледон Хокли 
  |
| Кэти Бэйтс | Молли Браун |
| Фрэнсис Фишер | Рут Дьюитт Бьюкейтер 
  |
| Бернард Хилл | Эдвард Джон Смит |
| Дэвид Уорнер | Спайсер Лавджой 
  |
| Виктор Гарбер | Томас Эндрюс |
| Джонатан Хайд | Брюс Джозеф Исмей |
| Дэнни Нуччи | Фабрицио Де Росси
  |
| Джейсон Бэрри | Томми Райан 
  |
| Ивэн Стюарт | Уильям Мердок |
| Йоан Гриффит | Гарольд Лоу |
| Джонатан Филлипс | Чарльз Лайтоллер |
| Эрик Браден | Джон Джекоб Астор |
| Бернард Фокс | Арчибальд Грейси |
| Майкл Энсайн | Бенджамин Гуггенхайм |
| Мартин Джарвис | сэр Космо Дафф-Гордон 
  |
| Розалинд Эйрс | леди Дафф Гордон |
| Эльза Рэйвен | Ида Штраус |
| Лю Палтер | Исидор Штраус |
| Эдвард Флетчер | Джеймс Пол Муди|
  |
| Грегори Кук | Джек Филлипс |
| Крейг Келли | Гарольд Брайд |
| Джонатан Эванс-Джонс | Уоллес Хартли |
| Пол Брайтуэлл | Роберт Хитченс |

Релизі
------

Фильмнің премьерасы 1997 жылы 1 қарашада Токио халықаралық кинофестивалінде өтті. Сондай-ақ, жабық шоулар Лондонда (18 қараша) және Лос-Анджелесте (14 желтоқсан) өтті. Фильм негізінен 1997 жылы 18, 19 және 20 желтоқсанда (АҚШ — та-19 желтоқсан) кең прокатқа шықты. 17 қарашада Калининградта "Заря" кинотеатрында "Академик Мстислав Келдыш" ғылыми-зерттеу кемесінің экипаж мүшелері мен олардың туыстары үшін премьералық көрсетілім өтті. Кэмерон тұсаукесерді жеке өзі өткізді, оған "Мир-1" және "Мир-2" терең теңіз аппараттарын жасаушы Анатолий Сагалевич қатысты. Ресейде Премьера екі айдан кейін — 1998 жылы 20 ақпанда өтті. Титаниктің соңғы премьерасы (тіпті қайта шығарылымы) өткен ел-Оңтүстік Корея (1999 ж. 13 наурыз). Сондай-ақ, фильмнің 3D форматындағы қайта шығарылымдары Чехия, Ресей, Жапония, Молдова, Румыния және Швецияда өтті.

Жүлделері
---------

* 1997 жылғы әлемнің үздік фильмі
* "Алтын глобус" жүлдесі - 1998
* "Оскар" жүлдесі - 1998

Саундтректер
------------

| № | Композиция | Авторы / орындаушысы | Уақыты |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | *Never an Absolution* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 3:03 |
| 2 | *Distant Memories* | Джеймс Хорнер | 2:23 |
| 3 | *Southampton* | Джеймс Хорнер | 4:02 |
| 4 | *Rose* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 2:52 |
| 5 | *Leaving Port* | Джеймс Хорнер | 3:25 |
| 6 | *Take Her to Sea, Mr. Murdoch* | Джеймс Хорнер | 4:30 |
| 7 | *Hard to Starboard* | Джеймс Хорнер | 6:51 |
| 8 | *Unable to Stay, Unwilling to Leave* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 3:55 |
| 9 | *The Sinking* | Джеймс Хорнер | 5:06 |
| 10 | *Death of Titanic* | Джеймс Хорнер | 8:24 |
| 11 | *A Promise Kept* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 6:02 |
| 12 | *A Life So Changed* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 2:12 |
| 13 | *An Ocean of Memories* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 7:56 |
| 14 | *My Heart Will Go On* | Джеймс Хорнер, Уилл Дженнингс / Селин Дион | 5:08 |
| 15 | *Hymn to the Sea* | Джеймс Хорнер / Сиссель Ширшебо | 6:22 |

Басқа да фактілер
-----------------

* "Титаник" тарихтағы ең табысты фильмдердің бірі. Оны түсіруге 298 млн. доллар шығын жұмсалғанымен, 1, 8 миллиард доллар пайда тапқан. Кеін Кэмеронның тағы бір фильмі "Аватар" жарыққа шыққанша табысы жөнінен бірінші орынннан түскен жоқ.
* Өзінің сұхбаттарының бірінде Кэмерон "Фильмнің соңғы жағындағы Розаның түсі ме, әлде өмірден өтті ме, ол жағын көрерменнің өз фантазиясына қалдырдым" деген екен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Titanic (1997) - Box Office Mojo. Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 мамыр 2012.
2. ↑  Titanic - Box Office Mojo. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 мамыр 2012.
3. ↑  Titanic (3D) - Box Office Mojo. Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 шілде 2012.

Сілтемелер
----------

* Фильмнің ресми сайты

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
Facebook · Twitter |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Ортаққор · Instagram |
|  |
| Тематикалық сайттар | 
AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Britannica (онлайн) |
|  |
| Нормативті бақылау | 
BIBSYS: 6633 · BNC: a1209447x · BNE: XX4215298 · BNF: 135090389 · GND: 4499849-1 · LCCN: n98012170 · NKC: unn2006375306 · NSK: 000502649 · SUDOC: 050291661 · VIAF: 181971987, 316753686, 231646816 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуДжеймс Кэмерон фильмдері |
| --- |
|  |
| Көркем фильмдер | 
Пиранья 2: Уылдырық шашу (1982) • Терминатор (1984) • Бөгделер (1986) • Тұңғиық (1989) • Терминатор 2: Ғарасат күні (1991) • Шыншыл өтірік (1994) • Титаник (1997) • Аватар (2009) • Аватар: Су жолы (2022) • Аватар 3 (2024) |
|  |
| Деректі фильмдер | 
Экспедиция: Бисмарк (2002) • Тұңғиық елестері: Титаник (2003) • Тереңнен шыққан бөгделер (2005) |
|  |
| Сценарист/продюсер | 
Рэмбо: Алғашқы қан 2 (1985) • Толқынның жотасы үстінде (1991) • Біртүрлі күндер (1995) • Қараңғы періште (2000) • Солярис (2002) • Санктум (2011) • Cirque du Soleil: Worlds Away (2012) • Алита: Жауынгер періште (2019) • Терминатор: Қараңғы тағдырлар (2019) |
|  |
| Қысқаметражды | 
Ксеногенезис (1978) • T2-3D: Battle Across Time (1996) |

 |