Сэр **Невилл Фрэнсис Мотт** (ағылш. *Nevill Francis Mott*; 30 қыркүйек 1905, Лидс, Англия — 8 тамыз 1996, Милтон Кейнс, Англия) — ағылшын физик. Филип Андерсон және Джон ван Флекпен бірге 1977 жылы физика бойынша Нобель сыйлығының, «магниттік және ретсіз жүйелердің электрондық құрылымына іргелі теориялық зерттеулері үшін» лауреаты.

Лондон корольдік ғылыми қоғамының (1936), АҚШ Ұлттық ғылым академиясы (1957) мүшесі.

Өмірбаяны
---------

Невилл Мотт Лидсте дүниеге келген және Бристолдағы Клифтон колледжінде және Кембридждегі Сент-Джон колледжінде оқыған. 1929 жылы Манчестер университетінде дәріс оқи бастады. Осыдан кейін ол 1930 жылы Кембриджге Гонвилл және Кэйс колледжінде оқытушы және оқытушы ретінде оралды. 1933 жылы Бристоль университетіне теориялық физика профессоры ретінде ауысты.

1948 жылы физика профессоры және Бристолдағы физика зертханасының директоры болды. 1954 жылы Кембриджде Кавендиш физика профессоры болды. Ол бұл лауазымда 1971 жылға дейін қалды. Мотт сонымен қатар 1959 жылдан 1966 жылға дейін Гонвилл және Кеуз колледжінің басшысы болды.

1992 жылы «Адамзатқа ескертуге» қол қойды.

Жетістіктер
-----------

Мотттың ғылыми жетістіктері фотографиялық эмульсияға жарықтың әсерін теориялық тұрғыдан түсіндіруді, заттың металдан бейметалл күйге өтуін түсіндіреді. Мотт диэлектрик тұжырымдамасы оның атымен аталған.

1936 жылы Мотт Лондон корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. 1956—1958 жылдары Лондон физиктер қоғамының президенті болды. 1960 жылдардың басында ол Пагуош қозғалысының британдық бөлімшесінің төрағасы болды. 1962 жылы рыцарь атағы берілді. Ол шамамен 90 жасқа дейін жұмысын жалғастырды. 1995 жылы «Құрмет кавалерлері» орденімен марапатталды.

Марапаттау және тану
--------------------

* 1941 — Хьюз медалі
* 1949 — Кельвин дәрісі (сондай-ақ 1973 ж.)
* 1951 — Гутри медалі және сыйлығы
* 1953 — Корольдік медаль
* 1953 — Бейкер лекциясы
* 1956 — Үш физик сыйлығы (фран.)
* 1972 — Копли медалі
* 1973 — Фарадей медалі
* 1973 — А.А. Гриффит медалі және сыйлығы (ағыл.)
* 1977 — Физика бойынша Нобель сыйлығы

2000 жылдан бері физика институты Мотт медалі мен жүлдесі (ағыл.) оның құрметіне аталған.

Отбасы
------

Руфь Элеонора Хордерге үйленді. Екі қызы бар — Элизабет пен Алиса.

Милтон-Кинсте, Букингемширде қайтыс болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Mott; Sir; Nevill Francis (1905 - 1996) // Лондон корольдік қоғамының сайты (ағыл.)
2. ↑  World Scientists' Warning To Humanity  (ағыл.). Тексерілді, 10 мамыр 2019.

Әдебиет
-------

* Храмов Ю. А. Мотт Невилл Фрэнсис (Mott Nevill Francis) // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Бас. 2-ші, өңд. және тол. — М. : Наука, 1983. — Б. 191. — 400 б. — 200 000 дана.
* Мотт Н. Снеддон И. Волновая механика и её применения. — М.: Наука, 1966. — 428 б.

Сілтемелер
----------

* Нобель комитетінің сайтынан ақпарат (ағыл.)
* *Н.Ф.Мотт*. «Шыны тәрізді материалдардағы электрондар». Нобель дәрісі // Физика ғылымдарының жетістіктері, 127 том, 1 шығарылым, қаңтар 1979.
* Моттың естеліктері (ағыл.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1976—2000 жылдардағы Физика саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Рихтер / Тинг (1976) •
Ф. Андерсон / Мотт / Ван Флек (1977) •
Капица / Пензиас / Р. Вильсон (1978) •
Глэшоу / Салам / Вайнберг (1979) •
Кронин / Фитч (1980) •
Бломберген / Шавлов / К. Сигбан (1981) •
Вильсон (1982) •
Чандрасекар / Фаулер (1983) •
Руббиа / ван дер Мер (1984) •
фон Клитцинг (1985) •
Руска / Бинниг / Рорер (1986) •
Беднорц / Мюллер (1987) •
Ледерман / Шварц / Стейнбергер (1988) •
Рамзей / Демельт / Пауль (1989) •
Фридман / Кендалл / Р. Тейлор (1990) •
де Жен (1991) •
Шарпак (1992) •
Халс / Дж. Тейлор (1993) •
Брокхауз / Шалл (1994) •
Перл / Райнес (1995) •
Д. Ли / Ошеров / Ричардсон (1996) •
Чу / Коэн-Таннуджи / Филлипс (1997) •
Лафлин / Штермер / Цуи (1998) •
’т Хоофт / Велтман (1999) •
Алферов / Кремер / Килби (2000) 
 |
|  |
| 
Толық тізім | 
1901—1925 |
1926—1950 |
1951—1975 | 
**1976—2000** | 
2001—ден бері

 |

 |