recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Кастория қаласы** (Грекия) (гр. *Καστοριά*) — Грекияның солтүстік-батысындағы қала. Халық саны 17 038 адам (2001 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың экономикасы аң терісінің өнеркәсібіне негізделген. Қаланың аймағында 500-ге жуық тері фабрикасы бар. Танымалылары: **«AVANTI»**, **«Alessandro Bosso»**. Екінші орында – туризм. Туристерді көне құрылыстар мен көрікті жерлер мен қоса дүкен аралап, аң терісінен жасалған ішіктер сатып алу қызықтырады.

Сонымен қатар Кастория Эллад православ шіркеуінің орталығы. Рим империясының кезінде қала *«Келетро»* деген атпен танымал болған. Византия заманында қала аты *«Юстиниануполис»* болып өзгертіледі. Қала Орестиада өзенінің жағалауында орналасқан. Қала маңында Византия заманына жататын 70 шіркеу бар. Қала атының шығуының екі нұсқасы бар: біріншісі – грек *«құндыз»* сөзінен шыққан. Бұл жануар осы аймақты бұрыннан бері мекендеген. Екінші нұсқа бойынша – Леда мен Зевстің ұлы Кастораның құрметіне қойылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
Батыс Алашорданың мүшесі Мұқанов Мұхамбетқали Машқалиұлы Орал облысы, Орал уезі, Төменгі Барбастау болысы, Құлтай ауылында туған. Мұқамбетқали ел ішіндегі қоғамдық қызметке ерте араласты. Әсіресе, 1905 жылы 1-орыс төңкерісі тұсында Б.Қаратаевтың өз елінің сауатты, пікірлі азаматы Әнжан Жұбаналиннің жанында жүріп, әлеуметтік іске қатысты. 1905 жылдың соңына қарай 1-Мемлекеттік Думаға Жайық қазактарынан ұйытқы болды. Қазақ даласындағы тұңғыш саяси ұйым - [[« Қазақ конституңиялық- демократиялық партиясын»]] құру, оның бағдарламасын әзірлеу ісіне атсалысты. 1905 жылдың желтоқсанында қазақ кадеттер партиясы ресімделген бес облыстың (Ақмола, Семей, Торғай, Орал және Жетісу ) Орал қаласындағы делегаттық съезін ұйымдастырушылардың бірі. Осы басқосуда Б.Қаратаев, Ғ.Бердиев, Х.Досмұхамедұлы, М.Рақымберлиев, Ы.Тоқберлиновпен бірге партияның 9 адамнан тұратын Орталық комитетіне кірді.  

1910 жылдар шамасында Қараоба болысының төрағасы Жайтілеу Арғыншиевтің орнына М.Мұқанов болыс болып сайланды. 1917 жылы сәуірде өткен 1-Орал облыстық қазақ съезінде інісі Есқали Мұқанов Жайық сырты қазақтары комитетіне мүше, ал М.Мұқанов 1-Қараоба болысы жер басқармасының төрағасы Әбдіхалық Нысановқа орынбасар болып сайланды. 1917 жылы шілдеде Ойыл болысында өткен 2-Орал облыстық қазақ съезіне және Жайық сырты қазақтары жер басқармасы жиналысына қатысты. 1918 жылы мамырда Жымпитыда өткен 4-Орал облыстық қазақ съезінде Қараоба, Барбастау, Бөрлі, Кіндікті, Қарағаш атырабындағы отырықшы қазақ ауылдары атынан Ойыл облыстық Уақытша үкіметінің (Ойыл уәлаяты үкіметі) мүшелігіне сайланды. Алайда 1918-1919 жылдары ақ казактар мен Қызыл армияның алма-кезек жеңісі мен жеңілістері тұсында екі жақтан да табылды. Ал 1919 жылы маусым айында К.Есенғалиев басқарған Алаш милиция отряды Бұлақсай ауылында М.Ипмағамбетов, С.Бекмағамбетовпен бірге М.Мұқановты да тұтқындады. Жымпитыға әкелінген соң Батые Алашорда басшылығы алдыңғы екі тұтқынды Ойыл түрмесіне жөнелтіп, М.Мұқановты босатты.  

Мұндай жағдайлар ақ казактар мен болыневиктер текетірескен аумалы- төкпелі кезеңде қазақ қайраткерлері қолданған белгілі бір әдіс-амалдан хабар береді. Бұған Батые Алашорда таратылғаннан кейін М.Мұқановтың Батыc Алашорда жауапты қызметкерлері қатарында Орынбор қаласына әкелінгені қоcымша дәлел 1920 жылы ақпан айынан бастап Қазақ өлкелік халық ағарту комиссариатында байланые қызметкері. Мұхамбетқали Мұқановтың бұдан кейінгі тағдыры белгіеіз.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  « Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7
A. *Мұсылман қалаларының картасы*.
**Мұсылман фракциясы** – Мемлекеттік думадағы мұсылман халықтары өкілдерінің парламенттік фракциясы (1906 – 1917 жылы).

Бірінші Мемлекеттік думадағы 436 депутаттың 36-сы мұсылман депутаттары еді. Олар бүкіл империя мұсылмандарының мүддесін қорғау мақсатында парламенттік фракция құрды. Төрағалыққа белгілі Әзірбайжан қайраткері Ә.Топчибашев, бюро құрамына М.Ралиев, С.Алкин, И.З. Зиятканов, А.Ахметов, Ш.Сыртланов және С.Жантөриндер бір ауыздан ұсынылды. Мұсылман фракциясы депутаттары Мемлекеттік думада құрылған жер, азаматтық теңдік, қаржы комиссияларының құрамына еніп, мұсылман халықтарының мүддесін қорғау жолында қызмет етті. Онда қазақ депуттары А.Бірімжанов пен А.Қалменов қазақ халқының мүддесін көздеді. Мұсылман фракциясы елдегі оппозициялық саяси күштермен бірікті. Олармен бірге Мұсылман фракциясы Мемлекеттік думаның құқын кеңейте түсуді, заң шығару ісімен қатар үкіметті де Мемлекеттік дума қолына тапсыруды талап етті. 1907 жылы ашылған Екінші Мемлекеттік думаға сайланған 518 депутаттың 35-і мұсылман халықтарының өкілдері болды. Бірақ онда мұсылман депуттары бір фракция төңірегіне топтаспады. Олар "Ресей мұсылмандары одағы" және "Еңбек партиясы" бағдарламасын қолдаушылар болып екіге бөлінді. "Ресей мұсылмандары одағы" ұйымының бағдарламасын қолдаушылар МҰСЫЛМАН ФРАКЦИЯСЫна бірікті. Оның төрағасы болып Мұхаммедкәрім Биглов сайланды. Ал бюросы құрамында Б.Қаратаев, Қ.Тевкелев, ұ.Маһдиев, Х.Хасмамедов, Ф. Хан-Хойский кірді. Олар әзірлеген бағдарламада Мұсылман фракциясының мақсатына сай саяси, экономикалық, діни, т.б. бірқатар реформаларды жүзеге асыру жолында Ресейдің мұсылман азаматтары іс-әрекеттерін біріктіруі керектігі атап көрсетілді. Үшінші Мемлекеттік думаға Қазақстан және Орта Азия халықтары қатыстырылмады. Сондықтан ондағы 442 депутаттың 10-ы ғана мұсылман халықтарының өкілдері болды. Олар Мемлекеттік дума мәжілістерінде Түркістан өлкесі мен дала облыстарына өз алдына діни басқарма құру қажеттігін, мұсылман дінбасылары құқықтарын христиан-православие дінбасылары құқықтарымен теңестіру мәселесін көтерді. Төртінші Мемлекеттік думадағы 442 депутаттың 6-уы ғана мұсылман халықтарының өкілі болды. Солардың ұйымдастыруымен 1914 жылы 15 – 20 маусым аралығында Бүкілресейлік мұсылман съезі өтті. Төртінші Мемлекеттік думада Мұсылман фракциясы мүшелерінің аз болуы себепті, 1916 жылы оған көмек көрсететін бюро құру қажеттігі туды. Ресей патшасының 1916 жылы 25 маусымдағы "бұратаналарды" майданның тылдағы қара жұмысына алу туралы жарлығына МҰСЫЛМАН ФРАКЦИЯСЫ наразылық танытты. Жалпы бірінші және екінші Мемлекеттік думаға сайланған қазақ депутаттары (Бақытжан Қаратаев, Әлихан Бөкейханов, А.Бірімжанов, Мұхамеджан Тынышбаев, т.б.) Мұсылман фракциясы жиындарында сот ісі, ағарту, діни істер, т.б. мәселелерге белсене араласты.

Тағы қараңыз
------------

* Мемлекеттік дума

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* 1917 ЖЫЛҒЫ ТҮРКІСТАН МҰСЫЛМАНДАР ҚҰРЫЛТАЙЫ Мұрағатталған 8 желтоқсанның 2010 жылы.
* Мұстафа Шоқай

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 6 том.
Диспетчерлік қызмет, ауыл шаруашылығында - осы заманғы есептеулер техникасы мен математикалық тәсілдерді пайдаланып, ауыл шаруашылық өндірісін радио, телефон және тағы басқа да құралдар арқылы басқару жүйесі. Диспетчерлік қызмет өндіріс тапсырмаларын орындауда, техниканы дұрыс пайдаланып, оның бос тұруын болдырмау үшін, шұғыл хабарды қабылдауға және өңдеуге, орындаушыға қолма-қол тапсырма, нұсқау, бұйрық беруде көмек көрсетеді. 

Диспетчерлік қызмет шаруашылықтың бүкіл өндірістік - тұрақты және уақытша салаларын түгел қамптиды. Мұнда істейтін адам саны шаруашылық көлеміне қарай белгіленеді, әдетте штаты үш адамнан тұрады

1. Бас диспетчер,
2. Диспетчер-оператор,
3. Радио-техник,

Бұл жұмыстың тиімділігі техникалық жабдықты таңадй білуге және бұны дұрыс пайдалануға байланысты. Диспетчерлік қызметтің бірнеше түрі бар;

* Жалпыға ортақ ішкі өндірістік телефон байланысы;
* Диспетчерлік телефон байланысы;
* Радиобайланыс;

Кезінде, Қазақстанның 100-ге тарта колхоз, совхоздарында диспетчерлік қызмет ұйымдастырылған. Облыстағы ауыл щаруашылық басқармалары 940-тан астам колхоз және совхозбен, 124 аудандық ауыл шаруашылық басқармаларымен байлансы жасаған. Ал колхоздар мен совхоздар шаруашылықтың ішкі саласымен байланыс жасау үшін 10 мыңнан астам радиостанцияны пайдаланған.

Дереккөздер
-----------

Алматы-кітап, 1997ж. 3-том
Ауыл шаруашылығын интенсивтендіру кезінде оперативтік-өндірістік хабарлардың тасқыны айтарлықтай өсті. Басшылар мен мамандар қажетті әртүрлі мәліметтерді жинауға және зерттеуге көптеген уақытын жоғалтуға мәжбүр болады. Бұл негізгі жұмыстарды орындаудан олардың көңілін бөліп, жұмыс тиімділігін төмеңдетеді. Қызметкерлердің жұмыс өнімділігін және жұмыстың түпкі нәтижесін арттыру үшін шаруашылық диспетчерлік қызметті қолданады. Бірқатар ғылыми мекемелердің мәліметі бойынша диспетчерлік қызметті енгізу, еңбек өнімділігін 12-15 процент арттыруға көмектеседі: оны ұйымдастыруға шығарған шығын 1-2 жыл ішінде қайтарылады.
Диспетчерлік қызметтің басты міндеті, шаруашылықтың барлық өндірістік обьектілердегі жұмыстардың белгіленген мерзім ішінде жоғары өнімділікпен, сапалылықпен және үнімділікпен орындалуына, жұмысшы күшінің және жабдықтардың, техникалрдың босқа тұруын алдын-ала ескертуді, жоғары оперативтілігін қамтамасыз ету, ал бола қалған жағдайда қажетті көмекті көрсету жолымен оларды тез жойып, өңдірістің бағытын бақылау болып табылады.
Сонымен бірге өндірістік процестің және барлық өндіріс учаскелерінде негізгі техникалық-экономикалық жоспарлы көрсеткіштердің орындалу барысы туралы нақты және толық хабарды әкімшілік-басқару аппараты мен өндірістік қызмет көрсету қызметкерлеріне үнемі беріп отыру болып табылады.

Дереккөздер
===========

Машина-трактор паркін пайдалануда ұйымдастыру және жұмыс жүргізу технологиясы: селолық орта кәсіптік-техникалық училищелерге арналған оқу құралы.Мухин А.А.
**Беда Вебер** (26 қазан 1798 жыл (1798.10.26), Лиенц – 28 ақпан 1858 жыл, Франкфурт-на-Майне) – неміс жазушысы және ақын. Бенедит орденінің құрамына кіреді. [1]

1825 жылы Меран гимназиясында оқытушы болып жұмыс істейді. 1848 жылы Гагерн партиясына жататын Франкфурт халық мәжілісіне сайланады. 1849 жылы Лимбург епархия капитулының өкілі болады. 

Оның басты шығармаларына «Das Land Tirol» және «Liederaus Tirol» атты лирикалық өлеңдерін жатқызады. Сондай-ақ «Spartacus» атты драмасы бар. *Андрей Гофер* туралы тарихи шығарма жазған. «Blütenheiliger Liebeund Andacht» атты діни шығармасы Оңтүстік Германияның католик тұрғындарына ерекше ықпал етті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Витольд Карлович Цераский** (27.04.1849, Слуцк -29.05.1925) - кеңес астрономы.

1889 жылдан Мәскеу университетінің профессоры, ал 1890-1916 жылдары сол университеттің астрономия обсерваториясының директоры. 

Фотометриялық бақылаулар тәсілін жетілдірді, кемелдендірілген фотометрді (яғни Целльнер - Церасский фотометрін) жасады, жұлдыздардың жалтырау шамасын анықтау кезінде кететін кейбір қателерді түсіндіріп берді.

Еңбектері мен зерттеулері
-------------------------

Церасский 500-ден астам жұлдыздың жалтырауын өлшеді. Күннің жұлдыздық шамасын анықтады (1903). Күн температурасын өлшеу жөнінде тәжірбилер жүргізді. Жарқырауық немесе күміс бұлттар деп аталатын бұлттардың болатындығы ашты (1885). Айнымалы жұлдыздарды зерттеу үшін 1895 жылы Цераскийдің инициативасымен аспанды жүйелі түрде фотоға түсіру жұмысы басталды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 32 бет
**Емельян Михайлович Ярославский** - (1878 жыл 19 ақпан, Чита — 1943 жыл 4 желтоқсан, Мәскеу, Ресей) - Коммунистік партия қайраткері, КСРО ҒА академигі (1939).

Өмірбаяны
---------

1898 жылдан Компартияның мүшесі. Революциялық қызметін Читадағы социал-демократиялық үйірмелерге қатысудан бастады. 1898 жылы Забайкалье теміржол жұмысшыларының социал-демократиялық үйірмесін ұйымдастырды. 1901 жылы шетелге (Берлин, Париж) кетіп, онда «Искраның» тілшісі болды. 1902 жылы РСДЖП 1-конференциясының (1905) делегаты. 1906 жылы РСДЖП Мәскеу комитетінің мүшесі. 1907 жылы тұтқындалып, бес жыл каторгаға кесілді. 1917 жылы ақпан революциясынан кейін жұмысшы және солдат депутаттарының Якутия біріккен советінің председателі, кейін РСДЖ (б) П Мәскеу комитеті жанындағы әскери ұйымда істеді. 1917 жылғы Қазан күндерінде Мәскеу әскери-революциялық комитетінің мүшесі, Кремльдің алғашқы әскери комиссары болды, журналистік қызмет атқарады. 1919-22 жылы Пермь губернаторлық партия комитетінің председателі, РК (б) П ОК Сібір облысы бюросының мүшесі. 1921 жылы партияның ОК-нің секретары. 1931 жылдан қарт большевиктердің Бүкіл одақтық қоғамының председателі, «Правданың», «Большевик» тағы басқа журналдардың редколлегия мүшесі. БК (б) П ОК жанындағы жоғары партия мектебінде БК (б) П тарихы кафедрасына, ОК-нің лекторлар тобына жетекшілік етті. Партияның 4 – 6, 8 – 18-съездерінің делегаты; 8 – 9-съездерде ОК мүшелігіне кандидат, 10 – 11 және 18 съездерде ОК мүшесі болып сайланды. КСРО ОАК мүшесі. КСРО Жоғарғы Советінің депутаты. Партияның және Ресейдегі революциялық қозғалыстың тарихы жөніндегі тағы басқа бірсыпыра еңбектердің авторы. Қызыл алаңда Кремль қабырғасында жерленген.[1][2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Очерки по историю ВКП (б), издание, часть 1, М. 1937; Биография В. И. Ленина, 2 издание , М. – Л. 1942.Б.
2. ↑  Агалаков В. Т. Емельян Ярославский в Сибири, [Иркутск], 1964.
**Фа́нни Ефи́мовна Капла́н (1890-1918)** —1918 жылы Ленинге (Ульянов В.И.) бірнеше рет оқ тигізіп атып өлтіруге қам қылуымен аңыз болған Ресей революционер әйел.

Өмірі
-----

Фа́нни Ефи́мовна Капла́н (Фейга Хаимовна Ройтблат) 10 ақпан 1890 жылы Волын губерниясында (кәзіргі Житомир) туған. Әкесі Хаим Ройдман - еврей балалар үшін бастауыш мектепте мұғалім болған.  

1905 жылы Фанни Каплан анархисттармен бірігіп революционерлер арасында "Дора" жалған атпен аты шықты.  

1906 жылы Киев қаласындағы генерал-губенатор Сухомлиновқа лаңкестікке әрекет жасап жүргенде полицияға ұсталған. Сол кезде Киев далалық-әскери сот өлім жазасын белгілеген. Жауапкердің кәмелет жасына жетпегедігін ескеріп өлім жазасы өмір бойы Акатуй түрмесіне қамалуға өзгертіленген.  

1917 жылғы ақпан революциясына дейін сол жерде тұтқында болған. Сол түрмеде Мария Спиридонова деген аты шулы революционер әйелмен танысып, көзқарасы өзгерген.  

1906 жылғы оқиғадан кейін көз көруі әлсіреп, замадастары айтуы бойынша, тек бұлдыр кескіндерді ажырата алатын болып қалған. Сәтті хирургия операциясынан кейін көз көру қабылеті жарым-жартылай қалпына келген. еволюциядан кейін Севастополь қаласыда тұрған.

Ленинің жанына қастық қылу
--------------------------

1918 жылы 30 тамызда Михельсон зауытында жұмысшылардың митингінде В.И.Ленин сөз сөлеген. Осы митенгтен кейін зауыттың ауласында Ленин бірнеше оқпен жарақат алған.  

Атқанын Фанни Каплан өзі мойнына алған. Тергеуде: "Өз парызымды ерлікпен өтедім, ерлікпен өлемін," - деп жауап берген.  

Қазан революциясын қабылдамағандығын және Ленинді революция ісінің сатқыны деп санайтынын айтқан. Каплан ойы бойынша, Ленин социализм ісін оншақты жылдарға алыстатқан.
4 күнен кейін Фанни Каплан 1918 жылы 3 қыкүйекте сағат 16:00-де заңды тергеусіз, соттын шешімісіз атылып өлтірілген.

### Дереккөздер

1. ↑  КСРО энциклопедиясы
Заң шығару палатасының құрамы:  
**Үкімет коалициясы (89)**  
     ӨзЛиДеП (53)  
     Миллий Тикланиш (36)  
**Оппозиция коалициясы (61)**  
     Әділет (24)  
     Халық Демократиялық партия (22)  
     Экологиялық партия (15)
**Өзбекстан Заң шығару палатасы** (өзб. *Oʻzbekiston Qonunchilik palatasi*), ресми атауы – **Өзбекстан Олий Мәжілісінің Заң Шығару палатасы** (өзб. *Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi*) — Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісінің төменгі палатасы. Палата 150 мүшеден тұрады; дәл қазір оның 89-ы Үкімет коалициясының және 61-і оппозицияның ішінде.

Сайлау барысы
-------------

Сайлау күніне он сегіз жасқа толған Өзбекстан Республикасының азаматтары сайлау құқығына ие. Сайлау күніне жиырма бес жасқа толған және Өзбекстан Республикасында кемінде бес жыл тұрған азаматтардың Заң шығару палатасына сайлануға құқығы бар.

Заң шығару палатасына сайлау өткізу үшін бір жүз отыз бес аумақтық сайлау округі құрылады. Заң шығару палатасына сайлау өткізу үшін бір жүз отыз бес аумақтық сайлау округі құрылады. Әр округтен бір депутат сайланады. Заң шығару палатасының депутаттарын сайлау бойынша сайлау округтерін Орталық сайлау комиссиясы құрады. Бұл Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің (Парламентінің), Облыстық әкімдіктердің және Ташкент қаласының ұсынысымен жасайды. Сайлау округтерiнiң тiзiмдерiн олардың шекаралары мен сайлаушылар санын көрсете отырып, Орталық сайлау комиссиясы сайлауға кемiнде жетпiс бес күн қалғанда жариялайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Заң Шығару палатасының ресми сайты Мұрағатталған 10 сәуірдің 2021 жылы.
2. ↑  «О ВЫБОРАХ В ОЛИЙ МАЖЛИС РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН» (орысша) Олий Мәжілісі сайлаулары жайлы Өзбекстан Республикасы заңы
Төрт дана диаболомен ойнатлуда
Диаболомен трюк жасап жатқан бала. Диаболо сол таяқшамен төбеге лақтырып жіберіледі де, қайта жіппен қағылып алынады.
**Диаболо** (ескі грекшеден διαβάλλειν/διαβάλλω, diabállô) жонглерлікке арналған ойын құралы. 

Ол пластик, ағаш немесе басқа да жасанды материалдардан жасалады. Қуыс екі жарты шар қарама-қарсы қаратылып, бір-біріне білік арқылы бекітіледі

Білік екі таяқшаның ұшына байланған жіпке отырғызылып диаболоның айналмалы қозғалысын қамтамасыз етеді. Жіптің бойымен диаболоны айналдыра отырып, оны жоғары тастап жіберген соң қайта қағып алу негізінде түрлі трюктар жасауға болады.

Екі дана жарты шар диаболо мен қос таяқша
**Леви Страусс** (ағылш. *Levi Strauss*, туған кездегі аты **Лёб Штраусс** — нем. *Löb Strauß*; 1829—1902) — американдық өнеркәсіпші, Levi Strauss & Co. компаниясының қалаушысы, джинсыді ойлап тапқан.

Өмірбаяны
---------

Лёб (Лейб) Штраусс 1829 жылдың 26 ақпанында Бавариядағы Буттенхайм коммунасында, еврейлер отбасында дүниеге келген. 1845 жылы оның әкесі туберкулез ауруынан қайтыс болды. 1847 жылы Лейб анасымен және екі қарындасымен АҚШ-қа көшіп кетеді.

АҚШ-та Лёб өз атын Левиге (Levi) ауыстырады (кейде Ливай деп айтылады), сонымен бірге тегінің жазылуын да өзгертеді. Оның екі үлкен ағасы (Jonas және Louis Löb) АҚШ-қа ертерек көшкен, және Нью-Йоркте мануфактура сататын.

Леви Страусс сауда бизнесті оқи бастады , 1848 жылы Кентукки қаласына көшті. Кентуккиде Леви сауда агенті болып жұмыс істеген.

1849 жылы Калифорнияда алтын кен орнын тапқан. Алтын безгегі басталды. АҚШ-тың батыс жағалауына мыңдаған адамдар тартыла бастады.

1853 жылы Страусс өз ағаларының тауарын Сан-Францискоға апарады. Бірақ барлық тауар кемеде сатылып кетті. Кенеп қана қалды. Страусс тігіншіден осы матадан шалбарға тапсырыс берді. Шалбарлар тез арада сатылып кетті. Леви және оның күйеу баласы Дэвид Стернмен бірге Сан-Францискода галантереялық дүкен ашаты. 1853 жылы Страусс «Levi Strauss & Co.» фирмасын қалаған. Кенептің орнына шалбарды француздық жұмсақ «деним» деп аталатын матадан тіге бастады.

1873 жылдың 20 мамыр күні Страусс және Ресей империясынан эмигрант Джейкоб Дэвис қалтасыда металл тойтармасы бар шалбарды шығаруға патент алады.Алғашқы жылы Страусс 21 000 жезді тойтармасы бар шалбар мен күртешелерді сатты.

Леви Страусс 1902 жылдың 26 қыркүйек күні көз жұмды. «Levi Strauss & Co.» компаниясы енші бойынша жиендеріне өтті.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Levi Strauss & Co. компаниясы
**Витор Мануэл Мартинш Баия** (порт. *Vítor Manuel Martins Baía*; 15 ақпан 1969, Сан-Педру-да-Афурада) — португалиялық футболшы, қақпашы.

Карьерасы
---------

"Порту" клубының түлегі. 1988 жылы осы клубта кәсіпқой карьерасын бастады. Әуелде поляк қақпашысы Йозеф Млынарчиктің орынбасары ретінде қосалқы құрамда отырып қалды. Бірақ 1989/90 жылғы маусымнан негізгі құрам қақпашысына айналды. 

1996 жылғы Еуропа чемпионатынан соң "Барселонаға" ауысты. 1996/97 жылғы маусымда Испания чемпионатында бір рет қана алаңға шыққанына қарамастан, уақытының көбі жарақатын емдеумен өтті. Кейін клубқа Луи Ван Галь бапкер боп келген соң, негізгі құрамнан үмітін мүлде үзді де, 1998 жылы туған клубы "Портуға" жалға берілді.

1999 жылы қаңтарда "Барселонаға" қайта оралды. Бірақ бұл жолы дажарақат алып, ота жасатты да, уақытының көбі сонымен кетті.

2000 жылы жазда "Портуға" оралды. 2007 жылы карьерасын аяқтағанша ешқайда ауыспады.

1996, 2000 жылдары Еуропа чемпионатында негізгі құрамда ойнады. 2002 жылғы әлем чемпионатында да негізгі құрамда ойнады, бірақ Португалия топтан шыға алмады. Турнир біткен соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

«Порту»
* Португалия чемпионы (10): 1989/90, 1991/92, 1992/93, 1994/95, 1995/96, 1998/99, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2006/07
* Португалия кубогы (5): 1990/91, 1993/94, 1999/00, 2002/03, 2005/06
* Португалия суперкубогы (8): 1990, 1991, 1993, 1994, 1996, 2003, 2004, 2006
* Чемпиондар лигасы: 2003/04
* УЕФА кубогы: 2002/03
* Құрлықаралық кубок: 2004

«Барселона»
* Испания чемпионы: 1997/98
* Испания кубогы (2): 1997, 1998
* Испания суперкубогы: 1996
* Кубок иелері кубогы: 1996/97

### Жеке

* Порутгалияның үздік футболшысы (2): 1989, 1991
* Клубтар маусымындағы үздік қақпашы: 2003/04
* Еуропаның үздік қақпашысы: 2004

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Vítor Baía  (орыс.).  Transfermarkt.

Сілтемелер
----------

* Статистикасы (ағыл.)
* Фанаттар сайты (порт.)
**Левис-Стросс Клод** (1908 жылы) - француз әлеуметтік
антропологы, Дюркгейм мен Мосстың интеллектуалдық ізбасары. Оның ілімінде негізгі орынды туысқандық пен қауымдық
қоғамдардағы мифологиялардың топтамасын жасауы алады. Левис еңбектерінің ерекшеліктері күнделікті әрекеттер мен әдет-
ғұрыптар негізінде жататын әмбебап ережелерді табуға тырысуы. Оның пайымдауынша, антропологияның негізгі міндеті
әлеуметтік іс-әрекеттің тереңінде жатқан семиотикалық және
когнитивтік құрылымдарды ашу. Негізгі еңбектері: "Структурная антропология", "Элементарные структуры родства", "Дикий разум", "Тотемизм", "Мифология".

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
Каудиптерикс
**Каудиптерикс** атауы қауырсынды құйрық деген мағына береді. Ол — шамамен 120—136 миллион жыл бұрын кейінгі Юра дәуірінен ерте Бор дәуіріне дейінгі кезеңде өмір сүрген қауырсынды теропод. Велоцирапторға ұқсайтын динозавр қазіргі құстардың арғы атасы блуы мүмкін. Каудиптерикс — қауырсынды динозавр. Оны ғалымдар алғашқыда протархеопетрикспен шатастырған. Аты айтып тұрғандай, каудиптерикстің құйрығында ерекше әдемі қауырсынды түйін болған.

Қызықты дерек
-------------

* Каудиптерикстің қалдықтары алғаш 1997 жылы солтүстік-шығыс Қытайдағы Ляонин провинциясынан табылған.
* Каудиптерикстің қысқа, дөңгеленген тұмсығы, аузының алдыңғы бөлігінде бірнеше тісі болған.

Мәліметтер
----------

* Қорегі : өсімдіктер мен ұсақ жануарлар
* Салмағы : 680 грамм
* Тұқымдас : Каудиптерид
* Отряд тармағы : Теропод [1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Динозавр энциклопедиясы—Алматы: „Аруна" баспасы
**Юинта** (ағылш. *Uinta Mountains*) — АҚШ-тың Юта штатының солтүстік-шығысында және Вайоминг штатының оңтүстігінде орналасқан тау жотасы. Сеңгір таулардың бөлігі, сондай-ақ құрлықтық штаттарындағы ең жоғары жота, шығыстан батысқа қарай бағытта жүреді. Солт-Лейк-Сити қаласынан шығысқа қарай шамамен 160 км-де орналасқан. Жотаның жоғары нүктесі Кингс-Пик тауы болып табылады, оның биіктігі 4123 м құрайды.

Жотаның оңтүстік және шығыс баурайы көбінесе Колорадо өзенінің бассейнінде үстінде. Мұнда Блэк-Форк және Дучесне өзендері ағады, олар Грин-Ривер өзенінің салалары. Грин-Ривер, Колорадо ірі өзенінің үлкен сағасын жасайды, Юинта жотасының шығыс шетін айналып өтеді. Батыс жотасының баурайында Бэр және Вебер өзендері бастау алады, олар өз суларын Үлкен Тұзды көлге құяды. Жотаның оңтүстік жағында Прово өзені басталып, ол Юта көліне құяды, ол Үлкен Тұзды көлмен Джордан өзені арқылы жалғанады. Жотаның ауданында көптеген шағын көлдер орналасқан. Юинта тау жоталарының басым бөлігі кем дегенде жылына 1000 мм жауын-шашын алады. Ең жоғары шыңдары, шілде айының соңынан қыркүйектің басына дейін кезеңді қоспағанда жылдың көп бөлігін қармен жауып жатады.

Барлық жотасы Уосатч-Каче (солтүстік және батыс) және Ашлей (оңтүстік және шығыс) ұлттық ормандары аумағы шегінде орналасқан. Жотаның ауданындағы ормандарда мұндай ағаш түрлері: кең-қылқан жапырақты иірілген қарағай, субальпілік майқарағай, Энгельмана шыршасы, псевдотсуга және американдық көктерек өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Peakbagger.com
2. ↑  Britannica.com
3. ↑  WRCC.dri.edu Мұрағатталған 4 наурыздың 2016 жылы.

Сілтемелер
----------

* Таулар Юниттің.  Ақпараттық жүйе географиялық атаулардың (АҚШ), АҚШ-тың Геологиялық қызметі. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 желтоқсан 2012.Үлгі:Cite gnis
* Peakware.com Мұрағатталған 27 қыркүйектің 2016 жылы.
**Теңдібай Солдатбайұлы Көшеров** (7.4.1944 жылы туған, Қызылорда қаласы) – ғалым-физик, профессор. КСРО және Қаз КСР-і білім беру ісінің үздігі.

Қызылорда педагогика институтын бітірген (1967). 1967 – 91 жылдары институт комсомол комитетінің хатшысы, доцент, физика-математика факультеті деканының орынбасары, кафедра меңгерушісі, 1991 – 96 жылдары Қызылорда гуманитарлық университетінің оқу ісі жөніндегі проректоры, 1996 – 98 жылдары университеттің физика кафедрасының меңгерушісі, 1998 – 2000 жылдары ҚМУ-дың оқу-әдістемелік жұмыстары жөніндегі проректоры, 2000 – 01 жылдары Қазақ білім академиясының академик-хатшысы, кәсіби білім беру институтының директоры қызметтерін атқарған. 2001 жылдан әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дыңпрофессоры. Негізгі ғылыми еңбектерінің бағыты қатты денелердің физикалық дамуы – қышқыл беттеріндегі [гетерогендік процестердің радиация физикасының болашағына арналған. Көшеров 100-ден аса ғылыми еңбек жазған.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Теңбілтөс бозторғай** - Қазақстанда бозторғайлардың ішінен тауда тіршілік ететін түрі. Бұлар ең кішкентай бозторғайлар (салмағы 18-25г), мығым денелі, қысқа мықты тұмсықты және қоңырсұр қауырсынды құстар. Бұларды қашықтықтан айыру қиын, тек сор бозторғайдың түсі ақшыл және сортаң өсімдіктің маңынан кездестіруге болады. 

Теңбілтөс бозторғай сұр бозторғайдан ақшыл және кеудесіндегі екі қоңыр дағымен ерекшеленеді (сұр бозторғайдың бұл жерінде ұзыншақ теңбілдері бар). Тіршілігі мен таралуы жағынан бұл екі түр бір-біріне жақын. Екеуі де жұптасып тіршілік етеді, ұяларын қураған шөл өсімдіктерінің маңындағы шұңқырларға салады. 4-5 жұмыртқаларын аналығы 10 күнде басып шығарады, аталығы көмектеседі. Балапандары 10 күннен кейін ұядан жүріп шығады да, біраз күннен кейін ұшады. Жылына екі рет балапан басып шығарады. Балапандарын тек жәндіктермен, ал ересектері өсімдік дәндерімен де қоректенеді. Бұл екі түр - шөл және шөлуйттің ең көп таралған түрлері. Қазақстанда наурыздан қазанға дейін кездеседі.

Дереккөз
--------

Қазақстандағы жануарлар әлемі
**Ровенский атындағы көше (Алматы)** Көшеге орыс сыншысы Николай Степанович Ровенскийдің есімі (1997 жылы) берілген. Ровенский Николай Степанович (1926-1995) Алтай өлкесінде Ново-Шипунова елді мекенінде дүниеге келген. Ол - «Простор» журналы мен «Жазушы» баспасында қызмет еткен, «Совпадение», «Читая и перечитывая» т.б. кітаптардың авторы. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бехтеров көшесінен басталып, Кассин көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Сейфуллин даңғылын қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Заломов көшесі. Көшенің ұзындығы - 850 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
Аргентинадағы Формосса провинциясындағы оброфобты өсімдіктерден тұратын құрғақ орман.
**Оброфобтар-** (гр. *ὄμβρος* - «жаңбыр» және гр. *φόβος* - «қорқу») — ұзақ жауатын жаңбырға төзімсіз, құрғақшылық аймақта өсетін өсімдіктер. Әдетте оброфобтардың қатарына Ксерофиттер жатады.

Бұған қарағанда омброфилдер тобына жататын өсімдіктер (мысалы: *селагинелла*, *традесканция*) ұзақ жауған жаңбырға, топырақтың аса көп ылғалдылығына, сондай-ақ жаңбыр тамшысының механикалық әсеріне төзімді келеді

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ὄμβρος, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
2. ↑  φόβος, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
3. ↑  Eugenius Warming, Oecology of Plants; An Introduction to the Study of Plant-Communities
4. ↑   Қазақ совет энциклопедиясы
**Объективтілік** - объектінің өзіне жатуы немесе сол арқылы анықталу. Нақты объектіге байланысты қолданғанда, бұл ұғым заттардың, қасиеттердің және қатынастардың субъектіден тыс және оған тәуелсіз өмір сүретінін білдіреді. Түсініктерге, ұғымдарға немесе тұжырымдарға байланысты қолданғанда, бұл ұғым біздің біліміміздің көзін, оның материалдық негізін көрсетеді. Идеяның немесе теорияның объективті мәнділігін дәлелдеу, заттарды практикалық жолмен меңгеру немесе шындықты идея мен теорияға сәйкес өзгерту процесінде ой объектісімен салыстыру арқылы жүзеге асады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы - "Философиялық сөздік"
### 1993 жылғы үлгідегі номиналы 100 теңгелік банкнот

Көлемі 144х69 мм

Банкноттың бет жағында күлгін түс басым.

Шыға берістің дата айналымнан - қарашаның 14, 2012 жоспарланады

Сол жағындағы төменгі бұрышына және оң жағына жоғарыға банкноттың номиналы *"100"* саны жазылған. Банкноттың оң жағына Абылай ханның портреті және тігінен оның аты мен өмір сүрген жылдары орналастырылған. Портреттің төменгі сол жағы ою-өрнекпен өрнектелген. Банкноттың сол жағында Абылай ханның портреті сутамғы белгімен салынған. Сол жағына жоғарыға ою-өрнек әшекейі салынған.

Банкноттың сырт жағында қызғылт түс басым. Банкноттың орта тұсында Қожа Ахмет Ясауидің кесенсі.

Тағы қараңыз
------------

* Ақша
* Банкноттар
* Валюта
* Қазақстан теңгесі
* Теңге нышаны

Сілтемелер
----------

* 500 теңге
* Валюта Казахстана Мұрағатталған 31 қаңтардың 2011 жылы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: «Жеті жарғы», 2011. — 368 бет. ISBN 978-601-288-026-7

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|   Қазақстан теңгесі |
| --- |
|  |
| Номиналдар | 
1 • 2 • 3 • 5 • 10 • 20 • 50 • 100 • 200 • 500 • 1000 • 2000 • 5000 • 10000 |
|  |
| Ұмытылмас ақшаның | 
1 • 2 • 5 • 10 • 20 • 50 • 100 • 500 • 1000 • 2500 • 5000 • 10000 • 50000 |

 |
**Ембімұнай**– Қазақстандағы тұңғыш мұнай өндіру кәсіпорны. 20 ғ-дың 20-жылдарының басында Ембінің мұнай кендерін игеру және пайдалану мақсатында Жайық – Ембі аймағы мұнай өнеркәсібінің басқармасы болып құрылды. Кейін бұл кәсіпорын Ембімұнай тресі (1924), 50-жылдардың

**Эмбанефть** - СССР Мұнай өнеркәсібі министрлігінің кәсіпорны. Негізі өндіретін өнім мұнай мен газ. Құрамындағы үлкен кен орындары: Орал-Ембі, Мақат, Доссор. Іздестіру жұмыстарының нәтижесінде мұнай мен газдың 7 кен орны ашылғанды. Кәсіпорыннан 45 адам ҚазССР еңбек сіңірген мұнай және газ өнеркәсібі қызметкері атағына ие болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ ССРқысқаша энциклопедиялық-2 том-Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы-Алматы,1987-
***Марат Сейітұлы Қоңыров*** — қазіргі заман қазақ жазушысы.

Жастайынан әкесіз қалып, он жасынан бастап қатал *«көшенің әдеттері»* бойынша өмір сүрген. Ақырында кәмелет жасына жетпеген балаларға арналған арнайы абақтысына түскен. Бостандық алғаннан кейін жала кінәланып тағы да темір тордың ар жағына түскен.

1995 жылы Қоңыровтың орыс тілінде «Нести свой крест» кітабі Ресейде шыққан. Бұл жазушының алғашқы повесті. Кейін ол ағылшын тіліне аударылып АҚШ-та басылып шыққан.

1966 жылынан 1998 жылына дейін Қоңыров *«Каждый взойдет на Голгофу»* деген романды жазады. Роман Көкшетау, Семей, Будапешт қалаларында жазып, Алматыда жазып бітірген. 2000 жылы *«Каждый взойдет на Голгофу»* романы Алматының «Қазақстан» баспаханасында кітап болып шыққан. *«Каждый взойдет на Голгофу»* кітабі Қазақстанның абақтыларының айнасындай көрсететін портреті. Кітапта адамдардың мұңдары суреттенген. Автор адамдардың қатал, қатыгез қылықтары, ақша, мал-мүлік үшін өлтіруі, өмір мен ар-намысын сақтау үшін қанды жекпе-жектері туралы жазады.

1998—2001 жылдардың арасында, Қоңыров «Потерянный рай» философиялық-психологиялық романын жазады. Романның жазуы Семей өңіріңдегі Жидебай шатқалында (ұлы Абай, Шәкәрім, Әуезовтің туған жерінде) басталып, Солтүстік Қазақстан облысының Теңіз темір жол станциясында аяқталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
*Басқа мағыналар үшін Құйғанкөл деген бетті қараңыз.*
**Құйғанкөл** – Құмжарған құмының солтүстік-батысындағы тұйық көл.

Географиялық орны
-----------------

Ақтөбе облысы Темір ауданы Шұбарши кентінің солтүстік-шығысында 28 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 198 м биіктікте жатыр.

Гидрографикасы
--------------

Аумағы 2,9 км2, ұзындығы 2,1 км, енді жері 1,7 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді.

Жағалау сипаты
--------------

Жағалауы жазық. Солтүстігінде Жәмет, оңтүстігінде Талдышоқы таулары, батысында Аққұм құмы мен Тереңқұдық қыстауы жатыр. Суы ащы, кермек, мал суаруға пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Саясат психологиясы** — қоғамның саяси өміріндегі әлеуметтік психологиялық компоненттерді, ұлттар, әлеуметтік топтар, үкімет және жеке тұлғалардың саяси саналарының деңгейі және олардың нақты сол сананы іске асыру әрекеттерін зерттейтін психология ғылымының саласы. Саясат психологиясында ішкі саясаттық мәселелер (адамдар мен топтардың саяси саналарының қалыптасуы мен дамуы, саяси үрдістердің психологиялық жақтарын; адамдардың саясат жүйесіне қатынасын т.б.) және халықаралық қатынас мәселелері мен сыртқы саясатты (халықаралық қатынастың психологиялық аспектілерін, сыртқы саяси шешімдерді қабылдау үрдістерін, әсіресе дағдарыс жағдайындағы мәселелерді; халықаралық дау-дамайларды және оларды шешудің әдістемелерінің психологиясын; халықаралық ынтымақтастық пен бейбітшілік мәселелерін) зерттейді. Саясат психологиясында саясат аренасындағы жеке тұлғаларды зерттеумен олардың типологиясын құрастыру ерекше орын алады. Ертеректе саясат психологиясы әлеуметтік психология саласының меншігінде болған. Қазіргі кезеңде саясат психологиясы психология ғылымының дамып келе жатқан салаларының бірі болып есептеледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
*Басқа мағыналар үшін Құйғанкөл деген бетті қараңыз.*
**Құйғанкөл** – Билікөл көлінің солтүстік-батысындағы тұйық көл.

Географиялық орны
-----------------

Жамбыл облысы Талас ауданы Қаратау қаласының солтүстігінде 9 км жерде орналасқан. Аса өзені алабында. Теңіз деңгейінен 474 м биіктікте жатыр.

Гидрографикасы
--------------

Аумағы 2,1 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 0,7 км, жағалау бойының ұзындығы 8 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Желтоқсанда суы қатып, наурыз айында ериді.

Жағалау сипаты
--------------

Жағалауы жазық, қамыс, құрақ өседі. Суы мал суаруға пайдаланылады. Солтүстік-шығысында Қайназар көлі жатыр. Оңтүстік-батысынан Жаңатас – Қаратау теміржолы өтеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**«Иман Нұры» Әділеттілік және Даму саяси партиясы** (қыр. *«Ыйман Нуру» Адилетүүлүк жана өнүгүү саясий партиясы*, орыс. *Политическая партия справедливости и развития «Ыйман Нуру»*), қысқаша **Иман Нұры** (қыр. *Ыйман Нуру*) — Қырғызстандағы саяси партия.

Партия 2020 жылғы парламенттік сайлауға қатысты, онда олар 66,747 дауыс (3,1%) жинады, бұл 7% сайлау шегінен төмен болды. 2021 жылғы сайлауда шек 5%-ға дейін төмендетілді, партия 5,98% үлес пен бес мандатқа ие болып, жақсы нәтиже көрсетті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Bruce Pannier* "Brawls And All, Kyrgyz Parliamentary Campaigning Enters The Home Stretch".  Азаттық радиосы (26 қыркүйек 2020).
Корреспонденция - негізі және ең көне оперативті газет жанрларының бірі. Корреспонденцияның міндеті - *өмірдің бір пұшпағын* көрсету, оның мақсаты - бір немесе бір топ фактіні талдау, саяси, экономикалық және мәдени өмірден бір оқиғаны, құбылысты көрсету. Мақалалардан айырмашылығы корреспонденцияда фактілер мен мысалдар орталық, өзекті орынды алады. Фактілерді жинап, автор әуелі оларды сипаттап жазады және осы фактілерді талдау негізінде тиісті қорытындылар жасайды. Демек, корреспонденцияларда хабарлаған фактілерді басқа, тіпті тепе-тең фактілермен алмастыруға болмайды. Мақала мен корреспонденцияның арасындағы принципиальды айырмашылық туралы қысқаша былай деуге болады: мақалада автор жалпыдан жекеге қарай, ал корреспонденцияда жекеден жалпыға қарай айтылады. Корреспонденцияны жергілікті жерде болмай, хат жағдайын егжей-тегжейлі зерттемей, оның тақырыбына қатыстылардың бәрін білмей тұрып жазуға болмайды. Демек, корреспонденцияға, ең алдымен, оперативтілік, тақырыбының нақтылығы және адресінің дәлдігі тән қасиет саналады. Кейбір журналистер корреспонденция -мақаланың алғы шарты деседі.Алайда, корреспонденция дегеніміз - тек сипаттан жазу тұрғысындағы материал ғана, онда үлкен пікірсіз-ақ өтуге болады деу дұрыс қорытынды болмас еді. Таза информациялық корреспонденция да болатындығы түсінікті, бірақ олар да ерекше нысаналы міндетті атқарады және бұларды сипаттап жазу белгісіне қарамастан, белгілі бір идея жүргізіледі. Корреспонденцияда, көбінесе тек фактілер ғана сипатталып жазылмайды. сонымен қатар олардың мән-жайы, ішкі мағынасы ашылады, әрекет болған жердің егжей-тегжейлері хабарланады, оқиғаның толық, байланыстырылған картинасы, кейіпкерлердің сипаттамасы беріледі. Мұнда автордың осы фактіге немесе құбылысқа көзқарасы білдіріледі, оның бағасы беріледі.
**«Москвитянин»** − әдеби-ғылыми журнал, 1841-1856 жылдары М.П. Погодиннің басшылығымен Мәскеу қаласында жарық көрген.. 

С.П. Шевырёв, И.И. Давыдов, Ф.Н. Глинка, В.И. Даль Погодиннің сіңірген еңбектерінің арқасында жарық кріп отырған. 
1849 жылдан бастап ай сайын, кейінірек айына екі рет басылып шығады. Журналда А.И. Артьмевтің, А.Ф. Вельтман, П.А. Вязамскийдің, Н.В. Гогольдің, В.И. Дальдің, К.К. Павловтың шығармалары, И.И. Срезневский, И. Бичурин, Ф.И. Буслаев, И.Е. Забелина сияқты ғалымдардың еңбектері жарияланып отырады. 

Сондай-ақ журналда шетел жазушылары Данте, Жорж Санд, В. Скотт шығармаларының аудармасы басылып отырған. 1856 жылы «Москвитянин» журналы қоғамдық сұраныстың аздығынан жұмысын тоқтатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Унаи Эмери Эчегойен**; (3 қараша 1971, Фуэнтеррабия, Гипускоа, Испания) — испан футболшысы, футбол бапкері. Тегі — баск.

Карьерасы
---------

Футболшылық ғұмырында көбіне Испанияның екінші лигасындағы клубтарды ойнады. 2004 жылы тізесінен қатты жарақат алды да, карьерасын аяқтап, бапкерлікке кірісті. 
2008 жылға дейін "Лорка Депортиво", "Альмерия" клубтарын баптады. 2008 жылы жазда "Валенсиямен" келісім жасасты. Алғышқы маусымды тәп-туір бастағанымен, маусым соңында 6-шы орынға дейін түсіп кетті. Келесі маусымда "Валенсия" чемпионатты 3-орынмен аяқтады да, Унаи келісім шартты тағы екі жылға созды. Команда 2011/12 жылғы маусымды да үшінші орынмен тәмамдады, бірақ УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіз ойнап, Унаи командадан кетті. 

2012 жылы Мәскеудің "Спартагына" барды. Бірақ сүреңсіз нәтижелерден соң сол жылдың қараша айында-ақ орнын босатты. Екі айдан соң "Севильяның" тізгінін ұстады. Маусым соңында "Севилья" бесінші орынға жайғасты да, УЕФА Еуропа Лигасына жолдама алды. Келесі маусымынан бастап қатарынан үш жыл УЕФА Еуропа Лигасын ұтып алды. Осы жетістіктерден соң Париждің "ПСЖ" клубынан шақырту алды. 

ПСЖ 2017/18 жылғы маусымда Франция чемпионы атанды да, Франция кубогын ұтып алды. Бірақ УЕФА Чемпиондар Лигасындағы сәтсіздіктен соң (1/8 финалда "Реалдан" ұтылып қалды) маусым соңында командадан кетті. 

2018 жылдың 23 маусымында "Арсеналдың" бас бапкері боп тағайындалды. 2019 жылы "Арсенал" УЕФА Еуропа лигасының финалына шықты, бірақ "Челсиден" 0:4 есебімен ойсырай ұтылды. 

2019 жылы 27 қарашада УЕФА Еуропа Лигасында өз алаңында "Айнтрахт" клубынан ұтылған соң "Арсеналдан" кетті.

Жетістіктері
------------

**«Севилья»**

* УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы **(3)**: 2013/14, 2014/15, 2015/16

**«ПСЖ»**

* Франция чемпионы: 2017/18
* Франция кубогы **(2)**: 2016/17, 2017/18
* Францкз Лигасы кубогы **(2)**: 2016/17, 2017/18
* Франция Суперкубогы **(2)**: 2016, 2017

Статистикасы
------------

*28 қараша, 2019 жыл*

| Команда | Бастаған мерзімі | Аяқтаған мерзімі | Көрсеткіштері |
| --- | --- | --- | --- |
| О | Ұ | Т | Ж | % |
| Валенсия | 22 мамыр 2008 | 26 мамыр 2012 | 221 | 109 | 58 | 54 | 49.32 |
| Спартак (Мәскеу) | 10 маусым 2012 | 25 қараша 2012 | 26 | 12 | 2 | 12 | 46.15 |
| Севилья | 13 қаңтар 2013 | 28 маусым 2016 | 198 | 104 | 41 | 53 | 52.52 |
| Пари Сен-Жермен | 28 маусым 2016 | 23 мамыр 2018 | 112 | 87 | 14 | 11 | 77.67 |
| Арсенал (Лондон) | 23 мамыр 2018 | 29 қараша 2019 | 78 | 43 | 16 | 19 | 55.13 |
| Барлығы | 644 | 356 | 135 | 153 | 55.28 |

Сілтемелер
----------

* Унаи Эмеридің жеке сайты Мұрағатталған 31 қазанның 2012 жылы.
**Мосин-Наган винтовкасы** 1891 жылғы үлгімен дайындалған 7,62мм винтовка - Ресей империясыныӊ қарулы күштері қатарына қабылданған қорапты винтовка. 1891 жылдан бастап Ұлы Отан соғысыныӊ соӊына дейін үнемі қолданыста болды. Осы уақыт ішінде бірнеше рет жаӊартылды. Қарудыӊ аты винтовка дүмініӊ калибріне байланысты туындаған, оныӊ өлшемі 2,54 мм-ге теӊ. 1891 жылы винтовканыӊ негізінде оныӊ бірнеше нұсқасы пайда болды, спорттық және аӊшылық мақсаттарға қолданылатын түрлері де бар. Дүмі ойық немесе тегіс болып жасалған түрлері де кездеседі.

Артықшылығы
-----------

* Баллистикасы жақсы;
* Оғыныӊ қуаты күшті ;
* Оқпаны мен бекітпесі ұзаққа шыдайды;
* Қорабыныӊ аузы жақсы жабылады;

Кемшіліктері
------------

* Нысананы дәлдеп атуға кедергі келтіретін ауыр әрі ұзын шаппасы бар;
* Материалыныӊ сапасы төмен ;
* Ұзақ пайдалануға шыдамайды;

Қызықты деректер
----------------

1889 жылы Сергей Иванович Мосин бұрын өзі дайындаған бір зарядты винтовкаға негізделген үш желілі винтовкасын байқауға ұсынды. Бұрынғы винтовканыӊ бекітпесі мен оқпан қорабы өзгеріссіз қалды. Сондай-ақ қаруды дайындағанда Манлихердіӊ австро венгрлік винтовкасыныӊ құрылымы да есепке алынды.

1891 және 1960 жылға дейін Мосин-Наган винтовкасын Шығыс Еуропаныӊ көптеген елі басты қару ретінде пайдаланды.

1904 жылғы Ресей-жапон соғысы кезінде 3,8 миллион Мосин винтовкасы Ресей армиясына жеткізілді.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы Сілтемелер
-----------------
**Құйық** немесе **Циперус**  (лат. *Cyperus*) – қияқөлеңдер тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Ежелгі грек тілінен аударғанда «өзеннің байлығы» деген мағынаны білдіреді. Циперустың негізгі отаны Мадагаскар мен тропиктік Африка. Жалпы 400-ге жуық түрі бар. Олардың барлығы да жер шарының ылғалды, батпақты, тропикалық және субтропикалық аймақтарында таралған. Бізде циперусты бөлме гүлі ретінде өсіреді. Оның тік сабақтарының басында қолшатыр тәріздес жапырақшалары орналасқан.Түріне байланысты циперус сәуірден қыркүйек айына дейінгі аралықта гүлдейді. Гүлдері жапырақшаның дәл ортасынан шығады, жасыл түсті, кейін біртіндеп қоңырға айналады.

Таралу аймағы
-------------

Солтүстік Кавказ таулары, Батыс Сібір жазығы, Балқан түбегі, Кіші Азия түбегі, Қытай, Жапония, Орта Азия, Еуропа елдерінде кездеседі.

Түрлері
-------

Жер бетінде 700-ден астам түрі кездеседі.

Қазақстанда 2 түрі:

* Микель құйығы (*Cyperus micheliana*) - Ертіс және Каспий маңында;
* Имек құйық - Зайсан қазаншұңқыры, Мойынқұм құмды алқабы, Балқаш-Алакөл ойысы, Қызылқұм шөлінде, Каспий және Арал теңізі маңында.

Күтiмi
------

Циперусты бөлменің көлеңкелі жерлеріне, аквариумның маңына орналастырады. Үй жағдайында бойы биік емес, 70 см-ден 1-метрге дейін жететін түрлерін өсіреді. «Циперус-папирус» деген түрі тым биік болғандықтан, үй жағдайында өсіре бермейді. Ол Ніл өзенінің жағалауында өседі. Табиғатта жабайы түрде биік сабақтар шығарады. Ежелгі Египет елінде осы түрінен қағаз өндірген. Циперустың арасында жеуге жарамды түрлері де бар. Бірақ барлығының ортақ ұқсастығы, қолшатыр сияқты жапырақтарында. Жалпы алғанда циперустың биіктігі түріне қарай 30 см-ден 3 метрге дейін болады. 

Жарығы
тіке түскен күннің көзіне қоюға болмайды. Жарықта және көлеңкелі жерлерде де жақсы өсе береді.

Жылуы
температураны аса талғамайды. Бірақ қыста 120С төмен болмағаны жөн.

Суғарылуы
мол суғарғанды ұнатады. Жазда өсімдікті түбегімен су құйылған ыдысқа салып қойған жөн. Қыс кезінде суғару мөлшерін азайтады.

Ылғалдылығы
қысы-жазы су бүркіп ылғалдандырып тұру қажет.

Қоректендірілуі
көктем-жаз айларында 2-3 аптада бір рет толық минералды тыңайтқышпен қоректендіреді. 

Аурулары
ылғалдандырмай, құрғатып жібергенде, өрмекші, өсімдік кенесімен, ақ ұнтақ құртымен, аққанат зиянкестерімен ауруы мүмкін.

Көбейтілуі
тұқымын себу, түбін бөлу және жапырақ қалемшелері арқылы көбейтеді. Жапырақ қалемшелері арқылы көбейтудің ерекшелігі, қолшатыр тәрізді жапырақтарды сабағымен кесіп алып, суға сабағын емес, төмен қаратып жапырағын салады. Бір жапырақ қалемшесінен бірнеше өскіндер пайда болады. Кейін оларды бөліп, жеке-жеке түбектерге отырғызады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
2. ↑  "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
**Кәдімгі таушымылдық** (Сарғалдақтар тұқымдасы) - Қазақстандағы үш түрдің ішіндегі жаппай кездесетін түрі. Тек Алтай тауларында, жапырақты және аралас ормандарда, алаңқайларда, шалғынды беткейлерде өседі. Көбінесе қалың шілік құрайды. Биіктігі 100 см болатын сабағы біртіндеп жуандайтын тамырға жалғасқан. Гүлдері ірі диаметрі 15-18 см. Гүлдері бір-біреуден, бес қабықты тостағанша жапырақшалы, бес желекті. Желектер саны онға дейін кездесуі мүмкін. Аталықтар саны көп, ашық сары тозаңды. Мамыр-маусымда гүлдеп, тамызда жеміс салады. Жеміс төрт немесе бес ұзарған жапырақшалардан тұрады. Тұқымы жылтыр, шар тәрізді. 
Кейбір елдерде халықтық медицинада асқазан-ішек ауруларын, кейбір ісік түрлерін, өкпе ауруын, безгекті емдеуге пайдаланылады. Соңғы кездері тамыр тұнбаларын жүйке ауруларын емдеуде қолданады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  А. А. Иващенко. Қазақстан өсімдіктер әлемі. Алматыкітап баспасы, 2012.
'*Өзін-өзі анықтау*- тұлғаның жалпы әлеуметтік қатынастар жүйесіндегі өзінің әлеуметтік рөлі мен позициясын таңдауы. Ш. Бюлердің көзқарасы бойынша, тұлғаның толымды өзін-өзі жүзеге асыруын қамтамасыз ететін, өзінің ішкі мәніне сәйкес мақсаттарды қоя білу мүмкіншілігі. Өзін-өзі бағалау адамның өзіне деген сенімін арттырып, рухани үйлесімділігін дамытады. Өзін-өзі бағалау адамның айласындағылармен қарым-қатынасын, өзіне сын көзбен қарауын және талап қоя білуін, жетістікке және сәтсіздікке қалай қарайтынын көрсетеді.

Тағы қараңыз
------------

* Өзін-өзі белсенділендіру
* Өзін-өзі қастерлеу
* Өзін-өзі білдіру

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
**Антикалық мәдениет** (лат. antiquus ежелгі) Ежелгі 
Грек және Рим мәдениеттерінің б.з.д. XII - I ғғ. қамтитын дәстүрлерінің, құндылықтарының, идеяларының, өнерінің, мұраттарының тұтас жүйесі. Антикалық мәдениет адамзат өркениетгілігінің ең басты
ошақтарының бірі деп есептелінеді. Ол еуропалық мәдениеттің архетипіне жатады. Зерттеушілер Антикалық мәдениеттің архаикалық, классикалық, эллинистік және римдік кезеңдерін атап өтеді. Антикалық мәдениеттің ақыры - 476 жыл. Батыс Рим империясының құлауы. Антикалық мәдениетте казіргі білімнің, философияның, әдебиеттің, құқықтың, жалпы кітап мәдениетінің іргетасы қаланады. Антикалық мәдениет архаикалық 1 рекиядан бастау алады. Бұл кезеңді кейде гомерлік мәдениет деп те атайды. Осы кезеңде өзінің рәміздік, тылсымдық мәңгілігімен әлі күнге дейін адамзаттың рухани азығы болып келген
танғажайып грек мифологиясы қалыптасты. Антиктік дүниетанымға Ғарышпен үйлесімдік тән. Кіші Ғарыш ретіндегі адам
үлкен Ғарыштың нұсқасы болып табылады. Антикалық мәдениет өрістеген уақыт — классикалық грек мәдениеті. Әлеуметтік орта — полисті жеке азат тұлғамен үйлесімді байланыстыра білген антикалық адам өз болмысына мәдениеттілік өлшемдерін енгізе бастады. Мәдениетті адам, ежелгі грек түсінігі бойынша, өз бойына білімділікті, әсем ізгілікті, тән сұлулығын және жоғары сұхбаттық қасиеттерді қондыра білген. Грек философиясында кейінгі барлық басты философиялық мәселелер талқыланған.
Егер Сократқа дейінгі философияда натурфилософиялық сарындар басым болса, Сократ, Платон, Аристотель адамға қарай бетбұрыс жасады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7