2015 жылдың 13 қараша күні Франция астанасы Париж қаласында болған атыстар және жарылыстар сериясы.

Дерлік қалада бір уақытта бірнеше оқиға орын алды: республика президенті Франсуа Олланд болған Франция және Германия арасындағы футболдан жолдастық матчі кезіндегі «Стад де Франс» стадионның маңындағы жарылыстар, мейрамхана келушілерін жаппай ату және «Батаклан» театрындағы атыс.

Террорлық актлер нәтижесінде 150-ден астам адам қаза болды, шамамен 350-ге жуық адам жараланды, 99 адам ауыр күйде. Бұл терактар Франция тарихындағы қаза болғандар саны жағынан ең ірі террорлық акт болып саналады.

Шабуылдар
---------

13 қараша күні француз астанасының бірнеше аймағында аз уақыт аралықпен 7 шабуыл (жарылыстар және жаппай атыс) жасалды.

### «Пети Камбодж» және «Ле Карильон» мекемелеріне шабуыл

Париждің X аймағында орналасқан «Пети Камбодж» (*Petit Cambodge*) мейрамханасына және карама-қарсы ғимаратта орналасқан «Ле Карильон» (*Le Carillon*) барына жасалған қарулы шабуыл нәтижесінде шамамен 26 адам мерт болды. Шабуыл жергілікті уақыт бойынша сағат 21:20-да қасынан өтіп жатқан автомобильден жасалған. Атыстан мекемелер келушілері және қасынан өткен жаяу адамдар зардап шекті. Ішінде екі террористі бар автомобиль тез арада қылмыс орнынан жасырынған және қазіргі кезде іздестіру үстінде.

### «Ла Каса Ностра» пиццерияның жаныңдағы атыс

Шабуыл Алиберт көшесінің оңтүстігінде қарай Париждің XI аймағындағы де ла Фонтен о Руа көшесінде орналасқан «Ла Каса Ностра» (*La Casa Nostra*) пиццериясының келушілеріне жасалды. Куәгерлердің айтуы бойынша олар автоматтан бір адам атып жатқанын көрді.

### «Стад де Франс» стадионының маңындағы жарылыстар

Сағат 21:30-да «Стад де Франс» стадионының маңында екі жарылыс орын алды. Жарылыстар нәтижесінде 10 адам қаза болды. Кейін тағы 3 жарылыс естілді, полиция 3 өлімшінің денесін тапты.

### «Ла Белль Экип» кафесінің маңындағы атыс

Париждің XI аймағындағы Шаронн көшесінде орналасқан «Ла Белль Экип» (*La Belle Equipe*) кафенің ашық террасасында жергілікті уақыт бойынша сағат 21:50-де қарулы шабуыл жасалды. Шамамен 19 адам қаза табылды.

### «Батаклан» театры

Сағат 21:50-де шабуыл Париждегі XI аймақта орналасқан «Батаклан» театрына жасалды.

Бұл шабуыл нәтижесінде шамамен 100 адам қаза болды, 118-ге жуық адам түрлі жарақаттар алды.

### «Форум-де-Аль» коммерциялық орталығына шабуыл

Париждің I аймағында орналасқан Форум-де-Аль коммерциялық орталығында атыс және жарылыстар болғаны туралы хабар түсіп жатыр.

### Плас дю Тампль

Тағы бір басқыншы жергілікті уақыт бойынша сағат 0:42-де Дю Тампль алаңында өзін-өзі жарды. Зардап шеккендер және құрбандар жоқ.

Халықаралық реакция
-------------------

Террорлық актлерден кейін кейбір елдер үш түспен (қызыл, ақ, көк) ғимараттарды, ескерткіштерді жарық түсіру арқылы Францияға өзінің қолдауын көрсетті.

* Кибеле сарайы, Мадрид (Испания).Кибеле сарайы, Мадрид (Испания).
* Бранденбург қақпасы, Берлин (Германия).Бранденбург қақпасы, Берлин (Германия).
* Швейцария Федералды сарайы, Берн (Швейцария).Швейцария Федералды сарайы, Берн (Швейцария).
* Дублиннің конференц-орталығы, Дублин (Ирландия).Дублиннің конференц-орталығы, Дублин (Ирландия).
* Яначек театры, Брно (Чехия).Яначек театры, Брно (Чехия).
* Амстердамның Король сарайы, Амстердам (Нидерланд).Амстердамның Король сарайы, Амстердам (Нидерланд).
* Лондон көзі, Лондон (Ұлыбритания).Лондон көзі, Лондон (Ұлыбритания).
* Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Загреб, Загреб (Хорватия).Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Загреб, Загреб (Хорватия).
* Сан-Франциско Мэриясы, Сан-Франциско (АҚШ).Сан-Франциско Мэриясы, Сан-Франциско (АҚШ).
* Стенбок үйі, Таллин (Эстония).Стенбок үйі, Таллин (Эстония).
* Сюжеттік көпір, Брисбен (Аустралия).Сюжеттік көпір, Брисбен (Аустралия).
* Сидней опера театры, Сидней (Аустралия).Сидней опера театры, Сидней (Аустралия).
* Тайбэй 101, Тайбэй (Тайвань).Тайбэй 101, Тайбэй (Тайвань).

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  *Дмитрий Горохов, Сергей Щербаков* Париж стал мишенью беспрецедентной атаки террористов  (орыс.).  ТАСС (14 ноября 2015).
2. ↑  В результате терактов в Париже погибло более 100 человек. // Телерадиокомпания сайты Yleisradio Oy. Жаңалықтар қызметі Yle. — 13 қараша 2015. (Тексерілді 13 қарашаның 2015)
3. 1 2  *Goldstein, Sasha* At least 118 dead in Paris following widespread terror attacks throughout city (November 13, 2015, 7:42 PM). Тексерілді, 14 қараша 2015.
4. 1 2 3 4  More than 150 dead after siege at Bataclan concert hall and attacks across Paris – live  (ағыл.), *The Guardian* (14 November 2015 01.24 GMT). Тексерілді 14 қарашаның 2015.: «1.08am…the death toll looks to have risen to at least 158.»
5. 1 2 3  *Shapiro, Emily* At Least 100 Dead in Explosions, Shootings and Hostage Situation in Paris (Nov 13, 2015, 7:32 PM ET). Тексерілді, 14 қараша 2015.
6. 1 2 3  Paris attacks: More than 100 killed at Bataclan and restaurants (14 қараша 2015). Тексерілді, 14 қараша 2015.
7. ↑  Крупнейшие теракты во Франции
8. ↑  More than 150 dead after siege at Bataclan concert hall and attacks across Paris – live  (ағыл.), *The Guardian* (14 November 2015 01.24 GMT!-- обновляется-->). Тексерілді 14 қарашаның 2015.: "1.21am...Agence France-Presse has this locator map of what it reports are the seven locations of the attacks:"
9. ↑  Attentats à Paris : des attaques dans 7 lieux différents #AFP  / Agence France-Presse, twitter, 5:15 PM - 13 Nov 2015 (карта)
10. ↑  France Closes Borders After Paris 'Horror'. *Sky* (00:27, 14 November 2015). Тексерілді, 14 қараша 2015.
11. ↑  140 confirmed dead in Paris attacks, police end concert hall siege. *Fox8* (4:27 PM, NOVEMBER 13, 2015). Тексерілді, 14 қараша 2015.
12. ↑  Стрельба и взрывы в Париже: фоторепортаж Би-би-си
13. ↑  Paris attacks: What we know. *BBC News*.
14. ↑  Paris attacks Мұрағатталған 13 қарашаның 2015 жылы. / Reuters: Mass casualties in Paris attacks, 14 november 2015 "About 100 people were killed in the Bataclan concert hall in central Paris and 40 others have died in other locations in and around Paris in a militant attack, an official at Paris City hall said."  (ағыл.)
15. ↑  More than 150 dead after siege at Bataclan concert hall and attacks across Paris – live // The Guardian, 2015-11-14, 01:08 GMT: (ағыл.) "With reports from the police that 118 people are believed to have died in the Bataclan concert hall, along with at least 40 in separate attacks, the death toll looks to have risen to at least 158."
16. ↑  At least 60 killed in Paris shootings, hostages held. President Hollande shuts borders, declares national state of emergency, *Times of Malta* (November 13, 2015, 22:14). Тексерілді 14 қарашаның 2015.
17. ↑  Paris attacks.  Reuters (13 November 2015). Тексерілді, 13 қараша 2015.