recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
thmbthmb
**Еуразия гуманитарлық институты** – Астана қаласындағы мемлекеттік емес жоғары оқу орны. 

  

Аударма ісі, шет ел филологиясы, юриспруденция, тарих, құқық және экономика негіздері, тарих және география, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, бастауыш білім беру педагогикасы мен әдістемесі, шетел тілі, экономика, қаржы және кредит, кеден ісі, баға (салалар бойынша), информациялық жүйе, қаржы және қаржы құқығы факультеттері бойынша жоғары білімді кадрлар даярланады. Оқу күндізгі және сырттай бөлімдерде жүргізіледі. Мерзімі 2 — 3 жыл. Институт жанында диссертациялық кеңес, аспирантура, әскери кафедра бар. Мұнда компьютерлік орталық, кітапхана, жатақхана жұмыс істейді. 

Институттың Екібастұз қаласында бөлімшесі және гуманитарлық-технологиялық колледжі бар.EIM әлемдік сапа деңгейіне ұмтылған. EIM бәсекеге қабілетті және өмірге қажетті мамандарды сапалы даярлауының басты факторларынан аса маңыздылары. Еуродеңгейде модернизацияланудағы материалды-техникалық база, заманауи аудиториялар, оқу кабинеттері, Интернет пен ЖОО-ың электронды кітапханаға қосылған компьютерлік класстары, көрнекті Акт, Конференц-және спортзалдары, кітапхана, жатақхана, асхана.  

thmbthmb
Еуразия гуманитарлық институты Астана қаласындағы бірінші мемлекеттік емес жоғары оқу орны. 1995 жылы құрылған, 1998, 2004 жылдары мемлекеттік аттестаттаудан, 2001 жылы мемлекеттік аккредитациялаудан ойдағыдай өтіп, еліміздің жетекші мемлекеттік емес ЖОО-ларының қатарына енді.  

Еуразия гуманитарлық институтындегі мемлекеттік және орыс тілдерінде оқытудың күндізгі және сырттай нысаны бойынша, сондай-ақ қысқартылған мерзім бойынша (екінші жоғары білім және ЖОО-дан кейін) сапалы және сұранысқа ие білім алуға мүмкіндік беред.  

Еуразия гуманитарлық институты мамандар даярлауы мемлекеттік гранттар бойынша да, сондай-ақ институт гранттары бойынша да жүзеге асырады. Еуразия гуманитарлық институты институтқа конкурстық негізде түскендер үшін тегін оқуға әр факультетке 1 гранттан бөледі. Институтта 135 жоғары білікті оқытушы, соның ішінде 17 ғылым докторы мен профессор, 55 ғылым кандидаты, доценттер, АҚШ, Ұлыбритания, Германия мен Ресейде стажировкадан өткен оқытушылар, Президент Аппаратындағы, Сенаттағы және Парламент Мәжілісіндегі, Конституциялық кеңестегі, Әділет министрлігіндегі, ҚР-дың Кедендік бақылау агенттігіндегі басқарушы мамандар жұмыс істейді.  

Еуразия гуманитарлық институтынде жалпы педагогика, педагогика және білім беру тарихы, этнопедагогика, кәсіптік білім беру теориясы мен әдістемесі мамандықтары бойынша диссертация қорғау жөніндегі диссертациялық кеңес, педагогикалық, экономикалық және тарих мамандықтары бойынша аспирантура істейді.  

Институт студенттердің, оқытушылардың ғылыми конференцияларын жыл сайын өткізеді, Еуразия гуманитарлық институтынің қазіргі құрал-жабдықтармен жасақталған жеке оқу корпусы, Бурабай кентінде демалыс аймағы, жайлы жатақханасы, спорт кешені, тренажерлік залы, кітапханасы және екі оқу залы, студенттік кафесі бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы

Сілтемелер
----------

* Еуразия гуманитарлық институты
**Шақпақ қалашығы** - екі бөлек төмпешіктен тұратын Жамбыл облысы Жуалы ауданы аумағандағы көне қала орны. Құрылысы тік төртбұрышты, шығысында биіктігі 8 метр, батысында 4 метр дуалмен қоршалған, біріншісінің ауданы 54х70 м, екіншісі 36х48 м төбешік солтүстік жағынан жалғасып жатыр. Бұл қалашықтың орнын жергілікті жұрт "Қалмақтөбе" деп атайды. Төбешіктің үстінде бейіт орны бар. Бұл жерде бір кездері жойқын соғыс болған, қалмақтар өліктерін осы жерге жерлеген. Оған айғақ болатын кейбір соғыс жарақтары осы кезге дейін жер қазу жұмыстары кезінде табылып жатады.

Қалашықтың орнында төменіректе 1948-1992 жылдар аралығында кірпіш зауыты жұмыс істеген. Эксковаторлар топырақ тиеген кезде көптеген керамикалық ыдыстар мен күміс, мыстан жасалған тұрмыстық заттардың шыққандығына сол кірпіш зауытының жұмысшылары талай куә болған.

Бұл жерден Жібек жолы өткен, құмыра жасайтын керуен сарай болған.

1972 жылы Шақпақ қалашығының жанындағы жырадан су жүргізілуге арналған кермамикалық құбыр тауып алынған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы
Flickr - Carine06 - Kristyna Pliskova (2)
Кристина Плишкова ( 1992 жылдың 21 наурыз айында Чехословакия, Лоунида дүниеге келген) – чехиялық кәсіби теннисшы.

Жетістіктері
------------

* Жұптық сында WTA сериясындағы турнирлерде 1 дүркін жеңімпазы.
* Жеке сында ITF сериясындағы турнирлерде 4 дүркін жеңімпазы ( барлығы - 10).
* Жеке сында әлемдегі экс-86-шы ракетка.
* Жұптық сында әлемдегі экс-72-ші ракетка.
* Жеке сында юниорлар арасында әлемдегі экс-4-ші ракетка.
* Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлемның 1 дүркін жеңімпазы (Уимблдон-2010).
* Жеке сында юниорлар арасында Үлкен шлем турнирінің 1 дүркін жартылай финалисты (Australian Open-2010).

Жалпы Ақпарат
-------------

Әкесінің аты Радек Плишка, ал анасының аты Мартина Плишкова. Егіздің сынары, апасының аты Каролина, ол да кәсіби теннисшы.  

4 жасынан бастап кәсіби теннисшы. Форхенді өте жақсы.  

2009 жылдан бастап кәсіби теннисшы. Бапкері – Ян Бедан.  

Теннисшылар арасында кумиры – Горан Иванишевич.  

Кәзіргі уақытта Прагада орналысқан теннис клубында жаттығады.

Спорттық карьерасы
------------------

Жыл соңындағы рейтингі  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Жыл** | **Жекерейтингі** | **Жұптықрейтингі** |
| 2013 | 121 | **85** |
| 2012 | **110** | 101 |
| 2011 | 179 | 142 |
| 2010 | 227 | 382 |
| 2009 | 506 |  |
| 2008 | 753 |  |
| 2007 | 861 | 917 |
|

Турнирларда Өнер Көрсету
------------------------

Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету  

Жеке сында ITF турнирлердің финалдағы жеңістер (4)

Жұптық сындар
-------------

Жұптық сында WTA турнирлердің финалдағы жеңістер (1)

Сілтемелер
----------

* www.wtatennis.com
* www.itftennis.com Мұрағатталған 22 тамыздың 2014 жылы.
**Кіші тоқылдақ** (Dendrocopos minor) дене бітімі және реңі бойынша үлкен тоқылдаққа өте ұқсас ең кішкене денелі (24- 32 г) құс.

Биологиялық сипаттама
---------------------

Өте ширақ. Тоқылдақтарға тән тәсілдермен ағаш діңін тексеріп, бунақденелілерді аулайды, дегенмен кейде шымшықтарша жіңішке бұтақтардың ұшына да асылып тұрады. Күзде және қыста шымшықтар және көктекелермен бірге орманды бойлай көшкіндеп ұшады. Ұялары ағаш қуысында болады. Мамырда ұяға жұмыртқа салынады, ал маусымның соңында - шілденің басында балапандар ұяны тастап, шымшықтар тобымен қоныс аудара бастайды.
Қазақстанда кіші тоқылдақтың биологиясы өте нашар зерттелген, соған қарамастан бұл құс орман үшін өте пайдалы құстардың бірі деп есептеледі.

Таралуы
-------

Кіші тоқылдақ Еуразия және Солтүстік Африканың жапырақты және аралас ормандарында қоныстанады. Қазақстанда тек үш жерде ғана: Алтайда, Жайық өзенінің аңғарында және Көкшетау көтерілімінде ұялайды.

Дереккөз
--------

1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.

1. ↑  *BirdLife International* *Dendrocopos minor*. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 26 қараша 2013.
**Пектер** (голл. *pek*— шайыр) — ағаш, шымтезек не тас көмір қарамайын айдағаннан қалған өнімдер. Ол — қатты (кейде қою тұтқыр) қара түсті масса. Қыздырғанда қабыршақтанып майысады, бірқалыпты салмақ түсу әсерінен пластикалық қасиет пайда болады. Электр тогын өткізбейді, суда ерімейді, органик. еріткіштердің (пиридинде, оензолда т. б.) көбінде ериді, қышқылдар әсеріне тұрақты. Бастапқы шикізатына байланысты тас көмір, ағаш, шымтезек, мұнай Пектері болып бөлінеді. Құрамында үлкен молекулалы ароматты көмірсутектер, органик. негіздер болатын тас көмір Пектерінің маңызы зор. Одан негізінен электродтар дайындалатын кокс алынады. Пектер жол құрылыстарында, металл конструкцияларды бояйтын сыр дайындауда т. б. пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

[1]

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедия, 9 том
2004 ж.
VІІ қысқы Азия ойындары

Қақпашы
Рауан Исалиев

Допты хоккей — командалық спорт ойынының бір түрі. Ол мұз айдынында өткізіледі. Әр командада 11 ойыншы болады. Ойын 45 минуттық екі таймнан тұрады. Қақпасының биіктігі 210 см, ені 360 см.

Тарихы
------

Бұл ойынның XX ғасырдың 50-жылдарына дейін екі түрі болған: батыс еуропалық хоккей — бенди және «орыс хоккейі». Допты хоккей Швеция, Финляндия, Норвегия елдерінде қарқынды дамыды. Халықаралық федерациясы 1955 жылы құрылып, бірыңғай ережелері қабылданды. 1957 жылы алғаш рет дүниежүзілік чемпионат өткізілді.

Қазақстанда допты хоккей XX ғасырдың 30-жылдарынан бастап дамып келеді. Алматының «Динамо» командасының хоккейшілері бірнеше рет чемпион, күміс және қола жүлдерегі болды. Ең нәтижелі шабуылды Е. Агуреев 518 доп соғып, өзіндік рекорд жасады. Дүние жүзінің чемпионы және жүлдегерлері атағына Ю. Варзин, В. Бочков, Л. Лобачев, М. Жексенбеков, С. Қалымбаев, В. Панев ие болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жолымбетов Ө.Ш. Құлназаров А.К. Спорт терминдерінің түсіндірме сөздігі. – Алматы, Қазақша-орысша, ISBN 9965-822-48-4
**Кіші сепкілгүл** (лат. *Fritillaria meleagris*) – лалагүлдер тұқымдасының сепкілгүл туысына жататын көп жылдық жуашықты өсімдік. 

  

Қазақстанның сол түстік бөлігіндегі (батысынан шығыс шекарасына дейінгі) жазықтық жерлер мен аласа тауларда кездеседі. Жуашығы шар тәрізді, ақ түсті, сыртында құрғақ қабыршақты жабындысы болмайды, ені 1,5 см-дей. Биіктігі 50 см, сабағында 3 – 7 жіңішке таспа тәрізді жапырақтары кезектесе орналасады. Гүлі дара (сирек екеу), биіктігі 3 см-дей, қоңыр күлгін түсті, бірақ дақтары онша көрінбейді. Тұқымынан көбейеді. Сәуір – май айларында гүлдеп, маусымда жемістенеді. Жемісі – ұзынша келген, үш қырлы қорапша. Өсімдіктің гүлі әдемі болмағанмен, көгалдандыру үшін жиі егіледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Энциклопедиясы
**«Донья Пас»** (ис. *MV Doña Paz*) — жолаушылар кемесі. .

Тарихы
------

1987 жылы 20 желтоқсанда Филиппинде үлкен қайғылы жағдай болды. «Донья Пас» паромы Таклобан елді мекенінен Манила қаласына қарай жүзеді. Түнгі 22:30 шамасында Таблас бұғазының жанынан өте бере мұнай және мұнай өнімдерін тасып келе жатқан «Вектор» танкерімен соқтығысады. Ол танкердің ішінде 8800 баррель, яғни 1050 текше метр мұнай болған. Сол мұнай төгіліп, өртене бастайды. Куәгерлердің бірі Пакито Осабельдің айтуынша, теңіз бетін өрт басып, танкердің жалыны паромды да бүркеп алған. Кейбіреулер өрт түтініне уланып, кейбіреулер суға секіреді. Секіргендерінің дені батып кетті. Ал, енді біреулері теңіз бетінде жанған алауға түсіп, түгі қалмай өртеніп кеткен. «Донья Пас» соқтығыстан соң екі сағаттан кейін, ал «Вектор» төрт сағаттан кейін су түбіне кетті. Бұл өңірде акулалар өмір сүретіндіктен, жалпы саны 4 375 адам қаза болған. .

Дереккөздер
-----------

1. ↑  MSNBC World News/Asia Pacific. Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 сәуір 2012. Тексерілді, 8 тамыз 2009. (ағыл.)
2. ↑  Doña Paz. Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 сәуір 2012. Тексерілді, 8 тамыз 2009. (ағыл.)
3. ↑  *R.B.Haworth* Search results for "5415822". *Miramar Ship Index* (2006). Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 сәуір 2012. Тексерілді, 13 желтоқсан 2008. (ағыл.)
Кіші ТАҒАНАҚ (Lanius minor) - маңдайы қара, ашық сұр реңді едәуір ірі денелі (45-60 г) тағанақ.

Биологиялық сипаттама
---------------------

Басқа тағанақтардан гөрі ағашқа үйір, қомақты жақсы жылы қалыпқа келтірілген ұясын көбінесе, әсіресе елді мекенде, ағаш басына биігірек орналастырады. Қылығы және дауысы басқа тағанақтардікіндей. Салындыдағы 4-8 қоңыр және сұр теңбілді жасылдау жұмыртқаларды аналық басады, оны аталығы мезгіл-мезгіл алмастырып, қоректендіреді, қорғайды. Балапандарды ата-енелері бірлесіп жемдейді. Басқа тағанақтар сияқты кіші тағанақ та азық қалдығын тікенектерге шаншып қояды. Әрқашан жұптасып немесе жалғыз-жалғыздан болады, балапандары ұядан ұшқан соң да топ түзбейді.

Таралуы
-------

Қазақстанда мамырдың ортасынан қыркүйектің ортасына дейін болады. Африкада қыстайды.

Дереккөз
--------

1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.

1. ↑  *BirdLife International* *Lanius minor*. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 26 қараша 2013.
A.Карпат таулары
**Карпат таулары** — Еуропадағы тау жүйесі.

Географиялық орны
-----------------

Польша, Мажарстан, Украина, Словакия, Чехия, Аустрия, Сербия және Румыния мемлекеттері аумағында орналасқан. Солтүстік-шығысқа және шығысқа қарай доғаша иілген жоталардың ұзындығы 1500 км. Батысында Словакия астанасы Братислава қаласынан шығысында Дунай өзеніндегі Темір қақпаға дейін созылып жатыр. Енді жері орталық бөлігінде 120 км, солтүстік-батысында 250 км, оңтүстік-шығысында 430 км. Абсолюттік биіктігі 2655 м (Татра тауларындағы Герлаховский-Штит тауы). Карпат таулары Батыс, Шығыс және Оңтүстік Карпат, Бескидтер тауы, Батыс Румын таулары, Трансильвания үстірті бөліктеріне бөлінеді.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Тауларда плейстоцендік мұз басудың ізі байқалады, көп жерлерінде карст, балшық жанартаулар кездеседі, ішкі жағында жанартаулық массивтер (Кремниц, Штявниц, Вигорлат таулары) бар. Альпілік қатпарлану аймағына жатады. Таудың қатпарлы негізі неоген мен плиоценде пайда болған. Доғаша келген сыртқы белдеуі, негізінен, флиштерден (құмтас, конгломерат, сазды тақтатас), орталық белдемнің басым көпшілігі кристалдық жыныстардан, әктастардан түзілген. Бұл бөлігінде Татра, Фэгэраш, тағы басқа биік жоталар бар.

Кен байлықтары
--------------

Тау жүйесі кен байлықтарына бай. Тау етегі мен жотааралық қазаншұңқырларда мұнай мен газдың, ас және калий тұзының ірі кендері бар. Карпат сыртында сынап, Руда тауларынан түсті металл кентастары, Батыс Румын тауларынан тас және қоңыр көмір, темір, марганец түсті металл кен тастары өндіріледі.

Климаты
-------

Климаты қоңыржай теңіздік сипаттан континенттік климатқа ауысып отырады. Қаңтар айындағы орташа температура –2 – 5°С (тау бастарында –10°С-тан төмен), шілде айында 17-20°С (тау бастарында 4-5°С). Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 600 мм-ден (тау етегі өңірінде) 2000 мм-ге (биік тау белдеуінде) дейін.

Су торабы
---------

Еуропадағы басты су айрықтарының бірі: Висла және Одра өзендері алаптарын Дунай мен Днестр өзендері алаптарынан бөліп жатады.

Биіктік белдеулері, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
--------------------------------------------------

Ландшафт түрлері биіктік белдеулерге сәйкес тараған. Тау беткейлерінің 1600 – 1800 м аралығында жалпақ жапырақты орман және шырша орманы, одан жоғары белдемде бұта және альпілік шалғын өскен. Жануарлардан аю, қасқыр, сілеусін, жабайы мысық, жабайы шошқа, сусар, елік, тағы басқа кездеседі.

Көрікті жерлері
---------------

Ұлттық саябақтар (Татра, Ретезат, тағы басқа), қорықтар (Агтелек, Карпат, тағы басқа) және көптеген курорттар бар. Туризм және қысқы спорт түрлері жақсы дамыған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
**Узнадзе Дмитрий Николаевич** (1886-1950)- грузия психологиялық мектебінің негізін салушы, акадимик. Бағдар теориясының астары, сана мен бейсаналықтың бірлігі, саналығы төмен күңгірт құбылыстардың бірлігін, яғни әрұайсысының ерекшелігін атаған.

Еңбектері
---------

«Жалпы психология» (1940), « Бағдар психологиясының тәрбиелік негізі» (1949)т.б. Бағдар теориясының мәні мына төмендегі қарапайым тәжірибеден жақсы байқалды. Салмағында айырмасы бар екі шарды қолымен 10-15 рет ұстап көрген адам бұлардың айырмашылығын оп-оғай сезе алады. Кейін осы кісіге салмағы бірдей екі шар берілгенде де ол бұларды бұрығысынша екі түрлі деп қабылдайды. Тәжірибенің негізгі мәнісі де осында .

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
**Болат Әбілқасымұлы Палымбетов** (1961 жылы туған, Шиелі ауылы, Қызылорда облысы) – Қазақстан Республикасының мемлекет қайраткері, Маңғыстау облысының әкімі (2003 - 2006)

Биография
---------

Найман тайпасынан шыққан.

Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (Қазақ ҰТУ) бітірген (1984).

1984 – 89 жылдары Қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде есептеу орталығында инженер, өндірістік бөлім меңгерушісі, жас құрылысшылар отрядының бастығы,

1990 – 92 жылдары *Жастар қоры* кеңесінің төрағасы, Алматы қалалық комитетінде жастардың әлеуметтік-экономикалық мәселелері басқармасының бастығы,

1993 – 99 жылдары «Астана – инвест» инвестициялық жекешелендіру қорының «Астана – холдинг» корпорациясының президенті, Халықтық банк төрағасының орынбасары, ҚР Кәсіпкерлер Форумы Кеңесінің төрағасы,

2002 – 2006 жылдары Маңғыстау облысының әкімі, 2006 жылы қаңтар айынан Қазақстан Республикасы экономика және бюджетті жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары,

1999 – 2001 жылдары Атырау облысы әкімінің орынбасары,

2002 – 06 жылдары Маңғыстау облысының әкімі қызметтерін атқарды. 2006 жылдан ҚР-ның экономика және бюджетті жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары.

* Әскери атағы - полковник.

Дереккөздер
-----------
**Владислав Владимиров** - 1939 жылы 14 сәуірде Шымкент қаласында дүниеге келген. 

1963 жылы ҚазМУ-дің филология факультетін бітірген. Филология ғылымдарының кандидаты. 

«Алматинская правда», «Огни Алатау», «Вечерняя Алма-Ата» газеттерінде, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумында, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінде жауапты жұмыстар атқарған.

Шығармалары
-----------

«Керек адам», «Ер есімін бағалай біл», «Туған жердің желі», «Жабынның жарқылымен бірге», «Қауышудың қайнар көзі», «Қолғаппен және қолғапсыз», «Комиссарға не дейміз?», «Қарапайым Ивановтар», «Үзіліссіз қойылым», т.б. көптеген деректі және көркем прозалық кітаптардың авторы. «Бернули заңы» романы қазақ тіліне аударылған.

Жетістіктері
------------

«Құрмет Белгісі», Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
56**Ақпараттық ағынның мүдделерге сай екі бағытта дамуы**– біріншісі, билік ин-ттары журналистер БАҚ шығарушылары мен таратушылары аудитория.. Бұл бағытта саяси, экономикалық билігі бар ин-ттар қоғамдық тапсырысты қабылдай отырып, БАҚ пен журналистерге өздерінің талаптары мен іс-әрекет бағдарламаларын жеткізеді. Бұл олардың билігін, шешімдерін халықтың орындауы және олардың қолдауына сүйенуі үшін қажет. Ал екінші бағыт, ол керісінше, аудитория журналистер билік ин-ттары. Екінші бағыттағы ақпараттық ағым жеке тұлғалардың, әлеум. топтардың, саяси партиялардың мүдделерін билік ин-ттарына жеткізіп отырады. Осыған дәлел ретінде уақытында Ұлыбританияның ықпалды саяси қайраткерлерінің бірі болған лорд Росберри "Ағылшын баспасөзі бізге, саяси қайраткерлерге сенімді жолбасшы болып отыр, біз сол арқылы ұлттың тілегімен, идеяларымен танысып отырмыз" деп жазды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақ телевизиясы». Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
**Владислав Сединович Ли** (1957 жылы 7 сәуірінде Гурьев қаласында туған) - банкир. Корей.

Алматы халық шаруашылығы институтын (1982), қаржыгер-экономист; Халықаралық бизнес академиясының (2005), іскерлік әкімшілік ету магистрі мамандығы бойынша бітірген
1982 жылдан - Мембанкі Қазақ Республикасы кеңсесінің жоспарлау-экономикалық басқармасының аға, бас экономисі. 1987 жылдан - 
Тұрғынүйқұрылысбанкі жеңіл және
тамақ өнеркәсібіне кредит беру және қаржыландыру басқармасы бастығының орынбасары, бастығы. 1989 жылдан - «Орталықбанк» акционерлік банкі төрағасының орынбасары, бірінші орынбасары. 1995 жылдан – әлеуметтік дамуға несие беру Қазақ акционерлік банкі басқармасының төрағасы. 1997 жылдан - «Тұрғынүйқұрылысбанкі» ЖАҚ басқармасы төрағасының бірінші орынбасары.

1998 жылдан бері - «ЦентрКредит банкі» ААҚ басқармасының төрағасы.

Үйленген. 2 баласы бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Болат хан** (белгісіз – 1410) — Алтын Орданың ханы (1407– 1410). Болат Шәдібек ханның ұлы. Алтын Орда тағына Болатты әмір Едіге отырғызған. Әлсіреген мемлекеттің ханы болған Болат Алтын Орданың халықаралық деңгейдегі абыройын арттыруға тырысты. Бұл мақсатта оған Едіге бидің саясаты көмектесті. Болат орыс кінәздерінен атақ-абырой алу үшін, жанжалдарды шешерде Ордаға келуін және салық төлеуді талап еткен. 

1407 жылы Болат Тверь кнәздігіне Иван Михайлович пен Юрий Всеволодович таласқанда, Иван Михайловичты қолдаған. 1408 жылы Болат хан Литвамен соғысқан. 

1409 жылы Едіге Руське үлкен жорық жасады. Едіге Мәскудің дәл түбінде тұрғанда, Орда таққа үміткер пайда болып Болат Едігені шақырып алды. 1409 жылы Болат Гераттағы Шахрухқа елшілік аттандырды. Елшіліктің мақсаты Шахрухты Самарқанда таққа отыруымен әрі екі ел арасындағы достық қатынастардың жандануымен құттықтау болды. 

1409—1410 жылдары Болаттың сарайына Мысырлық билеуші әл-Мәлік ән-Насыр Фарадждың елшілігі келді. Болат хан 1410 жылы қайтыс болды.

Тағы қараңыз
------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАлтын Орда хандары |
| --- |
|  |
| 
Бату хан • Сартақ хан • Ұлақшы хан • Берке хан • Меңгу Темір хан • Туда Меңгу хан • Төле Бұқа хан • Тоқта хан • Өзбек хан • Тыныбек хан • Жәнібек хан • Бердібек хан • Құлпа хан • Наурыз хан • Құзыр хан • Темір Қожа хан • Ордамәлік хан • Келдібек хан • Мұрад хан • Мір Болат хан • Әзіз Шейх хан • Абдулла хан • Мұхаммед Бұлақ хан • Ұрыс хан • Шеркес хан • Қағанбек хан • Арабшах хан • Тоқтамыс хан • Құйыршық хан • Темірқұтылық хан • Шәдібек хан • Болат хан • Темір хан • Жәлеләддин хан • Керімберді хан • Кепек хан • Шөкре хан • Жаппарберді хан • Дервиш хан • Қадырберді хан • Қажы Мұхаммед хан • Ұлық Мұхаммед хан • Барақ хан • |

 |
*Hydrocoloeus minutus*
**Кіші шағала** (лат. *Larus minutus*) — татреңтәрізділер отряды, Шағала тұқымдастарына жататын Шағалалар туысының құсы, біздегі шағалалардың ең кішкенесі (150 г шамасында, қанатының алымы - 70 сантиметрге жетпейді). Ересек шағаланың жасануы: жоны - ашық сұр көгілдірлеу, бауыры - ақ, ал қанатының асты - шифер түстес сұр, қанатын жұқа ақ жолақ көмкереді. Жазда басы қара реңді болады (жас құстарда 3 жасқа дейін - қошқыл қоңыр), тұмсығы - қара, аяғы - қызыл.

Қоныстануы
----------

Еуразияның қоңыржай ендіктерінде әр жерлерде және теңбілденіп қоныстанады. Қазақстанда тұщы сулы суқоймалар маңындағы батпақты үлескілерді бойлап, солтүстігінде ұялайды. Көбінесе аққанат қырқылдақпен аралас шоғырланып орнығады. Салындыдағы 2-3 жұмыртқаларды ата-енелері үш апта басып, соңынан сонша уақыт балапандарды бірлесіп қамқорына алады.

Қоректенуі
----------

Кіші шағалалар негізінде бунақденелілермен қоректенеді.

Тіршілік ортасы
---------------

Қазақстанда сәуірдің соңынан қыркүйектің аяғына дейін болады. Ұшып қайтқан кезде біздің елдің барлық аумағынан кездеседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Butchart, S.; Symes, A. (2012). "*Hydrocoloeus minutus*". *IUCN Red List of Threatened Species* (IUCN) **2012**: e.T22694469A38866773.. Retrieved 30 April 2016.
2. ↑  Құстар.Мектеп энциклопедиясы,2010,Ковшарь Анатолий Федорович,ISBN 978-601-282-168-0, 352 бет, Алматы: Атамұра
**Кіші Қараой** – Есіл алабындағы тұзды көл.

Географиялық орны
-----------------

Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданының солтүстік бөлігінде орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Теңіз деңгейінен 53,6 м биіктікте. Аумағы 100,8 км2, ұзындығы 12,7 км, ені 12,1 км, жағалау бойының ұзындығы 73,4 км. Көл қазаншұңқыры дөңгелек пішінді, түбі тегіс, біраз бөлігі тұнбалы. Жағалаулары жайпақ, батпақты.

Өсімдігі
--------

Су жиналатын алабының 80%-ы жыртылған, қалған бөлігінде бетеге, сұлыбас, боз өскен. Жағалауы мал жайылымына пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
|  |  |
| --- | --- |
| 
П:
 | Қазақша Уикипедияда***«Техника»*** порталы бар |

Ньюкоменнiң бу машинасы
***Техника*** (гр. *tесһnе*-өнер, шеберлік) — өндірістік процестерді жүзеге асыру және қоғамның өндірістік емес мұқтаждарына қызмет көрсету мақсатында адамдардың іс-әрекеті нәтижесінде жасалған құралдар жиынтығы.

Кейде іс-әрекеттің қайсыбір түріндегі дағдылар мен тәсілдер де техника деп аталады.

Техника адамның еңбегін жеңілдетеді, еңбек өнімділігін арттырады, қоғамның мұқтажына қарай табиғатты түрлендіруге мүмкіндік береді. Техника еңбек құралдарын өзгерту; энергия өндіру, тарату және түрлендіру; қоғам мен табиғаттың даму заңдарын зерттеу; адамдардың кеңістікте қозғалуы және өзара байланыс жасауы; ақпарат жинақтау, тарату және өңдеу; қоғамды басқару; тұрмыстық қызмет көрсету; соғыс және қорғаныс мақсаты үшін қолданылады. Пайдаланылу мақсатына қарай техника өндірістік, әскери, тұрмыстық, медициналық, ғылыми зерттеулерге арналған, білім беру, мәдени және т.б. түрлерге ажыратылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы, 11 том
**Руде право** (чех. *Rudé právo*-«Қызыл құқық») — бұрынғы чехословак газеті,Чехословакия Компартиясының орталық органы.Прага қаласында күн сайын шығып тұрды.

 «Руде правоның»алғашқы саны

Тарихы
------

1920 жылы 21 құркүйекте құрылған.Буржуазиялық Чехословакияда үкімет газетті бірнеше рет жауып тастады.Гитлерлік басқыншылық кезінде құпия басылды.«Руде право» Чехословакиядағы соц.құрылыс жетістіктерін,халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты насихаттап,дүние жүзіндегі баянды бейбітшілік үшін күрескен газеттердің бірі.Газеттің басылған күнін Чехияда журналистер дәстүрлі мереке-баспасөз күні ретінде атап өтеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1975ж. 9 том
**Лайнус Карл Полинг** (Linus Carl Pauling) (1901 жылы 28 ақпанда АҚШ-тың Орегон штатының Портленд қаласы-1994) - белгілі америкалық химик,
кристаллограф және екі мәрте Нобель сыйлығының иегері болған. 

Лайнус Полингтің ең басты ғылыми жетістігі – оның XX ғасырдың 20-30 жылдарында жасаған химиялық байланыс туралы ілімі. Бұл тақырыпты ол өзінің 1939 жылы алғаш рет жарыққа шыққан"The Nature of Chemical Bond and the Structure of Molecules and Crystals" (Химиялық байланыстың табиғаты және молекула мен кристалдардың құрылымы) атты кітабында толығымен қарастырды. Кітап бірнеше қайтара шығарылып, көптеген тілдерге аударылды. Полингтің химиялық байланыстың табиғаты жайлы түсініктері ескіріп бара жатса да оның құрылымдық химияны оқытуға қосқан үлесі өте зор, осы ілімнің негізінде қазіргі кезде де көптеген жаңа зерттеулер мен жаңалықтар ашылуда. Кітапта алғаш рет Полинг құрастырған гибридтену теориясы жазылған. Полинг ақуыз молекулаларының құрылымын зерттеу бағытында көп жұмыстар жасады, ал 1954 жылы ол «Химиялық байланыстың табиғатын зерттеу және оны күрделі молекулаларды түсіндіруде қолдану» үшін химия бойынша Нобель сыйлығын алды.  

1922 жылғы Полингтің Орегон мемлекеттік университетін бiтіргендегі суреті
1961 жылы Полинг және оның жұбайы Осло қаласында ядролық қарудың таралуына қарсы конференция ұйымдастырды. Л. Полинг ядролық cынақтарды тоқтату жайлы келісім-шарт жобасын жасады. Бұл жобаның негізінде 1963 жылы АҚШ, КСРО және Ұлыбритания қол қойған ядролық сынақтарға тыйым салу туралы келісімшарт жасалды. Бұл бітімгершілігіне байланысты 1963 жылы Лайнус Полинг әлемдік Нобель сыйлығымен марапатталды.
XX ғасырдың 60 жылдарының соңында Полинг С дәруменінің биологиялық әсерін белсенді түрде зерттей бастады. Ол аскорбин қышқылын үлкен мөлшерде қолдану арқылы вирустық «суық тию» ауруларының алдын алу теориясын қалыптастырды. Бұл теория медициналық зерттеулермен дәлелденді. Қазірде де көптеген адамдар С дәруменінің бұл қасиеттерін қолданады. 1970 жылы Полинг «С дәрумені және тұмау» кітабын басып
шығарды.
Үш жылдан кейін Полинг Ортомолекулалық медициналық институтын ашты, кейін ол Лайнус Полинг атындағы Ғылым және медицина институты деп аталды. Онда ол дәрумендерді ауруларды емдеуде қолдануды зерттеді. Э. Камеронмен бірлесіп жұмыс істей отырып, Полинг аскорбин қышқылын қауіпті ісік ауруларына қолдануда оң нәтижелер алып, 1979 жылы «С дәрумені және қатерлі ісік» кітабын шығарды. Жалпы алғанда, Лайнус Полинг өмірге құштар адам болатын. Өмірінің соңына дейін ол шығармашылық белсенділігі мен ғылымға құлшынысын сақтап қалды. Альберт Эйнштейн Полингті «нағыз кемеңгер» деп атады.

Лайнус Полинг 1994 жылы 19 тамызда өмірден өтті. Бұл ұлы ғалымның ғылымға қосқан зор үлесін толық бағалау мүмкін емес.
**Ақпараттық-есептік мәселе** (информационно-расчетная задача; information-computing task) — ақпараттық және есептік мәселелердің үйлесімі болатын тапсырма. Ақпараттық-логикалық есеп (информационно-логическая задача; information-logical task) — ақпараттық және логикалық мәселелердің белгілерін қамтитын есеп. Бақылау есеп (контрольная задача; check problem) — программаның, жүйенің, құрылғының немесе компьютер жұмыс- тарының дұрыстығын тексеру үшін қолданылатын есеп. Жалғастыруға даяр мәселе (задача, готовая продолжать; readly task) — көп есепті жүйеде — барлық қажетті ресурстары бар, мәселелер кезегінде процессордың уақыт кванты берілуін күтудегі мақсат. Қисынды есеп (корректная задача; correct problem) — қисындылық үғымының келесі талаптарын қанағаттандыратын есеп: а) алғашқы мәліметтер жиынының кез келген элементі үшін есептің шешімі бар; б) шешімі жалғыз болады; в)шешім алғашқы мәліметтерге төуедді. Қосылған есеп (включенная задача; installed task) — параметрлері мен жүктеме модулінің орналасуы жййлы ақпарат операциялық жүйенің кестесіне енгізілген есеп. Мұндай есепке қатынас құру каталогтан іздестіруді қажет етпейді. Логикалық есеп (логическая задача; logi-cal task) — логикалық амалдар орындау арқылы шешілетін есеп. Негізгі міндет (ведущая (главная) задача; major task) — программалар тобының орындалу барысында негізгі жадта тұрақты сақталатын және олардың кейбір сыртқы функциялары жүзеге асатын міндет. Тосатын есеп (ждущая задача; waiting task) — көп мақсатты жүйеде — орындалуы белгілі бір оқиғаның пайда болуынан соң (алмасу соңы, басқа есептің аяқталуы, ресурстың босатылуы немесе белгілі сигналдың түсуі және т.б.) Жалғастырылуы мүмкін мәселе.

[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған, түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А. Қ. Құсайынов.
 – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5
57**Ақпараттық анықтама қоры** –"Қазақстан" ұлттық арнасының ауызша ақпарат алатын өзекті буыны. .Бұл буынның атқаратын қызметі қоғамдық ұйымдарда, әкімшіліктер мен өндіріс орындарында, мәдениет ошактары мен заң орында-рында, көзғалыстар мен партияларда, тіпті жеке адамдар өміріндегі қоғамдық мәні бар оқиғалар мен шешілуге тиісті мәселелерді алдын-ала болжап, анықтап, зерттеп, солардың ішіндегі мәнді дегендерін бір апта бұрын сұрыптап отырады. Сондықтан телеарна шешім қабылдап, қажет дегендерін жоспарлы түрде, ретіне қарай, тілшілерін не болмаса арнайы топ жіберу арқылы бейне, дыбыс таспаларына мәтін күйінде ақпарат жинақтайды. Ақпараттық анықтама қорының жұмысы сектор меңгерушісінің басқаруындағы үш адамнан тұратын үш топтың күшімен үш бағытта жүргізіледі. Бірінші топ үкімет орындары, қоғамдық ұйымдар, мәдениет ошақтары, партиялар мен қозғалыстар өміріндегі келелі оқиғаларды алдын-ала анықтаумен, жинаумен айналысады. Екінші топ халық шаруашылығының сан саласынан ақпараттық анықтама жинаумен айналысады. Үшінші топ тәуелсіз достас елдердегі, республика аймақтарында болуға тиісті оқиғалар мен елеулі кұбылыстарды алдың ала болжайды, анықтайды, олар жөнінде ақпар алып отырады. Бірінші топта істейтін адам-нын міндетіне Президент және Үкімет кеңсесі, Пар-ламент, мәдениет, ақпарат, ішкі істер, қауіпсіздік, денсаулық сақтау, білім мен ғылым саласындағы баспасөз орталықтары мен қоғамдық ұйымдар мен партия орындарымен байланыс жасап отыру жүктеледі. Екінші топта жұмыс істейтін адамға халық ш. экономика және қаржы, өнеркәсіп және сауда, транспорт және коммуникация, концерндер, департаменттер, түрлі фирмалармен байланыс жасап отыру жүктеледі. Үшінші топта істейтін адамның атқаратын жұмысы: облыстардағы әкімш. орындарымен, солардағы баспасөз орталықтарымен телефон, телефакс, интернет арқылы байланыс жасау міндеті жүктеледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақ телевизиясы». Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
Бастер Ханзада (Prince Buster) - рудбойдың атақты өкілі
**Руд-бой** (ағылш. *Rude-boy-дөрекі адам, руди(rudie)*) - 1960 жылдары Ямайкада жастар арасында қарқынды дамыған субмәдениет.

Пайда болуы
-----------

Бұл ағымның пайда болуының басты факторы, сол кездегі Ямайкадағы экономикалық жағдай еді. Жалпыұлттық жұмыссыздық, жастардың оптимистиік көзқарасын жоғалтып, өз абыройын сақтап қалу үшін топ болып құрылуға итермеледі.

Әндері және билері
------------------

Сол кездің қарапайым Ямайкалықтары секілді руд-бойлардың арасында ска биін билеу қалыпты болды. Алайда бұл би қимылдарында руд-бойлардың жасырын агрессиясы білінді. Біраз уақыттан рокстеди жанрының пайда болуынан кейін руд-бойлықтар жаппай осы ән стиліне көшті. Руд-бойлықтардың ең сүйікті әншілері қатарында: The Wailing Rude Boys, Принц Бастер, Джимми Клифф және т.б әншілер мен топтар болған. Олардың әндерінде көбіне қалыптасқан жалпы ережелерге деген қарсылық, бостандық жайлы айтылады. Руд-бойлықтардың әнұранына айналған ән: Ли Перридің әні «Run, rudie, run»

Дереккөздер
-----------
**Тетово** – Македонияның солтүстік-батысындағы қала. Тетово қауымдастығының орталығы. 

Ол Полог тарихи-географиялық аумағындағы Шар тау сілемдерінің бөктерінде тұрғызылған. Тетово қаласын Пена өзені кесіп өтеді. Қала теңіз деңгейінен 300 м биіктікте орналасқан. 
Халық саны – 52 915(2002).

Тетово қаласында екі ЖОО бар: Тетово мемлекеттік университеті және Халықаралық оңтүстік-батыс-еуропалық Университеті. 
Аңыз бойынша қала атауы қала тұрғындарының алып жыланнан құтқарған Тето батырдың құрметіне Тетово аталады.

Тетовоның негізі 13-ғасырда қаланған. Бастапқыда ол Хтетово аталатын шағын ауыл болған. 14-ғасырдың соңында Македонияның басқа да қалалары секілді Осман империясының қарамағына өтеді. Македониядағы мұсылмандар санының артуы қалаларда мешіттер құрылысы көбейе бастады. Түріктердің үстемдігі кезінде қала атауы Калканделен болып өзгерді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Лайма** (фабрикасы) — атақты латвиялық шоколад өнімдерін шығаратын кәсіпорын. .

Тарихы
------

1870 жылы Рига қаласында фабриканің негізі қаланады. Негізін салушы неміс кәсіпкері Теодор Ригерт. Сондықтан да Лайма шоколад өнімдерінің ормасында кәсіпорынның қалыптасқан жылы орналасқан. Оның кәсіпорыны Ригадағы ең бірінші түрі болатын. Бұл фабриканың өнімдері барлық Еуропалық мемлекеттерде экспортқа шығарылады. Статистикалық мәлімдеме бойынша 1939 жылы "Лайма" 500 тонна өнімін экспортқа шығарған.
Соғысқа дейінгі жылдары "Лайма" әлемді маңызы бар Париж және Лондонда өткен халықаралық қолөнер-өнеркәсіптік көрмелеріне қатысып, Гран-при иеленеді.

Кәсіпорындар-әріптестер
-----------------------

* NP Foods
* NP Logistics
* Gutta
* Staburadzes koditoreja
* Margiris
* Lider Artur.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
Өткінші балықтар
----------------

**Өткінші балықтар.**Тіршілік стадияларының циклдеріне байланысты бір мезгілінде теңізде, екінші мезгілінде өзенде тіршілік етеді. Барлық өткінші балықтар өсу, жыныс продуктыларының жетілу кезеңін теңізде өткізеді де, уылдырық шашу үшін өзенге шығады. Бұған албырт тәрізділер (кета, горбуша, семга), бекіре балықтар (бекіре, құртпа балық), кей-бір майшабақтар мысал болады. Керісінше өзен угрларының көбеюі теңізде болады да,
уылдырық шашуға дайындалу мерзімі өзенде өтеді.

Жартылай өткінші балықтар
-------------------------

**Жартылай өткінші балықтар.** Теңіздердің өзен құятын, тұщы бөліктерінде тіршілік етеді. Көбею, кезде қыстап шығу үшін өзенге шығады. Бірақ, нағыз өткінші балықтардан айырмашылығы, олар өзен бойлап жоғары көтерілмейді. Мұндай балықтарға: қаракөз, табан, сазан, жайын жатады. Бұл балықтар кейбір жерлерде миграция жасамай тұщы суларда тұрақты тіршілік ете береді.

Тағы қараңыз
------------

* Балықтар

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Омыртқалылар зоологиясы» С. П. Наумов- Алматы «Мектеп» баспасы
Өткізім
-------

**Өткізім** – өнім (тауар) өткізуді (сатуды), қызмет көрсетуді және оны меншіктену құқығын дайындаушыдан (сатушыдан) тұтынушыға (сатып алушыға) табыстауды қамтамасыз ету қызметі. Дайындаушы не көтерме сауда немесе бөлшек сауда делдалы жүзеге асырады. Дайындаушы кәсіпорындар тұтынушылар тапсырысты көп көлемде бергенде, делдалдар жоқ болғанда, басқа да жағдайларда, өткізу қызметімен өзінің өткізу кеңселері, өткізуші агенттері арқылы айналысады, мұның өзі бәсеке жағдайында кәсіпорынға да, тұтынушыларға да тиімді. Дайындаушы фирмалар өткізу функциялары өздеріне экономика жағынан тиімсіз болғанда не арнайы қызметкерлері, қажетті қоймалары, көліктері, тұтынушылармен байланыстары жоқ болғанда өткізуші агенттердің қызметтеріне жүгінеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
**Вин Дизель** (ағылш. *Vin Diesel*, шын аты: Марк Синклер Винсент — ағылш. *Mark Sinclair Vincent*; 18 шілде 1967 жыл) – америка актері, сценарийші, режиссер және продюссер.

One Race Films және Racetrack Records продюссерлік компанияларының негізін қалаған. 2002 жылы «Форсаж» фильміндегі Доминик Торетто рөлі үшін «MTV» каналының сыйлығына ие болған. 

Ең алғаш экранға Пенни Маршаллдың «Пробуждение» фильміндегі эпизодтық рөлмен шыққан. Алайда кино әлеміне оның жолын «Бродяги» лентасындағы рөлі ашқан. Осыдан кейін оны Стивен Спилберг байқап қалып, «Спасти рядового Райана» фильміне шақырады. 2000 жылы Вин қатысқан бірден үш фильм көрермендерге жол тартады. 2005 жылы экранға «Лысый нянька: Спецзадание» отбасылық комедиясы шығады. Бұл фильмде Вин өзін басқа қырынан көрсеткен. Отбасында Пол атты сыңары бар.

Түскен фильмдері
----------------

* «Многоликий» (1999)
* «Вышибалы» (2001)
* «Хроники Риддика: Тёмная ярость» (2004)
* «Ганнибал» (2011)
* «Форсаж»(2001-2015)
* «Лысый няня»(2005)

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Официальный сайт  (ағыл.)
* Вин Дизель (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
* on Facebook
**Усасыр**(лат. *Dryopteris filix-mas*) - папортник тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Семей, Көкшетау, Павлодар, Атырау, Шығыс Қазақстан, Қарағанды, Талдықорған, Алматы облыстарына тараған. Қылқан жапырақты және аралас ормандарда, тауда, жартас арасында, тастақты жерлерде кездеседі. Спорасы тамызда және қыркүйекте пайда болады. Биіктігі 30-150 см. Көген тамыры жуан, құрамында антгельминтик ретінде пайдаланылатын алкалиод-фильмарин бар. Жапырағы ірі, сопақтау болып келген, қауырсын тәрізденіп екі рет тілімденген. Дәрілік, улы, әсемдік өсімдік.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ ССР қысқаша энциклопедиялық-2 том-Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы-Алматы,1987-
**Зинаида Петровна Семенова** (1903-1978), геолог. Ленинград атындағы шығармашылық институтын (1925), Ленинград тау-кен институты жанындағы Жоғарғы геология курсты бітірді (1930). 1928-1930 ж. Геология комитеттінің механика анализ лабораториясында, бейметалл пайдалы қазбалар институтының литология партиясында жұмыс ңстеді. 1931 жылдан Қарағанды, «Қазақ көмір барлау» тресінің геологы , 1952 жылдан «Қарағанды» комбинатының бас геологы болды. Семенова көмірлі қабат жыныстарының құрамын тұңғыш рет зерттеді. Семенованың геологиягиялық зерттеулері Қарағанды көмір бассейнінде кокстелетін көмірдің жаңа учаскелерін ашуды қамтамасыз етті. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1948). 3-4 сайланған КазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.

Шығармалары
-----------

* Литологическое описание лазреза Карагандинского каменно-угольного бассейна (1936).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Измаил Иванович Срезневский**(01.06.1812.Ярославль,-09.02.1880. Петербург)- орыс филологы, этнограф, Петербург ғылым академиясының академигі (1851). Харьков университетін бітірген (1829), сол университеттің профессоры (1842).Петербург университетінде (1847 жылдан), пединститутта сабақ берді (1848-1859). Негізгі еңбектері орыс тілі тарихы («Орыс тілі тарихы туралы ойлар, 1849, 2- бас. 1959») мен диалектологиясы, көне славян жазба ескерткіштері, палеография, археология, библиография, орыс тілін оқыту методикасына, көне орыс әдебиеті мәселелеріне арналған. Н.Г.Чернышевский, Н.А.Добролюбов Срезневскийдің шәкірттері болған.

Қолданылған әдебиет
-------------------

Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 391 бет
**Қалыпсыз түтқыр мұнай** - ағымы
Ньютонның тұтқырлы үйкеліс заңына
бағынбаған мұнай түрі. Мұндай қалыпсыз
түтқырлықтың пайда болуына кеңістік
құрылым себепші болады. Бұл құрылым
қабат температурасы мұнайдың парафинге
немесе асфальтенге қанығу температурасынан төмендегенде жоғары молекулалы
парафинді көмірсутектердің агрегаттарынан түзіледі. Мұндай агрегаттардың беріктігі, мұнайдың құрамына, онда еріген газға,
температураға, қысымға байланысты. Жатындардың мұнай қайтарымын
жоғарылату үшін қабатқа еріткіштер,
көмір қышқылы, полимерлік ерітінділерді тоғыту арқылы термалық әсер етіледі, бұл
мақсатқа қысымды жоғарылату арқылы
да қол жеткізуге болады. Құбырлармен
тасымалданғанда қотарушы станцияларда
мұнайды жылытады, оған парафин диспергаторларын енгізеді. Өзен, Қаражамбас,
Жетібай, Ақжар, Көкжиде, Қопа, т.б. кенорын мұнайлары Қ.т.м.-ға жатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Франция баспасөзі** (тарих), (журналистика) – Францияда газет шығару ісі 17 ғасырда пайда болып, 1604 жылы алғашқы газет *«Газет Француаз»* жарық көрді. Әлемдегі ең алғашқы журнал «Журнал де саван» деген атпен 1665 жылы Францияда дүниеге келген. Қазіргі таңда Францияда 100-ға жуық апталық басылымдар шығып тұрады.Танымал басылымдары «Пари матч», «Фамм Актюэль», «Элль», «Мари Франс», «Экспресс», «Пуэн», «Нувель обсерватер», «Телесет жур». Сондай-ақ «Фигаро», «Паризьен», «Монд», «Франс-СУАР», «Либерасьон» секілді ұлттық газеттер шығып тұрады. Олардың ішіндегі ең беделдісі және танымалы 797 мың данамен таралатын «Уэст-Франс» газеті. Балаларға арналған әйгілі Франция журналы «Пиф» комикстер журналы болып табылады. Ол 1969-1993 жылдары және 2004-2008 жылдары аралығында шығып тұрды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Рамазан А. Шетел журналистикасының тарихы: Оқулық. – Алматы: Қазақ Университеті, 2006 ж.
**Қалуен** (лат. *Sonchus*) – астралылар тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.

Таралуы және өсетін жері
------------------------

Еуразия мен Африкада кездесетін 70-ке жуық түрі белгілі. Қазақстанда шалғында, өзен-көл жағалауында, бұта арасында, жол жиегінде, арамшөп ретінде егістікте, бау-бақшада өсетін 4 түрі бар. Жаздық және отамалы дақылдар егісінде тараған зиянды түрі – егістік Қалуен (Sonchus arvensіs). Оның ұзындығы 10 – 160 см-ге жететін атпалы тамыры бар, көп жылдық өсімдік. Қазақстанда Тобыл, Есіл өзендері, Каспий маңында, Қызылорда, Бетпақдала, Балқаш-Алакөл ойысында, Алтай, Тарбағатай, Жетісу Алатауында, Батыс Тянь-Шаньда өседі.

Ботаникалық сипаты
------------------

Бау-бақша Қалуені
* Сабағы тік, жапырағы жалпақ, қауырсын немесе қандауыр пішінді, гүлі көбіне сары, гүлшоғыры сыпыртқы тәрізді.
* Гүлдері сары түсті, 5 – 10 себеті топталып қалқанша немесе қалқаншалы сыпыртқы гүлшоғырына жинақталған.
* Маусым – қыркүйек айларында гүлдеп, жемістенеді.
* Жемісі – ұзынша келген, қоңыр түсті тұқымша. Оның жіңішке, ақ немесе сұр түсті түктерден құралған айдаршасы болады.

Қолданысы
---------

Егіс Қалуені арамшөп болғанымен шірнелі өсімдік. Шошқа, үй қояны жақсы жейді. Бау-бақша Қалуенінің (Sonchus oleraceus) жапырағы көгілдір. Жапырағы мен жас бұтағын барлық мал, ал бұдырлы Қалуенді жылқы, түйе жейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім
**Сәрсен Шүйішбаев** (21.9. 1937 ж. туған, Қазығұрт ауданы) – ғалым, физикалық-математикалық ғылым докторы (1994). Ташкент қалсындағы Орта Азия мемлекеттік университетін (1961), Өзбекстан Ғылым Академиясының аспирантурасын бітірген (1964). Ұзақ жылдар Өзбекстан Ғылым Академиясы Кибернетика институтында кіші ғылым қызметкер болып істеді. Өзбекстан Республикасы Ғылым Академиясы Жоғары аттестациялық комиссиясының мүшесі, математикалық ғылым еңбектерді сараптау комиссиясының мүшесі. 100-ден астам ғылым еңбектері Ресей, Америка, Германия, Швейцария, Австралия елдерінде жарияланған. Ағылшын, орыс, қазақ, өзбек тілдерін еркін меңгерген.

Дереккөздер
-----------

"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
**Қалыпсыз белдеу** - Геофизикада: физикалық табиғаты бір ғана құбылыспен түсіндірілетін, геологиялық табиғаты да ортақ ерекшеліктерден туындайды деп есептелетін бірнеше қалыпсыздық алқаптарының жиынтығы. Қалыпсыздықтардың бірнеше шағын жүйелерінен құралатын аймақтык созылмалы сипаттағы *Қалыпсыз белдеу* қалыпсыздықтың ең ірі жүйесі болып табылады. *Қалыпсыздық белдеулерінің* ауданы млн/ш2-ге жетеді, сөйтіп ол өзінің ауқымы жағынан металлогениялық белдеулерге сәйкес келеді. *Қалыпсыз белдеунің* мысалы ретінде электрлік қалыпсыздықтардың Оралдық *қалыпсыз белдеуді* атауға болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым. — Алматы: 2003 жыл. ISBN 9965-472-27-0
**Сәрке батыр Шоңмұрынұлы** (1690-1772 ж.) — қазақ батыр, кіші жүздің Тәуке және Әбілхайыр хан басқарған

Өмірбаяны
---------

1690 жылы туған, шын есімі Меңдібек Шонмурынұлы. Сәрке батырдың әкесі Шонмурын баба IX ғасырдың басында он бір мың жылқысы бар ең ықпалды және бай адамдардың бірі болды. Шонмұрынның 6 Ұлы - Бегетей, Ұлан, Асан, Сарке, Рысбай және Түкібай болды. Орынбор, Ақтөбе және Қостанай облыстарының аумағында тұратын Биліс жағалбайлы руынан шыққан.

1726 жылы Әбілхайыр хан мен Тайлақ батыр бастаған қазақ армиясының құрамында Орал өзеніндегі 30 мыңнан астам қалмақ жауынгерлері бар үш күндік шайқасқа қатысты. 1726 жылдың күзінде Ырғыз мен Торғай өзендері арасындағы маңайдағы "Қара сиыр" деген атпен орналасқан жерде жоңғарлармен шайқаста қазақ әскерінің авангардында тұрған адамдардың бірі болды, ол үшін", Алмас қылыш" деген лақап атқа ие болды."

1729 жылы Балқаш көлінің маңында Әбілхайыр хан бастаған қазақ әскері болған, Сәрке-батыр жағалбайлы руынан әскердің басында болған.

Орта және Кіші жүз қазақтарының Ресей империясына қосылуы туралы грамотада айтылған, онда Әбілхайыр хан, сұлтан Ералы, сондай-ақ орта және Кіші жүздің 56 қазақ руларының ақсақалдары мен батырларының қолдары қойылған. Жағалбайлыдан Сәрке батыр қойылған.

Башқұрт көтерілісі кезінде 1755 жылы патша тәртібіне қарсы башқұрт тайпалары, башқұрт тұтқындаған казактар мен Еділ қалмақтарынан тұратын жасақтар Сарке батыр басшылығымен Жетыру руларының қазақтары тоқтады. Қазіргі кезде бұл орын Орынбор облысы Беляев ауданының аумағында аудан орталығынан 15 шақырым жерде Сарке төбе (Сарке тауы) деп аталады.

Сәркебатыр темір өзенінің жанында, Ембі өзенінің оң жақ ағысымен, оның өлімінен кейін 82 жасында жерленді. Бейіт Ақтөбе облысы Темір ауданы Кеңқияқ ауылының жанында орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 1 наурыздың 2019 жылы.
2. ↑   Мұрағатталған 1 наурыздың 2019 жылы.
3. ↑   Мұрағатталған 1 наурыздың 2019 жылы.
**Кермине** - Самарқан мен Бұхара аралығындағы жол бойына орналасқан орта ғасырдағы сілен. Қазіргі Кермине стансиасы. Наршаһи Бұхарадан Керминеге дейін 14, ал Самани мен Яхкутхамади 18 фарсах деп есептеді. Бұхар тарихшысы Наршаһи жайында айтылатын аңыздарға қарағанда, қала алғашқыда Бадия - и хурдек (сөзбе - сөз аударғанда "Құмырашық") деп аталған. Араб тарихшысы Саманидің деректері бойынша, қала өзінің жаңа атын арабтардан алған. Өйткені арабтар осында келгенде жердің құнарлылығы мен суының молдығына қарап, "Арменияға ұқсайды" (қаарминийа) деп қайран қалады,содан былай қала осылай аталып кеткен. Самани қаланы қираған шағында көрген. Ол қала 1158 жылы қираған деп есептейді. Бірақ 14- ғасырда Кермине ірі қала болған.

Дерек көздер
------------

* Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ.Қаратаев