**Сандра Дэй О'Коннор** (ағылш. *Sandra Day O'Connor*) (26 Наурыз 1930) — зейнеткер заңгер, саясаткер және *Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы Сотының* алғашқы сот төрешісінің көмекшісі, 1981 жылдан бастап 2006 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметті атқарды. Ол алғашқы әйел тағайындалды және расталды. Президент Рональд Рейган ұсынған ол *Ренквист Сотында* және *Робертс Сотының* басталуында шешуші дауыс болып саналды.

Сотта қызметіне кіріскенге дейін О'Коннор Аризонада төреші және сайланған шенеунік болған, штат сенатындағы бірінші әйел көпшілік көшбасшысы ретінде *Аризона Сенатында* республикашыл лидер ретінде қызмет еткен. Сотқа тағайындалғаннан кейін О'Коннорды Сенат бірауыздан мақұлдады. 2005 жылдың 1 шілдесінде ол мұрагерді растағаннан кейін зейнетке шығуға ниет білдірді. *Самуэль Алито* өзінің орнына 2005 жылдың қазан айында тағайындалды және 2006 жылдың 31 қаңтарында сот құрамына кірді.

О'Коннор қалыпты республикашыл ретінде әр жағдайға кеңінен жүгінуге бейім, кең прецеденттер құруға ұмтылмады. Көбіне ол соттың консервативті блогының жағында болған. Ол көбіне көпшіліктің қолын шектейтін қатар пікірлер жазды. Оның маңызды пікірлерінің көпшілігі *Граттер мен Боллинджер* және *Хамди мен Рамсфелд* істерінде сақталған болатын. Ол сондай-ақ *Буш пен Гордың* пікірлерінде көптеген пікірлердің бір бөлігін жазды және *Кейсидің ППФА-ға қарсы* негізгі пікірінің үш авторларының бірі болды.

Сотта болған кезде бірнеше жарияланымдар О'Коннорды әлемдегі ең қуатты әйелдердің қатарына қосты. 2009 жылы 12 тамызда ол президент Барак Обаманың *Президенттік Бостандық Медалімен* марапатталды.

Ерте өмірі және білімі
----------------------

Сандра Дэй Техас штатындағы Эл Пасо қаласында фермер *Гарри Альфред Дэй* мен *Ада Мэйден* иелегінде дүниеге келді. Ол Аризона штатындағы Дунканның сыртындағы 198000 акр шамасында фермада өскен болатын. Ферма ең жақын төселген жолдан тоғыз миль қашықтықта орналасқан батын. Отбасылық үйде Сандра жеті жасқа толғанға дейін су немесе электр жарығы болмаған. Жасөспірім кезінде 22 калибрлі мылтығы бар еді және қасқырлар мен қояндарға оқ атып, аң аумақшы болған. Ол басқару тақтасының артына қараған бойда машинаны басқара бастады және көліктің дөңгелектерін қалай өзгерту керектігін өзі білуге тиіс болды. Сандраның өзінен сегіз және он жас кіші екі інісі мен қарындасы, әпкесі мен інісі болған. Оның әпкесі *Аризонаның Заң Шығарушы Органында* қызмет еткен *Энн Дэй* болды. Кейінірек ол өзінің балалық шағындағы фермерлік тәжірибесі туралы *Лэйзи Би: Американың Батысында мал өсіру фермасында өсу* (2002) деген кітапты атты інісімен *Х. Алан Дэймен* бірге жазған. Алғашқы білімінің көп бөлігі О'Коннор Эл-Пасода анасы жағынан, әжесімен бірге тұрған болатын және жеке *Радфорд Қыздарға арналған Мектебінде* оқыды. Отбасылық мал фермасы мектептерден тым алыс болды, дегенмен О'Коннор демалыс уақытында жазда фермасына қайта оралып тұрды. Сегізінші сыныпта О'Коннор ранчода тұрып, мектепке 32 мильдік қашықтықта автобуспен барады. 1946 жылы ол Эл Пасодағы *Остин Орта Мектебін* алтыншы нәтижемен болып бітірді.

16 жасында Дэй Стэнфорд Университетіне оқуға түсті. Ол бакалавр дәрежесін үздік бітірді. Экономика бойынша 1950 жылы бітірді. 1952 жылы ол *Стэнфорд Заң Мектебінде* оқуын жалғастырып, заңгер дәрежесін алды. Онда ол *Stanford Law Review*-де оның бас редакторы, болашақ бас сот төрешісі *Уильям Ренквистпен* бірге жұмыс істеді. Дэй мен Ренквист 1950 жылы бірге болған. Дэй мен Ренквист арасында қарым-қатынас ерте бітіп, Ренквист оқуын тез бітіріп Вашингтонға көшкен болатын. 1951 жылы ол Сандра Дэйге хат жазып, үйленуді ұсынды Дэй Ренквисттің ұсынысын қабылдамады. Дэй *Чойф Орденнің* мүшесі болған, бұл оның сыныптағы ең жақсы оқушыларының 10% қатарына кірген болатын. 2008 жылы У*ильям мен Мэри колледжі* *Phi Beta Kappa* құрметті мүшесі ретінде қабылданды.

Ерте мансабы және неке
----------------------

Дэй *Стэнфорд Заң Мектебінде* соңғы жылында, *Джон Джей О'Коннор III*-мен кездесе бастады, ол одан бір жыл төмен оқыды. Оқуды бітіргеннен кейін, алты ай өткен соң, 1952 жылы 20 желтоқсан күні, Дэй мен Джон өз отбасыларының фермасында үйленді.

О'Коннор заң факультетін бітіргеннен кейін жынысына байланысты адвокат ретінде ақылы жұмыс таба алмады. О'Коннор Калифорниядағы Сан-Матеода аудандық адвокаттың көмекшісі ретінде жұмысқа орналасты, ол ақысыз және кеңсесіз жұмыс істеп, жұмысты хатшымен бөлісуді ұсынды. Бірнеше айдан кейін ол заңдық зерттеулер жүргізіп, жадынамалар жазған кезде аз ғана жалақы ала бастады. Ол Сан-Матео округінің округ прокуроры *Луис Дематтиспен* және аудан прокурорының орынбасары *Кит Соренсенмен* жұмыс істеді.

Күйеуі әскер қатарына шақырылған кезде, О'Коннор оны алып, онымен бірге Германиядағы армия Квартирлер Корпусында азаматтық адвокат ретінде жұмыс істеуге баруға шешім қабылдады. Олар отбасыларын құру үшін Аризонаның Марикопа округіне қоныстанған штаттарға оралғанға дейін үш жыл сол жерде болды. Олардың үш ұлы болды: Скотт (1958 ж.т.), Брайан (1960 ж.т.) және Джей (1962 ж.т.). Брайанды туғаннан кейін О'Коннор заң практикасынан бес жылдық үзіліс алды...

Ол Марикопа Округінің Жас Республикашылары сияқты түрлі саяси ұйымдарға ерікті болып, 1964 жылы Аризона Сенаторы Барри М.Голдуотер үшін үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді.

О'Коннор Аризонаның 1965-1969 жылдар арасында бас прокурордың көмекшісі болып істеді. 1969 жылы Аризона губернаторы О'Коннорды Аризона Сенатындағы бос орынға тағайындады. Келесі жылы ол сайлауға түсіп, жеңіске жетті. 1973 жылға қарай ол Аризонада немесе басқа штатта көпшілік көшбасшы болған алғашқы әйел болды. Ол шебер келіссөз жүргізуші және орташа деңгейдегі беделге ие болды. Екі толық мерзім өткеннен кейін О'Коннор Сенаттан кетуге шешім қабылдады.

1974 жылы О'Коннор Марикопа Округінің Жоғарғы Сотына сайланды, 1975 жылдан 1979 жылға дейін Аризонаның Апелляциялық Сотына көтерілген кезде қызмет етті. Ол бірінші апелляциялық сотта 1981 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Президент Рональд Рейган оны Жоғарғы Сотқа тағайындады.

Номинация және растау
---------------------

Жоғарғы Соттың Әділдікке үміткері Сандра Дэй О'Коннор Ақ үйдің жанында, президент Рональд Рейганмен, 15 шілде, 1981 ж.
1981 жылы 7 шілдеде Рейган - өзінің 1980 жылғы президенттік науқанында сотқа бірінші әйелді тағайындауға уәде берген - О'Коннорды зейнетке шыққан Поттер Стюарттың орнына Жоғарғы Соттың сот төрелігі ретінде тағайындайтынын мәлімдеді. О'Коннор президент Рейганнан өзінің кандидатурасы туралы хабарлама жарияланғаннан бір күн бұрын алған және оның осы лауазымға финалист болғанын білмеген.
Рейган өзінің күнделігінде 1981 жылы 6 шілдеде былай деп жазды: "Төреші О'Коннорға қоңырау шалып, ол менің жоғарғы сотқа менің үміткерім екенін айтты. Қазірдің өзіндеменің жақтастарым жағынан үміткерлер басталып жатыр." Адам құқығы бойынша, адамдар оның түсік жасатуды жақтайтынын айтады. Бірақта, ол түсік жасату оған жеккөрінішті деп санайды. Менің ойымша, ол әділеттілікке жетеді". О'Коннор Рейганға Аризонаның түсік жасатуға тыйым салу заңының күшін жою туралы пікірін қолдайтын-қолдамағанын есінде жоқ екенін айтты. Алайда, ол 1970 жылы Аризона штатының сенатында штаттың қылмыстық түсік жасату туралы заңының күшін жою туралы заң жобасын қолдап дауыс берді. 1974 жылы О'Коннор Аризонаның кейбір ауруханаларында түсік жасатуға тыйым салу шарасына қарсы болды.Өмірді Қорғаушылар және діни топтар О'Коннордың ұсынылуына қарсы болды, өйткені олар *Рой қарсы Уэйдті* қайтару мүмкін деп шешті.АҚШ-тың Сенат республикашылдары, оның ішінде Дон Никлс Оклахомадан, Стив Симс Айдаходан, және Джесси Хелмс Солтүстік Каролинадан Ақ Үйге қоңырау шалып, өздерінің наразылығын білдіруді дұрыс шешім деп шещкен; Никлс және Сенатордың басқа республикашылар О'Коннорды қолдамайтынын» айтты. Хелмс, Никлс және Симс соған қарамастан растау үшін дауыс берді.

1981 жылы 19-шы тамызда Рейган ресми түрде О'Коннорды тағайындады.

О'Коннор төреші Уоррен Бургер ант беруде, оның күйеуі Джон О'Коннор қарап тұр
Консервативті белсенділер, мысалы, мәртебелі Джерри Фэлуэлл, Ховард Филлипс және Питер Джемма да бұл номинацияға қарсы болды. Джемма бұл номинацияны «Республикалық платформаның кандидат Рейганның, тіпті президент Рейганның әлеуметтік мәселелерге қатысты айтқандарының бәріне тікелей қайшылығы» деп атады. Джемма, Ұлттық өмірлік саяси іс-қимыл комитетінің атқарушы директоры, О'Коннордың растауын кейінге қалдыруға тырысып, оның жазбаларына, соның ішінде тең құқықтар түзетулерін қолдауға қарсы болды.
Сенаттың Сот комитеті алдындағы О'Коннордың растау жөніндегі тыңдауы 1981 жылы 9 қыркүйекте басталды. Бұл Жоғарғы Соттың сот төрелігін растаған алғашқы теледидарлық растау тыңдауы болды. Растау бойынша тыңдау үш күнге созылды және көбінесе түсік жасатумәселесіне арналды. Сұраққа О'Коннор түсік жасату туралы өзінің көзқарасын телеграфтан бас тартты және ол түсік жасату құқығын қолдайтындай әсер қалдырудан сақтанды. Сот комитеті О'Коннорды он жеті дауыс қолдаумен және бір дауыспен қолдады.
21 қыркүйекте О'Коннорды АҚШ Сенаты 99 қарсы емес және 0 қарсы дауыспен растады; Монтаналық сенатор Макс Баукус дауыс беруге қатыспады және О'Коннорға "Ол арқылы ағып жатқан өзен" кітабының көшірмесін жіберіп, кешірім сұрады. Сот ішінде, бірінші жылы ол халықтан 60 000-нан астам хат алды, бұл тарихтағы барлық әділеттіліктерге қарағанда көп болды.

Өкілеттік мерзімі
-----------------

О'Коннор әйелдердің әділеттілік жұмысын орындай алатынын көрсету жауапкершілігін сезінетінін айтты. Ол кейбір практикалық мәселелермен, соның ішінде Сот залы жанында әйелдің дәретханасының жоқтық мәселесімен кездесті.
*Нью-Йорк Таймс* О'Коннор Сотқа кіргеннен кейін екі жылдан кейін *SCOTUS* немесе АҚШ Жоғарғы Сотының "тоғыз адамы" туралы бас мақаласын жариялады. О'Коннор *Times-тың* редакторына еске түсіре отырып, соттың енді тоғыз адамның қатарында тұрмайтынын және өзін FWOTSC (Жоғарғы Соттағы бірінші әйел) деп атайтынын ескертумен жауап берді.

О'Коннор соттағы төрешілер арасындағы алқалылықтың жақтаушысы болды, көбінесе төрешілер түскі асты бірге жеуін талап етті.

1993 жылы Рут Бадер Гинсбург Жоғарғы Соттың екінші әйел төрешісіболды. О'Коннор соттағы жалғыз әйел болмай қалған кезде ол медиа-шулыдан құтылғанын айтты. 2010 жылы мамырда О'Коннор Жоғарғы Соттың әйел кандидатты Елена Каганды растау тыңдауларының *жағымсыз* процесі өтетіні туралы ескертті.

Жоғарғы Сот практикасы
----------------------

Әділетті О'Коннор Альберто Гонсалес, Бекки Гонсалесті АҚШ Бас прокуроры ретінде ант бергеннен кейін көрермендерге ұсынады.
Бастапқыда О'Коннордың дауыс беру жазбалары консервативті Уильям Ренквистпен тығыз байланыста болды (оның сотта болған алғашқы үш жыл аралығында Уильямға 87% дауыс берді). Сол уақыттан бері 1998 жылға дейін О'Коннордың Ренквистпен үйлесуі 93,4% -дан 63,2% -ке дейін болды, сол үш жылдың ішінде 90% -дан жоғары болды. Соттағы алғашқы он алты жылының тоғызында О'Коннор Ренквистпен басқа әділеттілікке қарағанда көп дауыс берді.

Кейінірек, соттың құрамы консервативті бола бастаған кезде (мысалы, Льюис Пауэллдің орнына Энтони Кеннеди, Тюргуд Маршаллдың орнына Кларенс Томас), О'Коннор Сотта жиі дауыс беретін болды. Алайда ол, әдетте, Соттың неғұрлым либералды блогының даулы 5-4 шешімінде көңілін қалдырды: 1994 жылдан 2004 жылға дейін Ренквист, Антонин Скалия, Энтони Кеннеди және Томастың дәстүрлі консервативті блогына 82 рет қосылды; ол Джон Пол Стивенс, Дэвид Саутер, Рут Бадер Гинсбург және Стивен Брайердің либералды блогына тек 28 рет қосылды.

О'Коннордың соттағы консерваторлардан салыстырмалы түрде кішігірім кетуі, кем дегенде, ішінара Томастың көзқарасымен байланысты болған сияқты. Томас пен О'Коннор бір жағы үшін дауыс бергенде, ол әдетте жеке пікірін жазып, оған қосылудан бас тартады. 1992 жылы О'Коннор Томастың бірде-бір келіспеушілігіне қосылмады.

Мінекей, О'Коннор 5–4 шешім қабылдағанда көпшілікке қосылған кейбір белгілі жағдайлар:

* *МакКоннелл FEC-ке қарсы* (2003), Маккейн-Фингольдтің *жұмсақ ақша* жарналарын реттейтін кампания-қаржыландыру туралы заң жобасының көпшілігінің конституциялылығын қолдайды.
* *Груттер Боллингерге қарсы* (2003) және *Гратц Боллингерге қарсы* (2003), О'Коннор жылы Сотының пікірін жазды Груттер және көпшілік Гратцқа қосылды. Бұл жұп жағдайда Мичиган Университетінің бакалавриатқа қабылдау бағдарламасы конституциялық емес кері дискриминациямен айналысты, бірақ Мичиган Университетінің заң мектебінің қабылдау бағдарламасындағы шектеулі оң әрекеттің конституциялық болып табылды.
* *Локьер Андрадеге қарсы* (2003): О'Коннор көп адамның пікірлерін білдіріп, төрт консервативті төрешілер келісе отырып, Калифорнияның үш ереуіл туралы заңына сәйкес бірнеше баланың видеотаспаларын ұсақ ұрлағаны үшін шартты түрде мерзімінен бұрын шартты түрде әкелерін 50 жылға бас бостандығынан айыру туралы пікір жазды. Сегізінші түзету бойынша қатыгез және әдеттен тыс жаза емес деп білдірген болатын, өйткені бұл туралы «нақты бекітілген» заң болмаған. Латино армиясының тоғыз жылдық ардагері және үш баланың әкесі Леандро Андраде 2046 жылы сексен жеті жасында шартты түрде мерзімінен бұрын босатыла алады.
* *Зельманға Симмонс-Харрисқа қарсы* (2002), О'Коннор көпшілік холдингке кіріп, діни мектептер үшін мектеп жолдамаларын пайдалану Бірінші Бүзету енгізу туралы Ережені бұзбайтынын білдірді.
* *Америка Құрама Штаттары Лопеске қарсы* (1995): О'Коннор дауыстың көпшілігіне қосылып, өйткені Қарусыз аймақ туралы заңның көпшілігіне Конституцияға қайшы келеді, сол себептен бұл Конгресстегі сауда мандатынан асып түседі.
* *Буш Горға қарсы* (2000), О'Коннор 2000 ж. 12 желтоқсанында басқа төрт төрешілермен бірігіп, 2000 ж. Президенттік сайлаудың нәтижелеріне қиындықтарды тоқтатқан Буш пен Горға қатысты іс бойынша шешім қабылдады (тоқтату туралы шешім) жалғасып жатқан Флоридадағы сайлауды қайта санау және бұдан әрі қайта санауға жол бермеу). Бұл жағдай Гордың президент боламын деген үмітін тиімді аяқтады. Кейбір заңгер ғалымдар оны бұл істен бас тартуы керек деп, БАҚ бастапқыда Гордың Флоридада жеңіске жеткенін жариялаған кезде, оның күйеуі Аризонада зейнеткерлікке шыққанға дейін тағы төрт жыл күту керек екенін түсіндіріп, ренжігені туралы бірнеше мәліметтерді келтіре отырып, оны алға тартты деп сендірді..О'Коннор шешімнің дау-дамайға айналғанына таңданысын білдірді. Вашингтондағы кейбір адамдар бұл шешімнен кейін оның қолын беруді тоқтатты, ал Артур Миллер бұл туралы оған Кеннеди орталығында қарсы тұрды.

О'Коннор басқа маңызды жағдайларда маңызды рөл атқарды, мысалы:

* *Вебстер Репродуктивті Денсаулық Сақтау Қызметіне қарсы* (1989): Бұл шешім екінші триместрдегі түсік жасатуға қатысты аналық денсаулықты қорғау үшін қажет емес конституциялық мемлекеттік шектеулер ретінде сақталды, *Роу мен Уэйдтің* алғашқы триместр талаптарына қайшы. О'Коннор, сондай-ақ Ренквист, Скалия, Кеннеди және Байрон Уайт қосылды. Бірдей көзқарас арқасында Роға қарсы іс-қимылдарын тоқтатуға шешім қабылдады.

2005 жылдың 22 ақпанында Ренквист пен Стивенстің (олар өзінен үлкен болған) жоқтығынан ол *Кело Нью-Лондон Қаласына қарсы* ісі бойынша ауызша дәлелдерге төрағалық ететін аға сот төрайымы болды және сот алдында мұны жасаған алғашқы әйел болды.

Бірінші түзету
--------------

Сот О'Коннор өзінің сот шешімдерінің көпшілігінде, әсіресе бірінші түзету енгізу себептеріне қатысты, болжамсыз болды. Идеологиядан аулақ бола отырып, ол әр жағдайға байланысты маңызды шешім қабылдады және жеке құқықтар мен Конституцияға пайда әкелетіндей етіп мұқият ойлана отырып дауыс берді (ол *үнемі өзгеріп жатқан жұмыс* деп санайды.) Барри Линн, атқарушы Американдықтардың шіркеу мен мемлекетті бөлу жөніндегі директоры *О'Коннор консервативті болды, бірақ ол шіркеу-мемлекет мәселелерінің күрделілігін көріп, елдің діни әртүрлілігін құрметтейтін бағыт таңдауға тырысты* (Хадсон 2005). О'Коннор діни мекемелерге дауыс берді, *Зельман Симмонс-Харриске қарсы*, *Митчелл Хельмске қарсы* және *Розенбергер Вирджиния университетіне қарсы* қатысты. Керісінше, *Ли мен Уайсманға* қатысты ол діни дұға мен дипломды бітіру рәсімінде үнсіз тұруға қысым жасауды адамдарды дінді қолдауға немесе оған қатысуға мәжбүрлейтін діни әрекеттің бөлігі ретінде көрді, яғни бұл дінге қатаң түрде қатысты Құру туралы ережемен тыйым салынған. Бұл ұқсас жағдайға сәйкес келеді, *Санта-Фе тәуелсіз мектеп округі Доға қарсы*, мектеп футболындағы дұға ету. Бұл жағдайда О'Коннор көпшіліктің пікіріне қосылып, мектептегі футбол ойындарындағы дұға *Құру туралы* ережені бұзу туралы пікірге қосылды. О'Коннор *Құрылым туралы* баптың *мақұлдануына жол берілмейді* стандартын тұжырымдаған алғашқы әділеттілік болды. *Линч Доннеллиге қарсы*, О'Коннор қоғамдық Рождество дисплейде бір Рождество сахна Бірінші түзету бұзатын жоқ екенін. Бес әділет көпшілігі пікірі өткізу үстіне қол қойды Ол бұл жағдайда келісімнің негізін қалап, «Құру керек туралы» ережені бұзбайды, өйткені ол кез-келген дінді мақұлдауын немесе жақтамауын білдірмейді.

Төртінші түзету
---------------

Заң профессоры Джеффри Розеннің айтуынша, *О'Коннор қауіпсіздікті арттырмай, жеке өмірге қауіп төндіретін интрузивтік топтық іздеудің шешен қарсыласы болған. 1983 ж. Есірткі иісі бар иттердің іздеуін қолдай отырып, ол тінту конституциялық жолмен қарастырылуы мүмкін ақылға қонымды екенін мойындады, бұл ашу өте тиімді болып табылады, егер контрабанданы ашпай жазықсыз, бірақ ыңғайсыз ақпарат болып келеді.* Вашингтон Заң колледжі О'Коннордың сілтеме құқық профессоры Эндрю Таслитз, былай деді: *О'Коннор жеке тұлғаны қорлау төртінші түзетудің ақылға қонымдылығын анықтайтын маңызды фактор деп санайды.* О'Коннор бір кездері Джон Локктың үкіметтің іс-әрекетінің ақылға қонымдылығы мен конституциялылығы туралы көзқарасына әсер еткен әлеуметтік келісім теориясын келтірді.

Нәсілге қатысты істер
---------------------

1990 жылы және 1995 жылы *Миссури мен Дженкинске* қатысты қаулыларда О'Коннор көпшілікпен дауыс берді, округтік соттар Миссури штатынан нәсілдік теңсіздікке қарсы тұру үшін мектеп қаржыландыруды көбейтуді талап етуге құқығы жоқ деп дауыс берді. 1991 жылы Фриманға қарсы Питтс ісінде О'Коннор көпшіліктің пікірімен келісіп, бұрын нәсілдік сегрегация бойынша соттың қарауында болған мектеп округі бұл шолу рәсімінен босатылуы мүмкін деген пікірге келді, дегенмен деегрегациялаудың барлық мақсаттары толықтай болмаған. Заң профессоры Герман Шварц бұл шешімдерді сынға алып, екі жағдайда да «бөлу фактісі де, салдары да болған» деп жазды.

1987 жылы *Макклски Кемпке қарсы* О'Коннор қара нәсілді айыпталушылардың ықтималдығы жоғары болғандығының статистикалық дәлелдеріне қарамастан, ақ полиция қызметкерін өлтіргені үшін сотталған афроамерикалық Уоррен Макклскиге өлім жазасын қолдап, дауыс берген 5–4 көпшілікке қосылды. Грузияда да, жалпы АҚШ-та да басқаларға қарағанда өлім жазасын алу өте оңай болды.

1996 жылы Шоу Хантқа қарсы және *Шоу Реноға қарсы* О'Коннор 1993 жылы жазған пікірінен бұрынғы прецеденттен кейін Ренквист пікіріне қосылды, онда Сот екі қара нәсілді сайлауды жеңілдету үшін жасалған сайлау бойынша саралау жоспарын бұзды. Солтүстік Каролинаның он екі өкілі, шамамен 20 пайызы қара болғанына қарамастан, қайта құрудан бері бірде-бір қара өкілі болмаған штат - Сот аудандардың қолайсыз германименді болғанын және О'Коннор ауданның тақ пішінін атады.

Заң профессоры Герман Шварц О'Коннорды *соттың нәсілдік-бағдарланған іс-әрекетке шабуыл жасауының жетекшісі* деп атады, дегенмен ол сотпен бірге университеттерге нәсілдік негізде түсудің конституциялылығын қолдады.
2003 жылы ол Жоғарғы Соттың көпшілігінің пікірін жаздып *(Груттер Боллинджерге қарсы)*, нәсілдік жағымды іс-қимылдарға конституция көп мән бермеуі керек, бірақ өткен кемсітушілікті түзету үшін жеткілікті ұзақ уақыт берілу керек деп пайымдады. Шамамен 25 жыл уақытында.

Аборт
-----

Рейган коалициясындағы христиандардың оң жағы оны Роу мен Уэйдті құлату үшін Жоғарғы Сот төрешілерін тағайындайтынына сеніп, оны 1980 жылы қатты қолдады. Оның алғашқы тағайындалуы Оконнор болған кезде, олар түсік жасатуға шыдамды деп қорқып, таңғалды және қорықты. Олар оның растауын жеңу үшін көп жұмыс істеді, бірақ нәтижесіз болды. Өзінің растау тыңдауларында және Сотта алғашқы күндері О'Коннор түсік жасату мәселесінде мұқият екі ұшты болды, өйткені кейбір консерваторлар Аризонаның заң шығарушы органында берген кейбір дауыстарының негізінде оның өмірлік куәліктерін сұрады. О'Коннор 1980-ші жылдардан бастап *Рой мен Уэйдке* кеңінен қарайтын пікірлермен келіспеді; ол 1983 жылғы *Акрон қаласы мен Акронға қарсы репродуктивті денсаулық орталығына қарсы* пікірінде бұл шешімнің *триместрлік тәсілін* қатты сынға алды. Ол *Торнбургке қарсы американдық акушер-гинекологтар колледжінде* Роуды сынға алды: *... Мен сотты түсік жасату мемлекеттік реттеудің мүдделеріне және әсеріне қарамастан, оның беделін түсіруге және алдын-ала жасамауға тырысуының даналығымен ғана емес, заңдылығымен дауласамын.* 1989 жылы О'Коннор Вебстер ісі бойынша талқылау кезінде Роудан бас тартпайтынын мәлімдеді. Сотта болған кезде О'Коннор 1990 жылы *Ходжсон Миннесотаға қарсы* түсік жасатуға қатысты шектеулерді жоюға дауыс берген жоқ.

О'Коннор түсік жасатуға қол жеткізуге белгілі бір шектеулер қоюға рұқсат берді, бірақ он төртінші түзетудің тиісті процедурасымен қорғалған түсік жасатуға негізгі құқықты қолдады. Жоспарланған ата-ана болуға Кэйсиге қарсы О'Коннор бастапқыда Акрон қаласы мен Акронның репродуктивті денсаулығын қорғау орталығында жасаған тестін қолданып, Роу мен Уэйдті ұстауды шектеп, мемлекет осындай шаралар қолдана алатын заңнамалық портал ашты. Егер олар әйелдің түсік жасату құқығына *артық ауыртпалық* салмаса. Кэйси федералдық соттардың бақылау стандарттарын төмен қарай қайта қарап, түсік жасаушыларға қойылатын шектеулерге қатысты қолданды, бұл Роудан сәл ауытқу. Алайда, бұл Роудың негізгі конституциялық ережесін сақтады: он төртінші түзету әйелдің репродуктивті әрекеттерінің нәтижелерін бақылауға негізгі құқығын білдіреді және қорғайды деп санады. Сот үшін көпшілік пікірін жаза отырып, О'Коннор, Кеннеди мен Сауттер әділқазыларымен бірге әйгілі: *Бостандықтың негізінде өз болмысын, мәні, ғалам және құпия туралы өз тұжырымдамасын анықтау құқығы жатыр. Бұл мәселелерге деген наным-сенімдер жеке тұлғаның атрибуттарын анықтай алмады, егер олар мемлекет мәжбүрлеп құрған болса.*

Шетел құқығы
------------

О'Коннор сот шешімдерінде шетелдік заңдарға сілтеме жасаудың белсенді қорғаушысы болды. 2003 жылы 28 қазанда О'Коннор Оңтүстік Халықаралық зерттеу орталығында:

|Біздің осы әлемде алған әсерлеріміз маңызды және із қалдыруы мүмкін... Бүгін олар *құқықтық қатынастардың интернационалдануы* туралы айтады. Біз бұны қазірдің өзінде американдық соттарда көріп жүрміз және болашақта оны көбірек көруіміз керек. Бұл, әрине, біздің соттар ұлттық институттар ретінде өз сипатынан бас тарта алады немесе одан бас тартуы керек дегенді білдірмейді. Бірақ басқа елдер мен халықаралық қоғамдастық жасаған тұжырымдар, біздің шешімдеріміз үшін формальды түрде міндеттелмегенімен, кейде американдық соттарда сенімді беделге ие болуы керек - мұны кейде *трансудицализм* деп те атайды.

Ол өз презентациясында Аткинс Вирджинияға қарсы, онда көпшілік Еуропадағы өлім жазасының келісілмегендігін олардың дәлелдерінің бөлігі ретінде көрсетті. Бұл сөз және шетелдік заңдар мен пікірлерге сүйенудің жалпы тұжырымдамасы консерваторлар тарапынан көп сынға алынды. 2004 жылы мамырда Америка Құрама Штаттарындағы комитет жауап ретінде Өкілдер палатасы Америка Құрама Штаттарының тәуелсіздігі туралы міндетті емес растау қаулысын қабылдады, онда *АҚШ үкімдері қандай да бір шетелдік заңдарға, сот бұйрықтарына негізделмеуі керек, немесе егер олар анықтамаға қатысы жоқ болса, шетелдік үкіметтің мәлімдемесі американдық конституциялық және заңдық құқықтың маңыздылығын білдіреді.*

Бір кездері О'Коннор Таяу Шығыстағы Бахрейн елінің конституциясына сілтеме жасап, онда *төрешінің үкімінен ешқандай күш басым емес және ешқандай жағдайда ол сот төрелігін жүзеге асыруға кедергі болмауы керек* деген. Сонымен қатар, *заңның эволюциясына үлес қосу үшін барлығының мүддесі үшін* деген болатын. О'Коннор мұндай идеяларды американдық заң мектептерінде, орта мектептер мен университеттерде оқытуды ұсынды. Сыншылар мұндай ойлау американдық ойлауға қайшы келеді деп сендіреді. Конституция заң емес, адамның үстемдігін орнатады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол сөз сөйлеп, соттардың тәуелсіздігі туралы конференциялар ұйымдастыруды жалғастырды.

Түсініктеме және талдау
-----------------------

О'Коннордың жеке-жеке көзқарасы оны үнемі соттың орталығына орналастырды және сынға да, мақтауға да ие болды. Мысалы, The Washington Post газетінің шолушысы Чарльз Краутхаммер оны сот философиясы жетіспейтін және оның орнына *әлеуметтік күн тәртібіне енген саяси позицияны* көрсететін деп сипаттады. Консервативті комментатор Рамеш Поннуру, О'Коннор *ақылға қонымды дауыс бергенімен*, оның іс бойынша ерекше шешімдер шығаруға бейімділігі *заңның болжамдылығын бұзады және сот рөлін жоғарылатады* деп жазды.

2000 жылы сотта қызмет еткен заң қызметшілері оның шешімі Буш Горға қарсы қандай-да бір заңды негізге емес, әділеттілікке ұмтылуға негізделген, оның алдыңғы түні жіберген жазбасын көрсетіп, сот шешімі толығымен қолданылған деп санайды. Бірдей нәтижеге жету үшін әр түрлі логика. Олар сонымен қатар оның бизнеске деген көзқарасын «интуитивті» шешім қабылдау ретінде сипаттады.

Сотта қызмет ету кезіндегі басқа әрекеттер
------------------------------------------

2003 жылы ол *Заңның ұлылығы : Жоғарғы сот төрешісінің рефлексиялары* атты кітап жазды. 2005 жылы ол өзінің сүйікті атына арналған *Чико* атты балалар кітабын жазды, онда балалық шақтың автобиографиялық бейнесі ұсынылды.

Зейнетақы
---------

2000 жылы 12 желтоқсанда The Wall Street Journal О'Коннордың демократ ретінде президенттен кеткісі келмейтіндігі туралы хабарлады: *Вашингтондағы сайлау түнгі кешінде, бұрынғы Уолтер Стессель елшінің жесірі Мэри Энн Стессельдің үйінде болатын. Төрешінің күйеуі Джон О'Коннор басқаларға оның босатылғысы келетіндігі туралы айтып берді, дейді куәгерлерге. Бірақ О'Коннор мырза, егер Ақ үйде демократ болған болса, оның әйелі қызметінен кеткісі келмейді және оны таңдайды деп мәлімдеді. Төреші О'Коннор түсініктеме беруден бас тартты*.

Әділетті О'Коннор және оның күйеуі Джон О'Коннор 2004 жылы мамырда президент Джордж Бушпен бірге.
Әділетті О'Коннордың 2005 жылдың 1 шілдесінде Бушқа зейнеткерлікке шыққандығы туралы жазған хаты
2005 жылға қарай сот құрамы он бір жыл бойы өзгеріссіз қалды, бұл Америка тарихындағы ең ұзақ екінші өзгеріссіз кезең болды. Көпшілік Ренквист Буштың президенттігі кезінде оның жасына және онкологиялық аурумен күресуіне байланысты отставкаға кететін алғашқы төреші болады деп күтті, дегенмен О'Коннордың отставкаға кетуі мүмкін деген қауесет болған. Зейнеткерлікке шықпас бұрын О'Коннор Ренквистпен екі жоспардан бірден аулақ болуға тырысып, жоспарлары туралы кеңес берді.

2005 жылдың 1 шілдесінде О'Коннор зейнетке шығуға ниет білдірді. Бушқа жазған хатында ол өзінің белсенді қызметтен кетуі мұрагері бекітілгеннен кейін күшіне енетінін айтқан. Оның хатында оның кету себебі көрсетілмеген; дегенмен, Жоғарғы Соттың өкілі О'Коннордың Альцгеймер ауруымен ауыратын күйеуімен уақыт өткізуге кететіндігін растады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның денсаулығы жақсы болған, бұл әдеттегідей, төрешілер қайтыс болғанға дейін немесе дерлік еңбекке жарамсыз болғанға дейін қызмет еткен кездегі әдеттен тыс жағдай.

19 шілдеде Буш О'Коннордың орнына Колумбия округінің аудандық төрешісі Джон Робертсті тағайындады. О'Коннор бұл жаңалықты балық аулауға оралғанда өзінің радиосынан естіді. Ол оны керемет және біліктілігі жоғары үміткер деп санайды - ол қызмет барысында болған кезде көптеген істер бойынша сотқа келді. Алайда, ол әйелді оның орнына алмастырмағанына көңілі қалды.

О'Коннор соттан келесі мерзім басталғанға дейін, 2005 жылдың 3 қазанында кетеді деп күткен. Алайда Ренквист 3 қыркүйекте қайтыс болды,, бірден сотта бос орын ашты. Екі күннен кейін Буш Робертсті өз орнына үміткерден шығарып, орнына оны бас төрешінің бос орнына тағайындады. О ' Коннор оны ауыстыру аталғанға дейін және расталғанға дейін сотта қалуға келісті. Ол марқұм бас төрешінің жерлеу рәсімінде сөйледі. 3 қазанда Буш о ' Коннордың орнына Ақ үйдің кеңесшісі Харриет Майерсті тағайындады. Ұзақ сын мен дау-дамайдан кейін, 27 қазанда Майерс Буштан кандидатурасына байланысты оның кандидатурасын қайтарып алуды өтінді. Буш о ' Коннордың ізбасарын іздеуді қайта бастауға келісті.

Мұрагерді мақұлдаудағы кідірістер О'Коннордың сотта уақытын одан әрі ұзартты. Олістер бойынша ауызша дәлелдерді, соның ішінде дәрігердің өзін-өзі өлтіруі және түсік жасату сияқты даулы мәселелерді естуді жалғастырды. [О'Коннор сотының соңғы тұжырымы, *Айотте Жаңа Англиядағы Жоспарланған Ата-анасы қарсы*, бірауыздан сот үшін жазылған, Нью-Гэмпширдің түсік жасатутуралы заңына қарсы шығуды қамтитын процедуралық шешім болды.

31 қазанда Буш О'Коннордың орнына Сэмюэл Алитоның үшінші округінің төрешісі болып тағайындалды; Алито 58-42 дауыспен расталды және 2006 жылдың 31 қаңтарында ант берді. Зейнетке шыққаннан кейін ол істерді қарауды жалғастырды және бүкіл ел бойынша Федералды апелляциялық соттарда оннан астам қорытынды шығарды. Еңбек демалысы немесе бос жұмыс орындары салдарынан олардың үш мүшеден тұратын комиссиялары жеткіліксіз болған кезде төрешіні ауыстыруды жөн көрді.

Жоғарғы Соттан кейінгі мансабы
------------------------------

О'Коннор 2008 жылы Гарвард заң факультетінің деканы Елена Каганмен бірге. Қаған Соттағы төртінші әйел сот төрелігі болды.
2006 жылы наурызда Джорджтаун университетінде сөйлеген сөзінде О'Коннор Соттардың тәуелсіздігіне қатысты кейбір саяси шабуылдар американдықтардың конституциялық бостандықтарына тікелей қауіп төндіреді деп айтқан болатын. Оның айтуынша, *кез-келген жүйені реформалау, тек егер,* жалаң партиялық ой қозғаудан *туындамаса, пікірталас тудырады деп шешкен, өйткені конгрессмендер немесе сенаторлар істердің нәтижесін ұнатпайды. Соттар заңды конгрессмендердің ойынша емес, қалай жазылған болса, солай түсіндіреді. Егер ол жазылған болса* және *ел диктатураға тап болғанға дейін азғындауды қажет ететінін білдірді, бірақ біз бұл бастамалардан аулақ болуымыз керек*. Ол Элон Университетінің Заң мектебіндегі арнау сөзі кезінде тәуелсіз сот корпусына қатысты мәселелерімен сол жылдың қыркүйегінде бөлісті.

2008 жылғы 19 қарашада О'Коннор Денвер университетінің заң шолуында соттың есептілігі туралы тақырыптық мәселеге кіріспе эссе жариялады. Ол соттардың есеп беруін қоғамда жақсылап түсінуге шақырады. 2007 жылдың 7 қарашасында өзінің маңызды пікірі туралы конференцияда Стрикленд ісі Вашингтонға қарсы (1984) Конституция жобасын қаржыландырды, көптеген кедей сотталушылар үшін тиісті заңды өкілдердің жоқтығына назар аударды. О'Коннор сонымен қатар «төрешілерге лайықты таңдау» жүйесін құруға шақырды, оның себебі ол өз-өзін жиі жақтайтын.

2008 жылдың 7 тамызда О'Коннор мен Индонезияның бұрынғы президенті Абдуррахман Вахид *Financial Times* газетіне редакциялық мақала жазып, Малайзия оппозициясының жетекшісі Анвар Ибрагимнің түрмеге жабылу қаупі туралы алаңдаушылық білдірді.

Соттың азаматтары Біріккен Федералды сайлау комиссиясының корпоративті саяси шығындар туралы шешімінен кейін О'Коннор Джорджтаун заң студенттері мен адвокаттарына *Сот бай мүдделер үшін ықпал ету үшін жағымсыз жаңа жол жасады» деп, шешімге сот сайлауы үлкен сын айтты*.

О'Коннор президент Барак Обама Антонин Скалиядың орнына 2016 жылдың ақпанында, Скалиа қайтыс болғаннан бірнеше күн өткеннен кейін оның орнына президенттің бос орынға келуі керек деген республикашыл пікірлеріне қарсы шығуын ұсынды. Ол: *Менің ойымша, бізге қазір сол жұмысты орындау үшін біреу керек, солай бола берейік*; және *тағайындаушы орган жасауы керек болған жағдайда, сіз ең жақсы адамды таңдауыңыз керек. Бұл маңызды ұстаным және біз ұлт ретінде және халық ретінде көңіл бөлеміз. Мен президентке тілектеспін ол таңдау жасайды және осы сызыққа түседі. Бұл қиын* - деп бөліскен болатын.

Төреші Уильям Х. Прайор кіші, консервативті заңгер, О'Коннордың сөздері мен пікірлерін гипербола мен фактілік дәл емес деп сынға алды, бұған ішінара О'Коннордың төрешілер көпшіліктің көз алдында бүгінгі уақытқа қарағанда қатал уақытқа тап болғаны туралы баяғыда пікірлеріне сүйенді.

О'Коннор Жоғарғы Сотта болған уақытын 2000 жылы *Буш Горға қарсы* істі қараған сотқа өкінетінін растады, өйткені ол *қоғамды дүрліктірді* және *Сотқа кем емес бедел берді* деп айтты. Бұрынғы сот төрешісі Chicago Tribune-ге *Мүмкін сот* біз оны алмаймыз, қош бол! *Деп айтуы керек еді... Флоридадағы сайлау органдары бұл жерде нақты жұмыс істемегені анықталды. Жоғарғы Сот бұл мәселені соңыр тақиындадып жібереді*.

Әрекеттер мен мүшеліктер
------------------------

Жоғарғы соттың алғашқы төрт төрайымы: О'Коннор, Соня Сотомайор, Рут Бадер Гинсбург және Елена Каган, 1 қазан 2010 ж. О'Коннор фотосурет түсірілген кезде зейнетке шыққан.
Жоғарғы Соттың отставкадағы төрешісі ретінде О'Коннор толық жалақы ала берді, кем дегенде бір заң қызметкері бар штаттық бір кеңсені ұстап тұрды және федералды округ соттарында және апелляциялық соттарда сот төрешісі ретінде штаттан тыс істерді қарады. 2008 жылға қарай О'Коннор 2-ші, 8-ші және 9-шы тізбектердегі істерді қарады. О'Коннор Аризондағы дауыс беру құқығы туралы істі қарады, оны Жоғарғы Сот кейін қарады. Аризона мен Аризонаның аралық тайпалық кеңесінде 7-2 көпшілік О'Коннорды және қалған 9-округтің панелін растап, Аризонаның дауыс беруді тіркеу заңының ережесін бұзды. О'Коннор заң қызметкерін 2015 жылдың қазан айына жалдады, бірақ келесі мерзімге заң қызметкерін жалдамады.

О'Коннор атындағы сот жүйесінің жағдайы туралы Sandra Day O'Connor жобасы 2006 жылдан бастап 2008 жылға дейін сот жүйесінің тәуелсіздігі туралы конференциялар өткізді.

2006 жылдан бастап ол Рокфеллер қорының басқарушысы болды.

2005 жылғы 4 қазанда Уильям мен Мэри колледжі О'Коннордың колледждің 23-ші канцлері болудың салтанатты рөлін қабылдағанын жариялады. О'Коннор бұл рөлді 2012 жылға дейін жалғастырды.

О'Коннор АҚШ Конгресі тағайындаған 2006 жылғы Иракты зерттеу тобының мүшесі болды.

О'Коннор Джеймстаун-2007 мерекесін өткізді, ол 1607 жылы Виргиния штатындағы Джеймстаунда колонияның құрылғанына 400 жыл толуын атап өтті.

Оқыту
-----

2006 жылдың көктемінен бастап О'Коннор әр көктемгі семестрде Аризона Университетінің Джеймс Э.Роджерс атындағы заң колледжінде *Жоғарғы сот* атты екі апталық курста сабақ берді. 2007 жылдың күзінде О'Коннор мен У.Скотт Бэйлз Аризона штатындағы **Сандра Дей О'Коннор атындағы заң колледжінде** курс өткізді.

Баспа ісі
---------

Ол 2013 жылы *Тәртіпсіздер: Жоғарғы Сот тарихынан әңгімелер* кітабын жазды.

Көпшілік алдында сөйлеу келісімдері
-----------------------------------

2006 жылы 15 мамырда О'Коннор Уильям мен Мэри атындағы заң мектебінде басталатын сөз сөйледі, онда ол сот тәуелсіздігі *мемлекеттік деңгейде де, ұлттық деңгейде де қатты шабуылға ұшырайды* деді.

2008 жылы О'Коннорды Стэнфорд Университетінің Діни өмір кеңсесі алғаш рет Гарри Рэтбун шақырылған қызметкер деп атады. 2008 жылы 22 сәуірде ол өзінің студенттері мен заңгерлік мансабын қалыптастырған Стэнфорд заңының бұрынғы профессорының құрметіне *Гарридің мағыналы өмір туралы соңғы дәрісін* оқыды.

2014 жылғы 17 қыркүйекте О'Коннор *Қауіп!* Телевизиялық шоуында пайда болған және *Жоғарғы сот* санатына бірнеше бейне жауаптар ұсынды. Сол күні Нью-Гэмпшир штатындағы Конкордта ол өзінің бұрынғы әріптесі Джастис Дэвид Саутпен бірге АҚШ-тағы азаматтық білім берудің маңыздылығы туралы баяндама жасады.

Коммерциялық емес және қайырымдылық қызмет
------------------------------------------

2009 жылдың ақпанында О'Коннор студенттер мен оқытушыларға интерактивті азаматтық сабақтарды ұсыну үшін өзі құрған *Біздің соттар* веб-сайтын ашты, өйткені американдық жастардың көпшілігінде олардың үкіметі қалай жұмыс істейтіні туралы білімдерінің аздығына алаңдады. Ол сонымен қатар Ли Х. Хэмилтонмен бірге мектептердің азаматтық миссиясына арналған науқанға тең төраға ретінде қызмет етеді. 2009 жылы 3 наурызда О'Коннор Джон Стюартпен бірге *The Daily Show* сатиралық теледидарлық бағдарламасында веб-сайтты насихаттау үшін шықты. 2009 жылдың тамызында веб-сайт екі интерактивті ойын қосқан. Бастама *iCivics* бола отырып кеңейді. 2010 жылдың мамырында орта және орта мектеп мұғалімдеріне арналған сабақ жоспарлары, ойындар және интерактивті бейне ойындар ұсынады. 2015 жылға қарай *iCivics* ойындарында тіркелген қолданушылар ретінде 72000 мұғалім болды және оның ойындары 30 миллион рет ойналды.

Ол АҚШ конституциясына арналған Филадельфиядағы ұлттық конституция орталығының қамқоршылар кеңесінде қызмет етті. 2015 жылдың қараша айына дейін О'Коннор Орталықтың сенімді өкілі болуға көшті. 2013 жылдың сәуір айында ұлттық сот реформасын насихаттау ұйымы Стейктегі әділет директорлары кеңесі О'Коннордың ұйымға құрметті төраға ретінде қосылатынын мәлімдеді.

2009 жылы О'Коннор 501 (c) (3) коммерциялық емес ұйымын құрды, қазір ол *Сандра Дей О'Коннор институты* деп аталады. Оның бағдарламалары азаматтық дискурсты, азаматтық белсенділікті және азаматтық білімді насихаттауға арналған болатын. 2019 жылы О'Коннор институтының кураторы болған Аризонадағы оның бұрынғы кірпіштен тұратын резиденциясы Ұлттық тарихи орындардың тізіліміне енгізілді. 2020 жылы О'Коннор институты өзінің көп буынды цифрлық платформасын іске қосты. О'Коннор О'Коннор институтының негізін қалаушы және кеңесшісі қызметін атқарады.

Ол Финикстің кіші лигасының мүшесі және президенті болды.

О'Коннор Азаматтық дискурс жөніндегі ұлттық институттың (NICD) Ұлттық консультативтік кеңесінің негізін қалаушы тең төрағасы болды. Аризона университетінде 2011 жылы бұрынғы конгрессмен Габриэль Гиффордс атылғаннан кейін құрылды, нәтижесінде 6 адам қаза тауып, 13 адам жараланды.

Жеке өмірі
----------

Жоғарғы Сотқа тағайындалғаннан кейін О'Коннор және оның күйеуі Вашингтондағы Калорама ауданына көшті. Вашингтондағы әлеуметтік сахнада О'Коннорлар белсенді бола бастады. О'Коннор бос уақытында теннис пен гольф ойнады. Ол епископтық шіркеудің шомылдыру рәсімінен өткен болатын.

1988 жылы О'Коннор сүт безі қатерлі ісігінен емделді (сол жылы оның аппендиксті де алып тастады). Сол жылы Джон О'Коннор Вашингтондағы және Миллер мен Шевальердегі адвокаттар кеңсесінен кетіп, оған Вашингтон мен Феникс арасындағы уақытты бөлуді талап етті.

Оның күйеуі Альцгеймер ауруымен 20 жылдай, 2009 жылы қайтыс болғанға дейін зардап шеккен және ол ауру туралы хабардар етумен айналысты. Соттан шыққаннан кейін О'Коннор Аризонаның Финикс қаласына қайта оралды.

2013 жылы О'Коннордың достары мен әріптестері О'Коннордың ұмытшақ болып, аз сөйлесетінін байқады. 2017 жылға дейін арқадағы қиындықтар О'Коннорға мүгедектер арбасын қолдануды қажет етті және көмекшіні үйге әкелген болатын. 2018 жылдың қазан айында О'Коннор Альцгеймер тәрізді деменцияның алғашқы сатысында диагноз қойылғанын анықтағаннан кейін қоғамдық өмірден өзінің тиімді зейнетке шығатынын жариялады.

Джон Пол Стивенс 2019 жылы қайтыс болғаннан кейін, О'Коннор Бургер сотында қызмет еткен соңғы тірі Әділетші болды.

Әдебиет
-------

* Джоан Бискупич *Sandra Day O'Connor: How the First Woman on the Supreme Court Became Its Most Influential Justice* (2005), биография
* Флауерс Пруденс "‘A Prolife Disaster’: The Reagan Administration and the Nomination of Sandra Day O’Connor". *Journal of Contemporary History* 53.2 (2018): 391-414 беттері.
* Монтини, E. J. (2005) "Rehnquist is No. 1, O'Connor is No. 3, Baloney is No. 2."
* Лэйзи Би "Growing Up on a Cattle Ranch in the American Southwest", дәйексөз
* "Presidential Medal of Freedom"
* Вашингтон Вальдес, Диана (2005). "Hometown stars – Sandra Day O'Connor"
* "Sandra D. O'Connor"
* Кларк, Сюзан (2010). "Retired Supreme Court Justice Sandra Day O'Connor Backs Elena Kagan Nomination"
* Глэс, Эндрю. "Senate confirms first female Supreme Court justice, Sept. 21, 1981"
* S.M. (2013). "Endorsing the endorsement test"
* "Regula Pro Lege, Si Deficit Lex: The Latin Sapience of High Judges". Мұрағатталған 19 қарашаның 2016 жылы. *The Federal Bar Association.*
* "Justice O'Connor: affirmative action should continue"
* "Planned Parenthood of Southeastern Pennsylvania v. Casey", 505 U.S. 833, 851 (1992).
* О'Коннор, Сандра Дэй (2003). "Remarks at the Southern Center for International Studies" (PDF)
* Марголик, Дэвид. "Behind the aftermath of the 2000 U.S. election"
* ABC News (2006). "Sandra Day O'Connor Writes Children's Book"
* Бравин, Джесс (2009). "Change of Venue: In Retirement, Justice O'Connor Still Rules"
* "O'Connor questions court's decision to take Bush v. Gore" Мұрағатталған 4 мамырдың 2013 жылы.
* "Bumpy Start for a Court Cloaked in Grandeur"
* "Constitutionally Speaking New Hampshire"
* "About". *National Institute for Civil Discourse. July 5, 2015.*
* Хааг, Мат (2018). "Sandra Day O'Connor, First Woman on Supreme Court, Reveals Dementia Diagnosis"
* АҚШ Ұлттық Мұрағаттары. "Reagan's Nomination of O'Connor"
* Байланысты Баспасөз (2005). "Sandra Day O'Connor: The reluctant justice"