recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dreamachine маңындағы Дэвид Вудард және Берроуз, шамамен 1997 ж
**Уильям Сьюард Берроуз** (ағыл. William Seward Burroughs; 1914 жылы 5 ақпан Сент-Луис, Миссури, АҚШ – 1997 жыл 2 тамыз, Лоуренс, Канзас, АҚШ) – американ жазушысы және эссеші. 20 ғасырдың екінші жартысындағы негізгі американ авторларының бірі, Аллен Гинзберг және Джек Керуак қатарындағы, сонымен қатар өз заманының жарқын жазушысы. 1981-1997 жылдар аралығында Америка өнер және әдебиет академиясының мүшесі болады. Француз өнер және әдебиет орденінің командоры.

Ертеректегі балалық шағы
------------------------

Уильям Сьюард Берроуз 1914 жылы 5 ақпанда Сент-Луисе (Миссури штаты) қаласында танымал кәсіпорын иесі отбасында дүниеге келеді.Оның атасы Burroughs Corporation компаниясының негізін қалайды және есеп машиналарын ойлап табады, дегенмен үлкен көлемді ақша таба алмады. Қырық бір жасында дүниеден өткеніне дейін ұйым фирмасында белгілі бір үлес иесі бола алмайды, игерген аз ғана үлесін де сатуға мәжбүр болады; өсиетнама атқарушысы есеп машинасының мүлдем пайдасыз және табыс әкелмейді деп есептейді. Өнертапқыш өз отбасына мұра ретінде ештеңе қалдырмайды. Болашақ жазушының әкесі Мортимер Перри Берроуз (ағыл. Mortimer Perry Burroughs) әйнек өндіретін фабриканың басшысы болған.

Жастық шақ
----------

1942 жылы Берроуз өз еркімен армияға кетеді, алайда ол жерде көп болмайды; Уильям жаттығулардан тез шаршайды. Ол көбінесе офицер рөліне жақынырақ болғандықтан берілген жаттығуларды тастауға бел буады. Болашақ жазушы анасының көмегіне жүгініп, қызметке жарамсыз деп жаздырып алады. «Мені қызметте көтерілу құқығынсыз, мерзімсіз қызметке жарамды деп есептеп армияға шақыртады. Әскер жүгінің қиын болатынын сезінгеннен кейін, жындыханадан келісім жасатып алады».

1951 жылдың ортасында Уильям «қытай әдісі» бойынша есірткі қабылдауды тастауға тырысып, АҚШ-та Гинзберг хаттарына дайын тарауларды жіберіп, өзінің алғашқы кітабы бойынша белсенді жұмыс жасайды. Жазушы материалдардың автобиографиялығынан бір тақырыптан екінші тақырыпқа секіріп отырды, осының салдарынан қолжазба мәтіндері екі кітап – «Гомосек» және «Джанки» болып бөлінеді. Бұл кітаптың баспагері ретінде «Ase Books» басып шығаруы керек еді, алайда баспа өкілі автордың шектен тыс гомосексуальді тәжірибесін романға қосудан бас тартады, материалды бөлек екі жұмысқа бөлудің себебі де осы болатын: «Мен «Эйс Буксті» «Джанкиді» басып шығарған редактор ретінде білемін, егер ол «Гомосекті» басып шығарса абақтыға қамалатынын айтқан».

Өмірінің соңғы кезеңі
---------------------

Қайтыс болуы
------------

Шығармашылығының бағасы
-----------------------

Шығармалары
-----------

Ағылшын тіліндегі бірінші басылымдары:

* Speed — 1970. — ISBN 0-7004-0050-8.
* Kentucky Ham — 1973. — ISBN ISBN 0-525-13850-1.
* Cursed From Birth: The Short, Unhappy Life of William S. Burroughs JR. — 2006. — ISBN 1-933368-38-1.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Чандарлапати, Р. «Woodard and Renewed Intellectual Possibilities», *Seeing the Beat Generation* (Джефферсон, NC, АҚШ: McFarland & Company, 2019), 142–146 беттер.
**Луковая** – Алтай тау жүйесіндегі Тікирек жотасының оңтүстігінде, Қазақстан мен Ресей шекарасындағы тау.

Географиялық орны
-----------------

Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданының солтүстік-шығысында, Карагужиха ауылынан солтүстік-батысқа қарай 16 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 1307 м, ұзындығы мен мен ені 5-7 км. Жартасты, шатқалды беткейлерін қарағай, балқарағай, самырсыннан тұратын орман көмкерген. Оңтүстік баурайынан Бобровка өзенінің салалары бастау алады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
Агротехникалық талаптар
=======================

Сабан мен топанды егіндіктен дән жинаған кезде, бірмезгілде жинау керек. Сабанның топырақпен 2 проценттен аспайтындай ластануына, сабанның жеңіл бөліктерінің 5 проценттен аспайтындай сырап болуына жол беріледі.
Жиналған сабан мен топанның едәуір бөлігі малға беріледі. Сонадай-ақ оны төсеніш материал ретінде пайдаланады, өйткені ол ылғалды жақсы сіңіріп, оның үстінде жатқан малдың жылуын сақтайды. Жел эрозиясы күшті аймақтарда, сабанды ылғал жапқыш ретінде пайдаланады.
Сабанды жинау біраз қиыншылықтар тудырады, өйткені оның көлемдік массасына қарағанда 40 есе кем, ол сусымалы емес едәуір жерді алып жатады, оны жинау мерзімі шектелген, жалпы массасы, дәннің жалпы массасына қарағанда шамамен 1,2 есе көп екендігіне байланысты. Сондықтан дәнді дақылдарды жинауға жұмсалатын барлық шығындардың 60-70 процентке жуығы, егіннің дән емес бөлігін жинау үлесіне тиеді. Жинау кезінде сабан шығынына жол берілмейді, өйткені ол кейінгі егіс жұмыстарын қиындатады.

Дереккөздер
===========

Машина-трактор паркін пайдалануда ұйымдастыру және жұмыс жүргізу технологиясы: селолық орта кәсіптік-техникалық училищелерге арналған оқу құралы.Мухин А.А.
Ольга Васильевна Шишигина

**Ольга Васильевна Шишигина** (1968 жыл Алматы, Қазақстан) - қазақстандық жеңіл атлет, спринтерші, Сидней олимпиадасының чемпионы (2000), Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері.

Биографиясы
-----------

Шишигина Ольга Васильевна 1968 жылдың 23 желтоқсанында Алматы қаласында туған.

Жеңіл атлетикамен (Кедергілерден 100 метрлік спринтерлі орғу) 1978 жылдан бері шұғылданады.

1985 жылы КСРО құрама командасы сапына кірген.

1986 жылдан Кеңестер Одағының көптеген чемпионаттарына қатысқан және одан бірнеше дүркін жүлделерге ие болған.

1992 жылы ТМД елдерінің "Жастар ойыны" жарысының таңдаулы төрттігіне енген (Донецк қаласы).

1994 жылы Санкт-Петербург қаласында өткізілген ойында Халықаралық дәрежедегі спорт шебері нормативін орындаған.

1994 жылғы Жапонияның Хиросима қаласында өткен Азия ойындарында жеңімпаз болған, осыдан кейін оған "Қазақстан Республикасының спортқа еңбек сіңірген шебері" атағы берілген.

1995 жылдардағы жазғы (Гетеборг, Швеция) және қысқы (Барселона) әлем чемпионаттарының күміс медаль иегері. Одан кейін 1999 жылғы жабық жайда өткен (Маэбаши, Жапония) әлем чемпионатында алтын жүлде мен 2000 жылғы Сидней олимпиадасындағы жеңісі.

2007 жылы Канаданың Эдмонтон қаласында өткен әлем чемпионатында күміс жүлдені иеленді. Содан кейін спортшы жарақат алуына орай үлкен спортпен қоштасты.

2002 жылы Қазақтың мемлекеттік туризм және спорт Академиясын бітірген. Қазақтың мемлекеттік туризм және спорт Академиясының жеңіл атлетика кафедрасының меңгерушісі.

Марапаттары
-----------

* І дәрежелі "Барыс",
* "Құрмет",
* "Дарын" ордендері.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2
Орегон университетінде шығарылған қара қызанақтар
**Қара қызанақ** - түр-реңкі өзгеше, сырты қара, іші қызыл қызанақ түрі. Сырты ұнамсыз көрінгенімен, жегенге өте дәмді, құрамы пайдалы дәрумендерге толы болып келеді. Indigo Rose - қызыл мен күлгін қызанақтың будандасуынан пайда болған жаңа түр немесе жоғары нәрлі көкөніс. Күлгін қызанақтардың болатынын осы күні де көпшілік біле бермейді. 

Америка ғалымдары үлгілендірген (модифицированный) осы бір көкөніс арнайы антиқышқылға толы болады. Оны антоциан деп атайды. Антоциан диабет пен семіздікке қарсы ем және қызанаққа күлгін түсті түр-реңкті сыйлайтын пигмент. Осы жерден, күлгін қызанақтарды әдеттегі қызыл қызанақтармен будандастырғанда, қара сұрып шығады екен. Қара қызанақтар Орегон университетінде профессор Джим Майерстің басшылығымен алынуда. Көздеген мақсат - қызанақтың денсаулыққа пайдалылығын арттыру. Зерттеушілер күлгін қызанақтың антоциан пигментіне ие екенін, қаражидек түсін бере алатынын білгенде, оларды қызанақтың жабайы түрлерімен будандастырып шығаруды қолға алған. Нәтижесінде қара түсті қызанақ шығарылған, ол өз кезегінде антоциан қоспасына ие дүниедегі ең үздік қызанақ шырыны саналуда. Қара қызанақтың бар екені ертеректен белгілі, бірақ Indigo Rose - будандастырылып шығарылған жалғыз ғана шынайы қара қызанақ, қызанақтың қара қанық сорты болып табылады. Қара қызанақтар әдеттегі қызанақтар секілді аса тәтті емес, есесіне, өткір хош иіске ие.

Тағы қараңыз
------------

Қызанақ

Сыртқы сілтемелер
-----------------
16 гасыр book-shaped French cipher machine, with arms of Henri II of France
**Криптография**(гр. *κρυπτός* — жасырын және гр. *γράφω* — жазамын) - деректер мен хабарлардың әлдеқайда қауіпсіз сақталуы мен таратылуы үшін оларға код тағайындауға арналған стандарттар мен хаттамалар жиынтығы. Таралым ортасы (мысалы, Интернет) сенімсіз болса, сіз өз сезімтал файлдарыңызды шифрлау үшін криптографияны қолдана аласыз — басқа адамның оны түсінуі мүмкіндігі азаяды және деректердің біріктірілуі олардың құпиялығын сақтау сияқты қамтамасыз етіледі.

Сіз сандық қолтаңбалар мен куәліктерді пайдалана отырып, шифрланған деректер мен хабарлардың түпнұсқасын тексере аласыз. Криптографиялық әдісті қолдану кезінде криптографиялық кілттер құпия түрінде сақталуы тиіс. Дегенмен, алгоритмдер, негізгі өлшемдер және файл пішіндері қауіпсіздікке нұқсан келтірмей, ортақтастырылады.

Криптографияның екі іргелі әрекеті шифрлау және шифрды анықтау болып табылады. Шифрлау түпнұсқа ақпаратты шығара алмайтындай етіп деректі кодтау болып табылады. Ал шифрды анықтауда кодталған дерек криптографиялық кілттерді пайдалана отырып түпнұсқаға қайта оралады.

Шифрлау және шифрды анықтау үшін сізге шифр алгоритмі және кілт керек. Көптеген шифрлау алгоритмдері бар, соның ішінде Деректі шифрлау стандарты(DES), Rivest/Sharmir/Adleman (RSA) шифрлары, RC2 және RC5. Осы параметрлердің әрқайсысында кілт жай мәтінді (оқуға болатын) шрифтелген мәтінге (кодталған және оқуға мүмкін емес) түрлендіру үшін алгоритммен сәйкес қолданылады.

DES, RC2, және RC5 симметриялық кілт технологиясы немесе құпия кілт криптографиясы ретінде белгілі, себебі деректі шифрлауға қолданылған кілт оның шифрын анықтауға да бірдей қолданылады. Сол себепті, кілт деректі шифрлайтын топ пен оның шифрлауын анықтайтын топ арасында құпия түрде ортақ болуы керек.

RSA ортақ кілт криптографисы немесе ассиметриялы криптография ретінде танымал, себебі ол екі кілт түрін қолданады: ортақ және жеке кілт. Кілттер өзара математикалық қатысты, бірақ олардың бірін білмесеңіз, екіншісін шығара алмайсыз. Жеке кілт құпия сақталады — тек қана криптографиялық жұпты жасағандар ғана оған кіре алады. Ортақ кілт Интернет сияқты қауіпсіз емес орталарда пайдаланылады. Ортақ кілт жүйелерін қолдану кезінде екі тарап арасында ортақтастырылған құпия болмайды. Егер ортақ кілт деректі шифрлау үшін пайдаланылса, онда оның шифрын тек жеке кілт қана шеше алады. Сол сияқты егер жеке кілт деректі шифрлау үшін пайдаланылса, онда оның шифрын тек ортақ кілт қана шеше алады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А. Қ. Құсайынов.
 – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5

Тағы қараңыз
------------

* Шифр
* Криптография тарихы
* Войнич қолжазбасы

Сілтемелер:
-----------

* КРИПТОГРАФИЯ | Онлайн Энциклопедия Кругосвет
* Криптография от ЗАО "Третья Планета". Все о криптографии. Виды ...
**Ливтер** (өзд. атауы -ливли, каламисз (балықшы), рандаист (жағалау тұрғыны)) — шағын балтық-фин халқы. Болжам бойынша олар Балтық елдеріне шығыс және солтүстік-шығыс бағыттан келген. Ливтермен ең жақын туысқан халықтар — қазіргі эстондықтар, олармен ливтер 20 ғасырдың басына дейін экономикалық және тілдік байланыста болды. Толық және жеткілікті көп этникалық қауымдастық ретінде ливтер 12 ғасырға дейін өмір сүрді, содан кейін олардың әртүрлі Балтық тайпаларымен біртіндеп этнолингвистикалық ассимиляциясы басталды, соның негізінде қазіргі латыштар ливтердің тікелей қатысуымен қалыптасты. Жалпы саны- 400, Латвияда -167 (2015).

Тілі
----

Прибалтика-финн тілдері шоғырының финн-угор тобына жатады. Алғашқы лив тіліндегі кітаптар 19-ғасырдың ортасында жарық көрді. 1920-39 ж. латын әліпбиі негізінде 1920-39 ж. жазуы пайда болып, мектеп оқулықтары, күнтізбелер, журналдар шығарылды.

Діні
----

Ливтер христиан дінінің протестант тармағының лютеран бағытын ұстанады.

Тарихы
------

Ливтер - 12 ғасырдағы орыс жылнамаларында көрсетілген либь тайпасының ұрпақтары. 13 ғасырда Ливон орденінің Курляндия мен Ливонияны жаулап алуынан кейін курштармен, латгалдармен араласып кетті.
1202 жылы крестшілер Даугаваның сағасында Рига бекінісін құрды. 1205 жылға қарай ливтердің едәуір бөлігі шоқыну рәсімінен өтуге мәжбүр болды. Дінге байланысты күрес тағы бірнеше жылға созылды, ливтер леттер мен Полоцк князьдерін өз жағына тарта алды, XIII ғасырдың 20-жылдарында ливтер немістердің көмекші армиясын құрайды және олармен бірге эсттерге, леттерге және орыстарға қарсы шықты.
13 ғасырдың аяғынан бастап ливтер туралы мәліметтер өте аз. 

Ливтердің дәстүрлі кәсібі - балық аулау.

Кәсібі
------

Ливтер балық аулаумен, ормандағы ара шаруашылығымен және аңшылықпен айналысады. Ауылды жерлерде тұрады. Балық аулау артельдерінде жұмыс істейді.

Мәдениеті
---------

Лив мәдениетінің ажырамас бөлігі - дәстүрлі түрде теңіз жағалауында (Лив жағалауында) айтылатын Лив тілінде орындалатын Лив әндері. Көптеген лив әндері ұлттық латыш әндеріне айналды.  
 
Ливтер қалалық киімдерді латыштарға қарағанда ертерек кие бастады. Лив костюмдерінің бөліктері 19 ғасырдан бері сақталған.

Қазақстандағы ливтер
--------------------

Ливтер Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы ливтердің саны: 1989 ж. 7-адам, 1999 ж. 3 адам, 2009 ж. 49 адам тұрды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан халқы. Энциклопедия. /Бас.ред. Ж.Н.Тойбаева. /Құраст.Ғ.Жандыбаев. Г.Егеубаева.- Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2016. 303-бет ISBN 978-601-7472-88-7
**Ольга Евгеньевна Блудова** (тұрмысқа шыққан соң — **Сафронова**, 5 қараша 1991, Қарағанды) — қазақстандық жеңіл атлетші, Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері. 2012 жылы Лондонда өткен Олимпиада қатысушысы.

Өмірбаяны
---------

О.Е.Блудова Қарағанды қаласында дүниеге келген. Ольга ұзындыққа және биіктікке секіру секторынан бастады. Өзін бөгеулермен жүгіруден сынап көрді. Ақыр аяғында Юрий Иванович Маштаковтың жетекшілігімен спринтке келді.

Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы. Халықаралық «Өзбекстан кубогы» жарысында «А» тобында 2012 жылғы Олимпиаданың олимпиадалық нормативін орындады.

60 метрге жүгіру және эстафета бойынша 2010 жылғы жабық ғимараттағы Азия чемпионатының жүлдегері. 100 м қашықтықтағы қазақстандық рекордшы – 11,37 с.

2012 жылғы Олимпиадада 100 метрге жүгіруден 24-ші болды.

2013 жылы Мәскеуде өткен әлем чемпионатында 23,83 с нәтижесімен, жартылай финалға жолдама ала алмады.

Жеке өмірі
----------

Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің студенті.

Әкесі Евгений Блудов – жүргізуші. Анасы Ирина — бөгеулермен жүгіруші. Ағасы Максим Блудов биіктікке секірумен айналысады.

Күйеуі — әйгілі ұзындыққа секіруші Константин Сафронов.

Сілтеме
-------

* Ольга Евгеньевна Блудова(қолжетпейтін сілтеме) Қарағанды облысы әкімдігінің порталында
* Принцесса спринта

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Мади Карамендин* Ольга Сафронова: «Нам не хватает соревновательного опыта».  sports.kz (21 маусым 2013).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 қараша 2021.
1998
**Олег Николаевич Ефремов** (1 қазан 1927, Мәскеу — 24 мамыр 2000, сол жерде) — Кеңестік және Ресейлік театр режиссері, актер, педагог және театр қайраткері, КСРО халық әртісі, Социалистік еңбек батыры, 3 КСРО мемлекеттік премиясының лауреаты және 2 РФ мем. премиясының лауреаты, алғашық шығарушылардың бірі және КСРО театр қайраткерлер союзының басқаруының бірінші хатшысы, КСРО кинемотографистар одағының мүшесі. 1955 жылдан бері КПСС мүшесі. 

Өз уақытың көрнекті театр режиссерлерінің бірі, Олег Ефремов әрқашан актер болып қалды, сонымен қатар театр сахнасында естен кетпес, ұмытылмайтын замандастарының рөлін пьессаларда сомдаған. Михаил Булгаковтың "Кабале святош"  ең үздік Мхатов периодының рөлдерін ойнады, сомдады.

Дереккөздер
-----------
**Бояу қызылтамыры** (лат. *Arnebia euchroma* немесе лат. *Macrotomia euchroma*) – айлауыктар тұқымдасына жататын қызылтамыр түрі. Тауға тән түр, ірі қиыршық тасты беткейлерде, жартастарда және альпі белдеуіндегі қорымдарда өседі. Ұғам қызылтамырынан айырмашылығы бояу қызылтамыр бүкіл Тянь-Шаньда, сондай-ақ Жоңғар Алатауы және Алтайда кездеседі, ал екінші түр тек Қазақстандық Батыс Тянь-Шаньмен шектеледі. Онша биік емес (35 сантиметрге дейін) шөптесін көпжылдық, тамырсабағы жуан, күңгірт қызыл түсті, одан барынша тығыз жастық құратын көптеген вегетативті және генеративті өскіндер жетіледі. Сабақ түбіндегі және сабақтағы жапырақтар саны көп, қандауырша таспа тәрізді түкті (сабаққа ұқсас), бірақ бояуы олардың сары емес, шарап қызыл түсті. 
Қызылтамыр мамыр-шілдеде гүлдеп, жемістері (ұсақ дөңесті, қоңыр, жаңғақшалар) шілде-тамызда піседі. Бұл түрдің тамырсабағы қытай, тибет медицинасында жақсы таныс, ісіктің кейбір түрлерінің қан бұзылғанда, өкпе ауруларына және уланғанда қолданады. Құрамында болатын бояғыш заттар косметикалық заттарды жасауға (опа, іріңге жағатын бояу, далап) пайдаланылады. Сондай-ақ жүнді және жібекті қызыл, көк және күлгін түске бояу үшін қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстанның өсімдіктер әлемі. Суретті энциклопедия". Алматыкiтап баспасы 2008 Автор: Иващенко А.А.
**Сіңір** (лат. *tendo* — қатаю, созылып керілу) — бұлшық еттерді қанқа сүйектеріне бекітетін бұлшық ет бөлігі.

  

**Сіңірді** бір бағытта тығыз жатқан коллаген талшықтарының будалары түзеді. Сіңірдің құрамында біріншілік, екіншілік, үшіншілік кейде төртіншілік коллаген талшықтарының будаларын ажыратады. Біріншілік талшықтар будаларының араларында фиброциттер қатарлары және аморфты зат орналасады. Талшықты борпылдақ дәнекер ұлпасымен (эндотеноний) қапталған бірнеше біріншілік талшықтар будалары екіншілік будаларды түзеді. Бірнеше екіншілік талшықтар будалары жалпақ келген талшықты борпылдақ дәнекер ұлпасы қабатымен (перитеноний) қапталып, үшіншілік талшықтар будаларын құрайды. Көптеген **сіңірлер** үшіншілік талшқктар будаларынан тұрады. Ірі сіңірлерді түзуге төртіншілік талшықтар будалары қатысады. Перитеноний мен эндотонийдің құрамында сіңірді қоректендіретін қан тамырлары және жүйкелер болады. **Сіңір** тіректік қызмет атқарады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ - Алматы: "Сөздік-Словарь", 2009. ISBN 9965-822-54-9
**Альваро Арбелоа Кока** (ис. *Álvaro Arbeloa Coca*; 17 қаңтар 1983 жылы, Саламанка) — испандық футболшы, қорғаушы.

Карьерасы
---------

### Клубтық

Альваро мадридтік Реалмен өте жас кезінде сатып алынып, клубтың жастық командасында ойнай бастайды, команданы сол кезде Рафаэль Бенитес жаттықтырған. Уақыт өте келе резервті құрамаға ойнай бастайды, негізгі құрама сатысында 2 рет ойынға шығады, бірақ ол жерде тұрақтана алмайды. 2006 жылдың 24 шілдесінде Депортиво Ла-Коруньяға көшеді, бұл трансферді көбірек ойын уақытын алу үшін болған деп себеп келтіреді.

Тез уақыт ішінде Ливерпуль клубының назарына түседі және 2007 жылдың 31 қаңтарында ағылшын клубына өтеді. Келісім шарт суммасы 2,5 миллион фунт стерлинг құрады, ақшаның жартысын Реал Мадрид алды. Оның Ливерпульдегі дебюті 10 ақпанда Ньюкасл Юнайтед клубына қарсы ойында өтті, мерсисайдтық клуб ол ойында жеңіліс тапты. Альваро бұл ойында Жермейн Пеннант орнына шықты. Бұған қарамастан оның толық дебютін Барселонаға қарсы Чемпиондар Лигасының 1/8 финалында өткен матч десе де болады. Арбелоа бұл ойынға негізгі құрамында сол жақ қорғаушы позициясында шығады. Оның негізгі мақсаты Лионель Мессиге қарсы жақсы қорғану болды. Барселона бірінші гол соққанымен (кірген доп Арбелоаның да қатесі) , Ливерпуль екі гол соғып жеңіске жетеді.

2007 жылдың 7 сәуірінде Арбелоа Ливерпуль үшін бірінші голын соғады (Рединг футбол клубы қақпасына), солай ол 14 жарым жыл ішінде Ливерпуль сатысында 2 номерлі футболка киіп, ресми матчта гол соққан бірінші ойыншы болды, және осы уақыт ішінде Ағылшын Премьер-Лигасында осындай номермен гол соққан ойыншы болды. 1992 жылдың 16 желтоқсанында Майк Марш Лигу Кубогының Төртінші раундының қайта ойналған матчінде Кристал Пэлас футбол клубы қақпасына гол соғады, ал екі жеті бұрын Премьер-Лигада (1992 жылдың 28 қазанында) сол клубқа гол соққан.

2007/2008 Ағылшын Премьер-Лигасының маусымының алдында Арбелоа «2» номерді «17» номерге ауыстырады, ол номер командадан Крэйг Беллами кеткеннен кейін босайды.

2008 жылдың 27 наурызында Арбелоа Испания ұлттық құрама сатысында дебютін жасайды. Италия ұлттық құрамасына қарсы өткен достық ойынының 73 минутында Серхио Рамосты алмастырады. Ойын 1-0 есебімен бітіп, испандықтар ұтады. 2008 жылдың мамырында Альваро Австрия және Швейцарияда өткен Еуропа Чемпионатына шақыру алады, Испания құрамасы бұл турнирде жеңімпаз атанады.

### Ұлттық құрама

**Қатысқан турнирлері**

* Футболдан Еуропа чемпионаты 2008
* Конфедерациялар кубогы 2009
* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
* Конфедерациялар кубогы: 2013

Жетістіктері
------------

* Еуропа чемпионы: 2008, 2012
* Чемпиондар Лигасы: 2013/14, 2015/16
* Әлем чемпионы: 2010
* 2010-2011 маусымдағы Испания Кубогы Иегері
* 2011/12 Футбодан Испания Чемпионаты жеңімпазы
* 2012|2012 Испания Суперкубогы иегері

Сілтемелер
----------

* RealMadrid.com ресми сайтындағы ойыншы профилі  (ағыл.)
* LiverpoolFC.tv сайтындағы ойыншы профилі  (ағыл.)
* LFCHistory.net сайтындағы ойыншы профилі  (ағыл.)
* LiverpoolFC.ru сайтындағы ойыншы профилі Мұрағатталған 17 желтоқсанның 2007 жылы.  (орыс.)
* Liverbird.ru сайтындағы ойыншы профилі  (орыс.)
**Шарль Жирарде** (фр. *Karl Girardet*, кейінірек *Карл* деген атпен әйгілі; 13 мамыр 1813, Ле-Локль, кантон Невшатель — 24 сәуір 1871, Версаль) — швейцарлық жанрлық суретші және пейзажшы, Леон Коньенің шәкірті.

Швейцария мен оның халқының өмірінің көріністерін бейнелеген, сосын 1836 жылдан бастап Испания мен Солтүстік Африкаға саяхат жасап, осы елдердің табиғаты мен өмірін бейнелеген. Оның басты суреті - «Католик әскерімен кездескен протестанттар жиыны»(1842).

Отбасы
------

Оның ағасы Абрахам (1764-1723), әкесі Шарль-Самуэль (1780-1863), бауырлары Эдуард (1819-1880) және Поль (1821-1893) әйгілі суретшілер болды.

Галерея
-------

* Католик әскерімен кездескен протестанттар жиыныКатолик әскерімен кездескен протестанттар жиыны
* Король Луи-Филипп Тюильри салонында Айова үндістердің биін көруде, 21 сәуір 1845 жылКороль Луи-Филипп Тюильри салонында Айова үндістердің биін көруде, 21 сәуір 1845 жыл
* Кедейлерге бару, 'Le Magasin Pittoresque' алынған иллюстрацияКедейлерге бару, 'Le Magasin Pittoresque' алынған иллюстрация
*Басқа мағыналар үшін Отырар апаты деген бетті қараңыз.*

**Отырардың күйреуі** — 1991 жылы «Қазақфильм» киностудиясында режиссер Ардақ Әмірқұлов түсірген драмалық фильм. Фильм кейіпкерлерінің тағдыры әсерлі шайқас көріністерімен шебер тоғысқан.

Сюжеті
------

Ежелгі Отырар қазақ өркениетінің бесігі болған. XIII ғасырдың басында қаланы сол кезде 64 жаста болған Шыңғыс ханның әскері жаулап алады. Шыңғыс хан жасақтарына жасырын барлаушы болып енген ержүрек Інжу батыр жеті жыл ішінде құлдықтан мыңбасына дейін көтеріліп, соғыстың қыр-сырын меңгеріп алады. Шыңғыс ханның Орталық Азияға өз әскерін жіберу туралы шешім қабылдағанын білген Інжу Хорезм хандығына келе жатқан қауіп туралы хабарлауға асығады.

Рөлдерде
--------

* Дохдурбек Қыдыралиев - *Інжу, қыпшақ* (титрда Доха Қыдыралиев деп көрсетілген)
* Тұңғышбай Жаманқұлов – *Қайыр хан, қыпшақтардың билеушісі*
* Болот Бейшеналиев - *Шыңғыс хан*
* Абдурашид Махсудов - *Мұхаммед шах, Хорезм билеушісі*
* Зәуірбий Зехов - *көпес Ялвач*
* Сәбира Атаева - *Құлан*
* Қасым Жәкібаев – *діннен безген адам*

Түсіру тобы
-----------

* Сценарий авторлары: Алексей Герман, Светлана Кармалита
* Режиссер: Ардақ Әмірқұлов
* Операторлар: Сапар Қойчуманов, Әубәкір Сүлеев
* Суретшілер: Александр Ророкин, Өмірзақ Шманов, Людмила Трахтенберг
* Визажист: Светлана Маслова
* Композитор: Қуат Шілдебаев
* Монтаж: Г. Қыстауова
* Директоры: Алексей Герман

Марапаттары
-----------

1991 жылы «Отырардың күйреуі» фильмі шет тіліндегі ең үздік фильм ретінде "Оскар" сыйлығына Қазақстан атынан ұсынылды, алайда іріктеуден өтпеді. Сол жылы фильм Монреаль халықаралық кинофестивалінде FIPRESCI сыйлығымен және Фигейра да Фос кинофестивалінде "Күміс пластинамен" марапатталды.

1992 жылы Дохдурбек Қыдыралиев «Үздік ер адам рөлі» номинациясында «Кинотавр» сыйлығын жеңіп алды.

Ескертпелер
-----------

1. 1 2  Фильмнің brod.kz сайтындағы беті. *brod.kz* (31 қазан 2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 қыркүйек 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 26 тамыз 2020.
Екатерина Стриженова (2009)
**Екатерина Владимировна Стриженова** (20 наурыз 1968, Мәскеу, КСРО) — ресейлік актриса және тележүргізуші.

Өмірбаяны
---------

Екатерина Стриженова (Токмань) 1968 жылдың 20 наурызында Мәскеу қаласында дүниеге келді.

Әкесі - Владимир Илларионович, журналист, жазушы. Екатерина 6 жаста болғанда, әкесі көз жұмды. Анасы - Валентина Яковлевна, филолог. Басында орыс тілін шет тілі ретінде алып, сабақ берген. Күйеуінің өлімінен кейін, 36 жасында жалғыз екі баласымен қалды.

Бала кезінен бастап, Катя балаларға арналған бағдарламаларды жүргізе бастады. Сол кезде ата-анасы "Калинка" деген мәскеулік балалар би ансамбльіне берді.

Жас актриса Екатерина Токманьның дебюті 1984 жылы шыққан,"Көшбасшы" атты мелодрамадағы, 9 сынып оқушысы Тани Корнилованың рөлі болды. Бұл мелодраманың режиссері - Борис Дуров. Сочи қаласындағы түсірілімдерде өзінің болашақ жары - Александр Стриженовпен танысты. Жары екеуі мелодрамада басты рөлдерде түскен.

Мәскеулік мәдениет институтының режиссерлік факультетті бітірді.

Антон Чехов атындағы театрдың "Жер асты теміржолы" және "Гамлет" спектакльдерінде ойнады.

1997 жылдан бастап "Бірінші арнада" болатын "Қайырлы таң" атты бағдарламаның жүргізуші.

1997 жылы, әнші және композитор Александр Шевченконың "Бәрі сен қалағандай болады" және "Өзіне ғана" деген бейнебаяндарында түскен.

2010 жылдан бастап 2011 жылға дейін "ITALIA — Made in Italy" журналының бас редакторы болып жұмыс істеген.

Шығармашылығы
-------------

### Телевизиядағы жұмысы

Қазіргі таңда "Қайырлы таң" бағдарламасын жүргізеді.

"Colgate Total" тіс пастасының жарнамасында түскен.

"Олар және біз" ток-шоуының жүргізушісі (2013-2014).

### Театрдағы рөлдері

* «Шерткіш» — *Маша*
* «Құрмет көрсету» — *Санни Хейнз*
* «Гамлет» — *Офелия* (Антон Чехов атындағы театр)
* «Жер асты теміржолы» — ... (Антон Чехов атындағы театр)
* «Көңілдес әйелінің ұлдары»
* «Қалыпсыз қыз. Қалыпсыз қыз? Қалыпсыз қыз!!!»
* «Ханым» — *Ольга* («Арт-Серіктес ХХI»),
* «Таңдаулар күні» — *Виктория Александровна*
**Миямото Мусаси** (жап.宮本 武蔵,1584 жыл - 13 маусым 1645 жыл) — жапондық ронин, сонымен қатар Симмэн Такэдзо, Миямото Бэнносукэ, Симмэн Мусаси-но-Ками Фудзивара-но-Гэнсин деген есімдері де болған. Мусаси қылыштасу өнерімен аса танымал болған. Екі қылышпен шайқасуды үйрететін Хехо Нитэн Ити-рю атты самурайлар мектебінің негізін қалаған, шайқас құралы ретінде боккэна ұғымын енгізген. Екі қылышпен қылыштасу тәсілін ойлап тауып, өзі де тиімді пайдаланған. Бірінші ұзын қылыш - катана және қысқа қылыш – вакидзаси. Қазасына дейін 2 жыл бұрын Кумамото қаласынан алыс емес Кимпо үңгіріне тұрақтап, сол жерде әскери өнердің әдістері жайлы «Бес жүзіктің кітабын» жазып кеткен, осы кітап қазіргі уақытқы дейін қолданыста.

Миямото Мусаси.

Жастық шағы
-----------

Миямото Мусаси өмірінің алғашқы жылдары белгісіз, бірақ өзінің кітабында Миасака ауданындағы Миямото ауылында дүниеге келгендігі жайлы жазады. Оның дүниеге келген уақыты 1584 жыл ретінде көрсетілген. Балалық шағында оны Бэнносукэ деп атаған.

Алғашқы рет 13 жасында шайқасқа түскен, қарсыласы Кихэй Арима болған. Мусаси оны жерге жығып, таяқпен басынан ұрған, кейін Кихэй қанға қақалып қалған. Екінші шайқасын Мусаси 16 жасында өткізген. Ол танымал Акимэ Тадасимэ атты адаммен күрескен. Өмірінде орын алған шайқастарында Мусаси көп рет жеңімпаз атанған. 50 жасында бар жеңістерінің қорытындысын шығарған.

«Бес жүзіктің кітабында» Мусаси өзінің толық аты жөнін және титулын көрсеткен. Ол Симмэн Мусаси-но-Ками Фудзивара-н -Гэнсин ретінде айтылада, ол қылыштасу өнерінің асқан шебері болған, өз өмірінің барлығын дерлік осы салаға арнаған.

Ескерткіш
---------

* Миямото Мусаши мүсіні (宮本武蔵像)
* Мусаши храмы
* Лион-Жапония-Жапония-Франция мемориалы (兵法二天一流メモリアル)
* Альянс базасы (契約の台座)
* Будокан Миямото Мусаши (宮本武蔵顕彰武蔵武道館)

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Глейзе: самурай Миямото Мусашиге арналған мүсін
2. ↑  Глейзе: Миямото Мусаши мүсінінің ашылу рәсімі
3. ↑  Альянс базасы
4. ↑  Будокан Миямото Мусаши (Mimasaka.fr)

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Маслов, А. А. "Қасиетті қылыш" - Миямото Мусаси // самурайдың дзэні — Ростов-на-Дону: Феникс, 2005. — С. 269 - 283.
* Биография Мұрағатталған 27 қаңтардың 2016 жылы.
* Миямото Мусаси, хиохо нитен ичи рю кэндзюцу
* Миямото Мусаси Мұрағатталған 30 наурыздың 2008 жылы.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
NNDB · Find a Grave |
|  |
| Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Britannica (онлайн) |
|  |
| Нормативті бақылау | 
BIBSYS: 90171938 · BNC: a10672291 · BNE: XX1137078 · BNF: 11916327c · CiNii: DA00591155 · CONOR: 168762211 · GND: 118820907 · ISNI: 0000 0001 0927 6589 · LCCN: n81015349 · LNB: 000222517 · NDL: 00270885 · NKC: jn19981001873 · NLG: 277046 · NTA: 068765347 · NUKAT: n2002098558 · PTBNP: 568714 · LIBRIS: 195342 · SUDOC: 027032388 · VIAF: 96574356, 308269900 · ULAN: 500121067 |

 |
**Қазақстанда шайбалы хоккей**, Өскеменде 1955 ж. басталды. Осы қаладағы қорғасын-мырыш комбинатының "Торпедо" командасы КСРО ч-тында 1-топта ойнап 1987-88 жылғы қысқа маусымда жоғарғы топта өнер көрсетті. Кейінірек Қарағандының, Алматының, "Автомобилист", Теміртаудың "Строитель" командалары да 1-ші топта ойнады. Республикадағы шайбалы хоккейдің негізін осы лар қалап көптеген қала командаларының қатысуымен жал сайын ұлттық чемпионат өткізіліп тұрады. Қыс айларында балалар мен жасөспірімдер арасында "Аптын шайба" жүлдесі үшін бұқаралық жарыстар өтуде. Кей жылдары мұндай жарыстарға 100 мыңнан астам спортшылар қатысуда. 2002 жылдың аяғы мен 2003 жылдың басында Алматыда 20 жасқа дейінгі хоккейшілер ара-сында "А" тобы 1-дивизион бойынша, Әлем біріншілігі өтті. Бұған Украина, Жапония, Франция, Италия, Хорватияның және ҚР-ның командалары қатысты. Осы жарыста Украинаның құрамасы 9 ұпаймен 1-ші, Жапонияның құрамасы 8 ұпаймен 2-ші, Қазақстаның құрамасы 7,5 ұпайымен (3-жеңіс, 1-тең ойын, 1 ұтылыс) 3-ші орындарға шықты. Республиканың құрамасы ірі халықаралақ жарыстарда көзге түсіп келеді. 1996 ж. Жопонияның Нагано және 1998 ж. Оңтүстік Кореяның Конгвон қалаларында өткен Азия ойындарында ерлер, 2002 ж. Оңтүстік Кореяның Бусан қалаларында өткен Азия чемпионатында чемпион атанды. Хоккейден жарыс 2011 жылы Алматы мен Астана қалаларында өтетін қысқы Азия ойындарының бағдарламасында да бар.

Жылдың ең үздік хоккейшісі атанғандар
-------------------------------------

Қазақстан тәуелсіздігін алып, ҚР шайбалы хоккей федерациясы құрылып, қазақ хоккейі Халықаралық шайбалы хоккей федерациясының (ІІHF) құрамына енгеннен бастап, өткізіліп келе жатқан сауалнамалық бәйгеде мына хоккейшілер үздік танылған болатын: 

* 1992 жыл – Игорь Земляной,
* 1993 жыл – Константин Шафранов,
* 1994 жыл – Евгений Корешков,
* 1995 жыл – Андрей Пчеляков,
* 1996 жыл – Андрей Самохвалов,
* 1997 жыл – Владимир Завьялов,
* 1998 жыл – Александр Корешков,
* 1999 жыл – Дмитрий Уппер,
* 2000 жыл – Федор Полищук,
* 2001 жыл – Виталий Трегубов,
* 2002 жыл – Сергей Александров,
* 2003 жыл – Евгений Корешков,
* 2004 жыл – Анатолий Филатов,
* 2005 жыл – Виталий Колесник,
* 2006 жыл – Евгений Корешков,
* 2007 жыл – Талғат Жайлауов.
* 2008 жыл - Андрей Гаврилин


|  |  |
| --- | --- |
| 
П:
 | Қазақша Уикипедияда***«Хоккей»*** порталы бар |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3
**Жаңа Жанбай** — Атырау облысы Исатай ауданы, Нарын ауылдық округі құрамындағы ауыл.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы - Аққыстау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде.

Халқы
-----

1999 жылы тұрғындар саны 249 адам (133 ер адам және 116 әйел адам) болса, 2009 жылы 296 адамды (164 ер адам және 132 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

Жаңа Жанбай елді мекенінің салынуы, 1989 жылдан бастап Каспий теңізінің тасуынан сол кездегі Забурын совхозының орталығы Жанбай селосына су басу қаупі төнгендіктен туындады. 1991 ж. Нарын бекетінің шығысындағы Бәйге төбеге 450 тұрғын үй мен 15-тей мекемені көшіру жоспары жасақталып, облыстың барлық ауданынан құрылыс бригадалары келіп, тұрғын үйлерді салу жұмыстарын бастады. Жаңа орынға Жаңа Жанбай деген атау берілді. 2 жылда 60-тай тұрғын үй салынды. Одан совхоз орталығы мен селолық округті көшіру мақсатында мамандарға үй берілді. Нарын бекетіндегі бастауыш мектеп орта мектепке (1994) айналдырылды және Жаңа Жанбайдың оқушыларын тасуға автобус бөлінді, мұғалімдер үймен қамтамасыз етілді. Бірақ совхоздың тарауы мен қаржылық қиындыққа байланысты және теңіз тасуының баяулауымен 1996 жылдан бастап құрылыс жұмыстары жүргізілген жоқ.

Әлеуметтік және мәдени нысандары
--------------------------------

Жаңа Жанбай елді мекенінде бастауыш мектеп бар. Ауыл толық газбен және ауыз сумен қамтылған. Атырау - Астрахан тас және теміржол желісі өтеді.

* Жаңа Жанбай бастауыш мектебі — 2001 жылдың 1-қарашасынан бастап 80 орындық сыйымдылықпен 1 қатарлы бастауыш мектеп болып ашылды. Жер учаскесінің көлемі 0,35 га. Мектепте 4 бастауыш сынып, 1 мектеп алды даярлық тобы, бір шағын орталық тобы жұмыс жасайды.

Елді мекен көшелері
-------------------

* Арай көшесі
* Мерей көшесі
* Мұнайшы көшесі
* Парасат көшесі
* Ұстаздар көшесі

Дереккөздер
-----------

1. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том
2. ↑  Исатай ауданы, Алматы "Сардар", 2018 ISBN 978-601-80678-6-0
3. ↑   Мұрағатталған 13 қыркүйектің 2021 жылы. "Жаңа Жанбай БМ" ММ


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Атырау облысы Исатай ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Айбас •
 **Аққыстау** •
 Амангелді •
 Ауқайраң •
 Жанбай •
 Жаңа Жанбай •
 Жасқайрат •
 Зинеден •
 Исатай •
 Қызылүй •
 Мыңтөбе •
 Нарын •
 Өркен •
 Тұщықұдық •
 Хамит Ерғалиев •
 №17-темір жол айрығы 
 |

 |
Нуйома (2003)
**Сэмюэль Дэниел Шафиишуна Нуйома**, ағылш. *Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma* (чаще *Сэм Нуйома*, ағылш. *Sam Nujoma*, 12 мамыр 1929 жылы туған, Онганджера, Оңтүстік-батыс Африка) — Намибияның бірінші елбасы (1990 ж.).

1950 ж. Овамболенд халықтары ұйымының негізін салған. Оңтүстік-батыс Африка ұйымының бұрынғы атауы.

1960 ж. ұйымның бірінші президенті болған. Содан кейін көп жылдық ұмтылысынан БҰҰ-ы арқылы Оңтүстік-батыс Африкадан Оңтүстік Африка Республикасына кетуге мәжбүр болды (1966 ж.). Шамамен 30 жыл қуғындалған соң, Оңтүстік-Батыс Африка ұйымы басшылығына БҰҰ бақылауымен өткен сайлауда жеңіске жетті.

Тағы қараңыз
------------

* Намибия тарихы

Библияграфиясы
--------------

* Sam Nujoma, *Where Others Wavered, The Autobiography of Sam Nujoma*, London 2001

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Nujoma's interview to German magazine *Die Welt* (in German)
* Nujoma: Where Others Wavered (2006) imdb Мұрағатталған 16 наурыздың 2007 жылы.
**Айтбай Демікпеұлы** (Қарқаралы уезіне қарасты Егіндібұлақ болысы 1830 – сол жерде 1916) – халық әншісі, сазгер, төкпе ақын.

Өмірбаяны
---------

Найман тайпасының Терістаңбалы руынының *Ақтағыс* бұтағынан шыққан.

Әншілік, ақындық өнері, композиторлық таланты Орталық Қазақстанға кең танылған. «Раушан», «Перизат», «Хәлләм» т. б. әндері бар. Айтбай әңдері лирикалық сыршыл сазды келеді. Оның Ғаббас, Усайын, Қадыс, Мұқан деген балалары да шетінен әнші-өнерпаз болған. Айтбайдың әншілік-орындаушылық өнері балаларына, сол маңның әншілеріне кезінде елеулі әсер еткен. А. В. Затаевич Айтбай әндерін оның әнші балалары Ғаббас, Қадыс, Мұқан, Усайындардан жазып алды. «Раушанды» Е. Брусиловский «Қыз Жібек» операсында қолданды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
Өмірбаяны
---------

Его́р Кончало́вский (нағыз аты – Георгий Андреевич Михалков, 1966 жылы, 15 қаңтарда , Мәскеу қаласында дүниеге келді) – ресейлік режиссер, актер, продюсер және сценарийші. Егор Кончаловский Андрей Михалков Кончаловский кинорежисердың отбасында дүниеге келді. Және де анасы Наталья Аринбасарова. Өзінің шығутегі жайлы былай деді: «Томирис ханшайым туралы, кино түсіруді мақсаттайды. Бұл тарихи жобаны ол алдыға көздеді. Қазақстанның тарихи қызуғышылғын білдіреді. Менің ата – тегім осында дүниеге келген. Мен мұнда өзімді қазақ деп есептеймін, ал Ресейде - орыспын.»

Отбасы
------

Жұбайы - (заңсыз некеде) әртіс Любовь Толкалина.

Қызы – Мария (2001)

Дереккөздері
------------

""
**Михаил Ильич Бородулин** (8 шілде 1967, Өскемен, Қазақ КСР — 22 желтоқсан 2003, Магнитогорск, Ресей) — Қазақстандық хоккейші, шабуылшы. Өскемен қаласының хоккей клубының ұзақ мерзімді төрағасы — Илья Васильевич Бородулиннің ұлы және әйгілі хоккейші, қақпашы Владимир Бородулиннің бауыры.

Өмірбаяны
---------

Өскемен шайбалы хоккейінің тәрбиеленушісі, бірінші жаттықтырушысы - Владимир Решетников. 1994 жылға дейін өскемендік «Торпедода» ойнады, содан соң магнитогорсктік «Металлургке» ауысты. Аты аңызға айналған «Магниткада» 90-жылдардың аяғында көшбасшылардың бірі және команда капитаны болды. Ресей чемпионы атанып, командасымен бірге Еуролигада жеңіске жетті. Наганодағы (Жапония) 1998 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының ширек финалына шыққан Қазақстан құрамасында болды.

Хоккей мансабын 2000 жылы аяқтады, содан кейін кәсіпкерлікпен айналысты.

2003 жылдың желтоқсанында өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. Магнитогорскіде Правобережное зиратында жерленген.

Жетістіктері
------------

* 1993: Қазақстан чемпионы
* 1994: Қазақстан чемпионы
* 1995: Ресей чемпионатының қола жүлдегері.
* 1998: Наганодағы (Жапония) Қысқы Олимпиада ойындарының Қазақстан құрамасының құрамында ширек финалисті.
* 1998: Ресейдің вице-чемпионы және Ресей кубогының иегері.
* 1999: Ресей чемпионы және Еуролига чемпионы.

Сілтеме
-------

* Михаил Бородулин The Internet Hockey Database статистикасында  (ағыл.)
* Михаил Бородулин European Ice Hockey Online AB статистикасында  (ағыл.)
**Жылыжай газдары** — инфрақызыл диапазондағы радиацияны сіңіріп, қайта тарататын атмосферадағы кез-келген газ. Ол осылайша Жер беті мен атмосфераны жылыта түседі. Жер атмосферасындағы ең маңызды жылыжай газдарына көміртек диоксиді, метан және су буы жатады.

Қоршаған ортаға әсері
---------------------

### Озон қабатының жұқаруы

Жылыжай газдары атмосфераға фабрика мен зауыттардан шығарылып, озон қабатының жұқаруына алып келеді. Озон қабатының құрамына оттегінің аллотропиялық түрі озон кіреді. Бұл қабат Жерді Күннен келетін зиянды ультракүлгін сәулелерінен қорғайды.Ол ультракүлгін сәулелерінің 97-99 %-ын өзіне сіңіріп алып, қалғанын кеңістікке шағылдырып жібереді. Зиянды ультракүлгін сәулелері тері ісігін, шелдерді және өзге де қатерлі ауруларды тудырады, егін түсіміне және суға кері әсерін тигізеді. 1985 жылы үш британдық ғалым Джозеф Фарман, Брайан Гардинер және Джонатан Шанклин озон қабаты тесігін алғаш байқаған болатын. Қазіргі кезде озон тесігі тіпті Антарктиканың үстінде де қалыптасты. Ғалымдардың болжауынша, егер жылыжай газдары шығарылуын тоқтатса, елу жыл ішінде озон қабаты қайта қалпына келеді. Алайда, бүгінгі таңда бұлай болуы екіталай. 

### Ғаламдық жылыну

Ғаламдық жылыну – жердің бетіндегі орташа температураның артуы. Соңғы жүз жылда температурасы шамамен 0, 6 ºС-қа артты. Жылыжай газдары сол ғаламдық жылынудың басты себептерінің бірі болып тұр. Олар инфрақызыл диапазондағы радиацияны сіңіріп, қайта таратып, жер бетіндегі қалыпты температураның өзгерісіне алып келеді. Ғаламдық жылыну өз кезегінде мынадай салдарды тудырады: климаттың өзгеруі, жылу толқындарының жиі болуы, теңіз деңгейінің көтерілуі, мұздықтардың еруі, тасқындар, құрғақшылықтар мен дақылдардың шықпай қалуы секілді табиғи зардаптар.

Жылыжай газдарын түгендеу
-------------------------

2007 жылы Экологиялық кодекс енгізіліп, жылыжай газдарының шығарындыларын реттеу бойынша талаптарды белгілейтін бірқатар заңға бағынышты нормативтік құқықтық құжаттар шыққаннан кейін ҚҚЭА өнеркәсіп орындары үшін жылыжай газдарының шығарындыларын түгендеу бойынша жобаларды орындайды және жылыжай газдарын түгендеу төлқұжаттарын дайындайды. Әрбір нақты кәсіпорын үшін шығарындыларды бағалау әдістемесіне ерекше назар аударылады. Жобалар ҚР әдістемелік құжаттарына сәйкес, сондай-ақ халықаралық стандарттар мен нұсқауларды пайдалану арқылы орындалады.

  

Климаттық өзгерістерге қарсы күрес бойынша қабылданған міндеттемелерді іске асыру шеңберінде "Қазақстан Республикасының 2060 жылға дейінгі көміртегі бейтараптығына қол жеткізу стратегиясын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысының жобасы әзірленді.

Тағы қараңыз
------------

* Ғаламдық жылыну
* Көшетхана эффекті
* Озондық қабат
* Озон тесігі

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Twig - Оқытатын фильмдер
2. ↑  Парникті газдар, Kape.kz Мұрағатталған 21 мамырдың 2015 жылы.
3. ↑  НПИ "Экология будущего" - Парниковые газы / Парниктік газдар
**«Унесённые ветром»** (Gone with the wind) (роман) – америка жазушысы Маргарет Митчеллдің жазған романы. 

Романда 1860 жылдардағы азамат соғысы кезіндегі АҚШ-тың оңтүстік штаттарындағы жағдай баяндалады. Ол 1936 жылы 30 маусымда шығып, америка әдебиетіндегі ең танымал бестселлерге айналды. Бастапқыда романды «Tote Your Heavy Bag» немесе «Tomorrow is Another Day» деп атамақшы болған. «Gone with the Wind» бұл Эрнест Доусонның «Non Sum Qualis eram Bonae Sub Regno Cynarae» өлең жолының үзіндісі. Сол жылдың аяғында миллионнан аса данасы сатылып кеткен болатын. 1939 жылы осы роман желісімен кино түсірілген. Митчелл бұл романы үшін 1937 жылы *Пулитцер сыйлығы*на ие болады. Басты кейіпкерлері: Скарлетт О’Хара, Ретт Батлер, Эшли Уилкс.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Захиб Ислам Амири** ( 15 ақпан 1990 ; Кабул, Ауғанстан Демократиялық Республикасы ) - ауған футболшысы. Қорғаушының позициясын ойнайды. 2005 жылдан бері ол Ауғанстан ұлттық құрамасында ойнап келеді және ондағы ойындар саны бойынша чемпион.

Ерте жылдар
-----------

Амири 1990 жылы 15 ақпанда Кабулдағы Хазар дүкеншілерінің отбасында дүниеге келген . Бала кезінде Захиб бірге тоқылған, оралған матадан тұратын допты пайдаланып, футбол ойнады  .

Мансап
------

### Ауғанстан

Амири мансабын Шоа клубында бастаған. 2007 жылы ол Кабул банкіне көшті. 

### Үндістан

Амири Мумбайға 2011 жылы қосылды және тез арада клубтың ең жақсы ойыншыларының бірі болды. Оның 2012–13 маусымдағы әсерлі ойындарынан кейін . Ислам «жанкүйерлердің пікірі бойынша» үздік ойыншы сыйлығын алды. Осыған қарамастан, оның Мумбаймен жасаған келісімі жаңарған жоқ, Амири Бахрейн немесе Оман чемпионатына көшу туралы ойлана бастады, бірақ соңында Үндістанда қалуды шешті . 

2014 жылдың 11 қаңтарында Амири Демпо компаниясымен келісімшартқа отырды және 18 нөмір алды  . Ол өзінің клубтық дебетін «Рангдажид Юнайтедке» қарсы өткізді. 2014 жылдың 7 сәуірінде Амири Демпо мен Мумбай ойыншылары арасындағы жанжалға қатысты . 

30 мамырда ол Демпо-мен келісімшартты ұзартты . 

2015 жылдың 4 сәуірінде Амири Гоаға қарсы матчта клуб үшін алғашқы голдарды соқты . 

2016 жылы Амири шиваждықтармен келісімшартқа отырды . 2017 жылы Ченнайға көшті . Бапкермен келіспеушіліктен кейін ол клубтан кетті  .

Халықаралық мансап
------------------

Ол Оңтүстік Азия кубогының командасы үшін Мальдив аралдарына қарсы матчта дебют жасады. Ол өзінің алғашқы голын Бутанға қарсы матчта соқты.

Ескертпелер
-----------

1. ↑  Zohib ISLAM. *FIFA*. Тексерілді, 26 желтоқсан 2012.
2. 1 2  Islam Amiri Hazara – Afghan national football team captain and Fans "player of the year". *Hazara.net* (24 September 2013). Тексерілді, 25 мамыр 2014.
3. ↑  *Arunava Chaudhuri* Interview with Zohib Islam Amiri (Afghanistan/ex-Mumbai FC) (13 June 2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 мамыр 2014.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 25 мамыр 2014.
4. ↑  Afghan footballer Amiri joins Dempo from Mumbai FC. *Rediff Sports* (11 January 2014). Тексерілді, 25 мамыр 2014.
5. ↑  Afghan footballer Zohib Islam Amiri joins Dempo Sports Club. *Zee News* (11 January 2014). Тексерілді, 25 мамыр 2014.
6. ↑  *Arjun V Namboothiri and Atanu Mitra* Fracas in the aftermath of Dempo-Mumbai game. *Goal.com* (7 April 2014). Тексерілді, 25 мамыр 2014.
7. ↑  *Atanu Mitra* Özbey, Amiri extend contract with Dempo, Rowilson roped in. *Goal.com* (30 May 2014). Тексерілді, 1 маусым 2014.
8. ↑  *Brendon Netto and Anselm Noronha* A late effort from the Afghan to add to his earlier goal ensured that Dempo got a point out of the Goan derby. *Goal.com* (4 April 2015). Тексерілді, 4 сәуір 2015.
9. ↑  DSK Shivajians announces itself as ninth I-League team. *firstpost.com* (5 January 2016). Тексерілді, 11 сәуір 2017.
10. ↑  [author=Mustafa9127]
11. ↑  Chennai City FC part ways with Amiri after controversy • Infootball. *infootball.co* (10 March 2017). Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 сәуір 2017.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 11 сәуір 2017.
**Шамсуддин Амири** (парсы: شمس الدین امیری‎ 12 қаңтар 1985 жыл, Кабул, Ауғанстан) — ауған футболшысы, қақпашы. 2007 жылдың маусымында ол Ауғанстандағы жылдың үздік ойыншысы деп танылды [ *<span style="" title="не указан источник на утверждение (19 февраля 2018)">дереккөзі 627 күн</span>* ]. 

Азамат соғысы кезінде Шамсуддин отбасымен Пәкістанға қашып, сол жерде Пәкістанның телевизиялық клубында футбол ойнады, 2003 жылы ол отанына оралды. []

```
. 
```

Кабул Банк клубының құрамында 2009 және 2010 жылдары Шамсуддин Кабул Премьер-Лигасының чемпионы болды, 2008 жылы Ұлттық Бірлік Кубогының финалына шықты. 

Ұлттық құрамасының құрамында болған кезде ол 2006 және 2008 жылдары АФК-ның шақыру кубогына, 2008 ж. - Оңтүстік Азия футбол федерациясының кубогына қатысты. 

Шамсуддиннің інісі жартылай қорғаушысы Зубаир Амири мен жартылай қорғаушылар Надим мен Наувидтің алыстағы туыстары Германияда ойнап жатыр, ал оның інісі Зохибпен бірге Кабул банкі мен Ауғанстан құрамасында бірге ойнады []

```
. 
```

Ескертпелер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Ауған футболы қайта оралды
**Тораңғылық** — Қарағанды облысы Балқаш қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Тораңғылық ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Балқаш қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 25 км жерде Балқаш көлінің жағасында орналасқан.

Тарихы
------

Іргесі 1937 жылы қаланған. 1968 жылы Балқаш құс фабрикасы ашылып, 1998 жылы жекешелендірілген. 1977 жылы Тораңғалық ауылдық кеңесі атқару комитеті кұрылған. Тораңғы ағашының көп өсуіне сай Тораңғалық деп аталған. Ауылдық округ бұрын Тоқырауын ауданына қараған. 1997 жылы ауданның тарауына байланысты Ақтоғай ауданына қосылды. Халқының саны — 485 адам (2009). Жерінің жалпы ауданы — 3,5 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары — балық аулау, көкөніс, құс өсіру, қосымша — сүтті ірі қара, шошқа өсіру болды. Округте мектеп, ФАП, клуб, кітапхана, 14 демалыс орны, «Балқашқұс» ЖШС, АТС, пошта және басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Балқаш темір жол стансасы 23 км жерде.

Халқы
-----

Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 481 адам (230 ер адам және 251 әйел адам) болса, 2009 жылы 485 адамды (246 ер адам және 239 әйел адам) құрады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Қарағанды облысы Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 **Балқаш** •
 Гүлшат •
 *Қоңырат* •
 Саяқ •
 Тораңғылық 
 |

 |