Йемендегі түйе 
**Түйе зәрі** - түйелердегі зат алмасу кезінде шығарылатын сұйық өнімі. Түйелерден алынған зәр Арабия түбегінде ғасырлар бойы пайғамбарлық медицинаның бөлігі бола отырып, дәрілік мақсаттарда қолданылған.

Ислам пайғамбарлық медицинасының тарихы
---------------------------------------

Араб жігіт ұрғашы түйенің артынан зәрін ішіп тұрған сәті
Исламдағы пайғамбарлық медицина дәстүрінде Мұхаммед ауруларды «денелері сау болғанша» қолдануға шақырған.   Сондай-ақ, хадисте «Укл немесе Урена тайпасының кейбір адамдары Мединеге келді және оның климаты оларға сәйкес келмеді.. . Мұхаммед оларға (сүтті) түйелер табынына барып, олардың сүті мен зәрін (дәрі ретінде) ішуді бұйырды.. .. Сондықтан олар сауыққаннан кейін сол бағытқа қарай жүрді ». . Дәл сол уақытта Урена халқына әсер еткен аурудың басқа емі болмады. Сондықтан бұл уақытша ем болды. оған қоса, егер біреудің ауруында, егер оларды емдейтін дәрі-дәрмектің құрамында харам заты болса және басқа алмастырғыш (халал) болмаса, онда бұл дәрі-дәрмекке рұқсат етіледі. 

Бахтияр Насир, ислам діни қызметкері, хадиске сүйене отырып, түйе зәрін тұтынуды жақтап, қорғаған.  Абу Ханифаның шәкірті Абу Юсуф медициналық емдеу үшін түйе зәрін қолданудың зияны жоқ екенін айтқан. Алайда, Абу Ханифаның айтуынша, түйе зәрін ішуге болмайды.

Қолданылуы және әсерлері
------------------------

Йеменде Түйе сідігі ішімдік болып саналады және ауруларды емдеуде қолданылады, дегенмен, бұған кеңінен тыйым салынған.  Кейбір салондарда оны шаш түсуді емдеу үшін пайдаланады делінген. Үрғашы түйеден алынған түйе зәрінің бағасы литріне жиырма доллардан тұрады, малшылар оның емдік күші бар дейді. Ол дәстүр бойынша сүтпен араластырылады. 

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы түйелер Таяу Шығыстағы респираторлық синдроммен байланысты коронавирустың көзі екенін және «шикі түйе сүтін немесе түйе зәрін ішу немесе дұрыс пісірілмеген етін жеу MERS-CoV инфекциясымен қатты аурумен «қант диабеті, бүйрек жетіспеушілігі, өкпенің созылмалы ауруы және иммунитеті төмен адамдардың ауру қаупі жоғары екенін адамдарға ескетті.       MERS ‐ CoV бар дромедариялардың эксперименттік инфекциясы зәрде вирус ешқандай дәлел көрсеткен жоқ. Сондықтан, түйе зәрі вирустың адамдарға таралуы көзі болып табылмайды
.

Сондай-ақ қараңыз
-----------------

* Сиыр зәрі
* Дромедерлер
* Зооноз

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3  *JB* Drinking Camel Urine in Yemen. *VICE News* (9 August 2013).
2. ↑  *Muhammad al-Bukhari* Sahih al-Bukhari - Ablutions (Wudu '). *Sunnah.com*. Тексерілді, 3 сәуір 2020.
3. ↑  *Muhammad al-Bukhari* Sahih al-Bukhari » Medicine - كتاب الطب » Hadith 5686. *Sunnah.com*. Тексерілді, 2 мамыр 2022.
4. 1 2  *Boyer* Stop Drinking Camel Urine, World Health Organization Says. *U.S. News & World Report* (10 June 2015). Тексерілді, 28 қыркүйек 2019.
5. ↑  *Persio* An Islamist leader encouraged his Instagram followers to drink camel urine, sparking debate in Indonesia. *Newsweek* (9 January 2018). Тексерілді, 28 қыркүйек 2019.
6. 1 2  *Williams John Alden* The Word of Islam —  University of Texas Press, 1994. — P. 98. — ISBN 978-0-292-79076-6.
7. ↑  Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV) – Qatar. *World Health Organization* (12 March 2020). Тексерілді, 1 мамыр 2020.
8. ↑  Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)  (ағыл.). *www.who.int* (11 March 2019). Тексерілді, 30 сәуір 2020.
9. ↑  MERS (Middle East Respiratory Syndrome). *Eco Lab*. Тексерілді, 4 сәуір 2020.
10. ↑  *Tom* Drinking camel urine could give you potentially deadly virus, warns WHO. *The Independent* (9 June 2015). Тексерілді, 28 қыркүйек 2019.
11. ↑  *Parry, Richard Lloyd*. Travel alert after eighth camel flu death, *The Times* (10 June 2015).
12. ↑  Hemida, M. G.; Elmoslemany, A.; Al‐Hizab, F.; Alnaeem, A.; Almathen, F.; Faye, B.; Chu, D. K. W.; Perera, R. a. P. M. et al. (2017). "Dromedary Camels and the Transmission of Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus (MERS-CoV)" (in en). *Transboundary and Emerging Diseases* **64** (2): 344–353. doi:10.1111/tbed.12401. ISSN 1865-1682. PMC 4749478. PMID 26256102. .
13. ↑  Adney, Danielle R.; Doremalen, Neeltje van; Brown, Vienna R.; Bushmaker, Trenton; Scott, Dana; Wit, Emmie de; Bowen, Richard A.; Munster, Vincent J. (in en-us). *Replication and Shedding of MERS-CoV in Upper Respiratory Tract of Inoculated Dromedary Camels - Volume 20, Number 12—December 2014 - Emerging Infectious Diseases journal - CDC*. doi:10.3201/eid2012.141280. PMC 4257817. PMID 25418529. .