recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Театр маскалары** – актерлердің театр ойын-сауығында пайдаланатын бет пердесі. Алғаш рет театр маскалары Ежелгі Грекияда пайда болды. Ол алып амфитеатрларда отырған мыңдаған көрермендер алдында ойын көрсететін орындаушылардың рөлге байланысты бет-әлпет құбылысын айқынырақ жеткізу мақсатымен (мысалы, актерлер киетін масканың бір жағы қайғылы, ал екінші жағы қуанышты адамның бет-әлпетін бейнелеген) қолданылған. Театр маскаларының ішкі жағында актерлер даусын күшейтіп отыратын арнаулы тетігі болған. Рим театрында театр маскалары көбіне ателлана секілді халықтың импровизац. ойын-сауығында бой көрсетті. Ежелгі орыс және ортағасырлық Еуропада маскаларды скоморохтар мен гистриондар, ал 16 – 18 ғасырларда италияның дель арте комедиясындағы күлдіргі кейіпкерлер бейнесін жасаушылар пайдаланды. Театр маскалары ішінара 20 ғасырдың ортасындағы театрда да (мысалы, "Берлинер ансамбль" театрында қойылған Б.Брехттің "Кавказдың борлы айналымы" спектаклінде) бой көрсетті. Театр маскалары Азия халықтарының (Жапонияның но театры, Индонезияның топенг театры, Үндістанның раслила және рамлила халық ойын-сауығы) дәстүрлі театрында кең өріс алды. 20 – 21 ғасырлар театрында негізінен театр маскалары іспетті грим де (мысалы, жапонның кабуки, үндінің катакхали ойын-сауығы) қолданылады.

Сілтемелер
----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
**Эдмунд Кин** (ағылш. *Edmund Kean*, 17 наурыз 1787, Лондон — 15 мамыр 1833, Ричмонд) - ағылшынның сахналық романтизмнің көрнекті өкілі. 12 жасында кезбе актер болған. 14 жасынан провинциялық театрларда ойнап, актерлік өнерімен көпшілікке кеңінен танылды. 1814 ж. тұңғыш рет Лондондағы «Друри Лейн» театрында Шейлоктың ролін (Шекспирдің «Венециан көшесінде») орындағаннан кейін оның есімі Англияның үздік трагедиялық актері ретінде белгілі болды. Кин көбіне У. Шекспирдің трагедияларында (Ричард III, Гамлет, Отелло, король Лир, Макбет, Яго) ойнады. Ол өзінің сахналық трактовкасында Отеллоның қызғаншақтығынан гөрі жан дүниесін, күйініш- толғанысын терең ашуға ұмтылса, Гамлет ролі арқылы ағылшын қоғамының екі жүзділігін өткір сынға алды. Ф.Мессинджердің «Ескі қарыздан құтылудың жаңа жолы» атты пьесасында сэр Оверричтің образын жасады. Сахналық қызулық, ойлылық, сезімталдық пен үздік актерлік шеберлік - оның творчествосына тән қасиет. Гастрольдік сапармен АҚШ-қа барып келгеннен кейін (1825-1826) сахналық өнерден қол үзді.

Қолданылңан әдебиет
-------------------

* Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 425-426 бет
**Эдмодо**—білім беретін технологиялық компания. Өз бағдарламасында комуникациямен, бірлестікпен және де оқушыны дайындарлық құралдармен мұғалім мен оқушы арасындағы байланысты нығайтады жәнеде ата-ана мен мұғалім арасындағы келіспеушіліктерді болдырмауға арналған білім көзі.

Тарихы
------

2008 жылы Ник Борг пен Джефф О-Хара осы сайттың ірге тасын қалады. Бұл сайт тек бой түзегенінен ақ оны Index Ventures ,Greylock Partners , SingTel Innov8 , New Enterprise Associates, KDDI, Union Square Ventures және Glynn Capital Management атты әлемге әйгілі компаниялар қолдай бастады.

Артықшылығы
-----------

* Тіркелу кезінде көп ақпарат сұралмайды
* Мұндағы қолданушылар үшке бөлінген. Олар: оқушы, мұғалім және ата-ана
* Эдмодо-тегін сайт
* Тіркелу кезінде ұялы телефонның нөмері қажет қажет етілмейді

Кемшілігі
---------

* Сайтта орыс тілінде жазуға да болады, бірақ интерфейсы ағылшын тілінде
* Бұл сайт әлі де толықтай өз алдына қойган мақсатына жеткен жоқ

Жетістіктері
------------

2013 жылы Вибху Миттал Эдмодо сайтының бас директоры болып тағайындалды және осы жылы РС Журналының "Мұғалімдерге ең қажетті қосымшалар "атты тізімінде Эдмодо сайты үздік қосымшалар қатарында болды. Эдмодо сайтының айтуы бойынша, оның 50 000 000 миллионға жуық қолданушысы бар. 
Сонымен қатар, 2015 жылдың наурызында Эдмодо сайты "32 ең үздік білім беретін онлайн құрал" атты тізімдегі көшті бастап келе жатыр.

Дереккөздер
-----------



↑  

↑  

↑  

↑
**Мерғали Ибраев** (1942-1997) - журналист, драматург, ақын және прозаик. 1942 жылы 13 маусымда Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылында туған. Орта мектепті бітірген соң Семейдің педагогикалық институтына түсіп, армия қатарына барып келген соң аудандық газетте бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары қызметін атқарады.Осы тұста қаламы ұшқыр журналист, ойлы да өрнекті жазатын ақын ретінде таныла бастайды.

1970-1978 жылдары "Лениншіл жас" ( Жас алаш) газетінің Семей, Шығыс Қазақстан облыстары бойынша меншікті тілшісі болып істейді.
1969 жылы Қазақстан жастарының "Жас керуен" атты жинағына енген бір топ өлеңдерінен бастап "Темір тұлпар", "Күміс тау", "Өнегелі өркен", "Құтты қоныс", "Судағы сәуле" атты өлең жинақтары жеке-жеке кітап болып басылып шықты.

" Мерғали ақын және шын ақын",- деп жазушы Роллан Сейсенбаев айтқандай, Мерғали Ибраевтың шығармалары тақырыбы сан алуан, өлең дастандары терең мазмұнға құрылған, ақындық шеберлікпен өрнектелуімен оқырманын баурап алады.

Ақын 40-қа жуық ән мен күйдің авторы.

Оның өлеңдеріне жергілікті сазгерлер ән жазып, ақын туындыларын ел жүрегіне ұялата түсуде.
Ағамыздың ұлттық театр өнерінің дамуына лайықты үлес қосқан драматургтік еңбегі ерекше. Күй атасы Құрманғазы өміріне арналып жазылған тұңғыш драманың авторы. Сол сияқты "Қалқаман-Мамыр, "Құрманғазы", "Шәкәрім", "Қайырлы таң, әке!" сияқты драмалық шығармалары Қарағанды, Семей театрларында қойылып, көрермендердің жоғары бағасын алды.

Табиғатында сегіз қырлы, бір сырлы Мерғалидың өмір жолындағы басты қызметі - журналистік.
Жаңалықты жылдам сезгіш, қоғам, заман көшінің алдыңғы сапында болу, өз ұлтын сүю, оның болашақ тағдырын, мәдениетін, тілін рухани байлық салт-дәстүрін марапаттау оның журналист"к туындыларының өзегі.

Бір ғана мысал Қайта құру деп аталатын кезеңде "Семей таңы", "Ақжол", атты айдар ашты, осы бөлімніңі арнайы ұйымдастырушы да, оның тұрақты авторы да Мерғали болды, нақты архив материалдарына сүйене отырып жазған тарихи мақаласының саны 50-ден асып кетті.

Мерғали Ибраев әдебиетке сіңірген еңбегі үшін "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен, Журналистер одағының сыйлығымен бағаланған.
### Эдмунд Хиллари

**Персиваль Эдмунд Хиллари** ( ағылшынша.Sir Edmund Percival Hillary, 20 шiлде 1919 - 11 қаңтар 2008) - Жаңа
Зеландиялық зерттеушi , альпинист және (29 май 1953) Эверестiң бiрiншi бағындырушысы .
Непалдың құрметтi азаматы.

Альпинизм мектепте, жаңа Зеландияда (1933 м) Оливье тауға 1939 жылда өрлеме өз бірінші рет жасап тағы қызықтыра бастады. Екiншi дүниежүзiлiк соғыстың жылында штурманның лауазымында жаңа Зеландияның СӘК-iне қызмет көрсетедi. 1953 жылда Эверестке сәттi өрлемеге дейiн қайғыға барлау жiберуiнде қатысудың 1951 жылында қабылдады, ал 1952 жылда Чо-Ойю тауды алуға істей алмады .

Өз өмiр Эдмунд Хиллари Эверестті бағындыруынан кейiн көбiнесе шерпаның шығыс - гималайлық халығына көмектестi. Оның күштерінің арқасында мектеп көп орнады және гималайлардың түкпiр аудандарында емханалар көп жасалды.

Эдмунд Хиллари 11 қаңтарда 2008 жылда 88 жаста қаза болды.

### Алғашқы жылдары

Эдмунд Хиллари жаңа зеландияның Окленд қалада 20 шiлде 1919 жылы дүниеге келген.1920 жылы жанұяны Окленд каламаңына Туакау қаласына көшті .Эдмурдың эжесі мен атасы европаға бірінші болып келген адамдардың бірі болды.

Алғашқы білімді Эдмунд Туакау мектебінде алды, кейін Окленда гимназиясына түсті. Алғашқы мектепті екі жылға бұрын бітіріп, орта мектебінде ол тек ғана орта нәтижелерін шығарды. Эдмунд өзінің сабақтасының едәуір жасы болды, бұл оны өте қыз мінезді жасады. Бірден-бір оның албауының в биыл кітаптың және арманның оқылымы туралы толық приключений өмірде стало. Гимназияда Эдмунд бокспен шұғылданушы стал, бұл оған ғана сенімділікке сомдады. Ара возрасте 16 жастың, кейін сапардың тауға Руапеху, ол альпинизмом қызықты. Қарамастан дененің(оның өсуі 195 см келді) үйлесімсіздігінің және жаман үйлестікті, ол себя физически күшті және еш оның достарының көнбіс посчитал. Впоследствии Эдмунд математику және табиғи ғылымдарды Окленда университетінің колледжінде танысты, ал 1939 жылы өзінің бірінші ту- істеді.

### Жанұясы

* Әкесі: Персиваль Аугусто Хиллари
* Шешесі: Гертруда Хиллари
* Балалары:Питер (1954) , Сара (1955) , Белинда (1959—1975)
* Әйелі:Луиза Мария Роза (1953—1975) , Джун Малгрю (1989—2008)
**Гоа** (хинди गोआ, порт. *Goa*) — Үндістанның батыс жағалауындағы аймақ. 
1961 жылдан бастап Үндістан Республикасының одақтық жері. Гоа жерін мекендейтіндердің дені - маратхи тілінде сөйлейтін үндістандықтар. Админ орталығы Нова-Гоа (Панаджи) қаласы. Табиғи қазба байлықтары - темір және марганец кендері. халқы негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады.

Тарихы
------

16 ғасырдың басына дейін Гоа әр түрлі Үнді мемлекеттердің құрамына енді. 1510 жылы португалиялық теңізші Албукерки Гаоны жаулап алды. Гао қаласы Португалияның шығыстағы барлық иеліктерінің орталығына айналды. 1953-1955 жылдары Гаоны португал отаршыларынан азат етуді көздеген қозғалыс үдей түсті. Португалия үкіметі Гаоны Үндістанға бейбіт келіс сөздер арқылы қосудан бастартқаннан соң, Үндістан әскерлері өз үкіметінің бұйрығы бойынша гаоға басып кірді (18.12.1961). Отаршылдар әскері көп ұзамай-ақ тізі бүкті. Гао сол кезде Үндістан құрамына біржолата енген болатын.

Гаоның Португалия құрамында болған кезіндегі елтаңбасыГаоның Португалия құрамында болған кезіндегі елтаңбасы

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,3 том
2. ↑  Гоадағы Үндістанның Мемлекеттік Туы
**Шола, жер шола.** Тұрақты тіркестегі «шола» мағынасы түсіндірме сөздіктегі «шола»-ға сәйкес. келмейді. Бұлт ала, жер шола, қырдағы ел жұтаса, ойдағы ел аман» (М. Тиесов, Дала.). Мысалға келтірілген сөйлемнің ішіндегі «шола» сөзінің бойынан сөздікте көрсеткендей, «біркелкі емес, ...ала-құла жер» деген мағынаны іздеп таба алмайсыз. Аспандағы бұлттың ала болатындығына анықтама берудің қажеті шамалы. Ал «жер шоланы» тағы да «жер ала» деп түсінудің қисыны жоқ. Кейбір түркі тілдері, әрі кетсе, моңғол тілі деректерінен мынаны байқаймьіз: телеуіттерде «чөлө» тұлғасы — жазық, кеңістік, алтай тілінде «чөл» — дала, ең соңында, моңғолша «шулуун»—тегіс мағыналарында қолданылады. Осы деректер бойынша, «жер шола» тұрақты тіркесіміз — «жер жазық», «жер дала», «жер тегіс» сияқтылардың мағыналарымен бірдей.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
Говардхан қыраты
**Говардхан қыраты** - Үндістандағы Уттар-Прадеш штатында, Матхура ауданы Вриндавана қаласына жақын маңда орналасқан.
«Говардхан» атауының екі түрлі мағынасы бар. Тура мағынасы бойынша «го» - «сиыр», ал «вардхана» - «тағам» дегенді білдіреді.
Бұл сөздің тағы бір мағынасы бойынша «го» буыны «сезім» дегенді, ал «вардхана» - «үлкею», «көбею» деген мағынаны білдіреді.

«Пураны» атты ежелгі үнді әдебиетіндегі жазбада осыдан 5000 жыл бұрын осы елді мекенде Кришна балалық шағын өткізгендігі туралы айтылады. Сондықтан көптеген діндар адамдар жыл сайын Говардхан жеріне барып, мінәжат етеді. Қалыптасқан үрдіс бойынша олар парикрама жасайды, яғни музыкалық аспапта ойнай жүріп, медитация жасау арқылы Говардханды айналып шығады. Говардхан - үнділер тәу етіп, мінәжат ететін әйгілі орын. Кришна мен Говардхан тарихы «Бхагавата-пуран» туындысында суреттелген.
Говардхан мен оның айналасы қасиетті деп саналады.

Говардхан немесе Грирадж деген атпен белгілі киелі қырат - Брадж ауданының қасиетті орталығы.
Бұл қырат Матхура ауданынан батысқа қарай 26 шақырым қашықтықтағы (Нью-Делиден 154 шақырым жердегі) Деег автожолының бойында орналасқан.

Кришна Говардхан қыратын көтеруде
Діни наным-сенім бойынша, Кришна адамдар мен жануарларды Индра құдайының қаһарынан және тоқтаусыз жауған жаңбырдан аман сақтап қалу үшін өзінің кішкене саусағымен осы үлкен қыратты жеті күн бойы басынан асыра жоғары ұстап тұрған.
Бұл қырат Кришна қудайының табиғи бейнесі деген сенім бар.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".
**Су торабы гигиенасы** – ғылымының бір саласы. Ауыз су мен шаруашылыққа пайдаланылатын су мөлдір, иіссіз, дәмсіз, түссіз, денсаулыққа зиянды химиялық заттардан және жұқпалы ауру туғызатын микробтардан таза болу керек. Жергілікті жердің ауа райына байланысты су торабы құбырлары 1 м 25 см-ден 4 м терңдікке дейін салынады. Су құбырын пайдаланудан (су жіберуден) бұрын су торабын 2 сағат бойы 75-100 мг/л активтендірілген хлор ерітіндісімен дизинфекциялайды. Қазіргі кезде су түрлі сүзгілерден өткеннен кейін хлорау, озондау, ультракүлгін сәуле, ультрадыбыс толқыны және жоғары жиілікті электр тогы әсерімен зарасыздандырылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы. Алматы қаласы,1977 ж. 10-том, Самал Жел-Тегене. 455-бет
**Сарғалдақ торғай**(сұлыкеш сарғалдақ) – Қазақстанда кездесетін сарғалдақтың 19 түрінің бірі. Ересек аталығы өте ашық түсті: денесінің жоғарғы жағында қара жіңішке сызықтары болады, жасыл-сарғыш түсті төменгі жағы және басындағы ашық қоңыр түсті күләпарасы мен кеудесінің алдыңғы жағы да ашық қоңыр түсті болып келеді. Аналығы жасыл-сары бояумен, әсіресе құрсақ жағы құлпырған тембілді ашық қоңыр түсті. Үні сыңғырлаған, күшті және әнінің орындалуымен басқа сұлыкештерден қатты ерекшеленеді, сандуғаштың әнін еске түсіреді. Аталықтары осындай ән және әдемі күйлеу ойнағын салады: жиі қанаттарын қағып, құйрығын жоғары көтеріп, бір бұтадан екінші бұтаға секіреді.

Қазақстанда кең таралған, тек Солтүстік биік таулы аудандарда кездеспейді. Шөл мен шөлейт үшін – кең таралған құс. Бұл көптеген кез-келген жерлерде ұялайтын, саны көп құс болып есептеледі. Индияда қыстайды. Басқа сарғалдақтардан айырмашылығы – ұясын бұталар мен шөптесін өсімдіктердің бұтақшаларында салады. Сыртқы қабатын жаңа шөптен құмдақтайды, басқа құстардың ұясынан бірден айырықшаланады. 3-5 шұбар жұмыртқаларын аналығы басып шығарады, балапандарын көбіне өзі асырайды. Қазақстанда сәуірдің соңынан тамыздың соңына дейін болады.
Барлық тасымалдаушы транспорттар ішінен су транспорты ең тиімді және белсенді транспорт болып саналады. Оның өзі *теңіздік* және *өзендік* болып бөлінелі.

**Теңіздік транспорт** халықаралық сауда – саттығының 80% құрайды, оған әлемнің 60% тасымалдануы кіреді. Сауда флоты ретінде, бүгінгі күнде, 160 – қа жуық мемлекеттер кіруде. Бірақ, ішіндегі ең маңыздыларына: Панама, Либерия, Багамские Острова, Мальта және Греция мемлекеттерінің флоттары кіреді. Бұл мемлекеттердің флоттарының күштілігі, өте жақсы бәсекелестіктің бар болуынан, салық тұрғысынан экономикасын көтеру әсерінен әлі тұрақталып тұруда. Ең ірі флоттар қатарына Норвегия, Жапония, КНР, АҚШ және Ресей флоттары кіреді.

Көптеген мұхиттық трассаларының қиылысуы болып бұғаздар мен теңіздік каналдар болып табылады. Ла – Манштан тәулігіне 300 кемелер өтсе, Зундтан – 175, Гибралтарь бұғазынан 200 кемелер өтеді. Әлемдік ірі каналдардан Суэцкий, Панамский, және Кильский болып табылады, бірақ оған қарамастан, Ормузский, Малаккский, Босфор бұғаздары да өзіндік ерекше орындарын алады.

Теңіздік транспорттың ең маңызды елементі ретінде – теңіз порттары болып табылады. Жыл сайын 50 млн.тонна жүк таситын әлемдік порттардың қазірде 40 – қа жуығы бар. Ал, оның ішінде 16 – сы жылына 100 млн. тонна жүк тасып, ең ірісі Сингапур порты, ол жылына 325 млн. тонна жүк тасиды. Дамыған елдердегі порттар әмбебап (универсал) болады, дамушы елдерде аз специализацияланған болады.

**Өзендік транспорт** ,ауа транспортын санамасақ, жүк тасушы ретінде ең соңғы орында болып табылады. Мемлекеттің ішкі сулары арқылы жүкті транспорттау, елдің экономикалы даму деңгейіне байланысты болады. Сондықтан, АҚШ, Еуропа елдерінің ішіаралық жүк тасымалдануы, Азия, Африка және Латын Америкадағы өзендік жүк тасымалдауымен салыстырғанда әлдеқайда жоғары.

Дереккөздер
-----------
Джулиан Патша XII – өзін-өзі жариялаған лемур патшасы. Бұрын Мадагаскарда тұрды, бірақ кейін Нью-Йорктегі Орталық хайуанаттар бағына көшті. Мадагаскардың бес фильмінің кейіпкері.

Сипаттамасы
-----------

Джулиан – мысықты лемур. Оның сұр жүні және ақ пен қара жолақты құйрығы бар. Джулианның айрықша ерекшелігі – бұл оның патша екенін дәлелдейтін тәжі (бірақ фильмде ол өзін-өзі жариялаған патша екендігін айтады).

Өмірбаяны
---------

Ең алғашқы фильмдет оның Мадагаскарда тұратыны көрсетіледі, бірақ кейін өз достарымен Нью-Йоркке көшіп кетеді. Мадагаскарда тұрған уақытта Морис және Мортпен достасып, өз-өзін патша деп жариялайды. Кейін Алекс, Марти, Глория, Мелман және пингвиндермен Нью-Йорктегі хайуанттар бағында тұрады. Фильмдерде антагонист және екінші пландағы кейіпкер.

Мінезі
------

Джулиан өзімшіл және күндіз-түні өзін жоғары көтеруге, сондай-ақ басқаларды оны дәріптеуге мәжбүрлеуге дайын. Ол барлық істеген істен қанағат алуды ұнатады. Егер оған қызық болмаса, ол істеген жұмыстың маңыздылығына қарамай, оны дереу ауыстырады. Джулиан патша болғандықтан, барлық сұраққа жауап білетіндігіне сенімді.Өзінің қиын мінезіне қарамастан, барлығына көмек беруге дайын.

Қарым-қатынастар
----------------

Джулиан өзімшіл патша болғандықтан, ол достықты қабылдамайды, бірақ өзінің ең жақын қызметшісі және алғашқы досы деп Мористі айтады. Патша өте өзімшіл болса да, жалғыз және достарсыз қалудан қорқады, бірақ өз тәкапардылығынан кешірім сұрауды білмейді.

Ізбасарлары
-----------

Морис – Джулианның басты кеңесшісі және ең жақсы досы. Джулианға қандай да бір жұмысты орындау керек болғанда әрқашан оған барады.  

Морт – қызметші, сайқымазақ. Патшаның аяқтарына қол тигізу үшін Морт әр нәрсеге дайын, бірақ Джулианға біреу аяғына тиіп кеткені ұнамайды.  

Пингвиндер – Шкипер, Ковальский, Рики және Рядовой атты пингвиндер Джулианға Мадагаскардан ұшып кетуге көмектесетін, ғалым пингвиндер. Олардың пікірінше, Джулиан өте надан және тәкапар болып табылады.

Дереккөздер
-----------
**Джулиан Ассанж**(ағылш. *Julian Paul Assange* [əˈsɑːnʒ]; р. шілденің 3 1971 жылы, Таунсвилл) — Аустралия интернет тілшісі, Уикиликс торбетінің негізін салушы. Аустралиядағы «Сидней бейбітшілік қоры» осы елдің азаматы, «Уикиликс» интернет сайтының негізін қалаған Джулиан Ассанжды «құқық қорғау саласындағы қызметі» үшін «Сидней бейбітшілік сыйлығымен» марапаттады.

«Сидней бейбітшілік қоры» Ассанждың «саяси саладағы ғасырлар бойғы қалыптасқан құпиялылықты шайқалтып, азаматтардың ақпарат алу еркіндігін қорғаудағы қызметін» атап көрсеткен

Швеция үкіметі оған «әйел зорлаған» деген айып тағып отыр. Бірақ Ассанж бен оның жақтастары АҚШ үкіметінің құпия жазбаларын жариялағаны үшін «Уикиликс» сайтының авторлары қудалауға түсті деп біледі.

2011 жылы ақпанда Ұлыбритания соты Джулиан Ассанжды Швецияға экстрадициялау жөнінде шешім шығарды. Бірақ Асанждың адвокаттары онымен келіспей, аппеляциялық шағым беретінін мәлімдеді. Швецияда бірнеше әйел жыныстық қатынасқа итермелеп, зорлады деп оның үстінен шағым түсірген. Ассанж болса мұның жала екенін айтады. Сондықтан, адвокаттары швеция құқық қорғаушыларының әрекетінен саяси астар іздеп отыр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Жулиан Ассанж «Сидней бейбітшілік сыйлығын» алды.
2. ↑  (қолжетпейтін сілтеме) Ассанж Швецияға экстрадицияланады.
Сарқырыма үстіндегі үй
**Сарқырыма үстіндегі үй** (ағылш. *Fallingwater* — *Төгілген су*; басқа атауы: ағылш. *Kaufmann Residence* — *Кауфман үйі*) – 1936-1939 жылдары америкалық сәулетші Фрэнк Ллойд Райттың жобасы бойынша салынған, Пенсильванияның оңтүстік-батысында, Питтсбург қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 80 шақырым жерде, *Милл-Ран* (Mill Ran) және *Огайопайл* (Ohio Pile) ауылдары арасында орналасқан «Bear Creek» атты көркем жерде салынған вилла.

Құрылысы
--------

Құрылымның құрылымдық және кеңістіктік құрылымының негізгі қағидасы орталық тордан түрлі бағытта және әртүрлі деңгейде шыққан конструкциялық темірбетон тақталары жабылатын қызмет атқарады. Үйдің бір қабырғасы - тас, ал екінші, сыртқы жағы - шыны қабырғалар. Ғимараттың жалпы көрінісі - әшекейлер, әйнектер және дыбыссыз парапеттермен жабдықталған үлкен темірбетон балкондардың көркемдік композициясы. Сынық тас, темірбетон және әйнекпен жұмыс істеген сәулетші мұнда айтарлықтай көркемдік мәнерлілікке қол жеткізді.

Интерьер
--------

Екінші қабаттың негізгі бөлігін үлкен террассалар, оның жанындағы асхана, ас үй, кіреберіс және оған байланысқан сыртқы шкафтар, шыны есіктер және сыртқы террасалар, сондай-ақ төменгі ағынды баспалдақтар алады. Екінші қабатта - үш жатын бөлме, әрқайсысының өз ваннасы мен балконы бар, үшінші қабатта да - жуынатын бөлмесі мен балконы бар жатын бөлмелер бар; осы жердегі көпір қонақтарға арналған үйге, қызметшілерге және гаражға алып барады.Сәулетші интерьер және сыртқы орта күрт бөлінбейтініне көз жеткізу үшін барлық күш-жігерін жұмсады: визуальды байланысқа кедергі келтірмеу үшін үлкен шыны платаларын пайдаланғанымен қатар, сыртқы кеңістік плиталардың проекциялық консолі арасында енеді, ал бөлмелердің кеңістігі сыртқа, террасаларға дейін жалғасады.

Райттың басқа үйлеріндегідей ішкі қабырғалардың құрылымы сырттқысымен бірдей; сылақ жоқ. Интерьерде кейбір жерлерде ағаш тақталар тас және темірбетонның ауырлық дәрежесін жұмсартады. Шыны әрдайым күннен қорғалған.Кіреберістің жоғарғы жағында жабық немесе ашық сөрелер бар.
Джунгариптер
Джунгариптер
**Джунгариптер**. Джунгариптердің ерекшелігі — 3 метр ұзындыққа жайылатын қанаттарында. Динозавр птерозавр тобына жатады. Жақ сүйегі жоғары қарай иіле біткен,, тұмсығының ұшынан асталған сүйекті айдары бар. Құйрығы да жыланның құйрығындай, жіңішке ұшты. Айдаршасы диозавр ұшқан кезде бағыт көрсетіптұратын блған. Жақ сүйегіндегі аз істері тегіз қатар құраған. Джунгариптердің ми көлемі үлкен, көздері өе жақсы корген. Олар ерте Бор дәуірінде өмір сүрді. Қалдықтары Қытайдың Жоңғар алабынан табылғандықтан динозавр «джунгариптер» атанған.

Джунгариптер

Қызықы дерек
------------

* Динозаврдың атауын 1964 жылы Янг есімді ғалым қойған.
* Ол жеңіл қанаттарымен біраз жерге дейін еркін ұша алған.
* Джунгариптердің басты ерекшелігі — жоғары қайырылған тұмсығында.

Мәліметтер
----------

* Қорегі : жануарлар
* Салмағы : 50 келі
* Тұқымдас : Джугариптер
* Отряд тармағы : Птеродактиль[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Динозавр энциклопедиясы—Алматы: „Аруна" баспасы
**Клеман Николя Лоран Лангле** (фр. ; 17 маусым 1995 жыл, Бове, Франция) — франциялық футболшы, "Барселона" клубы мен Франция құрамасының қорғаушысы. Қазіргі уақытта "Тоттенхэм Хотспур" клубында жалға ойнайды.

Карьерасы
---------

"Нанси" клубының түлегі. 2013-16 жылдары осы клуб сапында Франция чемпионатында 77 рет алаңға шықты. 2013/14 жылғы маусымда клуб 1 лигаға жолдама алды да, Лангле элитадағы тұңғыш ойынын 14 тамызда "Лионға" қарсы өткізді.

2017 жылы қаңтарда "Севильяға" ауысты. Трансфер құны 6 млн еуроны құрады. 29 қаңтарда "Эспаньолға" қарсы ойында Испания чемпионатындағы тұңғыш ойынын өткізді.

2018 жылы жазда "Барселонамен" келісімшартқа қол қойды, трансфер құны 35,9 млн еуроны құрады. 2 қыркүйекте "Уэска" клубына қарсы тұңғыш рет "Барселона" сапында алаңға шықты.

Францияның барлық жастағы құрамаларында ойнады. 

2019 жылдан бастап Франция Ұлттық құрамасына шақырыла бастады.

Жетістіктері
------------

### Командалық

«Барселона»
* Испания чемпионы: 2018/19
* Испания суперкубогы: 2018
* Испания кубогы: 2020/21

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тransfermarkt.com

Сілтемелер
----------

* Профилі

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
Twitter |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Ортаққор · Instagram |
|  |
| Тематикалық сайттар | 
FootballDatabase.eu · National-Football-Teams.com · Soccerway · Transfermarkt · worldfootball.net |

 |
**Клеенка** — өсімдік майынан, жоғары стирольді синтетикалық латекстен, пластификатталған поливинилхлоридттен алынған су өткізбейтін затпен өңделген мата. Клеенкаға жылтыр және түкті маталар, кейде жұмсақ болу үшін паралон пайдаланылады. Клеенка тұрмыста, полиграфияда және жиһаз өндірісінде, медицинада, т.б. қолданылады. Ол эластикалы әрі жұмсақ, берік болуы, 1,5-5 кг/м² қысымға дейін су өткізбеуі қажет. Клеенка қандай зат жағылатынына қарай майлы, латексті, поливинилхлоридті деп үшке бөлінеді. Майлы клеенка жасау үшін кендір майын кайнатып, оған каолин және пигментті бояу қосады да, матаға бірнеше рет жағады. Әр жаққан сайын кептіріп әрі каландрлап отырады. Ең соңында бетіне сурет салады да, лак жалатады.[1]

Латексті клеенка
----------------

Латексті клеенка жасау үшін жоғары стирольді латексті қоспа дайындап онымен матаны 496 рет өңдейді, әр өңдеуден өткен сайын кептіріп, отырады. Сонымен қатар әшекей салу, лактау, бедерлі суреттер басу және вулканизациялау процестерінен өтеді. Поливинилхлоридті клеенка жасауда поливинилхлоридтің эмульсиялық және суспензиялық түрлері пайаланылады. Эмульсиялық поливинилхлоридтен пластификаторлар араластырылған паста жасалып, әр түрлі толтырғыштар мен пигменттер қосылып, мата бетіне жағылады да 200ºС температурада өңделді, сосын оны каландрлап алып суытады. Суспензиялық поливинилхлоридке пластификаторлар араластырылып жасалған ұнтақ масса ыстық өңдеуден өткенде созылымды қоспаға айналады да матаға жағылады. Суыған соң түрлі түсті өрнек салынады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл,5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 468 бет.
**Верхний Джинал** (кабар-черк. Джэналкъыщхьэ) — Кабардино-балкария мен Ставропольдық жағалардың шекараларында, Орталық Кавказдың тау жоталарындағы тау.

География
---------

Тау шыңы Золь районы Кабардино-Балкария мен Стравопольдік жағасының шекараларында орналасқан. Жақын орналасқан пунктер- Кисловодск қаласы, Кимчалка тауының солтүстік-батысынан 14 км арақашықтықта орналсқан, және қала таудың оңтүстік шығысынан 8 км арақашықтықта орналасқан. 

Сарышұнақтар мен ісбеске толы бұталар бұл аймақта кеңінен таралған. Таудың абсолют биіктігі теңіз деңгейінен 1542 метрді құрайды. Салыстырмалы шама шамамен 400 метрді құрайды. Таудың батыс баурайларында өркештер деңгейі төмендейді. Солтүстік-шығыстау етегінде Псыншоко өзенінің бір бөлігі орналасқан.

Тау бөктерінде, Джинальский жоталарында әртүрлі үңгірлер орналасқан. Тау бөктері субальпілік өсімдіктермен қамтылған. Шыңда метеорологиялық станция орналасқан.

Маршруттар
----------

Тау шыңында Кисловодску апаратын туристік маршрут өткізіледі.

Дереккөздер
-----------
**Эттли Клемент Ричард** (3.1. 1883, Патни, Лондон – 8.10. 1967, Лондон) – ағылшын саяси қайраткері, Ұлыбританияның премьер-министрі (1945 – 51). 1908 ж. Тәуелсіз жұмысшы партиясына мүше болды. 

Эттли Lord Privy Seal ретінде муниция фабрикасында сапарда, 1941
1922 – 55 ж. лейбористік партия атынан қауымдар палатасының мүшесі болып, үкіметтің құрамына енгізілді. 1930 – 31 ж. Ланкастер герцогтығының канцлері, байланыс министрі (1931) болды. 1935 – 55 ж. Лейбористік партияның жетекшісі болып сайланып, 1942 – 45 ж. премьер-министрдің орынбасары, доминиондар істері жөніндегі министр және У.Черчилль бастаған Коалиц. үкімет Кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды. 1945 ж. шілдеде өткен парламент сайлауында лейбористік партия жеңіске жетіп, 1945 – 51 ж. Эттли үкіметті басқарды, әрі 1945 – 46 ж. қорғаныс министрі болды. Этрус тіліүкіметі Потсдам конференциясына (1945) қатысты, Англия банкісін, темір жолды, азаматтық авиацияны, байланысты, көмір, болат балқыту өнеркәсібін, өнеркәсіптің, т.б. салаларын мемлекет қарамағына алды, елдегі әлеум. қамсыздандыруды, оқу-ағарту және денсаулық сақтау жүйесін жақсартты. Сыртқы саясатта Этрус тіліүкіметі 1947 ж. Үндістан мен Пәкістанға, 1948 ж. Бирмаға тәуелсіздік берді, КСРО-ның ықпалын тежеуге тырысты, Маршалл жоспарын жүзеге асыруға, Солтүстік Атлант шарты ұйымын (НАТО) құруға белсене қатысты. 1955 ж. Этрус тіліге Ұлыбританияның ақсүйектік атағы (граф) берілді.[1]

Дереккөздер
-----------

<references>

  





1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том
**Жан Оноре Фрагонар** - француз суретшісі.

Қызмет жолы
-----------

Шарден мен Бушеден оқыды. 1756-1761 ж. және 1773 -1774 ж. Италияда жұмыс істеді. Жан Онореның таңдаулы картиналарында, суреттерінде, миниатюралары мен офорттарында 18 ғасыр реализмінің көпетген белгілері өз көрініс тапты. Жан Оноре - *"Шабыт", "Сен-Клудегі мейрам", "Кір жуушылар"* атты картиналардың, табиғат көріністері мен иллюстрациялардың авторы. Суретші шығармашылығына әсершілдік, қызуқындылық, еркін әрі жеңіл ырғақ, рең нәзіктігі тән 18 ғасырдағы Француз революциясы кезінде Жан Оноре Ұлттық музейді бақылаушы болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1978 ж. 11 том
**Жан Ануй** (фр. ) – француз драматургі, сценарийші және XX ғасырдағы француз әдебиетінің көрнекті өкілі 
.

30-жылдардың басында режиссёр Луи Жувенің хатшысы болып жұмыс істейді. 1931 жылы «Ақкіс» атты тұңғыш пьесасын жазады. 1937 жылы Париж сахнасында қойылған «Багажсыз жолаушы» атты пьесасы мол табысқа кенелтіп, үлкен атақ алып келеді. Сондай-ақ Ануй бірнеше фильмдерге сценарий жазған («Винсент мырза» (1947) және «Кішкентай Мольер» (1959). Оның пьесалары Ресей сахналарында да қойылып жүр. 2001 жылы А.П. Чехов атындағы театрда «Антигона» пьесасы қойылады. 2010 жылы Воронеж мемлекеттік академиялық театрында «Қамау» атты пьесасы қойылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Мерғали Жанғалиұлы Ыбыраев** (13 маусым 1942 жыл, Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Қарауыл кенті — 1997 жыл қараша айы, Семей) — ақын, публицист, этногроф, драматург, сазгер. 

Ол 1965 жылы Семей педагогикалық институтын бітіреді. Ол ауылдық мектептерде мұғалім, Абай ауданындағы "Совхоз туы" газетінде тілші, бөлім меңгерушісі, "Лениншіл жас" газетінің Семей облысындағы меншікті тілшісі, 1979-97 жылдары "Семей таңы" газеті мен қайта шыққан "Абай" журналының бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарған.Белсенді ғылым публицист қызметі үшін Кенжебаев атындағы атындағы республикалық сыйлықтың иегері.

Еңбектері
---------

Ол "Темір тұлпар", "Өнегелі өркен", "Судағы сәуле", "Күміс" тау өлең жинақтары, екі томдық "Жоғалған өзен" романының авторы.Оның Шәкәрім, Жігер спектакльдері Абай атындағы Семей музыкалық драма театрында қойылған. Және де ол көптеген әндердің авторы.Қалқаман Мамыр спектаклінің музыкасын жазған.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті энциклопедиялық анықтамалық; Аруна баспасы.Алматы, 2005ж.
**Жан Бургейн** (*Бурген*, фр. ; 28 ақпан 1954 жылы, Остенде, Бельгияда туылды) — бельгиялық математик, Филдов сыйлығның лауреаты.

Өмірбаяны
---------

Докторлық дәрежесін Брюссельдік еркін университетте 1977 жылы алып, 1981-1985 жылдары сол жерде профессор міндетін атқарды. Содан кейін Францияда, 1994 жылдан бастап АҚШ-тағы Перспективті зерттеулер институтында жұмыс істеді.

Жұмыстары математиканың банах кеңістігінің геометриясы, гармоникалық талдау, аналитикалық сандар теориясы, комбинаторика, эргодикалық теория, дифференциалдық теңдеулер, спектрлік теория сияқты математиканың түрлі бөлімдеріне арналып жасалған.

2009 жылы Швециялық патшалық ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.

Марапаттары
-----------

Марапат тізіміне кіреді:

* Салем сыйлығы (1983)
* Эль Картан сыйлығы (1990)
* Математикалық анализге қосқан үлесі үшін Островский сыйы (1991)
* Филдсов сыйлығы (1994)
* В. И. Вернадский алтын медалі (2009)
* Математика саласындағы Шао жүлдесі (2010).
* Крафорд сыйлығы (2012), Теренсе Таумен бірлесіп жасаған жұмысы үшін.
* Фельтринелли сыйлығы (2016).
* Математикадағы үлкен жетістік үшін алған сый (2017).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ostrowski (en, de, it). Басты дереккөзінен мұрағатталған 3 шілде 2012. Тексерілді, 29 қазан 2010.
2. ↑  Shaw Prize Press Release Мұрағатталған 4 шілденің 2010 жылы.
Гераклдың арыстанмен айқасы
**Немей арыстаны** — ежелгі грек мифологиясында Тифон мен Ехиднаның баласы, өте алып, қалың, қатты терісі бар болғандықтан, бірде бір қаруға алынбаған. Жануар Немей қаласының маңындағы тауларда мекен етіп, халықтың зәре-құтын қашырған.

Гераклдың бірінші ерлігі
------------------------

Еврисфей патшаның Гераклға берген бірінші тапсырмасы Немей арыстанын өлтіру еді. Жануардың мекені екі шығатын жолы бар үңгір еді. Арыстанды қолға түсіру үшін Геракл үңгірден шығатын бір жолды таспен жауып, қараңғыда жануарға бас салды. Геракл жануармен ашық айқасқа түсіп, оның терісін ешқандай қару ала алмайтындықтан, қолмен арыстанды қылқындырып өлтіреді. Дәлел ретінде ол Еврисфей патшаға арыстанның терісін көрсетеді. Геракл арыстан терісін әрқашан үстіне киіп жүрген.

Бұл ерлік үшін Зевс аспанға арыстан жұлдызын қояды.
**Жан беру** [1] — қазақ халқының дәстүрлі құқықтық мәдениетіндегі куәлікке жүрудің ерекше түрі. Әдетте, даулы мәселеде айыпты адамды жазаға тарту үшін айғақ жетіспегенде куәгердің көргені, заттай айғағы, дәлелі есепке алынады. Бірақ кейде ондай дәлел, айғақтың да шешім шығару үшін сенімді болмауы мүмкін. Мұндай жағдайда қылмыс істеген адамның ақтығына, кінәсіз екеніне көзі жеткен адам өзінің "басын тігіп" куәлікке жүреді. Кей жерлерде мұны "күмәнға шығу" немесе "кепілге шығу" деп те айтады. Ауыр жазаға, тіпті, кейде өлім жазасына кесілетін адамның ақтығын дәлелдеу үшін бір адам жан беруге шешім қылады. Бұл жазаға ілігіп тұрған адамның ақтығына ант беру деген сөз. жан беруші адам би, молдалар алдында кебін, яғни ақ киініп, қабір басына барып, кейде қабірдің ішіне түсіп, немесе өлікке құрған шымылдыққа кіріп, жазаға тартылған адамның ақтығына "Құран ұстап жанымды беремін", "өтірік айтсам Құдай тапсын", "иманым бұйырмасын", "аруақ соқсын" деп ант береді. Халық арасында мұны жан беру деп айтады. Халық жан беруші өтірік куәлік берсе, ол сол жерде өліп кетеді деп түсінген. Жан беруден кейін істің ақтығына ешқандай күмән қалмайды, айыпты жазадан босатылады. Куәлікке жүрудің мұндай түрі дәстүрлі қазақ қоғамында сирек кездескен.[2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
2. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
**Эдвард Прухняк** - поляк және халықаралық жұмысшы қозағлысының қайраткері.

1903 жылдан Поляк корольдығы және Литва социал-демократисының, 1918 ж. желтоқсаннан Польша коммунистік партиясының мүшесі болды. 1917 - 1918 ж. Мәскеуде ПК және ЛСД тобын ұйымдастырушылардың бірі. Қазан революциясына қатысты. 1920 ж. Белостокта Польша Уақытша револбциялық комитетінің және РКП ОК поляк бюросының мүшесі. 1925 жылдан бірнеше рет ПКП ОК Саяси бюросына мүше болып сайланды. 1922 ж. Коммунистік Интернационал Аткомына, 1935 ж. КИАК мүшелігіне кандидат болып сайланды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976 ж. 9 том
**Сарьян Вячеслав Владимирович** — 1951 жылы 27 ақпанда дүниеге келген. 

Львов полиграфиялық институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірген. 

1979 жылдан 1982 жылға дейін Қазақстан КП ОК баспасында инженер-механик, 1982 жылы Маңғыстау облыстық типографиясының бас инженері болып еңбек етті. 

1985 жылы «Кітап» РӨБ Кітап фабрикасына техникалық бөлім бастығы болып ауысып, 1985 жылға дейін бас механик, цех бастығының орынбасары қызметтерінде істеді.

1990-1996 жылдары «Триоприйт» ЖШС-ның директоры, 1996-2001 жылдары «Баспагер» АҚ вице-президенті болды. 2001 жылы «Полиграфкомплект» ЖШС-ні құрды. Қазіргі кезде осы мекеменің басшысы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, «Білім» баспасы. 2005 ж. – 576 бет. ISBN 9965-09-134-Х
*Басқа мағыналар үшін Тощенко деген бетті қараңыз.*
Жан Терентьевич Тощенко
**Жан Терентьевич Тощенко** (3.01.1932 жыл) - Ресей Ғылым академиясының корреспондент мүшесі, профессор, философия ғылымының докторы.

Экономика, әлеуметтік, саяси, рухани салалар төңірегіндегі мәселелерді айқын теориялық методологиялық позиция арқылы қарастырады. Ол көптеген еңбектердің авторы, ең соңғы "Социология" атты кітабы 1998 жылы қайтадан басылып шықкан. Тошенко әлеуметтану ғылымының өркендеуіне үлкен үлес қосқан ғалым. Ол әлеуметтанудың жеке тарауларын зерттеуде көптеген жұмыстар жүргізуде. Соның ішінде, мысалы, еңбек, басқару және инфраструктура туралы мәселелер.

Қазіргі уақытта Тошенко "Социологиялық зерттеулер" журналының бас редакторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Хосе Сантьяго Каньисарес Руис** (ис. *José Santiago Cañizares Ruiz*; 18 желтоқсан 1969, Мадрид) — испаниялық футболшы, қақпашы.

Карьерасы
---------

Карьерасын 1988 жылы "Реал Мадридте" бастады. Бірақ ұзақ жылдар бойы негізгі құрамға берік орнығудың реті келмей, Бодо Иллгнер мен Франциско Буйоның орынбасары болып қана жүрді, арасында "Эльче", "Сельта" секілді клубтарға жалға берілді. Тек 1997/98 жылғы маусымда ғана Иллгнерден гөрі көбірек алаңға шықты (Испания чемпионатында Канирсарес 26 рет, Иллгнер 12 рет).

1998 жылы "Валенсияға" ауысты. Клубтың ардагер қақпашысы Андони Субисаретта карьерасын аяқтады да, орнына Канисарес барды. "Валенсияда" ұзақ жылдар бойы негізгі құрамда ойнап, клубқа көптеген пайда келтірді, клуб Испания чемпионы атанды, екі чемпиондар лигасының финалына шықты, УЕФА кубогын ұтып алды.

2007 жылы желтоқсан айында клуб бапкері Рональд Куманмен кикілжіңге келді де, Давид Альбельда, Мигель Анхель Ангуло секілді футболшылармен бірге клубтан кетті. Көктемде Куман қызметінен босады да, Канисарес клубқа қайта оралды. Маусым біткен соң карьерасын аяқтады.

Ұлттық құрама сапында да 90-жылдары Андони Субисаретта, 2000 жылдары Икер Касильяс бұған негізгі құрамнан орын босатпады. 1994 жылғы әлем чемпионатында бір ғана ойында, 2000 жылғы Еуропа чемпионатында үш ойында, 2006 жылғы әлем чемпионатында бір ғана кездесуде алаңға шықты. Ал ЕУРО-1996, ӘЧ-1998, ЕУРО-2004 турнирлерінде қосалқы құрамда қалып қойды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

Испания
* Олимпиада чемпионы: 1992

«Реал Мадрид»
* Испания чемпионы: 1995, 1997
* Испания суперкубогы: 1997
* Чемпиондар лигасы: 1998

«Валенсия»
* Испания чемпионы: 2002, 2004
* Испания кубогы: 1999, 2008
* Испания суперкубогы: 1999
* УЕФА кубогы: 2004
* УЕФА суперкубогы: 2004
* Чемпиондар лигасының финалисі: 2000, 2001

### Жеке

* Самора жүлдесі: 1993, 2001, 2002, 2004

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі
**Жап Батист Буссенго** - француз химигі, өсімдіктің қорекенуін зерттеген, агрохимияның ғылыми негізін құраған ғалымдардың бірі. Париж ғылым академиясының мүшесі. Сент-Этьенде Жоғары тау-кен мектебін бітірген. Алғашқыда Лион, кейін Версаль агрохимиялық институтында, ал 1839 жылдан Өнер және қолөнер консерваториясынң профессоры. Жап зерттеулерін Бехельброндағы өзінің лабороториясында жүргізген. Ол өсімдіктің тамрымен қоректену физиологиясын, тыңайтқыштар, табиғаттағы зат алмасу, азот алмасу, топырақтағы азот мөлшері, вегетациялық әдіс туралы зерттеулер жүргізген. Көптеген ғылыми мақалалардың, екі үлкен еңбектің *("Полевое хозяство в свете химии, физики и метеорология", "Астрономия, земледельческая химия и физиология")* авторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 9 том
**Мергенов Жанқожа** - Батыc Алашорданың саяси қимылдарына белсене қатынасқан қайраткер. Орал облысы, Гурьев уезі, Акрап болысының 6 ауылында 1875жылы 8 ақпанда дүниеге келген. 1893-1897 жылдары Орынбор Қырғыз мұғалімдер мектебінде дәріс алған. Білімді, іскер, саясаткер, алғыр ұйымдастырушылық кабілетімен көзге түскен адам.  

1917 жылы желтоқсанда екінші жалпы қазақ съезіне құрметті адам ретінде арнайы шақырылып, Алашорданың уақытша кеңесінің құрамын жасақтау ісіне қатынасады, ұлт кеңесінің жиналыс өкілі болып белгіленеді. Осыған қарағанда, сол кезде жасы егде тартқан, елге беделді, аузы дуалы ақсакалдардың бірі болса керек. 1918 жылы мамырда Жымпитыда өткен төртінші Орал облыстық қазақ съезі/қазақ съезінің төралқа төрағасының орынбасары болуы да Ж.Мергеновтің өз тұстастары құрмет тұтқан іскер азамат екенін дәлелдейді. Сол сиезде Ойыл уәлаяты уақытша үкіметінің мүшесі болып қабылданып, Ойыл уәлаятының ішкі істеріне жауапты болады. Сол кезде ол қазақ халқының ішкі берекесін шайқалтпау, сыртқы жақта беделін асыру бағытында көп игі істер тындырады. Мансап иеленіп тұрған кезінде елге әділ, ағайынға мейірімді бола біледі. Ең бастысы, Ойыл уәлаятында халыққа жағымды, үкіметке беделді адам болған.  

Сондыктан 1918 жылы қыркүйекте Ойыл уәлаяты тараған соң да Комучпен келісім бойынша Ойыл уәлаятының комиссары ретінде жұмыс істей береді.
1918 жылы күзде Сібір үкіметі құрылғанда комиссариат қызметі тоқтатылды. Одан соң Шыңғырлау уездік жер басқармасының төрағасы болады.  

1918 жылдың аяқ шені мен 1919 жылдың басында халык милициясына жігіт алу, азық-түлік жинау мақсатында Темір, Елек, Қобда бағытында қарекет еткен Алашорданың жедел отрядын басқарады. Бұл ел сенімін аркалаған азаматтың өз ұлты үшін істегет игі істерінің бірі ғана. Ж.Мергеновтің осыдан кейінгі өмірі туралы дерек сакталмаган.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  « Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7

2. Орынбор Қырғыз мұғалымдер мектебінің 12.05.1897ж. берілген куәлігі. (Нұрлан Жұмағалиев, Ақтобе, 2022ж.)
**Бірінші Жапон-Қытай соғысы (1894-1895)** — Кореяда үстемдік орнату (ол Цинь империясының номиналды түрде вассалдық ел болған) және Маньчжурия мен Қытайға ену мақсатында Жапонияның маньчжурлар әулеті билеген Цинь империясына қарсы соғысы.

Қақтығыстың алдындағы жағдай
----------------------------

Корея Жапонияға географиялық жақындығына байланысты «Жапонияның жүрегіне сұғылған пышақ» ретінде қарады. Кореяға шетелдік, әсіресе еуропалық бақылауды болдырмау, жақсырақ оны бақылауға алу Жапонияның сыртқы саясатының басты мақсаты болды. Қазірдің өзінде 1876 жылы Корея жапондық әскери қысыммен Жапониямен келісімге қол қойды, бұл Кореяның өзін-өзі оқшаулауын тоқтатты және өз порттарын жапон саудасына ашты.

Келесі онжылдықтарда Жапония мен Цин империясы Кореяны бақылау үшін әртүрлі дәрежедегі табыстармен күресті. 1884 жылы жапондық модернизацияның сәттілігі мен жапондық қолдауды пайдаланып, корей реформаторлары Кореяда осындай реформаларды бастау үшін төңкеріс жасады. Көтеріліс 3 күннен кейін Сеулде орналасқан Цин гарнизонымен басылды, көтеріліс кезінде жапон дипломатиялық өкілдігінің ғимараты өртеніп, 40-тан астам жапон қаза тапты. Оқиғалар Жапония мен Цин империясын қарулы қақтығысқа әкелді, 1885 жылы Тяньцзиньде бейбіт келісімге қол қою арқылы оның алдын алды, оған сәйкес екі елдің әскерлері Кореядан шығарылды, сол кезден бастап Корея шын мәнінде жапон-маньчжур бірлескен протекторатында болды.

1894 жылы Шанхайда 1884 жылғы Кореядағы төңкерістің басты бастамашысы Ким Оккюнның өлтірілуі Жапония мен Цин империясы арасындағы онсыз да қиын қарым-қатынастарды күрт ушықтырды.

1894 жылы маусымда корей үкіметінің өтініші бойынша Цин империясы тонхак діни сектасы көтерген шаруалар көтерілісін басу үшін Кореяға Хуай армиясының таңдаулы бөлімдерін жіберді, оларды Бэйян теңіз флотының кемелері алып жүрді. Е Чжичао мен Не Шичэн басқарған бұл батальондар Сеулдің оңтүстігіндегі )Асан-Конджу аймағында орналасқанда, көтерілісшілер біраз уақытқа шегінді. Осы сылтауды пайдаланған Жапония да осында өз әскерін және Цин бөлімшелерінен үш есе көп әскерлерін жіберді, содан кейін корей патшасынан «реформалар» жүргізуді талап етті, бұл шын мәнінде Кореяда жапондық бақылау орнатуды білдіреді.

Пхундо аралындағы шайқас (жапон гравюрасы)
23 шілдеге қараған түні Сеулде жапон әскерлері мемлекеттік төңкеріс ұйымдастырды. 27 шілдеде жаңа үкімет Цин әскерлерін Кореядан шығару туралы «өтінішпен» Жапонияға жүгінді. Алайда, 25 шілдеде жапон флоты соғыс жарияламай-ақ, Цин империясына қарсы әскери операцияларды бастады: Пхундо аралының жанындағы Асан шығанағына кіре берісте жапон эскадрильясы жүк таситын кемені, яғни Маньчжур жаяу әскерінің екі батальоны мен 14 далалық зеңбіректері бар «Гаошэн» ағылшын пароходын суға батырды. Соғыстың ресми жариялануы 1894 жылдың 1 тамызында ғана болды. 26 тамызда Жапония Кореяны әскери одақ туралы шартқа қол қоюға мәжбүр етті, оған сәйкес Корея Цин әскерлерін өз территориясынан шығаруға Жапонияға «сенім білдірген».

Соғыс қимылдарының барысы
-------------------------

Жауынгерлік карта

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Сондай-ақ, бірнеше күн бойы, Ляодун түбегін.
**ЖАПАҚ**(Nanophylon) – алабұталар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Қазақстанда шөл-шөлейтті жерлерде, аласа таулардың кесекті және тасты баурайларында өсетін 1 түрі – тасбұйырғын Ж. (N. erіnaceum) бар. Биікт. 5 – 15 см, бұта. Тамырлары шырматылып, шым түзеді. Қысқа және бірнеше рет бұтақтанған сабағы сүректі, көбінесе жуан болады. Кезектесіп орналасқан жапырақтары қысқа, етжең, біз тәрізді. Гүлі қос жынысты, олар бір-бірден жапырақ қолтығынан жетіледі. Тамыз – қыркүйек айларында гүлдеп, жемістенеді. Ж. – дәрілік өсімдік. Оның тұнбасын қышыма ауруын емдеуге қолданылады. Ж. – түйе, ешкі және қойдың қысқы азығы. Бұл өсімдік бұйырғынмен бірге өскен жерлерде нағыз шөлейттік ландшафт құрайды.‎
**Қызылтамақ бұлбұл'** '**(Luscinia calliope)** — қызылтамақтар тұқымдас тармағының өкілі. Қаратөс бұлбұлмен бірігіп қызылтамақтар (Calliope) тұқымдас тармағын құрайды. Мұны көптеген адамдар еш негізсіз сайрақ тұқымдастардың жеке туысы деп санайды. Қызылтамақтардың нағыз бұлбұлдардан айырмашылығы - олар орман емес, тауда өмір сүретін құстар.

Аталығы мен аналығы
-------------------

Бұларға жыныстық деформизм тән қасиет, яғни ашық түске боялған аталығы елеусіз қарапайым аналыққа мүлде ұқсамайды. Олардың ұя жасауы да басқаша - бір бүйірінде кіріп-шығатын аузы бар жабық ұя істейді. Аталықтың жоны - көмескі зәйтүн реңкті біркелкі қоңырқай түсті. Бауыры - ашықтау сұр қоңыр, ал тамағында үшбұрыш пішінді ашық қызыл теңбілі бар, оның қапталында жіңішке қара және ақ жолақтар жиектейді. Аналығында қызыл теңбіл болмайды.

Таралуы
-------

Бұл бұлбұл Сібірде кең таралған. Қазақстан аумағында тек қана Алтайда ұялайды. Мұнда бұл құрлық-бұташыл құстар қалың өскен бұталы және ылғалды шалғыны бар орман шетінде қоныстанады. Мамырдың соңында ұшып келісімен аталықтар дереу сайрай бастайды.

Дауысы
------

Қызылтамақтың сайрағанын Оңтүстік Алтайдағы бақылауы бойынша орнитолог М.А.Кузмин былай сипаттап жазған: "Сайраған үні бұлбұлдан кем түспейтіндей күшті, бірақ қысқа сайрайды. Ол көбінесе өзге құстардың , мысалы, жаурауықтың үніне еліктеуден бастап сайрайды. Үріккен құстың әуезі айтарлықтай сарынды,бірақ "тиуить - тиуить" деген қатты және салдырлаған үрейлі дыбыс шығарады".
<reference/> Мектеп Энциклопедиясы: Құстар
*Басқа мағыналар үшін Қызылтас деген бетті қараңыз.*

**Қызылтас** – Ақтау тауларының оңтүстік-батысындағы аласа тау.

Географиялық орны
-----------------

Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы Ақтау ауылының солтүстік-шығысында 16 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 857 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 7 км-ге созылған, енді жері 2 км.

Жер бедері
----------

Беткейі көлбеу төбелерден тұрады. Таудың етегінде қорымтас үйінділері жиналған. Баурайындағы бұлақтардан жылғалар бастау алады. Шығысында Қосшоқы, оңтүстік-шығысында Қотыржал таулары, оңтүстігінде Ақсай, Талдыбұлақ, батысында Жексембі қыстаулары орналасқан.

Өсімдігі
--------

Қиыршықтасты, қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, боз, селеу, бұталар, т.б. өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Нілді кеніші** , 1847 ж. ашылған. Жаңа кеніштің ашылуына байланысты оның Нілді аты Успен
болып өзгереді. Кеніш 1964 ж. жабылып, орнына Успен кеңшары орнады. Нілді (Успен) кенішіндегі
1905 жылғы халықтық революция толқынына дейінгі 58 жыл ішінде қазақ жұмысшыларының
есейіп ер жетуі, саяси сауатының оянуы калыптасқан. Соның нәтижесінде 1905 ж. Успен (Нілді)
жұмысшыларының ереуілі бодды. Ол кезде кеніште 334 жұмысшы (оның 269-ы қазақ) еңбек етті.
Онда қазақ жұмысшыларымен қатар Орал зауыттарынан келген Н. П. Топорин, С. С. Невзоров,
М. А. Жилин, И. Г. Низовитин сияқты орыс жұмысшылары да еңбек етті. Топорин Нижний
Тагиль зауытында *«Орал жұмысшылар одағы»*
басқармасының мүшесі болды. Олар Успен кеніші жұмысшыларының арасында саяси үгіт жүргізді.
Қазақ жұмысшыларымен бірге *«Орыс-қырғыз (қазақ) одағын»* құрды. «Одақ» 6 желтоқсанда
жұмысшылардың жиналысында 6 тармақтан тұратын петиция қабылдап, оны 7 желтоқсанда
кеніш басшыларына тапсырады. Тілектері
орындалмаған соң жұмысшылар ереуілге шығады.
10 желтоқсанда ереуіл басшылары кеніш дүкенін
ашып, ондағы заттарды жұмысшыларға таратып
береді. Ә. Байшағыров, Ы. Қаспақбаев сияқты қазақ жұмысшылары орыс жұмысшыларымен
бірге ереуілді тоқтатпау жөнінде үгіт жүргізеді.
Ереуіл 12 желтоқсанда тоқтайды. Успен (Нілді) кеніші жұмысшыларының ереуілі 1905 жылғы
орыс революциясы кезінде, Қазақстандағы
бірінші саяси ереуіл болды. Оны Қазақстан Әлі
Байшағыров басқарды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*