*Басқа мағыналар үшін Аватар деген бетті қараңыз.*
**«Аватар: Су жолы»** (ағылш. *Avatar: The Way of Water*) — 2022 жылғы америкалық эпикалық ғылыми-фантастикалық жанрындағы фильм. 2009 жылғы «Аватар» фильмінің сиквелі және франшизаның екінші фильмі. Картинаның режиссёрі және сценарийі Джеймс Кэмерон, дистрибьюторы - 20th Century Studios. Кэмерон Джон Ландаумен бірге фильмге продюсерлік етті және Джош Фридман мен Шейн Салерномен жазған оқиғасына негізделген сценарийді Рик Джаффа мен Аманда Силвермен жазды. Актерлер құрамы Сэм Уортингтон, Зои Салдана, Стивен Лэнг, Джоэл Дэвид Мур, Си Си Эйч Паундер, Джованни Рибизи, Дилип Рао және Мэтт Джеральд бастапқы фильмдегі рөлдерін қайталайды, ал Сигурни Уивер басқа рөлді сомдайды. Жаңа актерлер құрамына Кейт Уинслет, Клифф Кёртис, Эди Фалько және Джемейн Клемент қосылды.

2006 жылы Кэмерон егер «Аватар» фильмі сәтті болса, жалғасын түсіргісі келетінін айтқан еді. Кейін 2010 жылы режиссер екі сиквелді жариялады, алғашқысы 2014 жылы шығуы керек болған. Алайда екіншісіне қосымша тағы үш сиквелдің қосылуы және су астындағы түсірілім көріністерін түсіру үшін жаңа технологияны әзірлеу қажеттілігі туындаған әсерінен, фильм сценарийі, түсірілімге дайындық пен визуалды эффекттерді жетілдіру жұмыстары айтарлықтай кешікті. 2017 жылы 15 тамызда картинаның алдын ала түсірілімі Калифорнияның Манхэттен-Бичте басталды, одан кейін 2017 жылдың 25 қыркүйегінде негізгі түсірілім жұмыстары Веллингтонда (Жаңа Зеландия) бір уақытта сиквелдің жалғасы «Аватар 3» фильмімен қатар жүргізілді. Үш жылдық түсірілімнен кейін, жұмыстар 2020 жылы қыркүйектің аяғында аяқталды. Болжалды бюджеті 350–460 млн. доллар құраған картина әлем бойынша ең қымбат фильмдер қатарына енді.

Фильмнің премьерасы бірнеше рет өзгертілді, соңғысы 2020 жылдың 23 шілдесінде болды. «Аватар: Су жолы» 2022 жылдың 6 желтоқсанында Лондонда және АҚШ-та 16 желтоқсаннан бастап көрсетілді (Қазақстандағы премьерасы 15 желтоқсан). Фильм сыншылардың оң пікірін алды, олар Кэмеронның режиссерлік жұмысына, визуалдық эффектіге, техникалық жетістігіне жоғарғы баға берді, бірақ сюжетін және кино ұзақтығын сынады. Фильм көптеген рекордтар жаңартып, бүкіл әлем бойынша 2,3 миллиард доллардан астам табыс жинап, кассалық табысқа қол жеткізді, бұл оны 2022 жылдың ең көп табыс әкелген фильмі, COVID-19 пандемиясынан кейінгі ең көп табыс әкелген фильм және кино тарихында үшінші ең көп табыс әкелген фильм болды. АҚШ Ұлттық киносыншылар кеңесі мен Америка кино өнер институты сияқты ұйымдар картинаны 2022 жылдың үздік 10 фильмдер қатарына қосты. Фильм 95-ші Оскар сыйлығында (соның ішінде ең үздік фильм) төрт марапатқа ұсынылды және көптеген басқа марапаттарға ие болды. Үш сиквел әзірленуде, үшінші фильм 2024 жылдың 20 желтоқсанында шығады.

Сюжеті
------

На’вилердің адамдарға Пандораны басып кіруіне тойтарыс бергеннен бері он жылдан астам уақыт өтті. Джейк Салли Оматикайя тайпасының көсемі, Нейтиримен бірге отбасын тәрбиелейді. Олардың Нетейам және Ло'ак атты ұлдары, Туктирей есімді қызы, асыранды қызы Кири (ол Грэйс Огустиннің аватарынан туылған) және Пандорада дүниеге келген және жастығына байланысты криостазда Жерге тасымалдана алмаған полковник Майлз Куоритчтің ұлы Өрмекші есімді жасөспірімі бар.

RDA компаниясының Пандораға қайта отарлауы басталады, жер өле бастағандықтан адамдар «Қала-плацдарм» операциялық базасын тұрғыза бастайды. Жаңадан келгендер арасынан рекомбинанттар бар, олар қайтыс болған RDA теңіз жаяу әскерлерінің саналары мен естеліктері имплантацияланған На’ви аватарлары, көшбасшысы ретінде полковник Куоритч рекомбинанты таңдалған. Джейк және аборигендер RDA жеткізу желілеріне қарсы партизандық кампаниялар ұйымдастырады. Куоритч және оның рекомбинанттары көтерілісшілерге қарсы күрес операциясын жүргізіп, Джейктің балаларын тұтқынға түсіреді. Джейк пен Нейтири полковниктің тобына қарсы келіп, көбісін тұтқыннан босатады, алайда Куоритч Өрмекшіні баласы ретінде танып, өзімен алып кетеді. Полковник Өрмекшіні өз жағына тарту үшін онымен жақынырақ танысуды шешеді, ал ол өз кезегінде Өрмекші Куоритчке Нави мәдениеті мен тілін үйретеді. Ертелі кешпе, Өрмекші олардың қайда орналасқанын жерін айтатын түсінген Джейк, отбасымен Оматикайядан кетіп, Пандораның шығыс жағалауындағы Меткайина рифтер тайпасына шегінеді. Ол жерде оларға пана беріледі, алайда кейбір тайпаластар оларды адамның гені араласқан «сайтанның қаны» деп санайды. Отбасы риф халқының салтын меңгереді, Кири теңізбен және оның жаратылыстарымен рухани байланыс орнатады, ал Ло'ак тайпа көсемі Тоновари мен оның әйелі Роналдың қызы Тсиреямен достасады.

Ло'ак Тсиреяның ағасы Аонунгпен төбелеседі. Ол Джейктің талабы бойынша кешірім сұрау үшін қайтып келгенде, Аонунг және оның достары оны қауіпті теңіз жыртқышының аумағына саяхаттауға итермелеп, оны тығырыққа тірейді. Лоакты Паякан құтқарып, онымен достасады, тулкун Меткайиналардың рухани отбасы деп санайтын интеллектуалды және тыныштықты көздеген киттәріздің түрі. Қайтып оралған соң, Ло'ак кінәні өзіне жүктеп, Аонунгтың достығын жеңіп алады, бірақ оған Паяканның өз түрінің ішінде шеттетілгені айтылады. Меткайинаның Рух Ағашына барған кезде, Кири анасымен кездесу үшін онымен байланысады, бірақ қатты талмаға ұшырайды. Оны Ронал емдейді, бірақ Джейк Норм Спеллман мен Макс Пателді көмекке шақырғанда, Куоритч олардың архипелагка бағыт алғанын байқап қояды. Өрмекшіні өзімен бірге алып келіп, ол киттердің ми ферменттерінен жасалынатын амрита деп аталатын қартаюға қарсы препараттарды жасау үшін тулкундарды аулайтын кит аулайтын кемені басқарады. Куоритч жергілікті тайпалардан Джейктің қайда жасырынғаны туралы қатыгездікпен сұрай бастайды; бұл нәтиже бермеген соң, ол кит аулау тобына Джейкті қолға түсіру үшін тулкундарды қасақана өлтіруді бұйырады. Ло'ак ойша Паяканмен байланысады және тулкун өз түрінің салтына қарсы шығып, анасын өлтірген RDA кит аулаушыларына қарсы күрескендіктен қуылғанын біледі.

Меткайиналар тулкундардың өлтірілгені туралы білгенде, Ло'ак Паяканға ескерту үшін жолға шығады, оның артынан оның бауырлары Тсирея, Аонунг және Ротксо келеді. Олар Паяканды кит аулаушылар қуып бара жатқанын көреді. Полковник Ло'ак, Тсирея және Тукты ұстап алады. Балаларына қауіп төнген соң, Джейк, Нейтири және Меткайиналар адамдарға қарсы тұруға аттанады. Куоритч Джейкті берілуге ​​мәжбүрлейді, бірақ Ло'акке қауіп төніп тұрғанын көрген Паякан, кит аулаушыларға шабуыл жасап, шайқас тудырып, экипаждың көпшілігін өлтіріп, кемені суға батырады. Нетейам Ло'акты, Тсиреяны және Өрмекшіні құтқарады, бірақ өзі өлімге ұшырайды. Джейк Кириді кепілге алған Куоритчке тап болады. Нейтири Өрмекшіге де солай істегенде, Куоритч алдымен онымен қарым-қатынасын жоққа шығарады, бірақ кейіннен баласын құтқармақшы болғанда Кириден айырылып қалады.

Джейк, Куоритч, Нейтири және Тук батып бара жатқан кеменің ішінде қалып қояды. Джейк Куоритчті тұншықтырып өлтіреді. Оны Ло'ак пен Паякан құтқарады, ал Кири Нейтири мен Тукты құтқаруға көмектесу үшін теңіз жануарларын шақырады. Өрмекші Куоритчті тауып, оны құтқарады, бірақ оның қатыгездігінен бас тартып, Джейктің отбасына қайта қосылады. Нетейамды жерлеу рәсімінен кейін Джейк Тоновари мен Роналға Меткайинадан кету туралы шешімі туралы хабарлайды. Алайда Тоновари оны тайпаның бір мүшесі ретінде құрметтейді және оның отбасын қалуға шақырады. Джейк пен отбасысы ұсынысты қабыл алып, теңізде жаңа өмірді бастайды және Джейк адамзат басқыншыларымен күресуді жалғастыруға ант береді.

Рөлдерде
--------

Солдан оңға қарай: Сэм Уортингтон, Зои Салдана, Джеймс Кэмерон, Сигурни Уивер және Стивен Лэнг

| Актёр | Рөлі
 |
| --- | --- |
| Сэм Уортингтон | Джейк Салли  Джейк Салли На’виға айналған бұрынғы жер адамы, Оматикайя тайпасының көсемі |
| Зои Салдана | Нейтири  Нейтири бұрынғы көсемнің қызы, болашақ Тсахик, Джейктің әйелі |
| Си Си Эйч Паундер | Мо’ат  Мо’ат Оматикайя тайпасының рухани басшысы және Нейтиридің анасы |
| Сигурни Уивер | Кири  Кири Джейк пен Нейтиридің асыранды қызы |
| Клифф Кёртис | Тоновари  Тоновари Меткайина тайпасының көсемі, Роналдың күйеуі |
| Джейми Флаттерс | Нетейам  Нетейам Джейк пен Нейтиридің үлкен ұлы |
| Британ Далтон | Ло'ак  Ло'ак Джейк пен Нейтиридің екінші ұлы |
| Тринити Блисс | Туктирей  Туктирей Джейк пен Нейтиридің қызы, кенжесі |
| Бейли Басс | Тсирея  Тсирея Меткайина тайпасының сүңгігіші, Тоновари мен Роналдың қызы |
| Филипп Гелджо | Аонунг  Аонунг Меткайина тайпасының жас аңшысы, Тоновари мен Роналдың ұлы |
| кіші Дуэйн Эванс | Ротксо  Ротксо Меткайина тайпасының жас аңшысы |
| Кейт Уинслет | Ронал  Ронал Меткайина көсемінің әйелі |
| Стивен Лэнг | полковник Майлз Куоритч  полковник Майлз Куоритч  |
| Джованни Рибизи | Паркер Селфридж  Паркер Селфридж  |
| Джоэл Дэвид Мур | ғалым Норм Спеллман  ғалым Норм Спеллман  |
| Дилип Рао | доктор Макс Патель  доктор Макс Патель  |
| Мэтт Джеральд | капрал Лайл Уэйнфлит  капрал Лайл Уэйнфлит  |
| Джек Чемпион | Майлз «Өрмекші» Сокорро  Майлз «Өрмекші» Сокорро Пандорада туылған жасөспірім, Куоритчтың ұлы |
| Эди Фалко | генерал Ардмор  генерал Ардмор  |
| Брендан Коуэлл | капитан Мик Скорсби  капитан Мик Скорсби  |
| Джемейн Клемент | теңіз биологы Иэн Гарвин  теңіз биологы Иэн Гарвин  |

Туынды тарихы
-------------

### Бастамасы

Режиссёр Джеймс Кэмерон, 2010 жыл
2006 жылдың маусымында «Аватар» (2009) фильмі шықпас бұрын, режиссёр Кэмерон «фильм сәтті болса», сиквел шығарылуы мүмкін екенін жариялады. 2010 жылдың ақпанның ортасында режиссёр MTV арнасына берген сұхбатында, жалғасын түсіруді бастамас бұрын, студиямен келісім-шартқа қатысты кейбір мәселелерді шешу керек екенін айтты. Кэмерон сонымен қатар «Аватар 2» алдыңғы бөлімнің басты кейіпкерлерінің оқиғасының жалғасы болатынын хабарлады. 2010 жылдың сәуірінде режиссёр «Аватар 2» және «Аватар 3» фильмдеріне қатысты кейбір мәліметтерді жариялады. Атап айтқанда, ол фильмнің басты қойылымы ретінде Пандора мұхитына назар аударуды, сондай-ақ үшінші бөлімнің сюжетіне Альфа Центавраның бүкіл жұлдыздар жүйесін қосу ниетін жариялады. 2011 жылдың қаңтарында Кэмерон екі фильмді бір уақытта түсіріп, аяқтауды көздейтінін, бірақ бір жыл аралығымен шығатынын айтты. Сонымен қатар фильмнің соңына дейін кейіпкерлері аман қалған барлық актерлерді сиквелге түсуге шақырды.

### Экранға шығу мәселелері

2010 жылдың қазан айында Variety журналы 20th Century Fox компаниясының басшылығына сілтеме жасай отырып, Кэмерон жұмысты 2011 жылдың басында және түсірілімді күзге жақынырақ бастауы керек болатын, ал жалғасы 2014 жылдың желтоқсанында шығатынын хабарлады. Мұны 2011 жылдың қаңтарында Кэмеронның өзі растады: «Қазір мен «Аватар» франшизасындағы келесі екі фильмнің сюжетін жазу үстіндемін», - деді ол, «... Қазіргі жоспар - 2014 жылғы Рождество мерекесіне сиквелді, 2015 жылғы Рождествода триквелді шығару». Алайда, 2012 жылдың қаңтарында жоба продюсері Джон Ландауға сілтеме жасай отырып, Bleedingcool.com веб-сайты сиквел 2017-2018 жылдарға шегеріліп жатқанын мәлімдеді. Сайттың хабарлауынша, бұл Кэмеронның үш өлшемді «Титаникті» дайындау бойынша қарқынды жұмысымен және жаңа технологиялық әзірлемелердің қажеттілігімен байланысты. 2011 жылдың маусымында Fox News веб-басылымы бұрын айтылған дата туралы хабарлады: «Аватар 2» фильмінің шығуы 2014 жылдың желтоқсан айына жоспарланған. Бірақ 2012 жылдың 2 тамызында шығарылым 2015 жылға (немесе кейінірек) кейінге қалдырылғаны белгілі болды, өйткені Кэмерон франшизаның екінші және үшінші бөлімдерін бір уақытта түсіруді жоспарлап отыр. 

2016 жылғы жағдай бойынша прокатқа шығу 2018 жылдың желтоқсанына жоспарланған болатын. 2017 жылдың наурызында режиссёр Джеймс Кэмерон фильмнің жалғасын 2019 жылға дейін күтпеу керектігін айтты. Шығару күні кейінірек 2020 жылға ығыстырылды, ал 2019 жылы оның 2021 жылға ауыстырылатыны жарияланды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясына байланысты шығарылым күні 2022 жылдың 16 желтоқсанына ауыстырылды.

### Түсірілімге дайындық

2011 жылдың наурызында Кэмерон жергілікті тайпалардың өмір салтын білу және джунглиде өмір сүрудің қандай екенін түсіну үшін актерлермен бразилиялық тропикалық ормандарға экспедиция жасамақшы екені белгілі болды. 2011 жылдың маусымында Кэмерон сценарий жазумен айналысып жатқанын, Оңтүстік Калифорниядағы Манхэттен Бич студиясы түсіру орындарын салып жатқанын айтты. Режиссёр сонымен қатар жаңа анимация әдістерінің дамуын атап өтті, ал продюсер Джон Ландау осы және одан кейінгі фильмдерді түсіру кезінде 700-ден астам жұмыс орны пайда болатынын айтты. Алдыңғы фильмдегідей, сиквелдердің визуалды эффекттерін Weta Digital компаниясы айналысатын болды.

2012 жылдың наурызында бір орындық *Deepsea Challenger* батискафымен режиссёр Тынық мұхитының шұңғымасы туралы 3D деректі фильм жасау және Пандораның мұхит түбін жасауға шабыт алу үшін Мариана шұңғымасына түседі. Осылайша, Кэмерон соңғы 50 жылда мұндай экспедицияны қолға алған бірінші адам, ал тарихтағы үшінші адам болды.

2012 жылдың қаңтарында Bleedingcool.com веб-сайтында Кэмерон фильмнің кадр жиілігімен эксперимент жүргізбек болғаны туралы ақпарат пайда болды. Егер «Аватарды» 3D түсірілімі секундына 24 кадрмен болса, бұл жолы режиссёр санын алпысқа жеткізуді жоспарлап отыр.

2013 жылдың қазан айында Сэм Уортингтон аустралиялық радиостанцияның эфирінде екінші бөлімнің, дәлірек айтқанда, қалған Аватар квадрологиясының түсірілімі 2014 жылдың қазан айында басталып, тура бір жылға созылатынын айтты. Джеймс Кэмерон 2016 жылдың желтоқсанында, 2017 жылдың желтоқсанында және 2018 жылдың желтоқсанында шығуы жоспарланған үш фильмге бірден материал түсіруді жоспарлап отыр. Сондай-ақ актердің сұхбатынан екінші бөлімнің сценарийінің басым бөлігі жазылып қойғаны, қазір алғашқы дайындық жұмыстары жүргізіліп жатқаны белгілі болды, бұл тікелей алдын-ала дайындықты білдірмейді. Керісінше, жоба егжей-тегжейлі талқылау мен келісу деңгейінде екенін көрсетті.

### Бюджеті

Аватар франшизасының барлық болашақ фильмдерінің жалпы бюджеті 1 миллиард доллардан асады. Егер бұл сома барлық төрт фильмге біркелкі таратылса, әрқайсысының бюджеті 250 миллион долларды құрайды. Үшінші фильм 2024 жылы, ал төртінші және бесінші 2026 және 2028 жылдары шығады.

### Түсірілімі

Осы фильмді де, келесі фильмді де түсіру үшін Кэмерон Оңтүстік Калифорнияда орналасқан MBS Media Campus (бұрын Manhattan Beach Studios ретінде белгілі) түсіру алаңын 5 жыл мерзімге жалға алды. Бұл алаңның ерекшелігі: су ресурстарын қатаң үнемдеу бағдарламасы қолданылады, яғни экологиялық тазалау заттар мен бояуларды пайдалану, сонымен қатар басқа жасыл бағдарламаларды қолдану. Кэмерон студияға күн батареяларын орнатып, екі фильмді де күн энергиясын пайдаланып түсірді. Сәйкес жабдықты орнату құны режиссёрге 5 миллион долларды құрады. 2015 жылдың 15 қаңтарында Джеймс Кэмерон «Аватар 2» фильмінің шығу күнін 2017 жылдың соңына дейін шегергенін жариялады. Жылжыту себебі сценарий бойынша көп жұмыс жасау керектігіне байланысты еді. Кэмеронның айтуынша, «Аватардың» үш бөлімі де бір уақытта жазылады және бір сюжеттік желімен байланысты, сонымен қатар ол дизайнерлер тірі жаратылыстар мен қоршаған ортаның сыртқы келбеті бойынша жұмысты аяқтағанын айтты. Үш бөлім де бір жылдық үзіліспен шығады. 2016 жылдың қаңтарында Джеймс Кэмерон фильмнің шығу күнін 2018 жылға шегерді, мұның бәрі 2017 жылдың 14 желтоқсанында шығуы жоспарланған «Жұлдызды Соғыстар: Соңғы Джедайлар» фильміндегі ықтимал бәсекелестікке байланысты болды.

2020 жылдың 17 наурызында Джон Ландау Жаңа Зеландияда «Аватар» фильмінің жалғасын түсіру COVID-19 пандемиясына байланысты белгісіз уақытқа кейінге қалдырылғанын хабарлады. Ол сондай-ақ өндірістің Лос Анжелесте қалатынын растады. Дегенмен, өндіріс Манхэттен-Бичте жалғасты және визуалды эффектілер Веллингтондағы Weta Digital студиясында жалғасты. Мамыр айының басында өндірістің денсаулық және қауіпсіздік хаттамаларын Жаңа Зеландия үкіметі бекітіп, түсірілімді жалғастыруға мүмкіндік берді. 2020 жылдың 1 маусымында Ландау Кэмеронмен бірге түсірілімді жалғастыру үшін Жаңа Зеландияға оралғанын көрсететін Instagram желісінде өзінің суретін жариялады. Жаңа Зеландияға келген Кэмерон және басқа 55 түсірілім тобы мүшелері түсірілімді жалғастырмас бұрын Веллингтондағы қонақүйде үкіметтің бақылауымен екі апталық оқшаулау кезеңінен өтеді. Осылайша, «Аватар 2» және «Аватар 3» фильмдері пандемияға байланысты түсірілім тоқтатылғаннан кейін өндірісті қалпына келтірген алғашқы голливудтық блокбастер болды. 2020 жылдың 16 маусымында Кэмерон түсірілімді қайта бастады, ал Ландау Instagram-да түсіру тобының суретін жариялады.

Фильмнің түсірілім жұмыстары 2020 жылдың қыркүйегінде аяқталды.

Музыка
------

«Аватар» композиторы Джеймс Хорнер франшиза үшін музыканы жазатыны туралы хабарланған еді, алайда Хорнер 2015 жылы маусымда ұшақ апатынан қайтыс болады. 2019 жылы желтоқсанда 1997 жылғы «Титаник» картинасынан бастап (соның ішінде «Аватар» фильмі) Кэмеронмен және Хорнермен бірге продюсер және аранжировщик болып жұмыс істеп келе жатқан Саймон Фрэнглен фильмге музыка жазатынын жариялады. Ландау сазгер осы жобаға және келесі сиквелдерге қатысатынын 2021 жылдың тамызында растады. Фрэнглен шығарған түпнұсқа тақырыптардан басқа, Хорнердің партитурасы фильмде қайта пайдаланылады. Саундтрек альбомы 2022 жылы 16 желтоқсанда Hollywood Records арқылы шығарылды. Кейін 20 желтоқсанда бастапқы партитурадан басқа тағы 10 трек қосылған кеңейтілген альбомы шығарылды. 

Қараша айында фильмде Фрэнглен мен Зои Салдана орындайтын «Song Chord» атты түпнұсқа ән болады деп хабарланған болатын. Келесі айда канадалық әнші The Weeknd орындауындағы Фрэнглен мен швед супертобы Swedish House Mafia продюсерлігімен фильмге «Nothing Is Lost (You Give Me Strength)» атты түпнұсқа әнді қосатыны жарияланды.

Релиз
-----

### Театралды

«Аватар: Су жолы» фильмінің әлемдік премьерасы 2022 жылы 6 желтоқсанда Лондондағы *Odeon Luxe Leicester Square* залында өтті. Фильм 2022 жылдың 16 желтоқсанында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрларда көрсетілді, оны Walt Disney Studios Motion Pictures компаниясы 20th Century Studios лейблі арқылы таратты. Бұл фильм 2019 жылы 20th Century Studios және Аватарға құқықтарды сатып алғаннан кейін Disney шығарған сериядағы бірінші фильм. Фильм RealD 3D, Dolby Cinema, IMAX және IMAX 3D басқа да форматтарында шықты. Сонымен қатар кейбір көрсетілімдер 48 кадр секунд дейінгі динамикалық жоғары кадр жиілігін қолданды. «Су жолы» алдағы сиквелдермен қатар Dolby Vision бағдарламасында шығарылды. «Су жолы» — АҚШ пен Канадада 12 000-нан астам және халықаралық деңгейде 40 000 экранда дебют жасаған Диснейдің ең көп таратылған фильмдердің бірі. 

«Аватар: Су жолы» фильмі Қазақстан және де басқа ТМД елдерінде 2022 жылдың 15 желтоқсанында «Меломан» дистрибьютор арқылы қазақ және орыс тілдеріндегі дубляждармен шыққан болатын. Орыс тіліндегі дубляжды Қазақстандық Movie Dalen дубляж студиясы жасаған болатын. Ал қазақ тіліндегі дубляжды Aray Media Group компаниясы Қазақстан Республикасының Мәдениет министрлігі мен «Меломан» компаниясының тапсырыстары бойынша жасаған. Бұл қазақ тіліне дубляждалған 41-ші фильм. Дубляж режиссері Шах-Мұрат Ордабаевтың айтуынша, бұл ең ауқымды әрі қиын жобаларының бірі. Джейк Саллиді Қобыланды Болат, Нейтириді Шехназа Қызыханова ал Кириді Нұрай Сәдуақас дыбыстайды. Бірінші фильмді дыбыстаған әртістер өздерінің кейіпкерлеріне қайтып келді.

### Ұзақтығы

2022 жылдың шілдесінде фильм өндірісі кезеңінде жұмыс уақыты «шамамен үш сағат» екенін Empire анықтады. 2022 жылдың қарашасында фильмнің ұзақтығы 192 минут (3 сағат 12 минут) екені анықталды. Empire-ға берген сұхбатында Кэмерон: «Мен ешкімнің сегіз сағат бойы [теледидар] отырып, ұзақ қарап отырғанын қаламаймын... Мен балаларымның бір сағаттық бес эпизодта отырғанын көрдім. Міне, үлкен әлеуметтік парадигманың өзгеруі орын алуы керек: орнынан тұрып, дәретханаға бару».

«Аватар: Су жолы» – ұзақтығы үш сағаттан асатын, Диснейдің «Кек алушылар: Финал» және 20th Century Studios-ның «Титаник» фильмдерінен кейінгі екінші фильмдері.

Реакция
-------

### Кассалық түсімі

### Сын

### Марапаттары мен сыйлықтары

2023 жылдың қаңтарында фильм «Үздік фильм», «Үздік дыбыс», «Үздік қойылым дизайны» және «Үздік визуалды әсерлер» номинациялары бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылып, тек соңғы номинацияны жеңіп алды. Фильм сонымен қатар екі Энни сыйлығына, екі BAFTA сыйлығына («Үздік визуалды әсерлер» номинациясын бойынша ұтты), Critics' Choice сыйлығының бес жүлдесіне (біреуі жеңіс) және екі Алтын глобус сыйлығына ұсынылды. Оны Ұлттық киносыншылар кеңесі мен Америка кино институты 2022 жылдың үздік он фильмінің бірі деп атады.

Жалғасы
-------

«Су жолы» — жоспарланған төрт Аватар сиквелінің біріншісі. «Аватар 3» фильмінің түсірілімі 2017 жылдың 25 қыркүйегінде Жаңа Зеландияда осы фильммен бір уақытта басталды. Уортингтон, Салдана, Лэнг, Уивер, Паундер, Уинслет, Кертис, Рибизи, Мур, Рао, Джеральд, Далтон, Блисс, Чемпион, Басс және Гелджо сияқты алдыңғы фильмдердегі актерлар оралатыны жарияланды. Уна Чаплин, Мишель Йео және Дэвид Тьюлис жаңа кейіпкер ретінде қосылады.

Соңғы екі жалғасына старт бергені туралы хабардан қарамастан, Кэмерон 2017 жылдың қараша айында берген сұхбатында: «Егер Аватар 2 және 3 жеткілікті ақша таппаса, 4 және 5 болмайды», - деді. Кейінірек Тьюлис мұны 2018 жылдың ақпан айында растап, «олар 2 және 3 жасап жатыр, егер адамдар барып, оларды көріп жатса, содан кейін 4 және 5 жасайды» деп мәлімдеді. Керісінше, Уивер 2018 жылдың қарашасында, алғашқы екі сиквелдің негізгі түсірілім жұмыстары аяқтағаннан кейін, ол қазір «Аватар 4 және 5-ке түсіп жатыр» деп мәлімдеді, мұны бірнеше БАҚ соңғы екі сиквелдің түсіріле бастағанын растау ретінде түсінді.

2019 жылдың қаңтарында Walt Disney Company компаниясының 21st Century Fox-ты сатып алуына байланысты Дисней бас директоры Боб Айгер Аватар 4 пен Аватар 5 әзірленіп жатқанын, бірақ ресми түрде жұмыс басталмағанын растады. 2019 жылдың ақпанында продюсер Ландаудың айтуынша, Айгер қате түсіндірген болуы мүмкін деді. Оның айтуынша, «Аватар 4» және «5» фильмдеріне тек старт қана берілмей, сонымен қатар «Аватар 4» фильмінің үштен бір бөлігі түсірілген хабарлады. «Су жолы» фильмінің кассалық табысынан кейін, Кэмерон сиквелдердің бастауға рұқсат бергенін растады. «Фильм қазір қарқын алған сияқты, біз тіпті алдағы бірнеше күнде үзілісімізді жеңіл өткізетін сияқтымыз, сондықтан мен бұл оқиғадан арыла алмайтын сияқтымын және мен осы сиквелдерді жасауым керек сияқты», - деді Кэмерон 2023 жылдың қаңтарында, «Мен алдағы алты немесе жеті жылда не істейтінімді білемін». Сондай-ақ Брендан Коуэллдің капитан Мик Скорсби рөлін қайта сомдайтыны және Ло'акпен достасқан Тулкун Паяканның оралатыны да расталды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Vary, Adam B.* Disney Drops Fox Name, Will Rebrand as 20th Century Studios, Searchlight Pictures (17 қаңтар, 2020).
2. 1 2  *Couch, Pamela McClintock,Aaron* ‘Avatar: The Way of Water’ Runtime Sails Past Three Hours (en-US) (29 қазан 2022).
3. ↑  Box Office: ‘Avatar: The Way of Water’ Lands Coveted China Release.  The Hollywood Reporter (22 ноября 2022).
4. 1 2  *D'Alessandro, Anthony* *Avatar: The Way Of Water* Opens To $134M; Why Pic's Box Office Fate Will Be Determined Through The Holidays – Sunday AM Update (December 18, 2022).
5. ↑  Avatar: The Way of Water (2022).  Box Office Mojo.
6. ↑  Avatar: The Way of Water - Financial information.
7. ↑  «Аватар. Су жолы» жыл соңына дейін қазақ тіліне аударылады  (қаз.).  Азаттық рухы (10.12.2022). Тексерілді, 12 желтоқсан 2022.
8. ↑  *Carroll, Larry*. 'Titanic' Mastermind James Cameron's King-Size Comeback: Two Sci-Fi Trilogies, *MTV* (29 маусым, 2006).
9. ↑  *Rosenberg, Adam*. 'Avatar' Sequel Confirmed By James Cameron... And Here's What We'd Like To See, *MTV* (8 қаңтар, 2010).
10. ↑  *McClintock, Pamela*. James Cameron's 5-year plan, *Variety* (27 қазан, 2010).
11. ↑  *McClintock, Pamela* Box Office: *Avatar: The Way of Water* Lands Coveted China Release (November 22, 2022).
12. ↑  Avatar 2 delayed indefinitely due to coronavirus, confirms James Cameron  (ағыл.), *The Independent* (July 23, 2020).
13. ↑  'Avatar: The Way of Water' review roundup: See it on the biggest screen possible, critics say  (ағыл.).
14. 1 2  *Robertson, Lindsay* James Cameron Planning 'Avatar' Trilogy.  Yahoo! Movies (January 14, 2010).
15. 1 2  *Ditzian, Eric*. James Cameron Talks 'Avatar' Sequel Plans, *MTV* (December 21, 2009).
16. ↑  McNary, Dave (July 24, 2017). "CCH Pounder to Return for 'Avatar' Sequels". *Variety*.. Retrieved September 25, 2017.
17. ↑  *Hipes, Patrick*. CCH Pounder Rejoins 'Avatar' Team For Sequels (July 24, 2017).
18. ↑  *Travis, Ben* Sigourney Weaver Plays Jake And Neytiri's Adopted Teenage Na'vi Daughter In Avatar 2 – World-Exclusive (1 шілде 2022).
19. ↑  *Chitwood, Adam* 'Avatar' Sequels Add 'Fear the Walking Dead' Star Cliff Curtis in Lead Role (May 9, 2017).
20. ↑  *Anthony D'Alessandro*. 'Avatar' Sequels Update: 'Fear The Walking Dead's Cliff Curtis Signs On For Lead Role (May 9, 2017).
21. ↑  *D'Alessandro, Anthony*. Matt Gerald Returning To James Cameron's 'Avatar' World; Boards Crackle's 'The Oath' (August 7, 2017).
22. 1 2 3 4 5 6  *Goldberg, Matt* 'Avatar' Sequels Reveal First Look at the Young Cast (September 27, 2017).
23. 1 2 3 4 5 6  Hibberd, James (September 27, 2017). "Avatar 2: First look at sequel's next generation cast". *Entertainment Weekly*.. Retrieved September 27, 2017.
24. ↑  *Hutchinson, Emily* Avatar 2 time jump revealed by James Cameron (February 19, 2019).
25. ↑  *Fleming, Mike Jr.*. Kate Winslet Joins 'Avatar' Universe For 'Titanic' Reunion With James Cameron (October 3, 2017).
26. ↑  Kate Winslet Joins James Cameron's 'Avatar' Universe, *The Hollywood Reporter* (October 3, 2017).
27. 1 2  *Travis, Ben*. Stephen Lang's Quaritch Is 'Bigger, Bluer, And Pissed Off' In Avatar 2 – Exclusive Image (July 3, 2022).
28. 1 2  *N'Duka, Amanda*. 'Avatar': Giovanni Ribisi Returning For All Four Sequels (October 13, 2017).
29. 1 2  *N'Duka, Amanda*. Joel David Moore Returning For 'Avatar' Sequels (May 31, 2017).
30. ↑  *Carroll, Larry* Titanic' Mastermind James Cameron’s King-Size Comeback: Two Sci-Fi Trilogies  (ағыл.).  MTV (29 June 2006). Басты дереккөзінен мұрағатталған 18 наурыз 2012. Тексерілді, 18 наурыз 2012.
31. ↑  MTV Rough Cut: James Cameron  (ағыл.).  MTV (17 February 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 шілде 2012. Тексерілді, 24 наурыз 2012.
32. ↑  *Kevin Day, Patrick* James Cameron: The ‘Avatar’ sequel will dive into the oceans of Pandora  (ағыл.).  Los Angeles Times (20 April 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 наурыз 2012. Тексерілді, 25 наурыз 2012.
33. ↑  Второй «Аватар» выйдет в декабре 2014 года, а третий — в конце 2015-го.  РИА Новости (27 қазан 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 наурыз 2012. Тексерілді, 25 наурыз 2012. (орыс.)
34. ↑  *Child, Ben* James Cameron's Avatar 2 and 3 to hit screens in December 2014 and 2015  (ағыл.).  The Guardian (25 January 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 наурыз 2012. Тексерілді, 25 наурыз 2012.
35. 1 2 3  Сиквел "Аватара" может выйти в 2017, а не 2014 году, пишут СМИ.  РИА Новости (12 қаңтар 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 наурыз 2012. Тексерілді, 29 наурыз 2012. (орыс.)
36. 1 2  *McKay, Hollie* James Cameron to Generate Hundreds of Jobs By Filming 'Avatar' Sequels in U.S. Experts Say  (ағыл.).  Fox News (21 June 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 сәуір 2012. Тексерілді, 30 сәуір 2012.
37. ↑  Выход фильма "Аватар 2" Джеймса Кэмерона переносится на 2015 год.  ИТАР-ТАСС (2 тамыз 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 қазан 2012. Тексерілді, 5 қазан 2012. (орыс.)
38. ↑  ‘Avatar 2’ Delayed, Will Not Arrive in Christmas 2017  (ағыл.).  /Film (21 January 2016).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 қаңтар 2016.
39. ↑  *McNary, Dave*. ‘Avatar’ Sequel Release Dates Set, Starting in December 2020  (ағыл.), *Variety* (22 April 2017). Тексерілді 12 тамыздың 2017.
40. ↑  Новая трилогия «Звездных войн» начнет выходить в 2022 году (8 мамыр 2019).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 8 мамыр 2019. (орыс.)
41. ↑  Disney Unschedules 'Mulan,' Pushes Back 'Avatar' and 'Star Wars' Films a Year, *The Hollywood Reporter*. Тексерілді 25 шілденің 2020.
42. ↑  *Child, Ben* James Cameron plans Avatar 2 training trip to Brazilian rainforest  (ағыл.).  The Guardian (28 March 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 наурыз 2012. Тексерілді, 25 наурыз 2012.
43. ↑  James Cameron Now Planning 3 'Avatar' Sequels, First Set for December 2016  (ағыл.).  The Wrap News Inc. (1 August 2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 тамыз 2013. Тексерілді, 24 сәуір 2017.
44. ↑  *Федякина, Анна* Кэмерон погрузился на дно.  Российская газета (26 наурыз 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 наурыз 2012.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 наурыз 2012. (орыс.)
45. ↑  *Сотов, Александр* Кэмерон вернулся со дна Марианской впадины.  Российская газета (26 наурыз 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 наурыз 2012.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 наурыз 2012. (орыс.)
46. ↑  *Олег Зеленин* Режиссёр Джеймс Кэмерон стал третьим человеком в истории, достигшим дна Марианской впадины.  ИТАР-ТАСС (26 наурыз 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 наурыз 2012. Тексерілді, 27 наурыз 2012. (орыс.)
47. ↑  *Cohen, David S.* James Cameron supercharges 3-D  (ағыл.).  Variety (10 April 2008). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 наурыз 2012. Тексерілді, 23 наурыз 2012.
48. ↑  «Аватар» заберет год из жизни актеров, *GeekCity.ru* (19 қазан 2013). Тексерілді 20 қазанның 2013. (орыс.)
49. ↑  *Jr, Mike Fleming*. ‘Avatar’ Starts Production Today On Four Consecutive Sequels At Over $1 Billion Budget  (ағыл.), *Deadline* (25 September 2017). Тексерілді 26 қыркүйектің 2017.
50. ↑  'Avatar' sequels to be solar-powered  (ағыл.).  Mother Nature Network (27 May 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 сәуір 2012. Тексерілді, 30 сәуір 2012.
51. ↑  James Cameron Says 'Avatar 2' Delayed Until 2017 Мұрағатталған 19 қаңтардың 2015 жылы. (ағыл.)
52. ↑  Coronavirus in NZ: James Cameron's Avatar filming delayed indefinitely, *The New Zealand Herald* (17 наурыз 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
53. ↑  Production of Avatar sequels delayed; visual effects work continues at Weta Digital, *Scoop* (19 наурыз 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
54. ↑  New Zealand Returns To Production, Paving Way For 'Avatar' Sequels & 'The Lord Of The Rings' Series To Resume Filming, *Deadline Hollywood* (7 мамыр 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
55. ↑  Jon Landau on Instagram  (ағыл.). *@jonplandau - via Instagram* (31 May 2020). — «Made it to New Zealand. Our 14-day government supervised self-isolation now begins.»
56. ↑  James Cameron lands in New Zealand to resume the production of Avatar 2, *Pinkvilla* (2 маусым 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
57. ↑  *Sharf, Zack*. James Cameron Goes Into 14-Day New Zealand Quarantine Before 'Avatar 2' Restarts Filming, *IndieWire* (1 маусым 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
58. ↑  *Pasley, James*. New Zealand government is slammed for letting 'Avatar 2' film crew land during lockdown, classifying them as 'essential workers', *Insider* (3 маусым 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
59. ↑  *Libbey, Dirk*. Avatar 2 Has Resumed Filming, And There's A Photo, *CinemaBlend* (17 маусым 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
60. ↑  *Stolworthy, Jacob*. Avatar 2 'sneak peek' released as James Cameron returns to director's chair, *The Independent* (18 маусым 2020). Тексерілді 31 қазанның 2021.
61. ↑  *Chestang, Raphael*. How James Horner Created the Unforgettable *Titanic* Theme Song, 'My Heart Will Go On', *Entertainment Tonight* (June 24, 2015).
62. ↑  Simon Franglen to Compose Music for James Cameron's 'Avatar' Sequels (en-US).  Film Music Reporter (December 17, 2019).
63. ↑  Jon Landau on Instagram  (ағыл.). *@jonplandau – via Instagram* (August 30, 2021). — «Wanted to officially announce that Simon Franglen will be composing the score for the Avatar Sequels.»
64. 1 2  *Libbey, Dirk*. Avatar 2 Announces A Big Change Behind The Scenes And It Sounds Exciting, *CinemaBlend* (August 30, 2021).
65. 1 2  The Weeknd to Release 'Nothing Is Lost,' Theme Song From 'Avatar: The Way of Water', *Variety* (December 11, 2022).
66. ↑  *Starkey, Adam* How to listen to the 'Avatar: The Way Of Water' soundtrack (en-GB) (16 желтоқсан 2022).
67. ↑  'Avatar: The Way Of Water' Original Score Soundtrack Set To Release December 20 (en-US) (December 15, 2022).
68. ↑  'Avatar: The Way of Water' to Feature Original Song by Simon Franglen & Zoe Saldana (en-US).
69. ↑  Legaspi, Aletha. "The Weeknd Hints at New Music for 'Avatar' in Teaser Clip". *Rolling Stone*.. Retrieved 2022-12-04.
70. ↑  *Ritman, Alex* James Cameron Joins Sigourney Weaver, Kate Winslet for *Avatar: The Way of Water* World Premiere in London (December 6, 2022).
71. ↑  *Rao, Sonia*. 'Avatar' sequel dominates box office but falls short of expectations (December 19, 2022).
72. ↑  *Donnelly, Matt*. James Cameron Drops Out of 'Avatar: The Way of Water' Hollywood Premiere Due to COVID-19, *Variety* (December 12, 2022).
73. ↑  *Faughnder, Ryan*. 'Avatar: The Way of Water' won't save movie theaters. But here's how it can help, *Los Angeles Times* (December 14, 2022).
74. ↑  The Avatar Sequel Is a Make-or-Break Moment for Disney's $71 Billion Fox Deal, *Bloomberg Businessweek* (November 30, 2022).
75. ↑  'Avatar 2' Gets Title, 3D Teaser Unveiled -CinemaCon (April 27, 2022).
76. ↑  Disney's 'Avatar 2' Brings In $134 Million in Domestic Opening, *Bloomberg Businessweek* (December 18, 2022).
77. ↑  *Әсел Сарқыт* "Аватар: Су жолы" фильмін қазақ тілінде сөйлеткен кімдер?.  informburo.kz (15 желтоқсан 2022). Тексерілді, 7 ақпан 2023.
78. ↑  'Avatar: The Way Of Water' Will Be Three Hours Plus In Run-Time, But Final Length Still Undetermined (en-US) (29 қазан 2022).
79. ↑  *Sharf, Zack* James Cameron Tells Off 'Avatar' Haters, Defends Three-Hour 'Avatar 2' Runtime: 'Get Up and Go Pee'. *Variety Magazine* (July 5, 2022).
80. ↑  *Shoard, Catherine* James Cameron defends three-hour Avatar sequel: 'I don't want whining'. *The Guardian* (July 6, 2022).
81. ↑  *Kelly, Dylan* 'Avatar: The Way of Water' Will Reportedly Run Longer Than Three Hours. *Hypebeast* (October 31, 2022).
82. ↑  *Lewis, Hilary* Oscars: Full List of Nominations (January 24, 2023).
83. ↑  *Gabe Cohn* Oscars 2023 Winners: The Complete List  (ағыл.) (12 March 2023). Тексерілді, 13 наурыз 2023.
84. ↑  *Pedersen, Erik* Annie Awards Nominations: *Guillermo del Toro's Pinocchio* & *Marcel The Shell* Lead Field (January 17, 2023).
85. ↑  *Ritman, Alex* BAFTA Awards: *All Quiet* Leads With 14 Noms, *Banshees*, *Everything Everywhere* Dominate Performance Categories (January 19, 2023).
86. ↑  *Nordyke, Kimberly* Critics Choice Awards: Full List of Winners (January 15, 2023).
87. ↑  *Nordyke, Kimberly* Golden Globes: Full List of Winners (January 10, 2023).
88. ↑  *Davis, Clayton* *Top Gun: Maverick* Named Best Picture by National Board of Review (December 8, 2022).
89. ↑  *Hammond, Pete* AFI Awards Film: *Avatar*, *Top Gun*, *Elvis*, *Fabelmans* And More Make Cut; Streamers Shut Out (December 9, 2022).
90. ↑  *Fleming, Mike Jr.*. 'Avatar' Starts Production Today On Four Consecutive Sequels At Over $1 Billion Budget, *Deadline Hollywood* (September 25, 2017).
91. ↑  *Hopkins, Steve* James Cameron says he's already filmed Avatar 3 and 4 to avoid the 'Stranger Things' effect (December 25, 2022).
92. ↑  *Guttman, Graeme.*. Avatar 2 Or 3? Kate Winslet Couldn't Tell Them Apart When Filming, *Screen Rant* (January 19, 2021).
93. ↑  *N'Duka, Amanda* Michelle Yeoh Boards 'Avatar' Sequels (April 15, 2019).
94. ↑  David Thewlis Updates on Avatar 2 & Avatar 3 & working with James Cameron.  HeyUGuys via YouTube (February 7, 2018).
95. ↑  *Singer, Matt* 'Avatar 2' Doesn't Come Out For 2 Years, But Sigourney Weaver Is Already Working on 'Avatar 4' (October 29, 2018).
96. ↑  *Cavanaugh, Patrick* 'Alien 5': Sigourney Weaver Says James Cameron Liked Blomkamp's Idea (October 29, 2018).
97. ↑  *Pearson, Ben* 'Avatar 4' and '5' Already Filming, Loses Papyrus Font, Sigourney Weaver Talks About Shooting Underwater (October 29, 2018).
98. ↑  *Hough, Jack*. Disney's Bob Iger Talks Streaming, Park Plans, and Learning From Kodak, *Barron's* (January 8, 2019).
99. ↑  Alita: Battle Angel - The Cast & Filmmakers discuss making the Manga epic.
100. ↑  *Sharf, Zack* James Cameron Says 'Avatar 2' Will 'Easily' Break Even at Box Office and Turn a Profit: 'I'm Gonna Have to Do the Sequels' (January 6, 2023).
101. ↑  *Travis, Ben* Avatar 3 Will Bring Back Both Payakan And His Nemesis Scoresby (January 18, 2023).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* avatar.com  Аватар: Су жолы — ресми сайты

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуДжеймс Кэмерон фильмдері |
| --- |
|  |
| Көркем фильмдер | 
Пиранья 2: Уылдырық шашу (1982) • Терминатор (1984) • Бөгделер (1986) • Тұңғиық (1989) • Терминатор 2: Ғарасат күні (1991) • Шыншыл өтірік (1994) • Титаник (1997) • Аватар (2009) • Аватар: Су жолы (2022) • Аватар 3 (2024) |
|  |
| Деректі фильмдер | 
Экспедиция: Бисмарк (2002) • Тұңғиық елестері: Титаник (2003) • Тереңнен шыққан бөгделер (2005) |
|  |
| Сценарист/продюсер | 
Рэмбо: Алғашқы қан 2 (1985) • Толқынның жотасы үстінде (1991) • Біртүрлі күндер (1995) • Қараңғы періште (2000) • Солярис (2002) • Санктум (2011) • Cirque du Soleil: Worlds Away (2012) • Алита: Жауынгер періште (2019) • Терминатор: Қараңғы тағдырлар (2019) |
|  |
| Қысқаметражды | 
Ксеногенезис (1978) • T2-3D: Battle Across Time (1996) |

 |