recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«Сүйкімді өтірікшілер» драмасының логотипі«Сүйкімді өтірікшілер» драмасының логотипі
**Сүйкімді өтірікшілер** (ағылш. *Pretty Little Liars*) — Сара Шепард (Sara Shepard) романдарынаң қалыптасқан америкалық жастар телехикая.

Телехикаяның премьерасы ABC Family каналында 2010 жылдың 8 маусымында өтті. Басында 10 эпизод шығару жоспарланған, бірақ кейін 28 маусымда үлкен рейтингке еге болғанының себебінен бірінші маусымды жалғастырып және тағы да 12 серияға тапсырыс берілді. 

2012 жылының 4 қазанында осы шоуды ABC Family төртінші маусымға дейін созды, ал 26 наурызда 2013 ж. бесінші маусымды бастады. Және сондай-ақ осы телехикаяға Рейвенсвуд атындағы спин-офф тапсырылды.Бесінші сезонның бірінші сериясы маусымның 10 2014 жылында шығады.

Телехикаяның сюжеті
-------------------

4 қыз Элисон жоғалып кеткеннен кейін бірге кездеседі. Ол жайдан-жай дулы сауық кеш уақытында жоғалып кеткен жоқ. Кейін Элисонды өлгенің табады,ал достары бір "Э" әрібімен жазылатын хабарламалар алып жүре бастады. Қыздар осы әріпте кім жасырылып жатқанын табу үшін барлық күштерін қосып жатқанынан танғалдыратын ештеңе жоқ. Бірақ бұл өте онай емес екен, себебі Э өз хабарламаларында барлық қыздар бір-бірі туралы білмейтін фактілерде жазды. Қыздар жаңа құпияларды білгісі қатты келген жоқ,бірақ алайда хабарламалар келіп тұра берді, ал кейін олар бірінші емес құрбандар екенін біліп алады.
**Сүйсіндер тұқымдасы** (лат. *Orchidaceae*) – көп жылдық даражарнақты шөптесін өсімдіктер. Араларында шырмауықтар да кездеседі. Жер шарына кең тараған. Америка мен Оңтүстік Азияның субтропикті , қоңыржай белдемдерінде кездесетін 700 (кейбір деректерде 800-дей) туысы, 35 мыңнан астам түрі бар. Қазақстанда орман шалғындықтарында , аралас ормандар арасында , батпақтарда, өзен аңғарларында, таулардың етегіндегі көлеңкелі жерлерде 15 туысы, 27 түрі өседі. Жапырақтар бүтін жиекті, кезектесіп орналасқан. Гүлдері зигоморфты (бұрыс), қос, дара жынысты, жеке немесе масақ гүлшоғырына топталған. Гүлсерігі 6 жапырақшадан тұрады, олар екі шеңберде орналасқан. Сыртқы шеңбердегі 3 жапырақша бірдей, ал ішкі шеңбердегі 2 жапырақша сыртқыларының бірімен «дулығалас» болады да, ерін деп аталатын үшіншісі өзіндік пішінімен, бояуымен, түбіндегі терең қапшық тәрізді қуысымен айрықша көрінеді. Аталығы біреу, сирек жағдайда екеу болады. Сүйсіндер тұқымдасының көпшілік түрі өздігінен тозаңданады. Сүйсіндер тұқымдасына жататын өсімдіктердің бір ерекшелігі – тозаңданғаннан тұқымы піскенше екі ай, кейде одан да көп уақыт өтеді. Жемісі- қорапша. Тұқымы өте ұсақ, белоксыз, торлы қабатты. Сүйсіндерді осыдан 1000 жыл бұрын Қытайда қолдан өсіре бастаған. Еуропаға 16-17 ғасырда әкелінген, ал 20 ғасырдың басында оларды оранжереяларда өсіре бастаған. Сүйсіндер тұқымдасына жататын өсімдіктердің көпшілігінің тұқымын тағамға пайдаланады, медицинада дәрі алынады және әсемдік үшін өсіреді.

Дереккөздер
-----------


«Қазақстан» Ұлттық энциклопедия. /Бас ред.Б.Аяған. 8 том. Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», Алматы, 2006.
**Людмил Стоянов**(*лақап аты; шын аты-жөні-Георги Стоянов Златаров;* 06.02.1886,Благоевградск округі. Ковачевица,-11.04.1973, София)- болгар жазушысы, қоғам қайраткері, Болгария ғылым академиясының академигі (1946), Болгария Кеңес Еңбек Ері (1964). 1944 жылдан Болгария компартиясының мүшесі. Болгария ҒА Әдебиет институтының директоры (1949-1959). Әдеби қызметі 1905 жылдан басталған. Стояновтың «Әйел жүрегі» (1929), «Алғы шепте» (1939) т.б. өлеңдер жинағы мен «Полковник Матовтың күміс тойы» (1933), « Оба» (1933) повестері, «Таң алдында » (1945) романы бар. 3- сайлау Халық жиналысының депутаты. Бүкіл дүниежүзілік Бейбңтшңлңк Кеңесінің мүшесі (1950).Дмитров сыйлығы (1950) мен РСФСР-дің А.М.Горький атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972).

Сыйлықтары
----------

Дмитров сыйлығы (1950) мен РСФСР-дің А.М.Горький атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972). 3 рет Георги Дмитров орденімен марапатталған. Оның болгар-кеңес достығын нығайту жолындағы еңбегі жоғары бағаланып, 1948 ж. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 424 бет
**Людмила Дружинина** - 1918 жылы 8 наурызда Ресейдің Омбы облысының Калачинск стансасында туған.
Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін бітірген.
Томск геология басқармасына істеген.
Талдықорған қалалық Кеңесінің депутаты болған.

1947 жылы ол «Томск» альманахында және Томск облыстық «Красное знамя» газетінде өзінің алғашқы өлеңдерін жариялады. Содан бастап журналистік қызметке ауысып, Томск, Новосибирск және Талдықорған газеттерінде істеді.

Шығармашылығы
-------------

Балаларға арналған алғашқы «*Көңілді үйірме*» кітапшасын 1954 жылы Новосибирск кітап баспасында шығарды.

Келесі жылы осы баспадан балаларға арналған екінші кітапшасы — «Жанды календарь» жарық көрді. «Сәбилер ержетеді»(1959), «Ынтымақты істер» (1959), «Баспалдақтан баспалдаққа» (1961), «Апорт» (1963), «Үйде және мектепте» (1968), «Көңілді балалар» (1977), «Сиқырлы суретші» (1980), «Орман соқпағы» (1985) жыр жинақтары Алматыда басылып шықты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Людмила Баюшева** – (17.8.1949. Павлодар облысы, Май ауданы, Малайсары ауылы) - телережиссер.

Мәскеудегі Бүкілодақтық Мемлекеттік кинематография институтын бітірген (1981). 

Еңбек жолын Павлодар облыстық телевидениесінің Жастар редакциясында режиссердің ассистенті болып бастап (1981), кейін қоғамдық-саяси бағдарламалар режиссері болды. 

1985-95 жылдары облыстық телекомпанияның бас режиссері, 1995 жылы өндірістік-коммерциялық бөлімді басқарды. Жарнама бойынша бас режиссер болып істеді. 

1999 жылы жауапты шығарушы. «Открытый микрофон», «За честь родного города» бағдарламаларын эфирге шығарды. «Ситуация» ток-шоуының авторы әрі режиссері ретінде облыс телекөрермендеріне кеңінен танымал. 

«Боль» деректі хабарлар циклі үшін КСРО Мемлекеттік телерадиокомитетінің Грамотасымен, әлденеше рет облыстық Журналистер одағының сыйлығымен марапатталды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — 7 қараша 1913 жыл, Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және биолог.

Уоллестің сызығы
----------------

1850 жылы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.

Нағыз іріктеу
-------------

Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды.

Марапаттар
----------

* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі  (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі  (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін  (1908)

Дереккөздер
-----------

1. 
2. 
3.
**Маухида Атнағұлқызы Абдулкабирова** (4 қараша 1917 – 2003, Башқортостан, Уфа ауданы, Нурлино ауылы) – ғалым, геолог, геология-минералдар ғылымының докторы (1973). Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1990). 1941-1983 жылдары-Қазақ КСР ҒА Геология ғылымдары институтында сектор меңгерушісі. Геология, металлогения, стратиграфия бойынша еңбектердің авторы.

Мансабы
-------

Қазақ тау-кен металлургия институтын (1941), қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті бітірген. 

1993 жылдан Қазақстан ғылым академиясының жетекші ғылыми қызметкері, Геологиялық ғылымдар институтында кіші-аға ғалымы қызметкер, арнаулы металдар секторының меңгерушісі, ғылыми кеңесшісі болды. Ғылыми-зерттеулерің геологиялық және металлогения мәселелеріне арнаған. Абдулкабирова Солтүстік Қазақстанда жер қыртысы дамуының жаңа формаларын анықтап, оның кен түзілуі мен таралуындағы рөлін және кен орындарының орналасуының жаңа заңдылықтарын дәлелдеді, бұл аймақтың болжамдық геологиялық карталарын құрастырды, кен іздеу жұмыстарының бағытын көрсетті. Ол Солтүстік Қазақстанда алмас іздеудің теориялық негіздерін жасады. Оның болжамы бойынша, Құмдыкөл алмас кен орны ашылып, барланды. Ол әріптестеріне өзінің ізденімпаз ақылымен және қарапайым мінезімен танымал болды.

Марапаттары
-----------

* КСРО Мемлекеттік сыйлығы - 1990.
* «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі - 1987.

Еңбектері
---------

Өзінің мансабында ол 115 ғылыми еңбек жазды, оның ішінде:

* Көкшетау ауданының метаморфты жыныстарының петрографиясы бойынша материалдар (1949 - Алма-Ата)
* Блок-блоктық құрылымдар және Солтүстік Қазақстанның эндогендік кен орындары (1975)
* Рудалық түзілімдер, алтынды кең орындары, А.-А. 1980;
* Қазақстанның блок-блоктық құрылымдары және алтын металлогениясы (1982)
* Солтүстік Қазақстан геологиясы: (стратиграфия) (1987)
* Тектоника және Солтүстік Қазақстанның терең құрылымы (1988)
* Арх-блоктық құрылымдар және алтынның металлогениясы, Қазақстан, А.-А. 1982;
*Басқа мағыналар үшін Қосмұрын деген бетті қараңыз.*

**Қосмұрын** – Бала Қосмұрын жотасының солтүстік-шығысындағы тау.

Географиялық орны
-----------------

Абай облысы Жарма ауданы Қызылағаш ауылының оңтүстік-шығысында 22 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 1056 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км-ге созылған, енді жері 3 км. Бірнеше шоқылардан тұратын беткейлері тіктеу. Солтүстігінде Итемер, оңтүстігінде Сарымсақты таулары бар. Оңтүстік-шығыс беткейінен Кіндікті өзенінің салалары бастау алады.

Өсімдігі
--------

Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында бұта аралас селеу, көде, бетеге, жусан, т.б. өсімдіктер өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**"Философия қайыршылығы"**. Прудон мырзаның "Қайыршылық философиясына" жауап - Маркстің ертеректегі шығармасы, онда ғыл. социализмнің негіздері баяндалған. 1847 жылы француз тілінде жазылды және француздың ұсақ бурж. философы әрі экономисті, анархист Прудонның көзқарастарына қарсы бағытталды. Маркс Прудонның "диалектикалық" сөзуарлығына қарсы шығып, оның бурж. ой өрісінен жоғары көтеріле алмағанын көрсетті. Маркс Гегель диалектикасын сынау мен материалистік диалектиканы талдап жасауға көңіл бөлген. "Ф. қ." еңбегінде капит. өндіріс әдісіне ғыл. талдау жасалып, жаңа саяси экономияның негізі салынды. Еңбекте Маркс пролетариаттың экон. жағдайын, тарихи ролін және тап күресінің міндеттерін зерттейді.

### Дереккөздер

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы - "Философиялық сөздік"
*Басқа мағыналар үшін Қосмұрын деген бетті қараңыз.*

**Қосмұрын** – Үлкен Сарышығанақ шығанағының солтүстік-батысындағы шоқы.

Географиялық орны
-----------------

Қызылорда облысы Арал ауданы Жалаңаш ауылының солтүстігінде 14 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 244 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстікке қарай 4,5 км-ге созылған, енді жері 3 км.

Жер бедері
----------

Оңтүстік беткейі тіктеу, солтүстікке қарай еңістеніп жазыққа ұласады. Солтүстігінде Жетікөл құдығы, оңтүстігінде Қушоқы шоқысы, батысында Жұмбас тауы бар.

Өсімдігі
--------

Сортаң қоңыр топырақ жамылғысында шөл өсімдіктері өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
Эмели Санде

  

  

**Адель Эмели Санде**

Адель Эмели Санде(10 наурыз 1987,Алфорд,Шотландия)-шотландық әнші мен өлеңдердің авторы.Сандe «Diamond Rings"трекін "Chipmunk" рэпермен жазғаннан кейін,бірінші рет халықтың алдында әйгілі болып шықты.Ол өте көп артистерге олең жазды,соның ішінде Шер Лойд,Parade,Сьюзан Бойл,Габриэль,Preeya Kalidas,Леона Льюис,Алиша Диксон,Шерил Коул,Тайни Темпа және Mutya Keisha Siobhan.
2010 жылы Эмели EMI Music Publishing пен келісім-шарт қол қойды.Сосын Санде Virgin Records лейблмен контрактқа отырды.Санде өзінің Heaven синглың тамыздың 2011 жылында шығарды.Ол Our Version of Events альбомын 2012 жылының ақпаныңда шығарды. Сол альбом Ұлыбританияда нөмір бір болып шықты.Және сол 2012 жылда Эмели Лондонға олимпиада ойындарының екі ашылу мен жабылу рәсімінде аттанды.
**Потенциал Ойл** - Атырау облысының Исатай ауданында орналасқан Бегайдар бөлікшесіндегі көмірсутек шикізатын барлаумен, өндірумен және бөлісімдеумен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестік. Құрылтайшылары
- "Bekstar International Limited" және "Firsk International Oil Corporation" компаниялары. Серіктестіктің негізгі қызметі Атырау облысы Исатай ауданының аумағында орналасқан Бегайдар бөлікшесінің көмірсутектерін барлау, өндіру, сақтау, тасымалдау және өткізу. №651 келісім-шарт Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі мен "Потенциал Ойл" серіктестігі арасында 2001 жылдың 4 сәуірінде жасалған. Келісімшарттың күшін сақтау мерзімі 30 жыл.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Тұраш Әбеуов** — "Қазақтың 1000 күйі" жинағына енген күйлердің авторларының бірі, күйші.

Өмірбаяны
---------

Ол 1922 жылы Жамбыл облысындағы Жамбыл ауданына қарасты Қыршынды деген жерде дүниеге келді. Жасынан Жетісудің ән-күйін, әсіресе, Байсеркенің күйлерін сіңіріп өскен ол 1938 жылы Алматыдағы Театр училищесіне оқуға түсіп, 4-курстан әскерге шақырылады.Соғыстан кейін Смоленскідегі әскери училищені бітіріп, 1958 жылы капитан шенімен демалысқа шыққанша әр түрлі жерде әскери-саяси қызметтер атқарады.

Шығармашылығы
-------------

Тұраш Әбеуовтың "Жастық шақ", "Жаралы жауынгер", "Қайдасыңдар,достарым", "Мәншүк", "Мәңгілік оттар", "Қуаныш" атты күйлері белгілі.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "ҚАЗАҚТЫҢ ДӘСТҮРЛІ 1000 КҮЙІ" антологиясы - EL production company, Ltd, 2011 жыл.
Гэс Холл
**Гас Халберг Арво**( *Arvo Kustaa (Gustav) Halberg,лақап аты:Гэс Холл*)(08.10.1910 жылы туған, Айрон қаласы, Миннесота штаты-13.10.2000) - американ және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері.

Өмірбаяны
---------

14 жасынан ағаш кесуші, шахтер болды, темір жол транспортында, болат құю өнеркәсібінде жұмыс істеді. 1927 жылы АҚШ Компартиясына (АҚШ КП) кірді. 1927-37 жылдары Миннесота,Огайо, Пенсильвания штаттарында бірқатар ереуілдер ұйымдастырды, жұмыссыздық пен соғысқа қарсы қозғалыстарға қатысты, бірнеше рет тұтқынға алынды (алғаш рет 1928 жылы). Болат құю өнеркәсібінің жұмысшылары кәсіподағының негізін қалаушылардың және оның басшыларының бірі болды. 1944 жылдан АҚШ КП Ұлттық комитеті Ұлттық атқару бюросының мүшесі. 1949 жылдан АҚШ КП Ұлттық комитетінің хатшысы. Холл 1949 жылы Смит заңы бойынша 1951-1957 жылдары түрмеде отырды, оны қудалау 1966 жылы ғана тоқтатылды. 1959 жылы желтоқсаннан АҚШ КП-нің бас хатшысы. Холлдың мақалаларында, сөйлеген сөздерінде, баяндамаларында американ империализмінің қазіргі жағдайына, АҚШ КП-нің стратегиясы мен тактикасына, халықаралық коммунистік және жұмысшы қозғалысына, бейбітшілік, демократия және социализм үшін күрес мәселелеріне маркстік талдаулар жасалады. Ол өз қызметінде марксизм- ленинизмнің тазалығы, ревизионизм мен оппортунизмге қарсы күрес мәселелеріне зор көңіл бөледі.

Сыйлықтары
----------

* Халықтар достығы орденімен марпатталған (1975).[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 41 бет
**Дегетаева Людмила Дәулетқызы** (8.1.1946 жылы туған, Ресей, Волгоград облысы, Степановка селосы) — мәдениет қайраткері. 

Жәнібек орта мектебінде 8-сыныпты бітіріп, Ақтөбе мәдени-ағарту училещесінде оқыған. 1971 ж. Қазақ мемлекеттік қыздар педогогика институтын бітірген. Жәнібек ауданы кітапхана меңгерушісі (1963-68), 1971-87 ж. комсомол, партия қызметкері, 1987-91 ж. ҚКП ОК-нің кеңесшісі, 1991-96 ж. ҚР Президенті аппаратының сектор меңгерушісі, бас сарапшысы, 1996-97 ж. Президенттің жеке мұрағатының (бұрынғы Партия тарихы) меңгерушісі, ҚР Президенті әкімшілігі жалпы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болды. 

1997 жылдан ҚР Президенті мұрағатының директоры, Дегетаева — "1931-33 жылдардағы Қазақстандағы аштық және күштеп ұжымдастыру" (1998), "Қазақстандағы 1931-33 жылдардағы саяси зобалаң" (1998), "Ораз Жандосов. Құжаттар мен публицистика" (1999), "Қазақстандағы 1936-56 жылдардағы поляктардың тарихы" (2000), "Левон Мирзоян Қазақстанда" (2001) кітаптарының жауапты редакторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8
**Гастон Камиль Шарль Масперо** (фр. ; 23 маусым 1846 — 30 маусым 1916) — Мысырды зерттеуші француз ғалымы. Француз тас жазулар академиясының мүшесі. 1881 ж. Каирде Шығыс археологиясы француз институтының негізін қалады. Археология қазба жұмыстары кезінде перғауынддардың қазынасын, пирамида текстерін тапты. Маспероның қатысуымен Карнак, Луксор ғибадатханалары қалпына келтіріле басталды. Каир музейінің Бас каталогын шығаруға басшылық етті. Масперо еңбектері Египет зерттеу ғылымының барлық салаларын қамтиды. Масперо "Класикалық Шығыс халықтарының ежелгі тарихы" атты еңбегін бастырып шығарды.

Дереккөздер
-----------
**Людвик Панчакевич** (пол. *Ludwik Panczakiewicz*, 1873 жыл 29 шілде — 1935 жыл 4 шілде, Варшава, Польша) - поляк архитекторы және құрылысшысы.

Санкт-Петербургте білім алған. 1898 жылы Варшава қаласында тарихи, кейіннен модернизм стилінде жұмыс жасайды. Варшавадағы әулие Михаил мен Флорианаға арналған католиктік шіркеудің (1898-1902), Ерік ауданында әулие Станиславқа арналған шіркеудің жобасын Юзеф Пиус Дзеконьскиймен құрады. 1912 жылы Ташкент қаласында "Иисустың құдіретті жүрегі" деп аталатын шіркеудің жобасын жасайды.

1899-1901 жылдары архитертор Стефан Шиллердің идеясына сүйеніп, Бейбітшілік құжыралары деген атаумен белгілі екі сауда қатарының жобалайды. 1911-1912 жылдары Варшавадағы Маршалковский көшесіндегі № 6 көп пәтерлі үйдің құрылысына жоба құрастырады. Бұл үй кейін Панчакевич үйі деп аталып кетеді. Ғимараттың алдыңғы жағы варшавалық скульптор Феликс Геневичтің нақышымен, ою - өрнектерімен жапсырылып, безендірілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Encyklopediа Warszawy, 1994
*Басқа мағыналар үшін Қосмұрын деген бетті қараңыз.*

**Қосмұрын** – Сарыбұлаққұм құмды алқабының оңтүстік-батысындағы аласа тау.

Географиялық орны
-----------------

Ақтөбе облысы Шалқар ауданы жерінде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 125 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 14 км-ге созылған, енді жері 5 км. Солтүстік және батыс бөліктерінде таудың түпкі тастары жер бетіне шығып жатыр. Беткейі жайпақталып жазыққа ұласады. Солтүстігінде Қосқиды, шығысында Тентексор қоныстары, батысында Аққайнар тауы орналасқан. Оңтүстігінен Жабысай өзені ағып өтеді.

Өсімдігі
--------

Қиыршықты бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында шөл және шөлейтті өсімдіктер өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
"Гастроскопия"
**Гастроскопия** (грек. gastr — асқазан, skope — қараймын) — ауыз қуысы және өңеш арқылы асқазанға енгізілген гастроскоп (жарық беретін жүйесі бар оптикалық түтік) аспабымен асқазан қуысының ішкі беткейлерін зерттеу әдісі. Бұл әдістің негізін қалаушы неміс хирургы И. Микулич (1850 — 1905). Гастроскопия әдісі арқылы асқазанның шырышты қабатындағы, яғни ішкі астарындағы кез келген қалыптан тыс өзгерістерді (асқазанның шырышты қабатының қанталануы, ойық жарасы, қатерлі және қатерсіз ісіктері, асқазан қуысының тарылуы), сондай-ақ бауыр, ұйқы безі, өт жолдарының қабынуынан болатын асқазандағы өзгерістерді, бөтен заттарды анықтауға және асқазандағы патологиялық түзілістерден биопсиялық тін, сұйықтар алуға болады. Сонымен қатар бұл әдіспен қатерлі ісіктің асқазандағы өсу бағытын, таралу ерекшеліктерін, сыртқы пішінін дәл анықтап, кішігірім қатерсіз ісіктерді (полиптер) электр тогымен күйдіріп жоюға болады. Гастроскоп көмегімен дәрі-дәрмектердің шипалық әсерін де бақылауға болады.

Дереккөздер
-----------

"Қазақ Энциклопедиясы", 2-том


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуМедициналық визуалдау |
| --- |
|  |
| Рентгенология | 
Ангиография • Ангиопульмонография • Аортография • Компьютерлік томография (КТ) • Миелография • Пиелография • Рентгенография • Рентгеноскопия • Томосинтез • Флюорография |
|  |
| Радиоизотоптар | 
Сцинтиграфия • Бірфотонды эмиссиялық компьютерлік томография (SPECT) • Позитронды эмиссиялық томография (PET) |
|  |
| Ультрадыбыс | 
Эхоэнцефалоскопия • Эхокардиография • Жүктілікті анықтау • Доплерография |
|  |
| Эндоскопия | 
Артроскопия • Бронхоскопия • Гастроскопия • Гистероскопия • Лапароскопия • Колоноскопия • Ректороманоскопия • Торакоскопия • Цистоскопия • Эзофагогастродуоденоскопия • Эндосонография |
|  |
| Басқасы | 
Магниттік-резонанстық томография (МРТ) • Оптикалық когерентті томография (ОКТ) • Конфокалды микроскопия • Термография |

 |
**Миннесота университеті** — Миннесотаның Миннеаполис және Сент-Поль ірі қалаларында орналасқан зерттеу университеті. Бұл университет — ескі және Миннесота университеттерінің (ағылш. University of Minnesota system, Миннесота Штатының университеттер мен колледждерінің жүйесімен шатастыруға болмайды, ағылш. Minnesota State Colleges and Universities System) үлкен жүйесінің бір бөлігі, ол елде кампус көлемі бойынша төртінші орынды иеленеді (онда 2010-2011 оқу жылында 51 721 студент білім алады)

Кампустары
----------

### Миннеаполис

Миннеаполистегі кампус бастапқыдан өзеннің жоғарғы ағысында орналасқан. Қазір ол жерде кішігірім саябақ орналасқан. Бұл жерде орналасқан мектеп, АҚШ-тағы азаматтық соғыс кезінде қаржы мәселесінен жабылып қалған. 1867 жылы, сенатор Джон Филбор қаржылық көмек көрсеткеннен кейін қайтадан ашылды. 1869 жылы университетке дайындау мектебі колледж болып қайта құрылды.

Миннеаполистегі кампус Миссисипи өзенімен екіге бөлінген. Шығыс бөлігі ең үлкен болып табылады, аумағы 1,24 км²

### Сент-Поль

Аймақтың оңтүстігінен жасалған аэротүсірілім. Сент-Польдегі кампус қызыл сызықпен көрсетілген
Сент-Польдегі кампус Фолкон-Хайтс қала маңымен шектеседі. Миннеполистегі қалалық кампустан жоғарғы көгалдандыру деңгейімен ерекшеленеді.

Танымал түлектер
----------------

Ферингтон Даниэльс — американдық ғалым-физик және химик, күн энергетикасын сынаушылардың бірі.

Дереккөздер
-----------

↑ OIR : Enrollment Headcount Data: Academic Level

↑ Мынаған өту: 1 2 OIR : HR Employee Count

↑ University of Minnesota — Twin Cities (U of M) — Admissions | Financial Aid | Tuition | Degrees | Athletics — Minneapolis, MN

↑ General Information of Interest — College of Pharmacy — University of Minnesota
Мелиоратор жұмыс үстінде
**Химиялық мелиорация** — екпе дақылдарға қолайлы жағдай туғызып, өнімін арттыру және еңбек шығынын кеміту үшін топыраққа химиялық жолмен әсер ететін шаралар жүйесі. 

Химиялық мелиорацияның әсерінен өсімдік тамыры өсетін топырақ қабатындағы өсімдікке зиянды тұздар мөлшері кемиді, топырақтың қышқылдығы және сілтілігі төмендейді.Химиялық мелиорация топыраққа қоректік заттардың түрлерін молайтады, оның физикалық-химиялық күйін жақсартады. Жер жағдайы, ауа райы ерекшеліктеріне, өсірілетін дақылдар және оның агротехникасының әр түрлілігіне байланысты топырақ құрамы мен құнарлылығын арттыруға бағытталған Химиялық мелиорация түрлері де, әдістері де, техникасы мен технологиясы да белгілі аймақ жағдайына байланысты болады. Қара топырақсыз өңірдегі батпақты, күлгін, шымды-күлгін және сілтісізденген топырақтың қышқылдығын төмендету үшін топыраққа әк және шөлді-шөлейт аудандарда тұзды және сортаң топырақтың сілтілігін төмендету үшін гипс қосады. Химиялық мелиорацияның маңызды шараларына: топырақтың өсімдік тамыры жайылған қабатына фосфор тыңайтқыштарын, шымды-батпақ топырақтарға құрамында мыс бар тыңайтқыштарды шашу; бұл топырақтардың қышқыл түріне мыс пен әк тыңайтқыштарын аралас қолдану; суландырылған жерлерге бағалы дақылдар себу; өсімдіктерді арамшөптерден, зиянкестер мен аурулардан қорғауды тиімді ұйымдастыру; топырақты өңдеу; егін егу және баптау жұмыстарын уақытында жүргізу; тыңайтқыштарды егіс танабына біркелкі енгізу, т.б. жатады. Химиялық мелиорация жұмыстары суару, топырақ эрозиясымен күрес шаралары, сортаң топырақтарды жуу, т.б. мелиорациялаудың басқа түрлерімен кешенді жүргізгенде нәтижелі болады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Химиялық әскер** — жаппай зақымға ұшырататын қарудан қорғану шараларын орындау үшін арнайы құрылған әскер. Химиялық әскер құрамында уланғаннан кейін өңдеу жүргізетін, газсыздандыру, химия қаупінен қорғауды жүзеге асыратын және техникалық мақсаттағы арнайы бөлімдер мен бөлімшелер бар. Химия қаупінен қорғау бөлімдері (рота, взвод, бөлімшелер) ұйымдық жағынан басқа әскерлер түрінің құрамына кіреді. Химиялық әскерге радиациялық және химиялық барлау жүргізу; киім-кешекті, әскери жабдықтарды, аяқ киімді және жеке қорғану құралдарын, уланған жер телімдері мен жолдарды газсыздандыру, дезинфекциялау, адам құрамының радиоактивті сәулемен зақымға ұшырамауын бақылауды қамтамасыз ету, қару-жарақ, техника пен материалдық нәрселердің қорын радиоактивтік және уландырғыш заттардан қорғауды бақылап отыру, уланған жердің улану дәрежесінің өзгеруін қадағалауды іске асыру міндеттелген. Әскер тұрған жерлерде және олардың жүретін жолдарында жау қолданатын уландырғыш заттардың бар жерді табу және оның түрін айыру мақсатында химиялық барлау жүргізіледі. Химиялық барлау жүргізетін бөлімшелер дозиметриялық құралдармен, удан қорғану заттарымен, қоршау белгілерімен жабдықталады. Химиялық барлаушы шолғын тапсырманы жаяу, автокөлікпен, сауытты транспортермен, танкімен, кейде тікұшақпен, ұшақпен орындайды. Хиялық әскер алғаш 1-дүниежүзілік соғыс жылдарында уландырғыш заттар мен оқшашарды қолдану барысында пайда болды. Олар газ баллонды шабуылды газшашармен атқылауды, кіші, ауыр және фугасты отшашардан от шашуды жүзеге асырды. Германия армиясында 1917 жылға дейін 8 химиялық батальон, ал орыстарда 14 химиялық рота мен 1 батальон болса, АҚШ армиясында 1918 жылға дейін 3 химиялық полк (әрқайсысы 18 ротадан), ал ағылшындарда 1 химиялық бригада (құрамында 24 рота) болды. 1-және 2-дүниежүзілік соғыс аралығында Химиялық әскер минаатарлар, реактивтік қондырғылар, оқшашар танкілер, улы түтінді құтылар және арнайы химиялық машиналармен жабдықталды. 2-дүниежүзілік соғыста Химиялық әскер жауды жоюда оқшашар түтінді бүркеніш әскерді қолданды. Ядролық және биологиялық қарудың пайда болуымен Химиялық әскердің міндеті де ұлғайды. Қазіргі кезде оларға радиоактивті және бактериалдық құралдардан қорғану мақсаты қойылды.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Ху Ши** – қытайдың белгілі ойшылдарының бірі, XX ғасырдың философы, Джон Дьюдің шәкірті және ізін жалғастырушы. 1891 жылы 17 желтоқсанда Шанхайда дүниеге келген. АҚШ-тағы Корнель университетінде оқып келген соң, Бейжің университетінде дәріс берген. 4 мамыр қозғалысының белсендісі. 1938-1941 жылдары Қытайдың АҚШ-тағы елшісі; 1946-1948 жылдары Бейжің университетінің ректоры; 1958 жылдан өмірінің соңына дейін Тайваньдағы Academia Sinica-ның президенті болған. Ху Ши «Свободный Китай» журналының бас редакторы болып қызмет атқарып жүрген кезде журнал Чан Кайшидің сынынан соң жабылып қалады. 1962 жылы 24 ақпанда 70 жасында қайтыс болған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Чжан Жу-синь. Критика прагматистской философии Ху Ши / Пер. с кит. Э. В. Никогосова. М.: Изд-во иностранной литературы, 1958. - 108 с.
**Финн шығанағы** (фин. Suomenlahti, эст. Soome laht, швед. *Finska viken*) — Балтық теңізінің шығыс бөлігіндегі шығанақ. Финляндия, Ресей және Эстония жағалауларын жуады. Шығанақтың батыстағы шекарасы Ханко түбегі мен Пыызаспеа мүйісінің (Осмуссаар аралы) аралығындағы шартты сызық болып есептеледі.59°53′ с. е. 26°06′ ш. б.﻿ / ﻿59.883° с. е. 26.100° ш. б.﻿ / 59.883; 26.100 (G) (O) (Я)

Ауданы 30 мың *км2*. Ұзындығы 420 *км*, кіре берістегі ені 70 *км.* Тереңдігі 100 м-ге дейін барады. Солтүстік жағасы жартасты, күшті тілімделген, аралдары көп. Шығыс және оңтүстік жағасының көп бөлігі жазық. Финн шығанағының шығыс бөлігіндегі Нева кірмесіне Нева өзені құяды; солтүстікке таман Выборг шығанағы, оңтүстікте Копорье және [[Нарва[[ шығанақтары және Луга кірмесі орналасқан. Қарашадан сәуірге дейін мұз қаьады. Су деңгей желдің әсеріне байланысты жиі өзгеріп отырады. 

|  |  |  |  |
| Санкт-Петербург қаласындағы үлкен кемежай
  | Таллин порты
  | Хельсинки | Кронштадт айлағы
  |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  International Hydrographic Organization. Limits of Oceans and Seas (Special publication № 23). 3rd edition, 1953. IMP Monégasque, Monte-Carlo. P. 5. Мұрағатталған 8 қазанның 2011 жылы.
2. ↑  Финский залив.
3. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1978 ж. 11 том
**Хуа То** – Қытайдың әйгілі дәрігері[1].

Хань әулетінің соңғы жылдарында өмір сүрген. Жансыздандыруды алғаш қолданған дәрігерлердің бірі. Жәндіктерден зардап шеккендерді және жүкті әйелдерді емдеуде оның рөлі маңызды болған. 

ХуаТо атағы бас ауруынан зардап шеккен император Цао Цаоға жетеді. Инемен емдеудің кей әдістерін меңгерген ХуаТо императорды емдейді. Үйіне ауру әйелінің халін білу үшін кетіп, біраз уақытқа кешігеді. Осы себепті оны император қамауға алып, басын алуға бұйрық береді. Түрмеде көптеген еңбек жазғанымен, оны өртеп жібереді.

ХуаТо есімі «Үшпатшалық» қытай классикалық романында кездеседі. 

Дао ғибадатханаларында ХуаТо медицина құдайы ретінде мойындалған. Ине салудың 34 нүктесі оның құрметіне аталады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
*Басқа мағыналар үшін Асклепий деген бетті қараңыз.*
Асклепий
**Асклепий** (ежелгі рим мифологиясында Эскулап, көне грекше: Ἀσκληπιός, «ашылған») — ежелгі грек мифологиясындағы 
әр түрлі науқастарға дауа беретін дәру-шипа тәңiрісі.. Аполлонның көптеген ұлдарының бірі.

Асклепийға табыну б.з.б. 5 ғасырдан басталды. Эпидавр қаласына, онан кейін басқа қалаларға кең тараған. б.з.б. 3 ғасырда Римге жайылда. Мұнда оның атын Эскулап деп атаған.

Асклепий ғибдатханаларының шипалы ем орындары бар деген даңқы шықты.

Асклепийдің атымен қазіргі медицинада көптеген терминдер байланысты: 
оның қызы Гигиея ("Гигиена") - денсаулық, тазалық санитарияның белгісі;
Ясо (емделу тәңірі), Акесо (жазылу тәңірі), Аглея (сұлулықтың тәңірі), Панацея (барлық нәрсенің емшісі). 

Гиппократты және Аристотелді Асклепийдің тікелей ұрпағы деп саналады.

Асклепий таяқшасы
-----------------

Асклепий таяқшасы
Көбіне Асклепий қолына шырмаланып оралған жыланы бар таяқшасымен бейнеленеді. Бұл Асклепий таяқшасы туралы миф бар. Асклепий келе жатқанда таяқшасына жылан оралған. Асклепий жыланды өлтірген кезде басқа жылан, аузына шөп ұстап келіп, өлген жыланға беріп тірілтіп алады. 
Асклепий осы шөпті тауып алып, адамдарды тірілтетін дәрі тауып шығарған.

Осы асклепий таяқшасы - қазіргі медицина белгісі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.1. С.113-114; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.1. С.192-193

* Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том

* Ортаққорда бұған қатысты медиафайлдар бар: **Асклепий**
Ләззат Асанованың комсомолдық билеті
**Ләззат Оразханқызы Асанова** (27.07.70, Алматы облысы, Панфилов ауданы, Ақжазық ауылы — 25.12.86, Алматы) — Желтоқсан көтерілісінің (1986) құрбаны. 1985 жылы Алматыда П.Чайковский атындағы музыкалық училищеге оқуға түскен. Алматыда 1986 жылғы 17-18 желтоқсанда болған қазақ жастарының отаршылдық және әміршілдік жүйеге қарсы азаттық көтерілісіне белсене қатысқан. Ол Орталықтың билеп-төстеушілігіне наразылық білдіріп, қаладағы Жаңа Алаңға (қазіргі Республика алаңы) алғашқы ереуілшілер қатарында "Қазақтар! Кіріптарлық құлдықта өмір сүргеніміз жетеді! Біз еліміздің тәуелсіздігін жеңіп алған кезде ғана азат бола аламыз!" деген ұранмен шықты. Көтеріліс қатыгездікпен жанышталғаннан кейін басқа да ұсталған 87 адам қатарында А-ға Қазақ КСР ҚК-нің 65-бабымен айып тағылып, (Көтеріліске қатысып ұсталғандар жөніндегі Қазақ КСР ІІМ-нің құжаты, (1211-177, 23.02.1990) қамауға алынды. 1986 жылғы 17-18 желтоқсанда Алматы қаласында болған оқиғаларға түпкілікті баға беру жөнінде республика Жоғарғы Кеңесінің Төралқасы құрған комиссия мүшесі Ф.Игнатовтың мәліметтеріне қарағанда, Ләззаттың мәйіті бірнеше күннен кейін музыкалық училище жатақханасынан табылған да, ол туралы жатақхананың бесінші қабатынан құлап өлген деген қауесет таратылған. Осыған қарамастан мәйітті Алматы облысы Панфилов ауданындағы Ақжазық кентіне Ішкі істер министрлігі мен Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің қызметкерлері арнайы қарауылдап апарған. Ләззатты жерлеудің алдында денесін ақ жуып, арулаған кезде оның екі білегіне салынған темір бұғаудың қалдырған көкпеңбек іздерін, бас сүйегінің шүйдесі ойылып кеткені анықталды. Осыған қарағанда ол жазалаушылардың қолынан қаза тапқан. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан соң ғана А. жөніндегі шындық қалпына келтіріле бастады. Ләззаттың ерлігіне арналған ән ("Қаһарман қыз — Ләззат қыз". Музыкасын жазған Жоламан Тұрсынбаев, өлеңі — Абдрахман Асылбектікі), ол жөнінде баспасөз беттерінде ғалымдар мен мемлекет, қоғам қайраткерлерінің пікірлері жарық көрді.

Дереккөздер
-----------
**Хуан Маринельо-и-Видауррета** (ис. *Juan Marinello y Vidaurreta*; 2 қараша 1898 ж. — 27 наурыз 1977 ж.) — Куба саяси қоғамдық қайраткері, публицист, әдебиет зерттеушісі. 1921-32 ж. профессор, 1938 жылдан партиялық басшы қызметте істеді. 

1965 жылдан *Куба коммунистік партиясы* ОК-нің мүшесі. 1940 ж. Құрылтай жиналысының, 1942-44 э. конгрестің депутаты. 1944-46 ж. сенатор, 1946-48 ж. Сенаттың вице преседатлі. "КСРО мен халықтық демократиялық елдерге саяхат" деген сапарнама жазды; 1963 жылдан ЮНЕСКО-дағы Куба өкілі. Бүкіл дүние жүзілік Бейбітшілік Советінің, 1966 жылдан оның Президиумының мүшесі. 1973 ж. қазан Революциясы ореднімен марапатталды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Асимптоталық жіктеу** - берілген функцияны жинақсыз қатар түрінде көрсету. Дәлірек айтқанда - 
{\displaystyle \sum \_{k=0}^{\infty }} **Φk(x)=Φ0(x)+Φ1(x)+...+Φk(x)**... қатары *f(x)* функциясының *x→a*(немесе x→∞ т.с.с.) aсимптоталық жіктеу деп аталады, егер **f(x)~φ0(x),f(x)-φ0(x)~φ1(x),...f(x)-φ0(x)-φ1(x)-...-φk(x)~φk+1(x)**,...болса. Мұндағы α~β символы {\displaystyle \lim \_{x\rightarrow 0}}α/β=1 болатынын және қатардың **Sk(x)=φ0(x)+φ1(x)+...+φk(x)** дербес қосындысы f(x) функциясы үшін **(f(x)-Sk+1(x))/(f(x)-Sk(x))**- қателер қатынасының, x→a нөлге ұмтылатындағы мағынасында, дәлдігі жоғары асамптоталық өрнек болатындығын көрсетеді. Асимптоталық жіктеу толық анықтау қиын болған жағдайда, әдетте, оның алғашқы бірнеше мүшелерін салы. Гармоникалық қатардың алғашқы n мүшесінің қосындысы **Qn~1+1/2+1/3+...+1/n** үшін aсимптоталық жіктеу **Qn~ln*n*+C+1/2n** -1/12n2 форлмуласы арқылы анықталады. Мұндағы С - Эйлер тұрақтысы {\displaystyle (\lim \_{x\rightarrow \infty }(\sum \_{k=1}^{n}{\frac {1}{k}}-\ln {n})=C=0.577215...)}
Кей жағдайда aсимптоталық жіктеу деп оның төмендегі дербес түрін айтады: **f(x)~a0+a1/x+a2/x2+...+ak/xk+...**;
(x→∞) мұндағы **аk = {\displaystyle \lim \_{x\rightarrow \infty }x^{k}}. f(x)-a0-a1/x-...-ak-1/xk-1**. Асимптоталық жіктеу, әсірссе оның жоғарыда көрсетілген типі, кешен талдау пәнінде де қоланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Математика / 0-71 Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д. профессор Е. Арын — Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007 жыл. - 192 б. ISBN 9965-08-339-8
Хуа́н Доми́нго Перо́н (исп. Juan Domingo Perón)- аргентиналық әскери және саяси қайраткері, 1946- 1955 және 1973 -1974 жылдарындағы Аргентина президенті.

Өмірбаяны
---------

Хуа́н Доми́нго Перо́н 8 қазан, 1895-ші жылы Буэнос- Айреста дүниеге келген.
16 жасында әскери мектепке оқуға түседі. Ұлттық Әскери академияны бітіргеннен кейін, әскери тарихтың оқытушысы болған. Сонымен қатар, Чили мен Италияда іскери атташе қызметін атқарады.

Қызықты факттер
---------------

```
1987- ші жылы оның мәйітінен қолдары ұрланған. Оны кім және неге істегені әлі күнге дейін белгісіз.
```

Перонның үшінші әйелі Исабель Мартинес де Перон әлемдегі ең бірінші әйел-президент болды. 
Оның екінші әйелі ,Ева Перон жайлы Томас Элой Мартинес «Святая Эвита» романың жазған.

Дереккөздер
-----------



Хуан Перонның Ұлттық Университеті
Айманова, Ләззат Бисенқызы (14.3.1948 ж.т. Қарағанды қаласы) – экон. ғылыми докторы (2002), профессор (2004). Қазіргі Қазақ ұлттық тех. университетінің инж.-экон. факультетін (1971) бітірген. Қазақ ұлттық педогогика университетінде кафедра меңгерушісі (1995–2008) болған. 

Ғылыми жұмысының негізгі бағыты – экон. талдау негізі мен теориясы, халық ш. салаларын қаржыландыру мен несиелендіру, аудит пен қаржылық есеп және бухгалтерлік есеп негізінің мәселесі. 2001 ж. «Проблемы кредитования реального сектора в условиях трансформирующейся экономики» деген тақырыпта докторы дисселосы қорғаған. А. 7 монография, 50-ден астам ғылыми мақаланың авторы.
**Хуан Баутиста Хусто**(Justo)(28.06.1865-08.01.1928) - Аргентина саяси қайраткері, тарихшы. Аргентина социал партиясының негізін қалаушылардың бірі (1896) және оның басшысы. 1898 жылы Хустоның басшылығымен К.Маркстің "Капиталының" 1 - томы испан тіліне аударылды. Хусто 1912,1916,1920 жылдары депутаттар палатасына мүше, 1924 жылы сенатор болып сайланған. Биологиялық детерминизмді қуаттап, табиғат заңдарын қоғамға қолданды. Ол таптар арасында ынтымақ орнатуды уағыздады, пролетариаттың қызметін таяудағы мақсат үшін күресу деп білді.

Еңбектері
---------

Оның басты еңбегі - "Тарихтың теориясы мен тәжірбиесі" ("Teoria y practica de la historia",B.Aires,1909).

Қолданылған әдебиет
-------------------

* Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 62 бет
**Сензитивтілік** (лат. *sensus* — сезім, түйсік) адамның мінезтанулық ерекшелігі; өзіне қатысты оқиғаларға көтеріңкі сезімталдықтан көрінеді, әдетте, барынша алаңдаушылықпен, жаңа жағдаяттардан, адамдардан, әр алуан сындардан және т.б. қорқумен астасады. Сензитивті адамдарға қорғаншақтық, ұялшақтық, әсершілдік, өткен немесе алда тұрған оқиғаларды ұзақ уақыт ойлап-толғануға бейімділік, өзін олқысынып тұрушылық сезімі, өзіне көтеріңкі моральдық талап қоюшылық және талап-тілегін төмендетуге бой ұрушылық тән. Жас ұлғая келе сензитивтілік бәсендеуі мүмкін, бұған, атап айтқанда тәрбие және өзін-өзі тәрбиелеу процесінде алаңдататындай жағдаяттарды жайғастыра білушіліктің қалыптасуы себепші болады. Сензитивтілік органикалық себептермен байланысты (тұқымқуалаушылық, мидың зақымдануы жоне т.б.) болуы да, сондай-ақ тәрбиеленген жағдайының ерекшеліктерінен (мысалы, баланың отбасында эмоциялық кемсітілуі) де болуы мүмкін. Шекті көрінісіне жеткен сензитивтілік психопатияның бір нысаны болып шығады. Сензитивтілік — болып жатқан оқиғаларға әсерленгіштікте көрінетін адамдағы ерекшелік. Әдетте сензитивтік адамдардың жаңа жағдайлардан, сыналулардан, т.с.с. қорқудан тұрады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
**Ләйла Бексұлтанқызы Нұржекеева** (17. 9. 1965 жылы туған, Алматы облысы, Панфилов ауданы, Үшарал ауылы) — тіл білімі маманы, филология ғылымы канди- даты (1991). Алматы педагогикалық шеттілдер институтының ағылшын тілі факультетін бітірген (1987). Осы жылы қаладағы N 12 қазақ орта мектебінде ағылшын тілінен сабақ береді. 1987—1991 ж. Алматы шет тілдер институтының қазақ және жалпы тіл білімі кафедрасында аспирант. 1991 жылдан осында қазақ және жалпы тіл білімі кафедрасында оқытушы. Профессор Ә. X. Хасеновтың жетекшілігімен және профессор Т. К. Қоңыровтың кеңесшілігімен "Метонимияның лингвистикалық табиғаты" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. Он шақты мақала жариялады.

Шығармалары:
------------

* Лингвистическая природа метонимии. АКД. А„ 1991.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Интернет-мем**, көбінесе **мем** (ағылш. *Internet-meme, meme*, [intʰɜrnetʰ mɪːm]) — Интернет арқылы, көбінесе әлеуметтік медиа платформалары арқылы таралатын мәдениет элементі. 1972 жылы Ричард Докинз ұсынған мемдер концепциясына негізделген интернет-мемдер суреттер, бейнелер, GIF-файлдары және басқа да түрлі түрлері бар.

Интернет-мемдер адамнан адамға берілетін мәдениет элементі ретіндегі мемдердің бастапқы концепциясынан шығады; біріншісі үшін бұл таралу әлеуметтік медиа сияқты желілік медиа арқылы жүреді. Терминдер бір-бірімен байланысты болса да, Интернет-мемдер көбінесе қысқа уақытқа созылатын мода болып табылады, ал дәстүрлі мемдердің табысы ұзақ «өмірлерімен» анықталады. Интернет-мемнің меммен салыстырғанда абстракттығы екеуінің айырмашылығының бірі болып келеді. Мемдердің біртұтас форматы жоқ және олардың мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, олар жай ғана жеңіл ойын-сауық ретінде қызмет етсе, сонымен бірге байланыс, әлеуметтік әсер ету және саяси диверсия үшін күшті құрал бола алады.

Мысалдары
---------

* Ұшатын спагетти-монстр Микеланджело салған суреттің ішіндеҰшатын спагетти-монстр Микеланджело салған суреттің ішінде
* Facepalm — ұялу немесе түңілу сезімін білдіретін қол қозғалысы және бұған негізделген эмотикон (смайл).Facepalm — ұялу немесе түңілу сезімін білдіретін қол қозғалысы және бұған негізделген эмотикон (смайл).
* PSY-дың «Gangnam Style » әні Интернет қолданушылары арасында көп тарап, видео-клипі YouTube-та 1 млрд рет қаралды және оған түрлі пародия жасалды.PSY-дың «Gangnam Style » әні Интернет қолданушылары арасында көп тарап, видео-клипі YouTube-та 1 млрд рет қаралды және оған түрлі пародия жасалды.
* Doge бетпердесін киген монреальдықтар.Doge бетпердесін киген монреальдықтар.
* Doge — сиба-ину тұқымының итін бейнелейтін суреттегі Comic Sans қарпімен жазылған иттің ойлары.Doge — сиба-ину тұқымының итін бейнелейтін суреттегі Comic Sans қарпімен жазылған иттің ойлары.
* Ашулы мысық Grumpy Cat өзінің бет ерекшелігімен танымал болды.Ашулы мысық Grumpy Cat өзінің бет ерекшелігімен танымал болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *BENVENISTE, Alexis* The Meaning and History of Memes  (ағыл.).  The New York Times (26 January 2022). Тексерілді, 28 қаңтар 2023.
2. ↑  *Shifman, Limor* Memes in a Digital World: Reconciling with a Conceptual Troublemaker  (ағыл.) (1 April 2013). Тексерілді, 3 шілде 2023.
3. ↑  *Brown, Helen* The surprising power of internet memes  (ағыл.).  BBC (29 September 2022). Тексерілді, 3 шілде 2023.
4. ↑  Gangnam Style  (ағыл.).  Know Your Meme. Тексерілді, 3 шілде 2023.
**Интеркосмос** - екі жақты және көп жақты келісімдер негізінде космос кеңістігін зерттеу және игеру жөнінде КСРО ҒА жанында құрылған халықаралық ынтымақ кеңесі. Бұл кеңеске мүше елдер: Болгария, Венгрия, ГДР, Куба, Моңғолия, Польша, Румыния, КСРО және сол кездегі Чехословакия. Ынтымақтасу бағдарламасы бойынша ұшырылған ең алғашқы спутник "Космос - 261" (20.12.1968) болса, кеңеске мүше елдер аппаратуларымен жабдықталып ұшырылған тұңғыш спутник - "Интеркосмос - 1"(14.10.1969).[1]

Социалистік жүйенің ыдырауына байланысты кеңес өз жұмысын тоқтатты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974,5 том.
**Хуа Го-Фэн** (дәс.қыт. 華國鋒; жең.қыт. 华国锋; кирил пінині. *Хуа̀ Гуо́фēң*; шын аты **Су Чжу** (дәс.қыт. 蘇鑄; жең.қыт. 苏铸; кирил пінині. Сӯ Жу̀) (16 ақпан 1921, Цзяочен, Шаньси провинциясы, Бэйяң әкімшілігі — 20 тамыз 2008, Бейжің, ҚХР) - Қытайдың саяси және мемлекеттік қайраткері. Қытайда бір мезгілде үш жоғары лауазымы бар жалғыз адам: ҚКП төрағасы лауазымынан басқа, ҚХР Мемлекеттік кеңесінің премьер-министрі (1976-1980 жж.) және ҚХР Орталық әскери кеңесінің төрағасы болды (1976-1981).

Өмірбаяны
---------

Шын аты Су Чжу 16 ақпан күні 1921 жылы Шаньси провинциясында туған. Бастауыш білімін уездік бастауыш мектепте, кейін сол округтегі коммерциялық кәсіптік лицейде оқыды.

Жапон милитаристтерге қарсы шығып, 1938 жылы коммунисттерге қосылып кетеді. Сол заманның басқа да қытай саяси қайраткерлері сияқты, өзіне лақап ат қояды. Оның Хуа Гуофэн деген жаңа есімі «Чжун**хуа** Канжы Цзю**го** Сиан**фэн**дуи» (қыт. 中华抗日救国先锋队) тіркесінің аббревиатурасы болып табылады, бұл *«жапондарға қарсы күрестің қытайлық авангарды және Отанды сақтау»* дегенді білдіреді.

Әскерден кейін, пропаганда бөлімінде жұмысқа тұрғызылады.

Саяси қайраткер
---------------

1955 жылдан Хунань провинциясында партиялық және мемлекеттік жұмыста болды; 1959-1966 жылдары Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) Хунань провинциялық комитетінің хатшысы. 1964 жылдан Бүкіл қытайлық халық өкілдері жиналысының депутаты. 1967 жылы Хунань ревкомын құру тобына кірді; 1968-1970 жылдары Хунань ревокмы басқарушысының орынбасары, 1970 жылғы желтоқсаннан ҚКП Хунань провинцилиялық комитетінің 1-хатшысы, Хунань ревкомы басқарушысының міндетін атқарушы және Хунань әскери аймақының саяси комиссары.1969 жылы сәуірде ҚКП ОК-нің мүшесі. 1975 жылғы қаңтарда ҚХР мемлекет Советі премьерінің орынбасары және қоғамдық қауіпсіздік министрі болды. Ол Мау Зыдоңның жолын қуушылардың және марксистік-лениндік ілімге ревизия жасаушылардың бірі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑
**Интернет-аукцион** – бұл интернет желісі арқылы іске асырылатын аукцион. 

Қарапайым аукционға қарағанда интернет-аукциондар ара-қашықтықта жүргізіледі, сондықтан оған қатысу үшін арнайы жерге жиналу қажеті жоқ, ал ұтыс-тігуді не интернет-сайт немесе аукционның компьютерлік программасы арқылы қоюға болады.
Кейбір аукциондарда тауардың алдын-ала қойылған бағасы болады, яғни сатушы келесетін минималды баға.
Интернет-аукционның аяқталуы, қарапайым аукциондарға қарағанда, сатушы тауарды саудаларға қойғанды алдын-ала сатушымен бекітіледі. Ал қарапайым аукциондар ұтыс-тігудың өсуі аяқталғанша дейін жүргізіледі. Интернет-аукцион аяқталғаннан кеійн сатып алушы сатушыға ақшаны аударуы керек(ал егер тауарды өзі алып кететін болса онда ақшаны қолма-қол бере алады), ал сатушы тауарды пошта арқылы жіберуге тиіс, ол аукционды өткізген мелекет ішнде, ал кейде бікіл әлем ішнде болуы мүмкін.
Тауарды жібере алу мүмкіндік шекаралары сатушымен алдын-ала көрсетіледі.
Сонымен қатар аукцион интернет арқылы жүргзілмесе, бірақ ұтыс-тігу сатып алушының тілегі бойынша интернет арқылы қоя алатын аукциондар да интернет-аукыиондарға жатады. Бұндай жүйе «қымбат» аукциондарда жүргізіледі, себебі кейбір қатысушылар аукцион өткізілетін жерге келе алмайды. 
Әлемдегі ең үлкен интернет-аукцион E-Bay деп есептеледі, ол 1995 жылы құрылған және күніне оның айналымы бірнеше миллион келісімді құрайды.
Соңғы уақытта электрондық коммерцияда қосымша шешімдердің қосылуының тенденциясы байқалады. Аукциондық жүйелерге төлеу жүйелері және қолданушыларды авторизациялау шешімі қосылды.
Ресей интернет-аукцион жүйесінде «Скандинавиялық аукциондар» пайла бола бастады – бұл онлайн аукциондар сатып алушыларға тауарлыарды төмен бағамен ұсынады, бірақ ұтыс-тігу қою ұшын төлемді сұрайды. Ресейде Европаға қарағанда мұндай аукциондар жаңа құбылыс болып есептеледі.
Соңғы ұтыс-тігуді қойған адам саудаласты жеңеды, ал егер ол төлей алмаса онда лот оның алдындағы ұтыс-тігуды қойған адамға беріледі.