**Албания-Болгария қатынастары** — Албания мен Болгария арасындағы екіжақты дипломатиялық қарым-қатынас болып табылады.

Албания мен Болгария арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1913 жылы сәуірде орнатылды, ал 1922 жылы 10 қазанда Констадин Бошняк Софиядағы албан миссиясының басшысы ретінде сенім грамотасын тапсырды. 1954 жылы наурызда Албания мен Болгария дипломатиялық өкілдіктерін елшілік деңгейіне дейін көтерді. 60-жылдардың басынан бастап екі елдің елшіліктерін уақытша сенімді өкілдер басқарды, ал 1988 жылы 25 қаңтарда елшілер алмасу туралы келісім жасалды.

Еуропалық Одақтың (ЕО) мүшесі ретінде Болгария Албанияның ұйымға қосылу өтінішін қолдайды.

Тарихы
------

Г. Лежан құрастырған 1861 жылғы Балқан этникалық картасы
Қазіргі Албанияның аумағы орта ғасырдың белгілі бір кезеңдерінде Болгар империясының құрамында болды. Албанияның көп бөлігі 840 жылдардың басында Хан Пресиан тұсында Бірінші Болгар империясының құрамына енді. Осы уақыт ішінде Дуррес қаласы сияқты кейбір жағалау аудандары Византия бақылауында қалды. Византиялықтар 1018-1019 жылдардағы соңғы таулы бекіністерді алып, Бірінші Болгар империясының құлдырауымен Албанияның қалған бөлігін біртіндеп жаулап алды. Византия билігі кезінде Албания сәтсіз болса да, болгар көтерілістерінің орталығы болды.

Бүкіл аумақты басқарған соңғы болгар императоры Екінші Болгар империясының Иван Асен II (1218-1241) болды. Болгарияның құлдырауы жалғасып, ел Константин Тихомиров (1257-1277) тұсында Албаниядағы соңғы бекіністерінен айырылды.

Албандардың ұлттық оянуы кезінде көптеген болгар еріктілері Черчиз Топулли мен Михал Грамено бастаған Чета албандықтарына қосылды. Сонымен қатар, Осман империясы мен көрші жаулап алушылар албан тіліне тыйым салған кезде Болгария Албанияға албан кітаптары мен газеттерін басып шығару арқылы көмектесті.

Екінші Балқан соғысы кезінде албандар Болгарияға көмектесіп, Иса Болетини бастаған әскерлерін жіберді. Бұл шайқастардың кейбірі Охрид және Дебар көтерілістері, Крезна Разлог көтерілісі және басқа да көтерілістер болды. Тіпті Илинден көтерілісі кезінде болгар әскерлерімен бірге көптеген албан еріктілері соғысқан. Содан бері көптеген болгарлар албандарды дос және тарихи одақтастар деп санайды.

### Болгариядағы албандар

Қазіргі уақытта албандар Болгариядағы этникалық азшылық болып табылады. Бір кездері халық саны көп болғанына қарамастан, 2001 жылғы Болгарияның халық санағы тек 278 албанды тіркеді. 15-17 ғасырлар аралығында албандардың кейбір топтары қазіргі Болгарияның көптеген бөліктеріне қоныстанды, сонымен қатар Оңтүстік Фракияда қоныстанған шағын топ болды.

### Албаниядағы болгарлар

2017 жылы Албания болгарларды ресми түрде Албаниядағы ресми этникалық азшылық деп таныды. Болгар этникалық азшылығы тарихи түрде Албанияның шығыс аймақтарында өмір сүрген, дегенмен қазіргі кезде көптеген адамдар өздерін македондықтар деп санайды. Бұл байланысты Солтүстік Македония мен Болгария арасында дипломатиялық жанжал туғызды, Солтүстік Македония Болгарияны Албаниядағы македондықтар тобын "болгарландыруға" тырысты деп айыптады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тирана: Министерство иностранных дел Болгарии.
2. ↑  *YESTRAVEL* История Болгарии  (орыс.). *yestravel.ru* (20 мая 2017). Тексерілді, 4 желтоқсан 2023.
3. ↑  *Света* История Болгарии, Первое Болгарское царство, Второе Болгарское царство, Османское иго, Третье Болгарское царство, Болгарская народная республика (ru-RU). *ВСЁ ДЛЯ ТУРИСТА* (6 желтоқсан 2015). Тексерілді, 4 желтоқсан 2023.
4. ↑  Етнически малцинствени общности  (болг.).  Национален съвет за сътрудничество по етническите и демографските въпроси.