**Trafigura Pte Ltd** — сингапурлық трансұлттық биржалық компания, 1993 жылы негізі қаланған және металл, энергия және көмірсутегі(соның ішінде мұнаймен) шикізатымен саудаға маманданған. Әлемдегі мұнайды жеткізушілер арасында Vitolдан кейін екінші орынды және метал жеткізушілер арасында бірінші орынды алады..

"Trafigura" компаниясы 1933 жылы Марк Ричтің компаниялар тобынан бөлініп, Клод Дофен және Эрик де Туркхейммен негізделген. Дүниеден өтуіне (қайтыс боларға) дейін 2015 жылдың қыркүйегінде Дофен компанияның 20%-дан кем акциясына иемденген, қалғаны жоғары буындағы 500 қызметкерлердің меншігінде болды. Компания бірнеше жанжалдарға қатынасты, соның ішінде Кот-д'Ивуардың территориалық суларына қалдық тастағаны (нәтижесінде 100 мың адам зардап шегіп дәрігерге бас, іш аурулары және терінің зақымдануына байланысты қаралды) үшін және Иракка мұнайды азық түлікке айырбастағаны үшін айыпталды.

«Trafigura» компаниясы құбырларды, шахталарды, мыс балқыту зауыттарын, порттарды, қойма терминалдары сияқты нысандардың құрылысына немесе өз меншігіне бөлігін сатып алуына қатысты..

Тарихы
------

### Құрылуы

Trafigura Beheer BV компаниясы 1993 жылы Клодом Дофеном, Эриком де Туркхеймом, Грэмом Шарпом, Антонио Кометти, Дэниелом Позеном и Марком Крэндаллом деген алты тұлғамен жекеменшік компаниялар тобы ретінде құрылды.. Өзінің 2015 жылдың қыркүйегіндегі ажалына дейін атқарушы директор болған Дофен топтын 20% дейнгі меншігін иеленді. Басқа меншік 700 астам жоғары звонодағы менеджерлер иеленді.. Компания бастапқыда үш өңірлік нарықтарда шикізатты өндіруге бағытталды: Оңтүстік Америка (мұнай және металл), Шығыс Еуропа (металдар) және Африка (мұнай). Содан бері, «Trafigura» әлемдегі өз ықпалын кеңейтті.

2013 жылдың қараша айында атқарушы емес директордын орнын бұрынғы Ұлыбританияның Лордтар палатасының төрағасы және Консерватив партиясының мүшесі Томас Гэлбрейт, 2-й барон Стратклайд алатыны жарияланды. 2009 жылы ол хедж-қор тобының басқару кеңесінен Кот-д'Ивуар суларына қалдық тастауға байланысты жанжалмен кетуге мәжбүр болды..

### Инвестициялары

2003 жылы компания өзінің еншілес өнеркәсібі Galena Asset Management-ты құрды. 
2010 жылы компания «Норильский никель»інің 8% акциясын сатып алды..

2013 жылы ақпан айында «Trafigura» 800 миллионов АҚШ долларын Австралияның энергетикалық нарығына салып, 250 автозаправка, екі мұнай импорты терминалы және бес отын қоймасын еншилес Puma Energy компаниясының үш жеке сатып алуымен ииемденді..Бұл кезде Австралияда трейдерлер арасында сұраныстын өсуіне және ескі, қымбат мұнай өндеу зауыттарының жабылуына байланысты энергиямен саудаға қызығушылық артқан еді.. Сол айда Trafigura DT Group бірлескен кәсіпорны анголалық мемлекеттік мұнай компаниясы «Sonangol» пен сығылған табиғи газды экспорттау үшін жаңа Sonaci DT Pte Ltd компаниясын құру туралы келісімге отырды..

2013 жылы наурыз айында «Trafigura» Dar Blend шикі мұнайын Порт-Суданнан әкелу туралы Оңтүстік Суданмен мәмілені жариялады.
2013 жылдың наурызында "Trafigura" Оңтүстік Суданмен Порт-Суданнан Dar Blend шикі мұнайын жеткізу туралы келісім жариялады. Қол қойылған келісім компанияның судандық мұнай нарығында қатысуының жалғасын қамтамасыз етті және Судан мен Оңтүстік Суданның арасындағы кедендік баж және мұнай кірісі туралы ауды шешті..

2013 жылдың қазан айында «Trafigura» компаниясы «Роснефть» компаниясына 5 жылда 10 млн тонна мұнай өнімін тасымалдап, аванстық несиемен қамтамасыз ету мақсатында 1,5 млн АҚШ долларын жұмсады. Бұл келісім «Trafigura» компания үшін ең ірі келісім болды. Бір айдан соң, компания Далластық Energy Transfer Partners құбырөткізу операторымен мұнай мен конденсатты 82 мильдік құбыр өткізгішінен Eagle Fird мұнай аумағынан Мак-Малленнен (Техас штаты) Мексика шығанағы маныңдағы Корпус-Кристи айлағына тереңқұбырөткізгішіне дейін өткізу жөніндегі келісім шартқа қол қойылды..

2014 жылдың ақпан айында «Trafigura» Фанччэнганда жыл сайын 400 мың тонна мыс өндейтін Jinchuan металл өңдеу заводы мен цехының 30 % акцияларын алу келісім шартқа қол қойды. Сол жылдың шілде айында ол Үндістанда ірі және шағын шығарушылардың мемлекетте сату жүргізу үшін «Lykos» атты онлайн- плотформа қолданысқа шықты және қыркүйек айында Buckeye Partners компаниясының Корпус Кристи (Техас штаты) сақтау терминалындағы 80% бөлігін сатып 860 млн долларлық келісімді аяқтады

2015 жылдың шілде айында «Trafigura» Абу-Дабидің Mubadala Development Company инвестициялық компаниясымен пайдалы қазбаларды өңдеу саласын инвестициялау үшін бірлескен өнеркәсіп (50-де 50) құру туралы жариялады. Келісімшарт аясында «Mudabala» Испанияның оңтүстігінде мыс, мырыш және қорғасын өндіретін үш шахтасы бар «Trafigura» -ға тиесілі Үлгі:Нп3 (Matsa) тау-кен өндіру компаниясының жартысын 50% алды. Бұдан соң тағы да екі шахта жаңартылып, Андалусидің өндірістік қуатын екі еселенді..

2015 жылдың тамыз айында «Impala Terminalsс» еншілес компаниясы Колумбияның ірі порттарымен елдің өндірістік орталығын жалғастыратын мемлекеттік ішкі автомобиль, темір жол және өзен жолдарының жаңа жүйесін әзірлеуге 1 млрд АҚШ доллары Колумбияға инвестиция құйғаны туралы ақпарат алынды. Барранкабермех және Барранкилья (Атлант жағалауы) аралдары арасында ағатын Магдалена өзені шикі мұнай мен мұнай өнімдерін, құрғақ жүктерді, контейнерлерді және негізгі жүктерді Колумбияның орталығына сондай-ақ орталығынан тасымалдауға мүмкіншілік береді..

2016 жылдын қазан айында "Trafigura" және Ресейлік United Capital Partners инвестициялық компаниясы 2700 жағармай тұрағы барҮндістанның Гуджарат штатында орналасқан мұнай өндіру бойынша екінші Essar Oilдың 24 % акциясын алып отыратын болады.. 2017 жылы компания «Укртрансгаз» госкомпаниясына технологиялық газ тасымалдау құқығын иелену үшін конкурсқа қатысқан , «Трафигура Украина» қосалқы жүйесін құрды.

### Облигациялар және табыстар туралы есептер беру

2008 жылы компания өз капталы ретінде 2 млрд. АҚШ долларың иемденіп, айналымы 73 млрд. АҚШ долларың, ал табысы — 440 млн. АҚШ долларың құрады. 2010 жылдың наурыз айында «Trafigura» өзінің капитал нарығында алғашқы ұсынысын еурооблигацияда 400 млн. еуро ұсынып жасады. Содан кейін бір айдан соң өзінің бірінші мәңгі бағынысты кредитің Сингапурлық биржаға 7,625% белгіленген мөлшерлемесімен шығарды.. Шығарылым ұзақ мерзімді капиталға 500 млн. доллар әкелді. Бұл халықаралық бухгалтер есебі бойынша компанияның өз капитылы болып ағымдағы акционерлерді әлсіздетпейді..

2011 жылы компанияның айналымы 121,5 млрд. АҚШ долларына дейін өсіп, табысы 1,11 млрд. долларды құрады, бірақ 2012 жылы 11% түсті.. 2013 жылы Сингапур биржасының листингінде «Trafigura» алғаш рет I кварталда 216,1 млн. АҚШ доллары табысын көсетіп өзінің қаржылық есебін жариялады(Бұл көрсеткіш алдынғы жылдан 3,2%артық болды). Айналымы алдыңғы жылға қарағанда 7,9% яғни 31,2 млрд. АҚШ долларына өсті.. 2016 жылдың наурыз айында 46 млн. жапон иенасының (413 млн. АҚШ доллар) 2014 жылдың кредитің екі есе ұлғайтқан үш жылдық кредиті жабылды..

Жанжалдар
---------

### Мұнайды азық түлікке айырбастау

Компанияның аты "Мұнайды азық-түлікке айырбастау" атты Ирак еліне көмек көрсету бағдарламасына байланысты жанжалда аталған. Либерияның туы астында жүрген «Essex» мұнай танкері ООН-нан Мина-аль-Бакрдегі негізгі экспорттық терминалынан ирандық мұнайды жүктеуіне рұқсат алды. Ол «Trafigura Beheer BV» компаниясымен сақтандырылды және капитан Теофанис Хиладакистің сөзінше екі рет рұқсат етілген көлемінен асыратын/шамадан тыс заңсыз тауармен жүктелген. Барлығын санағанда ол 272 мың баррель шикі мұнайды өткізді. Бұл 2001 жылдың 13 мамыры мен 27 тамызында болған. «Elf Aquitaine» қызметкерлері 1998 жылы ұқсас сызбасы жайлы баяндады. Бұл тауарларға айырбас ретінде үшін Франция Саддам Хусейнге саяси көмек көрсетті деп есептелген: «Trafigura» компаниясы (Патрик Моранмен көрсетілген/таныстырылған)«Аль-Мада» ирактік газетімен жасалған Хусейнің жақтастары тізімінің "француз бөлімінде" көрінген.

### Кот-д'Ивуардың суларына қалдық тастау

2006 жылы *Probo Koala* кемесі, Панамада «Trafigura» компаниясында тіркелген, Абиджан қаласында қоқыс қалдықтарын тастау үшін жергілікті мердігерлерді жалдады. Бұл Нидерландта қалдықтарды болдырмау үшін, компания Амстердам порт қызметтерінің текше метріне 1000 еуро көлемінде сыйақы төлеуден бас тартқан соң болған. Сол жылдың тамыз айында жергілікті мердігер Томми Абиджан қаласының 12 жеріне тиесілі қалдықтарды тастаған. БҰҰ мен Кот-д'Ивуар Үкіметінің айтуынша, осы химиялық заттарды төгу барысында туындаған газ атмосфераға шығып,17 адамның қайтыс болуына себеп болfан, және тағы 30 мың тұрғын дәрігерлерге бас ауруларынан бастап, трінің күйуі және өкпе аурулары туралы шағымдарын білдіріп, көмек сұраған. Премьер-Министрі Чарльз Konan Банном қаланың барлық тұрғындарына тегін медициналық көмек ұсынғаннан кейін, дәрігерлерге жүз мыңға жуық ивуарийлер қаралған..

"Trafigura" компаниясы «Proba Koala» резервуары шайылғаннан ағынды сулардың лақтырылуы жөнінде мәлімдеді. Нидерландта 2006 жылдың соңында болған тергеу нәтижелері қалдықтың 500 тонна жағармай қосындысы, күкіртсутек, натрий гидроксиды- каустидтік ас содасы екенің көрсетті.Абиджанда болған апаттан кейін кеме Палдиски эстондық портына келді, ол жерде компания голландия полиция қызметкерлеріне кеме бортына кіру мүмкіндігін берді. Компания қалдықтардың Нидерландтан шығарылғанын жоққа шыгарып, сұйықтықтықта күкіртсутектің мөлшерінің аз болғаның және компания утилизацияның талапқа сай жүргізілмегендігі туралы хабардар болғаның жоққа шығарды. Клод Дофен бастаған компания басшылары және Батыс Африканың аумақтық бөлімшесінің директоры Абиджанға тазарту жұмыстарын жүргізуге көмек көрсету үшін аттанды, алайда олар тұтқындалып қамауға алынды. Компания Кот-д'Ивуар үкіметіне , апат салдарын қалпына келтіруге 198 миллион доллор төлеуге мәжбүр болды, ал үкімет компанияны жайына қалдыруға уәде берді. Дофин және оның серіктерін көп ұзамай босатты.. Дофина и его спутников вскоре освободили.

2008 жылы Лонданда Кот-д'Ивуардың 30 мың тұрғыныың «Trafigura»ға қарсы ұжымдық шағымын қарау басталды. 2009 жылы мамыр айында компания Би-би-си телерадиокомпаниясын жала жапқаны үшін сотқа беремін деп қорқытты. «Newsnight» бағдарламасында Би-би-си журналисттері «Trafigura» компаниясы өзінің осы оқиғаға қатысы бар екенің жасырып қалғысы келге деп айтқан сеекілді. 2009 жылдың қыркүйек айында The Guardian газеті компанияның қызметкерлерінің химикалық заттарының қаціпті екендігін растайтын электронды хат-хабарын жариялады. Сондықтан компания шағымды реттеу үшін 30 миллион фунт стерлингің төлеуге мәжбүр болды..2010 жылы Нидерланд соты «Trafigura» ны заңсыз улы отын қалдықтарын Амстердамнан экспорттағаны үшін кінәлі деп тапты..

### Норвегиядағы катастрофа

2007 жылы 24 мамырда Норвегиядағы Гулен коммунасындағы (Согн-ог-Фьюране фюлькесі Sløvåg терминалында Vest Tank компаниясына иесілі цистерна жарылды. Жарылыс бірқатар ластаушы заттардың атмосфераға шашылуына әлеліп соғып, халықтың денсаулығының жай-күйі туралы шағымдардың толқынын тудырды: бас ауруы, құсқысы келу, әлсіздік, бөртпе.. 2008 жылы норвегиялық NRK телерадиокомпаниясы эфирге 50-минуттық «Лас жүк» атты деректі фильмді жарылыстың салдары туралы айтып шығарды. Компания жарылыс кезінде Кот-д'Ивуарда ағызғандай қауіпті химиялық қалдықтарды бейтараптандыру тырысты. Қалдықтарлын иесі «Vest Tank» компанисы жұмыс атқарған «Trafigura» компанисы болып шықты.. Бірақ «Trafigura»ға қарсы норвегтік билуктен ешқандай айыптау болмады. Ал норвегтік полицияның «Trafigura» қызметкерлерің жауақа шақыру нәтижесіз аяқталды..

### Мальтадағы баға бекіту

2013 жылдың ақпан айында Trafigura Maritime Logistics PTE Limited компаниясының еншілес компаниясы Trafigura Maritime Ventures Limited және Total компаниясының мұнай бөлімшесі жанармай бағасын бекіту жанжалына қатысы бар болып шығып, бұл жағдай оларды Enemalta ұйымдастырған сауда-саттық процесінен алып тасталуына әкелді.. 1999 жылдан 2012 жылға екі компанияға «Enemalta» мұнай үшін 3,2 млрд. АҚШ долларын төледі. «Enemalta»ның барлық сатып алуынан 70% бөлігін құрады..

### Африкаға улы дизель тасымалдау

2016 жылы швейцариялық Public Eye коммерциялық емес ұйымы жоғары концентрациялы күкірті бар "африкалық сападағы" улы отын сату туралы өзінің тергеуінің нәтижесін жарияға шығарды. Бұндай отынды пайдалану экологиялық емес және адам денсаулығына зиянды болды. Осы тауардың саудасына «Trafigura» компаниясының қатысы бар болып шықты.. Осыған орай Гана 2017 жылдың наурыз айында импорттық дизель отынына шекті рұқсат етілген күкірт концентрациясы мөлшерін 1 млн.-ға 3000-нан 50 бірлікке (Еуропалық стандарт 1 млн.-ға 10 бірлік) дейін төмендетті.. Компания баяндаманы сынға алып тек қана заңды негiздерде отын жеткізетінің және тек елдердің үкіметтері импортталатын отынның стандарттарын орнататының мәлімдеді.

Қызметі
-------

### Әлемде

«Trafigura» 36 елде 65 офистармен оның ішінде Ресейде де иеленеді.. Тәуелсіз физикалық тауарлырды жеткізушілер арасында үшінді орынды Vitol мен Glencoreнан кейін алады.. Компанияның жеткізетін реесурстарға мұнай, өңделген мұнай және түсті металл (және де темір рудасы мен көмір) жатады.. Компанияның айналымының 13% тің түсті металдарды (мыс, қорғасын, мырыш, алюминий), темірді және көмірді сату құрады. Сатылған тауарлырдың барлық көлемі 8,2 млн. т метал концентранты және 6,6 млн. т тазартылған металл құрады..

Пайдалы қазбаларды сатылған жалпы көлемі 2015 жылмен салыстырғанда 13% және 59 млн. тоннаға дейін өсті.. Мұнай және мұнай өнімдерін сауда көлемі 2016 жылы (2015 жылы бұл көрсткіш 3 млн. баррель құрап 42% көтерілді) күніне 4,3 млн. баррель құрады. 2016 жылдың қазан айында «Trafigura» компаниясы танкерлер иеленушілер нарығынан шығатының белгілеп қытайлық Bank of Communications Financial Leasing Co банкіне орта классты бес танкерді сатты..

Арбитражға негізделген өзінің бизнес моделіне қолдау ретінде компания еншілес өндірістік өнеркесіптері арқылы жабдықтау, сақтау және логистиканы бақылауды қамтамасыз етеді.Мысалы мұнайды сақтау және бөлу «Trafigura» 49% акциясын иемденген Puma Energy компаниясына жүктелген.. Құнды қағаздарды сату 2003 жылы тауар қорларына инвестициялау үшін құрылған Galena Asset Management арқылы жүзеге асырылады..

### Ресейде

Forbes журналының Ресей экспорт мұнайының ірі сатып алушыларының 2015 жылғы рейтингіңде «Trafigura» төртінші орынды 12,9 млн тонна көлеміндегі сатуп алумен алды. Мұнайда Ресейде компанию Приморск, Усть-Луга, Новороссийск, Козьмино порттары арқылы сатып алады.

Атап айтқанда ол ООО «Первый мурманский терминал»сының (Мурманск теңіз балық портының жалға алынған нысандарында жеңіл мұнай өнімдерінің экспорттық тиеуімен айналысады) 9,75% акцисын иеленеді..

Корпорация құрылымы
-------------------

Trafigura құрамына кіретің ірі халықаралық компаниялар:

* Trafigura Beheer BV Нидерландта орналасқан. Суданнан әлемдік нарыққа мұнайды жеткізу туралы контракт алған бірінші компания.(1999 жыл).
* Impala Group of Companies 2001 жылдан бері мұнай қоймалары, активтер мен инвестициялық топтарды басқарады. Puma Energy әлемнің 20 астам елдерінде (негізінен Орталық Америка және Африка) жұмыс істеп, 600 астам станцияның желісін қамтамасыз етеді. 2012 жылдың 7 мамырында Puma Орталық және Шығыс Африканың ең ірі тәуелсіз мұнай маркетингі компаниясы KenolKobilның негізгі акционерлерің сатып алу жөніндегі келісімге қол қойды. Бұл келісім желіге тағы да 400 станция қосты.. Бірақ кейін Puma Energy сатып алудан бас тартты.
* EMINCAR 2010 жылға дейін Гаванада орналасқан. Консультация және минерал логистикасын басқару сұрақтары мен айналысқан.
* Galena Asset Management Швейцарияда орналасқан. Trafigura қорларына басқару атқаратын еншілес компания. Кеңесінің атқарушы емес директоры лорд Стратклайд болып табылады..
* ATK Holdings 2016 жылы өзбек кәсіпкері Абдумалик Мирахмедовпен ТМД және Еуропа елдеріндегі пайдалы қазбаларды сату үшін ашылған..

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3  2016 Trafigura Financials.
2. ↑  *Javier Blas* Singapore’s low taxes lure Trafigura  (ағыл.).  Financial Times (22 May 2012). Тексерілді, 25 қаңтар 2016.
3. ↑  Ammann, 2009
4. 1 2 3  *David Leigh* Inside Trafigura: Accusations, sour deals and friends in high places  (ағыл.).  The Guardian (16 September 2009). Тексерілді, 17 қыркүйек 2009.
5. ↑  *Javier Blas* Trafigura boss doubts rally will return  (ағыл.). *Financial Times* (28 January 2013). Тексерілді, 10 наурыз 2013.
6. ↑  *James Ball, Harries Davies* UK authorities 'lack resources' to investigate Trafigura over toxic waste  (ағыл.) (23 July 2015).
7. 1 2  *Andy Hoffman* Trafigura Gross Margin Widens After Oil, Coal Volumes Climb  (ағыл.).  Bloomberg (8 December 2014).
8. ↑  *Javier Blas, Anousha Sakoui* Publicity-shy Trafigura pushes for bond issue. *Financial Times* (11 наурыз 2010). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
9. ↑  U.S. Rare Earth: co-créateur de Trafigura au conseil  (фран.).  L’AGEFI (7 қаңтар 2013). Тексерілді, 1 желтоқсан 2013.
10. ↑  *Tatiana Serafin* Riding Glencore Wave, Commodity Trader Claude Dauphin Becomes a Billionaire  (ағыл.). *Forbes* (2 August 2013). Тексерілді, 29 мамыр 2013.
11. 1 2 3  Bond Prospectus 17 Apr 2013  (ағыл.). (1.4 MB)
12. ↑  *Javier Blas, Jack Farchy* Trafigura adds Lord Strathclyde to board  (ағыл.). *Financial Times* (13 April 2013). Тексерілді, 20 қараша 2013.
13. ↑  *Javier Blas* Big traders emerge from the shadows as demand grows  (ағыл.).  Financial Times (3 June 2011). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
14. ↑  Mining Journal - Trader Trafigura buys 8% of Norilsk. Тексерілді, 21 желтоқсан 2010.
15. ↑  «Норникель» закрыл сделку с Trafigura, трейдер контролирует 8% ГМК
16. ↑  Trafigura to Spend $68 Million on Australian Import Terminal  (ағыл.).  Hellenic Shipping News (5 February 2013). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
17. ↑  *Tatyana Shumsky* Trafigura’s Puma Energy Snaps Up Central Combined Group  (ағыл.).  Wall Street Journal (28 February 2013). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
18. ↑  *Javier Blas* Trafigura bets $800m on Australia energy  (ағыл.).  Financial Times (3 February 2013). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
19. ↑  *Emma Farge* Angola, Trafigura JV form LNG trading group.  Reuters (28 ақпан 2013). Тексерілді, 20 қараша 2013.
20. ↑  *Emma Farge* Trafigura signs oil export deal with South Sudan  (ағыл.).  Reuters (27 March 2013). Тексерілді, 20 қараша 2013.
21. ↑  UPDATE 2-Trafigura signs oil export deal with South Sudan  (ағыл.).  Reuters UK. Тексерілді, 1 желтоқсан 2016.
22. ↑  Как Trafigura помогает «Роснефти» в условиях санкций продавать нефть на Запад
23. ↑  *Sarah Kent* Trafigura Signs $1.5B Prepayment Deal For Rosneft Supply  (ағыл.).  Wall Street Journal (4 October 2013). Тексерілді, 1 желтоқсан 2013.
24. ↑  *Dan Murtaugh* Energy Transfer to Covert Texas Gas Pipeline to Carry Crude  (ағыл.).  Bloomberg Businessweek (7 November 2013). Тексерілді, 1 желтоқсан 2013.
25. ↑  *Emily Pickrell* New crude pipeline provides more access to Gulf Coast for Eagle Ford.  Fuel Fix (7 қараша 2013). Тексерілді, 1 желтоқсан 2013.
26. ↑  Trafigura to buy 30 pct of Jinchuan copper smelter in China  (ағыл.).  Reuters (21 February 2014). Тексерілді, 7 тамыз 2015.
27. ↑  Trafigura targets $8 bln India metals market with online store  (ағыл.).  The Financial Express (16 July 2014). Тексерілді, 7 тамыз 2015.
28. ↑  *Dmitry Zhdannikov* Abu Dhabi buys into Trafigura's Spanish mines as part of new venture  (ағыл.).  Reuters (29 June 2015). Тексерілді, 7 тамыз 2015.
29. ↑  Trafigura announces strong 2014 results; confident future outlook  (ағыл.).  Commodities Now (8 December 2014). Тексерілді, 7 тамыз 2015.
30. ↑  *Michael Place* Colombia's river of dreams  (ағыл.).  Business News Americas (10 August 2015). Тексерілді, 7 тамыз 2015.
31. ↑  *Simon Mundy* Rosneft leads $13bn purchase of Essar Oil  (ағыл.).  Financial Times (16 October 2016). Тексерілді, 26 қаңтар 2017.
32. ↑  "Роснефть", Trafigura и UCP приобретают Essar Oil при финансировании от ВТБ
33. ↑  Trafigura займется поставками газа в Украине
34. ↑  *Javier Blas, Samantha Pearson* Trafigura to sell €400m in Eurobonds  (ағыл.).  Financial Times (31 March 2010). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
35. ↑  *Andrew Peaple* Trafigura Bond Opens Up Traders' World  (ағыл.).  Wall Street Journal (12 April 2013). Тексерілді, 20 қараша 2013.
36. ↑  *Pierre Lorinet, CFO Trafigura and Javier Blas, FT commodities editor* Bond markets lure trading houses  (ағыл.).  Financial Times (16 April 2013). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
37. ↑  *Javier Blas, Jack Farchy* Trafigura raises $500m with perpetual bond  (ағыл.).  Financial Times (10 April 2013). Тексерілді, 20 қараша 2013.
38. ↑  2014 Trafigura Financials.
39. ↑  *Javier Blas* Trafigura earns nearly $1bn twice in a row  (ағыл.).  Financial Times (20 December 2012). Тексерілді, 28 мамыр 2013.
40. ↑  *Pratish Narayanan* Trafigura Profit Rises as Increased Oil Volumes Boost Revenue  (ағыл.).  Bloomberg (23 April 2013). Тексерілді, 28 қараша 2013.
41. ↑  Trafigura clinches $5.1 billion loan as trading grows  (ағыл.).  Reuters (24 March 2016). Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
42. ↑  *Valery Kuchinsky* Letter from the Acting Chairman of the Security Council Committee (sic) concerning the situation between Iraq and Kuwait  (ағыл.) (PDF).  Совет безопасности ООН (31 December 2001). — «Permanent Mission of the Netherlands to take the same measure with regard to the company Trafigura Beheer B.V. On 23 November, the Office of the Iraq Programme provided the Committee with proposals for additional operating procedures for crude oil monitoring.»  Тексерілді, 25 шілде 2010.
43. ↑  *Carola Hoyos* Big oil groups implicated in oil-for-food scandal  (ағыл.).  Financial Times (28 October 2005). Тексерілді, 18 мамыр 2007.
44. ↑  Нефтяной список Саддама  (орыс.)
45. 1 2  Probo Koala: the cargo and journey of the Trafigura-chartered supertanker  (ағыл.).  LE SCANDALE DU PROBO KOALA (8 August 2016). Тексерілді, 1 желтоқсан 2016.
46. ↑  Ivory Coast Government Panel Releases Toxic Waste Findings  (ағыл.).  Voice of America (23 November 2006). Тексерілді, 27 шілде 2010.
47. ↑  Papers prove Trafigura ship dumped toxic waste in Ivory Coast. David Leigh and Afua Hirsch. *The Guardian*, Thursday 14 May 2009
48. ↑  "In pictures: Ivorian toxic waste"  (ағыл.)
49. ↑  Trafigura to pay $198 mln settlement to Ivory Coast Мұрағатталған 13 шілденің 2010 жылы.  (ағыл.)
50. ↑  Trafigura execs released after Ivory Coast deal  (ағыл.).  Reuters (14 February 2017). Тексерілді, 1 желтоқсан 2016.
51. ↑  How UK oil company Trafigura tried to cover up African pollution disaster  (ағыл.)
52. ↑  Trafigura found guilty of exporting toxic waste  (ағыл.). *BBC* (23 July 2010). Тексерілді, 5 маусым 2016.
53. ↑  Эстонская фирма смешивала некачественное топливо на экспорт в Африку  (орыс.)
54. ↑  Vest Tank sweetened coker gasoline  (ағыл.).  NRK (24 June 2008). Тексерілді, 5 қыркүйек 2008.
55. ↑  A small pawn in the game  (ағыл.).  NRK (24 June 2008). Тексерілді, 5 қыркүйек 2008.
56. ↑  Coker gasoline – low quality  (ағыл.).  NRK (24 June 2008). Тексерілді, 5 қыркүйек 2008.
57. ↑  Trafigura refuses to aid fire inquiry  (ағыл.).  The Independent (26 September 2009).
58. ↑  Trafigura and Total are barred from fuel tenders  (ағыл.).  Times of Malta. Тексерілді, 4 маусым 2013.
59. ↑  Trafigura, TOTSA paid $3.2 billion for fuel oil in 13 years  (ағыл.).  MaltaToday.com.mt. Тексерілді, 1 желтоқсан 2016.
60. ↑  "Dirty Diesel: Return to Sender"  (ағыл.)
61. 1 2  BBC News, "Fuel 'too dirty' for Europe sold to Africa", British Broadcasting Corporation, 15 September 2016  (ағыл.)
62. 1 2  Sébastien Dubas, "« Dans certains pays d’Afrique, la pollution tue davantage que les principales maladies »" Мұрағатталған 8 қарашаның 2016 жылы. *Le temps*, 7 November 2016  (фран.)
63. ↑  Marc Guéniat, "Marée noire sur le négoce de carburants", *Public Eye – Le magazine*, #2, November 2016, p. 15-17.  (фран.)
64. ↑  De l’air pollué livré à un négociant en carburant  (фран.).  20 minutes (7 Қараша 2016). Тексерілді, 17 қараша 2016.
65. ↑  Trafigura 2014 Annual Report  (ағыл.) (2014). Тексерілді, 29 қыркүйек 2015.
66. ↑  *Hiscock Geoff* Global commodity traders get deal fever  (ағыл.).  The Australian (14 April 2014). Тексерілді, 7 маусым 2014.
67. ↑  Gunvor в Усть-Луге // «Expert Online» 27 марта 2009
68. ↑  *Javier Blas* Rare glimpse as Trafigura debuts  (ағыл.).  The Financial Times (20 April 2010). Тексерілді, 7 маусым 2014.
69. ↑  *Vivian Teo* Trafigura's metals trading volume up 13%, but gross profit down in 2016 financial year  (ағыл.).  Metal Bulletin (7 December 2016). Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
70. ↑  Commodities trader Trafigura earnings fall, sees challenging conditions  (ағыл.).  Business Times (7 December 2016). Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
71. ↑  *Tsvetana Paraskova* Trafigura’s Profit Dips, Oil Trade Volumes Jump  (ағыл.).  Oilprice.com (7 December 2016). Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
72. ↑  *Andy Hoffman*. Commodity Trader Trafigura Sells Oil Tankers to Chinese Bank  (ағыл.) (7 October 2016). Тексерілді 25 қаңтардың 2017.
73. ↑  Trafigura hands $885m to Top Executives via buyback  (ағыл.).  Financial Times. Тексерілді, 29 қыркүйек 2015.
74. ↑  *Angela Sormani* Galena Closes First Tranche of Resource Fund  (ағыл.).  PE Hub (10 January 2013). Тексерілді, 17 маусым 2013.
75. ↑  *Андрей Лапшин, Ирина Мокроусова* 20 крупнейших покупателей российской нефти: рейтинг Forbes. *Forbes* (19 сәуір 2016). Тексерілді, 6 маусым 2017.
76. ↑  *Роман Асанкин*. Trafigura всплыла в рыбном порту // Коммерсантъ, 02.11.2011, № 206 (4747)
77. ↑  *Douglas Hamilton Johnson* The root causes of Sudan's civil wars —  International African Institute in association with James Currey. — P. 163. — ISBN 978-0-85255-392-3.
78. ↑  KenolKobil - Cautionary Statement.  KenolKobil (7 May 2012). Тексерілді, 17 тамыз 2015.
79. ↑  $800m KenolKobil price tag ‘too high for Puma’.  Nation Media Group (March 9, 2013). Тексерілді, 17 тамыз 2015.
80. ↑  *Juma, Victor* Puma drops bid to acquire KenolKobil.  Nation Media Group (1 наурыз 2013). Тексерілді, 17 тамыз 2015.
81. ↑  Mawson West Announces Notice of Compulsory Acquisition by Galena Private Equity Resources Fund and Notice of TSX Delisting (20 October 2016).
82. ↑  *Jack Farchy, Javier Blas* Trafigura adds Lord Strathclyde to board  (ағыл.).  Financial Times (14 April 2013). Тексерілді, 1 ақпан 2017.
83. ↑  ATK Holdings Мұрағатталған 17 маусымның 2017 жылы.

*

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Официальный сайт компании
* Профиль на сайте OpenCorporates.com  (ағыл.)
* Trafigura and the Minton report  (ағыл.)
* Leigh, David. "The Trafigura files and how to read them  (ағыл.)
	+ Internal Trafigura emails and letters regarding the Côte d'Ivoire waste dumping incident  (ағыл.)
* Minton Report  (ағыл.)