recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A ONE — жапондық әнші Аюми Хамасакидің он алтыншы студиялық альбомы. Альбом 2015 жыл дебют күні жарық көрді. Сол күні «A ONE» альбомымен бірге оның DVD-і де бірге жарық көрді.

Альбом жайлы
------------

Жазба Токио студиясында жазылды. Альбомда 11 композиция, солардың қатарына: "Zutto...", "Last minute" және "Walk" синглдері де кіреді. Альбомды үш түрде тыңдай аласыз: CD, CD+DVD және CD+Blu ray түрінде. Адьбомда сонымен қатар концерттік диск, қосымша тректер мен концерттік фотографиялар топтамасы безендіріп тұрады. Диск шыққан уақытқа дейін Жапония қалаларында әртүрлі мерекелер өткізілді. Бұл жерде Аюми Хамасакидің фанаттары жаңа 6 әнді тыңдауға мүмкіншілік алды.

Композициялар тізімі
--------------------

### CD

1. a Bell

2. WARNING

3. NO FUTURE

4. Anything for You

5. Last minute

6. Zutto...

7. Out of control

8. Story

9. The GIFT

10. The Show Must Go On

11. Walk

12. Tell All (2015 mix) - только в фанклубной версии

### DVD / Blu ray

1. Zutto... (video clip)

2. Last minute (video clip)

3. The GIFT (video clip)

4. WARNING (video clip)

5. Zutto... (making clip)

6. Last minute (making clip)

7. The GIFT (making clip)

8. WARNING (making clip)

Дереккөздер
-----------
**Тевкелев елшілігі** – Ресейдің 1731 жылы Кіші жүзге жіберген елшілігі. Бұл елшілік 1730 жылы Әбілқайыр ханның атынан Санкт-Петербургке барған Құтлымбет Қоштаев бастаған елшілікке жауап ретінде жіберілді. Күзетпен қамтамасыз етілген елшілікті А.И. Тевкелев басқарды, оның құрамында қазақ жерін картаға түсіру жүктелген геодезиттер А.Писарев пен М.Зиновьев болды. Тевкелев елшілігіне патша өкіметі 12 тармақтан тұратын "Нұсқау" тапсырды. Онда Кіші жүздің билеуші тобынан Ресейдің қол астына өту жөнінде ант қабылдау, бодандықты мойындағандарға Анна Иоанновнаның атынан сыйлық тарату (қылыш, қанжар, бұлғын тон, бөрік, т.б.), қазақтар туралы мәлімет жинау, Кіші жүзге көршілес жерлердің Ресей бодандығын қабылдауына негіз қалау, т.б. мәселелер қамтылды. Тевкелев елшілігі 1731 жылы 5 қазанда Ырғыз өзені жағасындағы Майтөбе сайында орналасқан Әбілқайыр хан ордасына келді. Тевкелев елшілігінің Ресей бодандығын қабылдату жөніндегі миссиясы Кіші жүздегі көрнекті ақсақалдардың, сұлтандардың үлкен тобының ашық қарсылығына ұшырады. Олар Тевкелев елшілігін мұндай пиғылы үшін жазалауға талпынды. Қалыптасқан осындай ахуал жағдайында Әбілқайыр Тевкелев елшілігін алып жүруді және оның қауіпсіздігін қамтамасыз етуді өзінің баласы Нұралыға тапсырды. 1731 жылы қазанда Тевкелев елшілігіне Ресей бодандығын мойындайтыны жөнінде бірінші болып Әбілқайыр хан ант берді, оған Бөкенбай, Есет батырлар мен Құдайназар Қарпықұлы мырза қосылды. Сол арада бодандыққа 27 ақсақал ант берді. Бұдан соң Тевкелев елшілігі "Нұсқауға" сәйкес көршілес елдердің бодандыққа ант беруіне негіз қалауға кірісті. 19 желтоқсанда Тевкелев елшілігі Әбілқайырды Нұралы сұлтанды Хиуаға жіберуге көндіріп, ол елдің бодандыққа деген көзқарасын білуге тырысты. 1732 жылы 2 наурызда Хиуадан оралған Нұралы сұлтан Тевкелев елшілігіне Хиуаның бодандық мәселесіне наразылығы мен ашу-ызасын білдірді. Тевкелев елшілігі 1733 жылы қаңтарда Санкт-Петербургке қайтты. Тевкелев елшілігімен бірге Әбілқайыр Санкт-Петербургке Ералы сұлтан бастаған жауап елшілігін аттандырды.

Сілтемелер
----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
«Маймылдар ғаламшары» («Planet of the Apes») Пьер Бульдің аттас романына негізделген франшиза. Осы атпен жарық көрген бірнеше фильм мен комикстар, видеоойындар бар.

Алғашқы кезең- «Түпнұсқа»
-------------------------

Сонымен, алғашқы кезеңді «Түпнұсқа» деп атаған дұрыс. Бұл топқа бір-бірімен сюжет жағынан байланысқан алғашқы 5 фильм кіреді: 
Маймылдар ғаламшары (1968)

Маймылдар ғаламшарының астында (1970)

Маймылдар ғаламшарынан қашу (1971)

Маймылдар ғаламшарын жаулап алу (1972)

Маймылдар ғаламшары үшін шайқас (1973) 

Атауларынан көріп тұрғаныңыздай, фильмдердің арасында сюжеттік байланыс бар және әр серия сайын жалғасып отырады. Алғашқы картинадағы оқиға адамдардың Маймылдар ғаламшарына кездейсоқ тап болуынан бастау алады. Әрі қарай, маймылдардың неліктен үстемдікке ие болғаны, адамдар неліктен өз статустарынан айырып қалғаны туралы баяндалады.

Екінші кезең - «Теленұсқа»
--------------------------

Маймылдар ғаламшары (1974).
Сериалды жоғарыда тізімделген бес фильмнің оқиғаларына басқаша көзқарас деп қарастырған дұрыс шығар. Олардың жалғасы да емес, кеңейтілген нұсқасы да емес. Қалай десек те, теленұсқа сәтті шықты деп айту қиын, өзі де бір маусымға ғана созылды. 

Маймылдар ғаламшарына оралу (1976)
Франшизадағы жалғыз анимациялық нұсқа. Мультсериал осыған дейінгі барлық бөлімдердің гибриді іспеттес болып кетті. Бұл да аса ұзаққа бармады, 13 эпизодтан кейін көрсетілімі тоқтатылған.

Үшінші кезең-«Жаңа кезең»
-------------------------

2011 жылдан бастап франшиза қайта жаңғырды. «Маймылдар ғаламшарының көтерілісінен» бастау алған серияны «Жаңа кезең» деп атауға болады. 
Маймылдар ғаламшарының көтерілісі (2011)

Маймылдар ғаламшарының таңы (2014)

Әзірге атауы бекітілмеген үшінші бөлім (2016)

Жаңа кезеңде Цезарь есімді маймылдың тұлғасына ерекше көңіл бөлінеді: оның өсіп-жетілуі, адамдарға көзқарасын өзгертуге себеп болған жағдайлар, ақыры маймылдардан қол жинап адамзатқа қарсы көтеріліс ұйымдастыруы.
Мэтт Ривздің «Маймылдар ғаламшарының таңы» Қазақстан кинотеатрларында 2014 жылғы 17 шілдеден бастап көрсетілді.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

 Мұрағатталған 1 ақпанның 2015 жылы.
**Злиқа Нығметқызы Сәбитова** (1923-1993), инженер-металлург. Мәскеудің Түсті металдар және алтын институтын (1948) бітірген. 1948-1978 ж. Балқаштың түсті металдар өндеу зауотының № 1 цехында технолог , цех бастығының орынбасары болып жұмыс атқарды. Түсті металдар өңдеу зауотында бірнеше технологиялық жаңа ұсыныстар жасап, өндірісті жетілдіруге үлкен үлес қосты. Қарағанды халық шаруашылық Кеңесінде жауапты қызметкер , «Қарағандыкөмір» өндірістік бірлестігі ғылыми - техникалық қоғамының төрайымы болып қызмет атқарды. 3, 4-шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
Орыс-түрк соғысындағы жеіңіске арналған Санкт-Петербіргтегі салтанат аркасы 
**Адрианополь бітім шарты 1829 ж.** - Ресей мен Осман империясының (Түркия) арасындағы бітім шарты, орыс-түрік соғысы аяқталу туралы.  

Шартқа 2(14) қыркүйекте Адриаполь қаласында (қазіргі Эдирне, Түркия) Ресей жағынан Алексей Фёдорович Орлов пен Дунай князьдықтағы орыс әкімшілігінің уақытша басшысы Фёдор Петрович Палено, Түркия жағынан — Осман империясының бас қаржы сақтаушысы (бешдефтердар) Мехмед Садык-эфенди мен жоғарғы әскери соты Абдул Кадыр-бей қол қойды. Бұл шартпен 1828-29 жылдарғы орыс-түрік соғысы аяқталды.  

Адрианополь бітім шарты бойынша Дунай өзенінің сағасы аралдарымен бірге, Қара теңіздің Кубань өзені сағасынан Аджарияның солтүстік шекарасына дейін жағалауы, Ахалкалаки, Ахалцих қамалдары іргелес аудандарымен қоса Ресейге көшті.  

Түркия, Грузияның, Имеретияның, Мегралияның Гурияның, Эриван, Нахичивань хандықтарының Ресейге қосылғанын мойындады. Ресейдің қол астындағы барлық азаматтардың бүкіл Түркия жерінде емін-еркін сауда жасауына, орыс және шетел сауда кемелерінің Босфор мен Дарданелден еркін өтуіне құқық берілді. Түрік өкімет орындары өз жеріндегі орыс азаматтарын соттай алмайтын болды. Түркия 1,5 млн сом (голланд гүлдені) контрибуция төлеуге міндетті. Молдавия, Валахия автономия алды.

Дереккөздер
-----------

* "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998
**Бородулиха** — Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл, аудан және Бородулиха ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Облыс орталығы - Семей қаласының солтүстік-шығысында 52 км-дей, Белағаш темір жолы станциясының шығысында 25 км жерде, Үлкен тұзды көлінің жағалауында, құрғақ далалық белдемде орналасқан.

Халқының саны (2009, 2021)| 2009 | 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Ерлер 2009 | Ерлер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Әйелдер 2009 | Әйелдер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5226 | ▲5912 | 113,1 | 2465 | ▲2760 | 112 | 2761 | ▲ 3152 | 114,2 |

Тарихы
------

Бородулиха селосының іргесі ХІХ-шы ғасырдың екінші жартысында қаланған. 1917 жылдарға дейін Бородулиха Уралдан Шығысқа дейін созылып жатқан көптеген селолардан айырмашылығы жоқ үлкен село болған. Әкімшілік орналасуы жағынан Бородулиха Томск губерниясына, Змеиногорск уезіне қатысты болған және болыс орталығы болған. Сондай ақ, егер Сібір түгелімен хандық Ресейдің шеті болса, Бородулиха одан да шеткері орналасқан. Экономикалық жағынан село Змеиногорск, Томск қалаларына қарағанда Семей қаласына жақын болған. Ол кездері Змеиногорск шаруалар қатынамайтын шағын уезд болған. Сібірдің барлық шаруалары сияқты Бородулиха селосының тұрғындары жерді жеке меншікке алуды білмеген. Жер жеке қолданыста болғанымен қоғамдық ұйғарымда табылған.
1950-1995 жылдары астық шаруашылығымен айналысатын "Заветы Ильича" ұжымшарының орталығы болған.

Кәсіпорындары
-------------

Ауылда орман шаруашылығының мекемесі, "Кең дала", "РУТ", "Асыл", "ШОС" ауыл шаруашылығы акциондік қоғамдары мен шаруа қожалықтары, май зауыты, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, т.б. мекемелер жұмыс істейді.

Инфрақұрылымы
-------------

Баспахана, орта мектептер, кітапхана, мәдениет үйі және аудандық емдеу орталықтары бар. Тұрғындары Өскемен және Семей қалаларымен, басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
2. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Абай облысы Бородулиха ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Ақши •
 Андроновка •
 Ауыл •
 Байтанат •
 Барышовка •
 Бековка •
 Белағаш •
 Берёзовка қосшар •
 Боровлянка •
 Бурабай •
 **Бородулиха** •
 Буркотово •
 Дмитриевка •
 Дүйсекен •
 Жаңаауыл •
 Жаңа Шүлбі •
 Жарбұлақ •
 Жезкент •
 Жерновка •
 Зенковка •
 Знаменка •
 Зубаир •
 Ивановка •
 Изатулла •
 Камышенка •
 Қарағайлы •
 Қарөстелі •
 Қызылжар •
 Михайличенково •
 Михайловка •
 Новопокровка •
 Орловка (Переменов а.о.) •
 Орловка (Степной а.о.) •
 Переменовка •
 Песчанка •
 Петропавловка •
 Поднебесное •
 Поллог •
 Ремки •
 Речное •
 Сарыноғай •
 Солоновка •
 Сосновка •
 Сохновка •
 Тарск •
 Уба-Форпост •
 Успенка •
 Шелехово •
 №41-темір жол айрығы 
 |

 |
**Мұханбетқали Сейтқазинов** (1956 ж. т), айтыскер ақын. Ұлытаудың түлегі. Жезқазған педогогикалық институтын бітірген (1981). Орта мектеп мұғалімі, ұжымшар ұйымының хатшысы, кәсіподақ комитетінің төрағасы, ауыл әкімі қызметтерін атқарды. Ұлытау ауданы әкімінің аппаратында бөлім меңгерушісі болды. 1989 ж. Алматыда өткен Наурыз айтысының, 1990 ж. Қазақстанның 70 жылдығына арналған республикалық айтыстың, Шымкент қаласындағы Орынбай ақынның, Орал қаласындағы Мұхиттың, Ақмола қалансындағы Бөгенбай батырдың, Жаңаарқада өткен Сайдалы Сара Тоқаның және Сәкен Сейфуллиннің 100 жылдығы мерейтойына арналған республикалық айтыстардың жүлдегері. Бір топ өлеңдері «Сарыарқа саздары» атты облыс ақындарының жинағына енген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Павел Васильевич Сиротин** (1936 ж.т.), аса ұзақ марафон бойынша спорт шебері, салауатты өмір салтын насихаттаушы. Орталық одақ кооператив институтын (1974), Мәскеу патент жүргізу институтын (1983) бітірген. Қарағанды облысы кәсіптік-техника білім жүйесінде істеген, 1983-1988 ж. өнер табыстар мен рационализаторлар қоғамы облыс кеңесінің жауапты хатшысы. 30-дан астам ел аумағында өткен 230 классикалық марафонда жүгірген. Әлемдік халықаралық Мәскеу-Иерусалим (1999-2000), Париж - Мәскеу - Сидней (2000), Ресей-Қазақстан - Мәңгі достық, Санкт-Петербург-Севастополь, Еуропа - Азия - Африка , Мәскеу-Брест (2001-2005) аса ұзақ марафондарына қатысушы. «Халыкаралық аса ұзық марафон қауымдастығы» коғамдық ұйымының құрметті мүшесі. «ҚР құрметті спорт қайраткері» атағы берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Андрей Васильевич Шестаков** (24.10.1877,Ахангельск облысы, Соломбал-26.6.1941,Мәскеу)- совет тарихшысы, КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі(1929). 1903 жылдан Компартия мүшесі. Жұмысшы семьясынан, Рев. жұмысшы қозғалысына 1898 жылдан қатысты. РСДЖП МК-нің мүшесі (1905), Мәскеу- қазан т.ж. қарулы көтерілісін басқарушылардың бірі (желтоқсан 1905). 1918-1921 жылдары Мәскеу, Воронеж, Рязаньда партия, совет қызметінде болды. 1924 жылы Қызыл профессура институтын бітірген соң, Мәскеудің жоғары оқу орындарында КСРО тврихы кафедрасын басқарды. Ол- тарихшы-марксистер қоғамын ұйымдастырушы және басқарушыларының бірі болған. Негізгі еңбектері капитализм мен соц. революция кезеңдегі Ресейдің агр. тарихына арналған. "Шаруа депутаттарының Советтері және шаруалардың басқа да ұйымдары" (1929), Кедейлер комитеттері туралы документтер жинағын бастырды. "КСРО тарихы қысқаша курсының" 1937 жылғы басылымының (орта мектептің 3-4 сыныбына арналған оқу құралы) авторлар коллективін басқарды.

Дереккөздер
-----------

Қазақ Совет Энциклопедиясы
**Шахан Дулатұлы** (1898 - ө. ж. б.), партия, кеңес қызметкері. Семей қаласындағы партия курсын, Марксизм-ленинизм институтының қазақ филиалын бітірген (1937). Павлодар облысының Аккөл аулында ревком мүшесі, Семей қаласында халық судьясы, Балқаш қаласында партия мектебінің менгерушісі, 1939-1943 жылдары Қоңырат, Қарқаралы, 1947-1949 жылдары Шет аудандық партия комитеттерінің 1-хатшысы, 1943-1947 жылдары Қарағанды облыстық партия комитетінің хатшысы болған. 1949-1950 жылдары облыстық ауыл шаруашылығының басқармасы бастығының орынбасары, 1950 жылы облыстық жол бөлімінің меңгерушісі. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Шаймаған Серіков** (1932-1952), кенші. Қарқаралының түлегі. Қарқаралы педогогика техникумында, Қарағанды тау-кен техникумында оқыған. Мәскеу өнеркәсіп академиясын (1941), Свердловск тау-кен институтын (1949) бітірген. 1932 жылдан забойшы, кен шебері, учаскы бастығының орынбасары, бастығы болып істеген. Соғыс жылдары кеңді өлкедегі Киров атындағы № 3 шахтада бас инженердің орынбасыры, БК(б)П ОК парторгы, № 26 бис,
№ 3 шахталардың бастығы. 1944 жылдан өмірінің соңына дейін «Ленин көмір» тресін басқарды. I, II, III сайланған КазКСР Жоғарғы Кеңесінің (1938, 1947, 1951) депутаты. 2- және 3-дәрежелі кен директоры атағына ие болған. Қазақстан Компартиясы 5-съезінің делегаты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
Апо тауы
Апо тауы Филиппиндегі Минданао аралындағы үлкен стратожанартау болып табылады. Апо тауының ұшар басы жазық. Таудың үш шыңы бар. Апо тауы ені 500 м-ді қурайтың шағын көлдері бар жанартау кратерінен турады.
Таудың атауы «шебер ата» деген мағынаны білдіреді.
Апо тауы - теңіз деңгейінен 3000 м биіктікте орналасқан Филиппиндегі ең биік тау. Оның шыңдары аспанмен таласып тур.Апо тауы - биіктігі бойынша Азиядаәы екінші тау
Бұл тау Котабатодаң Давао дель Сурдаң Агусандағы Даваодан бастап Солтүстік Минданаодағы Мисамис Ориенталға дейін созылып жатқан ұзын таулы үстірт болып табылады.
Апо тауына Филиппиндегі альпинистер жиі көтеріледі. Себебі оның шыңына көтерілу оңай.
Апо тауы - осы елдегі ең биік тау. Ол Давао қаласында бой көтерген.
1936 жылдың 9 мамырында президент Мануэль Л.Кесон Апо тауын «Ұлттық саябақ» деп жариялады.
Жалпы тау 72796 га аумақты алып жатыр. Ол тропикалық ормандардаң өзендерден сарқырамалардаң түрлі өсімдіктер мен жануарлардан турады. Апо тауы - жойылуға айналған филиппин бүркіті үшін таптырмас мекен.Аталған тауға 1880 жылы 10 қазанда Дон Хоакин Раджал бастаған топ көтерілген болатын.
Мұндағы көз тартарлық көрікті орындардың бірі - Филиппиндегі ең биік көлдер қатарына кіретің Апо тауының шыңына таяу орналасқаң аталған таудың көне кратері Ведано көлі болып табылады.
Апо тауының атауы «шебер ата» деген мағынаны білдіреді.

Галерея
-------

* Венадо көлінен қарағандағы Апо тауы және оның баурайы.Венадо көлінен қарағандағы Апо тауы және оның баурайы.
* Филлипин Әуе Қарулы Күштерінің ұшығы Апо тауының үстінен ұшып бара жатыр.Филлипин Әуе Қарулы Күштерінің ұшығы Апо тауының үстінен ұшып бара жатыр.
* Апо тауындағы күкірт ағып жатқан тесік.Апо тауындағы күкірт ағып жатқан тесік.
* Венадо көлі.Венадо көлі.

Дереккөз
--------

1. Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".
**Әміржан Смағұлов** (1929 ж. т.), дәрігер-хирург, денсаулық сақтау ісін ұйымдастырушы , медицина ғылымының кандидаты (1973). Қарқаралының түлегі. Қарағанды мемлекеттік медицина институтын бітірген. 1954 жылдан облыстық клиникалық ауруханада дәрігер - хирург, Қарқаралы аудандық ауруханасының бас дәрігері болды. 1965-1974 ж. ҚарММИ жалпы хирургия кафедрасының оқытушысы. 1974 жылдан зейнеткерлікке шыққанша облыс денсаулық сақтау бөлімінің бас хирургы. Осы жылдары облыстық хирургия қызметін дамытуға елеулі үлес қосты. 22 ғылыми еңбектің авторы. «Кұрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Хирургтердің бүкіл одақтық 29-31, республикалық 3-4-съездерінің делегаты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Оңтүстік Африка республикасы** Олимп ойындарына алғаш рет 1904 жылы қатысқан.1960 жылға дейін ОАР спортсмендері барлық жазғы Олимп ойындарына қатысқан болатын.Бірақ 1962 жылы Негізгі ООН Ассамблеясы қабылдаған № 1761 қарардан кейін,ОАР апартеидасына жауап ретінде,ОАР мемлекетіне Олимп ойындарына қатысуына 1964 жылдан бастап 1988 жылға дейін шектеу қойылды.

1990 жылы апартеиданың жабылуы туралы болған келіссөздерден кейін,ОАР қайтадан Олимп ойындарына белсенді қатысты.1991 жылы Оңтүстік африкалық конфедерация мен олимп комитеті құрылды,ал 1992 жылы ОАР жазғы Олимп ойындарына қатысты.Сонымен қатар ОАР 1960 және 1992 жылдары өткен қысқы Олимп оцындарына да қатысқан болатын.

ОАР жалпы 70 медальдің иегері болды,олардың көбісі бокс,жеңіл атлетика және жүзуден болған.

Медальдар
---------

| Спорт түрі | Алтын | Күміс | Қола | Барлығы |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Жеңіл атлетика | 6 | 11 | 6 | 23 |
| Бокс | 6 | 4 | 9 | 19 |
| Жүзу | 4 | 2 | 6 | 12 |
| Теннис | 3 | 2 | 1 | 6 |
| Велосипед спорты | 1 | 4 | 3 | 8 |
| Атыс | 0 | 1 | 0 | 1 |
| Академиялық есу | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Барлығы | 20 | 24 | 26 | 70 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Діни қоғамдар** Қарағанды облысында 382 діни бірлестіктер бар, солардың ішінде 122-сі мұсылмандық, 23-і православие, 16-сы католик, 206-сы протестант, 3-cі иудейлік, 10-ы дәстүрлі емес бағытта, 2 діни қор құрылған (2006). Қарағанды католик шіркеуінің Қарағандыдағы діни-мәдени орталығы болып табылады. Облыста діни бағытта 6 баспасөз және 1 электронды БАҚ тіркелген. ҚР **«Діни бірлестіктер және ождан бостандығы»** заңына сәйкес облыста жаңа мешіттер, храмдар мен ғибадатханалар салынуда, мұның өзі азаматтардың, дінге сенушілердің діни қажеттілігін өтеуге қолайлы жағдай жасайды. Діни бірлестіктер қоғам еміріне белсене қатысады, ірі діни бірлестіктердің басшылары Қазақстан халықтары кіші ассамблеясы мен діни бірлестіктермен байланыс жөніндегі кеңес құрамында. Облыстағы түрлі конфессиясының діни бірлестіктері қоғамда дінаралық және ұлтаралық келісімді онан әрі нығайтуға лайықты үлес қосуда. Облыстың діни бірлестік басшылары: Қазақстан мұсылмандары Діни басқармасының Қарағанды және Жезказған аймақтары бойынша уәкілдері Қ. Сансызбай және Т. Әсембай, Орыс православие шіркеуі Астана және Алматы епархиясы Қарағанды және Абай шіркеу округтерінің благочинниі М. Патрикеев және А. Угольков; Рим-Католик Карағанды епархиясының архиепископ-епископы Ян Павел Ленга; Қазақстан евангельдік христиан-баптистер шіркеуі одағының төрағасы Ф. Тиссен, «Грейс-Рақым» республикалық Миссионерлік Христиан орталығы» діни бірлестігінің архиепископы И.Ким (2006).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Ион алмасу** - екі электролит арасындағы иондардың алмасуы. Ол гомогенді және гетерогенді ортада да жүреді. Ион алмасу сорбенті ретінде минерал текті сорбенттермен (алюмосиликаттар, цирконийт т.б.) қатар органикалық сорбенттер де қолданылады. 

Ион алмасу - эквивалентті қатынаста жүретін қайтымды процесс. Ол туралы үш түрлі көзқарас бар. 

1. Мембрандық тепе - теңдік, яғни мембрана арқылы иондардың бір түрі өтіп, басқасы бірінші ретінде қалады.
2. Ион алмасудың осмотикалық теориясы осмос қысымының әсерімен сұйық фаза сорбент денесіне сіңіп, оны ісіндіру нәтижесінде ион алмасу жүретінін дәлелдейді.
3. Гетерогенді алмасу реакциясы, мұнда реакцияға қатысқан заттардың валлентігі өзгермейді, еки заттың иондары алмасып, олардың орнына екі жаңа зат түзіледі.

Ион алмасу табиғатта жүретін процестердің көбіне белгілі. Мысалы топырақтың иондарды сіңіруі т.б. Ион алмасу техниканың түрлі саласында, суды жұмсартуда, тұзсыздандыруда, гидрометаллургияда т.б. қолданылады. Аналитикалық химияда ион алмасуға негізделген бірнеше анализдеу әдістері бар. Мысалы хромотография, полярография т.б.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974,5 том.
Көлдер мен өзендердің жағалауларында **қаратамақтарды** да кездестіреміз. Бұл көркем құсты басқалардан ажырату оңай: олар жүгіргенде құйрығын селтеңдетіп жүреді. Сондықтан бұларды орыстар селтең құйрық деп атайды. Қаратамақтар ұсақ жәндіктермен және олардың жұмыртқаларымен, өрмекшілермен, құрттармен қоректенеді. Құрттарды лайдан, өзен, көл салындыларының астынан, кішігірім тастардың астынан тауып жейді. Ұясын бұтақ, мүк, жапырақтардан өріп, ішіне қауырсық мамық төсейді. Оған 5-6 жұмыртқа салады, жұмыртқалары сұр сепкілді ақ не жасыл түсті келеді. Бірінші балапандары есейісімен қайта жұмыртқа салып басады. Қаратамақ пайдалы құс, себебі ол аса зияынды жәндіктер мен құрттарды құртады.

Дереккөздер
-----------

**"Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлары"**.Б. Муханов, Т.Мұсақұлов, Н. Суворов. Қазақтың Мемлекеттік оқу-педагогикалық баспасы, Алматы. 1963
**Дәненова Фатима Құсайынқызы** (1918-2003), партия, кеңес қызметкері. Петропавл темір жол техникумын (1938), КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін бітірген (1955). Қарағандыда еңбек жолын 1938 жылы Қарағанды көмір темір жол стансасында бастайды. Қалалық, облыстық комсомол комитетінін нұсқаушысы, обком хатшысы болады.

1943 жылдан облатком төрағасының орынбасары, Қазақстан КП Қарағанды обкомының нұсқаушысы, әйелдер арасындағы жұмыс жөніндегі бөлім меңгерушісі, 1957-1960 жылдар хатшысы, 1961-1973 жылдар Қарағаңды қалкомының хатшысы. Кейін білім, жоғары мектеп және ғылыми мекемелер кәсіподағы обкомының төрайымы қызметін атқарды. **Дәненова** соғыс жылдары Чистяково (Донецк облысы қазіргі Торез) қаласында Қарағанды балалар үйін ұйымдастырады. 2 мәрте «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Қарағанды каласының құрметті азаматы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Джордж Бест** (ағылш. *George Best*; 22 мамыр 1946, Белфаст, Солтүстік Ирландия — 25 қараша 2005, Лондон, Англия) — солтүстік ирландиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Футбол тарихындағы ең мықты футболшылардың бірі.

Карьерасы
---------

### Клубтық

1961 жылы 15 жасында "Манчестер Юнайтедтің" футбол академиясына қабылданды. 1963 жылы тұңғыш кәсіби келісім шартын жасасты. 1963 жылы 14 қыркүйекте "Вест Бромвичке" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Сол жылы 28 желтоқсанда "Олд Траффордта" "Бернлидің" қақпасына клуб сапындағы тұңғыш голын соқты.

1974 жылға дейінгі он бір маусым бойы 470 кездесуде алаңға шығып 179 голдың авторы атанды. Жартылай қорғаушы болғанына қарамастан, 1967-72 жылдар аралығында бес мәрте клубтың маусымдағы ең үздік мергендерінің бірі болды. 

1974 жылы ішкілікке тым беріліп кетіп, бос уақыттарының көбін құмар ойнау мен түнгі клубтарға жұмсады да, соның кесірінен клубтан кетуге мәжбүр болды. Клуб сапындағы соңғы голын 1973 жылы 15 желтоқсанда "Ковентри Сити" қақпасына соқты. 1974 жылы 1 қаңтарда соңғы кездесуін "Куинз Парк Рейнджерске" қарсы өткізді. 5 қаңтар күні "Плимут Аргайлмен" өтетін матчта жаттығуға қатыспағаны үшін алаңға шықпады, бұған ашуланған Бест осы жолы алаңға шықпаса, қайтадан ешқашан клуб намысын қорғамайтынын айтып салды.

Бест расымен де содан соң "Манчестер" сапында қайтадан ойнаған жоқ. Сол жылы жазда Оңтүстік Африка Республикасының "Джиуш Гильд" клубына жалға берілді. Бар-жоғы 28 жасар футболшының бұдан кейінгі карьерасы белгілі бір клубта тұрақтамады. Он шақты жылдың ішінде 20-ға жуық клуб ауыстырды да, 1984 жылы карьерасын аяқтады.

### Ұлттық құрамада

1964 жылы 15 сәуірде сырт алаңда Уэльспен ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 1977 жылға дейін бірнеше Еуропа және әлем чемпионаттарының іріктеулерінде ойнап, 1977 жылы 12 қазанда Нидерланд құрамасына қарсы ойында ұлттық құрама жейдесін соңғы рет киді.

1982 жылғы әлем чемпионатында Солтүстік Ирландияның бапкері Билли Бингем құрама сапына Джордан Бесті қосуды да жоспарлады, алайда футболшының жасы ұлғайып қалған болатын, оның үстіне ішкілікке беріліп кеткен футболшыны құрамаға шақыруды жөн көрген жоқ.

Жетістіктері
------------

### Командалық

**«Манчестер Юнайтед»**

* Англия жастар кубогы: 1964
* Англия чемпионы (**2**): 1964/65, 1966/67
* Еуропа чемпиондар кубогы: 1967/68
* Англия суперкубогы (**2**): 1965, 1967

### Жеке

* «Алтын доп»: 1968
* Англия чемпионатының үздік мергені: 1967/68
* «Манчестер Юнайтед» жартылай қорғаушылары арасындағы үздік мерген: 179 гол
* «Манчестер Юнайтедтің» үздік мергені (**4**): 1967/68, 1969/70, 1970/71, 1971/72
* «Манчестер Юнайтедтің» бір матчта ең көп гол соққан футболшысы: 6 гол (Гарольд Халспен бірге)
* Англия футбол лигасындағы үздік жүз футболшы тізіміне енген: 1998
* Ағылшын футболының құрмет залы: 2002
* ФИФА 100: 2004
* Golden Foot: 2005
* Еуропа футболының құрмет залы: 2008

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* "Манчестер Юнайтедтің" ресми сайтында
* Барлық ресми матчтары
* Уорлдфутболнет
**Бозой** — Қазақстанның Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы жергілікті әуе желілерінің әуежайы. Бозой ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км жерде орналасқан.

Әуеайлақ базасы 4-классты, Ан-2, Ан-28, Л-410 және жеңіл ұшақтарды, сондай-ақ барлық түрдегі тікұшақтарды қабылдауға қабілетті.

* 1990 жылдардың аяғында әуежай қараусыз қалды және содан бері авиациялық жұмыстарды жүргізу кезінде Ан-2 ұшақтары мен тікұшақтар үшін қону алаңы ретінде пайдаланылды.
* 2011 жылы БАҚ осы әуежайды жандандыру жоспарлары туралы хабарлады.

Оқиғалар
--------

1974 жылы 30 желтоқсанда Ақтөбе Біріккен авиаотрядының Ан-2 ұшағы күрделі метеожағдайларда Бозой (КС-10) әуеайлағынан 1,5 км қашықтықта орналасқан радиорелелік діңгекпен соқтығысты. Ұшақ діңгекте 85 м биіктікте ілулі тұрған, қираған және өртенген күйінде табылды. Екі ұшқыш та, хабарланбаған жолаушы да соққы кезінде ұшақтан лақтырылып, жерге құлап, қаза тапты. Әуе апатының негізгі себебі-экипаждың ГА-71 ҰКП талаптарын өрескел бұзуы, ол жоспарда және тапсырмада көзделмеген маршрут бойынша, ауа райы болжамынсыз, бортқа бөгде адамды алусыз, байланыссыз, қауіпсіз биіктіктен төмен ұшуды орындаусыз және көзбен шолып ұшу ережелеріне сәйкес келмейтін метеожағдайларда өз бетінше ұшып шығуында көрініс тапты.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҚазақстан Қазақстан әуежайлары |
| --- |
|  |
| Халықаралық | 
* Ақтау
* Ақтөбе
* Алматы
* Астана
* Атырау
* Қарағанды
* Көкшетау
* Қостанай
* Қызылорда
* Орал
* Өскемен
* Павлодар
* Петропавл
* Семей
* Шымкент
* Талдықорған
* Тараз
* Түркістан
 |
|  |
| Аймақтық | 
* Аягөз
* Балқаш
* Бейнеу
* Боралдай
* Екібастұз
* Жайрем
* Жезқазған
* Зайсан
* Кенкияк
* Талдықорған
* Теңіз
* Үржар
* Үшарал
 |
|  |
| Әскери | 
* Байқоңыр (Крайний)
* Байқоңыр (Юбилейный)
* Камбала
* Шалқар
 |
|  |
| Қону алаңдары | 
* Баутин
* Бозой
* Бозащы
* Жаңаөзен
* Жосалы
* Ырғыз
* Форт-Шевченко
 |
|  |
| Жұмыс істемейді | 
* Арал
* Арқалық
* Атбасар
* Карась
* Қаражал
* Түркістан
 |

 |
**Жолбарыс Айтақұлы** (1690 жылы – 1740) – Ұлы жүз ханы (1730 – 40). «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұламадан» соң Жолбарыс өзі билеген қазақ рулары мен Ташкент тұрғындары атынан Жоңғар хандығына тәуелділігін мойындап, жоңғар әскербасына алым-салық төлеп тұрған. 1733 жылы Ұлы жүз ханының елшілері Аралбай батыр мен Оразкелді Кіші жүздегі Ерәлі сұлтанмен бірге Ресейге барып, патшайым Анна Иоанновнаға Ұлы жүздің Төле би, Қодар, Сатай, Хангелді, Бөлек сынды батырларының атынан жазылған хатын тапсырды. 1738 жылы Жолбарыс Ресей бодандығын қабылдау ниетін білдіріп, Ресей үкіметіне хат жазады. 1738 жылы 19-қыркүйекте Анна Иоанновна Жолбарыстың атына арнайы грамота жолдап, оның тілегін қабылдағанын мәлімдеді. Бірақ жоңғар билеушілерінің қарсылығы және Ресей мен Ұлы жүз хандығы арасындағы саяси қарым-қатынастардың қалыптаспауы себепті Жолбарыстың саясаты жүзеге аспады. Жолбарыс 1739 жылы Абылай ханмен тізе қоса отырып, жоңғар басқыншыларына қарсы күрес ұйымдастырды. Соның нәтижесінде Ташкент, Сайрам қалалары жоңғар әскерлерінен азат етілді. Жолбарыс Ташкент тұрғындарының қолынан қаза тапты. Оның орнына Ташкенттің ұлысбегі болып Төле би тағайындалды.

Отбасы
------

Жолбарыс хан 1690 жылы туылды. Жолбарыс Қарт Әбілқайырдың бауыры және Ұлы жүздің ханы Әбілфайыз және Хиуа ханы екінші Әбілғазы хандардың әкесі. Жолбарыс әкесі Абдолла дейді, бірақ Абдолла Жолбарысты және Әбілқайырды асырап алған әкесі. Ал енді оның шежіресіне келсек. Хорезм тарихшылары Әбілғазы туралы шежіресін жазып кетткен, олар былай дейді:

> 
> *Әбілғазы екіншінің әкесі Жолбарыс хан, оның әкесі Айтақ-сұлтан, оның әкесі Тәуке хан, оның әкесі Жәңгір хан, оның әкесі Есім хан, оның әкесі Шығай хан, оның әкесі Жәдік сұлтан, оның әкесі Әбу Сәидтқа тоқталады.*
> 
> 
> 
> 

1. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы
**Утесов Леонид Осипович**(21.3.1895 жылы туған Одесса)-орыс совет эстрада әртісі, әнші және дирижёр, КСРО халық артисі (1965). 1911 жылдан миниатюралық театрларда әрі эстрадада қызмет етті. Кейіннен Мәскеуінің сатира театры мен Еркін театрның әртісі болды. 1928 жылдан өзі ұйымдастырған Эстрадалық оркестрге жетекшілік етті. Ол әндерді терең сезімде, азаматтық пафоста орындады. Ол И. О. Дунаевский, М.И. Блантер, К.Л.Листов, В.М.Соловьев-Седой, Л.К. Книппер, Т.Н.Хренниковтың әндерін тұңғыш орындап, совет әндерін кеңінен насихаттады. Әншінің репертуарында ескілікті орыс әндері, солдат әндері мен матрос әндері бар. Қазан Революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы
**Әлия Молдағұлова даңғылы** - Ақтөбе қаласының орталық көшелерінің бірі, Кеңес Одағының батыры Ә.Молдағұлованың есімін мәңгілікке есте қалдыру белгісі. Даңғыл автомобиль жолдары көпірінен басталып қаланың оңтүстік - батыс шетіне дейін созылады. Даңғылды Әбілқайыр хан, Сәңкібай батыр даңғылдары, Есет батыр, ағайынды Жұбановтар, Рысқұлов көшелері қиып өтеді.

Даңғыл саябағында халық серуендейтін демалыс орындары көп, Даңқ обелискі, "Әлия" жабық базары, Қ. Жұбанов атындағы университет, Батыс Қазақстан теміржол басқармасының ғимараты, Кеңіс Одағының екі мәрте батыры Т.Бигельдинов атындағы жоғары әскери ұшқыштар училищесі, "Тайбурыл", зергер бұйымдар дүкені, мұнай банкі, т.б. әсем ғимараттар орналасқан. Даңғылды бойлап теректер өсіп тұр, гүл алаңдары ерекше көз тартады.

Түсініктемелер
--------------

* "Ақтөбе" энциклопедиясы-2001жыл

Дереккөздер
-----------
**Йозеф Масопуст** (чех. *Josef Masopust*; 9 ақпан 1931, Стржимице — 29 маусым 2015, Прага) — чехословакиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Чехословакия Ұлттық футбол құрамасының экс-футболшысы және экс-жаттықтырушысы. Чехия футболы тарихындағы ең үздік футболшы. 1962 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері.

Өмірбаяны
---------

### Карьерасы

1950 жылы "Водатехна" командасында кәсіби карьерасын бастады. "Виктория Жижковқа" қарсы өткен алғашқы ойынында-ақ гол соқты, бұл ойында "Водотехна" 4:0 есебімен жеңіске жетті. 

1952 жылы "Дукла" сапына ауысты. "Дукла" сапында 16 маусым ойнап, 1968 жылы бельгиялық "Роял Кроссинг" клубына ауысып, екі жылдан соң карьерасын аяқтады.

Ұлттық құрама сапында 1958, 1962 жылы әлем чемпионатына, 1960 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. 1962 жылғы чемпионатта Чехословакия финалға дейін жетті де, Бразилиядан ұтылып қалды. Финалда Масопуст есеп ашты, бірақ кейін Бразилия оған үш доппен жауап берді.

Құрама сапындағы соңғы ойынын 1966 жылы 18 мамырда КСРО-ға қарсы өткізді.

### Соңғы жылдары

Өмірінің соңғы жылдарын Прагада өткізді. "Менің өткен шағымнан еш белгі қалмады" деді футболшы, себебі, ол ойнаған, жаттықтырған "Дукла" клубы тарап кетті (бірақ кейін қайта құрылды), ол туып-өскен "Стржимице" селосы жойылып кетті, село жойылмауы үшін біраз жерлерге өтініш жасап еді, ешкім тыңдамады. "Теплице" стадионы да бұзылды, қазір ол жерде стадионнан еш белгі жоқ, Чехословакия мемлекет ретінде екіге бөлініп кетті. Өмірінің соңғы жылдарында Чехия футбол ардагерлерінің кеңесіне жұмыс істеді.

Жетістіктері
------------

### Ойыншы ретінде

#### Командалық

Дукла (Прага)

* Чехословакия чемпионы (8): 1953, 1956, 1958, 1961, 1962, 1963, 1964, 1966
* Чехословакия кубогы (3): 1961, 1965, 1966

Чехословакия құрамасы

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 1960
* Әлем чемпионатының Вице-чемпионы: 1962

### Бапкер ретінде

Зброёвка (Брно)

* Чехословакия чемпионы: 1978

#### Жеке

* Еуропа Алтын добы: 1962
* Чехословакияның үздік футболшысы: 1966
* Әлем чемпионатының күміс добы: 1962
* 1954—2003 жж Чехияның үздік футболшысы
* ФИФА 100

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 6 ақпанның 2010 жылы.

Сілтемелер
----------

* Профилі (footballplayers) Мұрағатталған 20 шілденің 2022 жылы.
* Профилі (fifa.com) Мұрағатталған 13 маусымның 2015 жылы.
* Футбол сарбаздары
* «Дукла» футболнының 60 жылы
Нортроп SM-62 «Снарк» - АҚШ-тың стратегиялық, құрлықаралық, қанатты ұшағы. Бұл – бірінші рет әскери қару қатарына қабылданған құрлық аралық қанатты зымыраны. 1958 – 1961 жылдары Америка Құрама Штаттарының әскери-әуе күштерінің қаруы қатарында болды. Бұдан кейін «моральдық тұрғыда ескірді» деген желеумен қолданыстан алынды. Алыс қашықтыққа ұшатын қанатты зымыран құру бағдарламасы 1946 жылы басталды. Осы мақсатта Льюис Кэрролдың кейіпкерлері құрметіне аталған екі жоба тұрды: бірі MX775A «Снарк» ұшақ-снаряды мен дыбыстан шапшаң MX775Ф «Буджум» ұшақ-снаряды болатын. АҚШ әскери-әуе күштері бұл жобаға күмәнмен қарады. Себебі басшылық ұшқышсыз бомбалаушыларға сенім танытпады. Соның нәтижесінде бағдарлама жабылуға таяп қалған болатын.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.
Самурай сауыты:  

1. dou or dō (胴（仏胴）)  

2. kusazuri (草摺)  

3. haidate (佩楯)  

4. tateage (立挙)  

5. suneate (臑当（篠臑当）)  

6. kōgake (甲懸)  

7. sode (袖（当世袖）)  

8. kote (籠手（篠籠手）)  

9. tekkō (手甲（摘手甲）)  

10. kabuto (兜（日根野形頭形兜）)  

11. kasa-jirushi (腰巻)  

12. mabisashi (眉庇)  

13. fukikaeshi (吹返)  

14. shikoro (しころ（日根野しころ）)  

15. wakidate (立物（水牛の脇立）)  

16. maedate (立物（日輪の前立）)  

17. menpō or mempō (面頬（目の下頬）)  

18. sode-jirushi (垂)  

19. yodare-kake (襟廻)
**Жапон сауыты** - Жапон әскерінің және жауынгерлерінің сауыты. Әртүрлі тарихи кезеңге сәйкес әртүрлі атауларға ие болған сауыттарға ортақ атау. 

Олар лакпен (тоттан қорғану үшін) қапталған металл пластинадан және оларға желімделген былғарыдан жасалған. Классикалық сауытта пластиналардың бүкіл бетін дерлік жауып тұрған жібектің молдығынан пластиналардың өздері іс жүзінде көзге түседі (пластиналар бір-біріне кумихимо жібек баулармен бекітілген).

Ерте кезеңдегi сауыт
--------------------

* ***Танко*** - жаяу жауынгер сауыты, қалқанмен пайдаланылған.
* ***Кейко*** - атты жауынгер сауыты, қалқансыз пайдаланылған, аттағы жауынгер үлкен садақ атқан.

Самурай сауыты
--------------

Ең бiрiншi самурайлар, атты әскер болғандықтан жапон дәстүрі бойынша олар қалқан пайдаланбаған. Заман өткен соң жапон қалқандары ұмытылған, содан кейін самурайлар ешқашандай да колға ұстайтын қалқандарды пайдаланбаған. Жаяу самурайлар үлкен колға ұстауға жарамайтын жерге түнейтiн бiрнеше кiсiнi жабатын қалқанды садақ атуға пайдаланған.

Жапонияда ат жаятын жер жоқ болған соң, оны шаруаларға бамбук шапқызып қолдан жасаған. Сондықтан ат асырау өте қымбат болған, атты ең бай самурайлар мiнген, жағдайы жетпейтiн, кедей самурайлар жаяу соғысқан.

Ашигару сауыты
--------------

Самурай замандағы қарапайым жаяу жауынгерлер. Самурай заманында қалқандар ұмытылған соң, оларда қолға ұстайтын қалқандарды пайдаланбаған. Ащигару дулығасы самурайдың дулығасына құсамайтындай қылып жасалған, оны түрi жай жапондық жалпақ баскиiмге ұқсатып жасаған.

Дереккөздер
-----------
Киноға жылу жинау, немесе краудфандинг
--------------------------------------

Краудфандинг (ағылшын тілінен аударғанда: халықтық қаржыландыру) – Интернет арқылы белгілі бір жобаға халықтың, көпшіліктің қаржы жинап беруі. Бұндай қолдау түрлі мақсаттарға арналуы мүмкін: табиғат апаттарынан зардап шеккендерге көмек, спорт командасына жанкүйерлерінің көрсеткен қолдауы, түрлі саяси кампанияларға қолдау білдіру, стартап-компанияларды немесе кіші бизнесті қаржыландыру, т.б.

Тарихы
------

Краудфандинг кино саласында да кеңінен қолданыла бастады. Халықтық қолдаудың бұндай түрі киноиндустрияда 2002 жылдан бастау алады. Эрик Бауман деген кәсіпкер FilmVenture.com сайтын ашып, көрермендердің есебінен кино түсіру идеясын іске асыра бастады.Жылу жинау әрине жобаның болашағы үшін жақсы қолдау бола алады. Кейбір режиссерлер тіпті фильмге қажет соманы артығымен де жинап жатқан сәттер кездеседі.

Краудфандинг қолданылған туындылар
----------------------------------

Мысалы америкалық "Вероника Марс" ("Veronica Mars") телесериалының толықметражды нұсқасы түсіріледі деп айтылғалы бері фанаттар бері серпіліп қалғандай еді. Бірақ жобаны іске асыруға қаржы табылмады. Сол кезде Kickstarter сайты арқылы көрермендер жылу жинап, фильм үшін 5,7 миллион доллар жинап берген. Ал негізінде өндіріске бар болғаны 2 миллион доллардай қажет деп мәлімделген еді.

  

Халықтың құйған инвестициясы әрине жақсы. Бірақ көрермен үшін бұдан қандай пайда деген сұрақ туындайды. Краудфандингтің қарапайым көрермен үшін келесі тиімді жақтарын атауға болады:
- Ұнатқан жобаңыздың жарық көруіне тікелей атсалысу. Мысалы сіз және идеялас достарыңыз Желтоқсан оқиғасы туралы көркем фильм шыққанын қалайсыз делік. Бірақ режиссер мен продюсер жобаны іске асыруға қаржыландыру жоқ екенін айтады. Дәл осы кезде халықтың көмегі қажет болады. Арнайы жылу жинайтын Интернет-ресурстарға барып, жобаны тіркеп көпшіліктен көмек сұрайсыз. Әрине бұл әрекеттердің барлығы бекітілген түсіру тобымен келісе отырып атқарылады.
- Сіз киноға түскіңіз келеді немесе түсіру тобына көмектесіп, кино өндірудің қыр-сырын өз көзіңізбен көргіңіз келеді. Дәл осы кезде бір фильмге қаржы жинау үшін режиссер көмек сұрады делік. Осындайда сіз өз арманыңызды іске асыра аласыз. Режиссер бұндай жағдайда әдетте акционерлерге, яғни қаржымен көмектесетін көрермендерге ақы орнына немесе алғыстың белгісі ретінде эпизодтық рөлдер ұсынады немесе түсірілім жұмыстарына қатысуға рұқсат береді, сондай-ақ фильмнің ақырғы титрына қолдау білдіргендердің аты-жөндерін енгізеді.

Тақырып аясында Қазақстанға тікелей қатысы екі жобаны атап өтпеске болмайды. Ресейде 28 батырдың ерлігіне арналған «Двадцать восемь панфиловцев» фильмі дайындалуда. Өндірісті толықтай дерлік халықтың қаржысына жүргізу көзделген. Қазір Boomstarter сайты арқылы қажетті 60 миллион рубльдің 23 миллионнан астам бөлігі жиналған.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

 Мұрағатталған 1 ақпанның 2015 жылы.
**Гилье́рмо Варе́ла Оливе́ра** (исп. Guillermo Varela Olivera; 24-наурыз 1993, Монтевидео) — уругвайлық футбол ойыншысы, «Реал Мадрид Кастилья» клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» командасының оң шеттегі қорғаушысы.

### Мансабы

Уругвайлық «Пеньяроль» клубының түлегі. «Ауринегрос» құрамында 2011 жылы 5 маусымда «Расинг» клубына қарсы ең бірінші ойының көрсетті.

7 маусым, 2013 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына көшуі ресми жарияланды. 11 маусым клубпен бесжылдық келісімге отырды.

Уругвай елінің жас құрамасында 2013 жылы Оңтүстік Америка біріншілігінде 3-орынға ие болды және әлемнің вице-чемпионы атанды.

### Дереккөздер

1. ↑   Мұрағатталған 9 ақпанның 2015 жылы.
**Ырғыз әуежайы**-Қазақстанның Ақтөбе облысы Ырғыз ауданындағы жергілікті әуе желілерінің әуежайы.

Ырғыз әуеайлағы 4-класты, Ан-2, Ан-28, Л-410 және жеңіл ұшақтарды, сондай-ақ барлық түрдегі тікұшақтарды қабылдауға қабілетті. Әуежайдың ауданы 60 га.

* **1990 жылдардың** аяғында әуежай қараусыз қалды және содан бері авиациялық жұмыстарды жүргізу кезінде қону алаңы ретінде пайдаланылды.
* **2011 жылы** әуежай қалпына келтіріліп, жұмысын жалғастырды. 2011 жылғы қарашадан бастап аптасына екі рет Л — 410 ұшақтарында Ақтөбе-Ырғыз-Ақтөбе тұрақты авиарейсі Орындалатын болады.

Қолданылуы
----------

Ауданы 61,6 гектар әуежайдың аумағында ұзындығы бір шақырым және ені 90 метр болатын екі ұшу-қону жолағы орналасқан. Вагондарда касса және шағын күту залы бар. Ырғыз бен Ақтөбе арасында "Аэро" әуекомпаниясына тиесілі Чехияда шығарылған L-410 маркалы екі 15 орындық ұшақ қатынайтын болады. Аптасына 2 рейс - дүйсенбі және сәрсенбі күндері орындалады. Жолаушының бір жаққа ұшу құны 16 мың теңгені құрайды. Алайда, облыстық бюджеттен берілетін субсидиялардың арқасында билет құны 3 мың теңгені құрайды. Ұшу уақыты - 1 сағат 15 минут, бұл "Батыс Еуропа-Батыс Қытай" жобасы аясында жаңадан салынған жолдағы автомобильмен салыстырғанда кемінде 3,5 есе жылдам. Салыстыру үшін: автобус билеті 1200 теңге, облыс орталығына такси - 2 мың теңге. "Ақтөбе-Ырғыз" - әлеуметтік авиарейс

Дереккөздер
-----------

1. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҚазақстан Қазақстан әуежайлары |
| --- |
|  |
| Халықаралық | 
* Ақтау
* Ақтөбе
* Алматы
* Астана
* Атырау
* Қарағанды
* Көкшетау
* Қостанай
* Қызылорда
* Орал
* Өскемен
* Павлодар
* Петропавл
* Семей
* Шымкент
* Талдықорған
* Тараз
* Түркістан
 |
|  |
| Аймақтық | 
* Аягөз
* Балқаш
* Бейнеу
* Боралдай
* Екібастұз
* Жайрем
* Жезқазған
* Зайсан
* Кенкияк
* Талдықорған
* Теңіз
* Үржар
* Үшарал
 |
|  |
| Әскери | 
* Байқоңыр (Крайний)
* Байқоңыр (Юбилейный)
* Камбала
* Шалқар
 |
|  |
| Қону алаңдары | 
* Баутин
* Бозой
* Бозащы
* Жаңаөзен
* Жосалы
* Ырғыз
* Форт-Шевченко
 |
|  |
| Жұмыс істемейді | 
* Арал
* Арқалық
* Атбасар
* Карась
* Қаражал
* Түркістан
 |

 |
Октав Мирбо (Octave Mirbeau)
**Октав Мирбо** (фр. , 1848 жыл, Тревьер, Кальвадос басқармасы – 1917 жыл, Париж) – француз жазушысы, драматург, публицист және сыншы, Гонкуров Академиясының мүшесі .

*Себастьян Рок* (Фр.*Sébastien Roch*) атты автобиографиялық роман жазған. Журналист ретінде әдеби және саяси тақырыптарға мақалалар жазған. 
1886 жылы екі бірдей кітабы жарыққа шығады: бірі *Менің лашығымнан келген хат* атты әңгімелер жинағы, екіншісі *Голгофа* (Фр. *Le Calvaire*) атты автобиографиялық роман. 

1900 жылы «Қызметшінің күнделігі» (*Le Journal d’une femme de chambre*) атты **жаңа роман** жазады. Мирбоның *Ақшаның билігі* (Фр. *Les affaires sont les affaires*) (1903) атты пьесасы сахнаға қойылады.

Романдары
---------

* *Le Calvaire* (1886).
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Dans le ciel* (1892-1893).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *Les 21 jours d'un neurasthénique* (1901).
* *La 628-E8* (1907).
* *Dingo* (1913).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* .
* .

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Карлос Эрнандес** (23 қаңтар 1971, Лос-Анджелес, Калифорния штаты) - американдық кәсіпқой боксшы. Ол бокс тарихына жартылай жеңіл салмақтағы IBF тұжырымының чемпионы Дэвид Сантосты жеңуімен кірген. Карлос Эрнандес ол бос атақтарға Алексис Аргуэльо, Роберто Дуран сияқты боксшылармен рингте қолғап түйістірген. 2003 жылы 4 қазанда ол жеңіл салмақтағы бұрынғы IBF тұжырымының әлем чемпионы Стив Форбсты он бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді. Эрнандес 1991 жылы АҚШ еліне қоныс аударады. Оның арманы чемпион болу еді. Оның көрсеткіші 43 жеңіс, 8 жеңіліс және 1 тең нәтиже 24 нокаут болатын. Ол осыған дейін Хенаро Эрнандес және Флойд Мэйуэзер-кішіге қарсы айқасып жеңіліс тапқан болатын. Эрнандес 2005 жылы 28 мамырда Хесус Чавестен жеңіліс табады, егер жеңіске жеткен жағдайда басқа маңызы жоғары чемпиондық атаққа таласуға мүмкіндік туатын еді. 2005 жылы 8 қазанда Бобби Пакьяодан күмәнді жеңіліске ұшырайды, ол Филиппиндық Мэнни Пакьяоның бауыры болатын.
Ақпараттық мұнарасындағы радиорелейлі байланыс антеннасы
**Радиорелейлі байланыс** - (радио және фр.  - аралық станса) - антенналары бір-біріне тікелей көрінетін қашықтыққа орналату қабылдау-тарату радиостансаларының тізбегі арқылы жүзеге асырылатын радиобайланыс. Әр станса көрші стансадан сигнал қабылдап, күшейтіп, әрі қарай таратады. Радиорелелі байланыс дециметрлік толқындар арқылы көп арналарды телефон, телеграф, теледидар, т.б. сигналдарын таратуға пайдаланады. Бұл диапазонның басқа диапазондарға қарағанда сигнал тарату арналары көп атмосфералық және индустриалық кедергілерге тәуелділігі төмен. Бағытталған антенналар арқылы бірнеше таратқыштармен бір мезгілде жұмыс істей алады. Көршілес стансалардың ара қашықтығын арттыру үшін олардың антенналарын мүмкіндігінше биік етіп орнатады. Жазық жердегі стансалардың ара қашықтығы 40 - 50 км болады. Әдетте бір стансада қабылдау-тарату апаратарының кешені арқылы бір неше арнамен байланыс орнатылады. Радиорелелі байланыс желісі магистралдық (сыйымдылығы жоғары), зоналық (сыйымдылығы орташа), аз арналы (темір жолда, газ және мұнай құбырғыларында, т.б.) және аз арналы жылжымалы (әскери істерде) түрлерге ажыратылады. Радиорелелі байланыс алғаш рет 1935 ж. Нью-Йорк пен Филадельфия қалалары арасында орнатылған. Аса жоғары жиілік техникасының дамуы 20 ғ-дың 50-жылдарынан бастап Радиорелелі байланысты кеңінен қолдануға мүмкіндік туады.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Телекоммуникация |
| --- |
|  |
| Құралдары мен түрлері | 
Байланыс серігі • Видеотелефония • Интернет • Кабельді теледидар • Оптикалық байланыс • Пейджер • Радиобайланыс • Радиотелефон • Сандық тарату • Телевидение • Телеграф • Телефон • Ұялы байланыс (Смартфон) • Факс |
|  |
| Сигнал тарату ортасы | 
Коаксиал кабель • Оптикалық талшық • Радиотолқын • Байланыс желісі |
|  |
| Қатынастық желі түрлері | 
Ethernet • ISDN • UUCP • Компьютерлік желі (Жақын өрісті байланыс • Локальді желі • Ауқымды желі) • Мобильді радиобайланыс • Радиобайланыс желісі • Телевизиялық желі • Телекс • Телефондық желі • Ұялы байланыс желісі |
|  |
| Қосымша | 
Ақпараттық төңкеріс • Желі топологиясы • Коммутатор • Мәліметтерді жеткізу арнасы • Мәліметтерді сығымдау • Мультиплекстеу |

 |