recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Баршатас** — Абай облысы Аягөз ауданындағы ауыл, Баршатас ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы — Аягөз қаласынан батысқа қарай 175 км жерде, Бақанас өзенінің сол жағалауында орналасқан. Жер бедері ұсақ шоқылы жазық. Қоңыр топырақты жамылғысында бетеге, бұта аралас әр түрлі шөптесіндер өседі.

Халқының саны (2009, 2021)| 2009 | 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Ерлер 2009 | Ерлер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Әйелдер 2009 | Әйелдер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2883 | ▼ 1474 | 51,1 | 1403 | ▼ 741 | 52,8 | 1480 | ▼ 733 | 49,5 |

Инфрақұрылымы
-------------

Мәдениет үйі, кинотеатр, аурухана, орта мектеп, т.б. оқу-ағарту, денсаулық сақтау мекемелері бар. Тұрғындары Аягөз қаласымен, басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

Тарихы
------

Алғашқыда Баршатас "Жаңа дәуір" колхозы, ал 1932 жылдан 64 жыл бойы бұрынғы Шұбартау ауданының орталығы болып саналып, тек 1997 жылы Шұбартау ауданы таратылып Аягөз ауданына екінші қайтара біріктірілгенде ауылдық округ атанды.

Баршатастан шыққан танымал адамдар
----------------------------------

Батырлар: Шақантай батыр

Билер: Жобалай, би Байғотан би.

Шешендер: Бегеш шешен 

Осы өңірден шыққан танымал адамдар: Халық жазушысы Мұхтар Мағауин, Қазақстанныӊ халық әртісі Бекен Жылысбаев, композитор Еркеғали Рахмадиев, мемлекеттік сыйлықтыӊ иегері ақын Несіпбек Айтұлы, жазушы Төлеубек Жақыпбайұлы, жазушы Төлеуғали Есімжанов, ақын Төлеуғұл Сүлейменов, ақын Мыңбай Рашев, белгілі журналист Қасым Аманжол, ақын Қалмағамбет Мұхаметқали, ақын Ақберен Елгезек, танымал шығыстанушы-ғалым Дастан Ақаш, айтыскер ақын Ринат Зайытов, әнші Тоқтар Серік, композитор Халықберген Әбілжанов.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Абай облысы Аягөз ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Ай (Мыңбұлақ а.о.) •
 Ай (Нарын а.о.) •
 Айғыз •
 Айғыржал •
 Ақбұлақ •
 Ақкілет •
 Ақтас •
 Ақтоғай •
 Ақтүбек •
 Ақшәулі •
 Ақши •
 Ақшоқы •
 **Аягөз** •
 *Әбден* •
 Байқошқар •
 Баршатас •
 Батпақ •
 Бидайық •
 Биесимас •
 Бозай •
 Дөненбай •
 Егізқызыл •
 Емелтау •
 Ескенебұлағы •
 Ескі Майлин •
 Желдіқара •
 Жүзағаш •
 Жыланды •
 Кеңқолат •
 Көксала •
 Көшкентал •
 Қараағаш •
 Қарабұлақ •
 Қаражал •
 Қарақұм •
 *Қоңыртау* •
 Қопа (Қопа а.о.) •
 *Қопа* (Тарлаулы а.о.) •
 Қорық •
 Қосағаш •
 Майлин •
 Малтүгел •
 Мамырсу •
 Мәдениет •
 Ортаарал •
 Өркен •
 Сарыарқа •
 Таңсық •
 Тарбағатай •
 Тарлаулы •
 *Шұбартөс* •
 Шыңқожа •
 №18-темір жол айрығы 
 |

 |
**Тасбөгет** — Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты кент (1948 жылдан), Тасбөгет кенттік әкімдігі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Қызылорда қаласының оңтүстік-шығыс іргесінде, Сырдария өзенінің оң жағалық аңғарында орналасқан.

Халқы
-----

1999 жылы тұрғындар саны 16922 адам (8896 ер адам және 8026 әйел адам) болса, 2009 жылы 18875 адамды (9437 ер адам және 9438 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

Іргесі 1946 жылы осы жердегі ежелгі Қатынкөл және Тасарық ауылдары орнында Қызылорда су торабын салуға байланысты қаланған. 1956 жылы кент жанына Сырдария су бөгеті салынды. 1959 – 97 жылдары Сырдария ауданы орталығы болды. 1997 жылы Сырдария мен Тереңөзек аудандары қосылды да аудан орталығы Тереңөзек кентіне ауыстырылды. 1997 жылдан Тасбөгет Қызылорда қалалық әкімдігі құрамында.

Кәсіпорындары
-------------

Бұрынғы кәсіпорындар мен мекемелер, т.б. ұйымдар жекешелендіріліп, олардың негізінде "КЭЦ", "КРМТЦ", т.б. АҚ-тарға және ЖШС-ларға біріктірілді. Тасбөгетте Қызылорда қаласының бірнеше кәсіпорындары мен өнеркәсіп салаларының бөлімшелері, базалары орналасқан.

Инфрақұрылымы
-------------

Тасбөгетте 3 орта, 1 орталау мектеп, кәсіптік-техникалық мектеп, спорт және музыка мектептері, аурухана мен емхана, дәріханалар, спорттық кешендер, мешіттер, сауда орталығы, қонақ үйлер, т.б. әлеуметтік-мәдени нысандар жұмыс істейді. Кент жанынан (6 км) Орынбор-Ташкент темір жолы және Шымкент – Қызылорда – Ақтөбе автомагистралі өтеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы Мұрағатталған 14 қарашаның 2013 жылы.
3. ↑  Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы - геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Қуандықов. — А.: АРНGroup, 2000 жыл. — 328 бет.
4. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, Х том.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігі елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Абай •
 Айнакөл •
 Баймұрат батыр •
 Белкөл •
 Бірқазан •
 Досан •
 Иіркөл •
 Қараөзек (ауыл) •
 Қараөзек (станция) •
 Қарауылтөбе •
 Қызылжарма •
 **Қызылорда** •
 Махамбетов •
 Талдыарал •
 Талсуат •
 Тасбөгет 
 |

 |
Құрастырмалы бетон панельдермен салынып жатқан үй.
**Сыртқылықты құрылыс** (OSC, ағылш. *Off-site construction*) — құрылыс элементтерін соңғы орнатылған орнынан басқа жерде өндіруді, жоспарлауды, жобалауды, дайындауды және құрастыруды білдіреді, ал бұл тұрақты құрылымды тез құрастыруға және тиімді құрылыс жасауға пайдалы болады.

Ол әдетте **нақмайданды құрылыс**қа (ағылш. *onsite construction*) салыстырмалы айтылады. 

Сыртқылықты құрылыстың негізгі элементтері құрылыс алаңынан тысқары жерде дайындалады, сосын алаңға тасымалдап әкелінеді, немесе құрылыс алаңына әкеліп құрастырылады, сосын соңғы тұрақты орнын табады. Сыртқылықты құрылыс күнібұрын кешенді жоспарлау мен даярлану және жеткізу тізбегін оңтайландыру (supply chain optimization) стратегиясымен ерекшеленеді. Сыртқылықты жасау (Offsite manufacturing, OSM), сыртқылықты өндіру (offsite production, OSP) және сыртқылықты құрастыру (offsite fabrication, OSF) қатарлыларды қолдану зауыт жұмысын оңтайландырады.

Құрылыс конфигурациялары
------------------------

Құрастырмалы Airbus қанат жинағын тасымалдау
Сыртқылықты құрылыс (нақпайданды құрылыс секілді) әртүрлі мақсаттарда, соның ішінде тұрғын үй, оқыту, денсаулық сақтау және коммерциялық мақсатта қолданылады. Ғимараттарды құраушы элементтер бірнеше моделді блоктан бастап бірнеше жүз блокке дейін жетуі мүмкін. Олар архитектуралық конфигурацияларда орналасуы мүмкін және биіктігі көп қабатты болуы мүмкін.

Ұқсастықтар
-----------

Сыртқылықты құрылыс әдетте модулды құрылысқа (modular construction) өте ұқсайды, бірақ ол бастысы тұрақты орналасатын құрылысқа арналған; ал, модулды құрылыс тұрақты да, ауыстырылымды да болуы мүмкін. Cыртқылықты құрылыс әдетте құрылыс технологиясының заманауи моделдерімен (MMC) үйлестіріліп қолданылады.

Тағы қараңыз
------------

* Нақмайданды құрылыс - onsite construction
* күнібұрынғы құрастырма - Prefabrication
* Модулды ғимарат - modular construction
* Модулды сынып - Modular classroom
* Модулды дизайн - Modular design
* Модулды үй - Modular home
* Ашық қайнар архитектурасы - Open source architecture
* Құрастырмалы үй - Prefabricated Home

Сыртқы сілтемелер =
===================

* Моделді құрылыстың дизайндық инновациясы
* Перт/Австралиядағы кеңейтілген сыртқылықты құрылыс

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Offsite Architecture —  Oxon and New York: Routledge. — P. 264. — ISBN 978-1-138-82137-8.
Маори халқының дәстүрі: Маори жауынгерлері Хака (Haka) билеп, қонақты қарсы алуда
All Blacks хака орындауда (2014 Англия регби одағының Жаңа Зеландия туры, Данедин, 2014
**Маори** (Maori), Жаңа Зеландияның полинезиялық халқы.. Олар әйгілі Хака (Haka) биімен танымал.

Маоридің дәстүрлі тарихы олардың Жаңа Зеландияда пайда болуын 12—14 ғасырлардағы мифтік атамекендерінен бірнеше рет көшуімен сипаттайды, бірақ археологтардың мәліметтері бойынша Жаңа Зеландияға халық 800 жылы қоныстанған. Олармен байланысқа түскен алғашқы еуропалық А.ТАСМАН (1642) болды, ол маори тобымен шайқасқан. 

Джеймс Кук және оның экипажы көрген татуировкасы (маоко) бар маори басшысы
Олар еуропалықтарды қуана-қуана қарсы алады, бірақ қару-жарақтың, аурулардың, ауылшаруашылығын жүргізудің батыстық әдістерінің, миссионерлердің пайда болуы маори мәдениетін талқандап, бұл қақтығысқа әкеп соғады. 

Британдықтар 1840 жылы Жаңа Зеландияны ресми түрде басқаруға көшті; үш онжылдық ішінде жер иелігі үшін бірнеше рет шайқас болды. 1872 жылы соғыс аяқталып, маори жерінің көп бөлігі тәркіленді. 

Қазіргі кезде Жаңа Зеландия халқының шамамен 9%-ы маориге жатады, олардың бәрі еуропалықтармен араласқан. 

Қазіргі урбандалған өмірге төселсе де, маорилердің көбі дәстүрлі өмір салтын ұстанып, ата-бабадан қалған жерін сақтап қалу үшін күресіп келеді.

Дереккөздер
-----------



1. ↑   "Britannica настольная энциклопедия"ТомI,АСТ-Астрель, Москва, 2006,ISBN 978-5-17-038532-4(Т.1) (АСТ),ISBN 978-5-271-15120-0 (Т.1) (Астрель)
**Риши Сунак** (ағылш. *Rishi Sunak*) — британдық саясаткер, саяси қайраткер, 2022 жылдың қазанынан бастап Ұлыбритания премьер-министрі және Консервативті партияның басшысы, Ұлыбританияның тарихындағы тұңғыш азиялық және тұңғыш үнділік премьер-министр. Ол 2020 жылдан 2022 жылға дейін қазынашылық канцлері және 2019 жылдан 2020 жылға дейін қазынашылықтың бас хатшысы болды.

Риши Сунак Саутгемптонда дүниеге келді, ата-аналары — 1960 жылдары Ұлыбританияға Шығыс Африкадан келіп көшкен пенджабдықтар. Стэнфорд университетінде білім алып жатқанда өзінің болашақ жұбайы Акшата Мурти, үндістан миллиардеры Нараяна Муртидің қызын кездестірді. Сунак пен оның әйелі — Ұлыбританияның 222-ші ең бай тұлғалары, олардың жалпы байлығы 2022 жылы 730 миллион £-ке жетті.

Сунак 2015 жылғы сайлауда Қауымдар палатасының мүшесі болды. 2016 жылғы референдумда Ұлыбританияның Еуроодақтан шығуын қолдаған еді. Ол Тереза Мэйдің премьерлігі жылдарында жұмыс істеген, Мэйдің отставкасынан кейінгі сайлауда Борис Джонсонды қолдады. Джонсон премьер-министр болып сайланғанда Сунак Қазынашылықтың Бас Хатшысы болып тағайындалды. Кейінірек ол Қазынашылықтың Канцлері лауазымына тағайындалды. Канцлер ретінде Сунак үкіметтің COVID-19 пандемиясына және оның экономикалық әсеріне қаржылық реакциясында өз рөлін атқарды. Ол 2022 жылдың шілдесінде Джонсонның отставкаға кетуі және Ұлыбританияның үкімет дағдарысы нәтижесінде канцлер қызметінен кетті. Сунак Джонсонның ізбасары болу үшін консервативті партияның көшбасшылық сайлауына қатысты және Лиз Трассқа қарсы жеңілді.

Тағы бір үкімет дағдарысы нәтижесіндегі Лиз Трасстың отставкасынан кейін Риши Сунак партияның көшбасшылығына қарсылассыз сайланды, кейінірек ол премьер-министр болып тағайындалды.

Ұлыбритания Премьер-министрі
----------------------------

*Толық мақаласы: Риши Сунак кабинеті*
2022 жылдың 25 қазанында Ұлыбританиядағы Үкіметтік кризис аяқталғаннан кейін Риши Сунак кабинеті құралды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Rishi Sunak. Biography, Wife, & Net Worth.  Britannica.
2. ↑  Риши Сунак Ұлыбританияның жаңа премьер-министрі болып сайланды  (қаз.).  NUR.kz (20 қазан 2022).
3. ↑  ҰЛЫБРИТАНИЯНЫҢ ЖАҢА ПРЕМЬЕР-МИНИСТРІ САЙЛАНДЫ  (қаз.) (20 қазан 2022).
**Ханзада Уильям, Уэльс ханзадасы** (ағылш. *Prince William*; туған аты — **Уильям Артур Филипп Луи** (ағылш. *William Arthur Philip Louis*; 21 маусым 1982, Лондон) — Британ монархиясының бірінші мұрагері, қазіргі патша III Чарлз пен оның бірінші әйелі ханшайым Диананың үлкен ұлы.

Өмірбаяны
---------

Уильям 1982 жылдың 21 маусым күні Лондонда дүниеге келген. Туа салысымен ханзада БАҚ өкілдерінің назарын бірден өзіне аудартты. 1982 жылдың 4 маусым күні жаңа туған ханзаданы Кентерберий архиепископі Букингем сарайында шоқындырды және сәбиге Уильям Артур Филипп Луи есімі қойылды. Балалық шағында ханзада мазасыз, тентек болып өскен, бірақ уақыт өте келе ақыл тоқтатған. 1990-1995 жылдар аралығында ханзада Ладгроув мектебінде білім алған. Бұл мектепте Уильям өзге оқушылар секілді бірдей жағдайда білім алып, тәрбиеленген. Мектеп жасында Уильям хоккеймен, баскетболмен, футболмен және басқа спорт түрлерімен әуестеніп, біраз жетістіктерге қол жеткізген.

Мектептен кейін Уильям атақты Итон колледжіне оқуға түсті. Онда ол географияны, биологияны және өнерді зерттеген. Ханзада өз айналасындағы адамдармен тез тіл табысу қасиетінің арқасында көптеген достар таба білді.

1996 жылы ханзада ата-атанасының ажырасуын ауыр қабылдады. Ол әкесіне қарағанда анасына жақынырақ болатын. Соған қарамастан ханшайым Диана балаларымен жақын қарым-қатынаста болды. Бірақ 1997 жылдың 31 тамыз күні ханшайым Диана Париж қаласында көлік апатына ұшырап, қайтыс болды. Анасының қазасы жас Уильямге үлкен соққы болып тиді. Бұл қайғы туралы Уильям тек 1 қыркүйек күні әкесінен естіді. Бұл қайғы оның сағын сындырғанымен, ол анасының жерлеу рәсіміне қатысты.

2000 жылы Итон колледжін тәмәмдаған соң, Уильям бір жыл демалыс алып, Оңтүстік Америка және Африка елдеріне сапар шекті. Бір жыл өткен соң ханзада Уильям Шотландиядағы беделді Сент-Эндрю университетіне түсуге бел буады және көп ұзамай сол университеттің студенті атанады.

Ханзада коралл рифтері жайлы дипломдық жұмысын 2005 жылы қорғап, университетті жақсы нәтижелермен тәмәмдады. Өзінің айтуы бойынша, ол Сент-Эндрюде ең бақытты 4 жылын басынан кешкен. Оқуды тәмәмдағаннан кейін Уильям біршама пайдалы жұмыстарды атқарған. Ол Ұлыбритания Патшайымын Жаңа Зеландияның Окленд және Веллингтон қалаларында өткен Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталғанына 60 жыл толуына байланысты ұйымдастырылған біршама іс-шараларда таныстырған.

Отбасы
------

2010 жылдың 16 қараша күні Кларенс-хаус ханзада Уильям мен Кейт Мидлтоның сөз байласқандары туралы көпшілікке жариялады. Екі жұптың үйлену салтанаты 2011 жылдың 29 сәуір күні Лондон қаласындағы Вестминстер аббаттығында өтті. Кентерберий архиепископі ханзада Уильям мен Кейт Мидлтонның ресми түрде некелерін қиды. Ал Ұлыбритания Патшайымы ІІ Елизавета оларды Кембридж герцогі мен герцогиня лауазымдарымен тағайындады.

2013 жылдың 22 маусым күні Кембридж герцогі мен герцогиня отбасында тұңғыш ұл бала дүниеге келді. Екі күннен кейін сәбидің есімі — Джордж (Георг) Александр Луи екендігі мәлім болды. 
2015 жылдың 2 мамыр күні Кембридж герцогинясі Кейт екінші сәбиі Шарлотта Елизавета Диананы өмірге әкелді.
**Уэльс ханзадасы** (ағылш. *Prince of Wales*; вал. *Tywysog Cymru*, оқылуы [təu̯ˈəsoɡ ˈkəmrɨ]) — тәуелсіз валлий ханзадалары және XIV ғасырдан бастап ағылшын мен кейінірек британ тағының мұрагері қолданатын титул.

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл атақ XII ғасырға дейін жергілікті Уэльс ханзадаларына тиесілі болды; термин патша сөзінің орнына қолданылды. Уэльс ханзадасы атағының бірінші иегері 1137 жылы Грифид ап Кинан болды, дегенмен оның ұлы Оуайн ап Грифид атақтың бірінші иегері болып жиі аталады. Уэльсті 45 жыл бойы билеген Ұлы Лливелин әдетте ең жақсы көшбасшы ретінде қарастырылады.

Тақ мұрагері әйел болса, оған "Уэльс ханшайымы" лауазымы берілмейді. Бұл лауазым тек Уэльс ханзадасының әйеліне ғана беріледі. 2022 жылдың 8 қыркүйегінде патшайым II Елизабет қайтыс болғанда лауазымның соңғы 64 жыл иелеген ханзада Чарлз патша атанған салысымен оның ұлы ханзада Уильям Уэльс ханзадасы титулының жаңа иегері болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Prince Charles is longest-serving Prince of Wales (ағылшынша) Чарлз ханзада — ең ұзақ билік еткен Уэльс ханзадасы
**The Offspring** — (ағылшынша - нәтиже) - 1984 жылы Калифорнияда қалыптасқан панк-рок тобы. Қазіргі уақытта оның мүшелері: вокалшы және гитарашы Декстер Холланд, гитарашы Кевин Вассерман, бас-гитарашы Грег Крисел және соғымпаз Пит Парада. Ал 2009 жылы олармен бірге Тодд Морс жұмыс істей бастады. The Offspring музыкалық тобы 50 миллионнан астам жұмыстарды шығарды, сондықтан бұл топ сауда жағынан ең табысты топтарының бірі болып саналады. 

1988 жылы The Offspring музыкалық тобының мүшелері «Nemesis Records» компаниясымен келісім шартқа тұрады, ал 1989 жылы олар "The Offspring" альбомды шығарады. Оның продюсері - Том Уилсон.  
 
The Offspring музыкалық тобы тек қана альтернативті рок, скейт-панк және панк-рок стильдерінің қағидаларын қолданбайды, олар гранж, метал және ска стильдерінің ерекшеліктерін қарастырады.  

Сурет:5d569ebac3b0b-offspring.jpg

Жұмыстары
---------

The Offspring музыкалық тобының жұмыстарына Agent Orange, The Adolescents, Angry Samoans, Bad Brains, Bad Religion, Black Flag, Channel 3, Circle Jerks, The Clash, D.I. The Damned, Dead Kennedys, Descendents, The Dickies, Iron Maiden, Jane's Addiction, Bob Marley, The Wailers, Metallica, Minor Threat, Ramones, Red Hot Chili Peppers, Green Day, Sex Pistols, Sham 69, Social Distortion, Thelonious Monster, T.S.O.L. The Vandals и Youth Brigade секілді музыкалық тұлғалар әсер етті.

Сілтемелер
----------
**Светлана Евгеньевна Савицкая** - дүниежүзіндегі тұңғыш рет ашық космосқа шыққан әйел, екінші әйел-ғарышкер және Кеңес Одағының екі мәрте Батыры. 1948 жылы 8 тамызда Мәскеу қаласында дүниеге келген. Ресей Федерациясының Коммунистік Партиясынан Мемлекеттік Думаның Депутаты, Думаның қорғаныс комитетінің төрағасының орынбасары. Спортқа еңбегі сіңген шебер (1970), ғарышкер-ұшқыш.

Өмірбаян
--------

*Савицкая Светлана Евгеньевна* 1948 жылы 8 тамызда Москва қаласында дүниеге келген. Әкесі - Кеңес Одағының ұшқышы және сардар, авиация Маршалы Евгений Савицкий.   

1966 жылы №637 орта мектебін бітіріп Мәскеу Авиация Институтына (МАИ) түсіп 1972 жылы аталған оқу орынын бітірді.  

1969-1977 жылдары пилотаждық спортынан КСРО құрама командасына кірген. 1970 жылғы Ұлыбританияда өткен әлемдік біріншілігін ұтып алған. Парашютизм спортынан 3 дүниежүзілік рекорд, реактивті ұшақта 18 авиациялық рекорд орнатқан.  

«МиГ-21», Е-155 («МиГ-25»), «Су-7», «Ил-18», «Ил-28» ұшақтарда көптеген ұшу жаттығуын жасаған.  

1978-1981 жылдары "Скорость" Мәскеу машина жасайтын зауытында сынаушы-ұшқыш болып жұмыс жасайды.   

1981 жылы 19-27 тамызға дейін ғарышкер-зерттеуші ретінде "Союз Т-5", "Союз Т-7" ғарыш кемелерінде, "Салют-7" станциясында ұшқан.
1984 жылы 17-29 шілдеде борт-инженер ретінде «Союз Т-12» ғарыш кемесінде және «Салют-7» орбиталық станциясында ұшқан. Осы сапарда дүниежүзінде әйел адам бірінші рет ашық ғарышқа шыққан.
1986 жылы диссертация қорғап техикалық ғылым кадидаты болды.  

Ғарышкерлер қатарынан 1993 жылы майор шенінде зейнет жасына келуге байланысты шықты.  

1989 жылы КСРО халық депутаты болып сайлаған.  

1990 жылы Ресей халық депутаты болып сайлаған.  

1995, 1999, 2003, 2007 және 2011 жылдары Мемлекеттік Думаға КПРФ партиясынан депутат болып сайлаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Дүниежүзілік энциклопедия
*Басқа мағыналар үшін Ағашаяқ деген бетті қараңыз.*
**Берікбол Көпенұлы** (1862, Абай облысы, Абай ауданы, Мұқыр ауылы-1932,Абай облысы, Абай ауданы, Мұқыр ауылы) - әнші-ақын, күйші, биші әрі қуақы, өнерпаз. Найман тайпасының Сыбан руынан шыққан.

  

Аяғына бақан байлап аттылымен жарысқан. Ағашаяқ өнеріне Әуезов жас күнінен тәнті болған. Онымен талай рет кездесіп, Абай әндерін, ол туралы әңгімелерін естіген. Ол Абай туралы зерттеулерінде ұлы ақын мұрасын жинап, насихаттаушылар қатарында ағашаяқ есімін де құрметтеп атап, «Абай жолы» роман-эпопеясында әнші-өнерпаз ретінде суреттеген. Ағашаяқ шығарған «Ағашаяқ» әнін Әміре Қашаубаевтың Семейде ойын-сауық кештерінде орындағанын Әуезов талай рет естіген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Садық ҚАСИМАНОВ ӘМІРЕ ЖӘНЕ "АFАШАЯҚ" — Ұлағат порталы. Тексерілді, 10 ақпан 2021.
2. ↑  Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9
**Жылу техникасы** — жылу энергиясын алу мен оны пайдалану әдістерін қамтитын ғылым мен техника саласы. Адамзат қоғамы пайдаланатын жылудың негізгі көзі — жанған кезде жылу бөлетін табиғи органикалық отындар. Ол қатты, сұйық және газ тәрізді отын болып бөлінеді. Отын сапасы 1 кг отын толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерімен анықталады. 

Қазақстанда пайдаланылатын энергияның 95%-тен астам бөлігі органик. отын (негізінен көмір) жағу арқылы өндіріледі. Жылу энергиясының табиғи көздеріне — Күн энергиясы мен геотермиялық энергия (Жер қойнауының жылуы, жер асты ыстық сулары, вулкандық жылу) жатады. Органик. отынмен қатар, 20 ғ-дың ортасынан бастап жылу энергиясын алу үшін ядр. отын пайдаланылады. Ядр. отынның негізгі түрі – уран изотопы. 1 кг уран ыдырағанда 84109 кДж (20109 ккал) энергия бөлінеді. Бұл энергия ядр. реакторда жылуға айналады. Ақтау қ-нда қуаты 150 МВт атом электр ст. (Маңғыстау энергокомбинаты) жұмыс істеді. Жылуды электр энергиясына түрлендіру арқылы да алуға болады. Өндірілген жылуды пайдалану Жылу техникасында екі басты бағытта жүргізіледі. Біріншісі – әр түрлі өндірістік пештер (қыздыру, күйдіру, балқыту және электрдоғалық, индустриялық, т.б. пештер) мен әр түрлі жылу алмасу аппараттарында жылуды пайдалану болса, екіншісі – күш қондырғылары (компрессор, т.б.) мен жылу қозғалтқыштарында (бу машинасы, іштен жанатын қозғалтқыш, т.б.) жылуды энергияға (мех. электрлік, т.б.) түрлендіріп пайдаланатын жылу энергетикасы. Жылу техникасының теориялық негізі – термодинамика, жану және жылу мен зат алмасу заңдылықтары. Жылу техникасы төменгі темп-ра алу мәселесімен де шұғылданады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
**Бродерик Джонсон**  ( ағыл. Broderick Johnson) —америкалық кинопродюсер, және Alcon Entertainment комнапиясының негізін салушы және жетекшісі, Эндрю Косовпен серіктестікте. Ол «Көрінбейтін жақ» атты танымал фильм үшін «Оскар» премиясын алды.

Ерте өмірі
----------

Монгомери, Алабамский мектебінің түлегі бола отырып, олар Пристон университетіне түсіп сонда білім алып жүрген уақытта Джонсон Эндрю Косова сияқты серіктесті кездестірді. Ол Уолл-стритте жұмыс жасауға тырысты, бірақ Косованың кинематографияға деген сүйіспеншіліг мен фильм жасауға деген қызығушылығы оны тоқтатты. Соңында екеуі де төмен-бюджетті фильмдер түсіруге қосылатын болды, бұл оларға фильмдерге деген құмарлық потенциальды түрде үмкін емес екенін дәлелдеді.

Фильмография
------------

* *Transcendence* (2014)
* *Prisoners* (2013)
* *Beautiful Creatures* (2013)
* / *Chernobyl Diaries* (2012)
* *Dolphin Tale* (2011)
* *Something Borrowed* (2011)
* *The Book of Eli* (2009)
* *The Blind Side* (2009)
* *The Sisterhood of the Traveling Pants 2* (2008)
* *One Missed Call* (2008)
* *P.S. I Love You* (2007)
* *The Sisterhood of the Traveling Pants* (2005)
* *Racing Stripes* (2005)
* *Chasing Liberty* (2004)
* *Love Don't Cost a Thing* (2003)
* *Insomnia* (2002)
* *The Affair of the Necklace* (2001)
* *Dude, Where's My Car?* (2000)
* Мой пёс Скип / *My Dog Skip* (2000)

Дереккөздер
-----------
Мэттью Джейсон «Мэтт» Блум (ағыл. Matthew Jason "Matt" Bloom ) — американдық кәсіпқой рестлер, қазіргі уақытта Тенсай (ағыл. Tensai, ертерек Лорд Тенсай) деген атпен WWE рингіне шығады. 1997 және 2004 жылдар аралығында  World Wrestling Federation/Entertainment-те A-Train және Ханзада Альберт пен жұмыс атқаран. WWE-дегі мансабында континент аралық чемпион деген атаққа ие болды. 2004 жылы WWE-ден кеткеннен кейін, Мэтт Жапонияға аттанды, All Japan және New Japan Pro Wrestling федерацияларында Алып Бернард дген атпен жумыс жасады.

Кәсіпқой рестлингтегі мансабы
-----------------------------

### World Wrestling Federation / Entertainment

#### Дебюті; «T&A» (1999–2001)

Мэттің дебюті 1999 жылы 11 сәуірде Ханзада Альберт деген атпен WWE-де болған, ол көп уақыт  Биг Босс Менмен бір топта болған. 2000 жылы наурыз айында Блум рингте Альберт атымен танымал болған, сол уақытта Блумды Триш Стратус Тестпен бірге топ құру үшін жұмысқа алды. Топтың аты  «T&A» болды, ал Триш топ менеджер атанды. Бір жылбойы топ топтыңбелдемше алуға тырысты, олардың жолында Дадли ағайындылары және АРА деген топтар кездесті, бірақ тырысуына қарамастан ода ештеңке шықпады. Желтоқсанда топ шашырап кетті, себебі Стефани Макмэханның бұйрығы бойынша Блум Тестке шабуыл жасады.

#### WWE-ге қайта оралу

2012 жылы 17 наурызды Блум WWE-мен келісімшарт құрды және ол рингке Лорд Тенсай лахабатымен оралды.  2 сәуірде болған матчте ол Алекс Райлиді жеңді. 21 мамырда Мээтің кейіпі өзгеріп ол жай Тенсайға айналды. Тенсай Банктегі ақша айқасының қатысушысы болды, бірақ жеңіліске ұшырады.  Survivor Series бағдарламасында Тенсай өз тобының басшысы болды, бірақ оны Джастином Габриэл лақтырып жіберді. Тенсай Корольдік Шайқасқада қатысты, бірақ оны Кофи Кингстон лақтырып жіберді. Тенсайдің сәтсіздік жолы 30 қаңтарда аяқталды, сол кезде ол Тайтуса О’Нилді жеңді.
**Дми́трий Онисифо́рович Свире́нко** (укр. Дмитро Онисифорович Свиренко, 1888—1944) — кеңестік альголог және гидробиолог.

Өмірбаяны
---------

Дмитрий Свиренко 24 қазан ( 5 қараша 1888жылы) Мерчик ауылында дүниеге келген (Привокзальное ауылындағы жол станциясының маңындағы). 1909 жылы Харьков атындағы университетке түсті, 1912 жылы морфология және өсімдік систематикасы кафедрасына (В. М. Арнольди құрған) түсті. 

1922 жылы Свиренкогың үш томдық еңбегі жарық көрді.

1920-1923 жылдар аралығында ол Екатеринославтық университетте сабақ өтті.

1921 жылы ботаника кафедрасын меңгерді. Сосын, 1927 жылға дейін Халық Білімі институның ботаника кафедрасының меңгерушісі және Ботаникалық бақшаның директоры болды. Осыдан кейін Днепрға қайта оралды.
1925—1926 жылдары оңтүстік Бугаға экспедицияны жетектеді.

1928 жылы Дмитрий Онисифорович ерте Днепр гидробиологиялық станцияның директоры болды. 1934 жылдан бастап Д. О. Свиренко АН Украинаның корреспондент мүшесі болды. 1938 жылы ол өзінің «Дніпровське водосховище» деген атпен бес томдық монографиясын шығарды.

1941 жылы ауыр сырқаттанған Дмитрий Оренбургке кетті. Осында ол ізкесушілік және Оренбург педагокикалық институнда ұстаздық ісін ары қарай жалғастырды.  Ол Орал өзенінің гидробиологиясын меңгерді.

26 қазан1944 жылы Свиренко қаза тапты.

Дереккөздер
-----------
Хуан Мартин дель Потро, US Open 03, 2009 жыл
**Хуан Мартин дель Потро**- ( 1988 жылдың 23 қыркүйек айында Аргентина, Тандилде дүниеге келген) – аргентиналық кәсіби теннисшы.

Жетістіктері
------------

Жеке сында әлемдегі экс-төртінші ракетка.

Жеке сында Үлкен шлем турнирінің бір дүркін жеңімпазы  (US Open-2009).

Жеке сында 2012 жылғы жазғы Олимпияда ойындарының қола медалінің иегері.

Жеке сында  AТР сериясындағы турнирлерде 18 дүркін жеңімпазы (барлығы – 19).

2009 жылғы ең үздік Аргентина спортшысы, осы сында атақты футболшы Лионель Мессиды де озған.

Жеке сында юниорлар арасында  әлемдегі экс-төртінші ракетка.

Жеке сында юниорлар (14 жасарлар) арасында өтетін  Orange Bowl-2004 турнирының жеңімпазы.

Жалпы Ақпарат
-------------

Хуан Мартин Даниэль және Патрисия дель Потроның екі баласының бірі. Оның кіші қарындасының аты Джульета. Таныстарының арасында  Энано, Полито, Дельпо деген жалған аттары бар.

7 жасынан тенниспен айналыса бастаған. Бірінші жаттықтырушысы – Марсело Гомес. Хартта өнер көрсеткенді үнатады. Әкесі кәсіби регбишы болған. 

Хуан Мартин испанша сөйлейді, және де ағылшын, итальян тілдерін игерген. 

Теннистан басқа архитектураны кәсіби жұмысы қылғысы келеді. Хоббилері – ол футбол, ғаламтор, музыка.

Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда өнер көрсетуі
-------------------------------------------------

| Турнир | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Қорытынды | КарьерадағыҰ/П
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| Australian Open | -
 | -
 | 2Р | 2Р | 1/4 | 4Р | 2Р | 1/4 | 3Р | 2Р | **0 / 8** | 17-8
 |
| Roland Garros | -
 | 1Р | 1Р | 2Р | 1/2 | -
 | 3Р | 1/4 | -
 | -
 | **0 / 6** | 12-6
 |
| Уимблдон | -
 | -
 | 2Р | 2Р | 2Р | -
 | 4Р | 4Р | 1/2 |  | **0 / 6** | 14-6
 |
| US Open | К
 | 1Р | 3Р | 1/4 | **П** | -
 | 3Р | 1/4 | 2Р |  | **1 / 7** | 20-6
 |
| Ұлкен Шлемдегі Барлық Ұ/П
 | 0 / 1
 | 0 / 2
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 1 / 4
 | 0 / 1
 | 0 / 4
 | 0 / 4
 | 0 / 3
 | 0 / 1
 | 1 / 27
 |  |
| ҮШТ жылдық нәтижелері
 | 0-0
 | 0-2
 | 4-4
 | 7-4
 | 17-3
 | 3-1
 | 8-4
 | 15-4
 | 8-3
 | 1-1
 |  | 63-26
 |
|
Людовик XVIII
**Людовик XVIII**, *Станислав Ксаверий* (1755 жыл 17 қараша, Версаль - 1824 жыл 16 қыркүйек, Париж) - *Бурбондар әулетінен* шыққан король. 1814-1815 және 1815-1824 жылдары билік құрған.

Өмірі
-----

Ағасы Людовик XVI мен оның баласы *Людовик XVII* өлгеннен кейін 1795 жылы король болды. Наполеон I күйретілген соң 1814 жылы таққа отырып, *«Жүз күн»* кезінде 1815 жылы наурызда Бельгияға қашты. Сол жылы шілдеде шетел әскерімен Францияға қайтып оралды. *Революциялық дүмпуден* қауіптеніп, 1816 жылы депутаттардың *ультрароялдық палатасын* таратып жіберді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 5 том
**Честер Чарльз Беннингтон** (ағылш. *Chester Charles Bennington*; 20 наурыз 1976, Финикс, Аризона, АҚШ  — 20 шілде 2017) — америкалық музыкант. Linkin Park, Dead By Sunrise және Stone Temple Pilots топтардың әншісі болған.

Жастық шағы
-----------

Честер Беннингтон 1976 жылдың 20 наурыз күні Аризонаның Финикс қаласында дүниеге келді. Честердің әкесі — жергілікті полицияда детектив болып жұмыс істеді, ал шешесі — медбике. 1987 жылы ата-анасы ажырасқаннан кейін оны әкесі тәрбиеледі. Честер бала кезінен музыкаға қызығушылығын танытқан. Depeche Mode және Stone Temple Pilots сияқты оның ең сүікті топтары оны музыкамен айналасуын шабыттандырды. Кезінде Depeche Modeтың мүшесі болуды армандаған.

Жеке өмірі
----------

Linkin Park-тегі карьерасының басында Честер денсаулығы жағынан қиыншылықтарға тап болды. Бірнеше рет ауруханаға жатуға мәжбүр болды. Ол көруден де қиыншылықтарға тап болды, тақпаса ештеңе көрмейтін көзілдірікті тағуға мәжбүр болды. 2004 жылы операциясын кейінге қалдырды. Бір кездері алкогольге тәуелді болуының кесірінен Честер топтан бөлек автобуспен жүрді.
Честер 1996 жылы 31 қазанда Самантаға үйленді. 2002 жылы 19 сәуірде тұнғышы Дрэйвен Себастьян дүниеге келді. 2005 жылы 29 сәуірде Саманта ажырасуға арыз берді. Ұлын өзімен бірге алып кетті, бірақ Честермен кездесіп тұруға рұқсатын берді. 2005 жылы 31 желтоқсанда Талинда Бентлиге үйленді. 2008 жылы 16 наурызда екінші ұлы Тайлер Ли дүниеге келді. Және олар тағы да екі бала асырап алды: Джейми (ағыл. Jaime) және Исайо (ағыл. Isaiah). 2011 жылы 11 қарашада Талинда екі қыз туды: Лили және Лила.
2017 жылдың 20 шілдесінде, 41 жасында, Беннингтон Калифорниядағы Палос-Вердес Эстейтс қаласындағы үйінде өлі күйінде табылды.

Дискографиясы
-------------

### Linkin Park

* 2000 — *Hybrid Theory*
* 2003 — *Meteora*
* 2007 — *Minutes to Midnight*
* 2010 — *A Thousand Suns*
* 2012 — *Living Things*
* 2014 — *The Hunting Party*
* 2017 — *One More Light*

### Dead By Sunrise

* 2009 — *Out of Ashes*

### Stone Temple Pilots

* 2013 — *High Rise*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Celebrará Chester Bennington cumpleaños 35 con nuevo sencillo (Spanish), *El Porvenir* (наурыз 19, 2011). Тексерілді 28 қарашаның 2012.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми веб-сайт
* Честер Беннингтон *Twitter* сайтында
* Честер Беннингтон (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
Дәнекерлеу
**Дәнекерлеу** — қосылатын (біріктірілетін) металл жиектерін жоғары, бірақ балқу температурасынан темен температураға қыздырып, жиек аралығына балқыған металл беріліп кристалдандыру нәтижесінде біртұтас қосылыс қалыптастыру.
Дәнекерлеу пісірудің бір түріне жатады, бірақ пісірулерден айырмашылығы бар. Негізгі айырмашылығы қосылатын металл жиектері балқытылмайды, дәнекердің балқу температурасы негізгі металл балқу температурасынан төмен болып алынады. Атомдар аралық байланыспен қатар адгезиялық байланыс қалыптасады. Дәнекерлі қосылыстың беріктігі пісірілген қосылыстан төмен болады.

Қосылыстың беріктігі көп жағдайда қосылатын беттердің дәнекерленуіне байланысты. Металдарды дәнекерлеу кезінде дымқылдау сапасы әдетте беттің тазалығына байланысты — онда металл тотықтары немесе органикалық майлар мен майлар болмауы тиіс. Ластануды жою, беттік керілуін төмендету және дәнекердің ағуын жақсарту үшін флюстер немесе бетті белсендірудің ультрадыбыстық әдістері қолданылады. Металл емес беттерді (керамика, шыны) немесе тез балқитын дәнекермен дәнекерлеу кезінде химиялық флюстер дымқылдандыруға көмектеспейді, сондықтан беттің ультрадыбыстық активтендірілуін қолданады.

Мазмұны
-------

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдықтары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
2. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:
Машинажасау. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. ISBN 9965-36-417-6
**Саумалкөл** — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының солтүстігінде, Шарықты ауылдық округінің аумағында, Бұлақадір ауылының оңтүстік шығысына қарай 16 км жердегі төбеаралық ойпаңда, теңіз деңгейінен 679, 8 м биіктікте орналасқан көл.

Гидрографикасы
--------------

Ауданы 6,5 км2 , ұзындығы 3,6 км, ең енді тұсы 2,7 км, ең терең жері 2,7 м. Жағалауының ұзындығы 13,3 км. Су жиналатын ауданы 107 км2. Қар және жер асты сумен қоректенеді. Жағасы жарлауыт келген. Оңтүстік шығыс жағасының тік жары 13 м-ге жетеді. Суының көлемі 9 млн м3-дей.

Жағалау сипаты
--------------

Жағалау бөлігінде қамыс, тал өседі. Көлдің солтүстік бөлігіне екі бұлақ құяды. Су жиналатын алабының 50%- ы жыртылған. Суы тұзды, кермек, құрамында: йод, фтор, бром және бор көп кездеседі. Көлдің жағалау бөлігі лайлы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Ер жүрек** (ағылш. *Braveheart*) — Шотландияның өз тәуелсіздігі үшін ағылшын мемлекетіне қарсы күресі жайлы фильм. Фильмнің негізгі кейіпкері — Мел Гибсон ойнаған Уильям Уоллес, шотландтықтар көшбасшысы .

Мел Гибосн Уильям Уоллес рөліндеБұл фильм 1996 жылы Оскар марапатының 10 номинациясы бойынша ұсынылып, соның 5 ұтып алды, соның ішінде «Оскардың» 1995 жылдың «ең мықты» фильмы атағы.

Аннотация
---------

Фильмдегі оқиға 1280 жылы басталады. Бұл Ұзынаяқты Эдуард ағылшын королі кезіндегі шотландық аты аңызға айналған ұлттық батыры Уильям Уоллес жайлы әңгіме. Ол ағылшын әскері қолынан қаза тапқан әкесінен ерте айрылғанда ағасы оған Еуропадан жақсы алдырады. Уильям (Мел Гибсон) отанына ересек болғанда, жанұя құрып бейбіт өмір сүру үшін оралады. Бірақ тағдырдың тәлкегімен оның сүйіктісін ағылшындар өлтіргендіктен ол азаттық жолында күресін бастайды.

Рөлдерде
--------

* Мел Гибсон — Уильям Уоллес
* Софи Марсо — Принцесса Изабелла
* Пэтрик МакГуэн — Король Эдуард I
* Кэтрин МакКормак — Маррон
* Ангус Макфадьен — Роберт Брюс
* Брендан Глисон — Хэмиш
* Джеймс Космо — Хэмиш әкесі
* Алан Армстронг — *Морнэй*

Түсіру тобы
-----------

* Режиссёр — Мел Гибсон
* Сценарий авторы — Рэндалл Уоллес
* Продюсеры — Брюс Дэйви, Мел Гибсон, Элан Лэд, Стивен МакЭвити
* Сазгер — Джеймс Хорнер
* Оператор — Джон Толл
* Монтаж — Стивен Розенблюм
* 

Фильм Блайнд Харридың 15 ғасырдағы эпикалық поэмасына негізделіп түсірілген. Рэндал Уоллес өз фильм сценариясы жазбасыы сынағандарға „Блайнд Харри шын ба? Білмеймін. Білетінім ол менің жүрегіме жеткізгені, сол маңызды..." деген екен.

Гибсонның Icon Productions компаниясы Мел Гибсонның өзі басты рөлді сомдайын деп тұрса да фильмді қаржыландыру жағынан қиыншылық көріп тұрғанда егер Гибсон Апатты қару тағы сиквелына түсуге шартқа барса ғана Warner Bros. қаржыландыруға дайын екенін білдірді, Гибсон одан бас тартты. Paramount Pictures «Ер жүректі» тек АҚШ пен Канада аймақтарында таратуға ғана келіссе 20th Century Studios халықаралық таралымға қаржыландырды.

Сілтемелер
----------

* Ер жүрек (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Anderson, Lin. "Braveheart: From Hollywood to Holyrood." Luath Press Ltd. (2005): 27.
2. ↑  *Michael Fleming*. Mel tongue-ties studios, *Daily Variety* (25 шілде 2005).
*Басқа мағыналар үшін Миялы ауылдық округі деген бетті қараңыз.*
**Миялы ауылдық округі** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы әкімшілік бірлік.

Әкімшілік құрамы
----------------

Әкімшілік орталығы әрі құрамындағы жалғыз елді мекен – Миялы ауылы.

Сипаттамасы
-----------

Округ солтүстігінде Жангелдин ауылдық округімен және Ақтөбе облысының Ойыл ауданымен, оңтүстік шығысында мемлекеттік жер қорымен, батысында Ойыл ауылдық округінің жерлерімен шектеседі. Округ көлемі - 24215 га, шабындық жер -2240 га, жайылымдық жер - 2143 га, егістік жер -120 га.
Табиғаты - жазы ыстық, қысы қатты, жартылай шөлді - шөлейт аймақ.

Халқы
-----

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 7569 адамды (3839 ер адам және 3730 әйел адам) құрады.

| Елді мекен | Халқы,адам (1989) | Халқы,адам (1999) | Халқы,адам (2009) | Халқы,адам (2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Миялы | 5303 | 6034 | 6473 | 7569 |

Мәдени-әлеуметтік мекемелер
---------------------------

Округте - 2 балабақша, 2 орта, 1 орталау, 1 өнер, 1 спорт мектептері, 1 мәдениет үйі, 1 кинотеатр, 1 орталық аурухана, 1 емхана бар.

Шағын кәсіпорындар
------------------

Округ бойынша 7 ЖШС, 131 жеке кәсіпкер, 11 шаруа қожалығы, 2 АЗС, 19 жеке дүкен, 1 шайхана, 1 орталық монша, 2 жеке дәріхана, 1 кафе-бар, 1 кафе, 2 базар бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қызылқоға ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы
2. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары
3. ↑  Қарабау мен Тайсойған: энциклопедиялық басылым – Алматы: «Принт плюс», 2020. ISBN 978-601-06-6125-7


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Атырау облысы Қызылқоға ауданы ауылдық округтері |
| --- |
|  |
| 

 Жамбыл •
 Жангелдин •
 Көздіқара •
 Қызылқоға •
 Миялы •
 Мұқыр •
 Ойыл •
 Сағыз •
 Тайсойған •
 Тасшағы
 |

 |
***Construction Time Again*** (ағылшынша Қайта келген құрылыстың кезі) - Depeche Mode тобының үшінші студиялық күйтабағы. 1983 жылы 22 тамызда шыққан бұл альбомда топ шығармашылығында елеулі өзгерістер көрініс тапты. Айталық, мұнда Мартин Гор бастаған музыканттар өз өнерінде күнделікті өмірде және өнідіріс орындарында кездесетін дыбыстарды қолдана бастады. Топ әуезінің «қатаюымен» өлеңдер мәтіні де тереңдей түсті. Күйтабақтың ілкі синглы «Everything Counts» трансұлттық корпорациялардың жалмауыздығы жайында болса, «The Landscape Is Changing» өлеңі экологиялық мәселелерден сыр шертті. 

Сондай-ақ осы Construction Time Again шыққан сәтте Depeche Mode трио емес, квартет болып құрылды - ұжымға Алан Уайлдер келіп қосылды. Осындағы «Two Minute Warning» пен «The Landscape Is Changing» Аланның туындылары болып табылады.

Әндер тізімі
------------

1. «Love, In Itself» (Кәдімгі ғашықтық) — 4:29
2. «More Than A Party» (Думаннан да артық) — 4:45
3. «Pipeline» (Құбыр) — 5:54
4. «Everything Counts» (Барлығына артығымен ие) — 4:19
5. «Two Minute Warning» (Екі минуттық дабыл) — 4:13
6. «Shame» — (Ұят) 3:50
7. «The Landscape Is Changing» (Жер бедері өзгеруде) — 4:47
8. «Told You So» (Осылай айтты) — 4:24
9. «And Then…» (Сонан соң...) — 4:34
10. «Everything Counts» (Reprise) — 1:05 (астарлы трек)

Синглдар
--------

* «Everything Counts» - 1983 жыл 11 шілде
* «Love, in Itself» - 1983 жыл 19 қыркүйек

2007 жылғы қайта шығарылым
--------------------------

1. «Get The Balance Right!»
2. «The Great Outdoors!»
3. «Work Hard»
4. «Fools»
5. «Get The Balance Right (Combination Mix)»
6. «Everything Counts (In Larger Amounts)»
7. «Love, In Itself 4»

5 мен 7-әндерден (Алан Уайлдер) басқа әндердің барлығының авторы Мартин Гор. Күйтабақтың авторы Мартин Аткинс (орамасы Брайан Гриффин).

* © 1983 Mute Records
"Монаколық Грейс(Grace of Monaco / Принцесса Монако)" фильмі
------------------------------------------------------------

Жыл:2014

Ел: АҚШ , Франция , Бельгия , Италия 

Режиссер: Оливье Даан Басты рөлдерде: Фрэнк Ланджелла , Тим Рот , Николь Кидман , Майло Вентимилья , Паркер Поузи , Пас Вега , Дерек Джекоби , Оливье Рабурден , Роджер Эштон-Гриффитс , Джеральдин Сомервилль 

Сценарий: Араш Амель 

Продюсер: Араш Амель , Пьер-Анж Ле Пожам 

Жанр: Драма , Мелодрама , Өмірбаян

Қысқаша суреттеме
-----------------

Бүкіл Голливуд оның құзырында еді - әдемі виллалар, салтанатты кештер мен сымбатты еркектер. Бірақ ол патша сарайын таңдап, Франция маңындағы шағын мемлекеттің ханзадасын сүйді. Ол Голливуд патшайымы еді, бірақ Монако ханшайымы болуды қалады.

Сын,рецензия
------------

"Танымал киноактриса Грейс Келлидің Монако ханзадасына тұрмысқа шыққанан кейінгі өмірінің бір бөлігіне арналған фильм.
Мемлекет басындағылардың құпияға толы өмірінің бір құпиясын ашып берген фильм. Киноны түсірер алдында Монако елінің патшасына хат жолданып киноның сюжеті бекітілген, бірақ кино шыққаннан кейін Монако патшасы бұл киноны мойындамайтынын жариялаған. Себебі "кинода тарихи деректер бұрмаланған және шешесі танымал актриса, модель Грейс Келлидің ролі әсерленіп кеткен" деген. 
Голивудттың танымал актриса, әлемнің мықты актрисаларының жүздігіне енген Грейс Келлиге Монако ханзадасы ғашық болып екеуі отбасын құрады. Монако еліне келгеннен кейін ғана ханзадаға тұрмысқа шығу ертегідей емес екенін түсіне бастаған Грейс қатты қиналады. Тіпті оның әр сөзінен, киім киісінен, шаш қоюуынан оның басқа әлемдікі екенін бірден білініп тұрады. Жарын сүйгендіктен де сол елдің адал ханшайымы болуы үшін Грейске өміріндегі ең сүйікті ісі киноға түсуден бас тартуға тура келеді... 
Николь Кидман Грейс Келлидің бар эмоциясын бере білген сияқты, мүмкін актрисаның жанын актриса түсінген шығар. Кинодан мемлекет басшыларының үй-ішіндегі қарама-қайшылықтары мен қиындықтары және халықаралық қарым-қатынаста әр нәрсенің маңызды екенін анық көрсете білген. Кино әсерлі. Адамзат тарихындағы ең үлкен үйлену той мен махаббат символы бола білген Келли Грейстің өмірінің белгісіз өмірлік құпиясына қанық боласыз."

Фильмнің саунтректері
---------------------

Christopher Gunning-Alarmed By The Press 
Christopher Gunning-Ancient Monaconning Border Control | Fernandez With Rainier 
Christopher Gunning-Committee Meeting & Grace Goes To Paris!
Christopher Gunning-European Summit

Дереккөздер
-----------



Киностан сайты

Сыртқы сілтемелер
-----------------

↑
**Шырақ** — 2023 жылы түсірілген қазақстандық 3D форматында шығарылған санаулы мультфильмнің бірі. Мультфильмді ARA studios анимациялық студиясы жасаған. Мультфильмнің негізгі жеткізер ойы — отбасылық құндылықтар, мейірімділік, сүйіспеншілік және өзара көмек.

Сюжет
-----

Мультфильм шырақтың бастан кешкен оқиғасын баяндайды. Фильмде Шырақ бір үйдің зат қоятын бөлмесінде тұрып жатады. Сол үйде отбасы — әкесі, анасы, ұлы мен қызы өмір сүреді. Бірақ әкесі жұмыс істеп, анасы үй шаруасымен айналысқандықтан, ата-анасы балаларына көп көңіл бөлмейді. Шырақ адамдардан қорқады, сондықтан бөлмеде тығылып алып, сыртқа шықпайтын. Оның достары сол бөлмедегі жансыз ойыншықтар еді. Шырақ оларды өз отбасым деп білетін. Дегенмен достары жансыз заттар болғандықтан, Шырақ олармен сөйлесе алмайтын. Бір күні бөлмеге мысық кіріп, шырақтың сүйікті досы — қуыршақты алып кетеді. Шырақ досын құтқару үшін бөлмеден шығып, адамдар жүрген бөлмеге баруға мәжбүр болады. Қорқынышын жеңіп, соның арқасында мүлдем басқа әлемге — адамдар әлеміне тап болады. Неше түрлі оқиғаны бастан өткеріп, отбасындағы қарым-қатынасқа әсер етеді.

Марапаттары
-----------

2023 жылы бұл фильм бүкіл әлем бойынша 80-нен астам кинофестивальде ұсынылды. Ол Cleveland International Film Festival (CIFF) және Kids First сияқты ірі іс-шаралардың тізіміне енді. АҚШ-тағы Film Festival, Қытайдағы Shanghai International Film Festival, Кореядағы Seoul International Children's Film Festival (SICFF) және Cartoon Club — Animation Cinema International Festival, Италиядағы Comics and Games.

* Албаниядағы Tirana International Film Festival (Albanian premiere) фестивалінде «AUDIENCE CHOICE Award KIDs — 10» жүлдесі.

Қызықты деректер
----------------

Мультфильм түсіруге 20-ға жуық маман қатысқан. Олардың ішінде концепт суретшісі, жарық қоюшы, қоршаған орта 3D суретшісі, 3D-кейіпкерлер суретшісі, sound designer, режиссер, продюсер және тағы басқа мамандар бар.

Жоба авторлары бұл мамандарды әлеуметтік желі, таныс арқылы тапқан. Оның ішінде бірнеше ай жұмыс істеп кеткендер де бар. Жобаны тұрақты түрде жеті-сегіз адам жасаған. Адам аз болғандықтан, бір қызметкер бірнеше маманның жұмысын істеуіне тура келген.

Сілтемелер
----------

* Мультфильмнің Youtube арнасындағы сілтемесі

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  «Shyraq» — отбасындағы қарым-қатынас туралы мультфильм
2. ↑  «Шырақ» мультфильмі бірден бірнеше шетелдік фестивальдердің шорт-листеріне іліккен
3. ↑  «Шырақ» атты мультфильм жарыққа шықты
4. ↑  Казахстанский мультфильм "Шырақ" стал доступен на YouTube
**Серхи Сампер Монтанья** (исп. Sergi Samper Montaña; туылды 20 қаңтар 1995 эылы, Барселона) — испаниялық футболшы, «Барселона Б» клубының жартылай қорғаушысы.

Серхи Сампер

### Мансабы

Бала кезінде Серхи ағасы сияқты тенниспен айналыса бастаған еді, бірақ алты жасынан футболға бет бұрды. Оның атасы баланың футболға бейім екенін сезіп, «Барселона» клубының балалар мектебіне жаздырып кеткен еді. Серхи каталониялықтардың бүкіл филиалдарынан өтіп, әрқайсысында өзінің маңыздылығын көрсетті. 2013 жылы Серхи «Барселона Б» клубына дейін көтерілген болатын және басты құраманың маңызды ойыншылардың бірі болды. 2014 жылы «Барселона» клубының бапкері Луис Энрике жас талантқа көз тастап, оны УЕФА Чемпиондар Лигасының 2014/15 маусымының «Барселоны» құрамасымен бірге кіргізген. 17 қыркүйек, 2014 жыл, ол АПОЭЛ клубына қарсы ең алғаш ойының көрсетті.

### Дереккөздер

1. ↑
**Сайлаубек Қалиұлы доцент (1976 жыл), профессор 2003, 1939 жылы 12 желтоқсанда Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан), Ақсуат ауданы (қазіргі Тарбағатай)** Егіндібұлақ ауылында туған.

  

1957 жылы "Қызылкесік" ауылындағы С.М.Киров атындағы орта мектепті бітіріп, Семейдің мемлекеттік педагогикалық институтының физика-математика факультетіне түсіп, оны 1962 жылы үздік дипломмен аяқтаған.

1966 жылдан 1997 жылға дейін Cемей ет және сүт технологиялық институтында түрлі лауазымды қызметтер атқарған:жоғары математика кафедрасының доценті, меңгерушісі, факультет деканы. 

сы еңбек жолында аталған сала мамандарын даярлауға өзінің лайықты үлесін қосты. Білімін жетілдіру мақсатында 1971 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының математика-механика институтына аспирант болып қабылданып, 1974 жылы "Диференциалдық және интегралдық теңдеулер теориясы бойынша" физика-математика ғылымдарының кандидаты дәрежесін алады.

Шығармалары
-----------

* Сызықтың алгебралық элементтері және аналитикалық геометрия
* Анықталған және еселі интегралдар
* Жай дифференциялық теңдеулер және вариациялық есептеу негіздері

Дереккөздер
-----------

* Көңіл көріністері [Электрондық ресурс] / С. Қалиұлы. - Алматы : [б. ж.], 2009. - ISBN 978-601-7206-00-0

Тарбағатай аудандық кітапханасы қорынан.
**Көкшетау ауданы** — 1928-1997 жж. болған Петропавл округі, Қазақ АКСР, Қарағанды, Солтүстік Қазақстан және Көкшетау облыстарының құрамындағы Қазақстанның солтүстігіндегі әкімшілік бірлік.

Тарихы
------

Әкімшілік орталығы Көкшетау қаласында болған Көкшетау ауданы КСРО БОАК 1928 жылғы 3 қыркүйектегі Жарлығына сәйкес Қазақ АКСР Қызылжар (Петропавл) округінің құрамында құрылды. 1930 жылы 17 желтоқсанда Қазақ АКСР-індегі округтер жойылып, барлық аудандар, оның ішінде Көкшетау ауданы да тікелей республикалық бағынысқа өтіп, республикалық орталық - Алматыға бағынышты болды.

1932 жылы 10 наурызда Көкшетау ауданы жаңадан құрылған Қарағанды облысының құрамына енді.

1936 жылы 29 шілдеде КСРО БОАК Президиумының Жарлығымен аудан жаңадан құрылған Қазақ АКСР (1936 ж. 5 желтоқсаннан бастап - Қазақ КСР) Солтүстік Қазақстан облысына берілді.

1944 жылдың 15 наурызынан бастап (дәл осы күннен бастап Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен) Қазақ КСР-нің (1991 жылдан бастап - Қазақстан Республикасы) жаңадан құрылған Көкшетау облысының құрамына кірді.

1945 жылы 27 шілдеде Көкшетау ауданының орталығы Көкшетау қаласынан Красный Яр ауылына көшірілді.

1986 жылы аудан құрамында 14 ауылдық кеңес (Ақкөл, Бұлақ, Конезавод, Қонысбай, Краснояр, Күсеп, Қызылсая, Молодёжный, Ортақ, Приречный, Раздольный, Сарыөзек, Сейфуллин, Симферополь) пен 2 кент (Алексеевка, Бірлестік) болған.

1997 жылы 2 мамырда Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Көкшетау ауданы таратылды. Красный Яр ауылы Көкшетау қаласының қарамағына өтсе, қалған аумағы Көкшетау облысының Зеренді ауданының құрамына берілді, ал 1997 жылы 3 мамырда Көкшетау облысының бүкіл аумағы, оның ішінде Зеренді ауданы Солтүстік Қазақстан облысына қосылды.

1999 жылы 10 сәуірде Зеренді ауданы, оның ішінде бұрынғы Көкшетау ауданының аумағы Ақмола облысына берілді.

Халқы
-----

| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  40892 | ▼34472 | ▲36694 | ▲39540 | ▲43797 |

Сілтеме
-------

* Солтүстік Қазақстан облысының әкімшілік-аумақтық бөліну тарихы туралы анықтамалық (1936 ж. 29 шілде — 2007 ж. 1 қаңтар). — Петропавлов, 2007. — 361 б. — ISBN 978-601-7029-04-3.

1. ↑  Қазақ КСР. 1986 жылғы 1 қаңтарға әкімшілік-аумақтық бөлінісі
2. ↑  Ресей империясы, КСРО халық санақтары