recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Патрик Стар
**Патрик Стар** (ағылш. *Patrick Star*) — американ мультсериалдарының бірі Спанч Боб Шаршы Шалбар мультсериалының басты рөліндегі кейіпкер. Патриктің дауысын Билл Фагербейк салса, ал орыс нұсқасын — актёр Юрий Маляров салған. Патрик — зердесіз, алқызыл түстес денелі келген теңіз жұлдызы. .

Жалпы мәлімдеме
---------------

Патрик Жұлдыз ГубкаБобтың көршісі және ең жақын досы. Екі достың екеуіне де тән көптеген қызығушылықтары бар: көпіршік үрлеу, медуза аулау , телешоу «Теңіз Супермені мен Көзілдіріктінің оқиғалары».
Патрик жұмыс істемейді және уақытының басым бөлігін ұйқы мен ГубкаБобпен ойнауға арнайды .
Патрик Стардың мінез-құлқы балаға тән, алайда ГубкаБоб секілді ол да алдамшы «ерлігімен» мақтанады. Жақын досы секілді балалық заттардан ляззаттанады, мәселен, таяқшадағы мұзкәмпиттер мен үй печеньесі. 

Патриктің денесі дау тудырады. Ол саусақтарынан, мұрынынан, шашы мен құлақтарынан айырылғандығы жайлы бірнеше рет хабарлағанымен, шындықпен жанаспайды. Сондай-ақ, Жұлдыз дыбыстың шығу көзін анықтай алмайды.

Мультсериалды құрушы Стивен Хилленбергтің баяндауынша, Патрик Стар (басқа да кейіпкерлер секілді) бірнеше танысының пікіріне байланысты туған кейіпкер. Пайда болған кейіпкер — өз достарын ыңғайсыз күйге түсіретін адамдардың бейнесі. Патриктің миы шамалы болғандықтан, оғаш жағдайларға жиі тап болады.

Патриктің үйі
-------------

 **Патриктің үйі**  — ГубкаБобтың үйінен келесі орналасқан, желбағары бар үлкен тас .

Мультсериалдың көп бөлімдерінде кресло мен теледидар көрсетіледі. Алайда, бұл тек жоғарғы қабаты. Астыңғы бөлігінде жуынатын бөлме, қонақ бөлмесі мен ас бөлмесі бар. «Home Sweet Pineapple» сериясында Патрик үйін үлкен көрпе ретінде жамылады.

Қызықты деректер
----------------

* «Big Pink Loser» сериясында Патрик өзінің арманын айтады: үлкен маймылдарды жеңу және тоғыншы өлшемді аман алып қалу.
* ГубкаБобқа қарағанда Патрик әлдеқайда ұқыпты жүргізуші.
* Патриктің көлік айдау куәлігі бар.
* «Something Smells» сериясында Патрик ешқашан әпкесінің болмағанын айтады, алайда «Big Sister Sam» сериясында оның әпкесі бар екендігі анықталады. Патриктің ол жайлы ұмытып кетуі де әбден мүмкін.
* Кейбір кездері Патриктің жалғыз тісі көрінеді.
* Патрик ойланған кеде оның миынан түтін пайда болады.
* «Christmas Who?» сериясында Патриктің қаламды ұстай алмайтындығы анықталады.
* Патрик Бикини Боттомның ең еріншек тұрғыны болып саналады.
* Патрик түнгі сағат 3-те тамақтанады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *A. Pillar.* Desenho Animado e Gênero Мұрағатталған 7 сәуірдің 2014 жылы. (порт.)
2. 1 2 3  Патрик Мұрағатталған 15 ақпанның 2011 жылы. Nickelodeon ресми парақшасы  (ағыл.)
3. ↑  SpongeBob Exposed!: The Insider's Guide to SpongeBob SquarePants. — ISBN 978-0689868702.
Жағалы шөл далаларда екі мезгіл бар: ұзақ әрі жылы жаз және қысқа, салқын қыс. Орташа жаңбырдың жаууы, әдетте жартылай сусыз шөл далалардан гөрі, жағалы шөл далаларда көбірек кездеседі. Топырағындағы тұз құрамы орташа қалыпта. Анголаның Намиб шөл даласы, Оңтүстік Африка мен Чилидің Атакама шөл даласы – салқын жағалы шөл далалар.Чилидің Атакама шөл даласы – тұздың алабы. Ол лава мен құмнан тұрады. Ол – әлемнің ең құрғақ шөл даласы. Осы шөл далаларда салқын болуға бейім жылы аймақтарды кездестіруге болады. Бұл жердің қысы, әдетте, салқын және қысқа, ал жазы ұзақ және жылы. Топырағының құрамы жоғары сілтілі құмнан тұрады. Ол өте борпылдақ. Жауын суын жерге тез сіңдіреді. Жағалы шөл даладағы көптеген флора аймағы суды жақсы сақтағандықтан, қалың жапырақтылығымен ерекшеленеді. Олардың тамырлары жерге тимеген жеткілікті суды сіңіру үшін жер бетіне өте жақын жатыр. Жағалы шөл далалардың аңдары мен жануарларына мыналар жатады: бұжыр терілі амфибиялар, жыртқыш құстар, сыпырынды жинаушы cүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар және жәндіктер.

Дереккөздер
-----------

Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Шөлдер"
**Патигүл Махсатова** - 1959 жылы 20 наурызда Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Диірмен ауылында туған. 1977 жылы Алматы сауда техникумын бітіріп, 1985 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының филология факультетінің «Ұйғыр тілі мен әдебиеті» мамандығын тамамдаған.

1978—1980 жылдар аралығында Ұйғыр аудандық коммунал шаруашылығы мекемесінде бухгалтер, 1985—1987 жылдары Алматы қаласы, Қаскелен ауданы, Заря Востока ауылындағы орта мектепте мұғалім, 1987-2000 жылдары Абай атындағы Алматы Мемлекеттік университетінің «Ұйғыр тілі мен әдебиеті» кафедрасының аға оқытушысы болып қызмет атқарған.

Қаламгердің ғылыми, публицистикалық мақалалары, өлеңдері, «Пәрваз», «Ізденіс», «Қәшқәр әдәбияти» журналдарында, «Уйғур авази» газетінде, «Анилар авази», «Яшлар авази», «Вәсийәт» коллективтік жинақтарда, «Өмір шындығы — шабыт көзі», «Мен махаббат қүшағында» деген жеке жинақтарда жарық көрген. 8 және 10 сыныптарға арналған «Ұйғыр әдебиеті» жаңа оқулықтардың және оқу құралдарының авторы.

2001 жылдан бастап Абай атындағы Алматы Мемлекеттік университетінің докторанты, 1998 жылы филология ғылымдарының кандидат ғылыми дәрежесі берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Махмуд Тараби**(туған жылы белгісіз-1238)-1238 жылғы Бұхара шаруалары мен қолөнершілерінің монғол әкімшілігіне және жергілікті ақсүйектерге қарсы ірі антифеодалдық көтерілісінің басшысы, Тараб с-ның қолөнершісі. Тараби қалаға өз жақтастарымен келді, мұнда оларға жергілікті тұрғындар мен маңайдағы селолардың тұрғындары қосылды. Өкімет билігін басып алған Тараби өзін халиф деп жариялады. Дін иелерінің, жергілікті ақсүйектер мен чиновниктердің көпшілігі қаладан қуылды, ал бірқатары өлтірілді. Бұхарадан қашқан жергілікті феодалдар мен монғол әскербасылары Тарабиге қарсы шықты. Соғыстың барысында монғол әскерлері талқандалды, бірақ ұрыста Тараби және оның жақын көмекшісі Шамсиддин Махбуби қаза тапты. Олардың өлімінен кейін монғол басқыншылары халық көтерілісін қаталдықпен басып жаныштады.

Қолданылған әдебиет
-------------------

Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том,553 бет
**Салқын.** Әдетте, бұл сөзді құлақ шалса, суықтау, ызғарлы мағынасын түсінеміз. 

> 
> «*Бір уыс салқын топырақ алып, бетіме бастым*» (Ж. Жұмақанов, Қаракөз.).
> 
> 
> 

Туыс тілдердің өз ішінде де дыбыстық құрамы жағынан бірдей, сәйкес бір сөздің бірнсше мағына беретінін жоғарыда талай кездестірдіңіздер. Дәл осы сияқты «*салқын*» сөзі әр тілде біздегіден өзгеше мағына меншіктенеді. Тува тілінде салгын — әлсіздеу жел; хакасша салгах — толқын; алтай, якут тілдерінде салкын немесе салгын — жел. моңғол тобындағы тілдерде — моңғолша «*салхи*», қалмақтарда «*сальки*» тұлғалы сөздер де біздегі «*жел*» мағынасында қолданылады. моңғол, якут тілдерінен ауысқан осылар тұлғалас —«*салгин*» сөзі тунгус-маньчжур тобындағы кейбір тілдерде «*ауа*» мағынасын ұғындырады. Келтірілген тілдік деректерге сүйене отырып, сөздің алғашқы тұлғасы мен тұңғыш мағынасы жөнінде жорамалға жол берсек, «*салқын*» сезінің түбірі—«*сал*» әуелгі мағынасы — қазіргі түсінігіміздегі «*ауа*» дегеннің орнына қолданылған деуге болады. Мысалы, якут тілінде «*салгын*» тұлғасының бірінші мағынасы — ауа, ал екіншісі — ауаның қозғалысы.
«*Жел*» құбылысының ауа қозғалысынан пайда болатынын ескерсек, кейбір тілдердегі «*жел*» мағынасын беретін «*салхи*», «*сальки*» сөздері — туынды мағынаны меншіктеніп тұр. Қазіргі біздің, татар, башқұрт тілдерінде «*салқын*» тұлғалы сөз ауа қозғалысынан пайда болған ызғарлы леп, суық мағынасында қалыптасқан. Сөз жоқ. Қазақ тілінде де ертеде «*салқын*» сөзі өзінің алғашқы мағынасында қолданылған. Кейін оны арабтардап ауысқан «*ауа*» сөзі ығыстырып, енді «*салқып түлі агы езге бір ұғымды меншіктенуге мәжбүр болған.*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
Қарақия ойпаты - Маңғышлақтың солтүстік жазығында, Ақтаудан шамамен 50 шақырым жерде солтүстік батыстан оңтүстік мұхит деңгейінен 132м төмен әлемдегі ең терең ойпат орналасқан. Қаракие деген аты түрік тілінен аударғанда «қара аран» (жыртқыш ауыз) деген мағына береді.
Ойпаттың етектері жайпақ болғандықтан, одан төменге түсу оңай. Көктемде бұл жерден қозықұйрық саңырауқұлақтарын көптеп теріп алуға болады, Маңғышлақта одан басқасы өспейді. Бұл жерді әдемілігі ғажап жыландар, қоян, түлкі, қарсақтар мекендейді; Аспанның шырқау биігінде жіті көзбен олжа аңдыған тазқара, маңайды бағдарлап, өткен-кеткенді қалт жібермейтін жабайы үстірт арқары осы жердің кең тараған хайуандары. Бағзы замандарда осы жерде «Батыр» деп аталған көл болған екен деседі. Кейін оның орнында ұзындығы 40 шақырым, ені 10 шақырымдық ойпат пайда болған. Ойпаттың пайда болуын ғалымдар тұзды жыныстардың сілтісіздендірілуімен, Каспий теңізінің жағалауында болып жататын ойылу және карстық процесстермен байланыстырады. Карст астында табиғи жерасты суларының шаймалау және еріту үдерістері үнемі жүріп жатады. Жерасты сулары әктастың, доломит пен гипстің жарылған жықпыл – жылғаларымен өтіп тау жыныстарын біртіндеп езіп отырып, жықпылдарды барған сайын кеңейтіп, терең де тар шыңырау құздардың пайда болуына себеп болады. Бұндай шыңыраулардың қабырғалары мен табаны кеңейе келіп, алып шұңғыма мен үңгірлерге айналды. Үңгірлер кеңіген сайын жоғары қабаттардың салмаған көтере алмаған үңгір төбелері мен қабырғалары опырлап құлап отырған. Бұл үрдіс ұдайы қайталанып отыратын және жердің тұзды, әктасты жыныстары жатқан қалың қабатқа беттеп үңги беретін болған. Нәтижесінде, ұсақ тау-тас жыныстарымен толып қалған алып кеуектер, шұңғымалар, шұңқырлар, жымдасып қалған жазықтар, қуыс текшелер мен үңгірлер, жыралар, ұңғыма қуыстар, соқпақтар мен табиғи құдықтар пайда болды. Қаракие ойпаты қазіргі кездегі кескінге келгенінше осылай дамып отырды. Қаракиедегі өзгеріс үрдістері әлі де тоқтаған жоқ, ойпаттағы рельеф түзуші үрдістері жалғасып жатқандығына ені жалпақ әрі терең сайлар мен бөлініп кеткен құз жартастар мен тау кертпештері дәлел болмақ. Қазақстан ғалымдары бірнеше жыл бойы мұқият зерттеу жұмыстарын жүргізген болатын. Нәтижесінде, сусыз Қаракие ойпатының жаңбыр бұлттарын бір жерге шоғырландырып отыратын табиғи генератор қызметін атқаратындығы мәлім болды. Жаз кезінде жоғары көтерілген ауа ойпаттың үстіне үйіріліп, ондаған шақырымға баратын қара бұлт көшкіні түзеді. Бұл айтылып отырған деректерге жерден жүргізілген бақылаулар мен жасанды жер серіктерінің түсірген фотосуреттері де айғақ. Егер жазық еңіспен төмен түссеңіз, бір кездерде бұрғыланған ұңғымадан шығып жатқан «Салқын» деп аталып келген бұлақ пен суы ағынды шағын су қоймасына тап боласыз. Суы ащылау. Бұлақ суы арна табанын бауырлап ағып отырып, ойпаттың оңтүстік бөлігінде жеткенде, құмға сіңіп кетеді. Ойпаттың оңтүстік батысында кеберсіген көл бар. Ал Қаракиенің орталық тұсында жербетілік қирау процессінің салдары- түпкіліті тау жыныстарының сілемдері көп. Бұл да кімнің де болса көруіне тұрарлық табиғаттың тамаша көрінісі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан- ғажайыптар елі.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Қазақстанның табиғаты
**Махаяна** (Ұлы күйме, Ұлы жол) — хинаянаның өте ертедегі буддизмінен біздің дәуіріміздің I—II ғасырларында бөлінген бағыт. Оның негізінде басты міндеті тіршілік иелерін жаппай қайғы қасіреттен құтқару болып саналатын көмекші-бодхиссаттвалар рөлі туралы мағлуматтар жатады. Махаянистік буддизмнің Орталық және , Шығыс Азияға тарауы, онда әр түрлі діндер мен сенімдердің тоқайласуы немесе өзара жарыса өмір сүруі нәтижесінде Будда ілімінің алғашқы мистикалық жағына, буддизмде әуелгі кезінде болмаған құдайлар мен тәңіриялардың пайда болуына айрықша бой ұру орын алды.
[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия өнері.— Алматы: Өнер, 1990. ISBN 5-89840-221-7
Арнольд Цвейг
 
**Цвейг Арнольд** (10.11.1887,Польша-26.11.1968, Берлин)- неміс жазушысы, ГДР-дің қоғам қайраткері. Қолөнершінің баласы, филология,тарих,философия,психология, өнер тарихын зерттеген.Шығармалары 1909 жылдан бастап жарияланды. 1915 жылы ол армия қатарына шақырылды.1-дүн. жүз. Соғыс оның шығармашылығына терең әсер етті.1918 жылдан кейінгі шығармаларында ол қарапайым адамдар өмірін көрсетіге ден қойды. Оның есімін танытқан- 1927 жылы жарияланған «Унтер Гришаның трагедиясы» ( орыс тілінде, 1928) романы.1933 жылдан эмиграцияда болды. Советтік Рессейге көмектесі лигасын құрушылардың бірі және оның президенті болды. 1948 жылы Берлинге қайта оралды.Германия Өнер академиясының президенті, ГДР Халық палатасының депутаты (1949-1967), дүние жүзіндегі Бейбітшілік Советінің мүшесі. Ол 1952 жылы ұлттық сыйлық, 1958 жылы «Халықтар арасында бейбітшілікті нығайтқаны үшін» Халықар. Лениндік сыйлық алды.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы 12 том
**«Бағалы еңбек»**, жазушы Мұхтар Омарханұлы Әуезовтің мақаласы. Алғашында «Социалистік Қазақстан» газетінің 1949 жылғы 14 тамыздағы санында жарық көрді.

  

Кейін Әуезовтің «Уақыт және әдебиет» (1962, 305-312-беттер), 12 томдық (11-том, 413-420-беттер), 20 томдық (18- том, 336-344-беттер) шығармалар жинағында жарияланды. Мақалада Әуезов Әбішевтің «Бір семья» пьесасы мен оның алғашқы сахналық қойылымына жан-жақты тадцау жасалған. «Реалистік сипаты келісті шыққан пьеса. Қазақ академиялық драма театрының сахнасында көптен күтілген, талап етілген, бірақ қолдан келмей жүрген анық маңызды, реалистік спектакль туғызуға себепші болды» деп ерекше атап көрсетеді де, драматургтің бұл пьесасы агғашқы нүсқасынан-ақ Жазушылар одағы пленумында, қазақ әдебиетінің онкүндігінде жасалған баяндамаларда тәуір бағалағандығын айтады. «Бірақ сахна - сыншы, театр - таразы» екендігіне назар аударады. Идея мен образдар бұл пьесада жалған тартыспен, үстірт бояумен суреттелмегенін, ізденгіш ойлар жаңаша ерістеп, ерлейтінін айта келіп, пьесаны талдауға кешеді.

  

Пьесада екі арна: ұлы арна мен қосалқы арна, яғни өндіріске арналған еңбек арқауы және адамдық тартыс арқауы екендігін басты кейіпкерлер Айдос, Жанар, Кремлев образдарына сипаттама беру арқылы нақты көрсетеді, «пьесаның үш адам арасына арналған көріністерінің көбі психологиялық шебер түйіндерге соғады. Көңілге қонымды, болмыска дәл үйлесетін тартыстар тудырып отырады» деп түйіндейді. Пьеса авторының драматургтік талантына тәнті болып, ол бұл пьесасымен қазақ совет әдебиетінің соңғы жылдардағы есуіне, жаңалық табыстарына елеулі үлес косты, жаңа тақырыпты жақсы меңгерді. Шығарманы анық бағалы табыстың бірі деп санаймыз» деп, жоғары баға береді. Сонымен бірге «Пьеса - ойлы, саналы пьеса» дей келіп, кейбір даулы жайларын, кемшіліктерін де жасырмайды. Бұл ретте сюжет қайталау, екінші қатардағы кейіпкерлердің толық жетіліп болмағандығы сияқты олқылыктарды атайды. Пьесаны сахнаға шығарудағы театр үжымының қомақты табысына да қысқаша тоқталып, суретші жасаған декорацияда ұқыпты, жинақты көріктілік бар, спектакльдің композициясы да пьесаның өзекті ой-сезімдерімен үнемі үндес, үйлес шыққан дейді. Жаңа маусымда да театр ұжымының жемісті еңбек етуіне «татитын спектакль екенін ұмытпау керек», «соңғы жылдардың репертуарына кіріп жүрген қазақша пьесалардың көбінің қатарынан «Бір семья» сияқты спектакльді жоғары бағалау шарт», «оны кеп еңбек сіңіріп, жаңғыртып өсіре түсу - автордың да, театр коллективінің де міндеті» екеніне көңіл аударған.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8
Қаракөз Ақдәулетова
**Қаракөз Ақдәулетова** (3.3. 1956, Сырдария ауданы Иіркөл а.) – әнші, ұстаз. Қазақстанның еңбек сіңірген артисті (1996).

Өмірбаяны
---------

* Қызылорда педагогикалық институтын (1977) бітірген.
* Алматы мемлекеттік консерваториясын (профессор Б.Төлегенованың класы бойынша) бітірген (1985).
* 1985 жылдан Қызылорда музыка училищесінде «Ән салу» бөлімінің меңгерушісі.

Шәкірттері
----------

Ақәулетова тәжірибелі ұстаз. Ол басқаратын балалар студиясының шәкірттері дүниежүзінің Эстония (1996), Түркия (1997), Франция (1998), Армения (2000), Болгария (2000, 2005), Қырғызстан (2001), Ресей (2001), Америка (2003), т.б. елдерінде еткен өнер сайыстарында жүлделі орындарға ие болды.

* «Super Star KZ» мегапроектісінің алғашқы жеңімпазы А. Кішкенбаев та Ақәулетованың шәкірті.

Марапаттары
-----------

* Білім және ғылым министірлігінің Құрмет грамотасы (1997)
* Президенттің алғысхаты (2001).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы"
**Фридрих Вольф** (Үлгі:Lang-dutch) – неміс жазушысы, драматург, қоғам және саяси қайраткер.

1917 жылдан бастап әдебиетке бет бұрады. 1919 жылы «Бұл – сен» атты тұңғыш пьесасы жарық көреді. Бір жылдан соң «Қара күн» атты драмалық шығармасын жазады. 1924 жылы *«Кедей Конрад»*, 1929 жылы «Цианды калий» атты пьесалары жарық көреді. 1928 жылы Герман Коммунистік партиясының және пролетариат жазушылар одағының мүшесі болып сайланады. 

1934 жылы КСРО-ға келеді. Мұнда ол өзінің атақты «Профессор Мамлок» атты пьесасын шығарады. Оның пьесалары дүниежүзінің театрларында қойылған. 1942 жылы «Қызыл жұлдыз» орденін, 1949 жылы ГДР халық сыйлығын («Профессор Мамлок» пьесасы үшін), 1950 жылы ГДР халық сыйлығын («Құдайлар кеңесі» атты фильмнің сценарийі үшін) иеленеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Мушкетов түйесіңірі** (лат. *Atraphaxis muschketowii*) – тарандар тұқымдасының түйесіңір туысына жататын өсімдік.

Қазақстандық 14 түрдің ішіндегі ең сирек кездесетіні, тек Іле Алатауының орталық бөлігінде,яғни Алматы қаласының маңында таралған. Бұл шектеулі жергілікті түр, үштік кезеңдегі ылғалды ормандарда сақталып қалған қалдық түр болып табылады. Оның жасы 10млн. Жылдан кем емес. Қазіргі кезде тау етегіндегі шалғынды беткейлерде, жапырақты ормандарда және бұта шіліктерінде өседі. Бұл биік бұта (1.5м), ағаштанған қызғылт-қоңыр бұтақтарымен, туыстың көптеген басқа өкілдерінен тікенектерінің болмауымен және ірі созыңқы-сопақша ашық-жасыл жапырақтарымен ерекшеленеді. Гүлдері қосжынысты, бозғылт-күлгін немесе ақ, қысқа бүйір шашақ гүлшоғырына жиналған. Гүлсерігі жай бес мүшелі. Оның жапырақтары екі шеңберге орныққан, сыртқы екеуі ішкілерінен ұсақтау және жеміс салу кезінде төмен еңкейеді, ішкі үшеуі үлкейіп өседі, жемісті қоршап тұрады. Аталығы алтау, түйіні бір ұялы, үш бағанасымен.Түйесіңір мамыр-маусымда гүлдейді, жемісі шілдеде піседі. Саны аз және ареалы шектеулі. Гүлдеген мерзімде түр өте декоративті, қолда жақсы өтеді, сондықтан оңтүстік қалаларды көгалдандыруға ұсынылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның өсімдіктер энциклопедиясы
**Сергей Дмитриевич Барковский** (1963 жылы 14 желтоқсанда Алматыда дүниеге келген) – орыс театр- және киноактері.. Сергей Барковский Ресейдің еңбек сіңірген әртісі. 

1986 жылы Санкт-Петербург мемлекеттік университетіндің (ЛГУ) философия факультетін үздік бітіріп шығады. Оқуымен қатар *на Фонтанке жастар театры*нда, *на Литейном театры*нда, *Интерьер театры*нда, «Старый Петербург» және т.б театрларында жұмыс істейді. 

1992 жылы ЛГИТМиК-ті режиссура және актерлік шеберлік мамандығы бойынша үздік бітіріп шығады. 

1984 жылдан бастап театрда, 1992 жылдан бастап киноға түсе бастайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Сергей Гаврилович Рыбаков** (9.10.1867, Самара қ. – 28.12.1921, Мәскеу қ.) – Ресей этнографы, халық әндерiн жинаушы. Петербург университетiнiң тарих-филология факультетiнде, Петербург консерваториясында бiлiм алған. Петербург География қоғамының мүшесi. 1893 ж. Ресейдiң шығысы мен Едiл бойы аймақтарында жүргiзiлген этнографиялық саяхатқа қатысқан. Рыбаков Қазақстанның Торғай облысында болып, қазақтың ән-күйлерiн (100-ге жуық) және ұлттық музыкалық аспаптарын жинаған. 1897 ж. Рыбаковтың «Торғай облысының қазақтары, олардың әндерi мен музыкалық шығармашылығы», «Орал мұсылмандарының» музыкасы мен әнi» атты еңбектерi жарияланды. Бұл еңбектер түркiлердiң музыка мәдениетi жайында жазылған алғашқы туындылардың бiрi саналады. Соңғы еңбегiнде 204 қазақ және татар әндерi жинақталған.
**Цандер Фридрих Артурович** (11(23).8.1887 — 28.3.1933) — кеңес ғалымы, ракеталық техника саласындағы өнертапқыш. 1908 жылдан реактивтік қозғалыс мәселелерімен айналысты. Рига политех. институтын бітіргеннен кейін (1914), Мәскеудің әр түрлі з-ттарында жұмыс істеді. Ол ауа реактивті қозғалтқыштың, сұйық отынды ракеталық қозғалтқыштың, сондай-ақ ракета мен ракетопланның жобаларын ұсынды. 1930 — 31 ж. сұйық отынды реактивті қозғалтқышты құ-растырып, сынаудан өткізді. Реактивті қозғалтқыштар мен ғарыштық ракеталар жөнінде ғыл. еңбектер жазды. Айдың көрінбейтін жағындағы кратердің біріне Цандердің есімі берілген.

Ciлтемелер :
------------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
**Мучник Бениамин Семенович** – орыс совет тіл білімі маманы, филология ғылымдарының докторы. ҚазГУ-ді бітірген. 1960-61 ж. «Кооператор Казахстана» журналының тілшісі, 1965-88 ҚазССР Халыққа білім беру мин-лігінің Педагогика ғылымдары ғыл.-зерт. Ин-тында аға ғыл. қызметкер. 1988 жылдан Алматы шетел тілдері ин-тында орыс және жалпы тіл білімі кафедрасының меңгерушісі. Негізгі теориялық еңбектері коммуникациялық лингвистика, практикалық стилистика, сөйлеу мәдениеті және психолингвистика мәселелеріне арналған. Бұл салада «Ойды жазбаша түрде жеткізу», «Адам және текст: Жазба тіл мәдениетінің негіздері», «Жазба тіл мәдениеті» атты монографиялары жарық көрді.

Дереккөздер
-----------

↑Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
**Сарықұл** – Қалба жотасының оңтүстік-шығысында, Үлкенлаба тауының шығысында 20 км жердегі тау.

Географиялық орны
-----------------

Абай облысы Ақсуат ауданы жерінде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 702 м. Негізгі тау сілемдерінен оқшау жатыр. Ұзындығы мен ені шамамен 3 км-дей. Беткейі көлбеу. Сай-жыралармен тілімденген солтүстік-шығыс етегінде қорымтас шоғырлары кездеседі.

Өсімдігі
--------

Беткейі мен етегіндегі сұрғылт қоңыр, сұр топырағында құрғақ далаға тəн астық тұқымдас шөптесіндер өскен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
**Кармен Расмусен** (ағылш. *Carmen Rasmusen*; 25 сәуір 1985, Эдмонтон, Альберта, Канада) — Канадалық-америкалық әнші.

Өмірбаяны
---------

Кармен Расмусен 1985 жылы 25 наурызда өзінің ата-анасының отбасындағы төрт баланың екіншісі болып Эдмонтон қаласында (Канада, Альберта провинциясы) дүниеге келген.

Кармен өзінің музыкалық мансабын 2003 жылы бастаған. Сол жылы ол «American Idol» атты музыкалық шоудың екінші маусымында алтыншы орынға ие болған. Екі студиялық альбом жаздыртқан және киноға да түскен.

2005 жылы 15 желтоқсанда Кармен Брэдли Харбертпен бірге тұрмыс құрған. Ерлі-зайыптылардың екі ұлы бар -  Бостон Херберт (2008 жылы желтоқсанда д.к.) және Бекхэм Херберт (2010 жылы 26 қазанда д.к.).
**Эллиот Филпоттс-Пейдж** (ағылш. *Elliot Philpotts-Page*; 21 ақпан 1987 туғ.) — канадалық актер, «Джуно» фильміндегі рөлі арқылы танымал болған, сол рөлі үшін ол 2007 жылы көптеген мараппаттар мен номинацияларға ие болды, және «Мұз кәмпит» фильміндегі рөлі көптеген сыншыларды таң қалдырды.

2008 жылы Пейдж Time журналы нұсқасы бойынша «100 үздік ықпалды адамдар» тізіміне ұсынылды, сондай-ақ ол FHM нұсқасы бойынша «Әлем бойынша 100 үздік сексуалды әйелдер» тізімінде 86 орынды иемденді. 2008 жылдың маусымында Эллиот Entertainment Weekly журналында «A-тобындағы болашақ жұлдыздар» тізімінде де көрінді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Satellite awards 2007 archive.
2. ↑  Ellen Page, *Time* (April 1, 2008). Тексерілді 1 мамырдың 2010.
3. ↑  100 Sexiest Women 2008 – the results. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 маусым 2012.
4. ↑  Ellen Page | 15 to Watch: Hollywood’s Next A-List, *Entertainment Weekly*.
Стоицизм мектебі - субъективтіліктің мәні неде деп сұрайды? Субъективтіліктің мәні сөзде, сөздің мазмұндық маңызында, яғни Лектонда, Лектон бұл - мән. Лектон дұрыс және теріс пікірлердің үстінде тұрады. Бұл жерде сөз жалпы талдау туралы болып жатыр. Лектон адамның ішкі дүниесінде де жүзеге асырылады. Сол кезде атараксия болады. Атаракся дегеніміз - көңіл-күйдің қалыпқа түсуі, болар-болмасқа селк етпеуі, күйінбеуі. Стоиктер дүниені дұрыс танып, оның логосын, заңын толық танып, сол заңмен үйлесімді өмір сүрсе, көңіл-күйі бір қалыпта, тыныштықта болады деп қарастырды. Стоицизм мектебінің өкілдері құмарлықтан азат жан берік болады деп санаған. Стоиктердің қойған мәселесі: егер адам түрлі заңдарға тәуелді болса, ол қандай шамада бостандықта болады? Бұл мәселемен қаншалықты айналысқанмен, философтар әрі күнге шешімін тапқан жоқ. 
Эпикур мектебі антика философиясының эллинизм кезеңінде дамыды. Эпикур гедонизмді негіздеді. Гедонизм – қанағат алуды ең жоғарғы игілік деп есептеді. Өмір сүруді жолаушының сипатымен салыстырды.
Неоплатонизм - олар әлемдік иерархияда адам өз орнын сезініп, терең ойланып ұғынуды мақсат етуі керек. Жақсылық жоғарыдан, тұтас дүниеден келеді. Зұлымдық төменнен, материядан келеді. Зұлымдық негізгі нәрсе емес. Ол жақсылықпен байланысты емес. Адам зұлымдықты қабылдамауына болады. Оған бұл жағдайда материалдық емес құрылымның, дүние сатысының қай деңгейіне көтерілгені әсерін тигізеді. Ол сатылар мынадай: 

1. жан
2. ақыл
3. біртұтастық (яғни космос)

Бұл сатыларға сезім, ой және экстаз сәйкес келеді. Неоплатондықтар барлық жерде гармония мен әсемдікті көрген. Жақсылықтан туындағандардың бәрі сұлу, әсем. Адамдар - әлемдік ақылда (мировой разум) қалыптасқан сценарийді жүзеге асыратын актерлер. Неоплатондықтар антика философиясын аяқтады. Олар оны жоғарғы нотада аяқтады. Олар біртұтас игілікке шақырды. Одан кейінгі көкжиектің арғы жағында философтарды теоцентрлік мәселелер күтіп тұр еді. [1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Философия" Есіркепова Г.К. Шымкент, 2008.
**«Беташар» фильмі** – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 1 бөлімді, қазақ-орыс, ұйғыр тілдеріндегі деректі фильмі (1985 жылы) .

Кеңес үкіметі кезінде ұлттық салт-дәстүр тақырыбына шығарма жасаудың машақаты көп болатын. Цензуралық шектеулерден өтіп, түсірілген осы орайдағы алғашқы телефильмдердің бірі үйлену тойындағы "Беташар" дәстүрін көрсетуге арналған. Мұнда әндете өсиет айтып, келіннің беті ашылады. Ескі жоралғы ұлттық мәдениеттің бір элементі ретінде той салтанатына сән беріп, заманауй өмірге келіп өріледі. Телефильм Шымкент облысында түсірілген. Оның кейіпкерлері шынайы өмірден алынған. Үйлену рәсімін "ойнайтындар" аупартком хатшысы мен озат шопанның балалары. Реж. Т. Ыбыраев, операторы А. Федулов.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Телевизиясы. Энциклопедия. Алматы: "ҚазАқпарат" 2009, 1-т: 640 бет, ISBN №978-601-03-0070-5
Айналу эллипсоиды
**Эллипсоид**- (эллипс және гр. *eіdos* – түр) – екінші ретті тұйық бет. Оның симметрия орталығы (0) және үш симмертия осі (Элипсоидтің осьтері деп аталатын) болады. Егер координаттар басын элипсоидтың симметрия орталығыне орналастырсақ, ал координаттар осьтерін оның симметрия осьтері бойынша бағыттасақ, онда элипсоидтың декарттық координаттар жүйесінде канондық теңдеуі мына түрде жазылады:

{\displaystyle {\frac {x^{2}}{a^{2}}}+{\frac {y^{2}}{b^{2}}}+{\frac {z^{2}}{c^{2}}}=1,} мұндағы {\displaystyle a,b,c} — кез келген оң сандар.
Координаттар осьтерінің элипсоидпен қиылысу нүктелері элипсоидтың төбелері деп аталады. Элипсоидтың жазықтықпен қимасы эллипс болады. Сондықтан элипсоидты эллипстің өз осінің біреуінің бойымен айналуы нәтижесінде пайда болған бет деп те атайды.
Эллипсоидтың a, b, c шамаларын *жартыостері* деп аталады.

Егер екі жартыостері ұзындықтары тең болғанда эллипсоид эллипсты оның бір осі бойымен айналдыру арқылы шығады. Бұндай эллипсоидты **айналу эллипсоиды** немесе **сфероид** деп атайды.

Эллипсоид сфераға қарағанда Жер беті формасын дәлірек сипаттайды.

Эллипсоид көлемі:

{\displaystyle V={\frac {4}{3}}\pi abc.}
Айналу эллипсоиды бетінің ауданы:

{\displaystyle S=4\pi b^{2}\left(1+{\frac {2}{3}}e^{2}+{\frac {3}{5}}e^{4}+{\frac {4}{7}}e^{6}+...+{\frac {k+1}{2k+1}}e^{2k}+...\right).}

Дереккөздер
-----------

<references>

1. ↑  Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2
2. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
**Ақсу-аюлы II кешені**, қола дәуірі мәдениетін, тұрмысын сипаттайтын ескерткіш. Қарағанды облысы, Шет ауданының орталығы Ақсу-Аюлы ауылынан солтүстікке қарай 3 км жерде орналасқан. Қорымда 36 мола бар. Оның 24-і Аңдронов мәдениетін, қалған 12-і Беғазы-Дәндібай мәдениетін сипаттайды. 1952 ж. ҚазКСР ғылым академиясының Ә. X. Марғұлан басқарған Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы қола кезеңінің 3 үлкен қоршаулы обасын зерттеді. Оның ішінде аса құндысы 3-оба. Оның қазғанға дейінгі диаметрі 30 м, биіктігі 1,8 м. Оба іргесін үлкен тастарды қырынан көміп бекіткен. Қазғанда оның ішінен екі қабат қоршау мен үлкен тас-қабір ашылды. Оның ауданы 2,5x1,45 м, тереңдігі 1,6 м. Бетін екі үлкен қақпа таспен жапқан. Қабірден басын батысқа қаратып, шалқасынан ұзынынан жатқызған мәйіт сүйегі мен қыш ыдыс сынықтары табылды. Қабірді ауданы 4,45x3,4 м, бұрыштары дөңгеленіп салынған төрт бұрышты бір қоршаумен және оның сыртынан ішкі ауданы 7,9x7,6 дөңгелекше келген екінші қоршаумен қоршаған. Қоршаулардың қабырғалары ірі кақпа тастарды жалпағынан қалап тұрғызылған. Жоғарғы жағы ортасына қарай бүрмелене күмбез қалау тәсілімен қаланған. Сақталған биіктігі 1,5 м,қалыңдығы 2 м. Қоршаулардың бетін бөренелермен баспалдақты пирамида тәрізді етіп жапқанға ұқсайды. Оның өртенген көмірі, үстінен жапқан қамыспен тал бұтақтары, күл қалдықтары сақталған. Қоршаулар ішінен қыш ыдыстар сынықтары мен мал сүйектері шықты. Ыдыстардың бірнешеуінің сыртындағы оюлар Андронов мәдениетіне тән геометриялық өрнектер болса, бірқатары Беғазы-Дәндібай мәдениетінің өрнектерімен безендірілген пішімі өзгеше ыдыстар. Осы белгілер кешеннің Беғазы-Дәндібай мәдениетін сипаттайтын алғашқы рубасының немесе қоғам көсемінің құрметіне салынғанын аңғартады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Патологиялық психология** — ауырған адамның психикалық қызметі мен қасиетінің, мінез-құлықтың ауытку заңдылықтарын зерттейтін психология (медициналық психология) ғылымының саласы. Патологиялық психология психологиялық теорияға сүйеніп, аурудың қозуы мен қайтуын дені сау адамның психикалық үрдістерінің қалыптасуы мен өту сипатын салыстыру арқылы анықтайды.

Патологиялық психологияның психопатологиядан айырмашылығы — клиникада байқалған психикалық ауыр күйдің құрылымдық ерекшелігі мен түрлену сипатын психикалық әдісті қолдану арқылы түсіндіреді. Патопсихологиялық зерттеулердің теориялық және қолданбалы ғылым аумағында маңызы зор. Соңғы кездерде патопсихологияның клиникалық практикада психотерапевтикалық жұмысқа да қатысуы дамып келеді. Патопсихологиялық эксперименттің балалық шақтың психиатриалық клиникасында да орны ерекше.

Патопсихологияның тарихы психиатрия, неврология және эксперименталды психология салаларының дамуымен байланысты. Негізгі патопсихологиялық экспериментті (Б.В.Зейгарник), кез келген диагностикалық процедураны танымдық үрдістердің тұтастық жүйесін және (В.Н.Мясищев) мотивтерді "тұлғааралық қатынасты" модельдеу үшін пайдаланылады. Патологиялық психология— әртүрлі аурулар нәтижесінде адамдардың психикасы мен қылығында пайда болатын ауытқуларды зерттейтін және солар туралы білімдерді қарастыратын психология саласы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|   Психология |
| --- |
|  |
| Психология салалары | 
Жалпы психология • Арнайы психология • Әлеуметтік психология • Бихевиоризм • Гештальт психология • Гуманистік психология • Даму психологиясы • Даралық психологиясы • Когнитивтік психология • Кросс-мәдениеттік этнопсихология • Психоанализ • Психогенетика • Психодиагностика • Психолингвистика • Психофизиология • Салыстырмалы психология • Тұлға психологиясы • Эволюциялық психология • Экзистенциялық психология • Экологиялық психология • Эксперименттік психология • Этнопсихология |
|  |
| Қолданбалы психология | 
Әскери психология • Бала психологиясы • Басқару психологиясы • Дін психологиясы • Еңбек психологиясы • Жол қозғалысындағы психология • Заң психологиясы • Инженерлік психология • Клиникалық психология • Медиапсихология • Нейропсихология • Отбасы психологиясы • Патологиялық психология • Педагогикалық психология • Психологиялық кеңес • Психометрия • Психотерапия • Сауда психологиясы • Саяси психология • Спорт психологиясы |
|  |
| Қосымша | 
Санат:Психологтар • Психология тарихы • Психологияның зерттеу әдістері |

 |
*Басқа мағыналар үшін Ақсу (айрық) деген бетті қараңыз.*
**Ақсу өзені** – Түркістан облысындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Түркістан облысы Төле би және Сайрам аудандары аумағындағы өзен, Арыс өзенінің сол саласы. Ұзындығы 133 км, су жиналатын алабы 766 км2.

Бастауы
-------

Талас Алатауының солтүстік беткейіндегі 4042 м биіктіктегі мұздықтан басталады.

Гидрологиясы
------------

Жоғарғы ағысында тар шатқалмен ағып, орта тұсында аңғарының ені 150 - 200 м-ге, жайылмасы 40 - 50 м-ге жетеді. Негізгі толысу көзі - мұздық пен қар суы. Көп жылдық орташа су шығымы Сарқырама ауылы тұсында 9,68 м3/с, кей жылдары төменгі ағысында сарқылып қалады. Суы тұщы, минералдылығы 200 - 400 мг/л. Ақсу өзенінің алабында Ақсу-Жабағылы қорығы орналасқан. Өзеннің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады.

Қосымша деректер
----------------

Ақсу өзенінің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады. Өзен алабында ежелгі Сайрам (Испиджаб) қаласының орны бар. Өзеннің "Ақсу" аталуы: тереңдігі 500 метрге дейін жететін аңғардың табанымен жөңкіп ағатын өзен суы жарқабақ, ақшыл жыныстар арқылы өтетіндіктен ақшыл болып көрінеді. Тұрар Рысқұлов ауданындағы "Белые воды" елді мекенінің де атауы осыдан келіп шыққан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Атамекен Географиялық энциклопедия. Алматы 2011 ISBN 9965-893-70-5
2. ↑  Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы
**Хадижа Ариб** (арабша: خديجة عريب, голландиялық дыбысталуы: [xaːˈdiʒaː aːˈrip]; 1960 жыл 10 қазан) — Марокко-голланд саясаткері, 2015 жылдың 12-желтоқсанынан бастап Нидерланд Өкілдер Палатасының спикері болған. Ол 2016 жылдың 13 қаңтарында ресми түрде сайланды, бірақ 2015 жылдың 12 желтоқсанында Анушка ван Милтенбург қызметтен кеткеннен кейін, ол спикердің міндетін атқарушы болды. Ариб 1998 жылы Нидерландыдағы жалпы сайлаудан кейін өкілдер палатасының мүшесі болды және содан бері 2006-2007 жылдар аралығында аз ғана үзіліспен қайта сайланды.

Жастық шағы
-----------

Хадижа Ариб 1960 жылы 10 қазанда Мароккодағы Касабланка маңындағы Хедами қаласында дүниеге келді. Ол 15 жасында Нидерландыға келді. Оның ата-анасы Шидамдағы кір жуатын жерде жұмыс істеді.

Ариб Амстердам университетінде әлеуметтануды оқыды. Саяси мансабына дейін ол мемлекеттік қызметкер, мұғалім және әлеуметтік қызметкер болған.

Саясат
------

Ариб Еңбек партиясының мүшесі (Partij van de Arbeid, PvdA) және 1998 жылдың 19 мамырынан 2006 жылдың 29 қарашасына дейін және 2007 жылдың 1 наурызынан Парламент депутаты.

Палатада ол нәсілшілдік, кемсітушілік, зорлық-зомбылық, тұрмыстық зорлық-зомбылық және жастарға күтім жасау мәселелеріне назар аударды. Ол (негізінен Бостандық партиясының мүшелері тарапынан) қос азаматтығы және Марокко королі жанындағы консультативтік Комитетке қатысқаны үшін қатты сынға ұшырады. 2012 жылы ол спикер болуға әрекет сәтсіз аяқталды және оның орнына бірінші вице-спикер болды. 2016 жылдың 13 қаңтарында аралық сайлауда спикер болып сайланды, қалған үш кандидатты жеңіп алды. 2017 жылдың 29 наурызында Ариб спикер болып қайта сайланды, ол осы лауазымға жалғыз үміткер болды.

2017 жылғы сайлаудан кейін Ариб Эдит Шипперсті ақпараттандырушы ретінде таңдады, оның рөлі басқарушы одақтарды зерттеу болып табылады.Rutte in pole position as Dutch consider coalitions Шипперс қызметтен кеткеннен кейін Ариб бұл лауазымға Тьенк Виллинк мен Геррит Залмды тағайындады.

Саяси ұстанымдары
-----------------

Жумыс барысында Ариб Нидерландыда мигрант болып шыққан әйелдердің құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту үшін күресті. Ол Нидерландыдағы Марокко әйелдер қорының негізін қалаушылардың бірі және президенті. 1989 жылы ол Марокко қоғамындағы әйелдердің жағдайына қатысты мәселелерді көпшілікпен талқылағаннан кейін үш баласымен бірге Мароккода түрмеге жабылды. Голландияның Сыртқы істер министрлігінің араласуынан кейін оған Нидерландыға оралуға рұқсат етілді.

Библиография
------------

* 1992: *Marokkaanse vrouwen in Nederland*
* 2009: *Couscous op zondag*
* 2011: *Allah heeft ons zo gemaakt*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Dr. K. (Khadija) Arib
2. ↑   Мұрағатталған 16 қыркүйектің 2016 жылы.
3. ↑  Dr. K. (Khadija) Arib
4. ↑
5. ↑
6. ↑  Roudaby, Youssef (14 January 2016). "Qui est Khadija Arib, la Marocaine nommée à la tête de la Chambre basse du parlement néerlandais?" [Who is Khadija Arib, Moroccan, appointed head of the lower house of the Dutch Parliament?]. The Huffington Post Marocco (in French). Retrieved 20 January 2016
7. ↑  De partij, dat zijn zij
**Ақсу-аюлы ән-би ансамблі**, Шет ауданының орталығы Ақсу-Аюлы ауылының мәдениет үйі жанынан құрылған (1975). 1996 ж. қазан айында республика байқауда «халық ансамблі» атағына ие болды.

  

Ансамбльді ұйымдастыруда Алматыдан әнші-композитор Ә. Бейсеуов, ақын С. Сейтқазин шақырылып, үлкен жұмыстар атқарылды (1975). Аудан өнерпаздары ішінен әнші, биші, күйшілер іріктеліп алынды. Ансамбльді құруға Төлеубай Әбдіғалиев, сонымен қатар М. Омаров, С. Түсіпбеков, Ы. Төлегенов, А. Рашитов, К. Қасымбекова, С. Каппарова, 3. Сүйіндікұлы, Г. Ошақбаева, М. Медеуова, Б. Өтегенова т. б. атсалысты.

  

Ансамбльдің табыстары теледидардан жиі көрсетіліп, жемісті еңбектері насихатталып отырды. Абай әндерін насихаттауда облыстық «Ұлытау үні» фестивалінің лауреаты, ансамбль әншілері А. Мұқашевтың, Б. Қойшыбаевтың, Е. Түсіпбековтің қосқан үлесі қомақты. Шет ауданы жерінде өткізіліп тұратын бүркітшілердін халықаралық «Салбуырын» сайысында ансамбль арнайы концерттік бағдарлама әзірлеп, облыс, республикадан және шетелдерден келген қонақтарға мәдени қызмет көрсетіп, ризашылыққа бөленді. Халық ансамблі жерлес ақын Маясар әндерін, күйші Қыздарбек, Сембектердің күйлерін дәріптеуде қосып жүрген үлесі аса елеулі. Ансамбльдің репертуары сан алуан. Ансамбль реперпуарынан қазақ халқының жұртшылықка кең танымал сазгерлерінің әндері мен күйлері: Құрманғазы, Тәттімбет, Әбди, Динаның күйлері, Н. Тілендиев, Ш. Қалдаяқов және жергілікті композиторлардың әндері орын алған.

Халық ансамблі құрамында 60-қа жуық әнші, биші, күйшілер бар (2006).[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Патраикос шығанағы** — Пелопоннес түбегінің (Грекия) солтүстік-батыс жағалауындағы Ион теңізінің бөлігі. Ұзындығы 50 км, ені 11-20 км, тереңдігі 130 м. Жағалауында Грекияның ірі порты — Патры қаласы орналасқан.

География
---------

Шығанақ грек Пелопоннес түбегінің солтүстік-батыс жағалауы мен Грекия материгінің Этолия мен Акарнания перифериялық бірлігінің оңтүстік жағалауы арасында орналасқан. Шығыста Рион мен Андирионның тар бұғазы Рион — Андирион көпірінің жанындағы Коринф шығанағымен байланысқан. Шығанақтың ұзындығы 40-50 шақырым, ені 10-нан 20 шақырымға дейін, су айдынының ауданы шамамен 350 км2 құрайды. Шығанақтың оңтүстік-шығыс жағалауында ірі қала мен Патра порты, шығанақтың солтүстік жағалауында месолонгион қаласы мен порты орналасқан. Шығанақ жыл бойы мұзсыз. Деңгейлердің айырмашылығы 40-60 см-ден аспайды.

Экономика
---------

Шығанақта кеме қатынасы дамыған.

Тарихы
------

1571 жылы шығанақта тарихтағы ең үлкен теңіз шайқастарының бірі — Лепанто шайқасы болды. 1772 жылы Ресей флотының алғашқы Архипелаг экспедициясы кезінде шығанақта орыс теңізшілерінің жеңісімен аяқталған орыс және түрік эскадрильялары арасында шайқас болды.

1. ↑  Грекия
**Ақсу-Кендірлі газ кен орны** — Оңтүстік Маңғыстау ойысымының Ақсу-Кендірлі баспалдағындағы газ кен орны. Маңғыстау облысында, Жаңаөзен қаласынан оңтүстікке 140 км жерде.

Тарихы
------

Құрылым 1955 жылы айқындалды. Іздестіру бұрғылауы 1969 жылы басталды. Кенорын 1972 жылы ашылды.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Газ сыйыстырушы құрылым солтүстік-батыс бағытта созылған, екі биіктікпен күрделіленген брахиантиклин қатпар. Барлау жұмыстарымен сол қатпардың орталық және оңтүстік-шығыс бөліктері зерттелген. Оның гипсомерлік белгілері біршама биіктеу келетін солтүстік-батыс бөлігі теңіз аумағында. Көтерілімнің өлшемдері, ортаңғы юраның бат жікқабатына тиесілі түзілімдердің табаны бойынша (изогипса -2130 м) есептегенде, 18,5x11 км, амплитудасы 47 м. Қатпар қанаттарының еңістену бұрышы 20°-тан аспайды. Төменгі бордың апт жікқабатының жоғарғы бөлігінің өнімділігі айқындалды. Оңтүстік-шығыс биіктіктен шағын ғана қойнауқаттық газ жатыны табылды.

Жатыс сипаты
------------

Жинауышы кеуекті, ашық кеуектілік көрсеткіші 19%. Өнімді қойнауқаттың жалпы қалыңдығы 29,5 м, тиімдісі 22,3 м, газбен қаныққан қалыңдығы 4,3 м. Газдылық коэффициенті 0,48. Газды жатынның биіктігі 13 м. Бастапқы қойнауқаттық қысым 20,5 МПа, температура 88°С. 5 мм-лік штуцердегі газ шығымы (өнімі) 48 мың м3/тәу. Қойнауқаттық су хлоркальцийлі типке жатады. Кен орнында жұмыс 1974 жылдан бері тоқтатылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Ақсу-Жабағылы көшесі**. Бұрынғы атауы — Ф.Глинка көшесі. Ақсу-Жабағылы көшесі Қ.Кемеңгерұлы көшесінен басталып, Өндіріс көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 734,1 м.

Ақсу-Жабағылы - Талас Алатауының (Батыс Тянь-Шань) солтүстік-батыс бөлігін және Өгем жотасын алып жатқан, 1926 жылы құрылған Қазақстандағы тұңғыш қорық. Жерінің жалпы ауданы - 75,09 мың га. Қазір Ақсу-Жабағылы қорығы ЮНЕСКО жасаған дүниежүзілік қорықтар тізіміне енген. Ақсу-Жабағылы қорығы - табиғаттың нағыз ғылыми лабораториясы, онда ғылыми зерттеу жұмыстары үзбей жүргізіледі. Ғалымдар қорықтың табиғат байлықтары жөнінде 400-ден астам еңбектер жариялады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8
**Сократес Бразилейру Сампайу ди Соза Виейра ди Оливейра** (порт. *Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira*; 19 ақпан 1954 жыл, Белен — 4 желтоқсан 2011 жыл, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 1982 және 1986 жылғы әлем чемпионаттарында ұлттық құраманың капитаны ретінде ойнаған.

Биографиясы
-----------

Сократестің алғаш ойнаған клубы — «Рано де Оуро». Бірақ әкесі мұның футболмен айналысуына қарсы болды. Сократес медициналық білім ала жүріп отбасынан жасырынып ойнауға мәжбүр болған. 1971 жылы 17 жасында жергілікті "Ботафого" сапында ойнай бастады. Бұл клубта 7 жылдай доп тепті, оқып жүріп кәсіпқой футболда ойнау оңайға соққан жоқ, сонысына қарамастан 1976 жылы Сан-Паулу штатының үздік мергені атанды.

1978 жылы дипломын алды да, "Коринтиансқа" ауысты. Бір жылдан соң ұлттық құрамадағы алғашқы кездесуін өткізді.

Сократес Еуропада бір жыл ғана доп тепті, 1984 жылы "Фиорентинаға" ауысты да, бір жылдан соң отанына қайта оралды. Кейін бірнеше бразилиялық клубтарда ойнап, 1989 жылы футболшылық карьреарсын аяқтады.

Ұлттық құрама сапында екі рет әлем чемпионатына (1982, 1986) қатысты. 1986 жылы ширек финалда Бразилия футболшылары Франциядан пенальти тебісуден ұтылып қалды да, Сократес сол кездесуден соң-ақ құрамадағы карьерасына нүкте қойды.

2004 жылы 50 жасында Англияның төменгі лигаларының бірінде ойнайтын "Гарфорт Таун" клубында бірнеше ай ойыншы-бапкер ретінде қызмет атқарды. Бірақ 12 минут қана алаңда доп тепті. 

1994 жылы әлем чемпионатына қатысқан бразилиялық футболшы Раидың туған ағасы.

2011 жылы 4 желтоқсанда 57 жасында ауруханада көз жұмды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Сан-Паулу штатының чемпионы: 1979, 1982, 1983
* Рио жүлдесінің иегері: 1986
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы: 1986

### Жеке

* Сан-Паулу штатының үздік мергені: 1976
* Оңтүстік Американың үздік футболшысы: 1983

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Футбол Че Гевараcы
2. ↑  Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira
3. ↑  Lenta.ru: Спорт: Бразилиялық футболшы Сократес қайтыс болды

Сілтемелер
----------

* Биографиясы Мұрағатталған 16 ақпанның 2008 жылы.
* Сократес. «Футбол Че Геварасы». Некрологтар (Libcom, Guardian және Al Jazeera).
* Доктор Сократес Мұрағатталған 4 наурыздың 2016 жылы.
Қытай Халық Республикасы ғылым академиясы Палентология институтының ғылыми экспедициясы Ляони провинциясының солтүстік-шығыс аймағынан өте ерте заманда тіршілік еткен 20 құстың қаңқасын тапқан. 
Ғалымдардың пікірінше бұл құстар біздің планетамызда өмір сүрген ең алғашқы қанаттылардың қатарына жататын тәрізді.
Жап-жақсы сақталған құстардың қаңқалары егжей-тегжейлі зерттеудің қорытынды нәтижесі осы құстардың бұдан 135 миллион жыл бұрын тіршілік еткенін дәлелдеп отыр. Палеонтологтар өздерінің жаңадан тапқан "олжаларына "қос сөзден тұратын "кэсэйронис" деген ат берген. "Кэсэй" сөзі Қытайдың ежелгі атауы болса, "орнис" - грекше "құс" деген сөз.

**Дереккөздер**

  

Астана, 2004ж. Елорда баспасы, Таным.
Льюис Кэрролл

Өмірі мен шығармашылығы
-----------------------

**Льюис Кэрролл** (ағыл. Lewis Carroll, шын аты Чарльз Лютвидж Доджсон, немесе Чарльз Латуидж Доджсон (1832 жылдың 27 қаңтарында дүниеге келген — 1898 жылдың 14 қаңтарында дүниеден өткен) — ағылшын жазушысы, математик, логика маманы, философ, диакон и фотограф. Ең танымал шығармасы — «Ғажайыптар еліндегі Алиса» және «Айна артындағы Алиса». Сонымен қатар «Охота на Снарка» әзіл-оспақ поэмасы да танымал.1832 жылы 27 қаңтарда Чешир графствосы, Дарсбери ауылының приходтық үйінің дін қызметкері отбасында дүниеге келген. Үйде барлығы 7 қыз, 4 ұл болған. Үйінде оқып, өзін ақылды және зерек ретінде көрсеткен. Солақай болған. Он екінші жасында Ричмондқа жақын жеке мектепке оқуға түскен. Оған ол жер ұнаған. Бірақ 1845 жылы оған Рагби мектебіне түсуге тура келді. 1851 жылдың басында Оксфордқа көшіп, Оксфорд университетінің аристократтық колледждерінің бірі Крайст-Чёрчке түседі. Өте жақсы оқымағанымен математикалық қабілетінің арқасында бакалаво дәрежесін алғаннан кейін Крайст-Чёрчтегі математикалық дәріс оқу байқауын жеңіп алады. Ол бұл дәрісті 26 жыл бойы оқып, оны жалықтырса да оған біршама табыс алып келді.Ол жазушылық мансабын колледжде оқып жүріп бастады. Әртүрлі журналдарға Льюис Кэрролл лақап атымен шығарып, өлеңдер мен қысқа әңгімелер жазады. «Льюис Кэрролл» лақап атымен автордың шын есімі «Чарльз Латвидж» болған, яғни «Карл» (лат. Carolus) және «Людовик» (лат. Ludovicus) есіміне байланысты; Доджсон сәйкес келетін ағылшындық басқа есімді таңдап оны орындарымен ауыстырған. Бірте-бірте танымал болады. 1854 жылдан бастап оның жұмысы «Комик таймс» (ағыл. The Comic Times), «Трейн» (ағыл. The Train) ағылшындық баспаларында орын алды.1856 жылы колледжге жаңа декан ж. Генри Лиддел (ағыл. Henry Liddell) келді. Ол әйелі мен бес баласы және оның ішінде 4 жасар қызы Алиса бар.1864 жылы «Ғажайыптар еліндегі Алиса» шығармасын жазған.Ол жеке өз атымен математика бойынша көптеген ғылыми еңбектер жазады. Сонымен қатар, айыру есебі әдісінің бірін шығарады. (конденсация Доджсона).Оның қызығушылықтарының бірі фотография.1898 жылдың 14 қаңтары Гилфордта, Суррей графствосында дүниеден өткен. Сонда ағасы және әпкесімен бірге Mount Cemetery жерленген.

Дереккөздер
-----------

* Мұрағатталған 6 наурыздың 2014 жылы.

Тағы қараңыз
------------

* Мұрағатталған 28 сәуірдің 2014 жылы.