**Анна Элеоно́ра (Эленор) Рузвельт** (ағылш. *Anna Eleanor Roosevelt*, МФА *[ˈænə ˈɛlənɔr ˈroʊzəˌvɛlt];* 11 қазан 1884, Нью-Йорк — 7 қараша 1962, Нью-Йорк) — америкалық мемлекеттік қайраткер, Америка Құрама Штаттарының президенті Франклин Делано Рузвельттің әйелі және 1933-1945 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. Сондай-ақ ол президент Теодор Рузвельтке жиен болып келеді.

Өмірбаян
--------

### Балалық шағы және жас кезі

Элеонора Рузвельт 1908 жылы
Анна Элеонора Рузвельт Нью-Йорктегі отыз жетінші көшедегі елу алтыншы үйде дүниеге келді. Оның ата-анасы Эллиот Рузвельт және Анна Холл Рузвельт болды. АҚШ-тың президенті Теодор Рузвельт оған аға болып келеді. Бірнеше жылдан кейін Элеонораның кіші інілері – Эллиот-кіші (1889-1893) және Холл Рузвельт (1891-1941) дүниеге келді. Оның одан басқа әкесі жағынан қандас ағасы, Эллиот Рузвельт Манн (1941 жылы қайтыс болды). Эллиоттың анасы отбасының қызметшісі Кэти Манн болды. 

«Анна» атауын ол анасы мен тәтесінің құрметіне, ал «Элеонора» - әкесінің құрметіне алды. Бұл ат оның лақап атына айналды. Жастайынан ол оны Элеонора деп атағанын қалады. 

Рузвельт балалық шағынан бастап байлық пен айырықша құқықпен бірге өсті, себебі оның ата-анасы Нью-Йорктың жоғары қауымының мүшелері болды. Кішкентай кезінде ол ескі сәнді жақсы көргендіктен, анасы оны «әже» деп атады. Элеонора сегіз жаста болған кезде, оның анасы дифтериядан қайтыс болады. Оның әкесі ішімдікке құмар болғандықтан екі жылдан кейін дүниеден озады. Оның інісі Эллиот Рузвельт-кіші дифтериядан қайтыс болды. Ата-анасының қазасынан кейін оны анасы жағынан әжесі, Мэри Лудлов Холл (1843-1919) тәрбиеледі. Ол Нью-Йорк штатының ауылында тұрды. 

Элеонора Рузвельт 1898 жылы
### Неке

1905 жылы Франклин Делани Рузвельтке тұрмысқа шығады. Рузвельт жұбайларында алты бала дүниеге келді, біреуі балалық шағында қайтыс болды.

### Қоғамдық қызмет

Көсемсөзші, жазушы, саясаткер және құқық қорғаушы ретінде танымал болды. Күйеуінің саясат мансаында үлкен рөл атқарды. Әсіресе 1921 жылдан кейін күйеуі полимиелитпен ауырып, мүгедек арбадан  мүлдем тұра алмаған кезде белсенділік танытты. Бірінші ханымның рөлін қолданып, ол Рузвельттің реформаларын елге танытты. 1936 жылы ол «Менің күнім» атты мақала жариялады. Бұл арқылы Бірінші ханым елдің назарын әлеуметтік мәселелерге аудартты. Сол жылы ол Америкалық журналистер гильдиясының мүшесі атанды. 1939 жылы Элеонора күйеуін танымалдылық бойынша озып шықты. 67% америкалық адамдар оның жұмысын «жақсы» деп бағалады, ал Франклин Рузвельттің жұмысын тек 57% ғана бағалады.  

1941 жылы Элеонора Рузвельт қорғау министірінің орынбасары болып тағайындалды. Сол себепті Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ұлыбританиядағы, Тынық мұхиттағы, Аустралия мен Жаңа Зеландиядағы америкалық базаларға сапар жасайтын. 

АҚШ-та Элеонора Рузвельт азаматтық құқық үшін қозғалысты белсенді қолдады, феминисттер қатарына мүше болды. Ол Демократиялық партияда ең беделді адамдардың бірі болып есептелінді. 1952 және 1956 жылдары либералды демократ – Эдлай Стивенсонды қолдады. 

Өмірінің соңына дейін саясатпен айналысып, Рузвельт Кеннедидің әкімшілігі кезінде әйел мәртебесі бойынша президенттік комитеттің төрағасы болды. Бұл ұйымның жұмысы феминизмнің екінші толқынына әкелді. 

### Өмірінің соңы

1962 жылы 7 қарашада жетпіс сегіз жасында Элеонора Рузвельт қайтыс болды, ол күйеуінің қасында көмілген.

Сілтемелер
----------

* *Eleanor, First Lady of the World*

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
АҚШ Бірінші ханымдары (Тізім) |
| --- |
|  |
| 
Марта Уошингтон • Эбигейл Адамс • Марта Джефферсон • Долли Мэдисон • Элизабет Монро • Луиза Адамс • Эмили Донельсон • Сара Джексон •  Анжелика Ван Бюрен • Анна Гаррисон • Джейн Гаррисон • Летиция Кристиан Тайлер • Присцилла Тайлер ·Джулия Тайлер • Сара Полк • Маргарет Тейлор • Эбигейл Филлмор • Джейн Пирс • Харриет Лэйн • Мэри Тодд Линкольн • Элиза Джонсон • Джулия Грант • Люси Хейз • Лукреция Гарфилд • Мэри Макэлрой • Роуз Кливленд • Френсис Кливленд • Кэролайн Гаррисон • Мэри Гаррисон • Френсис Кливленд • Ида Мак-Кинли • Эдит Рузвельт • Хелен Тафт • Эллен Вильсон • Эдит Вильсон • Флоренс Гардинг • Грейс Кулидж • Лу Гувер • Элеонора Рузвельт • Бесс Трумэн • Мейми Эйзенхауэр • Жаклин Кеннеди • Леди Берд Джонсон • Пэт Никсон • Бетти Форд • Розалин Картер • Нэнси Рейган • Барбара Буш • Хиллари Клинтон • Лора Буш • Мишель Обама • Меланья Трамп • Джилл Байден |  |

 |