**Элгин** (ағыл. *Elgin*, шотл. *Eilginn*, скотс. *Elgin*) — Шотландиядағы қала. Мори округының әкімшілік орталығы. Қала негізгі екі аймаққа бөлінген - Солтүстік Элгин және Оңтүстік Элгин.

Тарихы
------

Қала XI ғасырда айналасы қоршалған елді мекендерден құрылды. Бұл өлкеде Шотландияның ежелгі монархтары, әсіресе қасіретімен әйгілі Макбет, аң аулауды ұнатты. 1224 жылы Александр II Элгинге Патшалық Қала (ағылш. *Royal Burgh*) мәртебесін берді, содан кейін Морей епископы епархиясының астанасы етіп Элгинді сайлады.

Элгин кафедралді соборының қирандылары
1390 жылы Александр Стюарт - Роберт II-нің төртінші ұлы, Баденох қасқыры атымен әйгілі - әйелін ажырасу әрекетін айыптаған Морей епископымен дауласып қалды. Дінбасыдан кегін алу үшін Александр адамдарымен сол жылдың 17 маусымында Эльгинге кіріп, көшеде қанды қырғын ұйымдастырып, қаланы тонап, оны өртеп жіберді. Қаланың кафедралды соборы өрттен зақымданғаны соншалықты, тіпті, батыс фронтонды, неф галереяларын және орталық пилонды қалпына келтіру қажет болды. Келесі ғасырларда собор біртіндеп ескірді. 1630 жылы шатыры құлап, алдағы екі жүз жыл ішінде жаңадан салу үшін тастарға бөлшектеді.

1745 жылы қала якобиттер қозғалысының негізгі орталықтарының бірі болды. Көптеген жергілікті кландар Чарльз Эдуард Стюарттың таққа үміткерді қолдады. 1746 жылы 16 сәуірде Куллодендегі тағдырлы шайқастың алдынғы түнінде Стюарттың әскері Элгинде өткізді, ханзаданың өзі әлі күнге дейін сақталып қалған және қала орталығында тұрған Тандертон жекежайында өткізді.

Шотландық жасақ жеңіліске ұшырағаннан кейін, Камберленд герцогы Стюартқа адал қалаларды қатты жазалады. Ол XV ғасырдан тасталынған Элгин сарайын бұзуды бұйырды, ал жергілікті халықтың көбісін Хайлендті тазарту аясында Канадаға көшірді. Жазалау шараларын қолдану нәтижесінде қала іс жүзінде қаңырап бос қалды.

Элгиннің жаңаруы қаланың белсенді дамуы басталған кезде ғана XIX ғасырда басталды. 1820 және 1840 жылдар аралығында қалада аурухананың басқа ғимараттары мен Андерсон Институты, Киелі Жильдің неоклассикалық шіркеуі (1825-1828 ж. салынған) және Элгиннің қалалық мұражайы (1842) пайда болды. Сонымен қатар, собордағы қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, оның барысында оның аумағынан көп қоқыс шығарылды. XIX ғасырдың ортасында теміржол қозғалысын дамыту Элгинді және халықтың екі есе өсіріп, елеулі экономикалық қалпына келтірді.

Экономика
---------

Элгин экономикасының негізгі бастауы - бұл виски өндірісі. Ең танымал бренді - Глен Элгин (ағыл. *Glen Elgin*).

Қаланың көрікті жері
--------------------

Пласкардендік аббаттық
### Қалада

* Элгиннің қалалалық мұражайы (ағыл. *Elgin Museum*).
* Элгиннің кафедралды соборы (ағыл. *Elgin Cathedral*). Сонымен қатар оны Солтүстік жарығы деп атайды (ағыл. *Lantern of the north*).

### Маңында

* Пласкардендік аббаттық (ағыл. *Pluscarden Abbey*) - 1230 жылы Александр II негізін қаланған, өз функцияларын бүгінгі күнге дейін сақтаған және жұмыс істейтін монастырь болып қала береді. Қаладан 8 км шақырымда орналасқан.
* Спайни сарайының қирандылары (ағыл. *Spynie Palace*) - бұрынғы Мори епископының тұрағы. Қаладан 4 км шақырымда орналасқан.

Сілтеме
-------

* Қалалық нұсқаулық (ағыл.)
* Undiscoveredscotland.co.uk сайтында қала туралы мақала (ағыл.)
* Glen Elgin виски өндірісі туралы мақала (ағыл.)