**Француздық багет** *(фр. une Baguette de pain немесе жай ғана une Baguette, әйелдер. тұқым; бельгиялықтар мен квебектердегі pain français)* — ұзын және жіңішке, іші жұмсақ, қытырлақ, жиі ұнтақталған нан-тоқаш. Стандартты багеттің ұзындығы шамамен 65 см, ені 5-6 см және биіктігі 3-4 см. салмағы шамамен 250 г. француз тағамдарының типтік өнімдерінің бірі және Францияның өзіндік символы. 2022 жылы француз багеті ЮНЕСКО ның материалдық емес мәдени мұрасы ретінде танылды.

Тарихы
------

Багеттің шығу тегі туралы бірнеше нұсқалар бар, олардың ешқайсысы нақты расталмаған.

Біріншісі Багеттің пайда болуын Наполеон соғысы дәуіріне жатқызады: француз армиясының наубайшылары сарбаз оны шалбарына сүйреп апаруы үшін ұзын және тар нан жасады. Бұл нұсқа ең үлкен күмән тудырады: біріншіден, тасымалдаудың бұл әдісінің қолайсыздығы анық — багеттің кешкі үзіліске не болатынын елестету оңай. Екіншіден, багет ұзақ уақыт сақтауға арналмаған (бұл әскери өнім үшін өте қажет) — ол өндірілгеннен кейін бірнеше сағат ішінде ескіреді.

Басқа нұсқа бойынша, багет — бұл француз емес, австриялық, нақты веналық өнертабыс. 1839 жылы Парижде «Вена наубайханасы ашылды» және оның өнімдерінің бірі — багет — көп ұзамай Франция астанасында да, бүкіл елде де танымал болды.

Басқа зерттеушілер багет өзінің пайда болуына XIX ғасырдың аяғында Париж метросының құрылысына қарыздар деп санайды. Францияның әртүрлі аймақтарынан келген жұмысшылар туннельдерді қазып, олардың арасында жиі қақтығыстар болды; және әрбір құрылысшының жанында нан кесетін пышақ болғандықтан, мұндай қақтығыстар қайғылы аяқталуы мүмкін. Содан кейін метро жобасының авторы Фулжанс Биенвеню тоқаштардан қолдарымен сындыруға болатын нан жасауды сұрады; бұл құрылысшылардан пышақтарды тәркілеуге мүмкіндік береді (және бүгінгі күнге дейін багет кесуге емес, сындыруға бейім).

Тағы бір нұсқа — 1920 жылдары Парижде наубайханаларды таңғы сағат 4-тен ерте ашуға тыйым салатын заң шықты. Осыған байланысты наубайханаларда жаңа піскен нанды тұтынушыларға жеткізуге уақыт болмады. Содан кейін олар тез дайындалатын нанның рецептін ойлап тапты (немесе сол Вена наубайханасында қарады).

Қалай болғанда да, «дәстүрлі француз багеті» ұғымы мен тұжырымдамасы 1993 жылдың қыркүйегінде ғана рәсімделді, сол кезде Франция үкіметі дәстүрлі наубайханаларды әлдеқайда төмен сапалы багеттерді жаппай ұсынатын супермаркеттердің үстемдігінен қорғау үшін «нан туралы жарлық» шығарды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.—Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1
2. ↑  rbk.ru|Французский багет признан нематериальным культурным наследием ЮНЕСКО. 30.11.2022
3. 1 2  *Жюльен Перрье.*
4. ↑  James Chevallier, August Zang and the French Croissant: How Viennoiserie Came to France
5. ↑  *Emmanuel Tresmontant.*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуНан |
| --- |
|  |
| Құрамы | 
Бидай (қарабидай) ұны • Су • Жұмыртқа • Қант • Тұз • Сүт • Ашытқы • Ас содасы • Сары май |  |
|  |
| Жасалуы | 
Қамыр илеу • Ашыту • Пішін келтіру • Пешке немесе тандырға салу • Нан пісіру |
|  |
| Нан түрлері | 
Қара нан • Ақ нан • Бәтір нан • Тандыр нан • Таба нан • Көмбе нан • Қарыма • Шәк-шәк • Шелпек • Бауырсақ • Пончиктер • Лаваш • Маца • Тортилья • Фокачча • Питта • Круассан • Багета • Бисквит • Каравай • Кекс • Пряник • Печенье • Қаусырма • Бутерброд • Кепкен нандар • Макарондар • Кеспе • Құймақ • Кляр |
|  |
| Қосымша | 
Астық дәнді дақыл • Нан жасау тарихы • Наубайхана • Нан өнеркәсібі |

 |