**Фёдоров ауданы** — Қостанай облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс. Аудан 1928 жылғы 17 қаңтарда құрылды. Орталығы — Фёдоров ауылы (1900 жылы құрылған). Аудан аумағы 7,2 мың шаршы километрді құрайды.

Географиялық орны
-----------------

Шығысында Қостанай, Меңдіқара, батысында Қарабалық, оңтүстігінде Бейімбет Майлин аудандарымен, солтүстігінде Ресей Федерациясымен шектеседі.

Халқы
-----

| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  40614 | ▲55363 | ▼54770 | ▼49635 | ▼48364 | ▼37973 | ▼28348 | ▼24744 |

Тұрғындар саны – 25 543 адам (2019). Ұлттық құрамы: орыстар – 39,18%, украиндар – 25,56%, қазақтар – 17,34%, немістер – 8,27%, беларустар – 2,33%, татарлар – 1,62%, әзербайжандар – 0,97%, башқұрттар – 0,92%, молдовандар – 0,69%, ингуштар – 0,44%, поляктар – 0,35%, мордвалар – 0,32%, ұдмұрттар – 0,28%, басқа ұлт өкілдері – 1,73%.

Әкімшілік бөлінісі
------------------

44 елді мекен 1 ауылдық әкімдік пен 11 ауылдық округке біріктірілген:

| Әкімшілік бірлік | Орталығы | Елді мекендері | Халқы (2021) |
| --- | --- | --- | --- |
| Баннов ауылдық округі | Банновка ауылы | 4 | ▼2029 |
| Вишнёвый ауылдық округі | Вишнёвое ауылы | 4 | ▼761 |
| Воронеж ауылдық округі | Придорожное ауылы | 3 | ▼1452 |
| Камышин ауылдық округі | Таза Шаңдақ ауылы | 5 | ▼1370 |
| Костряков ауылдық округі | Костряковка ауылы | 4 | ▼1543 |
| Қоржынкөл ауылдық округі | Лесное ауылы | 4 | ▼1089 |
| Қосарал ауылдық округі | Кеңарал ауылы | 2 | ▼888 |
| Ленин ауылдық округі | Ленин ауылы | 3 | ▼1262 |
| Новошумный ауылдық әкімдігі | Новошумное ауылы | 1 | ▼959 |
| Первомай ауылдық округі | Первомайское ауылы | 2 | ▼838 |
| Пешков ауылдық округі | Пешковка ауылы | 5 | ▼3162 |
| Фёдоров ауылдық округі | Фёдоровка ауылы | 7 | ▲8861 |

Аудан бойынша тұрғындар тығыздығы — шамамен 1 шаршы метрге 3,74 адам.
Экономикалық белсенді тұрғындар — 16,8 мың адам, олардың ішінде: жұмыспен қамтылған тұрғындар — 15,93 мың адам, оның ішінде, өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұрғындар — 8,6 мың адам.
Жұмыссыздар саны — 970, олардың ішінде ресми тіркеуден өткен — 128 адам.
Жұмыссыздықтың ресми деңгейі — экономикалық белсенді тұрғындар санынан 0,8%.
Жалпы жұмыссыздық деңгейі — 5,7%.
Зейнеткерлер саны — 3941.
ҰОС қатысушылары — 42, оның ішінде 8 — ҰОС мүгедектер.
Мүгедекетер — 977, олардың ішінде балалар — 80.

Ауылшаруашылық алқаптар алаңы — 656,3 мың га. Оның ішінде:

* егістік — 416,1 мың га,
* жайылым — 227,5 мың га.

Саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктер:
Саяси партиялар:
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының аудандық филиалы — 1763 адам, бастапқы ұйымдар — 23.
«Ауыл» партия облыстық өкілеттігінің аудандық филиалы — 628 адам.
Ұлттық-мәдени орталықтар — 5:
қазақ — 2,
славян — 2,
татар-башқұрт — 1.
Қоғамдық бірлестіктер — 23.
Аудандық ардагерлер кеңесі — 1.
«Жүргізушілер одағы» ҚБ — 1.
«Аңшылар мен балық аулаушылар одағы» ҚБ — 1.
Аудандық кәсіптік одақтар — 3.
Қоғамдық қорлар — 15.
«Фёдоров ауданының жастар орталығы» ҚБ — 1.
«Мұрагер» облыстық балалар ұйымының аудандық филиалы — 1.

Әлеуметтік сала
---------------

Әлеуметтік саладағы барлығы мекемелер — 135.
Білім беру мекемелер — 45 (4526 оқушы).
Жалпы білім беретін мектептер — 39 (3552):
орта мектептер — 17 (3131 оқушы),
негізгі мектептер — 5 (246 оқушы),
бастауыш мектептер — 17 (175 оқушы),
мектепалды даярлау сыныптар — 41 (341 тәрбиеші),
шағын орталықтар — 35 (615 тәрбиеші),
мектепке дейінгі мекемелер — 2 (165 орын).
Мектепке дейінгі тәрбиелеумен қамтылу — 91,4%.
Ауданда жұмыс істейтін барлығы педагогтар саны — 495 адам.
Жоғары білімді — 354 (71,5%).
Орта кәсіптік білімді — 141 (28,5%).
Жоғары санатты — 43 (8,6%).
1 санатты — 127 (25,7%).
2 санатты — 177 (35,8%).
Санатсыз — 148 (29,9%).
ҰБТ — 78,53. Сапа — 27,88%.
Мектептердің 100% телефондандырылған.
Мектептердің 100% Интернетке қосыла алады.
1 компьютерге келетін оқушылар саны — 7,8.
Тамақтандыру — 100%.
Ыстық тамақ — 93%.
Буфеттік тамақ — 7%.
Логопунктер — 3.
Түзеу сыныптар — 11 (85 оқушы).
Жазғы демалыспен сауықтырылған — балалардың 73% (4054,0 мың теңге).
«Жан-Ана» акциясы — 320 бала (2769,0 мың теңге).
«Мектепке жол» — 257 оқушы (1309,5 мың теңге).
Ағымдағы жөндеуге 53371,2 теңге, оның ішінде бюджеттік қаражаттардан 85243,8 мың теңге және тартылған қаржаттардан 63720,0 мың теңге бөлінді.
Материалдық техникалық жабдықтандыру — 44707,5 мың теңге.
Педагогтардың орташа айлық жалақы — 45,2 мың теңге.
Өнер мектебі — 1: оқушылар саны — 260, оқытушылар саны — 1.
БЖСП — 1: оқушылар саны — 574, оқытушылар саны — 18.
Қосымша біліммен қамтылу — 23,1%.
№14 кәсіптік лицей — 1: оқушылар саны — 140, оқытушылар саны — 22.
Балалар үйі — 1: тұратын тәрбиешілер саны — 37.
Жыл ішінде ұстауға бөлінетін қаражаттар көлемі — 28259 мың теңге (облыстық бюджет), оның ішінде ағымдағы жөндеу мен ауласын абаттандыруға — 1093 мың теңге.
Қызметкерлер саны — 24.
Денсаулық сақтау мекемелер — 47:
аудандық орталық ауруханасы (120 төсек-орын) — 1,
емхана (ауысымда 250 келіп-кетулер үшін) — 1,
аудандық орталық ауруханасы жанындағы дәріхана — 1,
ауданаралық туберкулезге қарсы аурханасы (30 төсек-орын) — 1,
дәрігерлік амбулаториялар — 12,
медициналық пунктер — 31,
жеке меншікті гинекологиялық кабинеті — 1,
дәріханалық пунктер — 22,
адандық емхана мен дәрігерлік амбулаториялар жанындағы күндізгі стационарлар — 9,
ауданаралық орталықтар — 2, оның ішінде:
ауданаралық жоспарлы және жедел хирургиясы орталығы (жылына 1200 операция) — 1,
ауданаралық перинатальдық орталығы — 1;
жұмыс істейтін барлығы медицина қызметкерлері — 389 адам, олардың ішінде:
Дәрігерлер саны — 40.
Орта медициналық қызметкерлер саны — 182.
Медицина қызметкерлерінің орташа жалақының мөлшері: 

* дәрігерлер — 95128 теңге,
* орта медқызметкерлер — 46130 теңге.

2009 жылға арналған қаржыландыру жоспары — 310 млн. теңге. 2009 жылы меджабдықтарға қаржы бөлінген жоқ. Амбулаториялық ауруларды тегін және жеңілдікпен берілетін дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етуге бөлінген трансферттердің 16 млн теңгеден 8,5 млн теңге пайдаланылды
Мәдениет мекемелері — 41.
Клубтық мекемелер — 20, олардың ішінде:
аудандық Мәдениет үйі — 1,
селолық клубтар — 19, олардың ішінде:
ведомстволық клубтар — 4,
кітапханалар — 21, олардың ішінде:
орталық — 1,
балалар кітапханасы — 1,
селолық — 19.
Клубтық мекемелерде жұмыс істейтін қызмтекерлер саны — 71 адам.
Оның ішінде мамандар саны — 29 адам.
Жұмыс істейтін барлығы кітапхана қызметкерлері — 29 адам.
Спорт мекемелері — 2, оның ішінде:
Балалар-жасөспірімдер спорт мектебі — 1, 
оның: оқушылар саны — 574
қызметкерлер саны — 41, 
жаттықтырушылар саны — 16,
спорт түрлері бойынша — 7.
Спорт объектілері — 131:
спорт кешендері — 2,
«Атлет» стадионы — 1,
жабық хоккей алаңдары — 2,
ашық хоккей алаңдары — 2.
жалпақ құрылыстар — 82,
спорт залдар — 32,
ішінде салынған спорт залдар — 4,
атыс тирлер — 6.
Спортпен шұғылданатындар саны — 3597 адам.
Спорт мекемелерінде жұмыс істейтін қызметкерлер саны — 46 адам .
Мектептерде жұмыс істейтін мұғалімдер саны — 30 адам.
Әлеуметтік қорғау мекемелер — 2.
Қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы үлгідегі үй-интернаты — 1.
Тұратындар саны — 46 адам; жыл ішінде ұстауға бөлінетін қаражаттар көлемі — 74,913 млн теңге (облыстық бюджет).
Жұмыс істейтін қызметкерлер саны — 37.
Пешков психоневрологиялық үй-интернаты — 1.
Тұратындар саны — 179 адам, жыл ішінде ұстауға бөлінетін қаражаттар көлемі — 127,676 млн теңге (облыстық бюджет), оның ішінде аымдағы жөндеуге – 15,0 млн теңге.
Жұмыс істейтін қызметкерлер саны — 93.
Адандағы әлеуметтік қызметкерлер саны — 35.
132 адамға, олардың ішінде 30 мүгедек балаға қызмет көрсетіледі.

Ауыл шаруашылығы
----------------

ЖШС — 26.
Шаруа қожалықтар — 877.
«Капитал» ауыл несие серіктестігі жұмыс істейді — 1.
Өңдеуде болған барлығы жер алаңы — 484 мың га.
Оның ішінде: шаруа қожалығының өңдеудегі — 205 мың га.
ЖШС өңдеудегі — 252,8 мың га.
2009 жылғы сүрі жерлер алаңы — 88,7 мың га.
2009 жылы аудан бойынша жазғы егістер алаңы — 368,7 мың га.
Олардың ішінде: ЖШС — 202,2 мың га, ШҚ — 166,5 мың га.
2009 жылғы 1 шілде жағдайына мал мен құс саны (басы):

* ірі қара мал — 32441, оның ішінде сиыр басы — 16930,
* шошқа — 12873,
* қой, ешкі — 9321,
* жылқы — 1698,
* құс — 88291.

Мал шаруашылығының жалпы өнімі:

* ет — 1254,9 тонна,
* сүт — 2246,4 тонна,
* жұмыртқа — 715 мың дана.

ЖШС бойынша жалақы орташа алғанда 38530 мың теңге құрады, бұл өткен жылғы көрсеткіштерден 17%-ға артық.

Өнеркәсіп
---------

Өнекәсіп 10 кәсіпорынмен, оның ішінде 2 ірі кәсіпорынмен ұсынылған:

* «Пешков НӨК» ЖШС,
* «Шын» ЖШС.

Қолданыстағы бағаларда 840,6 млн теңге сомасында өнеркәсіп өнімдері өндірілді.
Физикалық көлемінің индексі 91,9% құрады.

Инженерлік инфрақұрылым
-----------------------

* «Теплоцентр» МКК

Барлық қазандық саны — 
Қазандық шаруашылықты ағымдағы жөндеуден өткізуге бөлінетін қаржы — 15 млн теңге.
Жылу трассасын жөндеу (жылыту) — 1 млн теңге.

* «Фёдоров су құбырлар басқармасы» МКК

Су құбырының жалпы ұзындығы — 53,7 км.
Оның ішінде: магистральдық желілер — 19,2 км, тарату желілер — 34,5 км.
Фёдоров ауылындағы су құбырының тарату желіліерін қайта жаңарту:
2008 жылында 102 млн 461 мың теңге сомасына желілердің 10 км жөндеуден өткізілді.
2009 жылғы 1 шілде жағдайына Федоров ауылындағы су құбырының тарату желіліерін қайта жаңартудың (2-кезек) ЖСҚ әзірлеу жөніндегі 18 млн теңгені құратын көлемінің 9,0 млн теңге сомасына іс-шаралар өткізілді. «ФСҚБ» МКК үшін облыстық бюджеттен 16,6 млн теңге қаражат бөлінді, экскаваторды сатып алу жөнінде 15,77 млн теңгені құратын конкурсы өткізілді. Экскаватор сатып алынды.

Шағын бизнес
------------

Ауданда қызмет атқарады:
Шағын кәсіпкерлік сбъектілер саны — 1267, оларда 2705 адам жұмыс істейді, оның ішінде шағын кәсіпорындар саны 44, оларда 315 адам жұмыс істейді.
Кәсіпкерлік белсенділігі 1 мың тұрғындарға 43 субъектісін құрады.
Ауылшаруашылық өнімдерін қайта өңдеу цехтер бар. Оның ішінде:

* жартылай дайындалған ет өнімдерді шығару цехі — 5,
* шұжық цехі — 2,
* өсімдік май шығару цехі — 2,
* диірмен — 2,
* наубайхана — 12 (шағын наубайханасын ашылу жоспарланып жатыр), оның ішінде шағын наубайханалар — 8,
* кондитерлік цехі — 1,
* сүт қабылдау пунктері — 7,
* ІҚМ терін қабылдау пунктер — 2.

2009 жылғы 1 шілде жағдайына инвестициялар көлемі 321,9 млн теңгені құрады, бұл 2008 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда 27,8%-ды құрады (754,4 млн теңгеге төмендеу).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Аудан әкімі.  Фёдоров ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы. Тексерілді, 6 қаңтар 2017.
2. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
3. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)
4. ↑  Ресей империясы,  КСРО халық санақтары
5. ↑  ҚР халық санақтары


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҚостанай облысы |
| --- |
|  |
| Орталығы: **Қостанай**  |
|  |
| Аудандары | 
Алтынсарин • Амангелді • Әулиекөл • Бейімбет Майлин • Денисов • Жангелді • Жітіқара • Қамысты • Қарабалық • Қарасу • Қостанай • Меңдіқара • Науырзым • Сарыкөл • Ұзынкөл • Фёдоров | Қостанай облысы елтаңбасы |
|  |
| Облыстық бағыныстағы қалалар | 
Арқалық • Қостанай • Лисаковск • Рудный |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Қостанай облысы Фёдоров ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Алабұталы •
 Александрополь •
 Балықты •
 Банновка •
 Белояровка •
 Берёзовка •
 Большое •
 Вишнёвое •
 Владыкинка •
 Волковка •
 Дорожное •
 Дубровка •
 Жаңақой •
 Жаркөл •
 Жыланды •
 Заозёрное •
 Запасное •
 Затышенка •
 Калиновка •
 Кеңарал •
 Копыченка •
 Костряковка •
 Кравцово •
 Курское •
 Қамысты Шаңдақ •
 Қарақопа •
 Ленин •
 Лесное •
 Лысановка •
 Малороссийка •
 Мирное •
 Новошумное •
 Первомайское •
 Пешковка •
 Полтавка •
 Придорожное •
 Приозёрное •
 Таза Шаңдақ •
 Трактовое •
 Усаковка •
 Успеновка •
 **Фёдоровка** •
 Цабелевка •
 Чехов 
 |

 |