recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Роберт Эрл Уайз** (ағылш. *Robert Earl Wise*; 10 қыркүйек 1914(19140910), Винчестер, Индиана — 14 қыркүйек 2015, Лос Анжелес, Калифорния, АҚШ) — американдық кинорежиссёр, кинопродюсер және монтажёр.
Уайз «Вестсайд хикаясы» (1961) және «Музыка дыбысы» (1965) үшін төрт «Оскар» алды, бұл фильмдердің әрқайсысы оған «Үздік режиссер» және «Үздік фильм» номинациялар бойынша екі сыйлықтан әкелді. Сонымен қатар, Уайз монтажёр ретінде «Азамат Кейн» (1941) фильмі үшін «Оскардың» «үздік монтаж» номинациясына ие болды,.

Уайз өз жұмысында тыңғылықты дайындықпен, қатаң тәртіппен, ұйымшылдығымен және белгіленген бюджет аясында ең жақсы нәтижеге жетуге ұмтылуымен ерекшеленді. Уайз жұмысының ерекшелігі оның табысқа жеткен жанрларының алуан түрлілігі болды; оның ең жақсы фильмдерінің ішінде қорқынышты фильмдер, нуар фильмдер, вестерн, әскери фильмдер, ғылыми-фантастикалық фильмдер, мюзиклдер мен мелодрамалар бар. Оның кейбір картиналары өзекті әлеуметтік-саяси мәселелерді, соның ішінде соғысқа және отаршылдыққа қарсы тақырыптарды, нәсілдік қатынастар тақырыптарын, босқындар проблемаларын, көшедегі қылмысты, әйелдердің қоғамдағы жағдайын, сондай-ақ өлім жазасына деген көзқарасты қарастырады.

1971 жылдан 1975 жылға дейін Уайз Америка режиссерлер гильдиясының президенті және 1985 жылдан 1988 жылға дейін Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының президенті қызметін атқарды.

Дереккөздер
-----------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
NNDB · AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · MusicBrainz · Find a Grave |
|  |
| Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Большая каталонская · Britannica (онлайн) |
|  |
| Нормативті бақылау | 
BIBSYS: 90881988 · BNC: a10179252 · BNE: XX1068112 · BNF: 12443420d · CiNii: DA10433106 · CONOR: 53710179 · GND: 119268647 · ISNI: 0000000109381717 · LCCN: n85344558 · LNB: 000181859 · NKC: pna2009495475 · NLA: 35813633 · NTA: 070921997 · NUKAT: n2007084211 · PTBNP: 1463599 · SUDOC: 027987949 · VIAF: 115354709 · ULAN: 500474645 |

 |
**Ангелос Харистеас** (гр. *Άγγελος Χαριστέας*; 9 қыркүйек, 1981 жыл, Серре) — грек футболшысы, Грекия Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы, 2004 жылғы Еуропа чемпионы.

Карьерасы
---------

Карьерасын 1997 жылы "Арис" клубында бастады. Бес жылдай ойнап, 2002 жылы "Вердерге" ауысты. Екі маусымнан соң Германия чемпионы атанды. Сол жылы Еуропа чемпионы да атанды. 2005 жылы "Аякс" оны клубтан кеткен Златан Ибрагимовичтің орнына сатып алды. Бірақ "Аяксте" де, одан кейінгі клубы "Фейеноордта" да негізгі құрамға іліге алмады. Кейін де "Нюрнберг", "Байер 04", "Шальке 04" секілді Германия клубтарында да қосалқы құрамнан аса алмай, 2012 жылы Сауд Арабиясына кетті де, 2013 жылы жазда не-бары 32 жасында футболшылық ғұмырын аяқтады.

ЕУРО-2004
---------

2004 жылғы Еуропа чемпионатында Харистеас үш гол соқты. Әуелі топтық турнирдің екінші ойынында Испаниямен матчта есепті теңестірді. Кейін ширек финалда Грекия құрамасы Франциямен ойнады. Матчтың 64 минутында Загоракис асырған допты Бартез қорғаған қақпаға дәл соғып, матч тағдырын шешкен жалғыз допты енгізді. 

Финалда Грекия футболшылары Португалиямен ойнады. Бұл жолы 57-минутта Ангелос Басинас бұрыштан доп берді. Қақпашы Рикарду допқа ұмтылды, бірақ жете алмады. Допқа бұл жерде төрт футболшы бірдей секірді. Бұл таласта Харистеас жеңіп кетті: баспен ұрып, бос қалған қақпаны дәл көздеді. Осы гол финалдағы шешуші соққы болып қала берді. Грекия Еуропа чемпионы атанды. Осы чемпионаттан соң Харистеас "грек футболының періштесі" деген лақап атқа ие болды.

2008 жылғы Еуропа додасында Грекия құрамасы бір ғана доп соға алды. Ол доптың авторы сол төрт жыл бұрынғы періште балақай — Ангелос Харистеас. Бұл ойында Грекия испандардан 1:2 есебімен ұтылды.

Жетістіктері
------------

* **Германия чемпионы**: 2003/04
* **Германия кубогы**: 2003/04, 2010/11
* **Нидерланд кубогы**: 2005/06
* **Еуропа чемпионы**: 2004
* **Еуропа чемпионаттарындағы Грекияның үздік мерген**і: 4 гол

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Еуроспорт сайтындағы ойыншының профилі

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
FootballDatabase.eu · National-Football-Teams.com · Transfermarkt · worldfootball.net |

 |
**«Барлығы Ева туралы»** (ағылш. *All About Eve*) — режиссер Джозеф Лео Манкевич 1950 жылғы түсірген американдық фильм-драма.

Сюжеті
------

Кино Ева Харрингтонның театр премиясын алудан басталады.
Марго Ченнинг сол кездегі қалдағы ең танымал театр әртісі және бір кеште ол Евамен танысады.Ева оның өнерінің үлкен қолдаушысы екенін айтады.Кейін кино бойында оның мінезнің екі түрлілгі байқалып,оның Маргонның барлық тағын алғысы келетінін байқайды.
Ева Маргоның орнына ойнап,кейін сәтті ақыт пайда болғанда,яғни ол ауырғанда оның орнына ойнап,жақсы ойнайтының көрсеткісі келеді.Алайда ол уақытта Маргоның өзі жасына байланысты театр сахнасынан бас тартып жүр еді.
Ева сахнада театр критигі Эддисон Девитті көмегімен көтерілісі келеді.Алайда ол барлығын байқап,аяында оның ойын біледі.Алайда оның өнерін әлі де қолдайтын болады.
Ева ендігі жұлдыз болып,оның есігінің алдына басқа жас өнрінің табынушысы келеді.Ендігі барлық оқиға қайта бастлмақшы.

Рөлдерде
--------

* Бетт Дэвис — *Марго Ченнинг*
* Энн Бакстер — *Ева Харрингтон*
* Джордж Сандерс — *Эддисон ДеВитт*
* Селеста Холм — *Карен Ричардс*
* Гэри Меррилл — *Билл Симпсон*
* Хью Марлоу — *Ллойд Ричардс*
* Грегори Ратофф — *Макс Фабиан*
* Барбара Бэйтс — *Фиби*
* Мэрилин Монро — *мисс Кассуэл*
* Телма Риттер — *Бёрди*
* Уолтер Хэмпден — *қарт актёр*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Solomon Aubrey* Twentieth Century Fox: A Corporate and Financial History —  Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 1988. — P. 245. — ISBN 978-0810842441. .
2. ↑  *Behlmer Rudy* Behind the Scenes: The Making Of... —  Samuel French, 1990. — P. 208. — ISBN 978-0573606007.
3. ↑  Box Office Information for *All About Eve*. The Numbers. Retrieved November 11, 2012.
**Фламандықтар** — ұлт, Бельгияның солтүстік өңірлерін мекендейді. Батыс Еуропа, Америка, Африка мен Австралия елдерінде де тұрады. Жалпы саны 7,3 млн. адам (2003). Антропология жағынан атлант-балтық нәсіліне жатады. Нидерланд тілінің оңтүстік нұсқасында сөйлейді. Көпшілігі католик. Фламандықтар голландтармен туыстас Этникалық негізін франк, фриз және саксон тайпалары құраған. Дәстүрлі мәдениеті көрші халықтарға ұқсас. Фламандықтар арасында ұзынша баспаналар кең тараған. Онда тұрғын бөлмелер мен шаруашылық жайлар бірге болды. Сырты боялып, үй шатыры әсемделіп жасалды. Дәстүрлі киімдері голландтар киіміне ұқсас. Әйелдер — шәлі, орамал, көйлек, көкірекше, кеудеше, кең юбка, фартук, ұзын көйлек киеді. Ұлттық тағамдары көкөністен, ұннан даярланған. Тұздалған балық, тауық еттерін кеңінен қолданады. Фламандықтар отбасы басқа еуропиялық ұлттарға қарағанда көп балалы. Ағылшындардың туыстық жүйесі қалыптасқан Фламандықтарда ұзақ уақытқа дейін қауымдық қатынастар (өзара көмек, ақсақал сайлау, т.б.) сақталып келді. Мейрамдарында (керемес, т.б.) ұлттық дәстүрлі ойындары өткізіледі. Үйлену салттары голландтарға ұқсас. Аса бай фольклоры сақталған.

Сілтемелер
----------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
**III Георг** (ағылш. *George William Frederick, George III*, нем. *Georg III.*, 4 маусым 1738, Лондон — 29 қаңтар 1820, Виндзор сарайы, Беркшир) — Ұлыбритания патшасы және 1860 жылдың 25 қазанынан бастап Ганновер курфюрсті (12 қазан 1814 жылдан бастап король).

III Георгтің ұзаққа созылған (60 жылға жуық, билеу ұзақтығы бойынша Виктория және II Елизавета патшайымдардан кейін үшінші орында) билеуінің тұсында бірнеше революциялық оқиғалар болды. Атап айтқанда, америкалық колониялардың Британиядан бөлінуі және АҚШ-тың құрылуы, Ұлы француз революциясы және Наполеондық соғыстармен аяқталған ағылшын-француз саяси және қарулы қақтығысы. Георг тарихта психикалық ауырудың құрбаны ретінде қалды, сондықтан оның үстінен 1811 жылы регенттік орнатылған.

Титулдары
---------

1801 жылдан бастап мемлекет атауы ресми түрде Ұлыбритания Патшалығы емес, Біріккен Патшалық (ағылш. *United Kingdom*) деп атала бастады; дәл осы жылы III Георг (республикалық Франциямен қарым-қатынасты орнықтыру барысында) Жүзжылдық соғыстан бері ағылшын патшалары, кейін британ патшалары қолданылып келген «Франция патшасы» титулынан бас тартты. 1814 жылы (бұл кезде Георг жазылмас дертке ұшырап, регенттік өз күшіне енген еді) Ганновер патшалық дәрежесін алып, III Георг Ганновер Патшалығының алғашқы патшасы атанды.

Билік құруы
-----------

### Америкалық революция

*Толық мақаласы: АҚШ тәуелсіздігі үшін соғыс*
III Георгтың әскери киімдегі суреті
Патшаның америкалық колонистерді репрессияға ұшырату саясаты Англияда танымал еді. Кейін бұған қарсы көтеріліс басталып америкалық колонистер өз тәуесіздігін алуға ұмтылды, осыдан кейін бұл оқиғаға 1778 жылы Франция да араласады.

Әдебиет
-------

* III Георг // Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі: 86 томдық (82 т. және 4 қос.) —  СПб. 1890—1907.


|  |
| --- |
|  Осы үлгіні қарау  **Ұлыбритания монархтары** |
| Ұлыбритания **Ұлыбритания Патшалығы (1707—1800)** |
| 
Анна (1707—1714) •
I Георг (1714—1727) •
II Георг (1727—1760) •
III Георг (1760—1820)
 |
| Ұлыбритания **Ұлыбритания және Ирландия біріккен патшалығы (1801—1927)** |
| 
III Георг (1760—1820) •
IV Георг (1820—1830) •
IV Вильгельм (1830—1837) •
Виктория (1837—1901) •
VII Эдуард (1901—1910) •
V Георг (1910—1936)
 |
| Ұлыбритания **Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Патшалығы (1927 бастап)** |
| 
V Георг (1910—1936) •
VIII Эдуард (1936) •
VI Георг (1936—1952) •
II Елизабет (1952—2022) •
III Чарлз (2022 жылдан бастап)
 |

Дереккөздер
-----------
**Роберт Луис (Боб) Фосс** (ағылш. *Robert Louis "Bob" Fosse*, фамилиясының тіке транскрипциясы — **Фосси**; 23 маусым 1927(19270623) — 23 қыркүйек 1987) — американдық кинорежиссёр, хореограф, сценарист жəне актёр.

Өмірбаяны
---------

13 жасынан сахнада өзіндік би қойылымдарымен өнер көрсететін. Соғыс кезінде Тынық Мұхиттағы əскери базаларда музыкалық шоумен бірге гастрольдік сапарлар өткізді.

1950 жылдардың басында екінші Фред Астерге айналуды армандап, Голливудқа көшіп келеді. Ол «Give A Girl A Break», «The Affairs of Dobie Gillis», «Kiss Me, Kate» секілді музыкалық фильмдерде түсуді бастайды. Дəл осы кезеңде Фосс алғаш рет хореограф жəне қоюшы қызметтерінде жұмыс істейді. Оның бұл тəжірибесі Нью-Йорктен шыққан продюсерлердің назарын аударды.

1954 жылы Фосси Бродвейде өзінің алғашқы мюзиклі «Пижама ойынын» қояды. Одан кейін көрсетілген «Damn Yankees», «Sweet Charity», «Pippin» секілді қойылымдары оны Бродвейдің жұлдызына жəне ең танымал қоюшылардың біріне айналдырды. Фосси өзінің бірден танылатын стилі мен джаздық бидің хореографилық мəнерін жетілдірді.

1960 жылдардың соңынан Фоссидің кинематографиядағы мансабы басталады. 1969 жылы Бродвейде қойған «Сүйкімді Чарити» атты мюзиклдің желісі бойынша алғашқы музыкалық фильмін түсіреді. 1972 жылы бүкіл əлемге танылған «Кабаре» фильмін түсіреді. Фосси шығармашылығындағы айтулы еңбектерінің тағы біреуі «Джаз: толық нұсқасы» атты автобиографиялық фильм болды. Бұл фильм «Оскар» сыйлығымен қатар Каннадағы кинофестиваль сыйлығына ие болған.

Фосси 1987 жылдың 23-қыркүйегінде жүрек ұстамасынан қайтыс болды. Бұл кезде Фосси Вашингтонда «Сүйкімді Чарити» қойылымын дайындап жатқан болатын.

Отбасы
------

1951—1959 жылдар аралығында Фосс биші Мэри Эни Нилспен некеде болған. 1960 жылы Боб Фосс көптеген мюзиклдердің танымал актері Гвен Вердонға үйленеді. Екінші некеден оның Николь Фосс атты қызы бар.

Фильмографиясы
--------------

Режиссёр ретінде
* 1969 — «Сүйкімді Чарити» / «Sweet Charity»
* 1972 — «Кабаре» / «Cabaret»
* 1974 — «Ленни» / «Lenny»
* 1979 — «Джаз: толық нұсқасы» / «All That Jazz»
* 1983 — «Жұлдыз-80» / «Star 80»

Сценарист ретінде
* 1979 — «Джаз: толық нұсқасы» / «All That Jazz»
* 1983 — «Жұлдыз-80» / «Star 80»

Марапаттары
-----------

* «Кабаре» фильміндегі үздік режиссерлік қызметі үшін берілген «Оскар» сыйлығы (1973 ж.)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Произношение в оригинале
2. ↑  Fosse (pronounced FAW-see)

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Bob Fosse american choreographer.
**Гродеков ауылдық округі** – Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.

Әкімшілік құрамы
----------------

Құрамына Гродеково, Қызылдихан ауылдары кіреді. Орталығы – Гродеково ауылы.

Халқы
-----

Тұрғыны 6167 адам (2009).

Ауылдық округте Гродеково арта мектебі, Қызылдихан бастауыш мектебі, ауылдық клуб, кітапхана, дәрігерлік амбулатория, "Сенім" емдеу оралығы, "БМ" ЖШС-і бар.

Ауыл маңы табиғаты
------------------

Талас өзені - Қырғыз Алатауынан бастау алады, тереңдігі 1,3-2 м. Гродеково ауылын 3,5 км-дей бойлай ағады.
Ауылдық округтегі **Түйте каналы** мен **Кож каналы** ауылды көріктендіруге, көгеріштендіруге өз үлесін қосып келген су жүйелері.
**Костянкин тоғаны** - "ХХІ партсъезд" шаруашылығын ұзақ жылдар басқарған, білікті басшы А.Л.Костянкин есімімен аталады. Талас өзенінің сағасында қолдан жасалған тоған. Суды Талас өзенінен алады. Егістікті суғаруға да кеңінен пайдаланады.
**"Талас" шекара қақпасы** - Қырғызстан Республикасымен шекарада орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том Мұрағатталған 14 мамырдың 2019 жылы.
3. ↑  Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Жамбыл облысы Жамбыл ауданы ауылдық округтері |
| --- |
|  |
| 

 Айша бибі •
 Ақбастау •
 Ақбұлым •
 Аса •
 Бесағаш •
 Гродеков •
 Ерназар •
 Жамбыл •
 Көлқайнар •
 Қаракемер •
 Қараой •
 Қарасу •
 Қаратөбе •
 Қызылқайнар •
 Өрнек •
 Полатқосшы •
 Тоғызтарау 
 |

 |
**Қожамбаз атырабы** (түрікм. *Hojambaz etraby*) — Түрікменстанның Лебап уәлаятындағы атырап.

Тарихы
------

1925 жылы қаңтарда Түрікмен КСР Керкі округіне қарасты **Қожамбаз ауданы** болып құрылған.

1930 жылы қыркүйекте Керкі округі таратылып, Қожамбаз ауданы Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды.

1933 жылы ақпанда Керкі округі қалпына келтіріліп, Қожамбаз ауданы оның құрамына енді.

1939 жылы қарашада Қожамбаз ауданы жаңадан құрылған Шаржоу облысының құрамына енді.

1943 жылы желтоқсанда Қожамбаз ауданы жаңадан құрылған Керкі облысына берілді.

1947 жылы қаңтарда Керкі облысы таратылып, Халаш ауданы Шаржоу облысына қайтарылды.

1963 жылы қаңтарда Шаржоу облысы жойылып, Қожамбаз ауданы қайтадан Түрікмен КСР-нің тікелей бақылауына өтті.

1970 жылдың желтоқсанында аудан қайтадан қалпына келтірілген Шарджоу облысының құрамына енді.

1992 жылы 14 желтоқсанда Қожамбаз ауданы Лебап уәлаятының құрамына кіріп, **Қожамбаз атырабы** деп аталды.

2022 жылы 9 қарашада жойылған Дәулетлі атырабының Дәулетлі кенті мен оның әкімшілік бағынысындағы Ашқабад ауылы, сондай-ақ Берқарарлық, Қожақайран, Мирас, Бақташы, Таллымержен, Тазатұрмыс кеңесшіліктері Қожамбаз атырабының құрамына қосылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Указы Президента Туркменистана 28-го декабря
2. ↑  Түркіменстан Ұлттық Кеңесі Мәжілісінің қаулысы  (орыс.) (10 ноября 2022).
**Андер Эррера Агуэра** (исп. Ander Herrera Agüera; 1989 жылы 14 тамызда Бильбао қаласында туылды) — испаниялық және баскиялық футболшы, «Пари Сен-Жермен» футбол клубының жартылай қорғаушысы.

Клубтағы мансабы
----------------

### Реал Сарагоса

Алғашында жастар «Амистад» және «Сарагосу» клубтарында өнер көрсетті. 2008 жылы «Сарагосаның» қосалқы командасына ауысып кетті. Испания чемпионатында алғаш рет 2009 жылы 29 тамызда «Тенерифе» клубына қарсы 71 минутта Джермейн Пеннантты ауыстырып, алаңға шықты. Алғашқы голын жоғарғы дивизионда 6 желтоқсанда «Мальорки» клубының қақпасына соқты. 2009/10 маусымда жалпы Эррера 30 матч өткізіп, 2 голмен ерекшеленді. 

### Атлетик Бильбао

2011 жылы жазда «Атлетик Бильбао» Андерді 7,5 млн. евроға сатып алды. Алғаш ойыны 2011 жылы 18 тамызда Еуропа Лигасында «Трабзонспором» клубына қарсы өтті.

2013 жылы тамыздың аяғында «Атлетик» ағылшындық «Манчестер Юнайтедтің» ойыншыны 25 млн.фунтқа сатып алу туралы келісімін қабылдамады.

### Манчестер Юнайтед

2014 жылы 26 маусымда «Манчестер Юнайтед» қайтадан сатып алу туралы сұраныс жасады, осы жолы трансфер құны 29 млн.фунт болды. Осы күні испаниялық клуб контракты сатып алып, ойыншы Манчестер Юнайтдетің сатысына қосылып, 4 жылдық контракқа қол қойды. Алғашқы ресми матчын 2014 жылы 16 тамызда Премьер-Лиганың бірінші турында Суонси Ситиге қарсы ойнады. 14 қыркүейкте Юнайтед үшін алғашқы голын «Куинз Парк Рейнджерстің» қақпасына соқты.

Ұлттық құрамада
---------------

20 жасқа дейінгі Испания құрамасымен Эррера 2009 жылғы жастар әлем чемпионатына Египетқа барды. Турнирде 4 матч өткізіп, 2 гол соқты. Алайда, Испания 1/8 финалда Италияға 1:3 есебімен жеңіліп, турнирден шығып кетті.

2011 жылы жастар Еуропа чемпионатында Андер барлық матчтарды ойнап, командасында өте үлкен рөль атқарды. Бір голды алғашқы Англияға қарсы ойында соқты, ал екіншісін Эррера финалда Швейцарияның қақпасына соқты.

Жетістіктері
------------

### Атлетико Бильбао

* Еуропа Лигасының финалисті: 2011/12
* Испания Кубогінің финалисті: 2011/12

### Манчестер Юнайтед

* Англия кубогы 2015/16
* Англия лига кубогы 2016/17
* УЕФА Еуропа лигасы 2016/17
* Англия суперкубогы 2016

### Ұлттық құрама

* Жер-су ойындарының чемпионы: 2009
* Еуропа чемпионы

Сілтемелер
----------

* Манчестер Юнайтедтің ресми сайтында профилі

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
Twitter · Twitter |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Ортаққор · Instagram |
|  |
| Тематикалық сайттар | 
FootballDatabase.eu · National-Football-Teams.com · Soccerway · Sports-Reference.com · Transfermarkt · worldfootball.net |

 |
**Мел Колм-Килле Джерард Гибсон** (ағылш.  *Mel Colm-Cille Gerard Gibson)*; 3 қаңтар 1956 жыл, Нью-Йорк) – Америка, Аустралия актері, режиссері, сценарийші, продюсері. 

Отбасындағы он бір баланың алтыншысы. Алғашқы фильміне студент кезінде түскен. Түскен фильмдерінің көбі танымал. 90-шы жылдары Icon Productions кинокомпаниясын құрып, режиссерлік қырымен көріне бастайды. Екі рет үйленген. Бірінші некесінен жеті баласы, ал екіншісінен бір баласы бар. Түскен фильмдері: «Summer City» (1977), «The Chain Reaction» (1980), «Год опасной жизни» (1982), «Пьяный рассвет» (1988), «Смертельное оружие 3» (1992), «Выкуп» (1996), «Чего хотят женщины», «Патриот» (2000), «Бобёр» (2011), т.б.

Дереккөздер
-----------
**Арыс трагедиясы** — 2019 жылдың маусым айында Қазақстанның Түркістан облысында орналасқан Арыс қаласында болған жарылыстар сериясы. Әскери қоймада болған өрт адам шығынына, көптеген жарақаттарға және халықты жаппай эвакуациялауға алып келген ауыр экологиялық апатқа айналды.

Оқиға
-----

2019 жылғы 24 маусымда таңертең Арыс қаласында орналасқан әскери бөлімнің қоймасында өрт шығып, тез таралып, бірқатар жарылыстар тудырды. Қазақстан Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі жарылыстар әскери оқ-дәрілердің өртенуі нәтижесінде болғанын растады.

Жарылыстардан бір адам қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. Зардап шеккендердің 25-і Шымкенттегі №1 қалалық ауруханаға жеткізілді, олардың ішінде бес бала болды. Бірнеше ауыр жарақат алғандар реанимацияға жатқызылды. Атырау аудандық ауруханасында 34 зардап шегушіге медициналық көмек көрсетілді.

Түркістан облысының әкімі облыста төтенше жағдай жариялап, ондаған мың тұрғын Арыс қаласынан эвакуацияланды. Эвакуация билік берген көліктердің көмегімен де, тұрғындардың өз бетінше де әртүрлі көлік әдістерін қолдана отырып жүргізілді.

Реакция және салдары
--------------------

2019 жылғы 24 маусымда кешке Қазақстан Қорғаныс министрі Нұрлан Мекекбаев пен Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев жарылыстар салдарынан бір адамның қайтыс болғаны туралы брифинг өткізді. Сондай-ақ, жарылыстар әлі де жалғасуда және қауіп жойылмайды деп хабарланды. Қорғаныс министрі радиация қаупінің жоқтығын атап өтті.

Арыстағы жарылыстар туралы ақпарат әлеуметтік желілер арқылы тез тарады. Жергілікті тұрғындар жарылыс сәттері мен ауадағы қалың түтінді бейнелейтін бейнежазбалар жариялады.

Мамандар мен экологтар әскери қоймадағы жарылыстар мен өрттен туындаған экологиялық залалдың көлемін бағалауға кірісті. Ықтимал салдарды бейтараптандыру және қоршаған ортаға әсерді шектеу шаралары жүргізілді. 

Қ.Ж. Тоқаев 12 маусымды аза тұту күні деп жариялады.

Сілтемелер
----------

*
*Басқа мағыналар үшін Айбас (айрық) деген бетті қараңыз.*
**Айбас**  — Атырау облысы, Исатай ауданы, Тұщықұдық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы - Аққыстау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 123 км-дей жерде.

Халқы
-----

1989 жылы елді мекенде 146 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 656 адам (351 ер адам және 305 әйел адам) болса, 2009 жылы 562 адамды (311 ер адам және 251 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

1917 жылы Кеңес үкіметі орнап, жаңадан әкімшілік басқару жүйесі - болыстық атқару комитеті құрылғанда оған Айбас атауы беріледі. Кейін ауылдық кеңес те осылай аталған. Айбас Беріш-Жайық руының азаматы Сатыбалдының үлкен баласы болған. 1957-1997 жылдары Чапаев атындағы кеңшардың жазғы мал жайылымы болды. Кеңшар тарағаннан бері оны жеке шаруа қожалықтары қоныс етеді. Айбас - Нарын құмының дәл ортасындағы атақты жайлау. Кей деректерге қарағанда бұл жерді Бөкей хан заманында Айбас деген старшина билеген.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Уикимапияда

Дереккөздер
-----------

1. ↑  1989 жылғы Қазақ КСР бойынша Бүкілодақтық халық санағының қорытындылары. 3 том
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том
3. ↑  Исатай ауданы, «Арыс» баспасы, Алматы 2003 ISBN 9965-17-1165


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Атырау облысы Исатай ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Айбас •
 **Аққыстау** •
 Амангелді •
 Ауқайраң •
 Жанбай •
 Жаңа Жанбай •
 Жасқайрат •
 Зинеден •
 Исатай •
 Қызылүй •
 Мыңтөбе •
 Нарын •
 Өркен •
 Тұщықұдық •
 Хамит Ерғалиев •
 №17-темір жол айрығы 
 |

 |
**Майкөмген ауылдық округі** — Атырау облысы Жылыой ауданындағы әкімшілік бірлік. Оңтүстігінде Маңғыстау облысымен, солтүстігінде Қосшағыл ауылдық округімен шектеседі.

Әкімшілік құрамы
----------------

Құрамына Майкөмген ауылы кіреді. Орталығы – Майкөмген ауылы. Округ құрамында болған *Аққұдық* ауылы 2013 жылы таратылған.

Сипаттамасы
-----------

Аумағы 78004 га. Жайылым 3243 га, басқалай жерлер 56867 га. Округ орталығы аудан орталығы Құлсары қаласынан оңтүстікке қарай 60 шақырым қашықтықта орналасқан. Округ аумағынан Атырау-Ақтау тас жолы, Атырау-Маңғыстау темір жолы өтеді.

Тарихы
------

Жылыой ауданының Майкөмген ауылдық округі 2002 жылы Атырау облысы әкімінің 21.06.2002 жылғы №186 Қаулысы және 29.08.2002 жылғы №221-ІІ-ХІХ сессиясының шешіміне сәйкес Ақкиізтоғай селолық округінен бөлініп, бұрынғы асыл тұқымды «Коммунизм таңы» кеңшары аумағы негізінде құрылған.

Географиялық жағдайы
--------------------

Климаты қуаң, континенттік, жазы ыстық, қысы суық. Қаңтардың орташатемпературасы– 8ºС. Солтүстігінде - 14ºС, кейде - 30ºС дейінгі аязды күндер болады. Шілденің орташа температурасы +30-31ºС аралығында.
Ауыл көлемі негізінен шөл-шөлейт аймақ зонасына жататындықтан ылғалы аз, жері ащы, сорлы жерлерге тән өсімдіктер өседі. 
Ауыл аумағындағы жануарлар дүниесінде негізінен кемірушілер, бауырымен жорғалаушылардың үлесі басым. Кездесетін негізгі жануарлар: қасқыр, түлкі, қарсақ, борсық, күзен, т.б.

Халқы
-----

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1279 адамды құрайды.

| Елді мекен | Халқы,адам (1989) | Халқы,адам (1999) | Халқы,адам (2009) | Халқы,адам (2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Майкөмген | 940 | 1038 | 379 | 1279 |
| *Аққұдық* | 381 | 325 | 190 | - |

Ауылдық округтегі өндірістік кәсіпорындар, мекемелер және басқа құрылымдар
--------------------------------------------------------------------------

* шаруа қожалығы -14
* пошта бөлімшесі -1
* дүкендер -3
* асхана, шайхана -2

Негізгі экономикалық және әлеуметтік көрсеткіштер
-------------------------------------------------

* мал саны барлығы: оның ішінде -9 512 бас

- ірі мүйізді қара -1 887 бас  

- жылқы -566 бас  

- түйе -1 264 бас  

- қой және ешкі -5 795 бас

* ет өндіру -1 640 тонна
* сүт өндіру -740 тонна
* жүн өндіру -16,7 тонна

Мәдени-әлеуметтік сала
----------------------

* аурухана -1
* мектеп -1
* кітапхана -1
* автокөлік, барлығы -167

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жылыой ауданы бойынша 2022-2023 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарын бекіту туралы
2. ↑  "Қазақ энциклопедиясы", X том
3. ↑  Атырау облысы Жылыой ауданы Қосшағыл селолық округінің Тұрғызба және Майкөмген селолық округінің Аққұдық елді мекендерін тарату туралы
4. ↑   Мұрағатталған 17 шілденің 2020 жылы. Майкөмген ауылдық округ әкім аппараты
5. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары
6. ↑  Төлеуов Наурызбай. Ақкиізтоғай жылнамасы 1928-2018 жж. Атырау, «Ақ Жайық», 2022. ISBN 978-601-7876-78-4


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Атырау облысы Жылыой ауданы ауылдық округтері |
| --- |
|  |
| 

 Ақкиізтоғай •
 Жаңа Қаратон •
 Жем •
 Қараарна •
 Қосшағыл •
 Құлсары •
 Майкөмген
 |

 |
**Полинезия** – бірнеше аймақтан, аралдардан құралған географиялық аудан.«Полинезиялықтар» деп, әдетте Австралия, Жаңа Зеландия, Жаңа Гвинея елдері мен Малай архипелагы аралдарының тұрғындарын атайды. Сондай-ақ, Тынық мұхиттың маңында шашырай орналасқан аралдардың да жалпылама атауы осындай. Полинезияның жергілікті тұрғындары бірнеше жылдар бұрын Африкадан келген. Кейін еуропалықтар бұл жерге өз колонияларын орнатты. Алғашқы қоныстанушылар Папуа және Папуа Жаңа Гвинеядан Соломон аралдарына келіп, Вануату, Жаңа Каледония және Фиджи аралдары мен Меланезия архипелагының маңына жағалай орын тепкен. Гвинеяның байырғы тұрғындары «папуастар» деп аталады. Таити аралдары – полинезия, француз және азиялықтардың мәдениеті тоғысқан өлке. Сондай-ақ, тұрғындардың жартысы фиджилер болса, қалғандары үндістер. Олар үйлерінің қабырғасын тоқылған бамбук пен шөптерден тұрғызса, төбесін сабаннан жасалған шатырмен жабады. Панданнан14 тоқылған кілемдер жерге төселеді. Жаңа Зеландияның байырғы тұрғындары «маорилер»деп аталады. Олар полинезиялықтардың қатарына кіреді және Жаңа Зеландия халқының 10 пайызын құрайды.

Дереккөздер
-----------



ӘЛЕМ ХАЛЫҚТАРЫ. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 32 бет. – Сер.: «Балаларға арналған танымдық энциклопедия». ISBN 9965-26-448-1

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Аустралия және Океания халықтары |
| --- |
|  |
| Бұл {{Әлем халықтары}} үлгісінің бір бөлігі |
|  |
| 
Абеламдар • Англоаустралиялықтар • Англо Жаңазеландиялықтар • Атони • Аустралиялықтар • Бонгу • Канаки • Киваи • Кирибати • Косраэ • Мамбаилар • Мангарева • Маори • Маркиздер • Маршалдықтар • Медлпа • Меланезиялық • Микронезиялықтар • Науру • Ниуэ • Папуастар • Паумоту • Питкэрндіктер • Полинезиялықтар • Понапе • Ротума • Самоалықтар • Таитилықтар • Токелауандықтар • Тробиандықтар • Труктер • Тубуайлар • Увеа • Фаталуку • Фиджилықтар • Форе • Футуна • Чаморро • Чимбу • Яп • Ятмул |

 |
*Corvus corax*
**Құзғын** (лат. *Corvus corax*) - торғайлар отряды қарға тұқымдасына жататын құс. Торғай тәрізділердің ең ірісі.

Биологиялық сипаты
------------------

* Дене тұрқы 60-65 см, салмағы 0,8-1,5 кг-ға жетеді.
* Түсі қара болады, бірақ көк не жасыл түсті металл сияқты жылтырап құбылып тұрады.
* Тұмсығы өте жуан және бөтегесіндегі қауырсындары ұзын, қандауыр пішінді келген.
* Сирақтары ұзын, аяқтары біркелкі қара түсті, тырнағы өткір.

Таралуы аймағы мен өрісі
------------------------

Еуразияда, Солтүстік Америкада, Солтүстік және Орталық Африкада сирек таралған. ТМД-да орманды аймақтардың солтүстігінен шөлдала мен таулы жерлерге дейін кездеседі. Өзен жағалауларындағы жарларды, жартастарды, биік ағаштарды мекендейді.   

Ұшқан кезде қанаттарын сирек қағады, көбіне қалықтап ұшады. 4000 биіктікке дейін көтеріледі.
  

Ересектері ұя салған жерінде қыстайды, ал жас құзғындар үлкен топ құрып, қолайлы орындарға көшіп, үнемі қоныс ауыстырып отырады.

Көбеюі
------

Жұптары тұрақты. Қазақстанның оңтүстік аумағында ақпанның алғашқы жартысында, солтүстік аймағында наурыз айында ұя салады. 4-6-дан жұмыртқалайды, жұмыртқалары көгілдір жасыл, қошқыл секпілді болады. Мекиені жұмыртқасын 19-21 күндей басып, балапан шығарады.

Қоректенуі
----------

Құзғындаржем талғамайды, көбінесе өлексемен қоректенеді. Зиянды кемірушілермен, өлекселермен қоректеніп, табиғатты тазартып пайда келтіреді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  BirdLife International (2009). *Corvus corax*. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 23 қараша 2009.
2. ↑  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д. профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3
3. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Ерлан Ерғалиұлы Алдажұманов** (26 наурыз 1966, Семей, Семей облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы ҰҚК Жоғары қолбасшылығының өкілі, генерал-майор, Қазақстан Республикасы ҰҚК Төрағасының орынбасары – Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің директоры (2022 бастап).

Өмірбаяны
---------

1966 жылы 26 наурызда Семей қаласында (Семей облысы) дүниеге келген.

1987 жылы Ф.Е.Дзержинский атындағы Жоғары шекаралық қолбасшылық училищені бітірген.

1990-1998 жылдары — ТМД сыртқы шекараларын күзету бойынша Тәжікстан Республикасы аумағында қызмет атқарды.

1999-2014 жылдары — ҚР ҰҚК Шекара қызметінде офицерлік және басшылық лауазымдарда қызмет атқарды.

2014 жылдың қарашасынан 2019 жылдың қыркүйегіне дейін — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметі директорының бірінші орынбасары — Бас штабының бастығы болды.

2019-2020 жылдары — ҰҚК Шекара қызметі «Оңтүстік» өңірлік басқармасының басшысы болды.

2020-2022 жылдары — ҰҚК Шекара қызметі Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің басшысы болды.

2022 жылдың 23 мамырында Қазақстан Республикасы ҰҚК төрағасының орынбасары — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің директоры болып тағайындалды.

Сілтеме
-------

* Параграф

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасы ҰҚК
2. ↑  Тоқаев Шекара қызметінің жаңа басшысын тағайындады
**Қылкөпір** - пьесалар. Авторы Арғынбай Бекбосын.

Қысқаша мазмұны
---------------

Белгілі журналист-жазушы қоғам қайраткері Арғынбай Бекбосынның бұл жинағына "Төле бидің төрелігі", "Ньюрнбергтен бұрын" және "Өткелдегі шайқас" атты дармалық шығармалары топтастырылған. Оларда қазақ халқының жоңғар шапқыншылығы,екінші дүниежүзілік соғыс және кеңестік империя күйреп, азаттық алу секілді қылкөпірге бергісіз қиын да алмағайып кезеңдердегі өмір-болмысы елес береді.

Шығарма кейіпкерлері
--------------------

· Төле би - қазақтың төбе биі
· Қосы Сәмбетұлы - қазақ батыры
· Дорж - жоңғар түмен басы
· Батчулун - жоңғар биі
· Жоңғар жүзбасы, Қазақ, қалмақ сарбаздары

Автор туралы
------------

Арғынбай Бекбосын 1937 жылы 17 маусымда Жамбыл облысының Байзақ ауданындағы Қарасу ауылында туған. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. Әр жылдары Алматы жоғары партия мектебінде, КОКП Орталық комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясында, АҚШ-тың Колорадо университетінде білімін жетілдірген. Жамбыл облыстық радиосының тілшісі, Қазақ радиосының Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарындағы меншікті тілшісі, Жамбыл облыстық «Еңбек туы» ғазетінде бөлім меңгерушісі, Жамбыл аудандық «Шұғыла» газетінің редакторы, Жамбыл облыстық партия комитетінің бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі нұсқаушысы болған. 1985-1994 жылдары Жамбыл облыстық «Ақ жол», «Еңбек туы» газетінің редакторы болып жұмыс істеді. 1994 жылғы наурызда Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің, 1995 жылғы желтоқсанда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды. Онда Халықаралық істер, Қорғаныс және Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінде мүше бола жүріп, бірталай аса маңызды заң жобалары бойынша жұмыс тобын басқар ды. Депутаттық қызметімен қоса ҚР Президенті жанындағы Жоғарғы Тәртіптік Кеңестің, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі міндеттерін атқарды. 1999 — 2003 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс бөлімінің меңгерушісі болып қызмет еткен. 2003 жылдан бастап зейнеткер. Тараз Мемлекеттік М.Х.Дулати атындағы мемлекеттік университеттің профессоры.

Дереккөздер
-----------

Бекбосын А. Қылкөпір: Пьесалар. - Алматы: "Өнер", 1999. - 128 бет.
Үлгі:Infobox company

**WebMoney** немесе **WebMoney Transfer** (айтылуы "Вебма́ни") - электрондық төлем жүйесі. 2012 жылдың соңғы деректеріне қарағанда, 20 000 000 аккаунтқа қызмет көрсетеді. Жүйеде адамдардың жеке электрондық ақшалары айналуда. Ресми сайтында "дүние жүзілік төлем жүйесі" болып аталған. Бұл жүйенің негізгі администраторы және иесі -Лондонда тіркелген WM Transfer Ltd. компаниясы. Техника сервистары және негізгі базасы Ресейде орналасқан. Электрондық валютаның бірнеше түрі бар. Олардың ең көп таралғандары:

WMR — Орыс рублі

WME — Еуро

WMZ — Америка доллары

WMB — Беларусь ақшасы

WMG — 1 грамм алтын, т.б.

Әрбір валюталық ақша опреацияларына әр-түрлі компаниялар жауап береді. Мысалға:

WMR-операцияларына ЖШҚ «ВМР», Ресей.

WME-операцияларына Netec Financial ltd.компаниясы, Швейцария.

WMZ-операцияларына Amstar Holdings Limited компаниясы, Ирландия.

WMB-операцияларына жауапты - ОАО «Технобанк», Беларусь.

WMG-операцияларына жауапты - WM Metals FZE, Біріккен Араб Әмірліктері

Бұл жүйе 1998 жылдан бері келе жатыр.
**Әбілқайыр хан даңғылы** - Ақтөбе қаласының бас көшелерінің бірі. Бұрынғы Ленин даңғылы. 18 ғасырда кіші жүздің , әскери қолбасшы, көрнекті мемлекет қайраткері Әбілқайырдың құрметіне аталған. Даңғылды Киселев, Скулкин, Мәметова, Ғ. Жұбанова, Оспанов көшелері, Абай, Ә. Молдағұлова даңғылдары қиып өтеді. Бұл даңғылда облыс әкімшілігінің ғимараты, "Каз телеком" кеңсесі, Орталық саябақ, Ақтөбе орталық мешіті, "Нұрдаулет" сауда орталығы, "Ақтөбе" қонақ үйі, оқушылар Сарайы, "Қоныс" спорт сарайы, "Жұлдыз" кинотеатры, орталық стадион, "Мәдениет" сауда үйі, басқа да әсем ғимараттар орналасқан. Қазіргі заманғы үлгіде салынған көп қатарлы тұрғын үйлер, ғимараттар көріктілігімен көз тартады. Даңғылда халық ақыны Н.Байғаниннің, Кеңес Одағының батыры ВИ.Пацаевтың қоладан құйылған ескерткіштері орнатылған.. Гүлзарда ағаштардың бірнеше түрі өсіп тұр, гүл алаңдары бар, екі субұрқақ жұмыс істейді, қала халқы серуендейтін, демалатын орындар көп. Әбілқайыр хан даңғылы облыс орталығының ең әсем, ең сәулетті, түзу көшесі саналады.

Әбілқайыр хан ескерткіші
------------------------

Әбілқайыр хан ескерткіші Облыс әкімшгілігінің үйі алдында 2000 жылы орнатылған. Тұғырдың биіктігі- 2,8 м, ені- 2,1м, ұзындығы-55,8 м. Ескерткіштің жалпы биіктігі-6,5 м, тұғырға дейін жерден биіктігі - 3 м, жерден жалпы биіктігі- 12,3 м. Тұғырдың материалы - Қордай граниті. Ескерткіш қоладын құйылған. Салмағы - 11,2т. Авторы Ескен Сергебаев - ҚР еңбек сіңірген қайраткері. Сәулетшілері- Б. Егінбаев, н. Қожағұлов

Дереккөздер
-----------

* "Ақтөбе" энциклопедиясы-2001жыл
Фиджилықтар
**Фиджилықтар** — Фиджи аралдарының байырғы халқы, елдегі мекендейтін негізгі екі халықтың бірі. Саны — шамамен 700 мың адам, Фиджида — 475 739 (2007). Сонымен қатар Жаңа Зеландияда, Австралияда, Канадада тұрады. Антропологиялық типі және мәдениеті бойынша меланезиялықтар мен полинезиялықтар арасындағы аралық орында.

Екі фиджи тілдерінде сөйлейді: батыс фиджи және шығыс фиджи. Біріншісі полинезия тілдеріне өте жақын, екіншісі ротума тілімен бірлескен. Бірігіп олардың барлығы океания тілдерінің құрамындағы орталық тынық мұхит топ тармағын құрайды. Әдеби фиджи мбау диалектінің негізінде құрылды. Жазуы XIX ғасырдан бастап латын негізінде.

Діні бойынша негізінде протестанттар (методисттер және т.б.).

Шығу тегі
---------

Шығу тегі бойынша фиджилықтар ең алдымен меланезиялықтармен байланысты. Олар аралға бірінші болып қоныс аударған. Таулы жерлерді мекендейтін фиджилықтар меланезиялық ерекшеліктерін көбірек сақтаған. Сонымен қатар фиджилықтардың этногенезінде тонгалықтар және самоалықтар қатысқан.

XIX ғасырда фиджилықтар біртұтас этнос ретінде Ұлыбританияның отарлық үстімдік жағдайында қалыптасты.

Кәсібі
------

Негізінде егін шаруашылығымен (таро, ямс, маниок, банандар, кокос пальмасы), балық аулаумен және мал шаруашылығымен айналысады.

Фиджилықтар регби-7-ні өте жақсы ойнайды, лучше всех на свете.

Тұлғалары
---------

Осеа Колинисау — Олимпиада чемпионы.

Дереккөздер
-----------



Үлгі:Тақырыптардағы Меланезия
**Атомдық спектр**  — еркін немесе әлсіз әсерлесетін атомдардың (мыс. газ, бу) жұтылу және шығару спектрі. Ол атомның энергия деңгейлері арасындағы кванттық ауысулар нәтижесінде пайда болады. А. с. сызықтық спектр болып есептеледі, яғни олар жеке-жеке спектрлік сызықтардан тұрады. Спектрлік сызықтардың әр қайсысы Бордың жиіліктер шарты бойынша һ= Еі - Eк, (мұндағы h — Планк тұрақтысы) атомның Еі және Ек екі энергия деңгейі арасындағы ауысуға сәйкес келеді. Спектрлік сызықтар толқын ұзындығы (=), жиілік ()с/с, мұндағы с — жарық жылдамдығы) және фотон энергиясы (h) арқылы сипатталады. А. с-лерге энергиясының айырымы бірнеше эВ-тан аспайтын сыртқы электрондардың энергиялық деңгейіндегі ауысулар нәтижесінде пайда болатын, инфрақызыл (толқын ұзындығы бірнеше нм-ге дейінгі) және ультракүлгін спектрлер, сондай-ақ энергиясының айырмасы 1031104 эВ-қа жететін ішкі электрондардың энергиялық деңгейіндегі ауысулар кезінде пайда болатын рентгендік спектрлер, радиожиіліктегі спектрлер (атомның нәзік түзілісі мен аса нәзік түзілісі деңгейлеріндегі ауысуға сәйкес келетін) жатады. А. с-дің түрі берілген элемент атомының құрылысына ғана емес, сыртқы факторларға да (температура, қысым, электр және магнит өрістері) тәуелді. Ең қарапайым А. с. (сутек атомдары мен сутек тектес иондардың А. с-і) белгілі заңдылық бойынша орналасқан спектрлік сызықтар — спектрлік серияларды түзеді. Екі не одан да көп сыртқы электрондары бар атомдардың А. с-і күрделі болып келеді. Күрделі спектрлерде серияларды бір-бірінен ажырату қиын. А. с. сызықтарының нәзік түзілісі және аса нәзік түзілістері болады. Бұлар электронның спинімен (нәзік түзіліс) және атом ядросының магниттік және электрлік моменттерімен (аса нәзік түзіліс) байланысты. Электронның спиндік және орбиталық магниттік моменттерінің әсерлесуі атомның энергия деңгейлерінің бірнеше деңгейшеге жіктелуін (нәзік түзіліс) тудырады. Осының нәтижесінде атомның спектрлік сызығы бірнеше құраушыға жіктеледі. Осы сызықтар тобын мультиплет деп атайды. А. с-ді зерттеу атом құрылысын анықтау кезінде, спектроскопия мәселелерін шешуде т.б. маңызды рөл атқарады.
**Өтеміс қажы** (толық аты-жөні: Өтеміс қажы Маулана Мұхаммед Дусти,туған-өлген жылдары белгісіз) — 16 ғасырдағы Хиуа тарихшысы, «Шыңғыснама» атты тарихи хрониканың авторы. Ол өзбектің Хорезмді билеушісі (1515-1525) Ілбарсханның (Ильбарс) қол астында қызмет атқарды, қыпшақ даласында билік құрған Шыңғысханның ұрпақтары тарихи шығармалардан кейбір хандардың есімін кездестіргенмен, олардың билік құрған кездегі жағдайларын анықтай алмады. Дегенмен үздіксіз іздену нәтижесінде ол «Шыңғыснаманы» жазып шықты. Бұл шығарманың екі нұсқасы бар. Толық нұсқасы Стамбулда, толық емес данасы Ташкентте сақтаулы. Екінші нұсқасындағы хрониканың, жылнаманың Тоқтамыс жайын баяндайтын тарауы бізге жетпеген. Ол Хорезмнен Еділ бойына, онан әрі Каспий теңізі жағалауынан оңтүстікке қарай саяхат жасаған.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы
**Андрей Крамарич** (xорв. *Andrej Kramarić*; 19 маусым 1991, Загреб, Югославия) — хорват футболшысы, «Хоффенхайм» клубы мен Хорватия құрамасының шабуылшысы.

Клубтық карьерасы
-----------------

Загребтің «Динамо» командасының тәрбиеленушісі. Балалар және жасөспірімдер клубында ойнап-ақ 450-ден аса гол соғыпты. Бұл да өзіндік бір рекорд.

Кәсіпқой карьерасын 2009 жылы бастады. 24 мамырда Хорватия біріншілігінде "Загребке" қарсы ойнады.

Келесі маусымда еуротурнирлердегі дебютін өткізді. 15 шілде күні Чемпиондар Лигасының іріктеуінде Арменияның "Пюник" клубымен ойында алаңға шықты. 2009/10 маусымда Хорватия чемпионатында 24 кездесуде алаңға шығып, 7 голдың авторы атанды.

2012 жылы ақпанда "Локомотива" клубына жалға берілді. Бір маусымнан соң туған клубына қайта оралды. Бірақ негізгі құрамда орын жетіспей, ойын практикасын жетілдіру үшін "Риека" клубына кетті.

2015 жылы "Лестер Ситимен" үш жылдық келісім шарт жасасты. Бірақ сол маусымның ортасында-ақ "Хоффенхаймға" жалға кетті. Крамаричтің ойынына көңілдері толған германиялық клуб басшылары 2016 жылы жазда футболышын толығымен сатып алды.

Ұлттық құрамада
---------------

Хорватияның барлық жастар құрамасында ойнады. Ал Ұлттық құрамаға алғаш рет 2014 жылы шақырту алды. 4 қыркүйек күні Кипрге қарсы ойында алаңға шықты да, 18 минутта Манджукичке нәтижелі пас берді. Бес күннен соң Мальта құрамасының қақпасына тұңғыш голын соқты.

2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

Жетістіктері
------------

* «Динамо» (Загреб)
* Хорватия чемпионы (2): 2009/10, 2010/11
* Хорватия кубогы (2): 2010/11, 2013/14
* Хорватия суперкубогы: 2014

Дереккөздер
-----------

1. ↑
*Басқа мағыналар үшін Саумалкөл деген бетті қараңыз.*
**Саумалкөл** – Нұра алабындағы ағынсыз көл.

Географиялық орны
-----------------

Ақмола облысы Егіндікөл ауданы жерінде, Жұмай елді мекенінен батысқа қарай 4 км жерде.

Гидрографикасы
--------------

Теңіз деңгейінен 316,2 м биіктікте орналасқан. Аумағы 13,2 км2, ұзындығы 6,8 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 20,7 км. Теңіз-Қорғалжын ойысындағы көлдің құмсаздақты жағасы көбіне жайпақ болып келеді. Көлге көктемде жылғалар мен еріген қар суы құйылады. Суы тұзды, қараша айының басында қатып, сəуірдің соңғы онкүндігінде ериді. Суында балық өседі. Алабы – шабындық.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Кая Роус Скоделарио** (ағл. Kaya Rose Scodelario) (. 13 наурыз 1992 жыл, Лондон, Ұлыбритания) .Көбінесе Каяны жасөспірімдердің сүйікті телехикаясы «Молокососы»- дағы Эффи Стонем рөлімен, Джеймс Дэшнердің «Лабиринтте жүгіруші» (Бегущий в лабиринте) фильмінде Терезаның рөлімен, Эмили Бронтенің «Түнерген асудан өту» (Грозовой перевал) фильмінде Кетрин Эрншоның рөлімен танымал болған британдық әртіс қыз.

### Өмірбаяны

Кая Роуз Хамфри-Паддингтоне, Лондон, Англияда туған болатын.Әкесі ағылшындық Роджер Хамфри(22 қазан 2010 жылда қайтыс болды.).Анасы бразилиялық.Ол португаль тілін еркін меңгерген.Каяның ата-анасы ол кішкентай қыз болғанда айрылысып кеткен болтын.Қызын анасы өзі жалғыз тәрбиелеген болатын, сондықтанда Кая анасының тегін алған болатын.

### Жеке өмірі

Кая Скоделарио (шын есімі — Кая Роуз Хамфри) 1992 жылы Англия мемлекеті Лондон қаласы Паддингтон елдімекенінде дүниеге келген. Оның әкесі - Роджер Хамфри ағылшын азаматы (2010жылы 22 қарашада өмірден өткен), анасы – бразилия азаматшасы және португал тілін жетік меңгерген. Кая кішкентай нәресте кезінде ата-анасы ажырасып, кейін оны анасы тәрбиелеген. Сол себепті Кая анасының тегін атына жаздырған. 2007 жылы Кая өз мансабын «Молокососы» жастарға арналған телесериалда бастайды. Осы сериалға түскенінің арқасында Каяны басқа фильмдерге түсіге шақырады. Оның ішіндегі ең танымалы «Титандар шайқасы» болып табылады. Кая сонымен қатар «Аш ойындар» (Голодные игры) фильмінде Китнисс Эвердиннің рөлінде өз бағын сынап, үміткерлер қатарында болды. Ал «Лабиринтте жүгіруші» (Бегущий в лабиринте) фильмінде басты рөлдердің бірі болған Терезаның кейпіне енді.
2008 жылы Кая өзінің скинс телехикаясындағы әріптесі Джеком О`Коннелмен кездескен болатын.Сол жылдары ол Лондонда өз бетімен жеке пәтерде тұрған болатын.Оның ойынша әр әйел адам тәуелсіз болуы керек.Кейін ол Бенджамином Уокер мен кездесетінін жариялаған болатын. 2014 жылдың 29 желтоқсанында олар атасқандықтары жайлы жұртқа мәлімдеген болатын.Кая Арсенал футбол клубының жанкүйері болып келеді.

Қызықты мәліметтер
------------------

• Өзінің бразилиялық анасының арқасында Кая португал тілін жетік меңгерді.
• Англиялық «Арсенал» футбол клубының жанкүйері болып табылады.
• Ол өзінің сенімділігін арттыруға себебін тигізген диспексиямен ұзақ уақыт күресті.
• 2010 жылы Кая «FHM» журналының жариялауы бойынша «Әлемнің 100 дене пішіні ең сымбатты әйелдері» рейтингі бойынша 13 орынды иеленді.
• Арнольд Шварцнеггердің үлкен табынушысы болып табылады.

Бейнебаяндардағы түсірілімдер
-----------------------------

• 2010 — «She Said» (Plan B)
• 2010 — «Stay Too Long» (Plan B)
• 2012 — «Candy» (Робби Уильямс)

### Фильмографиясы

* 2007—2013 Молокососы
* 2009 Луна
* 2010 Битва титанов
* 2010 Заточка
* 2011 Грозовой перевал
* 2012 Настоящая любовь
* 2012 Twenty8k
* 2012 Сейчас самое время
* 2013 Саутклифф
* 2013 Эмануэль и правда о рыбах
* 2014 Бегущий в лабиринте

Дереккөздер
-----------

 Мұрағатталған 13 ақпанның 2015 жылы. Кая Скоделарио
***Жарықбаев Құбығұл Бозайұлы*** - 1929 жылы Ақтөбе облысы Алға ауданы Көкбұлақ ауылында дүниеге келген. Ғалым, педагогика ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері. 1946 жылы Ақтөбе мұғалімдер институтын және 1951 жылы ҚазМУ-ды бітірген. 1951- 1958 жылдар аралығында Қызылорда педагогикалық институтында ассистент, 1958-1977 жылдар аралығында Шымкент педагогикалық институтында аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, 1977-1987 жылдары ҚазМУ- де доцент, кафедра меңгерушісі болды. 1987 жылдан ҚазҰУ-де профессор, 1998 жылдан Этнопедагогика және этнопсихология орталығының директоры қызметтерін атқарады. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты: Қазақстандагы психологиялық және педагогикалық ой-пікірлердің даму тарихы, этнопсихология мәселелері. Ол Алаш қайраткерлерінің психологиялық және педагогикалық мұралары жөнінде бірқатар ғылыми еңбектер жазған.

Қысқаша өмірбаяны
-----------------

1946 Ақтөбе мұғалімдер институтын;  

1951 ҚазМУ-ді бітірген.  

1951 — 58 ж. Қызылорда педагогика институтында ассистент;  

1958 — 77 ж. Шымкент пед. ин-тында аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі;  

1977 — 87 ж. ҚазМУ-де (қазіргі ҚазөУ) доцент, кафедра меңгерушісі болды.  

1987 жылдан ҚазөУ-де професор;  

1998 жылдан Этнопедагогика және этнопсихология орталығының директоры қызметтерін атқарады.

Еңбектері
---------

ұылы-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты: Қазақстандағы психология және педагогика ой-пікірлердің даму тарихы, этнопсихология мәселелері. Оның еңбектерінде қазақ халқының сан ғасырлық психология ұғым-түсініктері жан-жақты талданған. Шығармалары: Краткий библиографический указатель по психологии (1917 — 1967), А.-А. 1967; Развитие психологической мысли в Казахстане, А.-А. 1968; Тұрмыс және денсаулық, А. 1970; Әдеп және жантану, А. 1996; Қазақ психологиясының тарихы, А. 1996; Этнопсихология, А. 1998; Жүсіпбек Аймауытұлының психологиялық көзқарастары, А. 2000.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
2. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6