recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Шәкімова Бәкеш** (28 қараша 1928 жылы туған, Павлодар облысы Баянауыл ауданы) – медицина ғылымының докторы (1973), профессор (1973). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген жоғары мектеп қызметкері (1981).

Қысқаша өмірбаяны:
------------------

* 1951 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген;
* 1954 жылдарыЛенинград (Санкт-Петербург) мемлекеттік медициналық институтының аспирантурасын бітірген;
* 1955 жылдан осы оқу орнында ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарған.

Еңбектері:
----------

*«Клинические варианты течения ревматизма у взрослых и его исходы в условиях г. Алма-Аты»* тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Ғылыми еңбектері ревматология мәселелеріне арналған. Бехтерев ауруын емдеу жолдарын тауып, осы аурулардың профилактикасы мен диагностикасы мәселелерін анықтады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан ұлттық энциклопедиясы
**Абак**(гр. *abakіon*, лат. *abacub – тақта, есептеу тақтасы*) – 

* 1) арифметикалық есептер шығаруға арналған тақта. Есептеу амалдары әрбір жолына қойылған ұсақ тастар мен дөңгелек сүйектердің орнын ауыстыру арқылы орындалады;
* 2) номографияда – есептеуге арналған ерекше құрал.

Классикалық архитектура ордерлерінде абак әдетте шаршы үлгіде болып, шеті түзу (дорилік, ионилік ордерлер) немесе иілген (коринфтік ордер) түрде кездеседі.

Абак
Есептеуіш құрал, параллель жатқан екі сырғанақ стержень мен бусинкадан тұрады. Бусинкалар ондық санды көрсетсе, стерженьдер – ондық разрядтқа сәйкес келеді. Абак ежелгі Вавилонда пайда болған, қазіргі таңдағы сандық калькулятордың негізі осы құралға негізделген. Орта ғасырларда Еуропа саудагерлері арасында және араб елінде кең қолданыста болған, бірақ уақыт өте келе араб сандары бар құрал қолданылып, абактың орнын басқан. 18 ғасырдан соң Еуропада да аз қолданыста болды, дегенмен Орталық Шығыс, Қытай және Жапонияда әлі де пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
2. ↑  Encyclopedia Britannica ISBN 978-5-17-038532-4
**Бәрібаев атындағы көше (Алматы)**

Көшеге мемлекет қайраткері, 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысына қатысушы, Жетісу облыстық мұсылмандар бюросының өкілі Жұбаныш Бәрібаевтың есімі берілген. Бәрібаев Жұбаныш (1898-1927) Верный уезіне қарасты Жылыбұлақ ауылында (қазіргі Алматы облысы) дүниеге келген.

Көше Медеу ауданында Горький атындағы саябақтың батыс жағында оңтүстікке қарай Мақатаев көшесінен басталып, Төле би көшесіне дейін созылып жатыр. Қаланың Гоголь, Қазыбек би, Айтеке би көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Каракольская көшесі. **Көшенің ұзындығы** - 970 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
**Гот жазуы** - әріптері бұрышталып, сүйірленіп, ұзынша болып келген латын жазуының графикалық бір түрі.

Қолданылуы
----------

Гот жазуының алғашқы үлгілері Италияда Х ғ-да , Батыс Еуропаның басқа елдерінде ХІ ғ-дың аяқ шенінде белгілі болды. Ал Гот жазуы Германия, Франция және Батыс Еуропа елдерінде кітап жазуға ХІІ ғ. қолданыла бастады.

Гот жазуының түрлері
--------------------

Гот жазуының 4 түрі болған:

1. текстура - сүйір жазу;
2. фрактура - сүйірленген сынық жазу;
3. швабахер - кейбір әріптері дөңгеленіп келген сынық жазу;
4. дөңгеленген Гот жазуы - Гот жазуының дөңгеленген, жұмырланған латын жазуына көшу кезеңі.

Осы соңғы түрі Қайта өркендеу дәуірінде Италияда кең тарады. Қазір Гот жазуы сирек қолданылады, көбіне сән ретінде қолданылады.

Тағы қараңыз
------------

1. Жазу
2. Графика

Дереккөздер
-----------
**Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков** 1960 жылы 25 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Большенарым ауданының Ново-Хайрузовка ауылында туған.
Қазақ.
Әкесі -Темірбеков Ақылбек(1936 жылы туған), зейнеткер. Анасы -
Темірбекова Кулкаш Нұрғазықызы (1936 жылы туған), зейнеткер.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1988), құқықтанушы; С.М. Киров
атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген (1992).
Заң ғылымдарының докторы (2006). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жаһандану жағдайында Қазақстан Республикасындағы қылмысқа қарсы курестің теориялық проблемалары».
«Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы бойынша қылмыс құрамының субъективті белгілері» көмекші оқу
құралының (2003), «Жаһандану жағдайындағы құқықтық
шынайылық және қылмыс (теориялық-криминологиялық
аспект)» ғылыми басылымының (2004), «Жаһанданудың
әлеуметтік мәніндегі қылмыс: теориялық-криминологиялық
зерттеу» монографиясының (2005) және т.б. авторы.
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін (сөздіктің көмегімен)
біледі.
1977 жылдан - ШҚО Большенарым ауданының Парамоновка ОМ мұғалім. 1978 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1980 жылдан - С.М. Киров атындағы
зауытта жұмысшы. 1983 жылдан - С.М. Киров атындағы
Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1988 жылдан - 
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті заң
факультетінің қылмыстық құқық кафедрасының ассистенті,
аспиранты. 1992 жылдан - ҚР Конституциялық соты төрағасы орынбасарының көмекшісі, кеңесшісі. 1994 жылдан - әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университеті
заң факультетінің қылмыстық құқық кафедрасының аға
оқытушысы, доценті. 2002 жылдан - әл-Фараби атындағы
Қазақ ұлттық университеті заң факультеті деканының оқу
ісі жөніндегі орынбасары.
2006 жылдан бері - ҚР Конституциялық Кеңесі аппаратының басшысы.
«Заңгерлер әділ сайлау үшін!» Республикалық қоғамдық
бірлестігі төрағасының орынбасары.
«Құрмет» орденімен (2008); «Қазақстан Конституциясына
10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» мерейтой медальдарымен марапатталған.

* Әскери атағы - аға лейтенант.
* Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденген демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет».
* Хоббиі - кітап оқу, спорт.
* Сүйіп оқитын әдебиеті - А. Құнанбаев, М. Әуезов, М. Мақатаев, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, С.А. Есенин, И. Губерман, О. Хайям және басқалар.
* Үйленген. Жұбайы - Темірбекова Максима Нұриқызы (1958 жылы туған), педагог. Қыздары - Айжан (1990 жылы туған), студент, Айя (1994 жылы туған), оқушы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Сополимер** — қуыстың өлшемін өлшейді. Олардың шамасына құрылым беріктіліп, ісіну қабілеті сияқты касиеттер тәуелді
болады. Тіплу дәрежесі дивинилбензолдың массалық мәнімен
өрнектелінеді. Мұндай ен кіші дәреже 4% және ол тұрақсыз,
козғалысты фаза оны жеңіл ыдыратады. Ал 12% болса, онда алмасу
қиындайды. Ең тиімді көрсеткіш 8% Мұндайда ион күллі көлем
бойынша алмасады.

Синтетикалық айырлардың кемшіліп жоғарғы қысыммен
бағананы толгырған кезде ион бөліктерінің ыдырауына әкелетін
механикалық беріктіліпнің нашарлыгы. Мұны арттыру үшін
силикагель түйіршіп шыны ұнтағы сияқты бейтарап га қатты денелерді сополимердің беткі қабатына жұқа етіп орналастырған беті
кеуекті шайырларды пайдаланады. Шайырлар көбіне суда ерімегенімен, олардағы белсенді топтар суды ұнатады (гидрофилді) және
ерітіндідеп иондарға әр түрлі дәрежедеп ынтықтықта болады. Ендеше, ерітіндідеп рН шамасының жүмысшы аралыгының маңызы зор.
Иондық хроматографияның кеп кырлы мүмкіндіпн көрсету
үшін мына мысалды келтіруге болады. Бір зарядты кагиондар
қатарының салыстырмалы ынтықтык өзгерісі Li+ < Н+ < Na, < NH4
< К+\_ < Rt+ < Cs+ < Ag+ < Те+, яғни шайырдан ең нашар ұсталатын
литий катионы екен. 

Ал екі зарядтыларға Мұндай катар:
Uo+ < Mg2+ < Zn2+ < Cu2+ < Cd2 < Ni2+ < Ca2+ < Sr2+ < Pb2+ < Ba2+
Қышқылды ортада аниондық кешенді түзепн катиондар бір-бірінен және баска да катиондардан бөліне алады. Әдістеме мынадан тұрады: баганага 12 М тұз қышқылымен өңделген сынаманы
енпзеді. Шаймалауды онын концентрациясын біртіндеп бір қалыпты төмендете отырып, тұз қышқылының ерітіндісімен жүрпзеді.

Күрделі қосылыстарды түзе алмайтын катиондар күшті негізді анион алмастырғыш әсерінен тұрақтамайды. 6 М-ге дейін сұйытылган түз қышқылы Mn (II), Co (II) (4М); Си(ІІ) (2,5 М); Fe (III)
(0,5 М); Z/2 (II) (0.005 М) ерітіндіде шаймаланады. Бұл металл
хлоридтері кешенді қосылыстардағы салыстырмалы тұрақтылықты
көрсетеді. Әр түрлі ион алмастырғыштардың қолданылуы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық. II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7
**Әлтай Төлепбергенұлы** (1928, Мойынқұм ауданы, Қылышбай Ержанұлы ауылы – 1991, сонда) – атақты шопан. 12 жасынан Мойынқұм өңірінде шопан болып еңбек еткен. Қой бағудағы жетістіктері үшін екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, Ленин орденімен марапатталды. «Ауыл шаруашылығының еңбек сіңірген қызметкері» атағына ие болды. Сондай-ақ, ол 40 жыл бойы аға шопан болып еңбек еткен кезде Бүкілодақтық Халық ш-ғы жетістіктері көрмесінің 5 алтын медалін иеленді. Ол өзінің туған жері жайлы «Мойынқұмда ауылым» атты кітаптың авторы. Қылышбай а-ндағы орта мектепке Төлепберген есімі берілген. осы а-да Төлепберген мұражайы ашылған, бір көше оның есімімен аталады. 
*М. Қойгелдиев*

Сілтемелер
----------

1. ↑  Тараз энциклопедиясы
**Тесгуино** немесе **техуино** (ис. *Tesgüino, Tejuino*) — жүгері сырасы, Мексикадағы Сьерра-Мадрада тұратын тараумара тайпасының ұлттық сусыны. Тараумара халқы бұл сыраны қасиетті деп санайды, ол осы халықтың көптеген ырымдарында қолданылады. Антрополог Джон Кеннедидің мәліметі бойынша "тараумара халқының орташа өкілі кем дегенде жылына 100 күн  тесгуиноны қолданады, оны не ішеді, не мастықтан айырылу ішін пайдаланады".

Әртүлілігі
----------

Тараумара тұрғындарының бұл сусынды ортақ атауы бойынша ол- "сугики"; егерде сыраны жүгері немесе қына ұнынан жасаса "батари" деген термин қолданылады; "пасики"- егерде сыра жаңа жүгері собықтарынан жасалынса. Жүгеріден жасалынған тесгуино өте қасиетті болып табылады, бірақ тараумаралар сыраны сонымен қатар агавадан және бидайдан жасайды.

Өндірілуі
---------

Сыра жүгерінің суланатын  дәндерінен жасалынады, содан кейін жабайы ашытқыларды пайдалана отырып, түйілетін, пісірілетін, ферменттелетін жүгері дәндеріненде жасалынады. иістендіру үшін құлмақтың орнына жергілікті шөпті де қолданады.

Дереккөздер
-----------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЖүгері |
| --- |
|  |
| Жүгері өнімдері | 
Жүгері жармасы • Жүгері майы • Жүгері шәрбәті • Жүгері ұны • Крахмал |  |
|  |
| Жүгері тағамдары | 
Жүгері көжесі • Мамалыга • Полента • Суккоташ • Тамале • Жүгері құймағы • Қуырған жүгері • Коколоши • Жүгері қауыздары • Жүгері таяқшалары • Попкорн • Корн-дог |
|  |
| Сусындар | 
Атоле • Бурбон • Оксусу чха • Пинолильо • Тесгуино • Чампуррадо • Чича |
|  |
| Қосымша | 
Жүгері отыны • Жүгері қаракүйесі • Жүгері сарайы |

 |
**Көкшіл шымшық** (лат. *Cyanistes caeruleus*) — шағын денелі, жоны-жасылдау көкшіл, басы-көгілдір, басы мен жонын қоқшыл көк жолақ бөледі және жасылдау сарғыш реңді болып келеді.

Таралуы
-------

Еуропаның, Батыс Азияның және Солтүстік-Батыс Азияның субтропикалық, қоңыр және субарктикалық климатында кең таралған. 

Қазақстанда тек қана солтүстік-батыста - Жайық өзенінің аңғарларында өмір сүреді. Сол жердегі жайылмалы ормандар мен бұталарда қоныстанады.

Биологиялық сипаттамасы
-----------------------

Қылығы нағыз шымшық типтес,тек қана дауысы көптеген шымшықтардан ерекше. Дауысы: «тии-тии-ти-ти-ти». Кейде сықырлап-шиқылдап аяқталады. Ұялары ағаш қуысында, немесе шіріген түбірдң жоғарғы жағында орналасады. Салындыдағы 9-11 теңбіл жұмыртқаларды аналығы 13-14 күн басады. Ұсақ құстар. Дене ұзындығы 8-12 см. Қауырсыны жұмсақ үлпілдек. Еуразия мен Солтүстік және солтүстік, батыс Америкада 7 түрі таралған. ТМД кеңістігіңде, шымшықтардың 2 түрінің бірі әсем шымшық кездеседі. Оның құйрығы ұзын, қауырсыны көкшіл және қызғылтым, көкшіл түсті. Тянь-Шань және Памир Алтайда аршаны мекендейді. Осы Жайық аңғарларында қыстайды.

* 
* 
* 
*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *BirdLife International* Parus caeruleus. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 1 мамыр 2014.
2. ↑  Анықтамалық басылым, Мектеп энциклопедиасы, Құстар, Алматы, 2010 ж. 34-бет.
**Готлоб Фреге** - неміс математигі, философы, логикі. 1879-1918 ж. Йена университетінің профессоры.

Еңбек жолы
----------

*"Пікірлерді есептеу ..."* атты еңбегінде Готлоб пікірлерді есептеуді бір жүйеге келтіріп, баяндап береді. Оның бұл еңбегі математикалық дәлелдеу теориясы бастамасының негізін салды. Готлоб логика мен философиядағы субъективизиге қарсы болды. Ол логикадағы психологизм мен эмпирикалық бағытты қатты сынады. Готлоб Фрегенің еңбектері математикалық логика дамуының жаңа кезеңі болды, 20 ғасырдағы логиканың дамуына зор ықпалын тигізді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1978 ж. 11 том
**Көкшетау уезі** — Сібір Қазақтарының аймағы, Ақмола облысы, Омбы губерниясы мен Ақмола губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Уездік орталық — Көкшетау қаласы. 1898 жылға дейін Көкшетау округі деп аталды.

Әкімшілік бөлінісі
------------------

| Болыстардың қазақша атауы | Болыстардың орысша атауы | Саны |
| --- | --- | --- |
|  |  | ауылдар | түтін |
| Атығай-Бағыс (Атығай руы) | Кокчетавская | 9 | 1592 |
| Есенбақты-Керей (Майлыбалта) (Керей руы) | Котуркульская | 9 | 1730 |
| Монтық-Қарауыл (Қарауыл-уақ руы) | Восточная | 6 | 976 |
| Қараша-Жаулыбай (Атығай руы) | Зерендинская | 11 | 1940 |
| Жақсылық-Есенбай (Қарауыл-уақ руы) | Мизгильского | 6 | 1095 |
| Шамқұрша-Шоқтыбай (Атығай руы) | Чалкарская | 7 | 1134 |
| Қошқылы-Байымбет (Атығай руы) | Аиртавская | И | 1842 |
| Келдіноғай (Атығай руы) | Джиландинская | 10 | 1366 |
| Көкшетау уезі бойынша барлығы: |  | 69 | 11675 |

1893 жылғы Ақмола облысы болыстарының картасы
1913 жылы уезде 13 болыс пен 8 ауыл: Александровская, Балқаш, Викторовская, Вознесенская, Гавриловская, Дмитриевская, Қазан, Каменская, Константиновская, Кривоозерная, Макинская, Николаевская, Павловско-Подрогодная болыстары және Ақанбұрлық, Арықбалық, Зеренді, Көкшетау, Қатаркөл, Лобаново, Сандықтау, Щучинск болды.

1926 жылы 17 болыс: Ақанбұрлық, Балқаш, Бостандық (орталығы - Көкшетау қ.), Володар, Восточная (орталығы - Көктөбе мекені), Жыланды (орталығы - Ақанбұрлық а.), Көкшетау, Красная (орталығы - Қазан а.), Красноармейская (орталығы - Сухотинское а.), Крестьянская (орталығы - Көкшетау қ.), Макинская, Октябрьская (орталығы - Қарасей а.), Ортақшылар (орталығы - Қазан а.), Рузаевская, Советская (орталығы - Николаевское а.), Щучанская, Еңбекшілдер (орталығы - Щучинское а.) болды.

Тарихы
------

Көкшетау округі Ақмола облысы құрамында 1854 жылы құрылды. 1898 жылы Көкшетау уезі болып өзгертілді. 1918 жылы Ақмола облысы Омбы облысы, ал 1919 жылы Омбы губерниясы деп аталды. 1921 жылы Көкшетау уезі Қырғыз АКСР Ақмола губерниясына берілді, онда 1928 жылы жойылғанға дейін болды.

Тұрғындары
----------

1897 жылғы халық санағы бойынша уезде 155,5 мың адам тұрды.

Оның ішінде:

* қазақтар — 50,8 %;
* орыстар — 31,0 %;
* украиндар — 12,4 %;
* мордвалар — 4,3 %;
* татарлар — 1,0 %.

Көкшетау уездік қаласында 4962 адам тұрды.

Арғындар — қазақ халқының 82% (Атығай, Қарауыл).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  1887 ж. Ақмола облысының ескерткіш кітабы. Омбы, 1887. Қосымша, б. 33-34 (Құрастырушы С.М. Пресняков)
2. ↑  Волостныя, станичныя, сельскія, гминныя правленія и управленія, а также полицейскіе станы всей Россіи съ обозначеніем мѣста ихъ нахожденія —  Кіевъ: Изд-во Т-ва Л. М. Фишъ, 1913.
3. ↑  Демоскоп Weekly — Қосымша. Статистикалық көрсеткіштердің анықтамалығы
4. ↑  По материалам книги Востров В. В. Муканов М. С. «Қазақтардың тайпалық құрамы мен отырықшылығы (XIX ғ. аяғы - ХХ ғ. басы)», Издательство «Наука» Казахской ССР, Алматы, 1968, 256 б.
**Көкшетау қыраты** – Сарыарқаның солтүстігіндегі аласа таулы белесті жүйе.

Географиялық орны
-----------------

Ол солтүстігінде Солтүстік Қазақстан жазығымен, шығысында Сілеті жазығымен, оңтүстігінде Атбасар жазығымен және Есіл өзенінің аңғарымен, батысында Торғай Үстіртімен шектеседі. Батыстан шығысқа қарай 400 – 450 км-ге, солтүстіктен оңтүстікке қарай 200 – 250 км-ге созылған. Орташа биіктігі 350 – 400 м, ең биік жері – Көкше тауы (947 м).

Жер бедері
----------

Қырат көптеген жеке аласа таулар мен шоқылардан, төбелерден тұрады. Олардың бастылары: Көкше тауы (947 м), Жақсы Жалғызтау (729 м), Зеренді (653 м), Имантау (621 м), Сандықтау (626 м), Жыланды (609 м), Жақсытүкті (593 м), Байөтер (551 м), Айыртау (555 м), Елікті (502 м), Домбыралы (471 м), т.б.

Геологиялық құрылымы мен пайдалы қазбалары
------------------------------------------

Қырат архей мен протерозойдың көне жыныстарынан (гнейс, кварцит, филлит, кристалды тақтатастар, т.б.) түзілген. Шығыс жағы төмен палеозойдың эффузивтік шөгінді қатпарлы қабаттарымен көмкерілген. Көкшетау қыраты аумағында кварцтық-желілік алтын, темір, таскөмір және қоңыр көмір кен орындары бар.

Климаты
-------

Климаты континенттік. Қаңтардың орташа температурарасы –18°С, шілденікі 19°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 400 мм.

Су торабы
---------

Қыраттан Есілдің көптеген оң салалары: Қалқұтан, Боқсық, Аршалы, Жабай, Қызылсу, Аққанбұрлық, Иманбұрлық, солтүстікке қарай Қамысақты, Шағалалы, шығысқа қарай Сілеті өзендері бастау алады. Көкшетау қыратының тауаралық ойыстары көлге бай. Тұщы көлдер: Имантау, Жақсы Жалғызтау, Зеренді, Айдабол, Бурабай, Шортан, Үлкен және Кіші Шабақты, Қатаркөл, Итемген, Шошқалы, т.б. Ащы көлдер: Қалмақкөл, Мамай, Салқынкөл, т.б.

Өсімдігі
--------

Көбінесе аласатаулы-орманды және аласатаулы қаратопырақты болып келеді. Қарағай, қайың, терек, тал, т.б. бұталар аралас орман, дала белдеміне тән әр түрлі шөп өседі. Өзен жайылмаларын, көл жағаларын шалғындық өсімдік жапқан. Көкшетау қыратында ұлттық-табиғи саябақ ұйымдастырылған. Одан басқа қорықшалар, аң аулау шаруашылығы жұмыс істейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том
Көшеге Ұлы жүздің Шапырашты руынан шыққан батыр, Жетісу жерін жоңғарлардан қорғаған жолбасшы Қарасай батырдың есімі (Алматы қаласы әкімінің 30.12.1997 № 803 шешімі) берілген. - Қарасай батыр (1664-1727) Алматы облысы Қаскелен ауданында дүниеге келген.

Көшенің Достық және Сейфуллин даңғылдарымен шектелген аралығында бульвар жасалған. Көше бойында әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің химия факультеті, Қазақ мемлекеттік жобалау ғылыми-зерттеу институты, Маз балалар музыка мектебі, Мемлекеттік ұйғыр музыкалық комедия театры, Мемлекеттік корей музыкалық комедия театры орналасқан. Көше Медеу, Алмалы, Әуезов аудандарында орналасқан. Абдуллиндер көшесінен бастарын, Варламов көшесіне дейін созылып жатыр. Бұрынғы атаулары: а) Сельская; ә) Виноградов - көшелері. Көшенін ұзындығы - 7300 метр.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
**Starlink** — америкалық SpaceX компаниясы жасақтаған Жер шарындағы Интернет жүйесі қамтылмаған немесе нашар қамтылған не болмаса Интернеті қымбат аймақтары бар орындарға арнайы бағытталған ғаламдық спутниктік шоқжұлдыз жүйесі. Спутниктік жүйелерді зерттеумен, жасақтаумен және өндірумен айналысатын SpaceX бөлімшесі Вашингтон штатының Редмонд қаласында орналасқан.

Тарихы
------

Жобаны жасау 2015 жылы басталды, «TINTIN» сынақ прототиптері 2018 жылдың 22 ақпанында сәтті түрде іске қосылды. 2017 жылы SpaceX 2020 жылдың ортасына қарай Жер орбитасына жалпы саны 12 000-дай спутниктер жіберу туралы нормативті құжаттар ұсынды. 2019 жылдың мамырында 60 спутник-прототиптің бірінші тобы жіберілді.

SpaceX 2020 жылға қарай АҚШ-тың солтүстігіне және Канадаға, ал 2021 жылы бүкіл әлемге Интернетке коммерциялық қол жетімділік ұсынуды жоспарлап отыр. Жобаны жүзеге асыруға арналған инвестицияның жалпы суммасы 10 млрд.$-ға бағаланды. SpaceX сондай-ақ зерттеуге және ғылыми мақсаттарға арналған осы жүйені қолданатын жер серіктерін сатуды жоспарлауда.

Технологиясы
------------

### Жер серіктері

Starlink жер серіктері Холл эффектісінде жұмыс жасайтын, криптон қолданатын электростатикалық қозғалтқыштармен жабдықталған. Өзіндік қозғалтқыштары спутникке олардың орбитада көтерілуіне, ғарыш әуесінде маневрлар жасауға және пайдалы қызмет ету уақыты аяқталысымен орбитадан ауытқуына мүмкіндік береді. Жерсеріктің массасы 260 кг-ға жуық, пішімі жалпақ панель түрінде. Starlink жерсеріктері маневрлерді автономды орындау үшін және ғарыштағы қоқыстармен, басқа да ғарыш аппараттарымен соқтығысып қалмас үшін АҚШ Қорғаныс Министрлігінің ғарыштағы қоқыстарды қадағалау жүйесінің деректерін пайдаланады. Әрбір аппаратта 1 күн батареясы, 4 фазаланған антенналық тор, жұлдыздарды бағдарлау датчиктері орнатылған.

### Қолданушы

### Қолданушы терминалдары

Жүйенің Иридиум, Глобалстар, Thuraya және Inmarsat спутниктік байланыс жүйелерінен айырмашылығы, мұнда өзінің жерсеріктерінің телефондарына тікелей қосылмайды. Оның орынына ол пицца қорабының мөлшері шамалас қолданушы терминалдарына жалғанады. Осы қолданушы терминалдарының фазаланған антенналық торлары бар әрі олар жер серігін бақылап отырады. Терминалдарды жер серіктері тікелей көрінетін Жер шарының барлық орнына орнатуға болады. 2020 жылдың 26 қазанында басталған жүйені жариялы сынақтан өткізу аясында клиенттерге 499 долларға жабдықтар жиынтығын сатып алуға ұсыныс жасалуда, байланыс қызметіне бір айға жазылым бағасы 99 долларды құрайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Snow Patrol** (Қарлы Патруль) — Оңтүстік Ирландияның және Шотландияның қатысушыларымен құрылған альтернативті рокгруппа. Данди қаласында ұйымдастырылған, қазіргі кезде топ мүшелері Глазго, Белфасте және Лондон қалаларында тұруда. Ivor Novello Awards музыкалды премиясының лауреаттары.
Топтың алғашқы үш альбомдары, яғни EP Starfighter, экспериментальді студиялық Songs for Polarbears альбомы, және When It’s All Over We Still Have to Clear Up танымсыз Electric Honey (для своего первого альбома) және Jeepster (для второго и третьего) лейблдерімен құрылғандықтан өте сәтсіз болды. Алайда 2003 жылы группа аса ауқымды Polydor Records лейбліне көшкенде Final Straw альбомын шығарды. Бұл альбом Ұлыбританияда 4 мәрте платиналы болып шығарылды. Бұл группаның алғашқы жетістігі. «Run», «Chasing Cars» және «Signal Fire» өлеңдер хитке айналды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ресми сайт
2. ↑  Michael Morrison’s Official page — Shrug

Сілтемелер
----------

* Ресми сайт
* Michael Morrison’s Official page — Shrug
* Snow Patrol ресми парақшасы (ағыл.) Myspace сайтында
### Skandinaviska Enskilda Banken

Skandinaviska Enskilda Banken (оқылуы *Скандинависка эншильда банкен*) — Швециядағы ең ірі банкілердің бірі. Аналық компаниясы SEB Group. Штаб-квартирасы Стокгольмде орналасқан.1972 жылы Stockholms Enskilda Bank (1856 жылы құрылған) пен Skandinaviska Banken (1864 жылы құрылған) банктардың қосылуынан пайда болған.

### Басқарушылары

Банк швед отбасысы- Валленбергтермен басқарылады.Директорлар кеңесінің председателі — Маркус Валленберг (*Marcus Wallenberg*), басқаратын директор мен президент— Анника Фалькенгрен (*Annika Falkengren*).

### Қызметі

Банк Скандинавия, Польша, Балтық елдері, Украина мемлкеттерінде жұмыс істейді. SEB түрлі финанстық операциаларды жасап, активтерді қадағалап отырады. Банкке Eurocard төлеу жүйесі де жатады. Ол MasterCard-пен стратегиялық альянста жұмыс істейді. Сонымен қатар банк кепілдіктермен де айналысады.Оның Швецияда 400-дей бөлімшесі, 3 регионалды (аймақтық) кеңсесі, Испания, Франция, Жапония және Бразилияда өкілдіктері бар; ол бірқатар ұлттық банкілерге («Скандинавский банк» – Лондон, «Скандинавский банк в Швейцарии» – Женева, «Международная Банковская корпорация» – Нассо – Багамы) қатынасады. 
Банк активінің жалпы сомасы 38,0 миллиард, аманат ақшасы 21,6 миллиард, қарызы 19,5 миллиард, төлеген каиталы мен резерві 1,2 миллиард Крон (1974) болды. SEB Group-та 2009 жылы 21,6 мың адам жұмыс істеген. Сол жылы банктың активтері 1595,9 миллиард кронды құрады.

### Сыртқы сілтемелер

* Банктың ресми сайты

Дереккөздер
-----------

1. ↑  
	* Қазақ совет энциклопедиясы 3-том / М.Қ.Қаратаев
2. ↑  
	* Мұрағатталған 9 қаңтардың 2015 жылы.
**Альстремерия** (лат. *Botsc*) – Alstroemeriaceae тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Әдемі гүлдері бар, көбінесе гүл шоғырларынан көруге болады. Гүлі ақ,сары, қызыл,күлгін, сия көк түсті, беттерінде дақтары бар.3 жалпақ, 3 жіңішке күлтеден тұрады. Маусым, шілде айларында гүлдейді. Гүлінің орналасуы лала, орхидеянікіне қатты ұқсайды. Сондықтан бақшаның ең көрнекті жерлеріне егеді. Көшетін еккен кейін келержылы гүлдейді. Өсімдіктің жақсы гүлдеуітікелей отырғызылуына байланысты. Түйнектамыры майысып не қисайып қалмайтындайетіп, кең шұңқыр қазып, тігінен отырғызады. Бойының биіктігі 60-90см.Күн ашық түсетін,жел өтінен ық жерге отырғызу керек. Топырағы жеңіл болғаны дұрыс. Түбін 4-5жылда бір рет бөлу арқылы көбейтеді. Күзде жапырақ шіріндісімен не топырақпен түбінжауып, суықтан қорғайды.
**Динамо Допты хоккей клубы** — 1932-1995 жылдары допты хоккейден Алматы қаласының намысын қорғаған клуб.

Тарихы
------

1932 жылы "Динамо" еріктілер қоғамында құрылды. 1937 жылы бүкілодақтық аренада тұңғыш рет бақ сынады. 1954 жылы КСРО екінші тобында үшінші орын алды да, КСРО чемпионаттарында ойнауға мүмкіндік алды. 
1964 жылы "Буревестниктің" орнына жоғары лиғада ойнайтын болды. 

Командағы Эдуард Айрих бапкерлік еткен соң тіпті күшейді, 1966-81 жылдары КСРО чемпионатында 4-орыннан төмен түспеді. Ал 1977 жылы тұңғыш рет КСРО чемпионы атанды. 

Айрих кеткен соң клубтың нәтижелігігі төмендеді. Бірақ тізгінді Свердловск хоккейінің түлегі Борис Александрович Чехлыстов ұстаған соң қайта күйшейді. 

1990 жылғы маусым клуб үшін сәтті болды. Бірақ соңғы турдың алдында басты қарсыластары "Енисейден" сырт алаңда 1:3 есебімен ұтылды да, "Енисейдің" бұларға жетуіне бір ғана ұпай қалды. Соңғы турда Архангельскінің "Воднигін" қабылдаған алматылықтар 76-минутқа дейін гол соға алмады. Тек осы минутта ғана есеп ашылып, иықтарынан жүк түскендей болды. Бұдан кейін тағы екі гол соғып, 3:0 есебімен жеңіске жетті. Осылайша 1990 жылы екінші рет КСРО чемпионы атанды. "Енисейдің" 10 жылдық (1979-89) чемпиондық гегемониясын тоқтатты. 

КСРО тараған соң Ресей чемпионатына қатысты. Бірақ нарық дәуірі клуб тағдырына әсер етпей тұрмады, 1994/95 жылғы маусым барысында қаржы қиындығынан жабылып қалды.

Жетістіктері
------------

* КСРО чемпионы: 1977, 1990
* Еуропа чемпиондары кубогы (1) — 1978

Атақты бапкерлері
-----------------

* Эдуард Айрих
* Борис Чехлыстов

Атақты ойыншылары
-----------------

* Евгений Агуреев 1974—1984
* Миннеула Азизов 1974—1984
* Яков Апельганец 1965—1980
* Валерий Бочков 1965—1978
* Казбек Байбулов 1963—1968
* Юрий Варзин 1965—1974
* Алексей Загарских 1991—1993
* Фарид Зигангиров 1973—1976
* Александр Ионкин 1967—1985
* Борис Казанцев 1963—1966
* Валентин Семёнов 1964-1966
* Александр Лапотко 1982—1985
* Леонид Лобачёв 1971—1978
* Геннадий Любченко 1967—1978
* Валерий Мозгов 1965—1969
* Алексей Никишов 1983—1993
* Сергей Смольников 1983—1993
* Владислав Новожилов 1988—1994
* Сергей Обухов 1991—1992
* Вячеслав Панёв 1966—1977
* Юрий Парыгин 1964—1969
* Владимир Пахомов 1976—1982
* Сергей Семёнов 1979—1982
* Юрий Фокин 1963—1965
* Игорь Хандаев 1966—1969
* Борис Чехлыстов 1964—1983
* Ринат Шамсутов 1990—1993
* Николай Шмик 1970—1995
* Александр Шулепов 1964—1975

Сілтемелер
----------
Southern Air, Inc. — АҚШ авиакомпаниясы, Норуолкте тіркелген, Коннектикут штаты, АҚШ.

Тарихы
------

Авиакомпания 1999 жылы 5 наурызда ашылды Southern Air Transport бұрынғы атты алып және өзінің жұмысын 1999 жылы қарашада бастады.

2007 жылы 7 қыркүйекте Oak Hill Capital Partners компаниясы Southern Air акциясын сатып алды және Cargo 360 авиакомпаниясымен біріктірді. Қазіргі уақытта компанияда 750 жұмыскер саналды.

2010 жылы ақпан мен наурызда Southern Air екі жүктасушы Boeing 777 тапсырысын алды. Жәнеде жаңа жұмыс технологиясы (ребрендинг) шығарылды және ұшақ бояуларының жаңа түрі енгізілді, жаңа басшылардың арқасында компанияның жаңа бағытқа кетуін көрсетті.

2011 жылдың басында Southern Air DHL мен бірнеше келісім шарт жүргізді. Сол жылы Southern Air Боинг 747—200, 747—300лерді шығысқа шығаруын жариялады және қосымша 747-400SFті 2011 жылдың соңына дейін сатып алуды.

DHLден басқа, Southern Air Thai Airways International, Korean Air, MASkargo, Lufthansa Cargo, Ethiopian Airlines, Saudi Arabian Airlines, TNT Airways, UPS Airlines, Centurion Air Cargo және АҚШ қорғау министірлігіментермен келісім шартқа отырған.

Флоттар
-------

**Флот Southern Air**| Самолёт | Саны | Тапсырыс берілді | Есептен шығарылған | Қосымша |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Boeing 737—400SF | 2 | 2 | - | - |
| Boeing 747—200F | - | - | 3 | 18 |
| Boeing 747—300SF | - | - | - | 3 |
| Boeing 747—400BDSF | 3 | - | - | 1 |
| Boeing 777F | 4 | 1 | - | - |
| **Барлығы** | **9** | **3** | **3** | **22** |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  SAT Establishment history Мұрағатталған 21 қазанның 2012 жылы.  (ағыл.)
2. ↑  Southern Air to start replacing 747 Classics with 747-400SFs  (ағыл.)
3. ↑  Southern Air acquiring 747-400s and retiring 747-200s for partout Мұрағатталған 31 мамырдың 2014 жылы.  (ағыл.)
4. ↑  Southern Air Fleet Details and History — Planespotters.net  (ағыл.) Мұрағатталған 12 тамыздың 2017 жылы.
**Snapchat** (ағылш. *snap* — лезде суретке түсіру) — Фотосурет және видеоны қыстырып жіберіп, хат алмасуға арналған мобильді қосымша (қолданба). Эван Шпигель, Бобби Мерфи және Френк Браун Стэнфорд университетінде оқып жүрген кездерінде жасап шығарған. 

Қосымшаны қолдана отырып, қолданушы суретке түсіріп, видео жазып, мәтін мен кескіндерді қосып, оны өзі басқаратын алушылар тізіміне жібере алады. Осындай жіберілетін сурет не видео «Snap» деген атаумен танымал. Қолданушылар алушылардың оның жіберген snap-ын қаншалықты ұзақ мерзімге дейін қарай алатынына қарай уақытқа шектеу қояды (2015 жылдың наурызындағы мәліметке сәйкес ол 1 мен 10 секунд аралығында болды), содан кейін snap оны алушының құрылғысынан жойылады, бірақ Snapchat серверінен емес. Тек соңғы snap-ты ғана қайталап көруге болады және де 24 сағатта бір рет.

Snapchat статистикасы бойынша 2014 жылдың мамырындағы мәліметке сәйкес, қосымшаның қолданушылары күніне 700 миллион фотосурет пен видео жіберген екен, ал Snapchat Stories-тегі контент күніне 500 миллион рет қаралған. Әртүрлі ақпарат көздері компанияны 10-20 миллиард долларға бағалайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Snapchat and Reggie Brown Resolve Dispute. Тексерілді 11 қыркүйек 2014.
2. ↑  Snapchat Team. Тексерілді 7 ақпан 2013.
3. ↑  *Bilton, Nick*.
4. ↑  *Colao, JJ* Is Snapchat Raising Another Round At A $3.5 Billion Valuation?. Тексерілді 9 қаңтар 2014.
5. ↑  *Alba, Davey.*
6. ↑  *Ingrid Lunden.*

Сілтемелер
----------

* snapchat.com — жоба сайты

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЛездік хабар алмасу қызметтері үшін бағдарламалық қамтамасыз ету(салыстыру) |
| --- |
|  |
| 

Gadu-Gadu •
OSCAR •
QQ •
XMPP (Jabber)
 |
|  |
| Клиенттер |
|  |
| Мульти-протоколдық | 

Adium •
CenterIM •
 Digsby •
Empathy •
fring •
iChat •
IMadering •
IM+ •
Instantbird •
Jitsi •
Kopete •
LeechCraft •
Licq •
mChat •
Miranda IM •
Pidgin •
QIP 2012 •
QIP PDA Symbian •
Qnext •
qutIM •
SIM •
Talkonaut •
Trillian •
Virtus
 |
|  |
| OSCAR | 

&RQ •
ICQ •
Jimm •
QIP 2005 •
R&Q
 |
|  |
| XMPP (Jabber) | 

Bombus •
Bombusmod •
Exodus •
Gajim •
Gizmo5 •
Google Talk •
Gossip •
Jabbim •
Jabbin •
JWChat •
Psi •
SamePlace •
Spark •
Tkabber •
Я.Онлайн
 |
|  |
| .NET Messenger | 

aMSN •
emesene •
KMess •
Microsoft Messenger for Mac •
Windows Live Messenger
 |
|  |
| Басқа да | 

AIM •
Boljoo •
Camfrog •
Comodo Unite •
Ekiga •
FireChat •
Gadu-Gadu •
Google Hangouts •
Linphone •
Mail.Ru Агент •
Messenger Plus! Live •
meebo •
imo.im •
KakaoTalk •
LINE •
MySpaceIM •
naim •
ooVoo •
RetroShare •
Skype •
Facebook Messenger •
Snapchat •
Telegram •
QQ •
Tox •
Twinkle •
Xfire •
Viber •
WeChat •
WhatsApp •
Yahoo! Messenger
 |

 |
**Альпі термопсисі** (лат. *Thermopsis alpina*) - Бұршақ тұқымдасының тентекмия тегінің биологиялық түрі

Таралуы
-------

Қазақстандық төрт түрдің ішіндегі Алтайда және оңтүстік таулар Саур және Тарбағатайдан, солтүстік Тянь-Шань және Қырғыз Алатауына дейінгі аралықта кеңінен тараған. 

Тастақты беткейлерде және шалғындықтарда, өзен аңғараларында, ортаңғы белдеуден өсімдіктер таралуының жоғарғы шегіне дейінгі (4500 м теңіз деңгейінен) аралықтағы қылқан жапырақты орман алаңқайларында өседі.

Сипаттамасы
-----------

Онша биік емес (30 - 40см-ге дейін ) көпжылдық шөптес өсімдік, ұзын тамырсабақты және бірнеше қабырғалы түк басқан сабақтарымен. 

Жапырақтары қысқа сағақты. Барынша ірі ( ұзындығы 4 см-ге дейін, ені 2 см ) эллипс тәрізді үш тақталы жапырақшалардан тұрады. Гүлшоғыры - қалың емес, сабақтың ұш жағына орналасқан шашақ.

Гүлдері қарама-қарсы немесе шоғырлана орныққан және жапырақтарға ұқсас ірі гүлжапырақшаларымен. Тостағаншасы түтікті-қоңыраулы, түп жағы қапқа ұқсас үрме, ал бас жағында бес жіңішке үш бұрышты тістері бар. Гүлдері ашық - сары, құрылысы бұршақ тұқымдастарға тән. Жалау ірі және кең (ұзындығы 3 см, ені 2 см-ге дейін ),онша терең емес ойығы ұш жағында, қанаты жалаудың бойының ұзындығындай, қайықшасы аздап қысқа. Термопсис жаздың ортасында маусым-шілдеде гүлдейді, тамызда жеміс салады. 

Жемістері кең (2 см-ге дейін) таспа тәрізді бұршақтар, үштен-алтыға дейін қоңырлау тұқымдары бар. 

Өсімдік түгелімен улы, мал жеген жағдайда қатты уланады.

Пайдалануы
----------

Тамыры, жер үсті бөліші және тұқымы медицинада кеңінен қолданылады. Олар қақырық түсіруге, кеуде тыныс жолдары ауруларына тұмау, өкпе қабынуына ем ретінде пайдаланылады. Тұқымынан жасалған препараттар қатты уланған немесе операциядан кейін және сынған кезде тыныс алуды қайта қалпына келтіру үшін қолданылады. Шөбінен жасалатын құрғақ ұнтақпен малдың жарасын емдейді, ал Бурятияда ұсақталған тұқымымен тышқандар мен атжалмандарды уландырады .

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 10 ақпанның 2015 жылы.Thermopsis alpina (Pall.) Ledeb. Описание таксона
2. ↑  "Қазақстанның өсімдіктер әлемі" энциклопедиясы. Алматы: Алматыкітап баспасы, 2008.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Thermopsis alpina (Pall.) Ledeb. Мұрағатталған 10 ақпанның 2015 жылы.
**Өкілдік демократия** - халықтың билікті өзі таңдаған мемлекеттік органдар арқылы жүргізуі. Халық билігінің негізгі екі түрінің бірі (екінші түрі тікелей демократия). Қазіргі демократиялық қоғамда осы екі түр өзара бірін-бірі толықтырады. Заңды күші тұрғысынан басымдыққа тікелей демократия жолымен қабылданған шешімдер ие болады.[1]

Өкілдік демократияда халықтың еркі депутаттарға және биліктің өкілетті органдарына беріледі. Азаматтар өздерінің көзқарастарының, мақсаттарының, бағдарламаларының ниеттестігіне байланысты депутаттарды сайлайды, оларға өз мүдделерін қорғауды сеніп тапсырады.
Қазіргі Қазақстан Республикасында демократиялық белгілер бар, қазір соны жүзеге асыру үшін көптенген жұмыстар жүргізілуде. Қазақстан Республикасы өзін егеменді, зайырлы, демократиялық, құқықтық мемлекет ретінде деп жариялады. Қабылданып жатқан заңдарда адамдардың негізгі құқықтары мен бостандықтары көрсетіліп, заң мен сот алдында теңдестірілген. Әркім өзінің жанына жақын саяси мұраттарды ұстануға ерікті. Сөз және баспасөз бостандығы, соның ішінде сынау құқығы да заң жүзінде бекітілген. Экономика саласында жеке мешікке үлкен жол ашылды. Халық демократиялық жағдайда өмір сүруге үйренуде. Дамыған батыс Еуропа елдеріндегі тарихи тәжірибелерін демократия орнату жолындағы рәсімдерін, тәртіп, қағидаларын енгізіп, тиімді және нысаналы пайдаланған абзал.[2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д. профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9
2. ↑
Сипаттамасы: «Қайрат Нұртас Production» бірлестігі режиссер Мақсат Оспановтың «Өкініш» көркем фильмін ұсынады. Бұл фильм Қайраттың жанұясымен, сүйікті қызы және достары арасындағы қарым-қатынастарды көрсетіп, түгелдей Қайратқа арналады. Жұлдыздың жарық өмірі елеусіз қарапайым адамның өміріне тән- махаббат, құштарлық, сатқындық, достық, адалдық, залымдық сезімдері бар өмірге айналады.

Қайраттың үйреншікті өміріне Санияға деген құмар махаббаты баса-көктеп кіреді. Махаббаттан соқыр болған ол, өзі байқамай өзіне жақын адамдардан қашықтай бастайды. Гүлзира-анасы, бір жағынан продюсері және балалық шақтағы досы Ренат, Қайратты Санияның зұлым тырнақтарынан жұлып алуға талпынады. Бірақ ақылдан адасқан Қайратты махаббаттың қанаттары тұңғиыққа алып келеді. Гүлзира ұлын ақылға көндіру әрекеті жанжалмен аяқталып, Қайрат өзінің есерсоқтығын мойындамай, үйден кетуге бел буады

Дереккөздер
-----------

*
Фределон
Фределон (Фреддон, Фредоль) (фр. Fredelon, Freddon, Fredol, шам.815 — шам. 852), 844/849 жылдардан Руэрг, Тулуза графы , 850 жылдан Каркассон графы, Руэрг графы Фулькоальд пен Сенегундтың баласы.
Фределонқа әкесі өлгеннен кейін Руэрг графтығы мұра ретінде қалды. 844 жылы Карл II Септимания маркизі Бернарды дарға асып, оның иеліктерін бөлді. Сол кезде Фределонға Тулуза графтығы тиді. Бірақ Аквитания королі Пипин II бұл аймаққа Бернардың баласы-- Гильом II тағайындаған еді. Бұл тартыста Гильом басым болды. 
Осы 844 жылы Фределон Арагон графы Галиндо I Аснаресті Палларс және Рибаргорс графтықтарынан қуып, бұл жерлерді Тулуза графтығына қайта қосты. 
849 жылы Гильом Барселона графына айналды. Оның жоқтығын пайдаланған Карл II Аквитанияға басып кірді. Фределон Тулузаны басып алып, өз қожайынына жол ашты. Карл өз кезегінде Фределонды Тулуза графы деп жариялады. Ал Гильом 850 ұсталып, дарға асылды. 
850 жылы Карл граф Каркассон Мироны орнынан алып, қаланы Фределенға берді. Фределон 852 жылы қайтыс болып, оның орнын інісі Раймунд I басты.
Фредерик Жолио-Кюри
Фредерик Жолио-Кюри(1900-1958) - Францияның аса көрнекті ғалымы, бейбітшілікті жақтаушылар қозғалысының негізін қалаушылардың бірі Жолио-Кюри өзінің зайыбы Иренмен бірге 1934 жылы жасанды радиоактивтілікті ашты.Нейтрондардың ашылуы үшін Кюрилердің α-бөлшектердің әсерімен бериллидің сәуле шығаруын зерттеу жұмыстарының маңызы зор болды.Фредерик Жолио-Кюри 1939 жылы өзінің қызметтестерімен бірге алғашқы рет уран атомы ядросы ыдырағанда ұшып шығатын нейтрондардың орташа санын анықтады және тізбекті ядролық реакция болуының принциптік мүмкіндігін көрсетті.

Дереккөздер
-----------

Физика;Орта мектептің 10-кл. арналған оқулық.Мякишев.Г.Я, Буховцев.Б.Б
**Лори Энн Хёринг** (ағылш. *Lori Ann Heuring*, 6 сәуір 1973 года) — америкалық актриса. Лори көбінесе «Своя тусовка» (2000), «Последняя истина» (2001), «Малхолланд Драйв» (2001), «Табу» (2002) және «Дом Зомби» (2006) фильмдеріне түсіп атақты жұлдыз атанды.

Өмірбаяны
---------

Лори Хёринг 1973 жылы 6 сәуірде Панама қаласында дүниеге келген болған болатын, бірақта жастайынан ата-анасымен Техас штаты Остин қаласында балалық шағын өткізеді. Кішкентайынан теарт үйірмесіне қатысады, сонымен қатар жеңіл атлетика мен айналысқан. Есейе келе актриса болуы үшін Лос Анжелеске көшіп келеді. Уақыт өте келе Лри мен ата-анасының арасындағы қарым-қатынас суып кетеді, сонымен қатар Лоридің үлкен ағасы Джэйсон бар, ол Техаста өз әйелімен бірге тұрады.

Қызықты фактілер
----------------

2000 жылы Лори Хёринг "Maxim" Hot 100 List журналының қатарына 64 нөмірмен орналасады.

Түскен Фильмдері
----------------

* «Восемь секунд» (1994)
* «Animal Room» (1995)
* «Get a Job» (1998)
* «Братья Ньютон» (1998)
* «Restaurant» (1998)
* «Weeping Shriner» (1999)
* «The Operator» (2000)
* «Snake Tales» (2000)
* «Своя тусовка» (2000)
* «Just Sue Me» (2000)
* «Nailed» (2001)
* «Малхолланд Драйв» (2001)
* «Pretty When You Cry» (2001)
* «True Blue» (2001)
* «King’s Highway» (2001)
* «Taboo» (2002)
* «Two Harbors» (2003)
* «Connecting Dots» (2003)
* «Управление гневом» (2003)
* «Вердикт за деньги» (2003)
* «Mummy an' the Armadillo» (2004)
* «Король футбола: Кубок Европы» (2004)
* «Mummy an' the Armadillo» (2004)
* «Неразгаданное» (2005)
* «8 миллиметров 2» (2005)
* «False Prophets» (2006)
* «Dом Zомби» (2006)
* «Выпускной» (2008)
* «The Poker Club» (2008)
* «Hunger» (2009)
* «Within» (2009)

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Лори Хёринг (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
* Lori Heuring's Official Website Мұрағатталған 12 наурыздың 2009 жылы.
**Фреатофиттер** (грек. phreatos — құдық және фит) — тамыр жүйесі терең орналасқан, ылғал көзі ретінде грунт суын пайдаланатын өсімдіктер. Негізінен құрғақ аймақтарда кездеседі. Фреатофиттердің айқын мысалы — құрма пальмасы (Phoenіx). Ол Азия мен Африка шұраттарында өседі. Діңі тік, биіктігі 15 — 20 м, жапырағының ұзындығы 4 — 6 м. Тамыр жүйесі терең орналасқандықтан (тереңде жатқан грунт суына жетеді) ыстық әрі құрғақ жерлерге бейімделген. Қазақстанда Фреатофиттерге сарсазан, жантақ, бұдыр мия жатады. Фреатофиттер грунт суларының тереңдігі мен олардың сортаңдану дәрежесінің индикаторы бола алады.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы", ұ том
**Олимпиада стадионы** немесе **«Олимпиаштадион»** (нем. *Olympiastadion*; oˈlʏmpi̯aˈʃtaːdi̯ɔn) — Берлиндегі спорттық арена, «Герта» футбол клубы мен Германия Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

Тарихы
------

1933 жылы Адольф Гитлер бос жатқан жерге назары түседі де, үлкен стадионның жоспарын сыздырады. 1934 жылы алғашқы іргетасы қаланып, 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дейін сақадай сай етіп дайындайды. 

1936 жылғы Оллимпиада ойындарының ашылу салтанаты тікелей эфир арқылы таратылған тұңғыш спорттық шара боп тарихта қалды. 

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін "Неміс стадионы" деп аталған. 

Екінші дүниежүзілік соғыс барысында стадион төбеден тасталған бомбалардан айтарлықтай зиян шегеді. 1960 жылдардың орта шенінде қайта жөнделіп, "Герта" клубының өз алаңындағы матчтарын өткізетін стадион ретінде белгіленеді. 

1974 және 2006 жылғы әлем біріншіліктерінің қарсаңында тағы да күрделі жөндеулерден өтеді.

Стадионда өткізілген ірі турнирлер
----------------------------------

* 1936 — Жазғы Олимпиада Ойындары
* 1974 — Футболдан әлем чемпионаты
* 2006 — Футболдан әлем чемпионаты
* 2009 — Жеңіл Атлетикадан әлем чемпионаты
* 2011 — Әйелдер арасындағы Футболдан әлем чемпионаты
* 2015 — УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Facts and Figures: Olympiastadion Berlin  (ағыл.).  Официальный сайт стадиона. Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 сәуір 2015. Тексерілді, 30 мамыр 2014.

Cілтемелер
----------

*
Координаттар: 48°51′46″ с. е. 2°20′40″ ш. б.﻿ / ﻿48.86278° с. е. 2.34444° ш. б.﻿ / 48.86278; 2.34444 (G) (O) (Я)
**Ле-Аль** (фр. , айтылуы: [le al]) — Париждегі Сена өзенінің оң жақ жағалауындағы 1-ші аймақта орналасқан орам. 1970-ші жылдарының басына дейін бұл жерде Орталық азық-түлік базары орналасқан. Кейін 1972 жылы, оның орнына балаларға арналған ойын алаңдары бар саябақтар мен саяжолдар салынды. 

Сонымен қатар төрт қабатты жер асты «Форум-де-Аль» (Le Forum des Halles) коммерция орталығы, тропикалық өсімдіктерге арналған жылыжайы бар бассейн, кинотеатрлар, балалар кітапханасы, музыка мектебі - консерватория. 

Ле-Аль

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* **forum**desHalles**.com** Мұрағатталған 9 мамырдың 2015 жылы. (ағылш.) (франц.)
* Châtelet-Les Halles, på Insecula.com Мұрағатталған 3 желтоқсанның 2003 жылы. (франц.)
* Projet Les Halles Мұрағатталған 21 сәуірдің 2016 жылы. (ресми сайты) (франц.)
**Фредерик Аштон** (ағылш. *Frederick Ashton*; 1904 ж. 17-қыркүйек; Гуаякиль — 1988 ж. 18-қазан, Суффолк) — 1963—1970 жылдары аралығында Лондондағы Патшалық балет труппасының британдық балетмейстері. Сол кезеңдегі Батыс Еуропадағы алдыңғы қатарлы хореограф.

Өмірбаяны
---------

Эквадордағы Гуаякиль қаласында дүниеге келген, үш жасында oтбасымен бірге Перуға көшеді. 1917 жылы 13 жасында Аштон Лиманың муниципальды театрында Анна Павлованың ойынын көріп, балетке ғашық болады да, биші болуды мақсат етіп қояды. 1919 жылы ата-анасы оны Ұлыбританиядағы Доверлік колледж ге оқуға жібереді, бірақ ол оны аяқтаған жоқ.

Колледжді тастағаннан кейін, Аштон Лондонға көшіп барып, испан жəне француз тілін білуінің арқасында Ситиден жұмыс таба алды. Жалақысының басым бөлігін Орыс балетінің бишісі Леонид Дягилев өткізетін би сабақтарына жұмсайды. Аштон Лондоннан кетіп бара жатқанда Дягилев оған Рамберден білім алуға кеңес береді.

Дягилев труппасының Лондондағы гастрольдік сапары кезінде Аштон «Ұйқыдағы ару» қойылымын көріп, классикалық балетті одан да қатты жақсы көріп қалады.

Оның арманы биші болу еді. Алайда оның физикалық қабілеттері оның биші болуына кедергі келтірді. Рамбер Аштонның бойындағы хореографияға деген қабілетін танып, оған өзінің алғашқы балеті «The Tragedy of Fashion» 1926 жылы қоюға мүмкіндік береді. Бұл балет үлкен жетістікке жетіп, Аштон табысты балетмейстердің мансабын бастады.

1930 жылдары, негізінен, көңіл көтеретін балеттер қойса, Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде қойылымдарының тақырыптары түнере түседі. 1963 жылдан 1970 жылға дейін бірнеше фильм, қойылым мен операның хореографы ретінде танымал болды. 1959 жылы Патшалық би академиясының атынан ІІ Елизавета сыйлығымен марапатталса, 1962 жылы балетке қосқан үлесі үшін рыцарь атағын алды. Дəл осы жылы Францияның Құрметті легион марапатын алады. Ал 1963 жылы шведтік Данеброг орденін алады.

Дереккөздер
-----------
**Тіл-Құрал (Til-Qural)** – ойын тәсілдерін қолдана отырып, қазақ тілін үйренуге және қолдануға арналған тегін платформа. Жобаны "Тіл-Қазына" компаниясы әзірледі, 2019 жылы іске қосылды. Сервис тіркелгеннен кейін tilqural.kz веб-порталда, iOS, Android операциялық жүйелері бар мобильді қосымшаларда қолжетімді.

Оқыту әдістемесі:
-----------------

*Tilqural* қазақ тілін өз бетінше үйренудің 5 деңгейінен тұрады: 

* А1-қарапайым деңгей;
* А2-базалық деңгей;
* В1-орта деңгей;
* В2-ортадан жоғары деңгей;
* С1-жоғары деңгей.

Әр деңгейде бірнеше тақырыптық сабақтар бар. Пайдаланушы әр тақырыптық сабақты жаңа сөздерді үйренуден бастайды. Әрі қарай пайдаланушы үйренген сөздерін тыңдап, оқып, жаза алады. Және сөйлеуді бекіту үшін жаттығуларды орындайды. Сондай-ақ әр сабақта пайдаланушы жаттығулардың көмегімен жаңа сөздерді бекітеді. Жеке кабинетте пайдаланушыға оқу барысы көрсетілген журнал қолжетімді. 

*Tilqural* қолданушыға қызық материалдар арқылы қазақ тілін үйретеді: 

* бейнероликтер – орыс тіліндегі субтитрі бар қазақ тіліндегі фильмдер мен мультфильмдерден үзінділер;
* мәтіндер – қазақша мәтіннің дыбысталуы және мәтіннің орысша аудармасы бар қазақстандық және шетелдік шығармалардан үзінділер;
* қазақ тіліндегі фразалардың аудио дыбысталуы және орыс тіліне аудармасы бар тақырыптық фразалар (70 санат);
* сабақтардан алынған сөздердің тақырыптық сөздігі.

Сондай-ақ пайдаланушылар қазақ тілін өз бетінше үйренуге арналған түрлі оқулықтарды pdf форматында жүктей алады. 

*Tilqural* сервисінде өз курстарын, топтарын құруға және курсқа басқа қатысушыларды шақыруға мүмкіндік бар.

*Tilqural*-да тіл үйренудің барлық функциялары тегін.

Тағы қараңыз:
-------------

* Android мобильді қосымшасы
**Оңтүстік Маңғыстау шөгінді алабы**ның құрлықтағы бөлігі тыңғылықты зерттелген, бірақ геофизикалық әдістермен және бұрғылау ұңғымаларымен әркелкі қамтылған. Құрлықтағы негізгі мұнайлы-газды кешен болып табылатын юралық кешеннің барлану дәрежесі жоғары. Осындай сипат шөгінді тастың триастық бөлігіндегі мұнай-газ шоғырлану белдемдеріне де тән. Алайда алаптың құрлықтағы бөлігін зерттеудің қол жеткен деңгейі оның ауқымындағы құрылымдық-тектоникалық белдемдердің көпшілігінен жаңа ашылулар мүмкіндігін жоққа шығармайды. Мұндай ашылулар әзір бұрғылана қоймаған ұсақ антиклин тұтқыштардағы қиманың триастық бөлігімен, сирегірек юралық қатқабатпен, сол сияқты юрадағы антиклин емес тұтқыштармен, оның ішінде жоғарғы юраның карбонатты бөлігімен байланыстырылады. Бұрыннан белгілі ең ірі кенорындардың құрылысын бүгінгі деңгейдегі сейсмобарлау көмегімен одан әрі саралай түсу шаралары табысты нәтижелер беруі тиіс.

Ең ірі ықтимал ашылулар алаптың Каспий теңізі табанында орналасқан бөліктерімен байланысты екендігі даусыз. Олардың геофизикалық зерттеулермен, оның ішінде бүгінгі деңгейге сай қосөлшемді сейсмобарлау шараларымен қамтылу дәрежесі өңірді одан әрі саралауға қажетті жергілікті нысандарды таңдап алуға жеткілікті болып табылады. Теңіз айдынының екі ауданында, атап айтқанда Песчаномыс-Ракуш және Беке-Басқұдық аудандарында бірді-екілі ұңғымалар
ғана бар, олардың кейбіреуі мұнайлы және газды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005.

ISBN 9965-9765-1-1