recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Өмірбаяны
---------

Филиз Аһмет 1981 жылдың 15 сәуірінде Македонияның астанасында туған. Босниялық соғыс кезінде ол отбасымен бірге Швецияға көшіп барады. Ол елде Филиз медицина лицейіне түсіп, мамандық алады. Скопиеге қайтып оралғаннан соң ол өзінің әйгілі атасы Лүтфү Сейфуллаһтың ізімен барып, театрға еңбек сіңіруге бет алады. Ол Ғажайып Өнерлер Академиясына түсіп, онда 2003 жылға дейін оқып жүріп, ең дарынды оқушы атағын алады. Одан басқа актриса Түрік театр Консерваториясында білім алып, онда осы күнге шейін қызмет етеді. Филиз Аһмет өзінің 31 жасында түрікше, македонша, албанша, шведше, ағылшынша, сербше және болгарша таза біледі. Ғажайып ғасырды тек қана Түркия емес, әлем көрермендері көргеннен кейін әртіс әйелдің сүйікті көрермендерінің саны арта түсті.

Мансабы
-------

Филиздің кино әлеміндегі тұсаукесері Македонияның мини сериалы "Заведени" болды. Түркиядағы атағын 2007 жылы Star TV арнасынан жүріп өткен "Қош бол, Румелия" телехикаясы арқылы алды. Жәнеде ол мынандай фильмдерде ойнады: "Менің өмірімнің голы", Басқа ауданның балалары", "Газел", "Кішкентай қыз", "Сахна арты". "Балкандық үйлену тойы" атты танымал телехикаяда Галинаның рөлін сомдағанан кейін Филизге "Ғажайып ғасыр" хикаясында Нигяр Калфа рөлін сомдауға ұсыныс келді. Ол киноэпопеяда Филиз Аһмет өзінің кейіпкерін толығымен ашқаннан кейін, сериалдың ең басты кейіпкерлерінің біріне айналды. "Ғажайып ғасырдан" кеткеннен кейін ол "Бақытты отбасы кітабы" фильмінде ойнады. Қазіргі таңда Филиз ешқайда түсіп жатқан жоқ, бірақ-та 2013 жылы қыркүйек айында Ыстамбұл қаласында өтетін үлкен театр қойылымына дайындық жүргізуде.

Марапаттары
-----------

* 2003 жылы «Кішкентай қыз» фильмінде ең үздік рөл сомдаған үшін, Жас актерлердік үздігі деген марапатпен марапатталған.
* 2005 жылы Болашағы жарқын актриса атығын алды.
* 2007 жылы «Сахна арты» фильмінде екінші қатарлы үздік әйел рөлін сомдағаны үшін марапатталды.
*Басқа мағыналар үшін Шынжылы деген бетті қараңыз.*

Географиялық орны
-----------------

**Шынжылы** – Алакөл алабындағы өзен. Ұзындығы 110 км, су жиналатын алабы 1510 км2.

Бастауы
-------

Солтүстік Жетісу Алатауы ндағы Көктөбе тауының солтүстік беткейінен басталып, Үшарал қаласынан 5 км төменде Тентек өзеніне сол жағынан құяды.

Гидрологиясы
------------

Жоғары және орта ағыстарында аңғары тар, таулық сипатты, жағасы тік жарлы (5 – 12 м). Жайылмасы төменгі бөлігінде ғана айқын қалыптасқан, ені 50 – 120 м. Негізгі салалары: Байбол, Көктас, Қарғалы, Жыланды. Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Көктемде және жаздың басында тасиды. Көп жылдық орташа су ағымы сағасы тұсында 2,70 м3/с. Елді мекендерді ауыз сумен қамтамасыз етуге пайдаланылады. Бойында екі суару каналы салынған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
**Шынжыр мұнай кен орны** — Оңтүстік Маңғыстау ойысымының Өзен-Жетібай антиклин белдеміндегі мұнай кен орны, Маңғыстау облысында, Ақтау қаласының оңтүстік-шығысында 104 км жерде орналасқан. 1982 жылы ашылған. Мұнай сыйыстырушы құрылым өлшемдері 4x2 км, амплитудасы 20 м брахиантиклин. Өнімділік ортаңғы юраның байос горизонтында анықталған.

Жатыс сипаты
------------

Мұнай жатыны литологиялық тұрғыдан қалқаланған. Кеуекті жинауышы құмтастар мен алевролиттерден құралған. Кеуектілігі 18%, өтімділігі 0,039 мкм2. Жинауыштарының жалпы қалыңдығы 11 м, тиімдісі 9,9 м, мұнайға қаныққаны 3,5 м, мұнайға қанығу коэффициенті 0,65. Су-мұнай жапсары -2120 м белгіде. Жатынның биіктігі 10 м. Бастапқы қойнауқаттық қысым 20,2 МПа, 7 мм-лік штуцердегі мұнай шығымы 45,5 м3/тәу. Газдық фактор 153,56 м3/м3.

Құрамы
------

Мұнайы ауыр, тығыздығы 863 кг/м3, аз күкіртті (0,13%), парафинді (11,8%), шайырлы (12%), асфальтендер мөлшері 0,8%-тен артпайды. Қойнауқаттық сулары зерттелмеген. Кен орны барлануда.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
Коулун саябағы - Гонконгте орналасқан саябақ. 

Ағылшынша жазылуы және мекенжайы: KOWLOON PARK 22, Austin Road, Tsim Tsa Tsui, Kowloon

Аумағы: 13.47 гектар.

Саябақтың ішінде темекі шегуге болмайды деген жазулар бар. 

Коулун саябағында ашық, жабық бассейн де, фламинголар да, гүлдер мен өсімдіктердің, ағаштардың түр-түрі де бар. Кең ашық алаңдарында жаттығуға, спортпен айналысуға болады.

Комикс кейіпкерлері
-------------------

Коулун саябағында комикс кейіпкерлеріне арналған аллея бар.

Дереккөздер
-----------

Тағы қараңыз
------------

Гонконг

Сыртқы сілтемелер
-----------------

Коулун саябағы Мұрағатталған 7 наурыздың 2016 жылы.
**Қабылбаев Шырақбек** (09. 03. 1908 ж. Семей облысы, Абай ау. Қайнар селосы маңында Қарашоқы деген жерде -1977 ж.) — Қазақстанның партия және мемл. қайраткері.

Арғын тайпасының Қаракесек руының Байбөрі бөлімінен шыққан. 1938 жылдан КОКП мүшеci iшкi істер қызметінің генерал-лейтенанты (1967). 1931 жылы Семейдегі педтехникумын бiтiрдi. Қызыл Армия қатарындағы кезекті міндетін атқарғаннан кейін, 1935 жылы Iшкі істер халкомының арнаулы мектебін, ал 1952 жылы КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін бiтiредi. Қазақстан КП-нiң 4, 5, 8, 13-съездерiнде OK-тiң мүшесi және 4, 5,.7, 8- сайланған Қаз. КСР Жоғ. Советінің депутаты. Ленин орденiмен, eкi Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендерiмен және медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы.1975. Том 6
**Ян Кохановский** — поляк ақыны. Краков университетінде (1544), кейіннен Кенигсберг және Падуан университетінде оқыған. Кохановскийдің алғашқы шығармалары (негізінен латын тілінде) 1550 жылдары жазылған. Ол басты шығармаларын поляк тілінде жазып, Қайта өркендеу дәуіріндегі поляк әдебиетін гуманистік мазмұнмен байытты.

Шығармашылығы
-------------

Кохановский «Келісім» поэмасында (1564), «Чех және Лех туралы ғажайып әңгіме» (1589) атты прозалық шығармасында, «Пайғамбарлық» (1578), «Текті ханымдардың өмірі» (1585), «Фрашки» (1-3 кыта, 1584), «Әндер» (1-2 кітап, 1586) тағы да басқа жинақтарында және «Грек елшісін қабылдамау» (1578) атты драмасында поляк халқының сол кездегі қоғамдық өміріндегі сан алуан шындықты бейнеледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы: Алматы, 1974. 5 том.
**Антониос (Адонис) Никополидис** (гр. *Αντώνης Νικοπολίδης*; 14 қаңтар 1971, Арта, Грекия) — грекиялық футболшы, қақпашы, футбол жаттықтырушысы. Грекия жастар құрамасының бапкері. 2004 жылғы Еуропа чемпионы.

Карерасы
--------

Карерасын "Аннагениси Артас" клубында бастап, 1989 жылы "Панатинаикосқа" ауысты. 1990/91 жылғы маусымда клуб сапындағы тұңғыш ойынын болашақ командасы "Олимпиакосқа" қарсы өткізді. Афиналық клуб сапында 2004 жылға дейін ойнады. 

2004 жылғы Еуропа чемпионатынан соң "Олимпиакосқа" ауысып, 2011 жылы 20 жылға созылған карьерасын аяқтады.

2012 жылдан бапкерлікке кірісе бастады. 2013 жылы қаңтарда "Олимпиакостың" бапкерлік қызметін уақытша атқарды. Оның жаттықтыруымен клуб үш ойын өткізді.

2015 жылы Грекия жастар құрамасының жаттықтырушысы боп тағайындалды.

1997 жылы 18 тамызда Сальвадорға қарсы жолдастық кездеуде тұңғыш рет Грекия құрамасы сапында алаңға шықты. 2008 жылғы Еруопа чемпионатынан соң құрамадағы карьерасын аяқтады.

Жетістіктері
------------

### Клубтық

* Грекия чемпионы: 1995, 1996, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011

* Грекия кубогы: 1996, 2004, 2005, 2006, 2008

* Грекия суперкубогы: 2007

* Чемпиондар лигасының ширек финалисі: 2002

### Халықаралық

* Еуропа чемпионы: 2004

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Футболшының профилі (national-football-teams)
Аэропракт А22
Авиетка − қозғалтқыштың қуаты аз болатын, кішкентай көлемді ұшақ. Көбінесе бір немесе екі орынды болады. Қазргі уақытта авиеткалар спорттық ұшықтар деп саналады. КСРО кезінде оларды жаттықпа ұшулар үшін қолданылды.

Тарихы
------

Жеңіл және өте жеңіл ұшақтардың классификациясы уақытпен бірге өзгеріп отырды. 1925 жылы КСРО-да қабылданған жүйе бойынша,авиеткаларға қозғалтқышы 35 ат күшіне дейінгі ұшақтар жатты. Уақыт өте келе класстар арасындағы шекара 100 және 300 ат күшіне дейін жетті. Ең бірінші Ресейлікавиетка болып «Касяненко № 4» авиеткасы саналды. Оны Касяненко ағайындылары 1913 жылы жасады. 1920-шы жылдары КСРО-да авиеткалар мотоциклдердің моторымен жасалды. Олардың қуаты 7-18 ат күші болды. Қозғалтқыш қуаты 18 ат күші «Буревестник-4» авиеткасы Мәскеуден Одессаға дейін ұшты. Максималды жылдамдығы 140 км/сағ. және 5500 м биіктікке ұша алды. Сонымен қатар бұл ұшақ ең жоғары пилотаждың фигураларын жаса алды.

Дереккөздер
-----------

* АНТ-1 Мұрағатталған 20 тамыздың 2007 жылы.
* Қазіргі уақыттағы авиетка: Аэропракт А22 Мұрағатталған 16 тамыздың 2009 жылы.
**Беларусь патриоттары одағы** немесе **БПО** (белар. *Саюз беларускіх патрыётаў*) — 1946-1947 жылдар аралығында Батыс және Солтүстік Беларусьте белсенді жұмыс істеген жастар ұйымы болды.

Негізгі міндеттер беларустардың әл-ауқатын жақсарту, ұлттық жаңғыру, ұлттық және азаматтық құқықтарды қорғау және белорус тілін орыстандырудан құтқару болды. Түпкі мақсат тәуелсіз Беларусь мемлекетін құру болды.

Тарихы
------

Беларусь патриоттары одағы 1946 жылдың басында Хлыбокай мен Пасавыда құрылды. 1946 жылдың жазында Слонимде астыртын патриоттық ұйым құрылды, оның қастандық аты «Чайка» болды. Оның негізін жас ұстаздар мен белсенділер қалады. Осы жылдың ішінде бұл қауымдар Баранавичи, Брест, Навахрудак және Жыровичиде болды.

1946 жылдың жазында Баранавичи, Слоним және Навахрудак қауымдары Василь Супрунның басшылығымен Беларусь азаттық қозғалысының орталығына біріктірілді. 1947 жылдың жазында облыстық басқару құрылымы құрылды. Оны Александр Барейка (Баранавичь облысы), Микола Макаревич (Брест облысы), Сярхеи Яноуский (Молодечно облысы) және Микола Ляскавец (Пинск облысы) басқарды. Сонымен бірге қозғалыстың түпкілікті атауы – «Беларусь патриоттары одағы» деп шешілді.

1947 жылдың қысында ұйымды кеңестік қауіпсіздік органдары таратты. Баранавичиде және Минскіде екі әскери трибунал өтті. Ұйым мүшелері антисоветтік әрекет жасады деп айыпталып, өлім жазасына кесілді, лагерьлер мен түрмеге жабылды.

Мүшелері
--------

* Алеся Фурс

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. І. Саверчанка, Зм. Занько. ― Мн.: рэдакцыя газеты "Звязда", 1993. ― с. 70
2. ↑  Алеся Фурс (Умпіровіч) // Антысавецкія рухі ў Беларусі: 1944—1956. — Менск: Архіў Найноўшае Гісторыі, 1999. — ISBN 985-6374-07-3.
**Ян Лукасевич** (1878 жыл 21 желтоқсан, Львов - 1956 жыл 13 қараша, Дублин) - *поляк логика маманы*, *Поляк ғылым академиясының мүшесі (1937)*, *Львов (1906-1915)* және Варшава *(1915-1939) университеттерінің* профессоры. Кейін *Корольдық ирланд академиясының* профессоры.

Еңбек жолы
----------

Ян Лукасевич *Львов-Варшава логика мектебінің* көрнекті өкілдерінің бірі. Ол көп мәнді (үш мәнді) логиканың алғашқы жүйесін жасап, ертедегі стоиктердің логикалық ілімі, дедукция мен модельді логиканың классикалық және *интуиционистік теориялары* жөнінде тамаша зерттеулер жүргізді. Оның көзқарасында позитивизмнің философиялық мотивтері католицизм идеяларымен ұштасып жатады. Сөйтіп, ол детерминизмге қарсы шығып, қазіргі бар затта келешекте болатын оқиғаның себебі бар деп айтуға болмайды дейді. Мұндай көзқарастың негізінде өзі ұсынған модельді логика жүйесі жатуы тиіс деп санады.

Шығармасы
---------

Аристоктолевская силлогистика с точки зрения современной формальной логики, М. 1959[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 5 том
Ян Генрик Домбровский
**Ян Генрик Домбровский** (пол. *Jan Henryk Dąbrowski*;2.8.1755 — 6.6.1818) — поляк генералы, поляк легиондарын құрушы. 1770-1790 жылдары саксон атты әскерінде қызмет атқарды. 1792 жылы поляк армиясына ауырып, 1974 жылы азаматтық жолындағы көтеріліске қатысты. Польша тәуелсіздіктен айырылғыннан кейін, 1795 жылы Францияға эмиграцияға кетіп, поляк легиондарын құрды. 1809 жылы Австрияға, 1812-1813 жылы Россияға қарсы соғысқа патысты. 1815 жылы поляк корольдығы кұрылған кезде, поляк соғыс комитетіне кіріп, поляк армиясын жасақтауға қатысты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,3 том
**Бернард Хопкинс** (ағылш. *Bernard Hopkins*; 15 қаңтар 1965, Филадельфия, Пенсильвания, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы. Жартылай ауыр, екінші орта салмақта өнер көрсетеді. Орта салмақтағы (IBF тұжырымы 1994— 2005; WBC тұжырымы, 2001— 2005;WBA тұжырымы, 2001— 2005; WBO тұжырымы, 2004— 2005) және жартылай ауыр (IBO тұжырымы, 2006; WBC тұжырымы, 2011— 2012; IBF тұжырымы, 2013—2014.; WBA super тұжырым, 2014.) салмағының әлем чемпионы. Төрт негізгі тұжырым бойынша әлем чемпионы атанған тұңғыш боксшы. 46, 47 және 49 жасында белбеулерді біріктіріп, бокс тарихындағы үш рет жасы келген әлем чемпионы атанды. 49 жасында Бейбіт Шүменовты жеңіп, екі чемпиондық атақты біріктірді.

Өмірбаяны
---------

Бернард Хопкинс бала кезінен қылмыстық өмірге араласты. 13 жасқа толар толмастан ол үш рет пышақтан жараланып, адамдарға қылмыстық ниетпен шабуылдаған еді. 17 жасында ол онға жуық қылмыс жасап, 18 жылға бас бостандығынан айырылды. 1988 жылы ол түрмеде бес жыл отырып, бостандыққа шықты. Ол ислам дінін қабылдап, қылмыс әлеміне жоламауға ант берді. Жоламаудың бір әдісі ретінде боксты таңдады.
.

Кәсіби мансабы
--------------

1988 жылы қазанда жартылай ауыр салмақта алғашқы айқасын өткізді. Бірінші айқасында Клинтон Митчеллден жеңіліп қалды. Осыдан кейін ол бір жарым жылға боксты тастады.

### Екінші орта салмақ

1990 жылы ақпанда Хопкинс 2-ші орта салмаққа түсіп, рингке оралды. 1992 жылы қаңтарда Бернард Хопкинс пен орта салмақтағы әлем чемпионы атағына бұрынғы үміткер Деннис Милтонмен шаршы алаңда кездесті. Бірінші раундтың ортасында Хопкинс қарсыласының басына оңжақ хук өткізді. Милтон соққыдан біраз есеңгіреген күйі тізерледі. Ол 8 есебінде аяғынан тұрды. Айқас клинчтерге толы, әрі көрерменнің айқай-шуымен өтті. 4-ші мен 5-ші раундардың арасында Милтонның бұрышы айқасты тоқтатты. Сөйтіп, Хопкинс техникалық нокаутпен жеңіске жетті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Steve Bunce (2001-11-11) The forgotten prince Guardian. Retrieved on 2009-07-29.
2. ↑  Duran, Coyote. "Still Waiting for Bernard Hopkins to Grow Old?" Мұрағатталған 7 қаңтардың 2009 жылы. 15 шілде 2005.
**Солтүстік Қазақстан шөгінді алабы** - мезозой-кайнозой шөгінділерінен құралған,
солтүстікке қарай жайпақтана құлдилайтын
моноклин. Жалпы алғанда шығысында
орналасқан Ертіс маңы шөгінді алабымен
бірге байтақ Батыс Сібір шөгінді алабының
оңтүстік шеті болып табылады. Солтүстік Қазақстан облысында, Сілетітеңіз көлі
мен Севастополь терең жарылымының
аралығында орналасқан, ауданы 50 мың
км²-ге жуық. Алапты зерттеу 2,0 км-ге жуық
тереңдікте карбонның терригендік-карбонатты таужыныстарын аршыған Петропавл ойысының Рявкин құрылымындағы бірінші терең ұңғыманы бұрғылаудан басталды. Кейінірек (1940-43 ж.) Асанов, Токуша құрылымдарында 18 құрылымдық ұңғыма
бұрғыланды, бұлардың нәтижелері бойынша
алаптың геологиялық моделі жасақталды.
Протерозой мен төменгі палеозойдың
деформацияланған және метаморфтанған
таужыныстарынан тұратын кристалдық іргетас жаралымдары терең жарылымдармен
тілімдене отырып әр түрлі тереңдіктерге
төмендеген жекелеген блоктарға
дараланған. Төмендеген блоктардың бетін қалыңдығы 3,0-4,0 км-ге дейін жететін,
ортаңғы карбон-пермнің қызыл түсті шөгінділерімен үйлесімсіз жабылған төменгі-ортаңғы девонның және фамен-төменгі
карбонның қалың эффузиялық-шөгінді
қатқабаты көмкерген. Таужыныстардың
мезозой-кайназойлық кешенінен құралған
платформалық тыс (>2,0 км) дамудың киммерийілік сатысында қалыптасқан грабендерді (негізінен юра шөгінділері) толтырады.
Батыс Сібір шөгінді алабына ұқсас келген
бұл алапта мұнайлылықты, газдылықты
фамен-төменгі карбон таужыныстарымен,
сондай-ақ юра-бор шөгінділерімен байланыстырады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Солтүстік Қоңырат вольфрам-молибден кен орны** - Қарағанды облысы Ақтоғай ауданында орналасқан. 

  

Кен орны 1942-1946, 1949-1954, 1960-1964 жылдары барланған.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Кентас кендері Қоңырат массивінің биотитті граниттерінде және жоғары девон (D3) мен төмен карбонның (С1) шөгінді-метаморфтық, эффузия-туфогендік тау жыныстарының жапсарында дамыған кварц желілерінде, грейзендерде, грейзенденген граниттерінде орналасқан.

Жатыс сипаты, минералдары
-------------------------

Қалыңдығы 0,5-0,9 метрдей 60-қа жуық ірі кварц желілері мен грейзендер бір-біріне қатарласа, салалана орналасқан 6 белдемге шоғырланған. Кентастың басты минералдары: вольфрамит, молибденит, висмутин, шеелит, т.б. Шашыранды химиялық элементтеріне селен, теллур, рений, скандий жатады. Тереңдігі 15-40 метр болатын тотығу белдемдерінде повеллит, бисмутит, бисмит, т.б. кездеседі. Кентасы жеңіл байытылады. Қоры жағынан шағын кендерге жатқызылады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Бернадетт Ширак** (фр. *Bernadette Chirac*) – Францияның 22-ші президенті Жак Ширактың жұбайы.

Өмірбаян
--------

Бернадетт Ширак және Людмилла Путина
Бернадетт Шодрон де Курсель 1933 жылы 18 мамырда Парижде дүниеге келді. 1939 жылы оның әкесі әскерге шақырылып, Үшінші рейхпен шайқаста тұтқынға алынды. 1940 жылы маусымда Бернадетт анасымен бірге Парижден кетіп, Францияның оңтүстік-батысында орналасқан Ло және Гароннн департаментіне аттанады. 1943 жылы олар қайтадан көшеді, бұл жолы Луаре департаментіне. 1945 жылы әкесі неміс тұтқынынан үйге оралып, олар Парижге қайтады. 1946 жылы Бернадеттің сіңлісі – Катрин, ал 1948 жылы іңісі - Жером дүниеге келеді. Орта мектепті аяқтағанан кейін, Бернадетт Париждегі Саясат зерттеулерінің Институтына түсті. Сол жерде ол өзінің болашақ жарымен – Жак Ширакпен танысады. Неке тойы 16 наурызда 1956 жылы өтті. Бернадетт Ширак саясатпен айналысты және сериалдардағы бірнеше эпизодтық рөлдерді сомдады. 2004 жылы мамырда Мәскеуде Людмила Путинамен кездесу ұйымдастырды.

Отбасы
------

Некеде Бернадетт екі қызды дүниеге әкелді: Лоранс (1958 жылы туылды) және Клод (1962 жылы туылды). 1979 жылы Бернадетт және Жак Оңтүстік Вьетнамнан Ань-Дао Траксель атты қызды асырап алады. Лоранс Ширак өмірінің үлкен бөлігінде анорексиямен ауырды және өзін-өзі мерт қылуға тырысқан. Ол 2016 жылы 15 сәуірде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Клод Ширак әкесінің кеңесшісі болып жұмыс істеді, француз дзюдоисті Тьерри Ремен неке құрған, ұлы – Мартен Ре-Ширак бар.
Рас **Гугса Уоле** (**Гугса Уолле** (**Велле**); амх. አርአያ ሥላሴ; сәуір 1877[K 1], Марто, Йеджу провинциясы, Эфиопия – 31 наурыз 1930, Дэбрэ-Зэбит (ағылш.)русск. Сымен провинциясы (ағылш.)русск. Эфиопия) — Эфиопия мемлекеттік және қоғамдық қайраткері, эфиопиялық император жанұясының мүшесі, Заудиту императрицаның зайыбы, және 1916 жылдан бері Эфиопия империясының консорты.
Әлемдік тарихында Гугса Уоле Эфиопия жеңіліс тапқан регенті раса Тэфэри Мэконнынға қарсы 1930 жылдағы (ағылшын) орыс қарулы көтерілісінің көшбасшысы.

Ертеректегі жылдары
-------------------

Жылтыр таста (1908—1915)
------------------------

Консорттық (1916-1930)
----------------------

Императрица Заудиту және рас Тафари
### Консорттық бастамасы

### Көтеріліс

### Қаза болуы

Тұлғасы
-------

Сілтемелер
----------

* Empress Zewditu, Queen of Kings  (ағыл.).  The Ethiopian Imperial Family official webcite. Тексерілді, 17 тамыз 2011.
* Emperor Haile Selassie I, Part 1  (ағыл.).  The Ethiopian Imperial Family official webcite. Тексерілді, 14 қыркүйек 2011.
«Солтүстік Қазақстан мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі («СолтҚазМӨҒЗИ» ЖШС) Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді және олардың нәтижелерін өндіріске енгізеді.

Негізгі миссиясы
----------------

Ауыл шаруашылығы жануарларының селекциясында, мал азығын өндіруде және азықтандыруда инновациялық шешімдерді әзірлеп енгізу арқылы, өндірілетін мал шаруашылығы өнімінің көлемін, сапасын және тиімділігін арттыруды ғылыми тұрғыдан қамтамасыз ету.
1962 жылы құрылған. 2008 жылдан бастап «ҚазАгроИнновация» АҚ құрамындағы ғылыми-зерттеу институты.

Ғылыми әлеуеті
--------------

Қазақстанның солтүстігінде мал азығын өндіруді жүргізу жүйесі, шөп тұқымын сеуіп өсіретін шабындықтар жасап қолдану, мүйізді қара малдың тұқымдық төлін өсіруді бағыттау, мүйізді қара малдан машинамен сүт сауу, мал табындарын өз төлі есебінен толықтыру, үй шаруашылықтарында және шаруа қожалықтары жағдайында шошқа етін өндіру, шаруа қожалықтары мен жеке аула шаруашылықтарында мал шаруашылығын тиімді жүргізу және т.б. көкейтесті мәселелер бойынша ұсынымдар әзірленіп шығарылды.
Ғылыми жетістіктерді және озық тәжірибені насихаттау, ғалымдардың жетістіктеріне мемлекеттік билік пен инвесторлардың назарын аудару мақсатында, Қазақстанның солтүстігінде мал шаруашылығы мен жемшөп өндіруді жүргізудің ғылымды қажетсінетін қазіргі заманға лайық технологиялары бойынша басшыларға, мамандарға және тікелей ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге арналған ғылыми-зерттеу жобаларының, ұсынымдардың, авторлық куәліктердің, монографиялардың жинақтары баспадан шығарылды.
Барлық бөлімдер мен зертханалар ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындауға арналған қажетті зертханалық-техникалық құрал-жабдықпен жарақтандырылған.

Негізгі ғылыми жетістіктері
---------------------------

Институттың ғалымдары мамандармен тығыз байланыс жасай отырып мыналарды шығарды:

* Қостанай облысы «Сұлукөл» асыл тұқымды мал зауыты» ЖШС-те меринос қойдың сұлукөл зауыттық типі;
* Солтүстік Қазақстан облысы «Алабота» асыл тұқымды мал зауыты» ААҚ-да қазақы ақ бас сиыр тұқымының тұқыл типі;
* Қарағанды және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы шаруашылықтарда қырдың қызыл сиыры тұқымының жаңадан 7 зауыттық аталық ізі;
* Жоғары өнімді ірі ақ шошқа және кемеровтық етті типтес шошқа табындары құрылды;
* ірі қара малдың төлін бордақылаудың, сүт, жүн, қой еті мен шошқа етін өндірудің инновациялық, ресурс үнемдейтін технологиялары;
* ауыл шаруашылығы жануарларының өнімділігі жоғары табындары.

Басшылық
--------

* Бас директор: Мыңжасов Қанат Исмаилұлы
* Бас директордың ғылым жөніндегі орынбасары: Антюхов Виктор Михайлович
* Бас ғылыми хатшы: Байматова Алтыншаш Қалиқызы
* Мекен-жайы: 150700, Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Қызылжар ауданы, Бескөл ауылы, Институт көшесі,1-үй
**Мелвилл** (ағыл. *Melville Island*) — Канададағы арал.

Географиясы
-----------

Бұл Канадалық Арктикалық архипелагының, Елизавета патшайым аралдарының және Парри архипелагының құрамына кіреді. Нунавут (Кикиктани аймағы) мен Солтүстік-Батыс территория арасында әкімгершіліктей бөлінген. Ауданы 42 149 км², әлемде 33-орын және Канадада 8-орын алады. Парри архипелагының ең ірі аралы. Жағалау сызығының ұзындығы 3107 км. Мелвилл аралы Батерст аралының жағалық аралдар тобына кіретін Александер, Мэсси, Ванье аралдарынан батысқа қарай 36 км қашықтықта (Байам-Мартин бұғазы арқылы), Байам-Мартин аралынан батысқа қарай (Байам бұғазы арқылы) 27 км, Принс-Патрик аралынан оңтүстік-шығысқа қарай 23 км (Фитц-Уильям бұғазы арқылы) және Эмералд аралынан оңтүстікке қарай 26 км қашықтықта орналасқан. Ені 122 км болатын Вайкунт-Мелвилл бұғазы Мелвиллді оңтүстіктегі Виктория мен Стефанссон аралдарынан бөледі, ал ені 102 км Мак-Клур бұғазы оңтүстік-батыстағы Банкс аралынан, Келлетт бұғазы батыстағы Эглинтон аралынан бөледі.

Мелвиллдің орналасқан жері
Мелвилл аралында бірнеше үлкен түбектер және шығанақтар бар қисық пішінді. Аралдың солтүстік жағында Хекла-энд-Грайпер шығанағы, оңтүстік-батыста - Лиддон шығанағы аралға енеді. Бұл шығанақтар аралға тән сипатын беріп, үш түбекті құрайды: солтүстік-шығысында Сабин түбегі, оңтүстік-батыста Дандас түбегі және солтүстік-батыста қатты кетілген түбек. Аралдың шығыстан батысқа дейінгі максимум ұзындығы - 340 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай - 212 км.

Аралдың жер бетін үш кең топографиялық аймаққа бөлуге болады: оңтүстік-батыс плато, орталық таулы аймақ және солтүстік-шығыс жазық аймақ. Аралдың ең биік нүктесі аралдың батыс бөлігінде, теңіз деңгейінен 776 метр биіктікте орналасқан Блу-Хилс тауы. Адамдар тұрмайды. Арал маңында табиғи газдың кен орны бар деп шамаланады.

Мұнда орташа жазғы температура әдетте 5 градустан аспайды және бұл арал Солтүстік Америка субарктикасының ең суық жерлерінің бірі болып саналады.

Тағы қараңыз
------------

* Мелвилл аралдық қасқыр

Сілтеме
-------

* Melville Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada
* Salt Dome "Craters" on Melville Island
* Environment Canada Field Projects: Geese and Swans
**Мелжемдеу**. Түсіндірме сездікте бұл етістік тұлғасын — мылжалау, мыжу деп ұғындырады да «мелжем» дегенді —күш, қайрат деп түсіндіреді. «...мені ұстай ап, мелжемдеп сабағысы келген болу керек» (С. Мұқанов, Мөлдір махаббат.).

В. В. Радлов сөздігінде түрік тілі мен қырым татарларында «пенче» сөзі — бес саусақ, жұдырық мағыналарын беретіндігі, ал «пенчелен» тұлғасы түрік тілінде — қолмен ұстау дегенді түсіндіретіндігі жазылған. Қазіргі қырғыз тілінде манча, манжа — саусақтар, алақан мағынасында қолданылады.

Көрсетілген сөздердің төркіні парсы тілі екендігін кезінде В. Радлов көрсеткен болатын. Шынында да парсы тілінде пәндже— 1) қолдың саусақтары, алақан мағыналарын ұғындырады. Бұл тілде оның бұдан басқа, «тырнақ» және т. б. мағыналары бар.

Парсы тілінің осы сөзі қазақ тіліне де ауысып, дыбыс алмасуларының заңдылығына сәйкес «мелжем» тұлғаларына дейін өзгеріске ұшыраған. Одан әрі -де қосымшасы арқылы етістікке айналып, «мелжемдеп ұстау» сияқты сөз бен сөз тіркесін тудырған. Әрине, қазақ тіліндегі бұл сөздердің мағынасына да өзгеріс енген. Мысалы «мелжемдеп ұстау» дегеніміз көбінесе өз тіліміздің төл тіркесі «уыстап ұстау» мағынасына сәйкес келеді.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**"Мулхақат әс-сурах"** (*"Сурах сөздігіне қосымша"*) – Шығыс Түркістан ғалымы *Әбу-л-Фадл ибн әл-Қаршидің* (лақап аты Жамал Қарши) 14 ғасырдың басында жазған тарихи-әдеби шығармасы. 

Шығармада тек шайқылардың өмірін сипаттайтын күлдіргі әңгімелер және басқа бірде-бір жазба деректерде кездеспейтін тарихи мәліметтер көп. "Мулхақат әс-сурахтың" Қарахан әулеті жайлы тарауы өте құнды. Онда бұл әулеттің Қашғар тармағының генеалогиясы мен Алмалықта 13 ғ-да билік еткен түрік әулеті туралы егжей-тегжейлі жазылған. Моңғол хандары мен олардың серіктері жайлы қызықты деректер бар. "Жете" (кейбір тарихшылар 15 – 16 ғ-ларда Моғолстан халқын осылай атаған) термині алғаш рет осы шығармада кездеседі. "Мулхақат әс-сурахтың" екі кітабы (толық емес) Ресей Ұлттық ғылым академиясының Шығыстану институты Санкт-Петербург бөлімшесінің қолжазба қорында сақтаулы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан энциклопедиясы, VI-том
**Мелеоз** – сақа аралардың денлеріне қоңыз (майка) личинкаларының жабылуынан туындайтын инвазиялық ауру.

Қоздырғышы
----------

Қоздырғышы– қоңыз личинкалары ара денесіне әр түрлі шөптерден (әсіресе күнбағстан) гүл тозаңын, шырын жинағанда жабысады. Сондықтан оңтүстік, оңтүстік-шығыс аймақтарда орналастырылған омарталарда жиі кездеседі. Араларға әсіресе шұбар қоңыздың личинкалары қатты залалын тигізеді. Олар ара денесінің қатпар аралық жарғақтарына кіріп емін-еркін ара денесінің өлін сорып қоректенеді. Үлкендігі 3 -5 х 1 – 2мм ғана осы личинкалар ара денесіне қоныстанып, оны тез арада өлтіреді де, басқа араларға жабысады. Қоңыздың бір личинкасының өзі 3-4 араны өлтіре алады.

Аурудың белгілері
-----------------

Аурудың белгілері– аралар мазасызданып жүгіреді, секіреді, денесін тазалауға тырысады. Ұя түбіндегі қондырмадан көптеген ара өлекселерін көруге болады. Қоңыздың биологиялық өніп-өсу мерзіміне қарай мелеоз ауруы, көбінесе негізгі бал жинау кезеңінде омартаға зиянын қатты тигізеді. Әр семьядағы бал, гүл тозаңдарын жинағыш араларды күрт азайтады.

* Ауруды анықтау – ара денесін мұқият қараса ауруды жай көзбен-ақ анықтауға болады.

Алдын алу шаралары
------------------

Алдын алу шаралары – аурудың алдын алу омартада кездескен аналық қоңыздарды құртады да ара өлекселерін түгел жинап алып өртейді. Түтіндеткішті ағаш көмірімен шоқтандырып жағады да, үстіне 50 г темекі жапырағын немесе ұсақ темекі салады. Сөйтіп осы ауру байқалған ара семьяларын түтіндетеді. 3 – 5 минуттан кешікпей ұя түбіне құлаған қоңыз личинкаларын жинап алып өртейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Семей мемлекеттік университеті ,«Өсімдік, балық және ара шаруашылығы өнімдерін ветеринариялық санитариялық сараптау», оқу әдістемелік кешені, ПОӘК 042-14-03.01.20.9/032012ж
**Антономазия** - 1) кісі есімдерін немесе белгілі бір заттың атауын басқа сөзбен айту.. Мысалы әл-Фараби деудің орнына **екінші ұстаз** ("мұғалім ассани") деп айтушылық. 2) Жалқы есімдердің жалпы есімге ауысуындағы құбылыс. 

Бұл көркем шығармаларда көбірек кездеседі. Мысалы Дон-Кихот Сервантес романындағы бастапқы ұнамды қасиетін жоғалтып, "есерсоқ", "ақымақ" мағынасында қолданылады. Дон-Жуан "әйел қауымын алдаушы" дегенді білдіреді. Отелло "қызғаншақ күйеу" символына айналған. Антономазия қазақ тіліне де тән құбылыс. 

Қарабай деп "дүниеқоңыз", "сараң" адамды айтады. Жантық "араға от салушы", "арандатқыш қу" бейнесін елестетеді. Қыз Жібек пен Төлеген ғашық жандардың екінші атауына айналып кеткен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "ҚазАқпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
Секпілтөс қарлығаш
**Секпілтөс қарлығаш** (лат. *Hirundo daurica*) - қыстау қарлығашқа туыстас құс. Одан айырмашылығы - мойны және құйрықүсті қызылсары реңді. Одан басқа, бауыры - таза ақ емес, бойлай созылған сепкілді. Секпілтөс қарлығаштың ұясы өте ерекше - ұя пішіні аузы ашық жарты тостағанша емес, кіретін аузы ұзын түтікшелі, толық жабылған ыдыс сияқты. Мұндай ыдыс көбінесе ғимараттың төбесіне немесе қабырға мен төбе ұласатын бұрышқа бекітіледі. Секпілтөс қарлығаш Оңтүстік Қазақстан тауларында теріс орналасқан бұрыштары бар жартас төбесіне жапсырып ұя салады. Оның мінез-қылығы қыстау қарлығашқа өте ұқсас, балапандарын да жазда сол сияқты екі рет өргізеді.

Таралуы
-------

Секпілтөс қарлығаш Қазақстанда тек қана оңтүстік облыстардың - Арыс өңірінен шығыста Бұқтырма тау баурайындағы аудандарда орын тебеді. Қыстау қарлығаштан біраз ертерек ұшып келіп, әдетте одан бұрынырақ ұшып кетеді (қазанның бірінші жартысынан кешікпейді).

Қолданылған әдебиет
-------------------

* Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010
**Мелдекөл** – Ырғыз алабындағы көл.

Географиялық орны
-----------------

Ақтөбе облысы Шалқар ауданының қиыр шығысында, Қарашоқат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 80 км жерде орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Жауын-шашынға байланысты күрделі пішінді көлдің ауданы 19,8 км2-ден 25,0 км2-ге ұлғаяды. Ұзындығы 14 км, ені 3 км. Су жиналатын алабы 2920 км2. Жағалауы шығанақтармен тілімделген. Көлдің солтүстік-батысы сортаңды. Суы тұзды. Көлге көктемде Жабысай өзені құяды. Солтүстігінде Соркөл көлі, солтүстік-батысында Тентексор соры жатыр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Бұл метонимияға жақын, өйткені **синекдоха** да екі ұғымның іргелестігі арқылы жасалады. Мұның метонимиядан айырмасы мынада: метонимияда сандық айырмашылық болмайды; ал синекдохада сандық айырмашылық болады. Егер сан жағынан айырма болмаса, синекдоха болмайды.
Синекдохада бір ұғымды екінші ұғымға ауыстырғанда: бірі — *үлкен*, екіншісі — *кіші*; бірі — *жалпы*, екіншісі — *жалқы*; бірі — *бүтін*, екіншісі — *бөлшек* болуы қажет. Әрине, үлкені — кішінің орнына қолданылғанда, мағынасы тараяды да, кішісі — үлкенінің, орнына қолданылса, мағынасы зораяды, кеңиді. Мысалы, *Жүз бас қой, Жиырма тұяқ мал, Көп қол жұмысты өндіріп жібереді* т. б. Осы сөйлемдердегі *бас, тұяқ, қол* деген сөздер бір бүтін дененің бір-бір ғана бөлшегі болып тұрған жоқ, сол кішкене бөлшекті білдіретін сөздің мағынасы зорайып, белгілі бір бүтін дененің орнына ауысып қолданылып тұр. Шынында, жәндіктердің, оның ішінде осы тіркесте *қойдың басы* деген бір мүшенің атын білдірмей, бүтін қойдың өзін түгел қамтып, *бір бүтін мал* деген, яғни *қой* деген ұғымды білдіріп тұр. Ал, *тұяқ* деген сөз бүтіндей бір *мал* деген мәнде; *қол* деген сөз жұмысшының бір мүшесі емес, *жұмысшы адам* мағынасында айтылып тұр. Сөйтіп, осылар сияқты бөлшектің мағынасын білдіретін сөздер бүтін орнына жұмсалса, синекдоха болады.
Ал *колхоз бес машина алды* дегендегі *машина — автомобиль* деудің орнына дара мағынада жұмсалып тұр. *Қазіргі күнде колхоздың бәрі моторлы* (техника); Магазиннен кездеме алды (сиса, жібек, торғын т. б.) дегендегілер — синекдоха мағынасының жалпыдан жалқыға қарай ауысқан түрлері.
Нағыз синекдоха әдетте келеке, қалжың ретінде жұмсалады. Мысалы, *Ең шебері — анау мұрт, Осының бәрі — мына сақалдың ақылы* деген тәрізді сөйлемдер де қолданылады. Әрине, мұндағы *сақал, мұрт* дегендер адам орнына жұмсалып тұр.

Жалпыхалықтық сөйлеу тілінде мұндай құбылыстар ұшан теңіз. Мәселен, "мал-жаның аман ба?", "үй-ішің қалай?" деген тіркестер малға немесе үй ішіне қатысты ғана емес, отбасындағы жандардың амандығы түгелдей сұралу мақстатында қолданылады. Сондай-ақ елдің бәрі жиылды – "тайлы-тұяғы қалмай келді", қанша балаң бар?, - "қарғаң нешеу?", "мал басы түгел", "бағар көбейсін" секілді сөздер қолданыстарында меңзеу көрініс тапқан. Көркем шығармада меңзеудің алуан түрі кездеседі. "Абайлардай ақын қазақта туа бермейді ғой" деп айту меңзеуге мысал бола алатынын А.Байтұрсынов көрсетеді. Меңзеудің тағы бір түрі "Ақылды қара қылды қырыққа бөлмек" (Абай ) немесе "Толғауы тоқсан қызыл тіл" деген секілді көптік ұғымды "қырық", "тоқсан" ретінде нақтылы сандармен көрсетуімен ерекшеленеді.

Меңзеу – парақтың төменгі жағында орналасқан және мәтін мен меңзеу белгісі – сан нөмірі, не астерискі арқылы байланысын түсіндіретін немесе анықтама сипатты мәтінінен тұратын (библиографиялық сілтеме, ескерту, тоғыспа меңзеуі) басылым аппаратының элементі.

Дереккөздер
-----------

* **Қазіргі қазақ тілі,** Қазақ ССР Ғылым Академиясы, Алматы, 1954
Көшеге қоғам және мемлекет қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік және Халықаралық сыйлықтардың иегері Әнуар Әлімжановтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 17.05.1996 № 129 шешімі) берілген. Әлімжанов Әнуар Тұрлыбекұлы Талдықорған облысының Сарқант ауданы Қарлығаш ауылында дүниеге келген. «Махамбеттің жебесі», «Отырардан жеткен сый», «Қуғыншылар» шығармаларының авторы. «Қазақфильм» киностудиясы мен «Қазақ әдебиеті» газетінің бас редакторы, Қазақстан және КСРО Жазушылар Одағы басқармасының хатшысы қызметтерін атқарған.

Көше Медеу ауданында орналасқан. Желтоқсан, Фурманов, Панфилов, Қонаев, Уәлиханов, Пушкин көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атаулары: 

* Жас коммунарлар;
* Училищная; б)Гостинодворская. Кешенін ұзындық - 2300 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
**Әлік Айдарбаев** (1963, Атырау облысы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1985). 1985-1991 жылдары - «Маңғышлақмұнай» ӨБ «Жетібаймұнай» МГӨБ қат қысымын сақтау цехында мұнай мен газ өндіру операторы, технолог, шебер, цех бастығының орынбасары. 1991- 1995 жылдары - «Құмкөл» МГӨБ мұнай мен газ өндіру цехында учаске бастығы, цех бастығы, «Оңтүстікқазмұнайгаз» ӨБ бас директорының орынбасары, бірінші вице-президенті. 1995 жылдан - «Құмкөл-Лукойл» АҚ бас директоры. Қазіргі уақытта - «Торғай Петролеум» БК ЖАҚ бас директоры. «Құрмет» орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Әділ Махаметұлы Жамбакиев** 1970 жылы 1 қыркүйекте Алматы қаласында туған. Ұйғыр. Әкесі - Жамбакиев Махамет Бағапұлы, зейнеткер. Анасы - Жамбакиева Гүлбахрам Аутқызы, зейнеткер. Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының скрипка кафедрасын бітірген (1994). 100-ден астам әндердің авторы, олардың ішіндегі ең белгілілері: «Дорога к дому», «Ходжа Насреддин», «Наргиз», «Золотой», «Ноябрь», «До свидания», «Абдулла» және басқалар. Орыс, ағылшын, түрік және болгар тілдерін біледі. 1993 жылдан - «АР Клуб» тобының ұйымдастырушысы, продюсері, мүшесі, негізгі композиторы және әрлеушісі. 1997 жылдан - Нұрлан Абдуллин, Лана тәрізді әртістердің, «Бублики» тобының продюсері, негізгі композиторы және әрлеушісі. 1999 жылдан - «Дервиши» тобының ұйымдастырушысы, продюсері және мүшесі. 1999 жылдары - «Ala Music Enterprises» продюсерліккомпаниясыныңбасдиректоры. 2001-2003 жылдары - «ART Centre management» продюсерлік компаниясының бас продюсері. 2001-2005 жылдары - әнші Ділназ Ахмадиеваның продюсері, композиторы. 2003 жылдан бері - «Семь нот» баспа үйінің вице-президенті, «NOX Kazakhstan» компаниясының бас продюсері. 2007 жылдан бері - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының директоры. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Соломон патша. Қазақстанның болашағы туралы болжамы -*«Демократиялық зайырлы мемлекет»*. Хоббиі - парашют спорты, дайвинг, үлкен теннис. Сүйіп оқитын әдебиеті - П. Зюскинд, Л. Фейхтвангер. Үйленген. Жұбайы - Жамбакиева Татьяна Талғатқызы (1979 жылы туған), «АККО» компаниясының сауда жөніндегі менеджері. Қызы - Жамбакиева Амал (2005 жылы туған); ұлы - Жамбакиев Кемәл (2009 жылы туған).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық.
Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2
Мұса Жаппасбаев (15.08.1930 жылы Амангелды ауданы Үрпек ауылында дүниеге келген – 15.07.2006 жылы Алматы қаласында қайтыс болды) – ғалым-географ, Қазақстан Республикасы халық ағарту ісінің еңбек сіңірген қызметкері, Қазақстан білім беру ісінің үздігі (1993), география ғылымдарының кандидаты (1964), профессор (1995), Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын үздік бітірген (1952). 1952-1967 жылдары Қызылорда педагогикалық институтында сабақ берді. 1959 жылы А.Н. Воеков атындағы Ленинградтағы Географиялық бас обсерваторияның аспирантурасына түсіп, сонда кандидаттық диссертация қорғады. 1967 жылдан қазақ ұлттық университетінде қызмет етіп, 1969-1977 жылдары география факультетінің деканының орынбасары, деканы болды. 1975-1988 жылдары физикалық география кафедрасын басқарды. Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыттары: «География ғылымының тарихы мен әдістемесі», «Физикалық географияның жүйелік қорытындылары», «Қазақстан физикалық географиясының экологиялық мәселелері». Бұрынғы одақтық және республикалық баспаларда 100-ден астам еңбектері жарық көрген. ХХ ғасырдың 70 жылдарында қазақ теледидарының тұрақты «Саяхатшылар клубы» бағдарламасын жүргізді. 

1. ↑  ТОРҒАЙ ЕЛІ. Энциклопедия / Құраст. Т.Рсаев. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2013ж.
**Әділ Бестібаев** (15 тамыз 1959; Алматы) — сазгер, «Тәуелсіздік толғауы» байқауындағы «Ең үздік балеттік шығармалар» аталымында «Жерұйық» балетімен І жүлдеге ие болған, Қазақстан Композиторлар одағының және Канада музыка орталығының мүшесі. Тоталитаризмнің солақай саясатын "Ашубасар" күйімен әшкерелеп, Желтоқсан оқиғасына қатысқандардың намысын жыртқан жан.

Өмірбаяны
---------

1977 жылы Ә. Жұбанов ат. орта арнаулы музыка мектебінде «музыка теориясы» мамандығымен (1977) бітірді. 1977-1982 жылдары КСРО халық әртісі, композитор Ғ. А. Жұбанова жанындағы Алматы консерваториясында композицияны оқыды, 1989 жылы Ресейдің халық әртісі, профессор Н. Н. Сидельников жанындағы Мәскеу консерваториясында сынау мерзімінен өтті.

1982-1997 - Алматы консерваториясының доценті.

2006 жылдан бастап Канадада (Ванкувер) тұрады. Канадалық музыка орталығы («Canadian Music Centre») Халықаралық композиторлар қауымдастығының мүшесі, Канада.

Шығармашылық қабілеттерін бағалау
---------------------------------

Композитордың «Сұрапыл Сұржекей», «Қазақ тарихы» филімдеріне арнаған музыкалары ұлттық нақышымен ерекшеленсе, 1993 жылы Аустрияда жарық көрген "Азия дауысы" (Voice of Asia) атты дискісі айрықша атап өтуді талап етеді. Аталмыш диск қазақ баласын әлемдік аренаға алып шығып, дүниежүзінің «мен» деген композиторларының ондығына енгізді. Қазір Әділдің үрмелі аспаптарға жазған шығармалары Германия, Аустрия, Франция, АҚШ, Швейцария, Испания, Голландия, Ресей, Швеция, Таиланд сынды мемлекеттердің үлкен сахналарында орындалып жүр.

Ол үрлемелі аспаптар оркестріне арналған бірқатар жұмыстар жазды, олар Аустрияда басылды (Johann Kliment KG). «Азия дауысы» (Voice of Asia), «Сoncert on the monogramm B.Es.T», «Great Moghul», «Idee Fixe» симфониясы, «Ниагара» флейта, ұрмалы және ішекті оркестріне арналған музыка, Жаяу Мұса «Ақ сиса» қиял-ғажайып шығармалар, қазақтың халық әні «Қамажай» тақырыбындағы фортепианоға арналған вариациялар және т.б.

Соңғы ірі жұмыстар - «Бәйтерек» балеті (премьерасы - желтоқсан 2010 ж. Астана), «Тәңірі құрбаны» симфониясы (Алматы, Астана, 2009 ж.).

Сілтеме
-------

* Абай Құнанбаев «Көзімнің қарасы» (өңдеген Ә. Бестібаев)
* Ә. Бестібаев "Азия дауысы"
* Ә. Бестібаев "Тәңірі құрбаны"
* Ә. Бестібаев "Ниагара"
* Ә. Бестібаев "Скерцо"
* Фотосурет және өмірбаяны
* *Курпякова Н.* Ежелгі сөзден әуен туады (ru) // *Казахстанская правда*. — 22 қараша 2011. — № 371–372 (26762–26763).(қолжетпейтін сілтеме)
* Алла Иванилова «Бәйтерек» балеті жайлы
* *Кузбакова Г.* Қазақстан композиторлары: болмыс шындығы (ru) // *Континент*. — 18 қыркүйек–1 қазан 2002. — № 18(80).
**Күркелі** – Баянауыл тауларының оңтүстігіндегі шоқылы тау.

Географиялық орны
-----------------

Павлодар облысы Баянауыл ауданы Жаңатілек ауылының оңтүстік-шығысында 38 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 775 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай 10 км-ге, енді жері 4,5 км-ге созылып жатыр.

Жер бедері
----------

Көлбеу келген беткейлері бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Жер қыртысы силур мен девон кезеңдерінің кристалды гранит, тақтатас жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында боз, бетеге, т.б. дала өсімдіктері мен бұталар өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Байдосұлы Күркебай** (1830-1916) – батыр.

Күркебай Байдосұлы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Маралды (Кеңсу) ауылында дүниеге келген. Жас күнінен жүректілігімен, асқан мергендігімен көзге түсіп, **«батыр»** атанған екен. Ол елін, жерін шеттен келген басқыншы, шақырусыз келімсектерден қорғап, жарғақ құлағы жастыққа тимей, өмірінің көп бөлігін жортуылда өткізген адам.

Кедейлерге болысып, аштарға азық тауып беріп, қамқоршы болыпты. Зар жылағанды уатып, көкірегі қарс айырылыпты, сондықтан патшаға жақпапты. Көнекөз қариялардың айтуынша Күркебай қол мерген болыпты. Не нәрсені болсын көздемей ата салатын көрінеді және атқаны қате кетпейтін көрінеді. Eл аузында тараған өлеңде:

```
Шығыпты сол Сәйкеден ер Күркебай,
Жыр қылып талай ақын айтқан мұны.
Аң құмар, асқан күшті бопты мерген
Айнымай атады екен көрген жерден.
Асырап аң етімен кедейлерді.
Oлжаға қарқ болыпты қасына ерген,
Өш бопты шонжарларға сол Күркебай
Жағынып көрсетпеген жылы шырай.
Жалбарынып не қылсын болыс-биге
Болған соң қайратына ақылы сай...
...Басына Күркебайдың төнді қауіп,
Жиынды пәле салды, жала жауып
Уйезден Зайсандағы солдат шығып, 
Ұстамақ Күркебайды ебін тауып.
```

Бұл хабарды естіген батырды сол әділетсіз заманда қорғап қалу мүмкін емес еді. Сондықтан бас сауғалап қашудан басқа амал болмапты. Өзін ұстауға келген 60 солдатты қырып тастап Мәнжүр елінен бірақ шығыпты. Ол жерде Бөке батырды пана тұтып жүргенде Күркебайдың батырлығы Үрімжідегі Мәнжүр билеушілерінің құлағына жетіпті. Әміршінің алдына Күркебайды әкелгенде сағы сынбай, сұс көрсетіпті. Жандарал оқ жетер жердегі шаруаны көрсетіп, қолына мылтық бергізеді. «Көздемей атып, сонау шаруаның басындағы бөркін атып, өзін аман қалдырсаң басыңа бостандық берем»,-депті. Батыр әміршінің талабын мүлтіксіз орындап басына бостандық алыпты. Еліне келген Күркебай 1916 жылы дүниеден қайтты. Зираты Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Маралды аулының жанында.

**Күркебай батыр туралы:**

Зәкәрия Х. Баба даңқын жаңғыртуда// Дидар.- 2005. – 2 тамыз. - Б. 4

Қалиғожин С. Күркебай мерген [Мәтін]: дастан / С. Қалиғожин// Рауан.- 2008. - 7 
шілде. - Б. 2.

Саликова Р. Р. Күркебай батыр// Рауан.- 2003.- №45.- Б. 3.

Дереккөздер
-----------

1. Шығыс Қазақстан тарихы, танымдық кітапша, АТАМҰРА
Майя Веронская
**Майя Веронская** (1983 жыл, 22 маусым – Алматы, Қазақстан) – Қазақстан телеарналарының тележүргізушісі. []

Өмірбаяны
---------

Майя бесінші сыныпқа көшкенде ата-анасы оны Алматы қаласындағы Шоқан Уәлиханов атындағы №12 қазақ-гимназиясына әкеледі. Осы сәттен бастап Майя қазақ тілін үйренеді. Мектепті бітірген соң, әкесінің кеңесімен Абай атындағы ҚазҰПУ-дің қазақ филологиясы факультетінің «аудармашы-ісқағаздарын жүргізуші» бөліміне оқуға түседі. Оны бітіргеннен кейін, екінші жоғары білім – «экономист» мамандығын алып шығуға бел буады. Оқуын сәтті аяқтап, хатшы болып жұмыс істейді. Майя алғаш рет телеарнаға көрермен ретінде келеді, телеарна қызметкерлерімен танысып, әртүрлі ток-шоу, бағдарламаларға көрермен ретінде барып жүреді. Телеарна қызметкерлері Майяның қазақ тілін жақсы білетінін байқап, тележүргізуші қызметіне алады, «Таңшолпан», «Екі жұлдыз» «Әйел бақыты»бағдарламаларын жүргізді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 14 қазанның 2011 жылы.
**Майқайың алтын кен орны** - Павлодар облысы Баянауыл ауданынан солтүстікке қарай 45 км жерде орналасқан. Кен орны туралы алғашқы мәлімет 1895 жылдан белгілі. 1914 жылы мұнда алтынмен бірге мыс өндіруге болатындығы анықталған. 1915 жылдан бастап ағылшындар, тотыққан Майқайың алтын кенінен мыс кентасын өндіре бастады. Барлау және іздеу жұмыстары 1926 жылдан жүргізілді.

Жатыс сипаты
------------

Майқайың алтын кен орнында негізінен, 9 кенді телім (Майқайың А, В; С, Д, Е, ұ, Кіші Майқайың, Үлкен Майқайың, Жаңа желі) бар. Бұлардың ішінде қоры жөнінен ең ірісі - "Майқайың В" телімі. Бұл телімдегі 8 кен денесінің қоры балансқа алынған. Кеннің линза пішінді кен денелері солтүстік-батысқа қарай 80-90°-тан (жоғарыда) 35-55°-қа дейінгі (төменде) бұрыштар жасайды. Тотығу белдемінің тереңдігі 30 м-дей, сеппе, тұтас типтердегі кентастар, барит-полиметалл, полиметалл, колчедан-полиметалл, барит, күкірт-колчедан құрамды болып келеді.

Минералдары, құрамы
-------------------

Басты кентас минералдары - пирит, сфалерит, халькопирит, саф алтын, ковеллин, күміс, куприт, малахит, өңсіз кентастар, аргентит, борнит. Басты металдары мен пайдалы құраушылары - алтын, күміс, мыс, мырыш, қорғасын, күкірт, барит; қосымшалары - андий, селен, теллур, кадмий, таллий, германий[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
Күрзі – ағаш немесе металл сабы бар суық қару. Ол қарсыласты ұрып жығуға, заттарды ұстауға, бөлшектеуге арналған. Басы шар тәрізді домалақ металлдан жасалып, істік темірлер орнатылады. Әдетте, басы шар тәрізді күрзі мен басына өткір ұшты істіктер орнатылған екі түрі кеңінен танымал. Күрзінің ұзыгдығы – шамамен 80 сантиметр. Күрзіні шоқпардың дамыған түрі деп қарастыруға болады. Басына тас орнатылған алғашқы күрзілер неолит дәуірінде пайда болды. Ал металл орнату – қола дәуірінің жемісі. Бұл қару ежелгі Шығыс елдеріне тән. Антикалық кезең тұрғындары оны сирек қолданған. Римдіктер күрзіні тек ІІ ғасырда қолдана бастады. Орта ғасырда күрзі мұсылмандар жайылған Шығыс елдеріне тарады.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.
Коуоркинг орталық
**Коуоркинг** (ағылш. *co-working* - бірігіп жұмыс істеу) — термині жұмыс орнын, үй-жайларды немесе жеке немесе топтық бизнеске немесе басқа кеңсе жұмыстарына бейімделген бүкіл құрылысты білдіреді. Tәуелсіз бола отырып, өздерінің іс-әрекеттері үшін ортақ кеңістікті қолданатын қатысушылардың жұмыс моделі.  Коуоркинг фрилансерлер, қашықталған қызметкерлердің, мысалы, аудармашылар, программисттер, дизайнерлер және бастаушы кәсіпкерлердің арасында танымал.  Коуоркинг үйден жұмыс істеу мен жеке офис қолданудың аралығындағы жұмыс істеу ортамы іспеттес.

Тағы қараңыз
------------

* Стартап
* Краудсорсинг

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑  Foertsch, Carsten (2011-01-13), The Coworker's Profile
3. ↑  Butler, Kiera (2008-01-01), "Works Well With Others", *Mother Jones* (Mother Jones (magazine)),
**Халықаралық шиеленісті жағдайларды бәсеңдету**- халықаралық қатынастарда туындаған аса қауіпті шиеленістерді бәсеңдету немесе жою процессі, өзара келісім мен көндігу негізінде даулы мәселелерді саяси қүралдармен реттеу арқылы әскери ширығушылықты бәсеңдету. Уақытша немесе үзақмерзімді, ғаламдық, аймақтық және екіжақты болуы мүмкін. Әскери қарсыластықтың, текетірестің едәуір бәсеңдеуімен, әскери дайындықтың және қарулы күштердің қауіпті әскери әрекетінің шектелуімен, келіссөз жүргізудің қарқындылығымен, біртіндеп өзара сенімнің орнауымен нығаятын халықаралық мәселелерді шешуде әріптестік жағдайын туғызумен сипатталады. Халықаралық шиеленісті жағдайларды бәсеңдету - соғыстың алдын алудың маңызды алғышарты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
 ISBN 9965-32-491-3