Аллергиялық емес ринит механизмі
**Ринит**, мұрын бітелу — мұрын қуысының шырышты қабатының қабынуы. Ауруды мұрын қуысына түскен микробтар мен вирустар тудырады. 

Қоздырғыштардың дамуына организмнің мұздауы, ауаның құрамында шаң-тозаң мен зиянды газдар мөлшерінің артуы, гүл тозаңдары (қ. Поллиноз) әсер етеді. Көп жағдайда Ринит жұқпалы аурулардың (тұмау, дифтерия) әсерінен де болады. Риниттің жедел және созылмалы түрлері бар. Кейде вазомоторлы (вегетативті жүйке жүйесінің қабынуы) және аллергиялық (организмнің аса сезімталдығы) түрлері де кездеседі. Аурудың бастапқы кезінде мұрынның шырышты қабаты ісінеді, науқастың тамағы қызарып, құрғайды. Бірнеше күннен кейін мұрыннан сұйық іріңді бөлінді ағады. Бұл кезде дене температурасы аса көтерілмейді, бірақ науқастың басы ауырып, тыныс алуы қиындайды, көздің шырышты қабатының қабынып, көзі жасаурайды. Әсіресе мұрын бітелуі нәрестелерде ауыр өтеді, себебі, олардың мұрын қуысы тар болады да, мұрын жолдарының шамалы ісінуі нәрестелердің тыныс алуына, емшек емуіне кедергі жасайды. Кейде қабыну мұрын-жұтқыншақтың шырышты қабатына, есту түтікшесіне, көмейге, кеңірдекке, тіпті өкпеге де таралуы мүмкін. Ауруды дер кезінде емдемесе, асқынып, созылмалы түріне ауысады.

Емі
---

Емі: аурудың бастапқы кезінде денені жылы ұстап, бал немесе таңқурай қосылған шай ішу, мұрын ішіндегі қан тамырларын тарылтатын ерітінділер (санорин, галозалин, т.б.) қолдану. Ринитті болдырмау үшін денені шынықтырып, спортпен шұғылданған жөн; үйде және жұмыс орнында жеке бастың гигиенасын сақтау қажет; егер жұмыс орны шаң-тозаң, улы газбен байланысты болса, респираторлық немесе қорғаныш дәкесін қолдану керек.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуТыныс алу мүшелерінің аурулары |
| --- |
|  |
| Жоғарғы тыныс алу жолдары | 

|  |  |
| --- | --- |
| Қосалқы мұрын қуыстары | 
Синусит |
|  |
| Мұрын | 
Ринит (Вазомоторлы ринит • Атрофиялық ринит • Поллиноз) • Полип • Ринорея • Мұрын арақабырғасының қисаюы |
|  |
| Бадамшалар | 
Тонзиллит (Баспа ауруы немесе ангина • Созылмалы тонзиллит) • Аденоид • Паратонзиллярлық абсцесс |
|  |
| Жұтқыншақ | 
Фарингит |
|  |
| Көмей | 
Ларингит • Круп • Ларингоспазм |
|  |
| Дауыс шымылдығы | 
Дауыс шымылдығының түйіндері |
|  |
| Көмекей | 
Эпиглоттит |
|  |
| Кеңірдек | 
Трахеит • Стеноз |

 |
|  |
| Төменгі тыныс алу жолдары | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ауатамырлар тарамы | 
Бронхит • Бронхиолит • Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы • Өкпе эмфиземасы • Диффузиялық панбронхиолит • Бронхтық демікпе • Бронхоэктазия • Муковисцидоз |
|  |
| Өкпе | 
Пневмония (Жедел пневмония • Созылмалы пневмония • Аспергиллез) • Пневмокониоз (Антракоз • Асбестоз • Биссиноз • Каплан синдромы • Металлокониоздар • Сидероз • Силикоз • Талькоз) • Альвеолит (Багассоз • Фермер өкпесі) • Альвеолярлық микролитиаз • Ателектаз • Лефлер синдромы • Хаммен—Рич синдромы • Өкпе гипертензиясы • Өкпе ісінуі • Өкпе абсцессі • Саркоидоз |

 |
|  |
| Басқасы | 

|  |  |
| --- | --- |
| Өкпеқап | 
Плеврит • Пневмоторакс • Өкпеқап жалқаяғы (Гидроторакс • Гемоторакс • Хилоторакс) • Өкпеқап эмпиемасы |
|  |
| Көкірек | 
Медиастинит • Пневмомедиастинум |

 |

 |