ГТҚ-ның жанушы камерасындағы ауа, ондағы салыстырмалы үлкен жылдамдықпен қозғалысы кезіндегі, аз уақыт ішінде жанады. Камерадан жанған өнім, тікелей турбинаның ағыншалы бөлігіне бағытталады.

**1-сурет**. Сұйық отынға арналған жандырушы камера. 
Жану жылдамдығын қамтамасыз ету үшін шамамен 1800°С температурасы қажет, ал сол кездегі, газдың тиімді температурасы турбина алдындағы камерадағы жануы, екі бөлікке бөлінеді: жану зонасы мен араласу аймағына. Араласу аймағының арқасында, жанушы өнімнің араласуы, қосымша ауамен газдардың температурасы қажеттілігіне дейін төмендейді. Сондықтан, артық ауа коэффициенті, едәуір ұлғаяды. Жоғарғы температураның дамуымен тез жануын алу үшін, құйынды ағынды құрылымды қолданады (1 сурет). Қалақты құйындатқыштың 3 типі, келіп түсетін ауға 2, айналдырушы қозғалыс жасайды. Соңғысының қатысуынан, ағынның үдемелі қозғалысы айналмалы құйын 4 деп, аталатыны пайда болады және ауаның кері қозғалысына қарсы бағытталған негізгі ағын.

2 суретте, НЗЛ жасалынған, газ ағынының 90° бұрылып шығу кезіндегі, жандыру камерасы көрсетілген. Камера екі құйындатқыш 3 және телескопты қыздырғыш құбырымен 2 жабдықталған. Ауа тесік 1 арқылы, төменнен түседі және камера бойымен бағытталады: оның бір бөлігі қыздырғыш құбырлардың ішімен кіреді, ал қалғаны - құйындатқышқа түседі. Камераның жоғарғы бөлігінде жанарғы 4 орналасқан.

Кері ағын бүркігіш 1 қуысында, отын бөлшектерімен, ауаны алдын ала араласуына мүмкіндік туғызады және жаңа қоспаны жағады. Одан басқа, кейбір тұрақтандырушы әсер жасайды, осының арқасында, ауа ағынының үлкен жылдамдығына қарамастан, жалын-бүркігіш айналасында жанып тұрады. Отынның тұтынуын қамтамасыз ету үшін, ең қолайлы жағдайына, артық ауаның азғантай коэффициентте болуы-бірге жақын, жану аймағында, турбулизация дәрежесінің көп болмауы қажет. Жанушы өнімнің тесік 5 арқылы, кіретін қосымша ауамен араласуы арқасында, есептеу жағдайына байланысты, газдардың қажетті температурасына дейін, төмендейді. Ауаны араластырғанға дейін, камера бойымен айналмалы қима 6 арқылы, алдын ала өту мақсаты-салқындату. Турбина алдындағы газдардың, есепті температурасымен қамтамасыз ету және оның жанушы камерадан шығуындағы бір тектілігі, отынды тозаңдатып шашырату дәрежесімен, газдар жылдамдығымен, камера арқылы өтуі, камера ұзындығына, температуралық өрістің біртектілігіне, жеке бүркігіштің жасауына және т.б. тығыз байланысты.

**2-сурет**. Тік камералы екі құйындатқышы және газдар ағынын бұрушысымен.
Камерадағы қысымның жоғалуы, ең төменгі мәнінде болуы тиіс, себебі, бұл, тікелей ГТҚ-ның ПӘК-ін кемітуге әкеліп соғады. Осы жоғалуға, ең көп әсерін тигізетін, қоспаның құрылуын ұйымдастыру, әсіресе жану зонасында турбулизацияны жасау негізгі мақсат. Жану камерасындағы қысымның жоғалуы, толық жануының 3...5% құрайды.

Жанушы камераны есептеу үшін, камераға түсетін және одан шығатын, қажетті ауаның санды мөлшері, оның қысымы мен температурасы, алдын ала белгілі болуы тиіс. Одан басқа, отынның құрамы және оның техникалық көрсеткіштері берілуі керек.

Төменде, гүл жапырақшалы араластырғышы бар, ол, шығарындағы жеткілікті түрде, бір қалыпты температура өрісін жасауына мүмкіндік береді. Камера, газ түріндегі отынмен жұмыс атқарады. Резерв ретінде, сұйық отынды жағу қарастырылған.

ГТҚ-ның экономикалық тиімділігін арттыру үшін, ондағы ең арзан және ең аз, дифицитті мұнай қалдықтарын пайдалану жұмыстары жүргізілуде. Ерекше көңіл аударатын көз қарас ретінде, дистиллятты өнімдер, оларды, каталитикалық крекингпен сұйық отыннан алады. Ең көп қиындық туғызатындарына, ауыр отындарды пайдалану кезінде туады, олардың күл құрамындағы натрийдің қоспасы және ерекше ваннадийдің болуы. Газдар ағыны V2O5 күлдегі қоспаларының құрамдарын турбинаға ұшырып алып кетеді, онда олар, қалақшаға жабысады да және тотықтану процессін туғызады.

Күлдің, балқу нүктесінен төменгі температурасы кезіндегі, тотықтануының болу жылдамдығы, өте аз болғанда және күл балқыған жағдайында, едәуір көбееді. Әсіресе, қажетсіздік деп есептеледі, күлдегі ванадийдің, натрийдің және күкірттің қоспаларының болуы.

1 суретте, газдар мен мазутты жағуға арналған, жылытушы суқыздырғыш қазандықтың жылу өнімділігі 50 МВт, циклонды жағудың алды көрсетілген.

Қазандық, үш циклонды камералардан 1 тұрады, оның қабырғасы, экранды бетпен жабылған, шымылдықты бетпен 2, фестон 4, бұрылысты камералардан 3 кейін, түсіргіш шахтада конвективті қыздырғыш бет 5 орнатылған.

Қазандық, тік-тура ретінде орындалған. Кері желі, су - алдымен, барлық үш циклонның экранды құбырына келіп түседі, одан кейін, кезекпен шымылдық бет арқылы, фронтты экранға, артқы экранға, қазандықтың конвективті бөлігіне, бүйірлік экрандарға өтеді де, олардың коллекторларынан су желілеріне шығады.

Циклонды камерада, жоғары тездетіле жағуды қолданудағы қазандық өлшемдерін, едәуір кемітуге мүмкіндік береді: мазутқа арналған, үлкен жағушы камераның П - түріндегі қазандықтың, дәл сондай өнімділігіне қарағандағы, оның көлемі екі есеге азаяды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: «Бастау» баспаханасы, 2008. - 425 б. Суреттері 140 сурет. Библиографиялы тізімі 17. ISBN 9965-814-30-9