1897
**Бармен** (ағыл. bar — бар, ағыл. man — адам; «бар үлдірігінің ар жағындағы адам») - сусындар мен коктейльдерді дайындаумен айналысатын адам.

Тарихы
------

Бармен қызметі АҚШ-та «алтын безгек» кезінде пайда болған. Ол кезде дүкендерде барлық тауарлар түрлері сатылатын болған. Сондықтан тауар айналымын жақсарту мақсатында кәсіпкерлер алкогольді сусындарды сатқан. Кейін дүкен аумағы «сату орны» мен «демалу орнына» бөлініп кеткен, сол демалу орнын '*бар* деп атаған. Сол кезде ең бірінші бармендер, олардың жасайтын коктейльдері де сол АҚШ-та пайда болды. 1862 жылы «Bartender’s Guide» деп аталатын коктейльдер мен алкогольді сусындар жайлы мәліметтерді қамтитын ең бірінші кітап шықты. Ол өз кезегінде бармендердің кодексі ретінде болды. Оның авторы – Джерри Томас деген атақты бармен болды[1].

Дәрiгерлiк қарсы көрсетулер
---------------------------

Жұмыс мынандай ауру азап шегушi адамдарға ұсынылмайды: тыныс алу мүшелері (туберкулез, созылмалы пневмония және т.б.); жүйенiң жүрек-қолқасы(гипертония, жүрек ақаулары және т.б.); тiрек-қимыл аппараты (омыртқаның деформациялары, созылмалы ревматизм және т.б.); жүйке жүйелері (талма ауруы, невроздар және т.б.); есту мүшелерi (төмендетiлген сыбыс).

Бармен мамандығы еңбек нарығында қажет мамандықтың бірі болып табылады. Бармен, дұрыстығында, оның жұмыс істеу графигі әр түрлі. Бұл жұмыс жас жігерлі мол адамдарға сай, жұмыс пен оқуды қиыстыруға мүкіндік бар. Бармендер жұмысты кафеде, барларда, түнгі клубтарда, мейрамханаларда таба алады. 
Бармен негiзгi еңбекақыны алады және шай-пұл. Шай-пұлдың өлшемі көпшiлiгiнде мекеменiң көрнектiлiгi және келушiнiң жомарттығына тәуелдi болады. Барменнiң мамандығы мансаптық өсу перспективаны алады. Барменнің көмекшесі болып бастауға болады, содан кейін бармен, бұдан әрi бармен немесе сомелье позиция алуға болады.

Барменнiң қызметтік мiндеттерi
------------------------------

 Барвумен: "Қарызға бермеймін!"
1. Тұтынушыларға қызмет көрсетедi: алкагольсiз, аз алькоголдi сусындар және сыра, жемiс және минералды су, шырындар, кондитер бұйымы, дәмтатым, ауқатты дайын тұтынуларына ұсынып, көрсетiп, жүзеге асырады.

2. Алкагольді және алкагольсiз сусындар, суық және ыстық тағамдар, дәмтатымдардың шектелген ассортиментiн әзiрлейдi.

3. Мәлiмдеменi құрайды және сусындар, аспаздық өнiм мен сатып алынған тауарларды алады.

4. Сәйкесiнше мерзiмдерге және сақтау тәртiпке сусындар, аспаздық өнiм және сатып алынған тауарлардың сақтауын қамтамасыз етедi.

5. Тауар орнын және сатушы сөресін ресiмдейдi, олардың тиiстi күйiнде сақтайды.

6. Аудио и видеоаппараттарды пайдалану және қызмет көрсету.

7. Тұтынушылардың мiнез-құлықтық мәдениетті сақтауын бақылау.

8. Қажеттi есепке алуды жүргізеді, тауарлық есептеу нәтижелерiн құрап бередi.

9. Ақшаны есептейді және өткізеді.

10. Дәрiгерлiк тексеру белгіленген ретте өтедi.

Барменнің төмендегілерге құқығы бар
-----------------------------------

 Бармен жұмыс үстінде
1. Кәсiпорынның басқарушылар шешiмдері оның қызметімен қатысты жобалармен танысуларымен.

2. Мiндеттермен сабақтас ескерiлген осы нұсқаулармен жұмыстың әбден жетiлдiру туралы ұсынысының басқаруын қарастыруға кiргiзу.

3. Өз құзырлары шектерiндегi кемшiлiктердiң барлық айқындалған өз қызметiнiң процесстерiнде туралы өзінің тiкелей жетекшiсiне хабарлап және олардың жоюы бойынша ұсыныс енгiзу.

4. Кәсіпорын басқаруынан өз лауазымды мiндеттерiнiң және құқықтарын атқару мақсатында жәрдемдесуді талап ету.

Бармен жауапты
--------------

1. ҚР-ның Еңбек Заңының нақтылы шектерінде жұмыс істейтін - осы лауазымды нұсқауда ескерiлген өз лауазымды мiндеттерiн лайықты орындау немесе орындамауына;

2. ҚР-ның әкiмшiлiк, қылмыстық және азаматтық заңның нақтылы шектерінде жұмыс істейтін - мүлтiксiз өз қызметiнiң жүзеге асыру процесстерінде құқық бұзушылықтар.

3. ҚР-ның Еңбек және Азаматтық Заңының нақтылы шектерінде жұмыс істейтін - заттық залалдың келтiруiне.

**Бармен** :

* Жақсы есте сақтау қабілеті мен зерделілік қасиеттерге ие болу керек;

* Есте барлық коктейльдер мен сусындардың аттарын білу керек;

* Бармен кімнің, қашан, неге тапсырыс бергенін есте ұстауы қажет;

* Физикалық жағынан шыдамды болуы керек;

* Бармен сусындарды араластырып қана қоймай, сонымен қоса клиентпен әңгіме айта алатындай болуы керек. Осыған байланысты бір сөз бар: «Жақсы бармен болып, әңгімені жалғастыра алатын және онымен бірге жай үндемеуге болатын адамды айтады»;

* Бармен кез-келген орынның бет-әлпеті, қолы, аяғы мен бас миы болып табылады. Ол сонымен қатар, ол орынға өзіндік стиль мен ерекшелік беріп тұратын адам.

* Бармен өзіндік шоумен де болады. Ол стақандарды лақтырып, оларды сан қилы айналдырып, жемістерді ауада кесіп, коктейльдерді безендіре алуы керек. Яғни «фристайл», бөтелкелермен жонглерлік ете алуы керек;

* Бармен виртуоз болып қана қоймай, өз ассортиментін де білуі керек. Яғни, қай тамаққа қандай сусын алу керектігін білуі керек.

* Ол бухгалтерия жағынан да, яғни ақшамен де дұрыс жұмыс істей алуы керек;

* Ол даяршылармен, клиенттермен сыпайы болуы керек;

* Бармен жұмысты өте жедел жасауы керек. Мейрамханаға келген клиентті көп күттіртпеуі керек;

* Бармен өз кезегінде психолог қызметінде атқара алуы керек. Егер де клиенттің көңілі түсіп, босаңсыған жағдайда бармен оған өз кезегінде көмек ұсына алатындай болуы керек;
* Барменде сонымен қатар, мысқыл сезім болуы керек;

* Қорыта айтқанда, бармен ең алдымен өз жұмысының жақсы маманы болуы керек[1].

**Мейрамханадағы бар түрлерi**:

* Біріншісі, ағымдық- бар. Онда негізінен жаңадан келген бармендер жұмыс істейді. Күніне олар 500 адамға дейін қызмет көрсетеді.

* Екіншісі, фронт-бар. Онда профессионалды бармендерді жібереді. Оларға енді клиенттермен әңгімелесуге рұқсат беріледі.

Бармен – бұл өте қызықты қызмет түрі болып табылады. Бармен болып жұмыс істегенде бірден бірнеше **қызметтерді** үйренесің:

* Сомелье – алкогольді сусындар бойынша маман;

* Кулинар – бармен тек сусындарды дайындап қана қоймай, оларды жемістермен безендіреді;

* Күзетші – оған барлық уақытта залда болып жатқан жағдайларға бақылау жасауы керек;

* Кассир – қонақтар барменмен есеп айырылысады;

* Сату бойынша менеджер – оған тауар(сусын, коктейль т.б.) ұсынуға тура келеді;

* Буфеттік қызметкер – кейде мейрамханаларда кейбір сусындар мен тағамдарды әкелуіне тура келеді;

* Эксперт немесе менеджер ретінде бола алады.

**Барменнің жұмыс істеу орны** – бардық үстел болып табылады. Ол жерде осы сусындарды дайындау жүзеге асырылады. Бұл жер өз кезегінде шағын ас бөлмесі болады. Бармен мейрамхана қонақтарының көзінің алдында коктейльдерді дайындайды. Оның жұмыс істеу орны әрқашан таза, мінсіз болуы керек. Әр түрлі қоспалар мен сусындарды қосы тек арнайы ыдыс арқылы жүзеге асырылуы керек. Егер де мысалы, тапсырысқа сусын мен мұз келеп түссе, онда бармен ешқашан да мұзды қолымен салмауы керек. 
Егер де бармен қызметін таңдағыңыз келсе, клиенттермен сөйлескен кезде «жоқ» және «иә» деген екі сөзді қолданбауға тырысыңыз. Бұл әңгіменің тоқтауына немесе клиенттің сізбен одан әрі сөйлеспеуіне алып келеді[1].

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3