Касперский вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтаманың логосы
**Вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтама** (Antivirus software) — компьютер бағдарламаларына зақым келтіретін вирустарды табатын әрі олардың кері әсерін (залалын) жоятын бағдарлама. Егер вирус жойылмаса, онда зақымданған программа жұмыс істей алмайды, сондықтан оны өшіріп тастау керек.

Вирусқа қарсы бағдарламалар электронды поштада және компьютердегі басқа файлдарда вирустар, «құрттар», «трояндық аттар» бар-жоғын тексереді. Вирус, «құрт» немесе «трояндық ат» табылған жағдайда, вирусқа қарсы бағдарлама вирус компьютерге және файлдарға зиянын тигізбей тұрғанда, оны карантинге қояды немесе түгелдей жояды.

Интернетте қызықты жерлер мен пайдалы дерек көп, алайда қауіп-қатерлер де жетерлік. Компьютер электронды пошта арқылы немесе уеб-тораптан қотарылған бағдарламамен бірге келген компьютерлік вирустан зақымдалуы мүмкін. Вирусқа қарсы бағдарламалардың болмауы вирустардың басқа компьютерлерге таралуына мүмкіндік жасайды. 

Көптеген вирусқа қарсы бағдарламалар өздіктік түрде жаңартылу жетесімен жабдықталған. Вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтама жаңартылған кезде жаңа вирустар туралы мәлімет вирустарды тексеру тізіміне үстеледі де, бұл компьютердің жаңа шабуылдан қорғалуын қамтамасыз етеді. Егер вирусқа қарсы бағдарлама өздіктік түрде жаңартылмайтын болса, жаңа вирустар күн сайын пайда болып отыратындықтан, жаңартуды үнемі қолдан жасап отыруға кеңес беріледі. Егер Сіз қолданатын вирусқа қарсы бағдарлама жазылуды қажет етсе, жаңартуларды жүйелі түрде алып тұру үшін жазылымды белсенді күйде үзбей сақтауға кеңес беріледі. Егер вирустар тізімі ескірген болса, компьютер жаңа қатерге осал болады.

Көптеген ірі компьютер өндірушілер компьютерлерді вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтаманың ең болмағанда сынақтама нұсқасымен жабдықтайды. Алайда, вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтаманың компьютерде болуы оны белсенді екеніне және жүйелі түрде жаңартылып отыратынына кепіл болмайды.

Түрлері
-------

Вирусқа қарсы бағдарламалық жасақтамалар орындалу әрекетіне қарай екіге бөлінеді:

* бағдарламалық жасақтамадағы;
* бағдарламалық-техникалық құралдардағы.

Вирустардан қорғау түрі (әдісі) бойынша бөлінеді:

* Анықтау бағдарламалары немесе сканерлер. Вирустарды жедел жадта, ішкі және (немесе) сыртқы медиада іздейді, вирус анықталған кезде хабарлама көрсетеді;

* Емдеуші бағдарламалары. Вирустанған файлдарды тауып, оларды «емдейді». Осы типтегі бағдарламалар арасында әр түрлі вирустарды жоюға қабілетті полифагтар(әр-түрлі вирустар) бар, олардың ішіндегі ең танымал полифагтар Norton AntiVirus, Doctor Web, Kaspersky Antivirus;

* Вакцина бағдарламалары. Вирустардың әрекетін тосқауылдау арқылы жүйені (файлдарды, каталогтарды) иммунизациялайды;

* Аудиторлық бағдарламалар. Вирустардан қорғау тұрғысынан ең сенімді болып табылады. Инспекторлар бағдарламалардың, каталогтардың және дискінің жүйелік аймақтарының бастапқы күйін, яғни компьютер вирус жұқтырғанға дейінгі күйін, есте сақтайды, содан кейін дисплейде табылған өзгерістерді көрсете отырып, ағымдағы күйді бастапқы күймен салыстырады;

* Монитор бағдарламалары өз жұмысын операциялық жүйе іске қосылған кезде бастайды, компьютердің жадында болады және файлдарды автоматты түрде дәл сол уақытта, сол жерде тексереді.

* Сүзгілер (күзетшілер) вирусты көбейе бастағанға дейін бастапқы сатысында анықтайды. Күзетшілер - вирустарға тән әрекеттерді анықтау болып табылатын шағын резиденттік бағдарламалар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.
2. ↑  *Язов Ю. К. Соловьев С. В.* Защита информации в информационных системах от несанкционированного доступа. Пособие — Кварта. —  Воронеж, 2015. — Б. 357. — 440 б. — 232 таралым. — ISBN 978-5-93737-107-2.