recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Теңіз ауданы** — 1977-1988, 1990-1997 жылдары Целиноград, кейіннен Қарағанды облысы құрамында болған аудан.

Тарихы
------

1977 жылы 15 ақпанда Целиноград облысы Қорғалжын ауданындағы 7 ауылдық кеңестің (Аршаты, Баршын, XXII партсъезд, Қызылсай, Сарыөзен, Соналы, Талдысай) негізінде құрылды. Орталығы Баршын ауылы болды.

1982 жылы 28 қаңтарда Қызылсай ауылдық кеңесі Қорғалжын ауданына қайтарылды.

1982 жылы 11 қарашада Баршын ауылдық кеңесі Отарбай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 15 шақырымдай жерде пайда болған елді мекенге Құланөтпес атауы берілді. Ал 31 желтоқсанда орталығы Құланөтпес ауылында орналасқан Құланөтпес ауылдық кеңесі құрылды.

1985 жылы 18 шілдеде Шұбаркөл көмір кенішінің игерілуіне байланысты аудан Қарағанды облысына берілді.

1988 жылы 20 шілдеде аудан таратылды. Аршаты, Сарыөзен, Соналы, Талдысай ауылдық кеңестері Нұра ауданына, Баршын, XXII партсъезд, Құланөтпес ауылдық кеңестері Целиноград облысы Қорғалжын ауданына берілді.

1990 жылы 13 қыркүйекте Теңіз ауданы бұрынғы аумағында қайтадан ашылды. Құрамында 7 ауылдық кеңес (7 кеңшар) болды.

1992 жылы 21 ақпанда «Шұбаркөл» көмір кеніші жанындағы елді мекен жұмысшы кенті санатына жатқызылып, Шұбаркөл атауы берілді.

1992 жылы 24 қыркүйекте XХII партсъезд атындағы ауылдық кеңес Қарақойын ауылдық кеңесі болып өзгертілді.

1997 жылы 23 мамырда қайтадан таратылып, жері тұтастай Нұра ауданына қосылды.

Халқы
-----

| 1979 |
| --- |
|  12378 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Теңіз ауданы
2. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
3. ↑  Ресей империясы, КСРО халық санақтары

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Кэти-Скарлетт О’Хара Гамильтон Кеннеди Батлер** (ағылш. *Katie Scarlett O'Hara Hamilton Kennedy Butler*) (кейіпкер) – Маргарет Митчеллдің 1936 жылы шыққан атты «Жел өтіндегі тағдырлар» романының басты кейіпкері. 

Романның басында ол 16 жаста болады. Бай әулеттің мұрагері, ата-анасының қамқорлығына бөленген қыздың сол кездегі басты арманы – Эшли Уилкске күйеуге шығу. Алайда ол өзін өлердей жақсы көретін Чарльз Гамильтонға күйеуге шығып, көп ұзамай бір баласымен жесір болып қалады. Армандары орындалмай, жақындарынан айырылып, Азамат соғысын, Оңтүстіктің қайта құрылуын бастан кешірген Скарлет роман соңында жалғыз қалса да берілмейді. Ол бәрін басынан бастайды. Фильмдегі басты рөлді Вивьен Ли сомдаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Britannica (онлайн) |
|  |
| Нормативті бақылау | 
GND: 1064902499 · LCCN: no2014072210 · VIAF: 308766737, 5850153532473048820009, 316453027 |

 |
**Әнуарбек Молдабеков** (20 мамыр 1938 жыл, Алматы облысы Іле ауданы – 9 тамыз 1985 жыл, Алматы) — қазақ өнерінің аса ірі тұлғасы, көрнекті театр және киноактері, Қазақстанның халық артисі (1976), Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты (1967).

Өмірбаяны
---------

Алматы облысының, Іле ауданына қарасты Комсомол совхозында 1938 жылы туған. Әке-шешесі Андрей деп ат қойған. Бірақ кейіннен жұрт Әнуарбек, одан кейін Әнуар деп атап кетті. Жастайынан өнерге бейім болған ол әнші болуды армандады. Дегенмен кейіннен өмір ағысы оны актерлікке алып келді. 

1956 ж. консерваторияның драма бөліміне түскен. Алайда ол жерде бір оқытушының көңілге қонбайтын бір әрекетін бетіне басқаны үшін оқудан шығып қалған. Оған жасымаған Әнуар Әзірбайжан Мәмбетов «Жаңа студия ашып жатыр екен» дегенді естіп, сонда барған. 1958 ж. түсіп, екі жылда бітіріп шығады. 

Әнуардың сахнадағы алғашқы өмірі Қарағандыда басталды. Сонда жүріп өзімен бірге оқыған дарынды актриса Баян Имашеваға үйленді. Екі қыз, бір ұл сүйді. Сол Қарағандыда жүріп-ақ көптеген рөлдерді сомдады.

1964 ж. Алматыға оралып, М. Әуезов театрына жары Баян екеуі орналасты. Ірі талант иесінің қалған өмірі осы Алматыда жалғасты.

Шығармашылығы мен марапаттары
-----------------------------

Сахнада Әзірбайжан Мәмбетов, кинода Шәкен Айманов секілді ірі тұлғалар Әнуарды өз­деріне жақын тұтты. Табиғи талант екенін тани білді. Оның есімі халық арасында 1965 ж. «Ән қанатында» фильмінен кейін таныла бастады. Жалпы, кинодағы ақын Мұсаның (Иса Байзақов) рөлінде ойнауға көптеген актерлер шақырылды. Алайда ол орынға С. Сейфуллин атындағы Қарағанды театрының әлі кеңінен таныла қоймаған актері Әнуар Молдабеков таңдап алынды. Алғашқы роль - алғашқы жеңіс. Мұсаның бейнесі ерекше сәтті шықты. Осы үшін Әнуар аға Молдабеков Қазақ ҚСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды. Ол осы Мұсаны алғаш ойнағанынан-ақ өзінің алысқа баратынын, талай шыңға шығатынын танытты.

1970 ж. Республиканың еңбек сіңірген артисі, артынан халық артисі деген атаққа да қол жеткізді. Бірақ бұл жерде Әнуардың сахна мен кинода жүріп алған атақтарына тіреліп тұрған ештеңе жоқ, халық оны «Ән қана­тындағы» Мұса арқылы, «Қан мен Тердегі» - Еламан, «Қыз Жібектегі» - Шеге арқылы кеңінен білді. Тіпті «Қыз Жібек» фильмінен кейін оны біраз уақыт халық Әнуар деудің орнына Шеге деп атап жүргені де белгілі.

Одан басқа А. Чеховтың «Ваня ағайындағы» бас кейіпкер Иван Войницкий ролін ойнаған. Бұл спектакль Мәскеуде де үлкен жетістікке жетті, жылы лебіздер айтылды.

Фильмдері
---------

* «Қыз Жібек»
* «Қан мен тер»
* «Ән қанатында»
* «Өтелмеген парыз»
* «Әпкем менің Люся» (1985)

Қызық жайттар
-------------

* «Қыз Жібек» фильмінде Әнуарға алдымен Төлегеннің, сосын Бекежанның ролін берген. Кейін Шегеге лайық актер табылмаған соң, ақынжанды, жаны нәзік Әнуарды сол рольге бекіткен. Сол Шегенің роліне дайындалып жүріп, домбыра үйренемін деп төрт домбыраны шаққан көрінеді.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Cілтесең – семсер, қорғансаң – қалқан болған...
**Жезді ауданы** — 1963-1997 жылдары Қарағанды және Жезқазған облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Жезді кенті.

Тарихы
------

Жезді ауданы Қарағанды облысының құрамында таратылған Жезқазған және Ұлытау аудандарының аумағында 1963 жылы 2 қаңтарда құрылған. Оның құрамына Алғабас, Жангелдин, Жетіқоңыр, Кеңгір, Киров, Кішітау, Первомай, Сарысу, Терісаққан және Ұлытау ауылдық кеңестері кірді.

1963 жылдың 10 қаңтарынан 24 тамызына дейін аудан орталығы Жезді кенті аудан құрамына кірген жоқ және Жезқазған қалалық кеңесіне бағынды.

1965 жылы аудан құрамына Жезқазған қалалық кеңесінен Ақтас және Қарсақбай кенттері берілді.

1972 жылы 10 наурызда Алғабас, Жетіқоңыр, Кеңгір және Сарысу ауылдық кеңестері Жезқазған ауданына берілді. 22 наурызда Жетіқоңыр және Сарысу ауылдық кеңестері Жезді ауданына қайтарылып, Жезқазған ауданына Кішітау, Первомай, Терісаққан және Ұлытау ауылдық кеңестері берілді.

1973 жылы 20 наурыздан бастап Жезді ауданы Жезқазған облысының құрамына кірді.

1974 жылы Қоскөл ауылдық кеңесі құрылды.

1983 жылы Мибұлақ ауылдық кеңесі құрылды, ал Жетіқоңыр ауылдық кеңесі Борсеңгір болып өзгерді.

1989 жылы Киров ауылдық кеңесі таратылды.

1997 жылы 3 мамырда Жезді ауданы Қарағанды облысына берілді.

1997 жылы 23 мамырда Жезді ауданы таратылып, аумағы Ұлытау ауданына өтті.

Әкімшілік бөлінісі
------------------

1986 жылы ауданда 3 кенттік, 6 ауылдық кеңес пен 32 елді мекен болған:

| Әкімшілік бірлік | Орталығы | Елді мекендері |
| --- | --- | --- |
| Ақтас кенттік кеңесі | Ақтас кенті | Ақтас |
| Борсеңгір ауылдық кеңесі | Борсеңгір ауылы | Борсеңгір, Сымтас, Тобылғылы |
| Жангелдин ауылдық кеңесі | Байқоңыр ауылы | Байқоңыр, Қалабай, Қызылүй, Талдықұдық |
| Жезді кенттік кеңесі | Жезді кенті | Жезді |
| Киров ауылдық кеңесі | Қарсақпай кенті | Бұрмааша, Қарсақпай, Қумола, Өрнек, Пионер, Шолақ |
| Қарсақпай кенттік кеңесі | Қарсақпай кенті | Қарсақпай |
| Қоскөл ауылдық кеңесі | Қоскөл ауылы | Көктал, Қосбармақ, Қоскөл, Құлжанбай, Нарөлген |
| Мибұлақ ауылдық кеңесі | Мибұлақ ауылы | Ақкеңсе, Апақай, Баймырза, Құрақтыкөл, Мибұлақ, Тезекбай |
| Сарысу ауылдық кеңесі | Жыланды ауылы | Жиделі, Жыланды, Қазыбек, Тасоба, Түйемойнақ |

Халқы
-----

| 1970 | 1979 | 1989 |
| --- | --- | --- |
|  33340 | ▼21795 | ▼20476 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ КСР. 1986 жылғы 1 қаңтарға әкімшілік-аумақтық бөлінісі
2. ↑  Ресей империясы, КСРО халық санақтары
Координаттар: 41°00′22″ с. е. 39°43′24″ ш. б.﻿ / ﻿41.00611° с. е. 39.72333° ш. б.﻿ / 41.00611; 39.72333 (G) (O) (Я)

**Әулие Анна шіркеуі** (гр. *Ἁγία Άννα*) — Трабзондағы (Түркия) ең көне шіркеулердің бірі.

Сәулеті
-------

Жауынгер фигуралары мен қанатты Ника бар негізгі кіретін есік
Шіркеуде Әулие Анна фрескасы
Ғибадатхана — византиялық үлгідегі ғимарат, күмбезді нефі, өткелдері және үш қисық апсидадан құралған бүйірлік камерамен қоршалған киелі орын. Ғимараттың барлық жерінде сполия қолданылады, негізгі кіреберіс есіктің үстінде тимпанумды қалыптастыру үшін қолданылатын классикалық саркофаг, тұрған жауынгер және қанатты Ника фигураларымен безендірілген.

Тарихы
------

Шіркеу шамамен VI-VII ғасырларда салынған. Оңтүстік есік үстіндегі рельефтік тақтада шіркеу 884-885 жылдары Василий I, Лев VI және Александрдың бірлескен билігі кезінде қалпына келтірілгені туралы жазу бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Richard Krautheimer et al, *Early Christian and Byzantine Architecture* (New Haven: Yale University Press, 1992) p. 395
2. ↑  A. G. Sagona, *The Heritage of Eastern Turkey: From Earliest Settlements to Islam* (London: Macmillan, 2005) p.170
3. ↑  Antony Eastmond, *Art and Identity in Thirteenth-Century Byzantium* (London: Ashgate, 2004) p. 20
**Талды ауданы** — 1977-1988 жылдары болған Қарағанды облысы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Қарағайлы кенті.

Тарихы
------

Талды ауданы 1977 жылы 15 ақпанда Қарағанды облысының құрамында құрылды. Оның құрамына Егіндібұлақ ауданының Алғабас ауылдық кеңесі мен Қарқаралы ауданының Ақтайлақ, Бақты, Қайнарбұлақ, Қырғыз, Томар, Фрунзе ауылдық кеңестері және Қарағайлы кенті кірді.

Ауданда 7 кеңшар, 1 кент, 7 ауылдық кеңес болды. Қарағайлы кен-байыту комбинаты жұмыс істеп тұрды. Оған темір жол тартылды. 1977 жылдан қазақ және орыс тілінде «Шұғыла»—«Восход» газеті шығып тұрды.

1988 жылы 20 шілдеде Талды ауданы таратылды. Сонымен бірге оның аумағы Егіндібұлақ пен Қарқаралы аудандары арасында бөлінді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
*Басқа мағыналар үшін Октябрь ауданы деген бетті қараңыз.*
**Октябрь ауданы** — 1955-1997 жылдары Қостанай және Торғай облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Октябрьское ауылы.

Тарихы
------

Октябрь ауданы 1955 жылы 22 қазанда Қостанай облысының құрамында құрылды. Құрамына Семиозёр ауданының Жаркөл, Октябрь, Шолақсай ауылдық кеңестері, Герцен, «Айдарлы», «Железнодорожный» кеңшарлары, Науырзым ауылдық кеңесінің Жамбыл ұжымшары, Қарасу ауданының Кошевой, «Молодёжный», Чкалов, «Октябрь», «Искра» кеңшарлары, Амангелді ауданының Ушаков, Панфилов кеңшарларының аумағы еніп, аудан орталығы «Железнодорожный» кеңшарының орталығы болды. 1956 жылы аудан орталығына Октябрьский атауы берілді. 1963 жылы 2 қаңтарда ауылдық аудан мәртебесін алып, 1965 жылы қаңтарда жай ауданға өзгерді.

1970 жылы 23 қарашада жаңадан құрылған Торғай облысының құрамына берілді.

1986 жылғы мәлімет бойынша ауданда 16 ауылдық кеңес болған: Айдарлы, Братский, Вильямс, Герцен, Жекекөл, Железнодорожный, Молодёжный, Октябрь, Панфилов, Прогресс, Степной, Ушаков, Целинный, Шалғышы, Чкалов, Юбилейный.

1988 жылы 2 маусымда Торғай облысының таратылуына байланысты Октябрь ауданы Қостанай облысының құрамына енді, алайда 1990 жылы 17 тамызда Торғай облысы қалпына келтіріліп, құрамына кері қайтарылды.

1997 жылғы 22 сәуiрде Торғай облысы таратылып, аудан қайтадан Қостанай облысының құрамына енді.

1997 жылғы 17 маусымда Октябрь ауданы таратылып, аумағы Қарасу ауданының құрамына енді.

Халқы
-----

| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 |
| --- | --- | --- | --- |
| 16073 | ▲20643 | ▲23579 | ▼22852 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ КСР. 1986 жылғы 1 қаңтарға әкімшілік-аумақтық бөлінісі
2. ↑  O восстановлении Тургайской области в составе Казахской ССР
3. ↑  Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысын оңтайлы ету жөнiндегi шаралар туралы
4. ↑  Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Қызылорда және Қостанай облыстарының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысындағы өзгерiстер туралы
5. ↑  Ресей империясы,  КСРО халық санақтары
**Буридан есегі** (лат. Asinus Buridani inter duo prata – қос шөп арасындағы Буридан есегі) – ХІV ғ. Француз философы Буридан атындағы парадокс (кереғарылық). Мағынасы: өте ақылды бір есек екі жағына қойылған бірдей үлкендіктегі, бірдей пішіндегі, бірдей түстегі екі шөптің қайсысын таңдарын біле алмай аштан өліп кетіпті-мыс!

Сөз тамыры
----------

Бұл кереғарылықтың арғы тамыры ежелгі грек ойшылы Аристотельден басталады. Аристотельдің «Аспан туралы» еңбегінде осы парадокс туралы алғаш айтады: «Ашыққан және шөлдеген біреу бірдей қойылған екі азықтық арасынан қажеттісін ала алмай аштан өліп кетуі мүмкін. (Аристотель "Аспан туралы" б.з.д.350ж.)  

Буридан есегіне бір мысал :) .
ХІІғ. Парсы ойшылы Әл-Ғазали былай жазады: «Адамның алдына көлемі бірдей екі құрма қойылған. Ол оны жегісі келсе де, бірақ екеуін бірдей алуына болмаса, онда ол оның сапасына қарай біреуін таңдайды. Демек екі ұқсас нәрсенің айырмашылығы олардың табиғи сапасында.» (Әл-Ғазали "философтардың дерексіздігі» 1100ж.) Кейін Әл-Ғазалидің бұл кітабына Ибн-Рушд философиялық тойтарыс бергені белгілі.

Буриданға қатысы
----------------

Ал, Буридан бұл мысалды айтпаған. Ол тек осы мысалға қатысы бар мораль детерминизмі теориясын (детерминизм: себеп-салдар заңы, кейде ""мораль белгілейді теориясы"" деп те аталады) дәріптеген. Оның пікірінше, надандық пен болмыс кедергісін айтпағанда, адам қашанда ең жақсысын таңдауға құлшынады.

Дегенмен, жақсы нәтиже үшін адам еркі талғамға шектеу салуы да мүмкін. Кейінгі ойшыл-жазушылар бұл идеяны әсірелеп, бірдей мөлшердегі жақсылықтар ортасынан таңдау жасай алмау дағдарысы туралы айтты және «артық ойлаудың таңдау жасауға кедергі жасауын», «ақылдылардың ақымақтығын» осы есектің мысал әңгімесі арқылы мысқылдады.

Мәселеге басқа қырынан қарау
----------------------------

Бұл парадокстың астарында діни сенімді ақтау жатыр: тым көп ойлаймыз деп есек секілді "аштан өлмейміз" десек иррационалды түрде (діни түрде) таңдау жасауымыз керек, болмаса түпсіз терең Күдік шүңетіне түсіп кетеміз. Ал, ақылды ақтап, мысалға сын көзбен қараушылардың пікірі бойынша аталған парадокс «адамды шөпке айналдыру» қателігін өткізген. Яғни, ақылға қарсы шығушылар адамның ақыл қуатын тым төмен мөлшерлеген деп есептейді. Шындығында ақыл қашанда тұйық шеңберге түсіп қалудан шығар жол таба алады. Былайша айтқанда, «екі түрлі жақсылықтың арасынан бір жақсылықты таңдап аштан өлуден сақтану нағыз ақылды шешім болар еді».

Басқа мүмкіндік
---------------

Тіпті, кейбіреулердің ойынша Есектің алдында үшінші түрлі таңдау бар: екі шөп деп емес, барлық шөпті бірбүтін шөп деп есептеу, қарама-қайшы екі шөп дегеннен құтылып, біртұтас бір шөп деп есептеу. Бұл ол есектің шөпті шетінен жей бастауына алып баруы мүмкін. Демек дуализмге қарағанда монизмнің талғам әлеуеті артығырақ болмақ.

Пайдаланған материал
--------------------

• Zupko, Jack (2003) John Buridan. Portrait of a Fourteenth-Century Arts Master. Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press. (cf. pp. 258, 400n71)
A. *Бала жолдасы*.
A.
**Бала жолдасы**, плацента (латын placenta, грек. plakus — жалпақ) — ұрықты ана организмімен байланыстыратын орган. Бала жолдасы ұрық дами бастағанда жатырда пайда болады. Ол плацентадан, кіндік баудан және ұрық қабықшасынан тұрады. Плацентаның негізін ағаш сияқты бұтақталған хорион бүрлері құрайды. Әрбір хорион талшығынан майда капиллярлар өтеді. Салмағы 500 — 600 г, диаметрі 15—20 см, қалыңдығы 2—3 см болады. Оның жатырлық және ұрықтық қабаттары бар. Кіндік бау ұрық пен плацентаны байланыстырады, ұзындығы 70—80 см. Ұрық қабықшасы ұрықтың ішкі және бүрлі (хорион) қабықшаларын құрайды. Бала жолдасы арқылы ұрық ана қанынан қоректік зат пен оттек алып, зат алмасу нәтижесінде пайда болған заттар мен көмірқышқыл газды қанға шығарады. Бала жолдасы ұрықтың дамуына қажетті биол. активті заттар түзіп, ішкі секреция бездерінің қызметін де атқарады. Бала жолдасының қалыптасып дамуы жүктіліктің 4—5 айында тоқтайды да, бала айы-күні жетіп туғанда, Бала жолдасы да жатырдан бөлініп, баладан соң түседі. Ананың денсаулығы, тамақтануы, т.б. жағдайларының дұрыс болмауы Бала жолдасының және ұрықтың дамуына әсер етеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;
Пьер Лаваль
**Пьер Лаваль** (фр. *Pierre Laval*; 28 маусым 1883 жыл, Шательдон, департамент Пюи-де-Дом — 15 қазан 1945 жыл, Париж) - Францияның мемлекет қайраткері. Мамандығы — адвокат. 1927—1940 жылдары сенатор болған. 1925—1939 жылдары бірнеше министрлікті басқарды. 1931 жылғы қаңтардан 1932 жылғы қаңтарға, 1935 жылғы маусымнан 1936 жылғы қаңтарға дейін премьер-министр болды. 1935 жылы итальян фашистерінің басқыншылық әрекеттерін қолдап, Муссолинимен келісімге қол қойды. Неміс фашистеріне қызмет еткен «Виши» үкіметінің тұсында премьер-министр (1942 жылы сәуір — 1944 жылы тамыз) болды. Франция азат етілгеннен кейін шетелге қашты. 1945 жылы тамызда тұтқындалып, опасыздық жасағаны үшін атылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,7 том


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЖыл адамы («Тайм» журналы бойынша) |
| --- |
|  |
| 

Чарльз Линдберг (1927) •
Уолтер Крайслер (1928) •
Оуэн Юнг (1929) •
Махатма Ганди (1930) •
Пьер Лаваль (1931) •
Франклин Рузвельт (1932) •
Хью Джонсон (1933) •
Франклин Рузвельт (1934) •
Хайле Селассие I (1935) •
Уоллис Симпсон (1936) •
Чан Кайши +
Сун Мэйлин (1937) •
Адольф Гитлер (1938) •
Иосиф Сталин (1939) •
Уинстон Черчилль (1940) •
Франклин Рузвельт (1941) •
Иосиф Сталин (1942) •
Джордж Маршалл (1943) •
Дуайт Эйзенхауэр (1944) •
Гарри Трумэн (1945) •
Джеймс Бирнс (1946) •
Джордж Маршалл (1947) •
Гарри Трумэн (1948) •
Уинстон Черчилль (1949) •
*Америкалық жауынгер* (1950)
 |
|  |
| Толық тізім • 1927—1950 • 1951—1975 • 1976—2000 • 2001-ден бері |

 |
**Есет батыр ауылы** (2017 жылға дейін — *Ақарық*) — Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы ауыл, Аламесек ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы - Жалағаш кентінен оңтүстікке қарай 40 км жерде, Аламесек көлінің жағасында орналасқан.

Халқы
-----

1999 жылы тұрғындар саны 2705 адам (1369 ер адам және 1336 әйел адам) болса, 2009 жылы 2295 адамды (1183 ер адам және 1112 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

Іргесі 19 ғасырдың ақырында қаланған. 1928-1930 жылдары аудан орталығы болды. 
Жері құнарлы, шөбі шүйгін, балық, аң-құсы мол болғандықтан бұл аймақтың халқы ашаршылыққа ұрынбаған. Шымбай, Төрткүл, Қазалы уездерінің саудагерлері Аламесекте сауда жәрмеңкелерін өткізіп, "Жаңа базар" аталып кеткен. 1900 жылы Аламесекте 220 үйдей қазақ, 50-60 үй өзбек, 20-30 үй ноғай тұрған. 2 сыныптық орыс-қазақ түземдік мектебі (1898), кірпіш зауыты (1903), қасапхана жұмыс істеді. 1925 жылы Аламесек болысына 44 ауылды кеңес қарады. Аудан орталығы болып тұрған кезде мектеп, интернат, почта, аурухана, кітапхана, клуб, астық қабылдау пункті жұмыс істеді. Аламесек МТС-ы ұйымдастырылды. 1932-1933 жылдары Тереңөзек ауданының (қазіргі Сырдария ауданы) жетім балалар үйі, 1941-1944 жылдары Украина мен Белоруссиядан әкелінген балалардың мектеп-интернаты болды. Аламесек көліне құятын сулар бөгеліп, көл табаны құрғаған соң, Аламесектен ел еріксіз көшіп кетті.

Қазіргі жағдайы
---------------

1996 жылға дейін күріш өсіретін «Ақарық» кеңшарының орталығы болып келді. Кеңшар негізінде Аламесекте және округке қарайтын Жаңадария ауылдарында ЖШС және шаруа қожалықтары ұйымдастырылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жалағаш ауданының Ақарық ауылын қайта атау туралы
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы Мұрағатталған 13 мамырдың 2013 жылы.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Қызылорда облысы Жалағаш ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Аққұм •
 Аққыр •
 Ақсу •
 Бұқарбай батыр •
 Далдабай •
 Еңбек •
 Есет батыр •
 **Жалағаш** •
 Жаңадария •
 Жаңақоныс •
 Жаңаталап •
 Қаракеткен •
 Мәдениет •
 Мырзабай ахун •
 Таң •
 Темірбек Жүргенов •
 Шәменов 
 |

 |
Координаттар: 41°01′57″ с. е. 28°58′37″ ш. б.﻿ / ﻿41.03250° с. е. 28.97694° ш. б.﻿ / 41.03250; 28.97694 (G) (O) (Я)

**Әулие Антоний Падуан шіркеуі** — Түркия Республикасы, Ыстанбұл қаласындағы католиктік базилика. Қаланың еуропалық бөлігінде, Бейоглу ауданында, Истикляль көшесі, 171 мекенжайында орналасқан.

Франциск орденінің монахтары Стамбулда 13 ғасырда пайда болды. Орденнің негізін қалаушы Әулие Франциске арналған алғашқы шіркеу Галата аймағында 1230 жылы салынған. Әулие Франциск шіркеуі 1696 жылғы өрттен аман қалған бірнеше тас ғимараттардың бірі болды; алайда өрттен кейін түрік сұлтаны Мұстафа II-нің бұйрығымен францискандықтардың қолынан алынып, қайтадан мешітке айналдырылды. 1724 жылға қарай итальяндық қауымдастық Әулие Падуандағы Антонийға арналған жаңа шіркеу салды. Бұл шіркеу 180 жыл бойы тұруға арналған; 1904 жылы ол трамвай рельстерін төсеуге кедергі келтіргендіктен бұзылады. Түрік билігі жақын жерден орын бөліп, 1906 жылы 23 тамызда екінші Әулие Антоний шіркеуінің алғашқы тасы қаланды.

Ғасырлар тоғысында Ыстанбұлда көптеген әдемі ғимараттар салған итальяндық сәулетші Джулио Монджери жобалаған венециандық нео-готикалық стильдегі ғибадатхана 1912 жылы 15 ақпанда ашылды. Сонымен бірге бұл жерде екі бес қабатты ғимарат салынды, олар шіркеумен стильде үйлеседі, сондықтан шіркеу кең ауланың ішінде орналасты. Олардың құрылысынан түскен табыс жаңа ғибадатхананың құрылысына қаражатты толықтырды. Истиқлал көшесінен шіркеуге жету үшін бұл үйлердің арасынан сүйір күмбездері бар талғампаз арка арқылы өту керек.

1932 жылы Рим Папасы Пий XI Ыстанбұлдағы ең үлкен католиктік шіркеуге айналған шіркеуді кіші базилика дәрежесіне көтерді. Сол жылы Анджело Джузеппе Ронкалли, болашақ Рим Папасы Иоанн XXIII алғаш рет Әулие Антоний шіркеуінде уағыз айтты. Түркиядағы папа нунцийсы ретінде мұнда 10 жыл қызмет етті. Ғибадатхананың қасбетінің алдына орнатылған Иоанн XXIII мүсіні осыны еске салады. 1967 жылы Түркияға сапары кезінде Рим Папасы Павел VI осында өзінің алғашқы мессасын атап өтті.

Тік бұрышты ғимараттың өлшемі 20 х 50 метр және қызыл кірпіштен салынған. Шіркеу қасбетінде орналасқан шағын мұнаралар мен үш үлкен раушан терезе витраждар, порталдар әшекейленген әшекейленген. Шіркеудің интерьерінде Қасиетті Жазбалардың көріністері бар төбелік фрескаларға назар аударылады, қабырғалары мозаикалық плиткалармен безендірілген.

Галерея
-------

* Түнде шіркеуТүнде шіркеу
* Арқа арқылы қарауАрқа арқылы қарау
* Рим папасы Иоанн XXIII мүсініРим папасы Иоанн XXIII мүсіні
* ИнтерьерИнтерьер
* «Миниатюрк» саябағындағы шіркеудің макеті«Миниатюрк» саябағындағы шіркеудің макеті
* Құдай АнаҚұдай Ана
* Кіреберіс үстіндегі органКіреберіс үстіндегі орган

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Әулие Антоний шіркеуі
2. ↑  Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Sant’Antonio di Padova Cathedral)(қолжетпейтін сілтеме)
3. ↑  Әулие Антоний Падуан латын католик шіркеуі

Сілтемелер
----------

* Ыстанбұлдағы Антоний Падуан шіркеуі 2021: сипаттама, тарих, ол қайда, оған қалай жетуге болады, фотосуреттер (ru-RU). *turk.expert* (5 наурыз 2021). Тексерілді, 5 наурыз 2021.
**Сұлтан Бүркітбайұлы Қамалетдинов** (12 ақпан 1965 жыл, Астрахан облысы) — қазақстандық әскери қайраткер, 2021 жылғы қарашадан Қорғаныс министрінің орынбасары.

Өмірбаяны
---------

1965 жылғы 12 ақпанда Астрахан облысы Володар ауданы Зеленга ауылында дүниеге келген.

1982 жылғы тамыздан 1986 жылғы шілдеге дейін Ташкент жоғары танк командалық училищесінің курсанты.

1994 жылдың шілдесінен 1997 жылдың шілдесіне дейін бронетанктік әскерлер әскери академиясының тыңдаушысы.

Қызметін ГСВГ танк дивизиясы гвардиялық танк полкінің танк взводының командирі болып бастады.

1986-2005 жылдар аралығында штаб бастығы — танк батальоны командирінің орынбасары, танк батальоны, танк полкі командирі, штаб бастығы — механикаландырылған дивизия командирінің орынбасары, механикаландырылған бригада командирі лауазымдарынан өтті.

2006 жылғы қарашадан 2008 жылғы қаңтарға дейін — "Шығыс" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабы бастығының орынбасары.

2008 жылғы қаңтардан 2008 жылғы тамызға дейін — "Оңтүстік" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары.

2008 жылғы тамыздан 2010 жылғы маусымға дейін — Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабы Әскери академиясының тыңдаушысы.

2010 жылғы шілдеден 2012 жылғы тамызға дейін — өңірлік қолбасшылық әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — "Оңтүстік" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабының бастығы.

2012 жылғы тамыздан 2013 жылғы маусымға дейін — өңірлік қолбасшылық әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының басқармасы штабының бастығы болды.

2013 жылдың маусымынан 2016 жылдың 15 қарашасына дейін — "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы.

2016 жылдан - ҚР ҚМ Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының бірінші орынбасары.

2019 жылғы 18 қазанда ҚР Президентінің Жарлығымен ҚР Тұңғыш Президенті атындағы Ұлттық қорғаныс университетінің бастығы болып тағайындалды.

2020 жылғы 5 мамырда Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен генерал-лейтенант әскери атағы берілді.

2021 жылғы қарашада Қорғаныс министрінің орынбасары болып тағайындалды.

Марапаттары
-----------

* ІІ-дәрежелі "Даңқ" ордені (2017)
* Мерейтойлық медальдар
* Еңбек сіңірген жылдары үшін медальдар

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жоғары әскери және арнаулы атақтар, сыныптық шендер және біліктілік сыныптарын беру туралы
2. ↑  Қамалетдинов Сұлтан Бүркітбайұлы  (қаз.).  Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің ресми сайты. Тексерілді, 30 желтоқсан 2023.
3. ↑  Кого наградил Нурсултан Назарбаев

Сілтемелер
----------

* Өмірбаяны zakon.kz сайтында (орыс.)
**Қаракеткен** — Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы ауыл, темір жол стансасы, Қаракеткен ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы – Жалағаш кентінен солтүстік-батысқа қарай 21 км жерде, Сырдария өзенінің оң аңғарында, қамыс, құрақ, ши басым, сораң шөптесіндер өскен өзен аңғарының шалғынды сұр топырақты жерінде орналасқан. 
Жері жазық төбелі, шөлді аймақ.

Халқы
-----

1999 жылы тұрғындар саны 1335 адам (680 ер адам және 655 әйел адам) болса, 2009 жылы 1265 адамды (657 ер адам және 608 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

Іргесі 1905 жылы Ташкент – Орынбор темір жол магистралін салуға байланысты қаланған. 1943 – 96 жылдары қаракөл қойын өсіретін «Жалағаш» кеңшарының орталығы болған. 

Қаракеткен деп аталу себебі көне көз қариялардың айтуы бойынша осы жол салынып жатқанда оның Шығыс жақ бетіндегі «Қалияр шүңейіті» деген жерге ірі қара сиырдың суға кетуімен байланыстырады. Сол кездерден бастап «Қаракеткен бекеті» деп аталған.
1931 жылы Қаракеткенде машина –трактор станциясы құрылды. МТС 1946 жылы Жалағашқа көшіріледі.

1932-1933 жылдары Қаракеткен темір жол станциясының Оңтүстік бетіне Ж.Жабаев атындағы бастауыш мектеп салынады. 

Каракеткенің атын төңірекке танымал еткен «Игілік» балық колхозы. Ол 1928 жылы ұйымдастырылған артельдің бірі болатын. Теміржолға жақын екенін ескеріп 1930 жылы «Игілік» балық колхозы болып құрылады. Балықшылар балықты Қаракеткен аумағындағы «Майкөл», «Кіндіккөл», «Үйсінкөлі», «Түйе кеткен» сияқты көлдерден аулап отырған. Соғыс жылдары колхоз барлығы 13 мың тоннадан астам сапалы балық аулап, Отан қорғау қорына жөнелткен.
1964-1965 жылдары колхоздың аты халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің Құрмет тақтасына жазылды.
1965 жылы Балық шаруашылығы Министрлігінің ауыспалы Қызыл Туына ие болады. «Сырдария» Қараөзек суының азайып, көлдерінің құрғауына байланысты Министрлер Кеңесінің 1967 жылғы 16-қазандағы қаулысымен «Игілік» балық колхозы таратылды.

1941 жылы Ұлы Отан Соғысының басталуына орай Ақтөбе облысынан мал шаруашылығы көшіп келеді. 1943 жылы «Жалағаш» совхозы ашылады. 1958 жылы совхозда қой саны 42 мыңға жетеді. Совхоз үкіметке сапалы қаракөл терісін, ет, жүн өткізіп жоғары жетістіктерге жетеді. 
Осы жылдары ауылда 45 орын балабақша салынады. 1989 жылы үш қабатты мектеп үйі пайдалануға беріледі. Екі қабатты шаруашылық кенсесі іске қосылады.
1991-1993 жылдары совхоз таратылып жекешелендіруге көшеді.

Инфраструктурасы
----------------

Қазіргі кезде ауылда халыққа қызмет көрсетіп тұрған 1 орта мектеп, 15 орындық аурухана, клуб ,145 нүктелік байланыс бөлімі, «Фариза», «Жанжаз» , «Ақбосаға» жеке сауда орындары, теміржол торабы бар. 2007 жылы мешіт үйі салынды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы Мұрағатталған 13 мамырдың 2013 жылы.
2. ↑


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Қызылорда облысы Жалағаш ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Аққұм •
 Аққыр •
 Ақсу •
 Бұқарбай батыр •
 Далдабай •
 Еңбек •
 Есет батыр •
 **Жалағаш** •
 Жаңадария •
 Жаңақоныс •
 Жаңаталап •
 Қаракеткен •
 Мәдениет •
 Мырзабай ахун •
 Таң •
 Темірбек Жүргенов •
 Шәменов 
 |

 |
**Құдайтану баяны** (ағылш. *A History of God* (тура аудармасы - *Құдайдың тарихы*), қазақша аудармасындағы толық атауы - **Иудаизм, христиандық пен исламдағы 4000 жылдық ізденіс: Құдайтану баяны**) - британ дінтанушысы Карен Армстронгтың кітабы. Ол үш негізгі монотеистік діннің - иудаизм, христиандық және исламның, сонымен бірге буддизм мен индуизмнің тарихын баяндайды. Кітапта Құдай идеясының оның Таяу Шығыстағы ежелгі тамырынан бүгінгі күнге дейін эволюциясы тізбектелген.

Мазмұны
-------

### Иудаизм

Армстронг Ханаан құдайларының бірі - Яхве культінің шарықтауынан бастайды. Армстронгтың айтуынша, Яхве культіне Ханаанға үш толқында қоныс аударған әр түрлі этникалық топтар табынды. Бұл топтарды өздерінің Яхвеге деген адалдығы біріктірген.

Содан кейін ол бес тәураттық кітаптың дереккөздерін *J, E, P* және *D* деген атпен белгілі төрт болжамды авторы немесе бір топ авторы бойынша зерттейді. Сонымен қатар, ол бес тәураттық кітаптағы осы авторлардың немесе бір топ авторлардың арасындағы теологиялық қарама-қайшылықтар нәтижесінде болған кейбір мәтіндік шиеленістерді зерттейді. Армстронг бойынша бұл шиеленісті, мысалы, теофаниядағы қарама-қайшы жазбалардан көруге болады. Яхвеші (J) Ыбырайым мен Яхве арасындағы өте "жақын" кездесулер туралы жазса, Элохимші (Е) бұл оқиғаны алшақтатып, ежелгі аңыздарды антропоморфтығы аз қылғанды қалайды.

Одан кейін кітапта маңызды израил пайғамбарлары, оның ішінде Исайя, екінші Исайя, Осия мен Иезекиил және олардың әрқайсысының иудаизмдегі Құдай түсінігіне қосқан үлесі туралы айтылады.

### Христиандық

Армстронг сосын Исаның өміріне телетін оқиғаларға бет бұрады. Ол оның фарисейлік дәстүрдегі Гиллельден шыққан тамырын және оның еврейлік Құдай түсінігіне әсерін анықтайды. Исаның өлімі мен оған ілескен символизм, соның ішінде өзгелер, әсіресе Павел, бұл оқиғаларға телетін әр түрлі конструкциялар қарастырылады. 

Кітап тринитаризмнің шарықтауын, кейін оның Никей сенім символына жетелеуін және христиандық Құдай мен Үштік тұжырымдамасының сәйкесінше шығыс және батыс (христиандық) дәстүрдегі эволюциясының ізін анықтайды.

### Ислам

Исламның шығуы мен ондағы оның Құдай табиғатын ұғынуы қарастырылады. Армстронг қазіргі кездегі шиға исламының Аллаға, Мұхаммед пайғамбарға және шиға имамдарына қызметте әлеуметтік әрекетке ден қоюының 1979 жылғы Иран революциясына жетелеген негізгі фактор болғанын талдайды.

Келесі тарауларда, сәйкесінше, Құдай идеясы турасында философиялық пайымдар да, Құдаймен тылсым байланыс та қарастырылады. 

Армстронг сондай-ақ қазіргі заманғы христиандықтағы діншілдіктің өсуін, атап айтқанда, Мартин Лютер мен Жан Кальвиннің протестантизмін талқылайды.

### Қорытынды

Соңғы тарауларда "*Құдай өлді"* түсінігі мен постмодерн әлемдегі Құдай идеясын зерделейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 14 шілденің 2019 жылы.
2. ↑   Мұрағатталған 14 шілденің 2019 жылы.
Дейли Томпсон

**Фрэнсис Морган Айоделе** (Дэйли) нем. Francis Morgan Ayodélé "Daley" ThompsonФрэнсис Морган Айоделе «Дейли» Томпсон ; туылған күні-30 шілде 1958 жыл. ) - британдық жеңіл атлет, көпсайыс маманы. Ол 1976-1992 жылдары жеңіл атлетикадан Англия мен Ұлыбритания құрамаларында өнер көрсеткен, екі дүркін Олимпиада чемпионы, әлем чемпионы, екі дүркін Еуропа чемпионы, үш дүркін Достастық ойындарының чемпионы, онкүндік бойынша әлем рекордшысы. Футболшы ретінде аз танымал, «Мэнсфилд Таун», «Стивенедж», «Илкестон» клубтарының ойыншысы.

Өмірбаяны
---------

Дейли Томпсон 1958 жылы 30 шілдеде Лондонның Ноттинг-Хилле қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Нигериялық Британдық, ал анасы Шотландтық. Батыс Суссекстегі мектеп-интернатта оқыды. Ол мансапты кәсіби футболшы ретінде қарастырды. Бірақ ақырында жеңіл атлетикаға ауысты. 

1975 жылы ол Лондонға оралды және бастапқыда спринтингке маманданған Ньюхэм және Эссекс Биглз атлетика клубына қосылды, кейін жаттықтырушы Боб Мортимердің кеңесімен ол ондық спортты меңгере бастады.

1976 жылы ол онкүндікте Англия чемпионатында жеңіске жетті және бірқатар сәтті өнер көрсетуінің арқасында Монреальдағы жазғы Олимпиада ойындарында ел намысын қорғау құқығына ие болды, онда ол барлық қорытындысында 18-ші орынды иеленді. пәндер.

1977 жылы Донецкіде өткен жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатында ол декатлон бағдарламасында үздік болды.

1978 жылы Эдмонтондағы Достастық ойындарында жеңіске жетіп , Прагада өткен Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері атанды.

1980 жылы Австрияда өткен жарыста ол онкүндікте әлемдік рекорд орнатты (8648). Мәскеуде өткен Олимпиада ойындарында ол барлық қарсыластарынан асып түсіп, Олимпиаданың алтын медалін жеңіп алды.

1982 жылғы маусымда ол әлемдік рекордты екі рет жақсартып, 8774 ұпайға жеткізді. Брисбенде өткен Достастық ойындарында және Афинада өткен Еуропа чемпионатында жеңіске жетті .

1983 жылы Хельсинкиде өткен жеңіл атлетикадан бірінші әлем чемпионатында ол өзінің рекордын тағы бір алтын жүлдемен толықтырды. Осылайша, Томпсон бір мезгілде Олимпиада чемпионы, әлем чемпионы, өз континентінің чемпионы және Достастық ойындарының чемпионы болған тарихтағы алғашқы спортшы болды.

1984 жылы Лос-Анджелес Олимпиадасында жеңіске жетіп, әлемдік рекордты 8847 ұпайға дейін жақсартты.

1986 жылы Штутгарттағы Еуропа чемпионатында ол ондық жарыста жеңіске жетіп, 4 × 100 метрге эстафетада қола жүлдегер атанды, ал Эдинбургте өткен Достастық ойындарында сол пәндер бойынша бірінші және екінші орындарға ие болды.

Болашақта Томпсонның нәтижелері төмендей бастады , 1988 жылы Сеулдегі Олимпиада ойындарында ол төртінші болып, жеңімпаздар қатарына кіре алмады, ал 1992 жылы бірқатар жарақаттардың салдарынан ол аяқтауға мәжбүр болды. оның спорттық мансабы.

  

1990 жылдары жеңіл атлетикадан кеткеннен кейін ол өзін футболда көрсетті, Мансфилд Таун, Стивенаж, Илкестон сияқты клубтарда ойнады. Ол Уимблдон мен Лутон Таунда фитнес жаттықтырушысы болып жұмыс істеді.

Көрнекті спорттық жетістіктері үшін 2000 жылы қолбасшы дәрежесінде Британ империясының орденімен марапатталды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑
**Дәрібай Ханкерейұлы Ханкереев** (1890, №24 ауыл, Елек уезі, Орал облысы, Ресей империясы — 2 наурыз 1938, Алматы, Қазақ КСР) — қазақ кеңестік саясаткер, мемлекет қайраткер.

Өмірбаяны
---------

1890 жылы Ресей империясының Орал облысы Елек уезінің 24-ауылында шаруа және қызметкердің отбасында дүниеге келген. Қазақ, БОАК ұйымдастыру бөлімінің сауалнама барағында қырғыз деп көрсеткен. 1920 жылдан бастап Коммунистік партияның мүшесі.

1905 жылы Електегі 2 сыныптық мектепті бітірген.

1906-1914 жылдары таратушы, аудармашы, түптеуші, іс жүргізуші қызметтерін атқарған.

1914-1917 жылдары іс жүргізуші болып жұмыс атқарып, 1917-1919 жылдары қожалықпен айналысты.

1920 жылдың ақпан-мамыр айларында ҚАКСР ІІХК нұсқаушысы болып жұмыс істеді.

1921 жылдың қазан-қарашасы — ҚАКСР ІІХК Елек БСК басқарма бөлімінің меңгерішісі болды.

1921 жылдың қарашасы – 1922 жылдың мамыры — ҚАКСР ІІХК басқарма бөлімінің меңгерішісі және ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі болды.

1922 жылдың қыркүйегінен 1923 жылдың қыркүйегіне дейін Қырғыз (Қазақ) АКСР Қырмилициясы басшысы, ҚАКСР ІІХК алқасының мүшесі.

1923 жылдың 2 желтоқсанынан бастап Ақтөбе губерниялық атқару комитетінің төрағасы.

1925 жылдың наурызына дейін Семей губерниялық революциялық комитет-атқару комитетінің төрағасы болды.

1925 жылдың мамыр-қазан айларында ҚАКСР әлеуметтік қамсыздандыру халық комиссары болды.

1925-1927 жылдары — «Қосшы» одағының төрағасы болды.

1927-1928 жылдары — Мақат мұнай кәсіпшілігі басшысының орынбасары болды.

1928-1929 жылдары — Гурьев округіндегі Доссор мұнай кәсіпшілігі басшысының көмекшісі болды.

1929-1932 жылдары — Гурьев қаласындағы «Ембімұнай» тресі басшысының орынбасары болды.

1932 жылдың наурыз-қазан айларында ҚАКСР жеңіл өнеркәсіп халық комиссарының бірінші орынбасары болды.

1932 жылдың тамызынан 1933 жылдың шілдесіне дейін ҚАКСР жеңіл өнеркәсіп халық комиссары болды.

1934 жылы — БК(б)П Маңғыстау, Форт-Александровский аудандық комитетінің жауапты хатшысы қызметін атқарды.

1937 жылы 23 қыркүйекте Гурьев облысы бойынша ІІХКБ қызметкерлерімен тұтқынға алынды. 1938 жылы 2 наурызда КСРО Жоғарғы Сотының Әскери алқасы РКФСР Қылмыстық кодексінің 58-2, 58-7, 58-8, 58-11-баптарында көзделген қылмыстар туралы айыпты дәлелденген деп танып, оған ең қатаң жазалау шарасы жайлы үкім шығарды. Үкім шығарылған күні атылды. 1959 жылы 19 ақпанда КСРО Жоғарғы Сотының Әскери алқасы: қылмыс құрамының жоқтығы үшін ақтады.

Қоғамдық жұмысы
---------------

* 1920 жылы болыстық, 1920 және 1921 жылы уездік, 1921 жылы губерниялық, 1924 жылы бүкілресейлік Кеңестер съездеріне қатысушы.
* 1921 жылы мамыр-шілде. Орал губерниялық атқару комитетінің хатшысы.
* 1924 жылдың 13 қаңтарынан бастап Қырғыз орталық атқару комитетінің мүшесі.

Сілтеме
-------

* Қазақстан наркомдары, 1920—1946 жж: өмірбаяндық анықтамалық / Құрас. М. Х. Жакыпов, А. С. Зулкашева, А. Н. Ипмагамбетова, Е. В. Чиликова. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2007. — Б. 347.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ЦентрАзия. (орыс.)
2. ↑  Ханкереев Дәрібай Ханкерейұлы. (орыс.)
3. ↑  Дәрібай Ханкерейұлы (орыс.)
Шыршаның үстіндегі жылтырақтар
Мұздықтар — шырша жылтырағының прототипі
**Шырша жылтырағы** — күміс немесе алтын жалатылған жіптер түріндегі шырша әшекейі. Жылтырақ 18 ғасырда пайда болды. Бұған дейін еуропалықтар шыршаларды табиғи әшекейлермен безендірген, мысалы, алма, жаңғақ, тәттілер және шамдар. Қалайы сымды спиральға айналдырылып, жылтырақ алынатын болған. 

Ауыспалы мағынада бұл сыртқы, көрсетімдік жылтырды білдіреді.

Тағы қараңыз
------------

* Жаңа жылдық шырша
* Шырша әшекейлері

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жаңа жылдық жылтырақ (орысша) Мұрағатталған 1 желтоқсанның 2017 жылы.

Сілтемелер
----------

* Шырша ойыншығы: тарихы мен бүгіні (орысша)
**Бозтаев Кешірім Бозтайұлы** (1933–1999) — қоғам және мемлекет қайраткері, Семей облысының бұрынғы бірінші хатшысы.

Өмірбаяны
---------

Кешірім Бозтаев 1933 жылдың 25 шілдесінде бұрынғы Семей облысы Аягөз ауданының Ақшатау ауылында дүниеге келген, Найман тайпасының Қаракерей руының Сыбан бөлімінен шыққан. Кешірім Бозтаев Шығыс Қазақстан және Семей облыстары өнеркәсібінің дамуына зор үлес қосты. 1989 жылы 20 ақпанда СОКП Орталық Комитетінің Бас хатшысы М. Горбачевтің атына шифрограмма жолдап, Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың тоқтатылуын талап еткен тұңғыш азамат. КСРО әскери - өнеркәсіптік кешенінің қарсылығына қарамастан, полигонды жабу жолында 1991 жылға дейін үздіксіз күрес жүргізді. Өзі Қазақстан Компартиясы Семей обкомының бірінші хатшысы бола отырып, 80 – жылдардың соңында құрылған «Семей – Невада» қозғалысына қолдау көрсетті.

КСРО Қорғаныс министрлігінен ядролық сынақтардың радиациялық салдарлары туралы материалдарды жариялауын және бұл ақпараттарды Қазақстанға беруін, Семей полигонының маңайында орналасқан елді мекендерге қаржылық көмек көрсетілуін, тұрғындардың әлеуметтік – экономикалық жағдайының жақсартылуын, сондай-ақ өнердегі радиоэкологиялық жағдай мен тұрғындардың денсаулығын тексеретін комиссияның құрылуын талап етті.

Қызметтері
----------

Кешірім Бозтаев Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 18 желтоқсанда қабылданған «Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтар салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау» туралы Заңының, ядролық сынақтар салдарынан зардап шеккен тұрғындарды медициналық оңалту бағдарламасының авторы.
1996 жылы Қазақстанның белгілі қоғам қайраткерлерімен бірге Халықаралық «Полигон – 29 тамыз» қоғамдық қайырымдылық қорын құрды. 2002 жылы бұл қор БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде консультативтік статусқа ие болды.

Марапаттамалары
---------------

К. Бозтаев үш мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен, көптеген Құрмет Грамоталарымен марапатталған. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері. 1997 жылдан Ұлттық қауіпсіздік мәселелерін зерттеу академиясының (Мәскеу) толық академик – мүшесі, «Экология» халықтық академиясының академигі, Семей мемлекеттік медициналық академиясының Құрметті профессоры, Семей қаласының Құрметті азаматы. Материалды Абай атындағы Семей әмбебап кітапханасы ұсынған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА 

2. Қабышұлы Ғ. Ақиқат - анық айтылса ғана ақиқат // Қазақ әдебиеті. - 2011. – 10 б.

3. Пигаваев В. Есімі еске алуға әбден лайық // Егемен Қазақстан. - 2011. - 2 б.

4. Сейсенұлы Д. Полигон кімге зардап...: К.Бозтаевтың"Қайнар синдромы" атты кітабы туралы // Егемен Қазақстан. - 1995.

5. Сәрсеке М. Шығыс елі риза саған, Кешірім // Семей таңы. - 2009. - 20 тамыз. - 4 б.; Семей таңы. - 2009.; – 4 б.
**Юровская Ольга Федоровна**, жазушы (1939)

Ольга Федоровна Юровская 1939 жылы 8 ақпанда Семей қаласында дүниеге келген. Семейдегі Н.К. Крупская атындағы педагогикалық институтты бітірген. Облыстық «Прииртышская правда», «Знамя коммунизма» газеттерінің әдеби қызметкері ,Өскемен телерадио хабарлар комитетінде, «Қазақстан» баспасында редакторы болып істеген. «Вечерная Алма-Ата» газетінің тілшісі, кейіннен осы газеттің ғылым және оқу орындары бөлімінің жетекшісі қызметтерін атқарған. 
1987 жылы мамыр айында үш облыстың қатысуымен Семей қаласында өткен Ертіс өңірі жазушыларының аймақтық кеңесіне қатысқан. 
О. Юровская - «Все в той же Галактике» новеллалар жинағының, «Открытию равно» деректі повесінің, «Дана мне радость», «Ходите чаще по земле» жыр жинақтарының авторы.

Дереккөздер
-----------

1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Мадридтағы штаб-пәтері
**Bankia** (ˈbaŋkja) — 2010 жылдың желтоқсан айында жеті аймақтық жинақ банкілерінің одағы ретінде құрылған испандық банкілік конгломерат. 2012 жылдың күйіне қарай Bankia 12 млн клиенті бар Испанияның ең ірі банкілерінің бірі. Bankia хабары бойынша, оның жалпы активтердің көлемі 328 миллиард еуроны құрса, жалпы бизнес көлемі 486 млрд еуроны құрайды. 2012 жылы Испания үкіметі Bankia-ны ішінара ұлттандырды. 2012 жылдың 25 мамырында Bankia үкіметтен €19 миллиард көлемінде қаржылай көмек сұрады.

Тарихы
------

Bankia 2010 жылдың 3 желтоқсанында Испанияның ең ірі жеті қаржы мекемелерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Cold fusion деген атауымен танымал жеті жинақ банкілерінің бірігуін, төрт айдын ішінде қабылдады, өйткені интеграция келісім-шартына 2010 жылдың 30 шілдесінде қол қойылды. Құрылған компания Caja Madrid-пен бақыланады.

Акцияларды үйлестіру келесі түрде көрсетіледі:

* 52,06 % Caja Madrid
* 37,70 % Bancaja
* 2,45 % La Caja de Canarias
* 2,33 % Caja de Ávila
* 2,11 % Caixa Laietana
* 2,01 % Caja Segovia
* 1,34 % Caja Rioja

Бизнес саласы
-------------

Bankia бөлшек сауда банкілік қызмет көрсету, корпоративтік қаржыландыру, капиталдар нарығында, активтерді басқару және жартылай банктiк қызмет көрсету саласында жұмыс жасап, қаржы өнiмдерi және қызметтердiң кең спектрiн өз клиенттерi үшiн ғана емес, халықаралық нарықта да қызмет көрсетеді.

Bankia-ның Испанияның аумағында кең филиал желісі бар, сонымен қатар, Бейжіңде, Дублинде, Лиссабонда, Лондонда, Майамиде, Миланда, Мюнхенде, Портуда, Парижде, Шанхайда, Варшавада және Вена қаласында филиалдары орналасқан.

2011 жылдың 31 қаңтарына қарай топтың 5500 млн еуро сомасына үлкен және әртараптандырылған қоржыны бар.

Орталық мекемелері
------------------

Жаңа банктің өзіндік тіркелген кеңсесі және Валенсиядағы еншілес компаниялардың мекен-жайы бар, ал оның оперативтік штабы Мадрид қаласында орналасқан. Сонымен қатар, Bankia-ның келесі елдердегі халықаралық қатысуы бар: Германия, Австрия, Қытай, Франция, Ирландия, Италия, Польша, Португалия, Құрама Патшалық және Құрама Штаттары.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Bankia Profile.  Bankia.com. Тексерілді, 17 мамыр 2012.
2. ↑  Spain's loss-making Bankia vows transparency.  BBC News (26 мамыр 2012). Тексерілді, 26 мамыр 2012.
3. ↑  Quiénes Somos (Spanish).  Bankia.com. Тексерілді, 26 мамыр 2012.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты Мұрағатталған 20 қыркүйектің 2012 жылы.
**Кағб бин Зуһайр** (араб.: كعب بن زهير‎; туған жылы белгісіз - 645 ж.). Каъб бин Зухайр бин Әби Сулмә (كعب بن زهير بن أبي سلمى‎‎). Анасы Кәбшә бинт Аммар. Кағб муаллақат шайырларының бірі Зуһайр ибн Әби Сулмәның екінші әйелінен туған ұлы.. Кағбтың Бужәйр деген ағасы болады.

Өмірінен қызықты деректер
-------------------------

Ислам діні келгенде Кағб пен Бужәйр жаңа дінді қабылдауға асықпайды. Жаңа дін Араб жазирасына жайыла бастағанда Бужәйр мұсылман болып Кағб исламды қабылдамай қояды. Исламнан бас тартып Пайғамбарға қарсы өлеңдерін шығарып жүре береді. Бужәйр райыңнан қайт, мұсылман бол деген насихаттарын құлағына аспайды. Өзі жайында айтылған өлеңдерді естіген пайғамбар Кағбты ұстаңдар, өлтіріңдер деп әмір береді.

Бұл уақытта әлі мұсылманшылықты мойындамаған Кағб бин Зуһайр, Абдулла ибн әл-Зибағра және Әби Суфйан бин әл-Харис пайғамбар жайлы өлеңдерін ел арасында таратып жүрген болатын. Пайғамбар олардың өлеңдерін лағынеттейді.
Бұдан соң Кағб тығылатын жер таппай, ақыр соңы 630 жылы Мединеге Әбу Бәкрге жасырынып келіп көмек беруін сұрайды. Әбу Бәкр таң намазында Кағбты пайғамбарға ертіп келеді. Кағб пайғамбарға қолын созып, мұсылман болғысы келетіндігін айтады. Пайғамбар Кағбты тыңдап, разылығын білдіреді.

Кағб пайғамбарға арнап шығарған өлеңін ғазал кіріспесімен бастап, оқып береді. Ақын өзінің ғашығын, екеуі қоштасар кездегі ғашығының бейнесін суреттей келіп, негізгі тақырыбы мақтауға көшеді. Шайыр атақты «Бәнәт сағад» (بانت سعاد) өлеңнің мына жолдарын оқып береді :

ان الرسول لنور يستضاء به

وصارم من سيوف الله مسلول

Осы өлеңнен соң Мұхаммед пайғамбар иығындағы шапанын ақынға жабады. «Бәнәт сағад» өлеңі осы оқиғадан соң «қасидату әл-бурда» шапан қасидасы деп аталып кетеді. Осы шапанда айт күндері пайғамбардан кейінгі халифалар хұтпа оқығанда киеді. Кейін Мұғауия шапанды 20 мың дирхамға сатып алады..

Кағб араб шайырларының «Шуғарау әл-Мухадрамин» (مخضرم) тобына жатады. Араб әдебиетінде жаһилиет пен ислам дәуірінде өмір сүрген шайырды «мухадрам» деп атайды. Мухадрамун көпше түрі.

Шығармалары
-----------

1. «Шарх қасидату Бәнәт сағад» (Бәнәт сағад қасидасының түсіндірмесі). Әбу Мухаммад Абдулла бин Юусуф бин Һишам. Каир. 1290 һ.ж.
2. «Шарх қасидату Бәнәт сағад» (Бәнәт сағад қасидасының түсіндірмесі). Шаһабуддин Ахмад ибн Умар әл-Һинди. Хайдарабад. 1323 һ.ж.
3. «Шарх диуан Кағб бин Зуһайр. әл-Суккари. Баспаға дайындаған: Абдулазиз әл-Мәймәни. Каир. 1950.
4. Диуан Кағб бин Зуһайр. Құрастырғандар: Умар әл-Сууайди. Карло Лэнбдург. Лондон. 1303-1306 һ.ж.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Әл-Мунжид фил ағлам. Дар әл-Машриқ баспасы. Бейрут. 2003. 464 бет
2. ↑  Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 195 бет
3. ↑  «Тарих әл-Әдәб әл-Араби». (Араб әдебиетінің тарихы). 1-том. Карл Брокельман. Араб тіліне аударған: Абдулхалим әл-Нажжар. Дар әл-Мағариф баспасы. Каир. 156 бет