*Басқа мағыналар үшін Ричард Гамильтон деген бетті қараңыз.*
*Басқа мағыналар үшін Гамильтон деген бетті қараңыз.*
**Ричард Стрейт Гамильтон** (1943 ж.т.) — Колумбия университетітінің математик-профессоры, АҚШ Ұлттық Ғылым Академиясының (1999 жылдан), Америка өнер және ғылым академиясының (2003 жылдан) мүшесі.

Өмірбаяны
---------

1943 жылы туған. 1963 жылы математикадан бакалавр дәрежесін Йель университетінен алған. 1966 жылы Роберта Ганнингтың жетекшілігімен математика бойынша Ph.D. дәрежесін Принстон университетінде қорғады.

Ғылыми қызығушылығы - дифференциалдық геометрия және топология. Гамильтон, оның алуан топологиядағы ғылыми-зерттеулерінде, алғаш рет Риччи ағындары (қараңыз Риччи-Курбастро, Грегорио, сондай-ақ Гамильтон ағындары ретінде белгілі - Риччи.) енгізді.

Гамильтон Пуанкаре гипотезасын алғаш рет ұсынған, бірақ одан әрі Грегорий Перельман дәлелдеді, ол дамыған зерттеулер бағдарламасын аяқтаған жоқ.

2010 жылдың маусым айында, Перельман Пуанкаре гипотезасын дәлелдегені үшін «Мыңжылдық есебінің» марапатын алуы тиіс болатын, бірақ ол Париж математикалық конференциясын елемеді және 2010 жылы 1 шілдеде марапаттаудан неге бас тарту туралық шешім қабылдағанын түсіндіретін төмендегідей сөзін жариялады: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « |  *Мен бас тарттым. Сіздер білесіздер, бұған себептер көп болды, және осы, немесе басқа да жолдармен. Сондықтан мен ұзақ шештім. Өте қысқаша айтатын болсақ, басты себеп - ұйымдастырылған математикалық қоғамдастықпен келіспеушілік болып табылады. Мен олардың шешімі әділетсіз деп ойлаймын, олардың шешімдері ұнамайды. Америкалық математик Гамильтон бұл проблеманы, шешуге, менен кем емес үлес қосты деп санаймын.* | » |

 Пуанкаре гипотезасы дәлелденді, Перельманның сөзіне қарап, математик Ричард Гамильтонның еңбегі осындай қоғамдық бағалануы аса назар аудартады, бұл ғылымға деген адалдықтың үлгісі болуы мүмкін, Яу Шинтанмен ынтымақтаста отырып, ол, зерттеулерге байланысты айтарлықтай бәсеңдеді, еңсерілмейтін техникалық қиындықтар тап болады.

2011 жылы Ричард Гамильтонге және Деметриосу Кристодулу Шығыстың Нобель сыйлығы аталатын Шао жүлдесі математика саласы бойынша $1 000 000 көлемінде берілді. Ричард Гамильтон Пуанкаре гипотезасының математикалық теориясын жасағаны үшін марапатталды, өз кезегінде Григорий Перельман оны дамытып, дәлелдеуде қолданды.

Мойындау және бағалау
---------------------

* Геометрия бойынша Освальд Верблен жүлдесінің жеңімпазы (1996)
* Стил жүлдесінің «зерттеуге сіңірген еңбегі үлесі үшін» иегері (2009)
* Шао жүлдесі иегері (2011)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Richard Hamilton (1982). "Three-manifolds with positive Ricci curvature". *J. Diff. Geom* **17**: 255–306. .
2. ↑  Последнее «нет» доктора Перельмана.
3. ↑  Перельман сөзіне айтуынша, Ричард Гамильтон 1992 жылдан бастап, Риччи ағынын еңсеруде көп жаңа идеялар әкелген жоқ. Бөлімін қараңыз. Manifold Destiny
4. ↑  The Shaw Prize in Mathematical Sciences 2011 — Announcement and Citation.  The Shaw Prize Foundation. Тексерілді, 6 шілде 2014.
5. ↑  Press Release.  The Shaw Prize Foundation. Тексерілді, 6 шілде 2014.

Сілтемелер
----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуШао жүлдесінің иегерлері |
| --- |
|  |
| Астрономия и астрофизика | 
Пиблс (2004) • Марси / Майор (2005) • Перлмуттер / Рисс / Шмидт (2006) • Голдрайх (2007) • Генцель (2008) • Шу (2009) • Беннетт / Пейдж / Сперджел (2010) • Коста / Фишман (2011) • Джуитт / Лу (2012) • Балбус / Хаули (2013) • Айзенштайн / Кол / Пикок (2014) • Боруки (2015) |
|  |
| Өмір және медицина туралы ғылым | 
Коэн / Бойер / Кань // Долл (2004) • Берридж (2005) • Ван (2006) • Лефковиц (2007) • Уилмут / Кэмпбелл / Яманака (2008) • Коулман / Фридман (2009) • Джулиус (2010) • Хоффман / Меджитов / Бетлер (2011) • Хартль / Хорвич (2012) • Холл / Росбаш / Янг (2013) • Мори / Уолтер (2014) • Басслер / Гринберг (2015) |
|  |
| Математикалық ғылымдар | 
Чэнь (2004) • Уайлс (2005) • Мамфорд / У (2006) • Ленглендс / Тейлор (2007) • Арнольд / Фаддеев (2008) • Дональдсон / Таубес (2009) • Бургейн (2010) • Христодулу / Гамильтон (2011) • Концевич (2012) • Донохо (2013) • Люстиг (2014) • Фальтингс / Иванец (2015) |

 |