**Подгорица** (черногор. ) — бір атаулы муниципалитеттің, халқының саны бойынша ірі қала Черногорияның әкімшілік орталығы және оның іскерлік астанасы. Елдің конституциясының 7 бабына сәйкес Черногорияның астанасы Цетине қаласы болып табылады. Алайда көптеген мемлекеттік мекемелер, сол сияқты үкімет және парламент конституцияда Черногорияның «басты қаласы» ретінде айқындалғандай, Подгорицеде орналасқан.

Жалпы сипаттамасы
-----------------

Подгорица – Черногорияның әкімшілік, экономикалық, және өнеркәсіптік орталығы, сол сияқты көліктік торабы.

Подгорица өзеннің құйылысында, шұрайлы жер, жазық (Черногорияға аса сай боп келмейтін) далада орналасқан. Өзінің атауымен қала оның тарихи орталығын аспандататын бірнеше биік емес төбелерге міндет артады, олардың«Горица» деп аталады.

Тарихы
------

Патша Никола I ескерткіші
Заманауи Подгорицаға алғашқы қоныстану тас ғасырында-ақ болған еді. Біздің заманымызға дейін мұнда иллириялық тайпалар өмір сүрген болатын, кейін бұл жерді римдіктер басып алды. Олар қаланы Бирзиминиум (Birziminium) деген атаумен негізін қалады.

Подгорицадан 3 км арақашықтықта Диоклей атты римдіктер қаласының қираған үйіндісі жатыр. Римдік император Диоклетиан (жобалап алғанда, оның есімі «диоклеец») осы жердің тумасы болып есептелген. Кейін славяндар кезінде Диоклей атауы Дукляға айналды. Осылай барлық аудан аталып кетті.

Қала негізі қаланған уақыттан батапмаңызды сауда жолдарының торабына (Зета, Морача, Рибница және Ситница өзендері) айналды және Скадар көлі мен Адриятия теңізіне алыс емес шұрайлы жері мен қолайлы климатында орналасты.

V ғасырда мұнда славян тайпалары орналасты. Олар өз мемлекеттерінің негізін қалады, үнемі Византиямен соғыса жүріп, жағалауда тұрған Рибница атты өзен атауымен аталған қаланы тұрғызды. Алғашқы рет бұл атау Неманичей династиясындағы сербтер королдігінің басқарушылығы кезеңінде еске алынады. Қаланың маңыздылығы Адриятия теңізіне, ары қарай Батыс елдерге алып келетін сауда жолының орналасуымен анықталады. Подгорица атауы алғашқы рет 1326 жылы Котор мұрағатындағы сот құжаттарында кездетіріледі. Қала Дубровник пен Сербияның арасында, ол уақыттың өзінде жанды сауда жүргізілгендіктен бай болды.

Қалалық кеңес
### Черногория және Югославия Патшалығы

1878 жылы Берлин конгресінен кейін, Подгорица Черногория князьдігіне қосылып, Османлы басқармасының төрт ғасырының аяқталуын және Подгорица мен Черногорияның жаңа дәуірінің басталуын белгіледі. капитал концентрациясының алғашқы нысандары жолдар барлық көрші қалаларға салынды кезде, 1902 жылы көрген, және темекі Подгорица алғашқы маңызды коммерциялық өнім болды. Содан кейін 1904 жылы Зетска деп аталатын жинақ банкі бірінші маңызды қаржы институтын құрды, және ол жақын арада Podgorička Bank-ға айналады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс Черногорияның жаңадан жарияланған Патшалығының ең үлкен қаласы болған Подгорица үшін серпінді дамудың аяқталуын белгіледі. елдің қалған сияқты еді Подгорица 1916 жылғы 1918 Аустрия-Мажарстан, иеленді.

1918 жылы одақтастар босатылғаннан кейін, Черногория Сербия Патшалығы мен біріктіріліп, сербтер, хорваттар мен словендердің Корольдігіне кіргендіктен, дау-дамайсыз Подгорица Ассамблеясы Черногорияның мемлекеттілігінің аяқталуын белгіледі. Интервар кезеңінде Подгорица халқы 13 мыңға жуық болды.

### Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады, оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия мен Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады, оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия және Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.

Климаты
-------

Халқы
-----

Подгорица құрылысы

| Жыл | Қала халқы саны | ,Муниципалитет халқы саны |
| --- | --- | --- |
| 1948 | *14 369* | *48 599* |
| 1953 | *19 868* | *55 669* |
| 1961 | *35 054* | *72 319* |
| 1971 | *61 727* | *98 796* |
| 1981 | *96 074* | *132 290* |
| 1991 | *117 875* | *179 401* |
| 2003 | *136 473* | *169 132* |

Экономикасы
-----------

 Черногориядағы Орталық Банк

Мәдениеті мен БАҚ
-----------------

Білім мен ғылым
---------------

Діні
----

Сәулет өнері
------------

Туысқан қалалар
---------------

|  |
| --- |
| * Сербия — Сремска Митровица
* Молдова — Тирасполь
* Армения — Ереван
* Беларусь — Минск
* Ирландия — Дублин
* Солтүстік Македония — Скопье
* Ресей — Мәскеу
* Сербия — Белград
* АҚШ — Лос Анжелес
* Швеция — Стокгольм
 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Montenegrin 2011 census.  Monstat (2011).
2. ↑  *Boban Novović* *Glavni grad je 47 godina nosio pogrešno ime: Kako je Titovgrad postao Titograd?* (Serbian) (via Wayback Machine). *Vijesti*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 қазан 2018.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЕуропа елордалары |
| --- |
|  |
| Тәуелді аймақтар және жартылай мойындалған елдер *көлбеу жазумен* белгіленген |
|  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Батыс Еуропа** | **Оңтүстік Еуропа** | **Солтүстік Еуропа** | **Шығыс Еуропа** |
|  |
| 
• **Амстердам**, Нидерланд 
• **Андорра-ла-Велья**, Андорра 
• **Берлин**, Германия
• **Берн**, Швейцария 
• **Брюссель**, Бельгия
• **Вадуц**, Лихтенштейн
• **Вена**, Аустрия
• **Дублин**, Ирландия
• **Дуглас**, *Мэн аралы* 
• **Лондон**, Ұлыбритания 
• **Люксембург**, Люксембург
• **Париж**, Франция
• **Сент-Питер-Порт**, *Гернси*
• **Сент-Хелиер**, *Джерси*
 | 
• **Анкара**, Түркия1 
• **Афина**, Грекия
• **Белград**, Сербия
• **Валлетта**, Мальта
• **Ватикан**, Ватикан
• **Гибралтар**, *Гибралтар*
• **Загреб**, Хорватия
• **Лиссабон**, Португалия
• **Любляна**, Словения
• **Мадрид**, Испания
• **Монако**, Монако
• **Никосия**, Кипр2
• **Подгорица**, Черногория
• **Приштина**, *Косово*
• **Рим**, Италия
• **Сан-Марино**, Сан-Марино
• **Сараево**, Босния және Герцеговина
• **Скопье**, Солтүстік Македония
• **Солтүстік Никосия**, *Солтүстік Кипр*
• **Тирана**, Албания
 | 
• **Вильнюс**, Литва
• **Копенгаген**, Дания
• **Лонгйир**, *Шпицберген*
• **Мариехамн**, *Аланд аралдары*
• **Осло**, Норвегия
• **Рейкьявик**, Исландия
• **Рига**, Латвия
• **Стокгольм**, Швеция
• **Таллин**, Эстония
• **Торсхавн**, *Фарер аралдары*
• **Хельсинки**, Финляндия
 | 
• **Астана**, Қазақстан1 
• **Баку**, Әзірбайжан 
• **Братислава**, Словакия
• **Будапешт**, Мажарстан
• **Бухарест**, Румыния 
• **Варшава**, Польша
• **Ереван**, Армения2 
• **Киев**, Украина 
• **Кишинев**, Молдова 
• **Мәскеу**, Ресей1 
• **Минск**, Беларусь 
• **Прага**, Чехия
• **София**, Болгария
• **Степанакерт**, *Таулы Қарабақ Республикасы*
• **Сухум**, *Абхазия*
• **Тбилиси**, Грузия 
• **Тирасполь**, *Транснистрия*
• **Цхинвал**, *Оңтүстік Осетия*
 |

 |
|  |
| 1Трансқұрлықтық мемлекеттер, 2толықтай Оңтүстік-Батыс Азияда, бірақ Еуропамен саяси-әлеуметтік байланысы тығыз. |

 |