**Илья Александрович Варламов** (7 қаңтар 1984, Мәскеу, РСФСР, КСРО) — ресейлік қоғам қайраткері, журналист, кәсіпкер және видеоблогер.

«Живой Журнал» блог-платформасы негізіндегі авторлық БАҚ жасаушы (кейінірек Teletype). «iCube» жарнама және даму агенттігінің негізін қалаушы, «Городские проекты» қорының тең құрылтайшысы, «Внимание» мәдени мұраны сақтау қорының негізін қалаушы және жетекшісі. Ол Ресейдегі және дүние жүзіндегі саяси оппозицияның митингілерінен фоторепортаждарымен, сондай-ақ Ресей қалаларындағы қалалық орта туралы материалдарымен танымал. 2017 жылдан бастап ол өзінің материалдарының көп бөлігін урбанизм, саясат және Ресей мен әлемдегі жаңалықтарға арнайтын «varlamov» деп аталатын YouTube арнасын белсенді түрде басқарады. 2023 жылдың желтоқсанындағы жағдай бойынша арнаның 4,7 миллионнан астам жазылушысы және 1,6 миллиардтан астам қаралымы бар.

Өмірбаяны
---------

Мәскеуде туып-өскен. Мәскеу сәулет институтының тұрғын үй және қоғамдық ғимараттар кафедрасының сәулетші мамандығы бойынша түлегі.

Университетте оқып жүргенде ол кейінірек жылдық айналымы 3 миллион доллар болатын iCube тобына айналған компания болды. Варламовтың айтуынша, оның дипломдық жұмысының нақты авторлары дәл осы компанияның қызметкерлері болды: «Алғашында мен дипломдық жұмысты орындауға жалқау болдым. Мен оны жасау үшін сәулет студиясын жинадым».

«Ведомости» газетінің хабарлауынша, ол 2002 жылы Артём Горбачевпен бірге «Д. В. А. в кубе» 3D визуализация саласында жұмыс істеген.

2009 жылдың тамызында Дмитрий Чистопрудовпен бірге коммерциялық фотосуретке және фотосуреттерді сатуға мамандандырылған «28-300» фотоагенттігін құрды.

2011 жылы ол ең ақымақ немесе зиянды шешімдері үшін Мәскеуді дамытуға қатысқан шенеуніктерге берілетін «Стеклянный болт» анти-сыйлығын құрды.

2011 жылдың қыркүйегінде ол «Ридус» интернет-медиасын іске қосты. 2012 жылдың маусымында ол жобадан бас тартқанын жариялады, содан кейін Ридустың бүкіл редакциясы өзгерді.

2012 жылдың сәуірінде Омбы саяси басылымы ұйымдастырған «Гражданин мэр» праймеризінде жеңіске жетіп, Омбы қалалық сайлау комиссиясына 17 маусымда өтетін Омбы қаласының әкімін сайлауға қатысу үшін құжаттарды тапсырды, бірақ ұсыну үшін сайлаушылар қолдарының қажетті санын жинай алмады.

2012 жылдың 4 маусымында ол Максим Катцпен бірге «Горродские проекты» қорының ашылғанын хабарлады.

Велосипед қозғалысының белсендісі, 2013 жылдан бастап Ресейдегі Peugeot, Gitane, Definitive және Puch велосипедтерінің ресми дистрибьюторы Koleso-kolesiko компаниясының тең құрылтайшысы. 2015 жылы жобадан шықты.

2015 жылы Живой Журналдағы блогының негізінде Varlamov.ru авторлық БАҚ негізін қалады.

2017 жылы Варламовқа Украина билігінің рұқсатынсыз Қырымға барғаны үшін 5 жылға (2021 жылға дейін) Украина заңнамасына сәйкес мемлекеттік шекараны бұзу ретінде қарастырылды және кіруге тыйым салынғаны белгілі болды. Оның әжесі Қырымда тұрады.

2018 жылы Варламов Uber Eats жеткізу қызметінің бұрынғы басшысы Михаил Радердің «Bright Kitchen» тағамдық технологиялық жобасына қосылды. Жоба «залдарсыз мейрамханалар» бірнеше тұжырымдамаларын басқарды - Ведомости. Ланч», «Варламов. Есть», «Кухня 420» және Curry On!. Варламовтың Жарқын ас үйдегі үлесі 2020 жылы 18% құрады. Жоба 2022 жылы жабылды.

2021 жылдың шілдесінде Варламов Живой журнале блогының жабылатынын жариялады, Varlamov.ru жобасы Teletype платформасында жұмыс істейтін болады.

2023 жылы 23 наурызда Ресей Әділет министрлігі оны «мемлекеттік органдар қабылдаған шешімдер мен олардың жүргізіп жатқан саясаты туралы жалған ақпарат таратқаны, сондай-ақ шетелден қаржы алғаны үшін» шетелдік агент деп таныды.

Журналистік қызметі
-------------------

2006 жылдың 5 тамызында Живом Журнале сайтында фотограф ретінде zyalt лақап атымен блог жүргізе бастады. Кейінірек блог жеке домендегі авторлық медиаға айналды. 2018 жылдың сәуіріндегі жағдай бойынша Живого Журнала рейтингінде бірінші орында; 2017 жылдың наурызында ол Медиалогии мәліметтері бойынша әлеуметтік медиадағы ең көп сілтеме жасалған он дереккөздің бірі болды. Жарияланған сайт трафигі жылына 17 миллионнан астам адамды құрайды, келушілердің көпшілігі Ресейден (74,67%), Украинадан (8,24%) және АҚШ-тан (2,26%) келеді.. Варламов сонымен қатар Twitter мен YouTube-те бейне блогын жүргізеді.

Илья Варламов авторлық медиа компаниясының негізін қалаушы, ол арқылы оның блогында жарнамалар сатылады. Жарнамалық бағалар көпшілікке жарияланады. Сонымен бірге, Варламовты түркімен БАҚ-тарына «Біртұтас Ресей» партиясының депутаты Владимир Бурматов, «Біртұтас Ресей» жас гвардиясы, журналист Олег Кашин тапсырыспен посттар орналастырды деп айыптады. Варламов өзінің блогында тиісті тегтері жоқ ақылы жарияланымдар мүлдем жоқ деп мәлімдейді. 2016 жылы Варламов өзінің веб-сайтында джинсы — тиісті белгісі жоқ ақылы басылымды тапқан адамға 1 миллион рубль сыйақы жариялады.

Комсомольская правда радиосында 2022 жылдың қаңтар-ақпан айлары – «Что происходит?!» бағдарламасының жүргізушісі.

### Ресейдегі наразылықтар

Илья Варламовтың суреті Мәскеудегі Манежная алаңындағы наразылықтар кезінде түсірілген
Варламов көптеген саяси оқиғалардан онлайн фоторепортаждар жасады. Алғаш рет 2008 жылы «Марше несогласных» туралы есеп бергеннен кейін ол басқа да Марши несогласных, Стратегии-31 оқиғаларды, 2010 және 2011 жылдардағы День гнева, сайлауды алаяқтыққа қарсы митингілерді және басқа да жаппай акцияларды қамтыды.

Варламовтың 2010 жылы ОМОНмен қақтығыс пен тәртіпсіздікке ұласқан ұлтшылдардың жаппай шеруі өткен Манежная алаңындағы оқиғалар туралы баяндамасын кейіннен көптеген БАҚ өкілдері келтірді.

Ол өз репортажында ұшқышсыз фотосуретті алғашқылардың бірі болды; Осылайша, оның блогында Болотная алаңында сайлауды бұрмалауға қарсы жаппай наразылық бейнеленген әйгілі фотосурет пайда болды. 2018 жылы Парижде және 2020 жылы Нью-Йорктегі наразылық шерулеріне қатысты.

### 2013—2014 жылдардағы Киевтегі оқиғалар

Илья Варламовтың суреті 2014 жылдың 23 қаңтары, Еуромайдандағы қақтығыс
Варламов Киевтегі наразылықтар туралы егжей-тегжейлі баяндады, оқиға орнында өзі болып, фоторепортаждар мен тікелей эфирлер жасады. Ол 2013 жылдың 26 ​​қарашасында Киевке наразылық шерулері басталған кезде ұшып келді, содан кейін оқиғалар шиеленіскен кезде қалаға үнемі келіп, блогында жаңа жазбалар жариялады. 2014 жылдың 23 қаңтарында ол «Киевтегі көше шайқасы» атты мақаласында наразылық білдірушілер мен Бүркіт арасындағы қақтығысты егжей-тегжейлі сипаттады.

Киевтегі оқиғалар туралы барлығы 29 материал жазған. Варламовтың фотосуреттерін ресейлік және украиндық БАҚ, атап айтқанда украиналық Forbes Киевтегі оқиғаларды суреттеу үшін пайдаланды.

Қырымды Ресейге аннексиялау басталғаннан кейін ол «Қырымды кім басып алып жатыр?» (орыс. *Кто захватывает Крым?*) деген материал жазып, онда Симферополь әуежайын басып алған қарулы адамдардың суретін жариялады. Осы посттан кейін «Біртұтас Россияның жас гвардиясы» қозғалысы оны «Еуромайданға» жұмыс істеді деп айыптады..

### Владимир Путиннің премьер-министр ретіндегі қызметін көрсету

2010 жылы Владимир Путинмен бірге Санкт-Петербург пен Южно-Сахалинскіге барған журналистер тобына қосылды, сонымен қатар премьер-министрдің Селигер жастар форумына сапарын жазды.

### Әлем бойынша саяхаттау

Илья Варламовтың Ауғанстандағы көкнәр плантациясын жою операциясынан түсірген суреті
Варламов әлемнің әртүрлі елдеріне жасаған саяхаты туралы саяхат жазбалары мен фоторепортаждарын жариялайды. Ол 2016 жылы 37, 2017 жылы 35 елде болғанын айтады. Оның Human Rights Watch ұйымының мәліметі бойынша әлемдегі ең жабық елдердің бірі саналатын Түркіменстан туралы репортажы жергілікті БАҚ өкілдерінің реакциясын тудырды. Варламовты жемқорлықпен айналысты және Кремльге жұмыс істеді деп айыптады. Хабарламалардан кейін қолданушылар Варламовтың блогы Түркіменстанда бұғатталғанын хабарлады. Варламовтың Қазақстанның Алматы қаласына сапары мен қаланың мәселесін баяндағаннан соң қалалық сәулет басқармасының басшысы авторды сынға алып, оның жазбаларын сарапшылық пікір емес, пиар деп атады.

### Ресей қалаларына саяхат

Фото материалдан алынған «Үрейлі Омбы» (орыс. *«Жуткий Омск»*)
Варламов ресейлік қалаларды аралап, қоғамдық көлікті ұйымдастыруға, қалалық орта мен қаланы басқару жүйелеріне сыни көзқараспен мақалалар жазады. Ол сәулетші болғандықтан қала сәулеті тақырыбын да қозғайды. «Жаман және жақсы» сериясында Варламов елді мекендердің кемшіліктері мен артықшылықтарын сипаттайды. Ол өзінің «Шекара» жазбаларында Ресейдің шекаралас қалаларын басқа елдердің жақын маңындағы қалаларымен салыстырады..

* Грозный туралы басылым көлік, сәулет, аула және қарт және мүгедек азаматтардың қалалық ортаға қол жеткізу мәселелерін сипаттайды. Жарияланғаннан кейін Шешен Республикасының Президенті Рамзан Қадыров қалалық әкімдікте жиналыс өткізіп, онда Варламовқа «Грозный қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы жұмысындағы жақсы және жағымсыз жақтарын көзбен көрсеткені үшін ризашылығын білдірді".
* Набережные Челныйға сапарынан кейін Варламов оны «қала - тұрғын үй орамы» деп атады және оны жобалаудағы проблемаларды атап өтті. Басылымға жауап ретінде Татарстан Республикасының президенті Рүстем Миңнеханов айтылған сынның ескерілгенін және «ренжімеу үшін шара қолдану керектігін» айтты.
* Псков туралы бірқатар жазбаларында Варламов «Псков Ресейдегі басқа қалаларға ұқсамайды», өйткені «Бұл жерде таза, бос құрылыстар немесе көп қираулар жоқ, тарих пен дәстүрлер құрметтеледі» деп атап өтті. Сонымен бірге Варламов қаланың туристік орындардан қашықтағы «таза емес, бұзылған жолдар, тұрғындар үшін базалық инфрақұрылымның жоқтығы, ақымақтық пен немқұрайлылық» екенін атап өтті. Псков облысының губернаторы Андрей Турчак «Варламовтың Псков туралы жазбалары қала басшыларына іс-қимылдың нұсқаушысы болуы керек» деп атап өтті. Варламовтың сапарынан кейін қалалық қызмет өкілдері Варламов түсірген жерлерді аралап, кемшіліктерді түзетті.. После визита Варламова городские службы прошли по местам, сфотографированным Варламовым, и исправили недочёты
* Челябі туралы бірқатар жазбаларында Варламов құны 20 миллион рубль тұратын балалар ойын алаңының жағдайын сипаттады, оның пікірінше, кедей және қарабайыр құрылымдардан тұрады. Бұған жауап ретінде «Біртұтас Ресей» партиясының депутаты Владимир Бурматов Варламовты тәуелсіздіктің жоқтығын және жемқорлықты айыптады..

Варламов жыл сайын жан басына шаққандағы қала бюджетінің көлеміне негізделген ресейлік қалалардың рейтингін жариялайды.

Варламов өзінің видеоблогында урбанист Аркадий Гершманмен бірге «БДСМ» («Мэрмен бірге үлкен жол») бейнелер сериясын жариялайды, онда мэрмен бірге қаланы аралап, мәселелерді шешеді.

#### Ставропольдегі Илья Варламовқа шабуыл

2017 жылы 26 сәуірде Варламов Ставропольге келгеннен кейін шабуылға ұшырады. Әуежайда шабуылдаушылар оған жасыл бояу жағып, ұн сеуіп, бірнеше рет ұрған. Біраз уақыттан кейін қалада шабуыл қайталанып, оның көлігін ақ түсті Лада Приора соқты. Варламов РФ Қылмыстық кодексінің 144-бабы (журналисттің заңды кәсіби қызметіне кедергі жасау) бойынша қылмыстық іс қозғауды талап етіп, «Перспективный» тұрғын үй кешенін салушы «ЮгСтройИнвест» компаниясының қызметкерлерін, сондай-ақ Ставрополь қ. Қалалық Думаның депутаты Сергей Медведев, бас директордың қоғаммен байланыс жөніндегі орынбасары, бұл компанияның шабуылдарына қатысы бар. Сәуірдің 28-і күні Ставрополь полициясының баспасөз қызметі тергеуге дейінгі тексеру жүріп жатқанын, шабуылға қатысқан төрт адамның жеке басы анықталғанын хабарлады.

### Оңтүстік Суданда қамауда

2021 жылдың 13 қаңтарында Илья Варламов Медиазонаның негізін қалаушы және Pussy Riot тобының мүшесі Петр Верзиловпен, сондай-ақ Еуропалық гимназия директоры Иван Боганцев пен Вадим Гинзбургпен Оңтүстік Суданда әйелі Любовь Варламовамен саяхаттаған, Капоета қаласындағы әскерилермен ұсталды. Блогердің айтуынша, қамауға алуға Уганда әуежайында топтан тәркіленген ұшқышсыз ұшу аппараты пайдаланды деген күдік себеп болған, бірақ кейінірек ол өзінің Telegram-каналында ресейліктерді қазір жабайы табиғат министрліктің рұқсаты жоқ деп айыптап жатқанын айтты.

Қоғамдық және саяси қызметы
---------------------------

2012 жылдың қаңтарында ол «Сайлаушылар лигасы» (орыс. *«Лига избирателей»*) жобасының негізін қалаушы болды. Оған қоса, оның құрылтайшылары Юрий Шевчук, Леонид Парфенов, Сергей Пархоменко және Борис Акунин сияқты ресейлік танымал журналистер, қоғам және мәдениет қайраткерлері болды. Жобаның мақсаты азаматтардың сайлау құқықтарын қорғау және 2012 жылы Ресейдегі президенттік сайлауды бақылауды ұйымдастыру болды.

2011 жылы ол «Шыны болт» (орыс. *Стеклянный болт*) анти-жүлдесінің негізін қалады. Сыйлық Мәскеуді абаттандыру мәселелерінде ақымақ немесе зиянды шешімдер қабылдаған шенеуніктерге беріледі. Лауреаттарға ой-өріс пен қисықтық символы — «Шыны болт» (орыс. *Стеклянный болт*) мүсіні табыс етілді. Сыйлық кейіннен виртуалды болды.

2011 жылы «Ессіз ел» (орыс. *«Страна без глупостей»*) жобасын құрды. Жоба аясында ол ресейлік сауда орталықтары мен вокзалдарда суретке түсу еркіндігі үшін күресті, сонымен қатар автотұрақтарды заңсыз басып алумен күресті.. Мәскеу сәулет сыйлығының сараптамалық кеңесінің мүшесі.

2018 жылдың желтоқсанында өзінің фотосуреттерінің бүкіл мұрағатын жалпыға қолжетімді етіп, оларды CC BY-SA лицензиясы бойынша тегін пайдалануға рұқсат еткісі келетінін мәлімдеді. Кейін Ортаққор сайтына тіркелді. 2019 жылдың 1 ақпанында ол өзінің блогында CC-BY-SA 4.0 лицензиясының шарттары бойынша барлық фотосуреттерді пайдалануға рұқсат ететіні туралы хабарлама жариялады және фотосуреттерді Ортаққор сайтына жүктей бастады.

### 2012 жылы Омбы мэрінің сайлауы

Илья Варламов Омбы сайлау комиссиясына құжаттарды тапсырады
2012 жылы Омбы оппозиционерлерінің бір тобының «Азаматтық мэр» праймеризіне қатысуға шақыруын қабылдады. Дауыс беру алдында Омбыда бір-ақ рет болғанын мойындады және сайлаушыларды өз кандидаттарына дауыс бермес бұрын мұқият ойлануға шақырды. Ол сайлауға қатысу ниетін жастарды саясатқа қатысуға және қаланы өзгертуге белсендіру ниетімен, сондай-ақ Ресей қалаларын өзгерту ниетімен түсіндірді.

Праймеризде дауыс беру алдында өзін шақырған бастамашыл топтың өзі қала тұрғындарының кандидатурасын ұсыну үшін қажетті 1% қолын жинай алса ғана сайлауға қатысатынын айтты. Праймериз қорытындысы бойынша Варламов 46% дауыспен жеңіске жетсе, Омбы университетінің оқытушысы Игорь Федоров 16% дауыспен екінші орынға шықты. Омбы мэрі сайлауында Илья Варламовтың кандидатурасын Алексей Навальный мен Артемий Лебедев қолдады.

Алайда, бастамашыл топ оны ұсыну үшін қажетті қолды жинай алмағандықтан, Илья Варламов Омбы қаласының мэрлігіне кандидат ретінде тіркелмеді.

### «Городские проекты»

2012 жылы Максим Катцпен бірге «Городские проекты» ұйымын құрды. Қордың міндеттеріне урбанистика саласындағы білім беру және лоббилік қызмет кіреді. Ұйымдастырушылар қоғамдық көлік пен жаяу жүргіншілер инфрақұрылымын дамытуға ресурстар жұмсалған кезде ресейлік қалалардың даму векторын автокөлікке бағдарланғандан заманауи еуропалық жолға өзгерту міндетін қойды.

2019 жылдың 19 желтоқсанында Илья Варламов өзінің жаңа жыл алдындағы санында «Городских проектов» командасымен бірге бірнеше жыл бойы жұмыс істеп келе жатқан «100 советов мэру» кітабын аяқтағанын, сондай-ақ қаражат жинау шарасы болғанын хабарлады. Бұл жобаны қолдау үшін «Городские проекты» сайтында іске қосылды.

### 2014 жыл Мәскеу қалалық думасына сайлау

2014 жылы бір мандатты округтегі №5 Мәскеу қалалық думасының сайлауында Максим Кацтың сайлауалды штабының жетекшісі болды. Сайлау науқаны ыңғайлы қалалар принципі мен жаяу жүргіншілерді дамытудың заманауи тәсілдері негізінде құрылды. Онда кеңістіктер мен қоғамдық көліктер, науқан аясында сайлау округі бойынша аулалар мен көшелерді ұйымдастырудың заманауи тәсілдері ұсынылды.

Сайлау науқанының ерекшелігі – тек шағын қайырымдылық есебінен қаржыландырылды. Жалпы алғанда, Катцтың сайлау қорына жалпы сомасы 10 миллион рубльден асатын 2500-ден астам төлем түсті. Сайлауда 32 пайыз дауыс жинаған «Біртұтас Ресей» партиясының кандидаты Олег Сорока жеңімпаз атанды. Максим Кац 23% дауыс жинады..

### Мәскеу мэрінің сайлауы (2018 жыл)

2018 жылдың 19 сәуірінде Мәскеу мэрі сайлауына түсуге ниетті екенін мәлімдеді. Варламов «радикалды урбанизм» деп аталатын 17 тармақтан тұратын бағдарлама ұсынды. Бағдарламада Мәскеу Кремлін жұртшылыққа ашу және оны ақ түске қайтару, ресми көлік пен ведомстволық тұрақтарды жою, қоғамдық көлікті дамытуға көбірек ресурстар жіберу, қала орталығына ақылы кіруді енгізу ұсынылады. Сол жылдың 18 мамырында кандидатурадан бас тартты.

### PastVu.com жобасы

2000 жылдардың соңынан бастап Илья Варламов бағдарламашы Алексей Дукпен бірге әлемнің әртүрлі жерлерінің мұрағаттық фотосуреттерін жинауға арналған PastVu.com тарихи интернет жобасын әзірлеуде. Ерікті пайдаланушылар орыс және ағылшын тілдеріндегі әзірленген интерфейсті пайдалана отырып, датасы және сипатталған және картаға байланыстырылған ескі фотосуреттерді жүктейді (мысалы, Уикипедия, өңдеулер тарихы сақталады). 2020 жылдың қарашасына дейін сайтқа 1 миллионнан астам сурет жүктелді.

### «Внимание!» қоры

2018 жылдың шілдесінде «Внимание!» тарихи мұраны сақтау қорын құрды. Қор Ресейдегі тарихи ғимараттардың сыртқы түрін, ғимараттардың жекелеген бөліктерін, белгілерді және қалалық ортаның басқа элементтерін қалпына келтірумен айналысады. Қордың алғашқы жобаларының қатарында Вологдадағы XX ғасырдың басындағы сәулет ескерткішінің есігін жөндеу, Сыктывкардағы тұрғын үйдегі «Гастрономия» және «Бакалея» кеңестік неондық белгілерін қалпына келтіру, кірпішті жөндеу. 1861 жылы Киров қаласында салынған сауда үйі және Самара аудандарының Богатое селосында ағаш пошта ғимараты. 2020 жылдың қаңтар айының соңына дейін қор 16 нысанды қалпына келтірді, тағы 10 нысан қалпына келтіру сатысында. 4 нысан бойынша ақша жиналуда: Санкт-Петербургтегі Бак үйі, Екатеринбургтегі Ақ мұнара, Сортаваладағы Ратуша және Анисимово ауылындағы Евангелист Иоанн храмы. Қордың ақшасы әлі жиналып жатқан ең қымбат жобасы Екатеринбургтегі Ақ мұнара болып табылады, оны қалпына келтіруге 4,3 миллион рубль қажет.

### Ресейдің Украинаға басып кіруі

2022 жылдың ақпан айынан бастап Илья Варламов 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруіне қарсы. Ол өзінің YouTube арнасында Ресей үкіметін, Донбастағы соғысты және Ресейдің өзін-өзі жариялаған ДХР мен ЛХР тәуелсіздігін мойындауын айыптайды.

Сындар мен оқиғалар
-------------------

2012 жылы «Anonymous» тобының хакерлері «Росмолодеж»-дің бұрынғы басшысы Василий Якеменко мен «Наши» қозғалысының баспасөз хатшысы Кристина Потупчиктің хат алмасуын жариялады, оған сәйкес 24 қыркүйекте «Біртұтас Ресей» съезі туралы және Варламов Ресей премьер-министрі Владимир Путиннің MAKS 2011 авиашоу және конгресі сапары туралы жазбалары үшін 400 мың рубль алған. Варламов ақшаны алғанын жоққа шығарып, әртістер осылайша кейбір бюджетті есептен шығарып жатыр деп отыр.

Хатқа сәйкес, Потупчик Варламов негізін қалаған «Ридус» басылымын ілгерілетумен де айналысқан. 2012 жылдың мамыр айында Якеменко Ридусты жасырын қаржыландырғанын мәлімдеді, бірақ келесі күні ол мұны әзіл деп атады. Варламов егер ақпарат расталса, басылымнан кететінін айтты. 21 мамырда Радус домені мемлекеттік КАМАЗ компаниясына берілді. 2012 жылдың маусымында Варламов басылымды тастап кетті.

2022 жылдың 4 желтоқсанында Варламов YouTube желісіндегі «Чё происходит #145» бейнебаянының атауын өзгертіп, тақырыптағы Сергей Собянин туралы әңгімені Иран туралы әңгімемен ауыстырды. Ол өз әрекетін сол күні көрермендер Мәскеу мэрінен гөрі Иранға көбірек қызығушылық танытқанымен түсіндірді. Бейнеден барлық жарнамалар да жойылды.

Марапаттар мен номинациялар
---------------------------

* 2009 жылы «Бизнес туралы» номинациясында Жастар істері жөніндегі федералдық агенттік белгілеген «Прорыв» сыйлығына үміткерлердің бірі болды..
* 2011 жылдың желтоқсан айында «РОТОР» байқауында «Жыл блогері» аталымында жеңімпаз атанды.
* «Күміс камера 2009—2010» байқауында «Оқиғалар және күнделікті өмір» номинациясы бойынша Гран-при алды.
* 2010 жылдың желтоқсанында Варламов «Жыл блогері» номинациясында жыл сайынғы Живой Журнал сыйлығының «Жыл Рында» жүлдесін жеңіп алды.
* 2009, 2011 және 2012 жылдары «Best of Russia» («Ресейдің үздік фотосуреттері») байқауының «оқиғалар / күнделікті өмір» номинациясында, 2012 жылы «адамдар» номинациясында жеңімпаздардың бірі болды.
* 2012 жылы «Цензурасыз жыл» байқауында 2012 жылы 6 наурызда Пушкин алаңында оппозиция митингісін тарату кезінде түсірілген фотосурет үшін 3-ші орынға ие болды.
* 2022 жылы ол Romir Influence Ranking рейтингінде 5 орынды иеленді.

Библиографиясы
--------------

* *Варламов И. Чистопрудов Д.* «Pro Moscow / Про Москву» — 2012. — Б. 140. — ISBN 978-5-88149-528-2.
* *Варламов И.* «Путевые заметки» — 2015. — Б. 176. — ISBN 978-5-00-057274-0.
* *Варламов И. Кац М.* «100 советов мэру» — 2020. — Б. 464. — ISBN 978-5-00139-255-2.

Жанұясы
-------

Жұбайы: Любовь Варламова, сәулетші, «ICUBE» компаниясының қала құрылысы және сәулеттік дизайн департаментінің бас директоры.

Екі баласы бар: қызы Елена (2009 жылғы 13 қарашада туған) және ұлы Лев (2017 жылғы 8 қыркүйекте туған).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Московский архитектурный институт, *Афиша*. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
2. ↑  *Екатерина Дранкина* Молодые капиталы. *№ 10 (667)*.  Коммерсантъ Деньги (17 наурыз 2008). Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2017.(қолжетпейтін сілтеме)
3. ↑  Показать то, чего нет — Ведомости.(қолжетпейтін сілтеме)
4. ↑  *Илья Варламов* Впервые в интернетах! Открытие фотоагентства 28-300 в прямом эфире! (21 тамыз 2009). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
5. ↑  Интернет-пользователей возьмут в журналисты.  Коммерсантъ FM (1 қыркүйек 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 қыркүйек 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
6. ↑  *Илья Варламов* Ридус (26 маусым 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 шілде 2013.(қолжетпейтін сілтеме)
7. 1 2  У Варламова приняли документы для участия в выборах мэра Омска, нужно собрать более 9 тысяч подписей (18 сәуір 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 қазан 2017.(қолжетпейтін сілтеме)
8. ↑  *Илья Варламов* Кампания в Омске закрыта (2 мамыр 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 мамыр 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
9. ↑  *Алиса По* Илья Варламов и Максим Кац запускают «Городские проекты» (4 маусым 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 қараша 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
10. ↑  *Илья Варламов* Велосипедные дела (9 қазан 2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 сәуір 2015.(қолжетпейтін сілтеме)
11. 1 2  varlamov.ru.(қолжетпейтін сілтеме)
12. ↑  Илья Варламов превратил свой блог в авторское СМИ, *The Village*. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
13. ↑  Блогеру Илье Варламову запретили въезд на Украину.(қолжетпейтін сілтеме)
14. ↑  Блогеру Илье Варламову запретили въезд на Украину — Росбалт.(қолжетпейтін сілтеме)
15. ↑  Варламова не пустят в Украину до 2021 года | Украинская правда.(қолжетпейтін сілтеме)
16. ↑  Важное мнение моей бабушки о ситуации в Крыму: varlamov.ru — LiveJournal.(қолжетпейтін сілтеме)
17. ↑  *Андрей Фролов* Илья Варламов и экс-глава Uber Eats в России открыли в Москве ресторан «Варламов есть» — Еда на vc.ru (15 қыркүйек 2018).(қолжетпейтін сілтеме)
18. ↑  Платформа Bright Kitchen привлекла новых инвесторов  (орыс.) (7 мая 2020).(қолжетпейтін сілтеме)
19. ↑  *Галина Мубаракшина* Создатель «Варламов есть» и других фуд-проектов привлёк свыше 100 млн рублей на расширение зон доставки в Москве — Еда на vc.ru (7 мамыр 2020).(қолжетпейтін сілтеме)
20. ↑  Доставка Ильи Варламова «Варламов Есть» закрылась — как и другие проекты Bright Kitchen - Москвич Mag (ru-RU) (16 қыркүйек 2022).(қолжетпейтін сілтеме)
21. ↑  Илья Варламов перешел из ЖЖ в Teletype вслед за Артемием Лебедевым  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме)
22. ↑  Минюст признал иноагентами юриста Чикова и блогера Варламова  (орыс.) (23 марта 2023).(қолжетпейтін сілтеме)
23. ↑  Рейтинг пользователей.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 сәуір 2018.
24. ↑  Федеральные СМИ - март 2017.  Медиалогия.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
25. ↑  *Илья Варламов*. Отчет за 2017 год. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
26. ↑  Илья Варламов (@varlamov) | Twitter.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
27. ↑  varlamov — YouTube.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
28. ↑  *Велесюк, Андрей*. «Авторские медиа»: Как Илья Варламов и Екатерина Патюлина продают рекламу в блогах по цене редакционных СМИ (и дороже). Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
29. ↑  Gundogar News об Илье Варламове.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
30. ↑  *Олег Кашин* Великий мурзилка (5 мамыр 2012).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
31. ↑  *Илья Варламов*. 1 000 000 рублей за джинсу в этом блоге. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
32. ↑  Программа Радио КП Чё происходит?!. Тексерілді 20 қыркүйектің 2022.
33. ↑  Блогер-фотограф Илья Варламов взят в пул Владимира Путина (22 желтоқсан 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 қазан 2017.(қолжетпейтін сілтеме)
34. ↑  *Илья Варламов* Все записи по тегу «Митинг».(қолжетпейтін сілтеме)
35. ↑  *Илья Варламов*. Беспорядки в Москве. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
36. ↑  Беспорядки на Манежной площади в Москве 11 декабря 2010 года, *РИА Новости* (11 желтоқсан 2015). Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
37. ↑  *EchoMSK* Беспорядки на Манежной площади.  Эхо Москвы.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
38. ↑  Дрон-журналистика в России. От Болотной площади до Сирии. *Аэросъемка в Санкт-Петербурге* (7 ақпан 2018). Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
39. ↑  *Илья Варламов*. Митинг против фальсификации итогов выборов в Москве. Болотная 5 лет назад!. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
40. ↑  Видео YouTube сайтында
41. ↑  Видео YouTube сайтында
42. ↑  *Илья Варламов*. Уличные бои в Киеве. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
43. ↑  *Илья Варламов* Все репортажи событий в Киеве 2013—2014.(қолжетпейтін сілтеме)
44. ↑  Англоязычные отзывы о Майдане, *Forbes.net.ua*. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
45. ↑  *Илья Варламов*. Кто захватывает Крым?. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
46. ↑  Известный блогер Варламов снова побывал в поездке с премьером Путиным.  РИА Новости (19 наурыз 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 наурыз 2011.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 31 мамыр 2015.
47. ↑  *Илья Варламов* О ком думал Путин на Селигере? (2 тамыз 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 сәуір 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
48. ↑  World Report 2014: Turkmenistan  (ағыл.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 қаңтар 2015.
49. ↑  Илюша «Дон Ламанчский».(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
50. ↑  *Елистратов, Вадим*. «Облавы на машины с чёрными дисками»: Илья Варламов рассказал о странных запретах Туркменистана, *TJ* (12 сәуір 2016). Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
51. ↑  Акимат Алматы прокомментировал критику блогера Варламова.(қолжетпейтін сілтеме)
52. ↑  *Илья Варламов* Все записи по тегу «Плохой-хороший».(қолжетпейтін сілтеме)
53. ↑  *Илья Варламов*. Плохой Грозный. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
54. ↑  *Илья Варламов*. Правильная реакция. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
55. ↑  *Илья Варламов*. Город – спальный микрорайон. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
56. ↑  Минниханов ответил на критику блогера Варламова в адрес Челнов. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
57. ↑  *Илья Варламов*. Хороший Псков. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
58. ↑  *Илья Варламов*. Плохой Псков. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
59. ↑  Посты блогера Варламова о Пскове должны быть руководством к действию для руководителей города, уверен Андрей Турчак.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
60. ↑  *Илья Варламов*. Очень хороший Псков. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
61. ↑  *Илья Варламов*. Позорище за 20 млн рублей. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
62. ↑  *Илья Варламов*. Где в России жить хорошо (в 2017-м)?. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
63. ↑  Лучшие и худшие города России  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 20 қазан 2019.
64. ↑  *Ирина БУРЦЕВА | Сайт «Комсомольской правды»* БДСМ с Олегом Бекмеметьевым: появилось видео прогулки блогера Ильи Варламова с главой Ижевска (24 қазан 2019).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 қыркүйек 2020.
65. ↑  «Как город с неплохим потенциалом превратился в самую провинциальную провинцию»  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 қыркүйек 2020.
66. ↑  «У Панова в кабинете нет портрета Путина»: Варламов выложил в Сеть «БДСМ» с мэром Нижнего Новгорода  (орыс.) (17 июля 2019).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 қыркүйек 2020.
67. ↑  На блогера Илью Варламова дважды за день напали в Ставрополе — BBC News Русская служба.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
68. ↑  Ресурс заблокирован — Resource is blocked.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
69. ↑  Как на меня в Ставрополе бандиты напали: все подробности и лица! — Варламов.ру  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
70. ↑  После нападений в Ставрополе Илья Варламов требует возбудить уголовное дело. Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 тамыз 2017.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
71. ↑  Варламов рассказал о задержаниях в Ставрополе после нападения на него :: Общество :: РБК  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
72. ↑  Блогера Варламова задержали в Южном Судане, *РИА Новости*. Тексерілді 13 қаңтардың 2020.
73. ↑  Варламов и Верзилов сообщили о задержании в Южном Судане, *РБК*. Тексерілді 13 қаңтардың 2020.
74. ↑  Варламов и Верзилов задержаны в Южном Судане, *Новости Mail.ru*. Тексерілді 13 қаңтардың 2020.
75. ↑  Блогер Илья Варламов о Лиге избирателей и о политике, *Телеканал «Дождь»*. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
76. ↑  *Илья Варламов* Стеклянный болт возвращается!.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 сәуір 2018.
77. ↑  Чиновники и стилисты. Илья Варламов. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
78. ↑  *Илья Варламов*. Новости проекта Страна без глупостей. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
79. ↑  *Анастасия Алимпиева* А раньше судился. Варламов решил открыть доступ к архивам своих фото.  ФедералПресс (12 желтоқсан 2018). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 ақпан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 5 ақпан 2019.
80. ↑  *Илья Варламов* Открываю закрома!.  ФедералПресс (1 ақпан 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 ақпан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 5 ақпан 2019.
81. ↑  *Илья Варламов*. Гражданские праймериз в Омске. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
82. ↑  Интернет-праймериз кандидатов мэра Омска выиграл популярный блогер (17 сәуір 2012). Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
83. ↑  Блогер И.Варламов отказался от участия в выборах мэра Омска.  РБК.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
84. ↑  Городские Проекты — о фонде.(қолжетпейтін сілтеме)
85. ↑  Издаем книгу «100 советов мэру вашего города»  (орыс.).  100.city4people.ru.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
86. ↑  Предновогодний выпуск: новости проектов, розыгрыш подарков!  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
87. ↑  *Илья Варламов*. Кац предлагает хорошие и удобные дворы!. Тексерілді 15 сәуірдің 2018.
88. ↑  Выборы в Мосгордуму.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 сәуір 2018.
89. ↑  «Радикальный урбанизм»: Илья Варламов объявил о выдвижении на пост мэра Москвы, *Телеканал «Дождь»*. Тексерілді 20 сәуірдің 2018.
90. ↑  Илья Варламов отказался от участия в выборах мэра Москвы (18 мамыр 2018).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 18 мамыр 2018.
91. ↑  PastVu.com - архив старых фотографий. Сбор средств на развитие проекта  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
92. ↑  «Утро»: Алексей Дук рассказал о фотопроекте Pastvu.com — Москва 24, 21.02.2014  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
93. ↑  Retro photos of mankind’s habitat.(қолжетпейтін сілтеме)
94. ↑  Варламов основал фонд сохранения исторического наследия  (орыс.), *Афиша*. Тексерілді 23 шілденің 2018.
95. ↑  Внимание :: Фонд сохранения исторического наследия.  fondvnimanie.ru.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
96. ↑  Белая башня: исследование и создание проекта реставрации , Екатеринбург :: Фонд Внимание.  fondvnimanie.ru.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
97. ↑  Кремлевская блогодельня (13 ақпан 2012). Тексерілді 5 желтоқсанның 2022.
98. ↑  Блогер Варламов готов уйти из "Ридуса" из-за "Наших" (22 мамыр 2012). Тексерілді 5 желтоқсанның 2022.
99. ↑  Блогер Илья Варламов ушел из «Ридуса»  (орыс.) (26 июня 2012).(қолжетпейтін сілтеме)
100. ↑  Варламов убрал Собянина из заголовка ролика, который пропадал из его YouTube-канала на несколько часов (5 желтоқсан 2022). Тексерілді 5 желтоқсанның 2022.
101. ↑  Агентство. Новости.(қолжетпейтін сілтеме)
102. ↑  Объявлены номинанты на премию «Прорыв» (14 желтоқсан 2009). Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 желтоқсан 2010.(қолжетпейтін сілтеме)
103. ↑  Дмитрий Медведев вручил премию «Прорыв» (17 желтоқсан 2009). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 қаңтар 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
104. ↑  РОТОР 2011: 5. Блогер года.  Союз «ЕЖЕ». Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 шілде 2012.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 2 желтоқсан 2011.
105. ↑  В Москве наградили победителей фотоконкурса «Серебряная камера».  РИА Новости (2 наурыз 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 желтоқсан 2013.(қолжетпейтін сілтеме)
106. ↑  Рында Года. Лучшее в ЖЖ. Итоги голосования (30 желтоқсан 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 18 маусым 2012.(қолжетпейтін сілтеме)
107. ↑  архив 2009 ⁄ победители. *The Best of Russia*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 13 қазан 2010.
108. ↑  архив 2011 ⁄ победители. *The Best of Russia*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 қаңтар 2012.
109. ↑  архив 2012 ⁄ победители. *The Best of Russia*.(қолжетпейтін сілтеме)
110. ↑  архив 2012 ⁄ победители. *The Best of Russia*.(қолжетпейтін сілтеме)
111. ↑  Год без цензуры.  Коммерсантъ FM (12 қазан 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2017.(қолжетпейтін сілтеме)
112. ↑  Победители фотоконкурса «Год без цензуры».  Радио Коммерсантъ FM 93,6. Тексерілді, 24 сәуір 2018.
113. ↑  Составлен топ-10 инфлюенсеров — блогеров России - Газета.Ru | Новости  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме)
114. ↑  *icube.ru*. Icube. Команда. Тексерілді 20 қазанның 2020.
115. ↑  *Илья Варламов*. Наследник родился!. Тексерілді 10 қыркүйектің 2017.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Қаланы дамыту үшін қалалық жобалар қорының ресми сайты
* «Внимание» тарихи мұраны сақтау қорының ресми сайты
* Илья Варламов Эхо веб-сайтында
* Беларусьтегі наразылықтар: «Фашизмге қарсы марш» және тактиканың өзгеруі // Л. Ж. Варламов. 2020 жыл 22 қараша.
* Илья Варламов: «Мен бүкіл өмірімді Facebook-те өткіземін»

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
ВКонтакте · ВКонтакте · LiveJournal · Facebook · Facebook · Google+ · Twitter |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Ортаққор · Instagram · SoundCloud · Yandex Music · YouTube |
|  |
| Тематикалық сайттар | 
Internet Movie Database |

 |