**Уиллис Юджин Лэмб** (ағылш. *Willis Eugene Lamb*; 12 шілде 1913, Лос-Анджелес, АҚШ — 15 мамыр 2008, Тусон, АҚШ) — американдық физик, 1955 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты («сутегі спектрінің жұқа құрылымына қатысты ашылымдары үшін» сыйлықтың жартысы).

АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1954).

Өмірбаяны
---------

Кіші Уиллис Юджин Лэмб телефон техникі *Уиллис Юджин Лэмб* пен оның әйелі *Мэри Хелен Меткалфтың* отбасында дүниеге келген. 1930 жылы Берклидегі Калифорния университетінде физиканы оқи бастады. 1934 жылы университетті бакалавр дәрежесімен бітірді. 1938 жылы Роберт Оппенгеймердің жетекшілігімен ядролық жүйелердің электромагниттік қасиеттері туралы кандидаттық диссертациясын қорғады. Қорғағаннан кейін Колумбия университетінде жұмыс істеді және 1945 жылы доцент, 1947 жылы ассоцияланған профессор, 1948 жылы профессор болды. 1951 жылы Калифорниядағы Стэнфорд университетіне ауысты. 1954/55 оқу жылында Гарвард университетінде шақырылған оқытушы болды. 1956 жылдан 1962 жылға дейін Оксфорд университетінде, содан кейін Нью-Хейвендегі Йель университетінде физика профессоры болды. 1974 жылдан кейін Лэмб Аризона университетінің профессоры болды.

1939 жылы Лэмб неміс студенті *Урсула Шэферге* үйленді.

Жетістіктер
-----------

Лэмб нейтрондардың затпен әрекеттесуін, атом ядросының өріс теориясын, бета-ыдырау теориясын, ғарыштық сәулеленуді, бөлшек-антибөлшек жұптарын құруды, реттілік құбылысын, молекулалардағы квадрупольды эффектілерді, ядролық резонанстағы диамагниттік түзетулер бойынша эксперименттерді қарастырды. Сонымен қатар, ол магнетрон теориясын, микротолқынды спектроскопия теориясын әзірлеуге және құруға, сутегі, дейтерий және гелийдің жұқа құрылымын зерттеуге, сондай-ақ электродинамикалық әсерлерден энергия деңгейлерінің ығысуына қатысты. Ол көбінесе «Лэмб теориясы» деп аталатын газ лазерінде мультимодалы генерацияның жартылай классикалық теориясын құруға шешуші үлес қосты. Лэмб ауысымы мен Лэмб шұңқыры да Лэмбның атымен аталған.

1955 жылы Лэмб «сутегі спектрінің жұқа құрылымына қатысты ашқан жаңалықтары үшін» физика бойынша Нобель сыйлығының жартысын алды. Сыйлықтың екінші жартысын «электронның магниттік моментін дәл анықтағаны үшін» Поликарп Куш алды.

Ол 2008 жылы 15 мамырда АҚШ-тың Тусон қаласында қайтыс болды.

Марапаттары
-----------

* Румфорд сыйлығы, Америка өнер және ғылым академиясы, 1953
* Физика бойынша Нобель сыйлығы, 1955
* Гутри медалі және сыйлығы, 1958
* АҚШ Ұлттық ғылым медалі, 2000

Лэмб АҚШ Ұлттық ғылым академиясының, Халықаралық ғылым академиясының және Америка физикалық қоғамының мүшесі болды.

Естелік
-------

Лэмбның құрметіне Уиллис Лэмб сыйлығы тағайындалды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 24 қыркүйектің 2015 жылы. OSA Mourns the Loss of Nobel Laureate Willis Lamb Jr.

Сілтемелер
----------

* У. Е. қозы « Успехи физических наук » журналында
* Храмов Ю. А. Лэмб Уиллис Юджин (Lamb Willis Eugene) // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М.: Наука, 1983 ж. — Б. 172. —400 б. — 200 000 дана.
* Нобель комитетінің сайтынан ақпарат (ағыл.) )

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1951—1975 жылдардағы Физика саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Кокрофт / Уолтон (1951) •
Блох / Пёрселл (1952) •
Цернике (1953) •
Борн / Боте (1954) •
Лэмб / Куш (1955) •
Шокли / Бардин / Браттейн (1956) •
Янг / Ч. Ли (1957) •
Черенков / Франк / Тамм (1958) •
Сегре / Чемберлен (1959) •
Глазер (1960) •
Хофштадтер / Мёссбауэр (1961) •
Ландау (1962) •
Вигнер / Гепперт-Майер / Йенсен (1963) •
Таунс / Басов / Прохоров (1964) •
Томонага / Швингер / Фейнман (1965) •
Кастлер (1966) •
Бете (1967) •
Альварес (1968) •
Гелл-Ман (1969) •
Альфвен / Неель (1970) •
Габор (1971) •
Бардин / Купер / Шриффер (1972) •
Эсаки / Джайевер / Джозефсон (1973) •
Райл / Хьюиш (1974) •
О. Бор / Моттельсон / Рейнуотер (1975) 
 |
|  |
| 
Толық тізім | 
1901—1925 |
1926—1950 |
**1951—1975** | 
1976—2000 | 
2001—ден бері

 |

 |