**Ұңғыманы цементтеу** (орыс. *Цементирование скважин*; ағылш. *borehole grouting*, ағылш. *borehole cementation*; нем. *Воhrlochzementation*; фр. ) — ұңғының бекітілуі мұнай-газды қабаттарды жоғарыда орналасқан басқа қабаттардан, сонымен қатар мұнайлы қабаттарды газды қабаттардан бөлу үшін, шегендеу кұбырларын жер қойнауында циркуляцияланатын минералданған сулардың коррозиялық әсерінен сақтау үшін жүргізіледі. Сондықтан да үңғымаға түсірілген шегендеу бағаналары ұңғыма қабырғалары мен шегендеу құбырлар арасындағы сақиналы кеңістікке нығыздаушы материалды айдау арқылы цементтелу қажет.

Ұңғымаларды цементтеу әдістері
------------------------------

Ұңғыманы цементтеудің бірнеше әдістері бар. Оларға:

* бір және екі сатылы цементтеу,
* манжетті цементтеу,
* хвостовиктерді цементтеу,
* қысым астында цементтеу жатады.

Мұнай немесе газ кабаттардың орналасу жагдайларына, олардын қаныққандық күйіне, литологиялық кұрамына, өткізгіштеріне байланысты жоғарыда аталған әдістердің біреуі қолданылады.

*Ұңгыманы бірсатылы цементтеу (бірциклді әдіс)* - цементтеу кеңінен таралған әдісі.
Цементтеу үрдісі келесіден кұралған. Шегендеу бағансы түсірілгеннен кейін шегендеу кұбырларьн тусіргенен кейін, оны жуу арқылы цементтеуге дайындайды. Ол түсірілген кұбырлар бағанасына цементтік басын кигізіп, жууға кіріседі. Бұрғылау ерітіндісінің кұрамында тау жыныстардың сыныктары кездеспегенге дейін, яғни ұңғымаға түсетін бұргылау ерітіндісінің тығыздығы ұңғымадан шығып жаткан бұргылау ерітіндісінің тығыздығына тең болмағанша жуу жургізіледі. Жуу кезінде сорғыштың шығу жүйесінде қысымды бакылау қажет.

Ұңғыма жуулып, барлық арматура тексерілгеннен кейін (цементтік агрегаттардан цементтік басына дейінгі барлық жүйелер максмалды есептелген кысымнан 1,5 есе жоғары кысыммен тұщыландырылу (опрссовка) кажет; агрегаттар жүйелерінен тұщыландырылу кысымы 3 минут бойы сақталу кажет), ұнғымаға цементтік ерітіндіні дайындап, айдауды. Цементік қоспаны айдаудын алдында бағанаға буферлі сұйыктарды айдау ұсынылған, буферлі сұйыктар ретінде кеңінен су, NaCl, СаСЬ және т.б. тұздардың сулы ерітіндісі, NaOH сілтілері және ПАВ (сульфанол) қолданып келеді. Олар бұрғылау ерітіндісімен араласып, оны сұйылтады, ығысудың статикалык және динамикалық кернеулігін және тұтқыгрлықты төмендетеді. Буферлі сұйықтықтың мөлшері өнімді қабатқа гидростатикалык кысымның шектік төмендеу жағдайынан есептеледі. Буферлі сұйықтыкты айдағаннан кейін бағананың төменгі тығынын түсіреді. Кейін цемент коспалары мен цементті кұралдардың көмегімен цементті ерітіндіні дайындап, оны айдау кұралдарымен ұңғымаға айдайды. Цементті ерітіндіні айдағаннан кейін цементті бастан жоғарғы тығынды басады және цементті ерітінді екі тығын арасымен бағананың башмагына қарай козғалады.

Кейін иементтік ерітндіні төменге қарай басады. Бұрғылау сорғыштары сазды ерітіндіні цементтік кұралдардың олшейтін сыйымдылыктарына айдайды. Цементтік ерітіндіні ығыстыру кезінде бағанаға айдалатын жуу сұйықтығының мөлшері есептеледі. Бұл қалган 0,5...1,0 м3 жуу сұйыктығын айдау үшін бір кұралға көшіп, осы кұралдың көмегімен тығынды тіректі сакинаға отырғызу жургізіледі. Бұл момент «соққы» деп аталатын айдау барысында қысымның күрт жоғарлауымен сипатталады. «Соқкынң» көлемі жұмыс басқарушына тәуелді және әдетте 0,5...1,0 МПа аспайды. Осы сатымен цементтеу үрдісі аякталады және ұңғыма цементтік ерітінді қату үшін қажетті уақытқа және басындағы жабык крандармен тыныштыкка калдырылады.

*Уңғыманы екі сатылы цементтеу* келесі жағдайларда колданған жөн
* егер цеменггік ерітіндіні қажетті биіктікке көтеруге мүмкін болмайтын техникалық тұрғыдан қиындықтар пайда болатын болса;
* ұңғыманың забойында бір сатылы цементтеу жүргізу уақыты шектейтін жоғары температура болса;
* кұбыраралық кеңістікті (цементті үнемдеу үшін) толығымен емес, з пайдалану нысаналар арасында цементтелмеген аралык калдырып бөлшектеп цементтеу қажет болса.

¥ңғыманы екі сатылы цементгсуді жүргізу үшін, шегендеу бағанасында ұңғыма забойынан шамалы биіктікке арнайы айдау муфтасын орнату қажет. Екі сатылы цементтеудің технологаялық үрдісі келесі реттілікпен жүргізіледі. Төменгі жағы жабдыкталған және айдау муфтасы орнатылған шегендеу бағанасын ұңғымаға түсіріп, карапайым жуу арқылы цементтеуге дайындайды. Ұңғымаға түсіру алдында айдау муфтасы жер бетінде тексерілу кажет цементтеуге ұнғыманы дайындағаннан кейін сазды ерітіндінің бірінші бөлігінің есеіптелген мөлшерін айдап, төменгі цементтік тығынды түсіреді. Төменгі тығыннан кейін цементтік ерітіндінің екінші бөлігін айдайды да, екінші цементтік тығынды түсіреді, ол төменге карай сазды ерітіндісінің екінші бөлігінің есептелген мөлшерімен басылады.

Бірінші (төменгі) цементтік тығын сұйыктықтың кысымының әсерінен төмен козғалып белгілі уакыттан кейін өзінің иыктарымен айдау муфтасының төменгі цилиндрінің седлосына 4 тіреліп, сұйықтық бағанасының кысымы мен сорғыштар қысымының әсерінен стопорлы болттарды кеседі. Төменгі цилиндр өзінің төменгі кертпештерімен муфтадан шегендеуші құбырға дейінгі жалғастырғышқа тірелгенше төмен карай қозғалады. Төменгі цилиндрдің төмен қарай қозғалысынан цементік саңылаулар ашылып, бірінші (төменгі.) тығынның үстінде орналасқан цемснттік ерітінді кұбыраралық кеңістікке қарай бағытталады, ал төменгі цементгік тығын өзінің иыктарымен седлога 4 тығыз тіреліп, кысымның әсерінен бағананың төменгі бөлігін, яғни айдау муфтасынан башмакка дейін герметикалык жабады.

Осылай цементтеудін бірінші (төменгі) сатысы аякталады: цементтік ерітіндінің бірінші бөлігі бағана башмағынан белгілі биіктікке көтерілген. Осы уақытта цемеітті муфтаның цементтік саңылауларынан цементтелу үрдісінің екінші сатысы жүреді.

Екінші (жоғарғы) цементтік тығын төмен карай қозғалып, өзінің иықтарымен айдау муфтасының екінші цилиндрінің седлосына тіреліп, қысым әсерінен жоғарғы цилиндрдің стопрлы болттарын кеседі, цилиндр төмен карай қозғалып, цементтеу саңылауларын жабады, нәтижесінде «тоқта» соққысының уақыты келіп, қысым күрт жоғарлайды және бағананың цементтелуі аяқталады. 

Цементтелу саңылауларының жақсы жабылуын, сонымен қатар құбыраралық кеңістіктегі цементтік ерітіндісінің кысымын серпімді сақинаның ұстап тұру беріктілігін бақылау үшін, 10 МПа қысыммен «соккы» уақытында жабылған бағананың цементтік басындағы кранды ашып, бағанадан шығып жатқан сұйықтықтың мөлшерін және басындағы кысымды бақылайды.
Егер шыққан сұйықтықтың мөлшері шлам мен айдау жүйесі алып жатқан мөлшерге тең, ал кысым сұйықтық ағып шыкқанда нөлге түсетін болса, онда екінші айдау сатысы дұрыс өткен және ұңғыманы цементті кату уақытына тыныш күйінде калдырады. Цементтің кату мерзімінен кейін айдау басын шешіп, қашауы бар бұрғылау басын түсіріп, тығындарды бұрғылайды, ұңғыманы бағананың башмағындағы цементтік стаканға дейін жуып, бірінші және екінші сатыдағы цементтің көтерілу биіктігін тексереді.

Екі сатылы цементтеу әдісінде кейбір өзгерістерді жиі қолданады, мысалы, бірінші және екінші цемент бөлігінің қату арасындағы уақытты сақтап айдау жүргізеді және т.с.с. Ұңғыма оқпанының қалыпты цементтеу кезінде шамалы өнімділігі бар немесе катты дренаждалған кабаттарды цементтеу қауіпі бар, нәтижесінде ұнғыманың өнімділігі күрт төмендеуі мумкін. Бұл жағдайда мұнай және газды кабаттар шекарасындағы пайдалану бағанасының төменгі бөлігі перфорацияланған құбырлардан - сүзгіден кұралады, яғни ұңғыманың манжетпті цементтелуі жүреді.

Шегендеу баганасынан цементтеу ерітінді кұбыраралық кеңістікке сүзгінің үстінде орналасқан шегендеу бағанасының шеткі саңылауларынан түседі. Шегендеу бағанасының ішінде шеткі саңылауларьнан төмен кұбырлардың қосылған жерлерінде «тура» кақпақ орнатады, ол жоғары карай ашылыл, сұйықтыкты төменен жоғары қарай айдайды, ал сырткы жағынан воронка тәріздес манжеттерді орнатады. Манжетанын міндеті - цементке төмен қарай қозғалуға жол бермей. Манжета бұл манжетаның жоғарғы диаметрі ұңғыманың төменгі диаметрінен үлкен, биіктігі 60...70 см, эластикалық материалдан (брезент, тері немес т.с.с.) жасалған воронка.

Шегендеу бағаналарының екі сатылы немесе манжетті цементтелуін жүргізу кезінде ПДМ типті бағанаралык пакерлер кеңінен колданып келеді (ВНИИБТ конструкциясы). Бұл пакерлер 140; 146; 168 мм шегендеу бағаналары үшін резинаматалы, сонымен қатар резинаметалды тығыздаткыш бөлшектермен бірге барланып, шығарылады. ПДМ типті пакерлерді ұңғымаға шегендеу бағанасымен түсіріледі. Екі сатылы цементтеуде пакерлерді цементтеу сатылары арасында, ал манжетті цементтеуде - өнімді кабаттың үстінде орналастырады. Бірінші сатының цементтелуі (пакерден төмен) шегендеу бағанасының башмагы арқылы, ал екінші сатының цементтелуі (пакерден жоғары) - жоғарғы цементтік ығынды колдана отырып пакердің цементтік саңылау аркылы жургізіледі. Құбырарлык кеністікті шегендеу баганасынан сұйықтықты пакердің тыгыздаткыш бөлшегін үрлеу аркылы пакерленеді. Ұңғыманы манжетті цементтеуде жоғарғы цементті тығынды қолданады, aл пакерлеуді жуу сұйыктығымен немесе тампонажды ерітіндінің алғашкы бөлігімен жүргізеді.

Артқы ілмекті цементтеу екі әдіспен жүргізіледі: бөлгіш цементтік тығынмен және онсыз. Бұл жағдайда артқы ілмек бұрғылау құбырларында сол жақты оймасы бар арнайы жалғастырғыштардың көмегімен түсіріледі.

Бірінші әдіс біршама жетілген, артқы ілмектің диаметрі мен оны түсіретін бұрғылау кұбырлардың диаметрі әртүрлі болғандыктан цементтік ерітінді мен ығыстыру сұйықтығын бөлу үшін екі бөліктен құралған цементгік тығынды қолданады. Оның төменгі бөлігі хвостовик штифтердің көмегімен арнайы келте құбырға ілінеді. Жоғарғы бөлігі цементті ерігіндімен бірге бұрғылау құбырларының бағанасы бойынша қозғалады. Жогарғы тығын төменгі тығыннын санылаулары басып, оны жапқан кезінде, қысым жоғарылап, штифтер кесіліп кетеді және тіректі сакинаға дейін тығынның екі бөлігі бірге козғалады.

Алдыңғы шегендеуші бағана мен хвостовик арасындағы сақиналы кеңістіктің герметизациялануын «Герус» қондырғысын колдану аркылы жүзеге асыруға болады. Қазіргі уакытта 299x219, 245x16 және 219x146 мм өлшемді «Герус» қондырғыларын колданып келеді. Қондырғы корпустан 5, резиналы сақиналардан 8, шпонкасы 9 бар воронкалардан, шпонкалы паздар мен құлыпты муфтаның оймасы бар жалғастырғыштан 12, гайкадан 4 құралған. Резиналы сакнналар қондырғыны ұңғымаға түсіру уакытында элеватордың 11 төменгі пісірілген каптамамен 6 корғалған.

Хвостовикті түсіріп, цементегеннен кейін бұрғылау кұбырларына «Герусты» түсіріп, оны бірқалыпты тербетіп, хвостовиктің жоғарғы бөлігіне ротордың көмегімен кондырғының төменгі бөлігін арнайы муфта бөлгіштің 2 оң жақтағы оймасымен бұрайды. Қаптаманы шешу үшін кұбырларға өзінің салмағынан 40...50 кН артық кернеу береді. Егер ұңғымаға жартылай перфорациясы бар шегендеу кұбырларынан кұралған хвостовикті түсіретін болса, онда оны бағананың башмағынан емес, сүзгінің үстінде орналасқан саңылаулар арқылы цементтейді. Бұл жағдайда саңылаудың төменгі бөлігінде жоғары карай ашылатын какпакгы орнатады (тура какпақ), ал оның үстінде кері қақпақ орнатылу кажет. Оны бұрғылау кұбырларын шешіп алғаннан кейін бағанаға цементтік ерітіндінің кері түсуінен сактау үшін жасайды. Цементтеу жоғарыда айтылған әдіспен жүргізіледі.

Қысым астында цементтеуге айдау кұбырлары арқылы кері немесе жөндеу цементтелу жатады. Кері цементтелу - бұл құбыраралық кеңістікке цементтік ерітіндіні және ығыстыру сұйықтығын айдау және циркуляцияның бағанамен шығу арқылы шегендеу бағанасын цементтеу. Кері цементтеу бірсатылы цементтеу мүмкін болмаған жағдайда жәнс жұтылу кауіптілігі жоғары болғанадықтан сирек қолданылады.

Кері цементтеуде шегендеу кұбырын ұңғымаға кері какпақсыз және тіректі сакинасыз түсіреді. Жуудан кейін бағананың жоғарғы шетіне жоғары қысымды және лубрикаторлы крандары бар басын кигізеді. Басын құбыр арқылы бұрғылау қондырғысының циркуляциялық жүйесімен қосады. Ұңғыманың бағанаралық кеңіс превентормен герметизациялайды.

Цементтік ерітіндіні бағанааралық кеңістікке айдайды; онын әсеріне шығатын бұрғылау ерітіндісі шегендеу бағанасы бойынша жоғары көтеріліп, сағалық басы құбыр арқылы циркуляциялық жүйеге бағытталады. Кері цементтеуде цемент ерітіндінің бірінші бөлігін шегендеу бағанасының башмагына келу уақытын анықтау қиын. Оны гамма-каротаж аспаптың көмегімен жасауға болады. Ондай аспапты сағалық басында лубрнкатор арқылы өткізілген кабель арқылы ұңғымаға түсіреді және башмактан 100...200 м қашықтықта орналастырады. Цементтік ерітіндінің бөлігін жартылай ыдырау кезеңі бар изотопппен белсендіреді. Аспаптың бағанада орналасу тереңдігін және осы тереңдіктен бағананың башмагына дейінгі учаскіде ұңғыма сұйықтыкты айдайтын сорғышта қосындылық бергіштігі бойынша бағана аралық кеністіктің колемін біле отырып, цеметтік ерітіндіні осы учаскені толтыратын және бағананың ішіне кіретін уақьтты есептеуге болады.

Бір сатылы цементтеуге қарағанда кері цементтеуде қабырғаларына кысымның әсері төмен болады. Осыған бaйланысты ұнғыманың төменгі бөілігіне (башмакқа) баратын цементтік ерітіндінің сапасы бірсатылы цементтеуге қарағанда төмен, себебі бөлгіш тығындарды қолдану мүмкін емес.

Мұнай ұңғымаларында жөндеу-шектеу жұмыстарын жүргізу кезінде Н.К.Байбаков әдісі бойынша цементтеу кеңінен қолданылады.

Жоғарғы су қабаттары ағып жатқан ұңғымаларда бағанаға су ағатын дренажды арналардың кеңейту мақсатында 2...3 күн өңдейді. Кейін ұңғыманы тығындап, сүзгінің жоғары саңылауларынан төмен компрессорлы құбырлар көмегімен жуады. Кейін жуылған бағананың кұбырларын планшайбаның көмегімен фонтанды компрессорлы басының крестовинасына отырғызады және болттармен бекітеді. Кейін ұңғыманы бұрғылау сорғыштардың немесе цементтік агрсгатгардың көмегімен жұтылуына тексереді. Егер кабаттың жұтылуы шамалы болса (5 МПа кысымда 0,5 м3/мин шамасында), онда дренажды арналарды кеңейту үшін ұңғыманы қайта жұмыска косады. Қажетті жұтылу көлемін алғаннан кейін, ұңғыманың сағасын арнайы манифолдпен жабдыктайды (10.17 сурет). Цементтеуді жүргізу үшін екі цементгік кұралды орнатады.

Қабатты жұтылуға сынамалағаннан және айдау жуйесін тұщыландырғаннан кейін 3, 4 және 5 ашық ысырмаларда және 7, 71 мен 31 жабык ысырмаларда 1,2, I1 мен 21 ысырмалар арқылы цементтік ерітіндні айдайды. Құбырларға айдалатын цементтік ерітінді ұңғымадағы суды ығыстырады ол су ұңғымадан 3, 4 және 5 ысырмалардың төменгі жолағы бойынша шығады. Құю құбырлары мен шегендсу бағанасы арасыидағы кеңістікке цементтік ерітіндінің айдалуын алдын-ала ескеру үшін сүзгіден жоғары 4 және 5 ысырманы цементтік құбырлардың башмағының 1 м3 ауданды су алып жатқан биіктікке көтерілген кезінде жауып кояды. Осыдан кейін цементтік ерітіндіні кабатқа ығыстырады - бұл операция цемснтгік құралдың шеткі кысымына дейін жүргізіледі. Цементтік ерітіндінің калдыкгары кері жуу арқьлы шайылады, бұл жағдайда су ұңғымаға 6, 4, 3, және 3 ысырмалары аркылы кірсді, ал 2,21 және де 5 жабылады, сұйыктык ұңғымадан кұю кұбырлары мен ашық 1 және 1' ысырмалары аркылы шығып, 7 және 71 ысырмапарынан сыртка шығады.

Цементтік ерітіндіні қабатқа ығыстыру кезінде кұралдың басында және кұбыраралык кеңістікте кысымның өзгеруін бакьлау қажет. Цементтік ерітінді ығыстырудың шеткі кысьмынан 0,3...0,5 МПа төмен кысыммен шайылады, бұл цементтік ерітінді әлі сұйық күйінде орналаскан кабатка жоғары депрессия түсірмеу үшін жургізіледі. Жууды әдетте цементтік ерітіндінің қатуына кететін уакыт бойы және кұю кұбырларынан ерітіндінін толык жуылғанға дейін жүргізіледі. Кабатқа түсетін кысымды цементтік ерітіндінің катуының басталуына дейін сақтайды, кейін кысымды төмендетіп, құю арматурасын шешіп, кұю кұбырларын шығарады.

Соңғы жұмыстар мен цементтеу нәтижелерін тексеру
------------------------------------------------

Кондукторлар үшін цементтік ерітнділердің кату уакыты 16 caғ, aл аралық және пайдалану бағаналары үшін - 24 сағ деп берілген. Әртүрлі цементтік қоспалардың (бетонитті, шлакты және т.б.) кату мерзімі үнғыма оқпанында температураны ескере отырып ОНЫ алдын-ала сынамалау мәліметтеріне тәуелді.

Жоғарғы температуралы ұңғмаларды бекіту кезінде цементтік ерітіндінің қату мерзімінде қосымша біршама күштердің пайда болуын алдын-ала ескеру үшін бағананы талді жүйсде ілініп қалуы ұсынылған. Индикатор бойынша салмақтың 2...3 бөлгішке жоғарлаған ксзінде бағананы түсіргеннен кейін салмакқа дейін түсіру қажет. Салмақ индикаторының мәнін цементтеу ақяталганнан кейін 10. ..12- сағат мерзімінде бақылау қажет.

Цементтік ерітіндінің қоюланып, қату мерзімі өткеннен кейін ұңгымаға кұбыраралық кеңістікте цементтік ерітіндінің көтерілу биіктігін анықтау үшін электротермометрді түсіреді. Цементтің жоғарғы шекарасын температуралық қисықтың кенет өзгеруі бойьшша анықталады (10.22 сурет). Цементтік ерітіндінің қоюлану және қату кезінде бірінші 5...10 сағат ішінде жылу бөлінеді, сондықтан да цементтік ерітіндінің көтеру биіктігін нақты алу үшін ұдғыманы цементтелуі аяқталғаннан кейін 24 сағат ішінде электротермометр түсірілу қажет.

Гамма-каротаж әдісін қолдану цементті тастың және сазды ерітіндінің тығыздықтарының айырмашылығын өлшеуге негіздслген. Бұл әдістің мақсаты индикатордан біршама қашықтықта орналаскан шашыранды гамма-сәулелену көзін өлшеу жатады.

Соңғы жылдары ұңғыма цементтеу сапасын бақылаудың акустикалық әдісі кеңінен қолданып келеді. Ол цементтік таспен бекітілмеген шегсндеу бағанасының бір белігі акустикалық зондпен сынамалаудан өткізген кезінде, жоғары сапалы цементтелген бағанасына қарағанда, жоғары амплитудалы тербелістермен сипатгалуына негізделген.
Цементгік ерітіндінің көтерілу биіктігін және ұңғыманы цементтелу сапасын аныктағаннан кейін ұңғыма сағасын жабдықтау басталады.

Жабдыкталудың конструкциялық ерекшеліктеріне байланысты келесі операцияларды жүргізуге болады:

* канаттарға аралык және пайдалану баганаларын ілу;
* бұрғылауда жабдыктаудың жеке бөлшсктерін тұщыландыру;
* құбыраралық кеңістікте қысымды бақылау.

Ұнғыма сағасын жабдыктағапнан кейін, шегендеу кұбырлардың ішінде цементтік ерітіндінің орналасу орнын аныктау үшін, бұрғылау құбырларында шегендеу бағанасына желонканы немесе пика тәріздес қашауды түсіреді. Шегендеу құбырларының ішінде цементтік ерітіндінің орналасу орнын анықтағаннан кейін қажет жағдайларда кұйылған тығындарды, қатып калған цемснттік ерітіндінің калдықтарын, шегендеу бағанасының төменгі бөлшектерін қайта бұрғылап тастайды.

Қайта бұрғылау жұмыстары шегендеу бағанасындағы ең қалын кұбырдың ішкі диаметрінен 7 мм кіші болатын армирленбеген пика тәріздес қашаумен жүргізілу қажет. Кері қақпақ бағананы зақымданудан қорғайтын дөңбекті цнлиндрлі фрезермен бұрғылануы мүмкін. ЕГЕР құю тығындарын «тоқта» тірек сақинасын және цементтік стақанды кері қақпакқа дейін бұрғылау қажет болca, онда ұңғыма сағасын атқылауға қарсы арматурамен жабдықтамауға болады. Егер кері қақпақ бұрғыланып цементтелген бағананың сүзгісі немес башмагы ашылатын болса, онда ұңғма сағасын сәйкес тасілдермен жабдықтау кажет.

Тұщыландыру алдында бағанадағы сұйықтыкты сумен алмастырады. Герметілікті тексеру кезінде тұщыландыру кысымы берілген бағананы пайдалану кезінде пайда бола алатын ең жоғарғы сағалық кысымнан 20% артық болуы қажет. Барлық жағдайларда тұщыландыру қысымы төменде берілген мәндерден төмен болмауы кажет:

Егер су немесе газдың шығуы, сонымен катар 30 мнн сынымалау кезінде тұщыландыру қысымы 7 МПа жоғары, кезінде кысымы 0.5 МПа және тұщыландыру қысымы 7 МПа төмен кезінде 0,3 МПа төмендегенде бағана герметикалық деп саналады. Қысым орнағаннан 5 мннттан өткеннен кейін уақыт санала бастайды.
Барлау ұңғымаларында бағананың герметикасын егер бұрғылау ерітіндісінің тығыздығы 1400 кг/м3 болғанда немесс оны ауырлатылған бұрғылау ерітіндісін суға алмастырғанда, сұйықтык деңгейінің төмендеуімен тексереді. Егср 8 сағат ішінде сұйыктықтын деңгейі 146 және 168 мм диаметрлі бағаналарда 1 м және 194 пен 219 мм және одан жоғары диаметрлі бағаналарда 0,5 м көтерілетін болса, бағана сынамадан ӨТТІ дегенді көрсетеді (бірак бағана қабырғаларынан сұйықтықтың ағысының есебінен деңгейдің көтерілуін ескермейді).