**Airbus A350 XWB** — қазіргі таңда еуропалық Airbus концерні жаңадан жасап жатқан кең фюзеляжды екі қозғалтқышты реактивті жолаушы ұшағы. Ұшақ A330 және A340 ұшақтарын алмастыру үшін жасалуда.

A350 Boeing 777 және Boeing 787 ұшақтарымен бәсекеге түспек. Жаңа әуе лайнерінің алғашқы ұшуы 2013 жылдың 14 маусымында болды, ал оның коммерциялық қолданысы 2014 жылдың екінші жартысында басталады деп жоспарлануда.

Тарихы
------

Boeing 787 Dreamliner жобасын ұсынған Boeing корпорациясы бұл ұшақтың төмен қолданыс бағасы Airbus A330 ұшағының деңгейіне соққы болмақ деп хабарлады. Көпшілік алдында Airbus бұл хабарды жоққа шығарды: олар 787-ні A330-ға реакция ғана деп бағалады және өз тарапынан ештеңе қабылдамауды жөн санады.

Әуе компаниялары Airbus-пен жаңа бәсекелесті жасауға келісті, себебі, Boeing хабарлауынша, 787 сол кезде бар аналогтарына қарағанда 20 %-ға кем жанармай шығындайтын. Алғашында Airbus жаңа ұшақты A330 негізінде жасамақ болған. Бейресми түрде «A330-200Lite» аталған бұл ұшақ жақсартылған аэродинамика мен қозғалтқышқа ие болмақ болған. Бірақ әуе компанияларына бұл нұсқа ұнамады және Airbus A350 аталған жаңа ұшақты жасауға 4 млрд еуро қаржы бөлді.

Бастапқы нұсқаның сырт көрінісі A330-ды еске түсірді, себебі фюзеляждың көлденең қимасы мен құрылысы екеуінде ұқсас болды. Бірақ жаңа қанаттар, қозғалтқыштар мен құйрық сиабилизаторы және композитті материалдардың көптеп қолданылуы мен фюзеляжды жасаудың жаңа амалдары A350-ді толықтай дерлік жаңа ұшақ етті.

2012 жылы 4 желтоқсанда "MSN1" бірінші нұсқасын жинау цехының ангарынан шығарды.

2013 жылы 14 маусымда ұшақтың алғашқы ұшуы болып, ұшақты байқау бағдарламасы басталды. F-WXWB тіркеу нөмірлі A350-900 нұсқасы әуеге алғаш көтерлген ұшақ болды. Ұшақтың ұшу салмағы 221 тоннаны құрады.

### A350 XWB

XWB аббревиатурасы Extra Wide Body (қосымша кеңейтілген фюзеляж) дегеннен шыққан. Әуе компанияларының қалауымен 2006 жылдың ортасында Airbus A350 концепциясын қайта қарастырды. Жаңа нұсқа сыйымдылығы көбірек Boeing 777 және фюзеляжы кеңейтілген (эконом класста бір қатарға 9 жолаушы отыратын) Boeing 787-нің кейбір нұсқаларына бәсеке құруы керек болды. A330 және A350-дің бұрынға концепцияларында бір қатарға тек 8 жолушы ооны болған. 787-де қатарға 8 немес 9 жолаушы орнын сыйдырса, 777-ге 9 (сирек 10) орын қойылатын. Жолаушының көз деңгейінде A350-дің салоны 787-ге қарағанда 13 см, ал 777-ге қарағанда 27 см-ге кең. A350 XWB ұшағңының барлық жолаушы тасымалдаушы нұсқаларының ұшу қашықтығы 15 000 км-ден көп болмақ.

Нұсқалары
---------

A350 ұшағының нұсқалар
A350 үш нұсқасы 2006 жылы ұсынылды.
2012 жылы шілдеде нұсқалардың өндірісінің басталу мерзімі хабарланды: A350-900 қолданысқа 2014 жылдың екінші жартысында, A350-800 2016 жылдың ортасында, A350-1000 2017 жылы.

### A350-800

A350-800 үш жайлылық классымен 270 жолаушыны 15 700 км қашықтыққа дейін тасымалдай алады. Бұл нұсқа Boeing 787-9 ұшағымен бәсекелесу және Airbus A330-200 ұшағын алмастыру үшін жасалынды. 2010 жылы қаңтардыаAirbus -800 -900 нұсқасының қысқарту және қондырғыларға аздаған өзгерістер енгізу арқылы жасалатынын хабарлады.

### A350-900

A350-900 ең алғашқы болып 2014 жылы қолданысқа енгізіледі. Бұл нұсқа үш жайлылық классында 314 жолаушыны 15 000 км қашықтыққа дейін тасымалдай алады. Airbus мамандарының хабарлауынша бұл нұсқаның Boeing 777-200ER салыстырғанда бір орынаға шаққандағы шығыны 30%-ға, ал қолданыс шығыны 25%-ға аз.
. В дальнейшем планируется создание грузовой модификации A350-900F (Freighter), а также дальнемагистральной версии A350-900R.

### A350-1000

A350-1000 қолданысқа 2017 жылы енгізілмек. Бұл нұсқа A350 ұшақтар жанұясының ең үлкені. Ол үш жайлылық классында 350 жолаушыны 14 800 км қашықтыққа тасымалдай алады.

A350-1000 -800/900 нұсқаларымен салытырғанда 4%-ға үлкен қанатпен жабдықталмақ.

Тапсырыстар мен тапсырулар
--------------------------

2013 жылдың маусымына қарай Airbus A350 XWB ұшағына 33 компаниядан 678 ұшаққа тапсырыс алды.

**Таспсырыстар нұсқалар бойынша**

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| A350-800 | A350-900 | A350-1000 | Барлығы |
| 89 | 444 | 145 | **573** |

**Таспсырыстар мен тапсырулар жылдар бойынша**

|  | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | **Барлығы** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Тапсырыстар | 20 | 330 | 133 | 22 | 78 | -28 | 27 | 96 | **573** |
| Тапсырулар |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Дереккөз: Airbus тапсырыстары (2013 жылдың маусымы)

Техникалық сипаттамасы
----------------------

| Сипаттамалар | A350-800 | A350-900 | A350-1000 |
| --- | --- | --- | --- |
| Экипаж | 2 ұшқыш |
| Сыйымдылығы | 270 (3 класс)  312 (2 класс) | 314 (3 класс)  366 (2 класс) | 350 (3 класс)  412 (2 класс) |
| Ұзындығы | 60,54 м | 66,89 м | 73,88 м |
| Қанат жаймасы | 64,75 м |
| Қанат ауданы | 440 м² |
| Қанат үшкірлігі | 35° |
| Биіктігі | 17,1 м |
| Фюзеляж ені | 5,96 м |
| Салон ені | 5,61 м |
| Максималді ұшу салмағы | 248 000 кг | 268 000 кг | 298 000 кг |
| Крейсерлік жылдамдығы | 0,85 Мах (903 км/сағ, 12 190 м биіктікте) |
| Максималді жылдамдық | 0,89 Мах (945 км/сағ, 12 190 м биіктікте) |
| Ұшу қашықтығы | 15 700 км | 15 000 км | 14 800 км |
| Максималді жанармай көлемі | 138 000 л | 138 000 л | 156 000 л |
| Максимал көтерілу биіктігі | 13 100 м |
| Қозғалтқыштар (2×) | Rolls-Royce Trent XWB |
| Қозғалтқыштың тарту күші | 337 кН | 374 кН | 414 кН |

Тағы қараңыз
------------

Boeing 777  

Boeing 787

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Airbus confirms timing for A350 XWB First Flight Мұрағатталған 6 ақпанның 2016 жылы.
2. 1 2 3  New pricelist 2012.  Airbus.com (19 қаңтар 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 маусым 2013. Тексерілді, 19 Januari 2012.
3. ↑  Новости Aviation EXplorer: Самолет Airbus A350 успешно совершил свой первый полет
4. ↑  Airbus opts for larger wing on A350-1000 through trailing edge extension FlightGlobal.com. Retrieved 6 мамыр 2010
5. ↑  Aircraft Profile: Airbus A350. FlightGlobal.com. Retrieved 25 желтоқсан 2008.
6. ↑  "Airbus delays A350 XWB entry as EADS profits triple". BBC
7. ↑  "PARIS: A350-1000 delayed to 2017 as Rolls raises XWB thrust" Мұрағатталған 4 қыркүйектің 2011 жылы.
8. ↑  John Leahy presentation at Paris Le Bourget 2007 Air Show Мұрағатталған 28 мамырдың 2008 жылы. *Airbus*
9. 1 2  Summary Мұрағатталған 21 қарашаның 2014 жылы. [www.airbus.com/fileadmin/backstage/orders\_deliveries\_table/Airbus\_Feb\_2013\_Orders\_Deliveries.xls spreadsheet]. Airbus, мамыр, 2013. Retrieved 15 маусым 2013.
10. 1 2  A350 Specifications Мұрағатталған 15 қыркүйектің 2008 жылы.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* A350 XWB ұшағы Airbus концернінің ресми сайтында Мұрағатталған 26 маусымның 2011 жылы.
* A350 XWB ұшағының ресми сайты

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|   Airbus және Airbus Military ұшақтары |
| --- |
|  |
| Азаматтық | 

A300 • A300 Beluga • A310 • Airbus A320 (A318 / A319 / A320 / A321) • A330 • A340 • A350 • A380
 |
|  |
| Әскери | 

A310 MRTT • CC-150 Polaris • A330 MRTT • A400M • C212 • CN235 • C295
 |
|  |
| Жобалануда | 

Airbus A320neo
 |
|  |
| Жабылған жобалар | 

NSR • KC-45
 |
|  |
| Басқа | 

Sud Aviation Caravelle • Aérospatiale-BAC Concorde • BAC 1-11
 |
|  |
|  **Санат:Airbus** |

 |