Штаб пәтер
**Intel Corporation**  (айтылуы «*И́нтэл Карпэре́йшн*») — америкалық корпорация, кең көлемді электронды қондырғылар шығарушы және компьютерлік компоненттерді, микропроцессорлерді, логикалық система жинақтары (чипсеттер) және т.б. да шығарады. Штаб-үйі — Санта-Клара қаласында, Калифорния штаты, АҚШ.

Тарихы
------

Компания Роберт Нойс пен Гордон Мур тарапынан Fairchild Semiconductor компаниясынан кетуінен кеткеннен кейін 1968 жылы құрылды. Тез арада оларға Энди Гроув қосылған болатын. Олардың бизнес-жоспары небәрі Роберт Нойстың басып шығарған бір қағазы ғана болатын. Ол қағаз арқылы олар бас кезінде Fairchild компаниясына көмектескен қаржыгерден старттық кредит 2,5 млн доллар алды.
Сәттіліктер тек 1971 жылы ғана Жапондық компания Busicom – мен қызметтескеннен кейін келе бастады.Intel сол кезде он екі арнайы дайындалған микросхема жасау сұранысының орнына Тэд Хоффтың ұсынысы бойынша универсалды Intel 4004 микропроцессорын ойлап тапты. Оның өнімділігі сол кездегі ең мықты компьютерлерден кем емес еді. Келесе кезде Intel 8008 шыға бастады.
1990 жылдары компания комьютерлердің процессорларын шығаруда ірі компаниялардың біріне айналды. Қазіргі кезде де Pentium мен Celeron ең танымал процессорлар болып табылады. Intel компьютерлік техника дамытуда бойынша өте маңызды үлесін қосты.Тек қана барлық порттар мен шиналар, басқармалық жүйелер шығару үшін Intel – мен жұмыс істеу керек болды не болмаса тек Intel – де ғана шығатын. Мысалға алатын болсақ, DDR Intel – дің көмегімен танымал болды, алайда бас кезде басқа жады түрін қолданатын болатын - RAMBUS RAM (RDRAM).

Меншіктенуші және басшылық
--------------------------

Компанияның 100% акциялары еркін қолданыста биржалық қорларда. 2008 жылдың маусымының ортасына нарықтық капитализация $128.8 млрд құрады. Директорлар кеңесінің төрағасы – Джейн Шо(тәуелсіз директор), президенті және басқарушысы – Пол Отеллини.
Қызметі
Intel – әлемдегі ең үлкен микропроцессорлар шығарушы, 2008 жылға осы саладағы нарықтың 75% құрады. Компанияның негізгі тұтынушылары персоналды компьютер шығарушы Dell мен Hewlett Packard болып табылады. Микропроцессорлардан басқа Intel жүйелік жабдықтар мен өнеркәсіпке жартылайөткізгіштердің компоненттерін шығарады. 
Компанияның 2008 жылғы пайдасы – 37,58$ млрд, таза пайдасы – 5,29$ млрд

USB 3.0
-------

2010 жылы Intel дискреттік контолер USB 3.0 шығарды.

Антимонопольді процесстер
-------------------------

2009 жылдың мамыр айында Еурокомиссия Intel компаниясын Acer, Dell, Hp, Lenovo, Nec фирмаларына AMD микропроцессорларын емес Intel микропроцессорларын алуы үшін жасырын сыйақы беріп отырды деп айыптап, €1,06 млрд айыппұл төлетті. Және бұл жұмыстарды дереу тоқтатуын ескертті. Алайда Intel әкімшілігі Еурокомиссия айыптауын аппеляцияға беруіне тура келді. 
2009 жылдың басында Еуробірлестіктің барлық шағымдарына қараушы Никифорос Диамандурос Еурокомиссияны халық ішінде сынға тақты. Никифорос Диамандурос Еурокомиссияның 2006 жылы әлемде екінші орынды алған Dell компаниясымен де кездесуді өткізбеген екендігін және сондай айыпқа бел буғандығын өте «жақсыпиғыл» еместігін айтқан болатын. Және Dell компаниясының комиссарлары Intel компаниясының микропроцессорларын олардың басым келтіруімен емес, сапасы жақсы болғаннан кейін қолданатынын айта кеткен болатын.Жауап ретінде Еурокомиссия Intel компаниясының үстіде атап өткен компаниялармен болған келісіміндегі AMD өнімінің сатылуын 5% түсіруін атап өткендігін жариялады.

Әйтеуір жанжал 2009 жылдың қазан айында басылды. Intel AMD – ға $1,25 млрд төледі және кейбір бизнес-пландарға қол қоюы және AMD барлық айыптарын дүниежүзі бойынша кері тартуы керек болды.

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  Intel Corporation: NASDAQ:INTC quotes & news — Google Finance
2. 1 2 3  F54119-I000

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАқпараттық технологиялармен айналысатын компаниялар |
| --- |
|  |
| 
* Ірі ақпарат технологиясы компанияларының тізімі
* Әлемнің ең ірі бағдарламалық жасақтама мекемелері
* Меншікті өткізгіштер сатушы компаниялары

 |
|  |
| Консультация жәнеаутсорсинг | 
Accenture \* Atos \* Booz Allen Hamilton \* BT \* CACI \* Capgemini \* CGI Group \* Cognizant \* CSC \* Deloitte \* Dell Services \* Fujitsu \* HCL Technologies \* Hitachi Consulting \* HP \* IBM \* Indra \* Infosys \* NEC \* NTT Data \* Orange Business Services \* TCS \* T-Systems \* Unisys \* Wipro |
|  |
| Суретке түсіру | 
Canon \* HP \* Kodak \* Konica Minolta \* Kyocera \* Lexmark \* Nikon \* Ricoh \* Seiko Epson \* Sharp \* Toshiba \* Xerox |
|  |
| Ақпарат сақтау | 
Dell \* EMC \* Fujitsu \* Hitachi Data Systems \* HP \* IBM \* NetApp
* Oracle \* Samsung \* Seagate \* Western Digital
 |
|  |
| Интернет | 
Amazon.com \* Baidu \* eBay \* Google \* IAC \* Microsoft \* NHN \* NetEase \* Rakuten \* Tencent \* Yahoo! |
|  |
| Мейфреймлер | 
Fujitsu \* IBM |
|  |
| Ұялы телефон құралдары | 
Apple \* HTC \* Huawei \* LG \* Motorola Mobility \* NEC Casio \* Nokia \* RIM \* Samsung \* Sony \* ZTE |
|  |
| Желілік құралдары | 
Alcatel-Lucent \* Avaya \* Cisco \* Datang \* Ericsson \* Fujitsu \* HP \* Huawei \* Juniper \* Mitsubishi Electric \* Motorola Solutions \* NEC \* Nokia Siemens \* Samsung \* ZTE |
|  |
| OEMлер | 
Celestica \* Compal Electronics \* Flextronics \* Foxconn \* Jabil \* Quanta
* Sanmina-SCI \* TPV Technology \* Wistron
 |
|  |
| Персоналды компьютерлержәне серверлер | 
Acer \* Apple \* Asus \* Dell \* Fujitsu \* HP \* Lenovo \* LG \* NEC \* Samsung \* Sony \* Toshiba

|  |  |
| --- | --- |
| Тек серверлер | 
* IBM
* Oracle
* Unisys
 |

 |
|  |
| Point of sale | 
* IBM
* NCR
 |
|  |
| Жартылай өткізгіштер | 
Advanced Micro Devices \* Broadcom \* Freescale Semiconductor \* Fujitsu \* LG \* Infineon Technologies \* Intel \* Marvell Technology Group \* MediaTek \* Micron Technology \* Nvidia \* NXP \* Panasonic \* Qualcomm \* Renesas Electronics \* Samsung \* SK Hynix \* Sony \* STMicroelectronics \* Texas Instruments \* Toshiba \* VIA Technologies

|  |  |
| --- | --- |
| Foundries | 
* GlobalFoundries
* TSMC
 |

 |
|  |
| Бағдарлама жасақтамасы | 
Adobe \* Apple \* CA \* Google \* HP \* IBM \* Intuit \* Microsoft \* Oracle \* SAP \* Symantec \* VMware |
|  |
| Телекоммуникацияларжәне қызметтер | 
América Móvil \* AT&T \* Bell Canada \* BT \* Bharti Airtel \* CenturyLink \* China Mobile \* China Telecom \* China Unicom \* Comcast \* Deutsche Telekom \* France Télécom \* Hutchison \* KDDI \* KPN \* KT \* MTS \* NTT \* NTT DoCoMo \* Rogers \* SingTel \* SK Telecom \* SoftBank Mobile \* Sprint Nextel \* Swisscom \* Telenor \* Telecom Italia \* Telefónica \* TeliaSonera \* Verizon \* VimpelCom \* Vivendi \* Vodafone |
|  |
| *Methodology: FY2010/11 applicable revenues of over: group 1-3, 6-12 - US$3 billion; group 4 - US$1.5 billion; group 5 - US$1 billion; group 13 - US$10 billion* |

 |