**Грузия өнер сарайы — мәдениет тарихы мұражайы** (грузин. საქართველოს ხელოვნების სასახლე – კულტურის ისტორიის მუზეუმი) Грузия елінде Тбилиси қаласында орналасқан. Ол Каргаретели көшесі, № 6 ғимаратта орналасқан және Олденбург графының бұрынғы сарайы болып табылады. Мұражайдың көрме залдары сейсенбіден жексенбіге дейін, сағат 10:30 - 17: 30 аралығында ашық. 

2020 жылдың 8 сәуіріне дейін ол Грузияның мемлекеттік театр, музыка, кино және хореография мұражайы деп аталды. Атауы Грузия Үкіметінің қаулысына сәйкес өзгертілді.

Тарихы
------

Грузия өнер сарайы — мәдениет тарихы мұражайы — грузин мәдени құндылықтарының қоймасы. Мұражай Тбилисидегі ғимаратта орналасқан. Ғимаратты кезіндегі әйгілі сәулетші Пол Стерн жобалаған және ғимарат тарихшылдықтың үлгісі ретінде Готикалық сәулет пен Ислам сәулетінің ізі деп есептеледі. Оның ішінара интерьерін поляк сәулетшісі Александр Роговский жобалаған. 

 Бүгінгі мұражай ғимараты
1882 жылы Олденбург герцогы Константин Петрович (1850-1906), Олденбург үйінің орыс филиалының мүшесі Кутаисиде Агриппина Япаридземен кездесті. Агриппина Япаридзе сол кезде Дадиани үйінен грузин дворянымен тұрмыста болған. Константин Петрович оған деген сүйіспеншілігін мойындаған. Бұл мойындау Агриппинаның басын айналдырды; олар Кутаисиден қашып кетіп, Тифлиске қоныстанады. Олденбург герцогы өзінің сүйіктісіне деген үлкен махаббатының белгісі ретінде сарай салуға тапсырыс берді. 

1927 жылы ғимаратқа белгілі грузин қоғам қайраткері Давид Арсенишвили (1905-1963) негізін қалаған Театр мұражайы көшірілді. Мұражайда грузин театрының, киносының, циркінің, фольклорының, опера және балет өнерінің дамуы туралы ақпарат беретін, сондай-ақ тиісті салалардағы қайраткерлердің өмірі туралы түсінік беретін 300 000-нан астам экспонаттар бар. 

Кейбір мұражай экспонаттары классикалық дәуірге жатады. Әсіресе Вани қаласында археологтар қазған ежелгі маска ерекше назар аударуға тұрарлық.

Грузин бейнелеу өнерінің жинағы
-------------------------------

Грузин өнері мұражай коллекциясының көп бөлігін құрайды. 300-ден астам грузин суретшілерінің 10 000-ға жуық экспонаттары бізге грузин сахналық дизайнының эволюциясы туралы хабарлайды. Бейнелеу өнері депозитарийінде театр актерлері мен режиссерлерінің портреттері, сахналық декорациялар мен костюмдердің эскиздері ұсынылған. 

* David Kakabadze Decoration for Ilo Mosashvili play 'Station Master' 1947Дэвид Какабадзе Ило Мосашвилидің «Станция Шебері» пьесасын безендіру 1947 ж.
* Decoration sketch for the play 'King Lear' (1948) by Sergo KobuladzeСерго Кобуладзенің «Король Лир» (1948) пьесасының безендіру эскизі
* Petre Otskheli Costume of the aviator for the leo Esakia movie 'Winged Painter' 1936Петре Отцхели Лео Эсакияның «Қанатты суретші» фильміне арналған ұшқыш костюмі 1936 ж.
* Decoration sketch for the play 'Solar Eclipse in Georgia (1932) by Elene AkhvledianiЕлена Ахвледианидің «Грузиядағы күн тұтылуы» (1932) пьесасының безендіру эскизі
* Pilgrims from Samarkand' by Gigo Gabashvili (1891 - 1894) by Gigo GabashviliСамарқандтық қажылар (1891 - 1894) Джиго Габашвили
* The Khan Thrown in the River' Kura by Lado Gudiashvili (1938) by Lado Gudiashvili«Кура өзеніне лақтырған хан» (1938) Ладо Гудиашвили

Орыс бейнелеу өнерінің жинағы
-----------------------------

Жинақта грузин суретшілерінен басқа орыс суретшілерінің туындылары, сондай-ақ Ресейдің Күміс дәуіріндегі өнер әлемінің өкілдері Константин Коровин, Лев Бакст, Александр Бенуа, Александр Головин және Виктор Симовтың туындылары бар. Одақ 20 ғасырдың басында Санкт-Петербургте құрылды. 

* Aleksander Benua Costume for the Molière Play 'The Burgeois Gentleman' 1922Александр Бенуа Мольердің «Буржуа джентльмені» пьесасына арналған костюм 1922 ж.
* Capturing of Aul  Franz Rubua 1856-1928Аулды басып Аул Франц Рубуа 1856-1928 жж.
* Depiction of Nikipore Kulesh. (1902 - 1920) by Nikipore KuleshНикипор Кулеш бейнесі. (1902 - 1920) Никипор Кулеш
* Lev Bakst Ida Rubenstein (1883-1960) as CleopatraЛев Бакст Айда Рубенштейн (1883-1960) Клеопатра рөлінде
* Viktor Rindin (1902-1974) Costume for the Zakaria Paliashvili opera 'Abesalom and Eter'Виктор Риндин (1902-1974) Закария Палиашвилидің «Абесалом мен Этер» операсына арналған костюм

Батыс Еуропа бейнелеу өнері жинағы
----------------------------------

Еуропалық өнерге деген қызығушылық Грузияда ежелден бері бар. Дәлірек айтсақ, Батыс Еуропа өнері Грузияда 18 ғасырда танымал болды. Грузин дворяндарының өкілдері Еуропаға жиі сапар шегіп, мәдениетті, өнер мен дәстүрді отанына алып келуге тырысты. 

* A Girl with a Dog (1800-1850) By unknownИті Бар Қыз (1800-1850). Белгісіз автор
* Houses Near Bay (1882) by Gustav SchonleberШығанақ Маңындағы үйлер (1882). Густав Шенлебер
* Jealous Wife (1610-1690) by unknownҚызғаншақ әйел (1610-1690). Белгісіз автор
* Landscape by Josef Thoma (1865)Джозеф Томаның пейзажы (1865)
* Unknown Painter. Leonardo da Vinci school (XVII C.) Virgin Mary with Child. Based on work of Giovanni BoltraffioБелгісіз суретші. Леонардо да Винчи мектебі (XVII ғ.). Мәриям баласымен. Джованни Болтраффионың жұмысына негізделген
* Still Life by Michelangelo Meucci (1890)Микеланджело Меуччидің натюрморты (1890)

Парсы бейнелеу өнерінің жинағы
------------------------------

Өнер сарайында парсы бейнелеу өнері коллекциясы бар. Жинақ XIX ғасырға жататын 4 Квазар миниатюраларынан, сондай-ақ Сүлеймен патшаның суреттерінен тұрады. Еврей және христиан дәстүрлеріндегідей, ислам ежелгі Сүлеймен Патшаны үлгілі, дана және әділ билеуші ретінде дәріптейді. 

* Qajar Miniature (1800 - 1850). ZarbКвазар миниатюралары (1800 - 1850).Зарб
* Qajar Miniature (1800 - 1850). TarКвазар миниатюралары (1800 - 1850).Тар
* Qajar Miniature (1800 - 1850). SanturКвазар миниатюралары (1800 - 1850).Сантур
* Qajar Miniature (1800 - 1850). KamanchehКвазар миниатюралары (1800 - 1850).Каманчех
* King Solomon and his Court (late 19 century) by UnknownСүлеймен патша және оның сарайы (19 ғасырдың аяғы). Автор белгісіз

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* artpalace.ge  Грузия өнер сарайы - Мәдениет тарихы мұражайы — ресми сайты

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑   *Грузия около.*
3. ↑  Опаска, Януш (2012). "Działalność polskich architektów w Tbilisi w XIX i początkach XX wieku". *Kwartalnik Architektury i Urbanistyki* (на польском языке). No 57/1. С. 15.
4. ↑  Федорова Мария. Музей.
5. ↑   museum.ge