Макдональдс логотипіМакдональдс логотипі
**Макдональдс корпорациясы (орыс. Макдо́налдс, сөйлеу тілінде Макдо́нальдс)** - американдық корпорация, жылдам тамақтану дүкендерінің 2010 ж. дейінгі дүниежүзіндегі ірі желісі болып табылады. 2010 жылдың қорытындылары бойынша мейрамханалар саны бойынша Subway мейрамханалар желісінен кейін екінші орынды алады. Fortune Global 500 2009 жылғы тізіміне енген (388-ші орын).Компанияның штаб-пәтері АҚШ, Чикаго қаласының Оук-Брук атты қалашығында орналасқан.

Тарихы
------

Компания 1940 ж. ағайынды Дик және Мак Макдоналдтармен ( бірінші мейрамханалары Калифорния, Сан-Бернардино қаласында ашылды), 1948 ж. дүниежүзінде ең бірінші болып "жылдам тамақтану" концепциясының принциптерін ашады. 1954 ж. Рей Крок Макдоналд ағайындыларынан франчайзинг бойынша эксклюзивті агент қызметін атқару мүмкіндігіне ие болады. 1955 ж. Иллинойс штатындағы Дес-Плейнз қалашығында өзінің ең бірінші McDonald’s ашады ( қазіргі таңда корпорация мұражайы). 1955 ж. Крок McDonald’s System, Inc компаниясын тіркейді (1960 ж. McDonald’s Corporation деп атауын өзгертеді). 1961 ж. компанияға деген барлық құқықтарды Крок толығымен сатып алады.

Басшылық пен иелері
-------------------

Компания акциясының 100% бос қолдануда. 2009 ж. маусым айының ортасына дейін 118 елде 32 060 мейрамхана ( соның ішінде 14 мыңы АҚШ аймағында орналасқан) бар. Оның белгілі бір бөлігі ( 25 378) франчайзинг бойынша басқарылады, сондықтан мейрамханалар ассортименті, көлемі және үлестерінің құрамы әр түрлі елде әр түрлі болуы мүмкін. 2010 ж. қорытындылары бойынша корпорация 32 737 дүниежүзі бойынша мейрамханаларға ие, дегенмен біріншілікті Subway компаниясына ұтылуда. Мейрамханалар ассортименті өзіне гамбургерлерді ( соның ішінде Биг Макты қоса), сэндвичтер, картофель фри, десертттер, сусындар және т.б. қосады. Дүниежүзінің көптеген елдерінде мейрамхана жүйелерінде сыра сатады, дегенмен Ресейдегі "Макдоналдс" мейрамханалары алкогольсіз болып табылады. 2008 ж. компания персоналының саны 400 мың. адамды құрады. Компанияның 2008 ж. табысы 23,5 млрд.$ құрады ( 2007 ж. - 22,8 млрд.$), операциялық табысы - 4,3 млрд.$ ( 2,4 млрд.$), таза табысы - 2,6 млрд.$ ( 2,3млрд.$). 2010 ж. корпорация табысы рекордтық соманы 24,07 млрд. $ қамтыды. Соның өзінде таза табыс - 4,94 млрд. $ құрайтын.

Ресей
-----

Компанияның бірінші ресейлік мейрамханасы ( ол уақытта - дүниежүзіндегі ең үлкені, қазіргі таңда - Европадағы ең үлкені), Мәскеуде Пушкин алаңында ( Большая Бронная, 29) 1990 ж. 31 қаңтарында ашылады. Ашыла салысымен үлкен сенсацияға айналды: оның ішіне кіру үшін кезекте бірнеше сағат тұру қажет болатын. Мейрамхананың ашылу күнінде оған 30 мың. адам кіріп, McDonald’s жүйесінде рекорд болды. Ресейдегі мейрамханалар желісі Джордж Кохонмен ашылды. Ол "Макдональдстың" канадалық басшылығынң иесі болып табылады. Екінші және үшінші мейрамханалары Огарева көшесінде ( қазір Газетный тұйық көшесі) және Ескі Арбатта 1993 ж. жазында ашылды. 2011 ж. Ресейдегі қараша айының қорытындылары бойынша, Ресейде "Макдональдстың" 283 мейрамханасы жұмыс істейді, оның 193-де мак таңғы ас сатып алуға болады, 139 мейрамханасында клиенттерді «Макавто» жүйесі бойынша қызмет көрсетеді, 50-де Маккафе, 60-да балаларға арналған бөлмелер,145-де балаларға арналған іс-шараларды жүргізеді. Ресейдегі 86 мейрамхана желісінде ( 2011 ж. қазанның соңы) тегін Wi-Fi-желісі қосылды. Ол «Вымпелком» компаниясымен жүзеге асырылады.

Сын
---

Макдональдске қарсы
Морган Сперлокпен түсірілген «Двойная порция» (ағылш. Super Size Me) документалды фильмінде бас рөлдегі адам 30 күн бойы тек фастфудты ғана жейді, соның ішінде тәжірибе талаптарына сәйкес, McDonald’s компаниясының тамағын күніне минимум түрде 1 рет жеуі керек болатын.Осы аталған тәжірибенің қорытындылары бойынша, медициналық мекеменің адамның денсаулығына белгілі бір зиян келгендігі туралы ақпарат шығарады. Яғни, ол 12 кг.-ға толып, қан құрамындағы кант мөлшерінің көбейгендігі, іш ауруы, көңіл-күйінің тұрақсыздығы және т.б. қиындықтарға тап болады. Бағдарламаның авторларының айтуы бойынша, осындай жағдайдан жазылу үшін 50 000$ шамасында интенсивті жартыжылдық ем қажет болады. McDonald’s тағамдарын дайындау барысында көптеген химиялық қоспалар ( ароматизаторлар, стабилизаторлар, консерванттар, бояғыштар және т.б.), кейбір канцерогендер (мысалы, бензоат натрия, Е211) қосылады. "Макдональдсте" дайындалатын қуырылған және пісірілген крахмалды азық-түліктер кең қолданылады ( картофель фри), олар да канцерогеном акриламидке бай болады .

Табысының құпиясы
-----------------

Біріншіден, бұл стандартизация. Қарапайым аудандарда тұратын адамдар өздерінің кішкене "Макдональдстерін" ұната тұрып, әрқашанда қаланың орталығында орналасқан мейрамханасына кіреді. Өйткені оларға екі жерде де бірдей дәрежеде сапалы қызмет көрсетеді және дәмді тағамдарды ұсынады. Брендтің танымал болуының екінші құпиясы - бұл бизнесті жүргізудің толық ашықтылығы болып табылады. Көптеген тұтынушылар Макдоналдсты дәл осы қасиеті үшін ұнатады. Мұнда алдау - жоқтың қасы. Сонымен қатар, Макдоналдс, клиентті жылдам тамақтандыру желілерінің ішінен жабдықтаушылармен ұзақ уақытқа келісім жасататын компаниялардың бірі болыа табылады. Осыған байланысты жабдықтаушылар тек жоғары сапалы және балғын азық-түліктермен қамтамасыз етеді. Компанияның тағы бір қосымша артықшылығы ретінде - оның әрдайым жаңа технологиялар мен қызмет көрсетуді жаңартып отыру болып табылады.

Ас мәзірі
---------

McDonald’s франчайзингтік компания болғандықтан, олардың әр түрлі елдердегі ас мәзірі әр түрлі болып келеді. Мысалы, олар сан қилы болуы мүмкін: Израильдегі Макдоналсте лафеде фалафель мен кебабтар ( «МакКебаб» атауына болады) сатылады.

Макдональдстың ас мәзірі

Орташа мәзірі
-------------

Биг Мак ( Жапония)
Биг Мак ( Австралия)
* Сиыр етінен жасалған сәндвичтер;
* Биг Мак (ағылш. Big Mac);
* Биф аля рус;
* Гамбургер (ағылш. Hamburger);
* Чизбургер және екі қабатты чизбургер ({ағылш. Cheeseburger});
* Биг Тейсти (ағылш. Big N' Tasty);
* Роял Чизбургер;
* Тауық еті, балық және шошқа еті;
* МакЧикен (ағылш. McChicken);
* Чикен МакНаггетс (ағылш. Chicken McNuggets);
* Филе-О-Фиш (ағылш. Filet-O-Fish);
* Чикенбургер;
* Басқа.

**Таңғы астар**

Ас мәзірі (Жапония)
* МакМаффины (ағылш. McMuffins);
* МакМаффин жұмытқа мен сиыр етінен жасалған котлетпен, екі қабатты макМаффин жұмытқа мен котлетпен;
* Фреш МакМаффин және екілік фреш МакМаффин;
* МакМаффин жұмыртқамен, ірімшікпен;
* МакМаффин жұмытқа мен бекон;
* МакМаффин шошқа етінен жасалған котлетпен;
* Чикен фреш МакМаффин.

**Құймақтар (Блины)**

* ветчинамен жасалған омлет;
* Үлкен таңғы ас;
* Хашбраун.

**Сусындар**

* МакКофе (ағылш. McCafe);

**Десерттер**

* МакФлурри (ағылш. McFlurry);
* Сандэй (ағылш. Sanday);
* Сан қилы толтырғыштары бар Милкшейк;
* Сан қилы толтырғыштары бар МакСанди;
* Сан қилы толтырғыштары бар МакПирог.

Макдональдс бұл
---------------

* Макдональдс (McDonald's) кез-келген жерде бар;
* 1970 ж. американдықтар бұл тағам түріне 6 млрд.$ жұмсаса, 2011 ж. одан да көп 110 млрд.$. Американдықтар бұл тағамға автомобиль, білім, компьютерлерге қарағанда көп қаражат жұмсады.
* Американың төрт бөлігі күнделікті түрде гамбургерлерді жейді;
* Макдональдс (McDonald's) жыл сайын жұмыс орнының 90%-ын қамтамасыз етеді.
* Американдықтар күнделікті гамбургердің 4 және картошка-фридің 3 үлесін тұтынады.
* Әрбір 8-ші американдық "Макдональдс (McDonald's)" -те жұмыс істеген.
* Мектеп оқушыларының 96%-ы клоун Рональд Макдональдты бірден таниды, одан біраз танымалы тек Санта-Клаус қана.
* Дүние жүзі бойынша "Макдональдс (McDonald's)" ең көп жарнамаға қаражатты жұмсайды.

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3

McDonalds