recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**"Шұғыла"** – Қытайдың Шыңжаң өлкесіндегі Жазушылар одағының қазақ тілінде жарық көретін әдеби журналы. 1953 ж. Шәуешек қаласында алғашқы 2 саны жарық көрді. Одан кейінгі сандары Үрімжіде шығып келеді. Алғашқы санын шығарушылар А.Жүнісұлы, Ж.Жүнісұлы, І.Бақайұлы. Журналдың аты 1953 жылдан қазірге дейін "Шыңжаң әдебиет – искусствосы", "Шұғыла", "Шыңжаң әдебиет көркем өнері","Шыңжаң әдебиеті", қайтадан "Шұғыла" болып бес рет өзгерді. 1953 – 1965 ж. төте жазу мен араб әрпінде, 1965 – 1975 ж. жартылай латын әрпінде, 1976 – 1981 ж. тұтас латын әрпінде, 1982 жылдан қазірге дейін төте жазумен (араб әрпімен) жарық көріп келеді. Қазірге дейін 420 саны жарық көрді. Алғашқы саны – 4 баспа табақ болса, қазіргісі – 8 баспа табақ болып шығады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
**Шұрымсай** – Терісаққан өзенінің алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Ақмола облысы Жақсы ауданының оңтүстігімен ағады. Ұзындығы 25 км, су жинау алабы 383 км2. Жылдық су шығыны 5,3 млн. м3.

Бастауы
-------

Бастауын Атбасар ауданындағы Қосбарақ ауылынан 23 км оңтүстігіндегі Қызыл-топырақ шатқалынан алып, Қайрақты өзеніне оң жағынан құяды.

Гидрологиясы
------------

Су жинау алабының жер бедері төбелі-шонды ұсақ шоқы. Қою қара топырағында селеу мен бетеге өскен. Алаптың 22 пайызы жыртылған. Аңғары нақты белгіленген, ені 600-700 м. Екі жағалауында да жайылмасы бар. Ені 400-700 м, шалғынды өсімдіктер өскен. Арнасының жоғары бөлігі бөген салғандықтан, суы реттелініп отырады. Өзен суы тек қана көктемгі еріген қар суының нәтижесінде ағып, жазда құрғап қалады. Суы қарашада қатып, сәуірде ериді. Мұздың қалыңдығы 160 см. Ауызсуға пайдалануға тиімді. Минералдануы жазда 1000 мг/л, қыста 1,5-22 г/кг. Кермектілігі 6-16г/экв. Өзенде кішігірім су қоймасы бар. Су жайылманы суландыруға пайдаланады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
**Үсенгелді Өміржанұлы Медеуов.** 1948 жылы 10 қаңтарда Апматы облысы Қаскелең ауданының Шамалған ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Медеуов Өміржан (1919). Анасы - Медеуова
Нурбубі Жумағүлқызы (1924).
В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын
бітірген (1971), инженер-экономист.
Физика-математика ғылымдарының кандидаты. Педагогика
ғылымдарының докторы. Докторлық диссертациясының
тақырыбы: «Қазақстан Республикасының орта математикалық білім стандартын жобалаудың теориялық-әдістемелік
негіздері». Профессор, ҚР Жоғары мектеп ғылымдары
академиясының мүше-корреспонденті (1995), Әлеуметтік
ғылымдар академиясының (1998), Халықаралық жоғары
мектеп ғылымдары академиясының академигі.
7-ші сыныпқа арналған «Алгебра» оқулығының, 100-ден
астам ғылыми жарияланымдардың авторы.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі.
1971 жылдан - экономист, ҚазКСР Мемлекеттік жоспарлау комитеті жанындағы Ғылыми-зерттеу экономикалық
институтының кіші ғылыми қызметкері. 1981 жылдан -
Таскескен аудандық тұтынушылар одағыныңтауар сатушы-ұйымдастырушысы, Таскескен жұмысшы кооперативі
төрағасының орынбасары, Семей облысы Таскескен аудандық тұрмыстық комбинатының директоры. 1986 жылдың наурызынан - ҚазКСР Тұрмыстық қамсыздандыру
министрлігінің еңбек жөніндегі нормативтік-зерттеу секторы бастығының орынбасары. 1986 жылдың тамызынан -
ҚазКСР Тұрғындарды тұрмыстық қамсыздандыру министрінің көмекшісі. 1988 жылдан - ҚазКСР Тұрғындарды тұрмыстық қамсыздандыру министрлігінің істері басқармасының бастығы. 1989 жылдан - ҚазКСР Турғындарды тұрмыстық қамсыздандыру министрінің кемекшісі, ҚазКСР
Еңбек министрлігі басқармасының бастығы. 1993 жылдан -
«Біздің іс» шағын акционерлік кәсіпорыны терағасының
орынбасары. 1994 жылдан - ҚР Президенті жанындағы
Бас бақылау инспекциясының мемлекеттік инспекторы, ҚР Президенті Әкімшілігінің Ұйымдастыру-бақылау
басқармасының мемлекеттік инспекторы. 1995 жылдан -
ҚР Президенті Әкімшілігінің Ұйымдастыру-бақылау жұмысы
мен мамандар саясаты басқармасының Мемлекеттік инспекциясының мемлекеттік инспекторы.
2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі «Нұр Отан»
ХДП партиялық тізімі бойынша 4-ші шақырылымының депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік
комитетінің мүшесі.
«Бөбек» балалар қайырымдылық қорының атқарушы директоры.
I дәрежелі Ұлы Петр, «Құрмет» (2008) ордендерімен; «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне
10 жыл» (2001), «Ерен еңбегі үшін» (2003), «Қазақстан
Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Үсе Төлегенұлы** (т.-ө. ж. б.) — белгілі батыр, старшын. 1827 — 1829 жылы Қайыпқали Есімов бастаған қозғалысқа, 1836 — 1837 жылы Исатай Тайманұлы бастаған көтеріліске қатысқан. Атасы Отарбай Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысқа белсене қатысып, "Өт жирен атты Отарбай" деген атпен даңқы шыққан. Үсе 5 старшынмен бірге Исатай қолына алғаш рет 1835 жылы қосылып, көтеріліске бастан-аяқ қатысқан. Исатайдың патша әкімшігіліне жолдаған хаттарына Үсе де қолын қойып, мөрін басып отырған. 1837 жылы желтоқсанның басында Қарауыл қожаның қолына түсіп, Орал қаласындағы әскери соттың үкімімен "1-дәрежелі қылмыскер" атанды. 1000 дүре соғылып, Сібірге жер аударылды. Содан қайтып оралмаған. Үсенің ұлы Үбі батыр да, інісі Әуес старшын да көтеріліске белсене қатысқан.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Джанкарло Эспозито** (итал. *Giancarlo Esposito*; туған 26 сәуір 1958 жыл, Копенгаген) — американдық актёр, 2012 жылғы «Эмми» сыйлығының үміткері. Голливудтық "Даңқ саяжолында" атаулы жұлдызға ие.

Өмірбаяны
---------

Джанкарло Эспозито 1958 жылы 26 сәуір күні Дания мемлекетіндегі Копенгаген қаласында дүниеге келген. Әкесі - Неапольда туған ағаш ұстасы, ал анасы афроамерикандық опера әншісі. Бала шағын Данияда өткізген. Кейін Нью-Йорк штатындағы Элмсфордқа, ал одан Кливлендке көшті. 1964 жылы отбасы Нью-Йорктағы Манхэттенге баспанасын ауыстырды. Нью-Йорктағы Элизабет Сетон атындағы колледжте радио мен теледидар факультетін оқып бітірді. Джанкарло Эспозито 1980 жылы "Cat on a Hot Tin Roof" атты пьесаның афроамерикандық нұсқасында Купер рөлін ойнаған. Джанкарлоның кинодебюты 1979 жылы шыққан "Running" атты кинофилмінде болған. «The Cotton Club», «Maximum Overdrive», «Night on Earth», «King of New York» кинофильмдерінде екінші дәрежелі рөлдерді ойнаған. Әлемге көбінесе келесі сериалдардағы ойнаған рөлдерімен әйгілі: "Ghost Whisperer", "Bones", "Las Vegas", "CSI: Miami", "Chief Braga", "Kidnapped", "New Amsterdam", "Breaking Bad".

Джанкарло Эспозито тағыда режиссёр және продюсер мансапымен әйгілі. Бейне ойындарды дауыстауымен айналасады. Мысалы "Payday 2" бейне ойынында "тіс дәрігер" кейіпкерін дауыстады.

Жеке өмірі
----------

1995 жылы Джой МакМанигалмен некеге тұрды. Кейін ерлі-зайыптылар ажырасып кеткен. Джанкарло Эспозитода 4 қызы бар.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------
**Уолтер Стюарт** (ағыл. *Walter Stewart*; шам. 1360 — 26 наурыз 1437), - Атолл графы (1404 жылдан бастап); Кейтнесс (1389 жылдан бастап), Стратерн (1389—1406, 1427—1437) — Стюарттар әулетінен шыққан шотландық барон, Шотландия тағына үміткер.

Уолтер шотланд королі Роберт II-нің екінші некесі Ефимиядан туған ең кіші ұлы. 1426 жылы ағалары мен олардың балалары қайтыс болғаннан кейін, Уолтер король Яков I-ге ең жақын туысы және мұрагері болды. Алайда 1430 жылы патшада ұл туған соң Уолтердің таққа мүмкіндігі азайды. Сол уақытта, Яковтың авторитаризмі Шотландияның ірі магнаттарының наразылығын тудырды. Атолл графының королді жақтырмаушылығының жеке себептері болған: 1424 жылы Яков I Атолл графының ұлын Англияға Шотландия королнің төлемін өтеуге кепілдік ретінде жіберді. Ағылшын тұтқынында Уолтер Стюарттың ұлы қайтыс болды. Атолл графының сонымен қатар 1427 жылы Стратерн графтығын оған берудегі патшаның шарты наразылық туғызды, оған сәйкес Уолтер Стюарттың мұрагерлері графтыққа құқылы болмады.

Нәтижесінде, 1437 жылы Атолл Яков I-ге қарсы шотландық барондардың астыртын сөз байламға қатысты. Астыртын әрекеттің басында Уолтердің немересі сэр Роберт Стюарт болды. Оның бастамасымен Атолл графы Шотландия тағына талаптарын жариялады. Себептер мынадай болды: Яков I-нің әкесі, Роберт III Роберт II-нің бірінші әйелімен некеге тұруынан бұрын дүниеге келді, ал Уолтер Стюарт, сөзсіз, Роберт II-нің екінші некеден туған заңды ұлы болды. Осылайша, Атолл графы Яков I-ні өтірік патша деп және Шотландия тағына талаптарын жариялауға мүмкіндік алды.

1437 жылы 21 ақпанда түнде қастықшылар Перттегі патша сарайына баса-көктеп кірді. Патша едендегі кәріздік тесік арқылы қашуға тырысты, бірақ ол жабық болды. Қастықшылар қарусыз Яков I-ні тауып, шаншып өлтірді.

Шотландық магнаттардың Яков I-ге кейбір наразылықтарына қарамастан, ол қайтыс болғаннан кейін барондар бірден қайтыс болған патшаның жас ұлы Яков II-ні патша ретінде таныды. Атолл графы, оның немересі Роберт және басқа да қаскүнемдер Эдинбургта тұтқындалып, бастарын шауып тастады. Уолтер Стюарттың мүлкі тәркіленді.
Джаме́йка - Нью-Йорк штаты Квинсаның орталық бөлігінде орналасқан, өте бай әрі бай аймақ. Джаме́йканың солтүстік жағында, Бриарвуд, Ямайка Хиллзі және Ямайка штатында, шығысында Холлис округі, оңтүстік-шығыста Сент-Албанс Сурсон, оңтүстік жағында Ямайка ауданының оңтүстігінде, оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. [1]

2011 жылғы мәліметтер бойынша аудан тұрғындарының саны 76 579 адамды құрады. Халықтың орташа тығыздығы 11,098 адам / км² құрады, бұл Квинс штатындағы халықтың орташа тығыздығынан шамамен 1,4 есе жоғары. Үй шаруашылығының орташа кірісі қаланың орташа деңгейінен шамамен 1,2 есе төмен болды: $ 47 944.

80-ші жылдардан бастап Джамайка халқының басым көпшілігін Африка-Американдық және Испандықтар, сондай-ақ Қытай, Үндістан, Филиппин және Кариб бассейнінен келген иммигранттар құрайды.[2]

1. ↑  \
2. ↑  \
**Биологиялық белсенді заттар** - организмнің қандай да бір қызметін атқаратын, арнайы жоғары әрекетті іске асыратын органикалық қосылыстар. Бұл заттарға ферменттер, гормондар, дәрумендер және т.б. заттар жатады. Ферменттер организм жасушаларының барлығында бар, олар күрделі химиялық реакцияларды ыдыратуды тездетеді.
Дәрумендер организмде және одан тыс көкөністер, жеміс-жидектердің т.б. құрамында бар. Дәрумендер - организмнің тіршілік қабілеті үшін қажетті заттар, олар адамның дене және ой еңбегін арттырады, оның өсуі мен дамуын, ауруға қарсы тұруын қамтамасыз етеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Оқушы анықтамасы: 5-11 сыныптар. 2-кітап - Астана: «Арман-ПВ» баспасы. 2008 ж. - 536 бет. ISBN 9965-861-72-2
**Биомембраналар** — барлық тірі жасушада ішкі бөліктерді сыртқы ортадан бөліп, жұқа қабық тұрады. Ондай қабық *плазмалық мембрана* деп аталады. Жасуша ішіндегі ядро, митохондрия, хлоропластар, гольджи аппараты, эндоплазмалық ретикулум, лизосома сияқты органеллаларды да жеке мембрана қоршап тұрады. Бұл аталған органеллаларды плазма бөліктерінен (ферменттерден, метаболиттерден жəне т.б.) мембрана бөліп тұрады. 

Мембрана жартылай өткізеді, ол арқылы молекулалар мен иондардың өтуі таңдамалы түрде іске асырылады жəне ол активті түрле реттеліп отырады. Көптеген заттар активті түрде тасымалданып, мембрана арқылы ішке енеді. 

Табиғи биологиялық мембрана жартылай өткізгіш түрінде жаратылған. Жартылай өткізгіш дегеніміз - өте кішкентай тесіктері (каналдары) бар қалқа. Сол тесіктер арқылы еріткіштердің молекулалары (судың), кейбір басқа молекулалар, иондар іріктеліп өткізіледі. Ол бір молекулаларды өткізіп, басқаларын ұстап қалады, ерекше сүзгі қызметін атқарады. Ал көптеген қосылыстардың мембрана арқылы өтуі активті түрінде, энергия күшімен орындалады. 

Лабораториялық жұмыстарда жасанды жартылай өткізгіш қолданылады. Ол целлюлозадан алынған целлофан. Целлофан арқылы су, минерал иондары өтеді, ал жоғары молекулалы қосылыстар (ақуыздар, тағы басқалар) өте алмады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биохимия. Медицина университеті баспасы. Алматы

Тағы қараңыз
------------

* Торша мембранасы
**Үсен Шойбеков** (5.11.1937 жылы туған, Түркістан облысы Сайрам ауданы Тассай ауылы) - жазушы. Шымкент педагогика институтын бітірген (1960). 1967 - 87 жылдары
облыстық халық ағарту бөлімінде инспектор, әдіскер, мұғалімдер бөлімін
жетілдіру институты директорының орынбасары, директоры. 1987 жылдан шығармашылық жұмыста. Алғашқы
өлеңдері 1958 жылдан жариялана
бастады.   

**"Қаһарман күндер", "Бейбіт күндер"** (1981) атты әңгімелер мен повестер жинақтары, сондай-ақ, әкімшіл-әміршіл жүйенің барынша дәуірлеп түрған шағындағы
халқымыздың хал-жағдайын суреттеп, "тоқырау" кезеңінің бет-бейнесін
ашып көрсете білген "Парыз" (1986), "Жұт" (1990), "Құрбандар" (1991)
атты романдары жарық көрді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
Программаны жасақтаудың процесін мынадай формуламен өрнектеуге болады:

***Программаны жасақтау→даярлау+тексеру және жөндеу.***
Жаңадан ғана жасалған программа қателіктің болуы-бұл қалыпты және заңды құбылыс. Іс-жүзінде нақты және жеткілікті дәрежеде күрделі програманы қателіксіз құру мүмкін емес.

Программаны компьютердің қабылдауына және оның нәтижесін беруіне қарап оны дұрыс құрылған деген қорытынды жасауға болмайды. Өйткені берілген жағдайда дұрыс болмаса да қандай да бір нәтиже алуға қолымыз жетті. Осының өзінде программада көптеген логикалық қателіктердің болуы мүмкін. Кеткен қателіктерді анықтау үшін программаны компьютерге ендіріп, іске қосқанға дейін былай тексереміз.

Программа мәтінін «қолмен» қарап шығу, тексеру және айналдыру арқылы тексеруге болады.

Программа мәтінін қарап шығу
----------------------------

Программа мәтінін жазуда кеткен қателіктерді және программаның алгоритмнен алшақтығын анықтау үшін қарап шығады. Атап айтқанда итерация санын беуші операторлардың дұрыстығына көз жеткізу үшін барлық циклдердің ұйымдастырылуын қарап шығу өте маңызды. Шартты операторлардағы шарттарды, бағыныңқы программаларға қатынас жасаудағы аргументтерді тексеріп шығу пайдалы.

Программаны тексеру
-------------------

Программалаушы программаны тексергенде оның мәтіні бойынша программа анықтайтын есептелу процесін ойша қалпына келтіруге тырысады, осыдан кейін оны талап етілетін процеспен салыстырады.

Тексеру кезінде программаның не істейтіндігін ұмыту және ол туралы тексерру барысында білу керек. Тек программаны тексеру аяқталғаннан кейін ғана оның не істейтіндігін еске түсіруге және программаның нақты әрекетін талап етілетін әрекеттермен салыстыруға болады.

Программаны айналдыру
---------------------

Айналдырудың мәні программаның компьютерде орындалуын программалаушының ойша орындауы болып табылады.

Айналдыруды орындау үшін кейбір алғашқы деректерді беріп және олармен қажетті есептеулерді жүргізу қажет.

**Айналдыру** - бұл еңбекті көп талап ететін қиын процесс, сондықтан оны тек программаның логикалық күрделі бөліктеріне қолданған жөн.

Алғашқы деректерді программаны айналдыру кезінде программаның зерттелетін көптеген тармақтары қамтылатындай етіп таңдап алу керек..
**Кемел Ақышев** — (23 мамыр 1924 жылы, Павлодар облысы, Баянауыл ауданы - 10 тамыз 2003 жылы, Алматы қаласы) - археолог, тарих ғылымдарының докторы, қазақ археология ғылымының негізін қалаушылардың бірі.

Өмірбаяны
---------

Арғын тайпасының Сүйіндік руының Қаржас бөлімінен шыққан.

Әскери училищені аяқтаған соң майданға аттанады. 1950 жылы Қазақ Мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітіреді. КСРО ҒА Археология институтының Ленинград бөліміне аспирантураға түсіп, 1953 жылы Мемлекеттік Эрмитаждың Ғылыми кеңесінде кандидаттық диссертациясын қорғайды.
Студенттік жылдары археологиялық қазба жұмыстарына қатысады. 1955 жылы Қазақ КСРО ҒА Тарих, археология, этнография институтының археология бөлімінің меңгерушісі, содан кейін Әлкей Марғұлан атындағы ҚР ҰҒА Археология институтының бас (негізгі) ғылыми қызметкері болады. 2000 жылы Астана қаласына көшіп, Лев Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінде археологиялық реконструкцияның лабораториясын құрады.

1950 жылдардың соңында К.Ақышевтің қазба жұмыстары кезінде табылған сақ дәуіріне жататын Бесшатыр қорымы оның ғылыми өмірбаянынан ерекше орын алады.
Көне және орта ғасырлардағы Қазақстан ескерткіштерің әлемдік маңызы зор Есік обасынан табылған «Алтын адам» (б.з.б. \/-І\/ ғасырлар), Бесшатыр (б.з.б. \/І-\/ ғасырлар), Отырар жәдігерлерін ашып зерттеді.
Қола, ерте темір дәуірлерінің мәдениеттерін кезеңдеу және мерзімдей мәселелерін анықтады. Көне Қазақстан тарихының негізгі тұжырымдарын жасауға белсене қатысты. Орталық Азия өркениеті жүйесінде ежелгі Қазақстанның орнын айқындауға елеулі үлес қосты.

Жобалары
--------

* "Курган Иссык. Искусство саков Казахстана",
* *Позднесредневековый Отрар*,
* *Отрар в XIII-XV веках*,
* *В глубь веков'.*

Жетістіктері
------------

* Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1982),
* ҚР ғылым академиясының Ш.Уәлиханов атындағы арнаулы сыйлығының лауреаты (1966) .
* Герман Археологиялық институтының корреспондент-мүшесі (1983).
* Қазақстан ғылымына еңбек сіңірген қайраткер (1989).
* «Парасат» орденімен марапатталған (1998).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Серік Имантайұлы Жақсыбаев* Қаржас ұрпақтары —  Павлодар: ЭКО, 2008. — 400 б. — 1000 таралым. — ISBN 9965-08-265-0.
**Ең қарапайым детекторлы қабылдағыштың сұлбасы.**  
 Ол L1 орамасы және C1 сыйымдылығы өзгертілмелі конденсатордан тұратын тербелмелі контурға жалғанған антенна мен жерқосқыштан, детектор қызметін атқаратын VD1 диодынан, C2 коденсаторы мен BF1 құлаққабынан тұратын төменгі жиіліктер сүзгіден және құлаққаптың өзінен тұрады.
**Детекторлы қабылдағыш** — радиоқабылдағыштың ең қарапайым түрі. Ол антенна және жерқосқышқа жалғанған тербелмелі контурдан, амплитуда арқылы модуляцияланған сигналды демодуляциялайтын диодты детектордан тұрады. 1920—30 жж. дейін диодты детекторлардың орнына жартылай өткізгіш кристалды детекторлар қолданылған. Дыбыс жиілігіндегі электр сигналын кедергісі бірнеше мың омды құрайтын құлаққап арқылы тыңдауға болады.

Тіпті қуатты деген радиобекеттердің хабарларын қабылдау үшін детекторлы қабылдағышқа ұзындығы бірнеше метрден кем болмайтын антенна және сапалы жерқосқыш қажет. Бұндай радиоқабылдағыштың жалғыз маңызды артықшылығы —оның жұмыс істеуі үшін қуат көзі керек емес және оны дайындау оңай.

Тағы қараңыз
------------

* Тікелей күшейту радиоқабылдағышы
* Рефлексті радиоқабылдағыш
* Тікелей түрлендіру радиоқабылдағышы
* Супергетеродинді радиоқабылдағыш
* Регенеративті радиоқабылдағыш
**Детерминизм** — табиғатта және қоғамда кездесетін оқиға, құбылыстарды, оның ішінде адамның еркі мен мінезінің өзара байланыстығынын себептестігінің зандылығын зерттейтін ілім. Детерминизм— психология ғылымының негізгі принциптерінің бірі (себеп-салдар мәселелерін қарастырады). Детерминизм принципі — философиялық және әдіснамалық ұстаным бойынша, табиғат пен психологиялық құбылыстардың бәрі материалдық себептер мен зандардың әсер етуінен пайда болады деп түсіндіреді. Детерминизм адамның тіршілігі мен іс-әрекетінің бәрі қоғамның тарихи дамуының нақты жағдайларымен байланысты, әрбір құбылыс белгілі себептен туындайды деп қарайды. Бұл принципті іс-әрекеттің әдіснамалық негізі ретінде ұстанған психологиялық зерттеулердің нәтижелігі дәлелді болады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. ISBN 9965-409-98-6
Леверье Урбен(1811-1877) - француз астрономы.1781 жылы ағылшын астрономы Уильям(Вильям) Гершель(1738-1822) Кун жүйесінен ашқан жетінші планета - Уранның аспан әлеміндегі қозғалысын зерттей келе У.Леверье ағылшын астрономы Джон Адамспен(1819-1892) бір мезгілде, 1846 жылы әлгі Уран планетасының қозғалысына әсер етуші белгісіз планетаның массасын және оның қозғалыс орбитасын(коорднаттарын) алдын ала есептеп анықтаған.Осы планета кейіннен Нептун деп аталған.Бұл планетаны неміс астрономы Иоганн Гаале(1812-1910) Берлин обсерваториясында 1846 жылы 23 қыркүйекте аспан әлемінен іздеп тапқан.

Дереккөздер
-----------

Математика әлемі: Жалпы орта білім беретін оқу орындарының(мектеп, гимназия, колледж, лицей) оқушылары мен студенттеріне және математика әуесқойлары мен көпшілік оқырмандарға арналған математикалық пәндік энциклопедия.Нұрқанат Көбенқұлұлы.
**Василий Александрович Некрасов** (21.9.1924, Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Карловка селосы - 25.7.1987, Ресей, Краснодар қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, полковник.

Кеңес әскері қатарына 1942 жылы алынған. 1942 жылдың 15 желоқсанынан 1943 жылдың 6 қаңтарына дейін Қиыр Шығыс әскери округінің 33-Батыс атқыштар полкінде болып, 1943 жылы ақпанда Ржев қаласы маңындағы (Тверь облысы) ұрысқа жіберілді. Кейіннен Орталық майданның құрамында Курск доғасындағы шайқастарға, Беларусь пен Украинаны азат етуге, Сандомир қаласының батысындағы плацдармды кеңейтуге, Киевтің солтүстігіндегі және Днепрден өту кезіндегі ұрыстарға қатысты. Курск доғасындағы Подкамень қаласы түбіндегі ұрыстарда ауыр жараланып, госпитальда емделді. Командованиенің шешімімен оқуға жіберіліп, сол жерде Некрасовқа кіші лейтенант шені берілді.
Кейіннен автоматшылар ротасының командирі болып, ротамен алдыңғы қатарда шабуылдарға шықты және тапсырмамен жаудың ішкі шебіне де жіберілді. Днепр өзенінен ұрыс жүргізе отырып өту және Городчаны деревнясын азат ету кезінде бекіністі сақтап қалуға қатысқаны үшін Некрасовқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлғымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілген (16.10.1943).
Соғысты Чехословакияда аяқтады. 1945 жылы Мәскеудегі Қызыл Алаңда Жеңіс шеруіне қатысты. 1964 жылға дейін Австрияның Вена, Украинаның Славута қалаларында, Қиыр Шығыс әскери округінің Приморье өлкесінде, 1964-72 жылдары Германиядағы Кеңес әскері тобында әскери қызметте болды. 1972 жылы запасқа шықты.
Оның басшылығымен соғыста қаза тапкан жауынгерлерге Губен, Форст қалаларында ескерткіштер орнатылып, қызыл мәрмәрдан кеңес танкі қойылды. 

Броды қаласы маңындағы (Луцк облысы) 261,0 биіктікті алу және қорғап қалудағы ерлігі үшін 1944 жылы 19 наурызда Александр Невский, Вуйца селосын (Польша), Прага қалаларын азат етуге қатысқандығы үшін «Қызыл Жұлдыз», «Отан соғысы» және Чехословакияның «Боевой Крест» ордендерімен, «Ерлігі үшін», «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы жеңіске 30 жыл», «КСРО Қарулы Күштеріне 60 жыл», т.б. медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет. ISBN 9965-893-73-Х
**Урусов Василий Алексеевич** (т. ж. белгісіз-1741/42 ж. ө) Орынбор комиссиясының командирі, князь генерал-лейтенант. Ол патша Үкіметінің Қазақстандағы саяси ықпалын нығайтуда едәуір рөл атқарған. Кіші жүз бен Орта жүздің едәүір бөлігінің Россияға қосылуы оның атымен тығыз байланысты. 1740 жылдың тамызында ол Кіші жүз бен Орта жүздің ел билеушілерімен керуен саудасын ұлғайту, қазақ-қалмақ қарым-қатынастарын реттеу, қазақ жеріндегі орыс тұтқындарын қайтару, патша үкіметі мен қазақ шонжарларының арасындағы саяси одақты одан әрі нығайту т. б. мәселелер бойынша келіссөздер жүргізді. Осы келіссөздер барысында Кіші жүз сұлтандары Нұралы, Ералы және Жәнібек батыр бастаған 180 старшын патша үкіметіне адал қызмет ететіні жөнінде ант берген. Сонымен қатар Орта жүздің сол кездегі ханы Әбілмәмбет және Абылай сұлтан өз қарамағындағы рулардың атынан патша үкіметінің қол астында болатынын мойындаған. Сөйтіп, Орта жүздің Россияға қосылу процесі іс жүзінде басталды.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы 11 том
**Эстер Марли Конуэлл** (ағылш. *Esther Marley Conwell*; 1922—2014) — американдық ғалым, полимерлер өткізетін жартылай өткізгіштер физикасы бойынша танымал болған. АҚШ Ұлттық ғылыми медалімен марапатталған.

Өмірбаян
--------

Эстер Марли Конуэлл 1922 жылы 23 мамырда Нью-Йоркте дүниеге келді. Ол 1942 жылы Бруклин колледжінде физика бакалавры дәрежесін алды. Конуэллдің магистрлік диссертациясы жартылай өткізгіштерде жарықтың шашырау теориясына арналды, оны Рочестер университетінде Виктор Вайскопфтың жетекшілігімен дайындады. Эстер 1948 жылы Чикаго университетінде Субраманьян Чандрасекардың зертханасында диссертациясын (PhD) қорғады. Аспирантура кезінде ол гидрид-ионның энергетикалық деңгейін есептеді.

Конуэлл 1950 жылға дейін Бруклин колледжінде физика пәнінен сабақ берді, содан кейін Уильям Шокл басқарған Белл зертханасында жұмыс істеді. Ол Германияда электронды тасымалдау теориясында жұмыс істеді. Конуэлл 1960 жылдардың аяғына дейін Силван ғылыми-зерттеу зертханасында электронды тасымалдау бойынша зерттеулерін жалғастырды. 1967 жылы оның "High field transport in semiconductors" атты монографиясы жарық көрді. Xerox-та жұмыс істеу үшін Эстер Конуэлл 1972 жылы Нью-Йорк штатындағы Уэбстерге көшіп келді және олардың оптикалық зерттеу бағдарламасына қосылды. Содан кейін ол квази өлшемді органикалық жартылай өткізгіштердің көлігі мен оптикалық қасиеттерін зерттей бастады. Оның Xerox-тегі зерттеулері компания өнімдерінің айтарлықтай дамуына әкелді. 1898 жылы Конуэлл Рочестер университетінің, Xerox және Eastman Kodak қаржыландыруымен фото-индукцияланған зарядты тасымалдау орталығын ұйымдастыруға көмектесті, содан кейін ол директордың көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол университеттің химия факультетінде адъюнкт-оқытушы болды. Конуэлл жазушы Абрахам Ротбергке үйленді, оның ұлы Льюис Ротберг Рочестер университетінде ғалым, химия профессоры болды. 1980 жылы АҚШ Ұлттық инженерлік академиясына, ал 1990 жылы АҚШ Ұлттық Ғылым Академиясына мүше болды.

1997 жылы Конуэллдің көрнекті жетістіктері Эдисон(бірінші әйел) медалімен марапатталды. 1998 жылы Xerox-та зейнетке шыққаннан кейін Рочестер университетінде жұмысын жалғастырды. Ол ДНҚ-да зарядтарды тасымалдау бойынша эксперименттік нәтижелердің теориялық негіздемесін ұсынды. 2010 жылы Конуэлл АҚШ-тың Ұлттық ғылыми медалімен марапатталды. 2014 жылы 16 қарашада Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында жол апатынан қайтыс болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  National Science and Technology Medals Foundation
4. ↑  Lewis Rothberg, Charles B. Duke and Mildred Dresselhaus.(қолжетпейтін сілтеме)
5. ↑  Esther Conwell, pioneering professor of chemistry, dies at 92
6. ↑  National Academy of Engineering
7. ↑  National Academy of Sciences
Васил Левский
**Васил Левский** (болг. *Васил Левски*; шын есімі **Васил Иванов Кунчев**; 1837 жыл 6 маусым, Карлово - 1873 жыл 6 ақпан, София) — *болгар революцияшыл демократы*, ұлт-азаттық қозғалысының қайраткері.

Өмірі
-----

Бірінші және екінші Болгар легиясына кірді. Ол болгар революционерлерінің ішінде бірінші болып *революциялық ұйым құру идеясын* жүзеге асырды. 1868-1869 жылдары ел аралап, кең көлемдегі *астыртын комитеттер жүйесін* құруға көп еңбек сіңірді. 1870-1871 жылдары Левский бірқатар программалық мәні бар *Болгар революциялық орталық комитетінің жарғысын* жасады. Ол *болгар революциялық қозғалысының ішкі және эмигранттық орталықтарын* біріктіруді мақсат етті. 1872 жылы желтоқсанда түрік үкіметінің қолына түсіп, 1873 жылы 6 ақпанда дарға асылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1975ж. 7 том
Өзен ағысы қызылмен көрсетілген
Марица өзенінің жағасындағы тау жоталары
**Марица өзені** - Балқан түбегіндегі өзен. Алабының көпшілік бөлігі Болгария жерінде. Төменгі ағысы Грекия мен Түркия аралығындағы шекара қызметін атқарады. Ұзындығы 525 км, алабының ауданы 54 мың км2. Рила тауынан басталады, Фракия жазығы және Шығыс Родоп сілемін кесіп өтіп, Эгей теңізіне сазды атырау жасай құяды. Жаңбыр суымен қоректенеді, жазда деңгейі күр түседі. СЭС-ке және жер суландыруға пайдаланылады. Эдирне қаласынан төмен кеме жүзеді. Марица алабында Шығыс-Мариуа қоңыр көмір бассейні орналасқан. Марица жағалауында Пазарджик, Пловдив, Димитровград  (Болгария), Эдирне (Түркия) қалалары бар.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Жак Рене Ширак** (фр. , МФА (фран.): [ʒak ʁə.ne ʃi.ʁak])(Париж қ. 29 қараша 1932 жылы- 26 қыркүйек 2019 ж.) — француз қоғам қайраткері, 1995-2007 жылдары арасында Франция президенті. Ширак ата-анасы: Абель Франсуа Ширак (1893—1968) және Мари-Луиза Валетт (1902—1973), Францияның оңтүстіндегі департамент Коррез өңірінен, атасының екеуі де мұғалім болған, арғы бабалары —лимузен шаруалары.

Білімі және жұмыс мансаптың бастамасы
-------------------------------------

Карно және Людовик атақты лицейлерінде оқып, үш ай тасымалдау кемесінде жұмыс істеген, француз әскерінде қызмет еткен, 1956-1957 жылдарда Алжир соғысына қатысып, жарақатталған. Жоғары білімді, француздың беделді университеттерінде білім алған (1957). Оқуды аяқтаған соң мемлекет қызмет мансабын бастап (1959), одан кейін қоғамдық қызметпен айналаса бастады. Жас кезде коммунист болатын.

Оңшылдардың лидері, премьер және мэр
------------------------------------

Ширак белсеңділік танытып, голлисттік партияларының біреуінің лидеріне айналды. Шарль де Голль және Жорж Помпиду сайлау науқаларында үлкен көмек көрсетті. Соңғысы Ширакқа «Бульдозер» лақабын тиімділігі мен адуынды мінезі үшін берген.

2 рет премьер-министр болған: 1974-1976 жж. және 1986-1988 жж. 
1977 жылдан 1995 жылға дейін - Париж мэрі. Мэр болғанда айла-амал жасап (өз партиясына ақша жіберген) – сол үшін 11.12.2011 2 жылға шартпен сотталды.
**Аркадий Борисович Малисов** (желтоқсан, 1967 жыл, Тбилиси, КСРО) — кеңестік, грузиндік және ресейлік футболист, қақпашы.

Мансабы
-------

Клубтық мансабын Ткибуладағы «Мешахта» бастады және осының арқасында екінші лига бойынша КСРО чемпионатының екінші матчын өткізді. Кейінірек «Динамо» тбилисский командасында ойнады және «Гурия» командасының құрамында болды. 1988 жылдан 1989 жылдар аралағында Қызылорда қаласынан шығып «Мелиоратор» сапында 30 матч өткізді. 1991 жылдың басында Грузия чемпионатында ойнаған «Алазани» командасының құрамына ауысты. Келесі бір жарым жыл ейлік «Старт» сапынды ел чемпионаттарында 46 матчта ойнады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Аркадий Дмитрович Швецов**(13.01.1892, - 19.03.1953) - авиадвигатель саласындағы кеңес конструкторы, инженер - техник қызметтің генерал - лейтенанты. КСРО ҒА - ның корреспондент мүшесі. Социалды Еңбек Ері (1942).

Өмірбаяны
---------

1921 жылы Мәскеу жоғары технология училищесін бітірген. 1923 жылдан бастап авиадвигательдер (M-8-RAM,M - 11) жобалаумен айналысты. 1934 жылдан авиамотор жасау зауытының бас конструкторы. Оның басшылығымен технология көрсеткіштері жоғары әрі ауамен салқындатылатын поршеньді двигательдер (АШ-21, АШ-62ИР,АШ-82,ФН т.б.) жасалды. Швецов ауамен салқындатылатын двигатель конструкторлары мектебінің негізін салушы. 2-3 сайлауда КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1942,1943,1946,1948). 5 рет Ленин орденімен және басқа 3 орден, медальдармен марапатталған. 

* Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 227 бет
**Хасенхан Талғаров** (1.9.1928, Алматы облысы Жаркент ауданы Бел жайлауы - 19.1.1994) - ақын. Құлжа қаласындағы педогогикалық училищені (1949), Қаз¥У-ды бітірген (1962). Іле қазақ автономиялық облысна қарасты Сүйдин ауданының оқу-ағарту бөлімінің инспекторы, меңгерушісі, ауданың атқару комитетінің төрағасы, 1955 - 75 ж. Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасында (қазіргі "Жазушы") корректор, редакторлық қызмет атқарған. "Партизан сыры" поэмасы, өлеңдері орыс тілінде жарық көрді. Қырғыз ақыны Қ.Нұрбадовтың, моңғол

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
***Billboard*** («Биллборд») — музыкалық индустрияға арналған апта сайынғы американдық журнал. Бұл кәсіпкерліктің түгелдей дерлiк тұрғыларын қамтиды, соның ішінде апта сайынғы жаңалықтар, авторлық мақалалар, аудио және видеосақтаушылардың сатылуы және т.б. дегенмен өзінің чарттарымен өте танымал. Олардың ең маңыздылары — Billboard Hot 100 және Billboard 200.

Тарихы
------

Журналдың алғашқы нөмірі 1894 жылы жарық көрді. Бастапқы кезде журнал түгелдей ойын-сауық индустриясына арналған болатын, бірақ 1905 жылдан бастап киноиндустрия жаңалықтарын баяндауды тоқтатты, ал 1951 жылдан көңілін толығымен музыкаға аударды. Хит-шерулердің күн сайынғы жариялау тәжірибесі 1936 жылы енгізілді; қазіргі кезде олардың саны бірнеше ондықтарды құрайды. Хит-шерулер музыкалық жанрлар және басқа да критерийлері бойынша құрастырады. Жыл сайнғы сатылымдар нәтижесі бойынша, журнал Billboard Music Awards сыйлығымен марапаттайды.

* Алғашқы басылым, 1894Алғашқы басылым, 1894
* Рождестволық басылым, 1896Рождестволық басылым, 1896
* Мерейтойлық басылым, 1904Мерейтойлық басылым, 1904

Инвесторлары
------------

2005 жылдан бастап, Billboard голландиялық *VNU* конгломератының қолында.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты
**Big Time Rush** - 2009 жылы Лос-Анжелесте құрылған америкалық бой-бэнд. Топ мүшелері - Кендалл Шмидт, Джеймс Маслоу, Карлос Пена және Логан Хендерсон.

Топ мүшелері
------------

Кендалл Шмидт - 1990 жылдың 2 қарашасында туған. Американдық актер мен әнші.

Джеймс Маслоу - 1990 жылдың 16 шілдесінде туған. Джеймс 6 жасында жасында өлең айта бастады.

Логан Хендерсон - 1989 жылдың 14 қыркүйегінде туған. Американдық композитор, әнші, актер және продюсер. Логан өлең айтуды жақсы көрді, бірақ өзін әнші деп санамаған.

Карлос Пена - 1989 жылдың 15 тамызында туған. Американдық әнші, актер және биші.

Телехикая
---------

2009 жылдың 8 қарашасында Nickelodeon телеарнасында «Big Time Rush» телехикаясы шықты. Алғашқы бөлімі «Big Time Audition» деп аталды. Ол 2011 жылы 18 қаңтарда 7 100 000 көрермен жинады. Телехикаяның идея авторы - Скотт Фэллоус. Телехикаяның жанры - комедия.

Тарихы
------

Дискография
-----------

**Студиялық альбомдары**

* «Big Time Rush» (2010)
* «Elevate» (2011)
* «24/seven» (2013)

**Бейне клиптері**

* «Big Time Rush» (2010)
* «Any Kind of Guy» (2010)
* «Halfway There» (2010)
* «Famous» (2010)
* «City is Ours» (2010)
* «Til I Forget About You» (2010)
* «Stuck» (2010)
* «Big Night» (2010)
* «Boyfriend» (2011)
* «Worldwide» (2011)
* «If I Ruled the World» (2011)
* «Music Sounds Better with U» (2011)
* «Time of Our Life» (2012)
* «Elevate» (2012)
* «Windows Down» (2012)
* «Like Nobody's Around» (2013)
* «Confetti Falling» (2013)
* «24/seven» (2013)
* «We Are» (2013)

**Саундтректер**

* «Holiday Bundle EP» (2010)
* «Big Time Movie EP» (2012)
**BilimLand** — көптілді білім беру онлайн-платформасы. Платформаны 2011 жылы Bilim Media Group компаниясы құрды. Қызмет Қазақстан (bilimland.kz), Ресей (bilimland.ru), Өзбекстан (bilimland.uz) және АҚШ (bilimland.com) елдерінде жұмыс істейді. Bilimland мектеп пәндерін оқытуға арналған бірнеше онлайн-платформаларды қамтиды. Бұл басқа онлайн платформалар үшін туыстас жобасы, мысалы: www.twig-bilim.kz, www.itest.kz, www.imektep.kz, www.onlinemektep.kz. Бас директоры - Рауан Кенжеханұлы, атқарушы директоры - Санжар Кенжеханұлы.

Тарихы
------

Жоба 2011 жылы "Болашақ" білім беру бағдарламасының түлектерімен құрылған. Бірінші жоба қазақ тілінде оқытатын бастауыш мектеп үшін imektep.kz онлайн-платформасы болды. Жоба американдық BrainPop жобасына ұқсас жасалған.

2013 жылы жоба технологияларды сатып алу және онлайн-платформаны коммерцияландыру үшін Технологиялық даму жөніндегі Ұлттық агенттіктің (ТДҰА) грантынан қолдау тапты.

2014 жылы сервис білім беру қызметтері нарығына алғашқы сатылыммен шықты. Сервис Назарбаев Зияткерлік мектептері дербес білім беру ұйымының мектептерінде тексерістен өтті. Сервисті Қазақстанның 700-ден астам мектебі белсенді түрде пайдаланды. 2016 жылы жоба Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевқа ұсынылды.

2020 жылдың наурыз айында коронавирус пандемиясына байланысты Bilim Media Group пен Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі bilimland.kz платформасына тегін кіру мүмкіндігін жариялады.

### Сараптама

2013-2016 жылдар аралығында Оқу материалдары ҚР БҒМ "Оқулық" орталығының, Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім академиясының, ҚР БҒМ Ұлттық тестілеу орталығының, Өрлеу БАҰО, сондай-ақ Ресей Федерациясы Ғылым Академиясының сараптамасынан өтті.

### Монетизация

Платформа білім беру ұйымдарымен және жеке пайдаланушылармен жазылу бойынша жұмыс істейді. Оқыту контенті қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде қолжетімді. Онлайн-платформа Қазақстанның 7000-нан астам мектебінде қолданылады.

### Пандемия

Короновирус пандемиясының басталуымен және Қазақстанда төтенше жағдайдың енгізілуімен барлық білім беру ұйымдары қашықтықтан оқыту нысанына көшуге мәжбүр болды. 23 наурыздан бастап жоба негізінде Bilimland.kz "Балапан" (қазақ тілінде) және "Ел арна" (орыс тілінде) телеарналарында трансляциялауға арналған бейнесабақтарды жазумен OnlineMektep жобасы басталды. Бейнесабақтар 6 сәуір мен 22 мамыр аралығында көрсетілді. Жоба аясында 42 мектеп пәні бойынша 3 мыңнан астам бейнесабақтар, 20 мыңға жуық жаттығулар мен тапсырмалар жасалды. 

Жоба Bilim Media Group бастамасымен жүзеге асырылды. Білім және ғылым министрлігі ұйымдастырушылық және әдістемелік қолдау көрсетті. Жобаға барлығы 160 мұғалім, 40 әдіскер және компанияның 100-ден астам қызметкері қатысты. Төртінші тоқсан кезінде қашықтықтан оқытуға еліміздің 77% оқушысы көшті - бұл 3 млн 400 мың.

Bilim Media Group компаниясы жобаны өз есебінен жүзеге асырды. Қыркүйек айында қызмет белсенді DDoS шабуылдарына ұшырады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанда BilimLand платформасының цифрлық білім беру ресурстары тегін қолжетімді болды
2. ↑  BILIMLAND.KZ: Мұғалім парақшасы туралы
**Ганга акуласы** тұщы суларда тіршілік етеді. Оның денесі жылтыр әрі қатты. Түсі- қоңыр сұр. Бұл акула ең алғаш рет Ганга өзенінен табылғандықтан Ганга акуласы деп аталып кеткен. Олар көбінесе жайылмаларда. суасты жертастарында және таза суларда уақытын өткізеді. Шапшаң жүзеді. Сондай- ақ олар 152 метрге дейінгі тереңдікке сүңги алады. Арқа жүзбеқанаты үшінші кеуде қанаттарының соңында және құрсақ жағында орналасқан.

### Қорегі

Олар теңіздегі тасбақалармен, теңіз құстарымен, дельфин, шаян, асшаян, жұмсақ денелі бунақденелілер және теңіз ұлуларымен қоректенеді.

### Дамуы, көбеюі

Ганга акулалары ұрпақтарын тірідей туады. Буаздық мерзімі 10- 11 айды құрайды. Аналық акула 55- 60 см болатын 13 шақты акуланы өмірге алып келеді. Олардың жотасындағы артқы жүзбе қанаты алдыңғысына қарағанда кішірек болып келеді. Оның тұмсығы - доғал, ал көздері кішкентай.

Таралуы
-------

Ганга акуласын мыны төменде көрсетілген жерлерде кездестіре аламыз

* Үнді мұхитының батыс бөлігі
* Хугли өзені
* Ганга өзені және Батыс Бенгал өзені
* Үндістан өзені

Тағы қараңыз
------------

* Акула

[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Акулалар, Дельфиндер және киттер .-Алматы: "Аруна" баспасы. -Сер: "1100 қызықты деректер" ISBN 978-9965-26-553-2
**Гангльбауэр тамыржегіш қоңызы** (лат. *Dorcadion ganglbaueri*) – қатты қанаттылар сабының сүген қоңыздар тұқымдасына жататын қоңыз.Табиғатқа сән беретін, саны аз,таралу аймағы тарылып бара жатқан, сирек кездесетін ірі қоңыз. Туыс жүйесінде жеке тұр. Арыс өзені маңында таралған, Қаратау тауында да жекелеп кездеседі. Биік шөпті далалы жерлерде тіршілік етеді.Тауға теңіз деңгейінен 1100 м биіктікке дейін көтеріледі. Дернәсілі көпжылдық астық тұқымдастар тамырымен қоректенеді. Дамуы белгісіз. Ересектері мамырда белсенді, жекелеген даралары маусымда да кездеседі. Қоңыздар қосымша қорек үшін астық тұқымдастар мен қияқөлең жапырақтарын кеміреді. Түрдің тіршілік ету ортасында белсенді шаруашылық жұмыстарына (жер жырту, малды шектен тыс бағу,өрттер) тыйым салу керек, өйткені
түрдің мүлдем жойылып кетуі мүмкін.

Дереккөздер
-----------

Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
**Ділназ Мұратқызы Ахмадиева** (20 қараша 1980, Алматы) — қазақстандық әнші, актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2012).

Өмірбаяны
---------

1980 жылы 20 қарашада Алматы қаласында туған.

Әкесі - Ахмадиев Мұрат Абдуреимұлы, ҚР Халық әртісі, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісінің депутаты. Анасы - Әшімова Ризвангүл Магаметқызы, актриса, телеарна дикторы болып жұмыс істеген.

1997 жылы лицейді, 2002 жылы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің ағылшын тілі факультетін аудармашы-референт мамандығы бойынша бітірген.

Орыс, қазақ, ұйғыр, ағылшын және испан (сөздікпен) тілдерін біледі.

1997-2007 жылдары - «Мемлекеттік республикалық ұйғыр театры» РКҚК солист-вокалисі.

2004 жылы қазақстандық «Көшпенділер» жобасында (Хоши рөлін сомдады) түсірілімнен кейін Голливудта актер шеберлігі курстарында оқиды (АҚШ).

«Әлем халықтарының билері» сольдік би жобасына (1990), жас орындаушылардың Халықаралық «Новая волна» фестиваліне (Юрмала, 2002) қатысқан. Жас орындаушылардың республикалық «Алмалы-98» конкурсында Гран-при жүлдесін (1998), «Медивайв» визуалдық өнер фестиваліне ұйғыр театры труппасы құрамында қатысып, Гран-при иеленген (1999). Қазақ әндерінің «Золотой диск» фестивалі сыйлығының (2000), ұлттық «А-1» сыйлығының (2001), «7 Нот» журналы сыйлығының (2000), Қазақстан Жастар сыйлығының (2003), «Ильхам» сыйлығының (2005) лауреаты.

Бүгінгі күнде жеке мансабымен айналысуда.

Дискография
-----------

* 2001 — Может однажды
* 2002 — Wapadarim
* 2005 — Золотой
* 2005 — Между нами зима
* 2007 — Моё сердце
* 2010 — Любовью задеты
* 2014 — Думай обо мне
* 2015 — Коз алдымда
* 2016 — Strength in my soul

Фильмография
------------

* 2005 — Көшпенділер — *Хоча*
* 2009 — Москва, я люблю тебя!

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мы живем в прекрасной стране, желаю, чтобы все так и продолжалось - Дильназ Ахмадиева
2. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2
**Ақпараттық саласындағы жетекші елдер**
(ақпараттық техникалық құралдар саны 1000 адамға шаққанда)
Әлемдегі орны Телефондар Мобильді телефондар Компьютерлер Телевизорлар Интернет
1. АКШ 1. Швеция-683 1. Швеция-265 1. АКШ-350 1. АҚШ-790 1. Финляндия-43
2. Финляндия 2. Дания-604 2. Финляндия-261 2. Швейцария-290 2. Канада-650 2. Исландия-33
3. Норвегия 3. АКШ-602 3. Норвегия-261 3. Австралия-270 3. Жапония-641 3. АКШ-22
4. Дания 4. Швейцария-597 4. Дания-241 4. Канада-250 4. Франция-580 4. Норвегия-22
5. Швеция 5. Канада-575 5. Австралия-218 5. Норвегия-250 5. Дания-550 5. Швеция-19
6. Канада 10. Франция-547 8. АКШ-150 9. Ұлыбритания-200 6. 13.Германия-550 7. Канада-17
13. Германия 15. Германия-483 12. Канада-114 13. Германия-170 16. Италия-450 12. Ұлыбритания8
14.¥лыбритания 16. Жапония-480 13. ¥лыбритания106 15. Франция-160 1 б.Үлыбритания450 15. Германия-6
16. Жапония 21.¥лыбритания489 14. Жапония-106 18. Жапония-140 20. Ресей-379 21. Франция-2
20. Франция 22. Италия-429 16. Италия-91 35. Ресей-10 19. Италия-120 22. Жапония-2
23. Италия 32. Ресей-162 20. Гер.мания-61 25. Италия-1 
35. Ресей Ресейден мәлімет жок 29. Франция-34 35. Ресей-0,1

Дереккөздер
-----------
**Ақпараттық публицистикалық бағдарламалар** - көпшілігінде дөңгелек үстел басындағы әңгіме, сұхбат түрінде өтсе, көркем және музыкалық бағдарламалардың безендірілуі, жарықтың әсер бергіштігінің талғам өлшемдерінен тым алшақтығын айқындап, теледидардын техникалық базасының төмендігінен хабардар етті.. 

Ақпараттық публицитикалық бағдарламалар құрылымындағы деректілік, көпшілік хабарлар кино-бейнеқордын кедейлігінен өз дәрежесінен төмен даярланды. Халықтың рухани мәдениеті, тарихы, дәстүрі мен салты жалпы хабарлар уақытының төрттен бірін ғана иеленді (1960). Саясат, экономика, әлеумет, қатынас, білім, мәдениет айдарынан кейінгі екінші кезектен орын алса, саяси тақырыптарға орын аз берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "Қазақақпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
**Ақпараттық қамтамасыздандыру** - өзіне қосылған мәліметтердің, көрсеткіштері, параметрлері, осы мақсаттар шешімі негізіне жататын, СИБ жұмысын қамтамасыздандыру.  

**Ақпараттық қауіпсіздіктің қамсыздандырулары:**   

*Құқықтық қамтамасыздандыру.*  

Заң шығарушылардың жиыны нормативті-заңды құжаттардың, міндетті ортасында жайлардың, нұсқаулардың, басшылықтың талаптары ақпарат жүйесінде қорғанысы.  

*Ұйымдық қамтамасыздандыру.*  

Бұл ақпараттың қауіпсіздік орындалуы айқын құрылысты бірліктер жүйесінде асады солармен, мысалы, қауіпсіз қызмет сияқты фирмалар және оның құрама құрылымының: тәртібі, күзет және т.б.  

*Техникалық (аппараттық) қамтамасыздандыру.*  

Техникалық құралдардың кең қолдануы ақпаратты қорғауға арналған, сол сияқты СИБ да қорғауға арналған.  

*Бағдарламалық қамтамасыздандыру.*  

Әр түрлі ақпараттық, есептік, статистикалық және есеп айыратын бағдарлама торында болуға бағалауды қамтамасыздандыру және әртүрлі каналдардың қауіп қатерлері және ақпараттың бекітілген рұқсат тәсілдері.  

*Математикалық қамтамасыздандыру.*   

Бұл – математикалық әдіс, әртүрлі есеп-қисаптармен жұмыс жасайтын, техникалық құралдар қауіп-қатерімен байланысқан, аймақ және қажетті қорғаныш нормалары.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Компьютерлік ақпаратты қорғаудың құралдары мен тәсілдері: Әдістемелік нұсқау. – Ақтау қ. КМТжИУ,2010, 46 бет.
**Тұрғынов Байман Тұрғынұлы** 1927 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Ленин (қазіргі Есіл) ауданындағы Бірлік ауылында туған. Еңбек жолын 1942 жылы туған ауылында бастады. 1944 жылы Теміртау қаласындағы металлургия зауытында құюшы, құю цехының мастері болып істеді. Ауылшаруашылық техникумын бітіргеннен кейін 1955­-1960 жылдары «Мамлют» асылтұқымды кеңшардың №2 бөлімшесінде агроном, ал 1960 жылдан осы шаруашылықтың бас агрономы қызметін атқарды.
1973 жылы 10 желтоқсанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Байман Тұрғынұлына Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Бұған дейін ол екі рет Ленин орденімен марапатталып, «Қазақ ССР­інің еңбек сіңірген агрономы» атағын алған болатын.

Дереккөздер
-----------

Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы.
**Жалаулы** – Сілеті және Қарасу өзендерінің алабындағы тұйық көл.

Географиялық орны
-----------------

Павлодар облысы Ақтоғай ауданы жерінде, теңіз деңгейінен 71,9 м биіктікте орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Аумағы 171 км2, ұзындығы 21 км, ені 15 км, жағасының ұзындығы 81 км. Жауын-шашын, жер асты суларымен толығады және Қарасу (Ащықарасу) өзені құяды. Қараша – сәуір айлары аралығында мұз қатады.

Жағалау сипаты
--------------

Жағалауы негізінен жайпақ, батпақты, құмды, батыс жағалауы түйетайлы, жарлы келеді. Суы тұзды, көктемде және Қарасу өзені қосылатын солтүстік-шығыс жағы жазда мал ішуге жарамды. Алабы шабындық, шүйгін жайылым ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
*Басқа мағыналар үшін Спартак (айрық) деген бетті қараңыз.*

**Спартак атындағы көше**. 
Көшеге Италияда б.з.д. өткен Құлдар көтерілісші көсемі, жауынгер Спартактың есімі
(1956 жылы) берілген. Спартак Францияда дүниеге келген. Ол бастаған құлдар көтерілісі
алдымен оңтүстікті, кейін күллі Италияны шарпыған, ереуілге шамамен 70 мың адам
қатысқан.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Ақан сері көшесінен басталып, Чехов көшесіне
дейінгі аралықта созылып жатыр. Сейфуллин даңғылын қиып өтеді. Көшенін ұзындығы
- 900 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0