recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрі** — ағаштан не жезден жасалған үрлемелі және соқпалы музыка аспаптардағы орындаушылар ұжымы. 

Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрі әр қилы акустикикалық жағдайда — концерт залдарында, ашық ауада, марштарда пайдаланылады. Сондай-ақ мәдени-көпшілік, қоғамдық, спорт, салтанатты мейрам-той жиындарын өткізуде кеңінен қолданылады. Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрі — көпшілікке кеңінен тараған музыкалық ұжымдардың бірі.

Тарихы
------

Yрлемелі және соқпалы музыкалық аспаптар тобы б.з.б. Ежелгі Египет, Иран, Грекия, Қытай, Yндістан елдерінде салтанатты діни жиындарда және әскери жорықтарда қолданылған. Еуропада XVII ғасырда пайда болды; ал Ресейдің әскери полктеріне тұңғыш рет XVII ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басында енгізілді. XIX ғасырда жетілдірілген үрлемелі музыкалық аспаптардың пайда болуы Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрінің орындаушылық қабілетін кеңейтті. Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрінің мүмкіндігін өз шығармаларында Л.Бетховен, Г.Берлиоз, М.И. Глинка, Н.А. Римский-Корсаков, А.А. Алябьев, т.б. композиторлар кеңінен пайдаланды. XX ғасырда Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрінің 3 түрі (кіші, орташа, үлкен) қалыптасып, кейбір үлгілі әскери оркестрде және мемлекеттік Yрлемелі музыкалық аспаптар оркестрі құрамында 80 — 100 орындаушыға дейін болды. Оның құрамына ағаштан жасалған музыкалық аспаптар (флейта, гобой, кларнет, саксофон, фагот), жезден жасалған музыкалық аспаптар (валторна, труба, тромбон, корнет, баритон, бас және контрабас) және соқпалы музыкалық аспаптар тобы кіреді. Кейде үлкен оркестр құрамында арфа, рояль, челеста, қоңырау, там-там, маримба, вибрафон, т.б. музыкалық аспаптар да пайдаланылады. Ол мәдениет сарайлары мен муз. насихаттау кештерінде, көркемөнерпаздар үйірмелерінде қойылатын опера, балет, драма спектакльдер мен концерттерде, т.б. қолданылады.

Қазақстанда
-----------

1990 жылы Қазақ мемлекеттік филармониясы жанынан үрлемелі аспаптар оркестрі құрылып, оның көркемдік жағын Қ.Ахметов басқарды. Бұл ұжым Франция мен Испанияда өткен үрлемелі музыка фестиваліне, ал 1998 жылы Тайваньда өткен Халықараралық музыка фестиваліне қатысты. Қазақтың мемл. үрлемелі оркестрі репертуарынан Е.Рахмадиев, Б.Баяхунов, Ә.Бестібаев, Т.Қажығалиев, Б.Қыдырбек, т.б. композиторлардың шығармалары елеулі орын алады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Ақсақал** — ауыл-аймақтың жасы егде тартқан құрметті адамы. 

  

Өзінің өмірлік тәлім-тәжірибесін, халықтық игі дәстүрлер мен салт-сананы үйретуші, үлгі-өнеге көрсетуші. Әрқашан аталы сөз айтып, туыстықты, бірлікті, елдікті сақтау жолындағы уағызшы. Ақсақал тек отбасының емес, барша ауылдың тұрмыс-тіршілігіне, шаруашылығына басшылық жасап, ізгі ықпалын тигізеді. Жастарды білімге, ізеттілікке, еңбекке баулумен бірге ауыл арасының кикілжіңдері мен қақтығыстарына да бітуажа сөз айтып, табыстырып, қауыштырып отырады. Бірақ мұндай кезде айтқан бітім сөздеріне қарап, оларды билермен шатастыруға болмайды. Билер мен ақсақалдар арасындағы айырмашылық елеулі (қ. Билер). Ақсақал айтқан аталы сөз ешқашан аяққа басылмаған. Аталы сөзден аттаған — жүгенсіздік, тәрбиесіздік деп есептеледі. Ақсақалдармен шаруашылық, экономикалық, тәрбие т.б. мәселелері жөнінде реті келгенде ресми басшылар да ақылдасып отырады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2
**Ақсерік Сарыұлы Әйтімов** (10 қазан 1950, Бәйтерек ауданы, Батыс Қазақстан облысы) — ұстаз, ғалым, профессор, қоғам қайраткері, «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері», ҚР Ұлттық инженерлік академиясының академигі, Батыс Қазақстан облысы облыстық мәслихатының депутаты. Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университетінің президенті.

Өмірбаяны
---------

1950 жылы Батыс Қазақстан облысы, Зеленов ауданы, Бокаушино ауылында дүниеге келді. 1969 жылы Ростошинск мектебін, 1969 жылы Орал ауылшаруашылық техникумын «Өсімдіктерді агроқорғау» мамандығы бойынша бітірді.

1969-1971 жылдары Кеңес Армиясы қатарында саяси бөлімде офицер шенінде қызмет етті. 1972 жылы Орал қаласындағы ауыл шаруашылығы институтына оқуға түсіп, «ғалым — агроном» біліктілігін алды. 1991 жылы «Эксперимент» мамандандырылған шағын кәсіпорнының директоры болды.

1993 жылы ақпараттық-компьютерлік сауаттылық саласындағы мамандарды курстық даярлайтын қазақ-неміс бірлескен кәсіпорны «Андас» оқу орталығын құрды. 1997 жылы БҰҰ аясындағы ғылыми экспедиция құрамында «Капустин Яр» полигонында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Сол жылы Алматы жоғары индустриалды-экономикалық колледжін құрып, директоры атанды.

1999 жылдан бастап Қазақстан ақпараттық технологиялар және менеджмент институтының Батыс Қазақстан филиалының директоры, кейін ол дербес жоғары оқу орны — Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университеті болып қайта құрылды, оның ректоры қызметін 2010 жылдың маусымына дейін Ақсерік Сарыұлы атқарды.

2010 жылдың маусымынан бастап — Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университетінің президенті.

Ғылыми, әдеби еңбектері
-----------------------

108-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 4 оқу құралының және 3 монографияның – «Қазіргі жаратылыстану тұжырымдамалары», «Жемістерді сақтау кезінде бактерицидтік материалдардың фунгицидтік белсенділігін сынау», «Жемістерді сақтау кезінде өсімдік антиоксиданттарын қолдану (2005)» және т.б. авторы.

Марапаттары мен атақтары
------------------------

* Техника ғылымдарының кандидаты (2005)
* Профессор
* ҚР Ұлттық инженерлік академиясының академигі
* «Шапағат» медалі
* «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» медалі (2005)
* «Астанаға 10 жыл» медалі (2008)
* «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері» төсбелгісі
* Еуропалық бизнес ассамблеясының «Еуропалық сапа» халықаралық сыйлығы, Оксфорд қ. Ұлыбритания (25.04.2008)

Сілтеме
-------

* Әйтімов Ақсерік Сарыұлы (жеке анықтама)  (орыс.)
**Ақсақалдар кеңесі**  — сан-алуан мәселелерді талқылап, ұйғарымға келетін, ресми орындарға ұсыныс беретін көпшілікті басқарудың биресми қоғамдық түрі. Ақсақалдар кеңесінің тарихы көне дәуірден басталады. Қазақ елінде тарихи рөл атқарған "Хан кеңесі", "Билер кеңесі" де өз бастауын осы ақсақалдар кеңесінен алады, бірақ айырмашылығы елеулі. "Хан кеңесі" мен "Билер кеңесі" аса шұғыл, ел басына қатер туған шақтарда болмаса, басқа кезде келісім бойынша белгіленген мерзімде өткізіліп отырған. Ақсақалдар кеңесі ауыл-аймақтың тұрмыстық, шаруашылық қажеттеріне орай кез келген уақытта өткізіле берген.
Көне деректерге қарағанда ақсақалдар кеңесінің екі түрі анық көрінеді. Олар — "Ру ақсақалдарының кеңесі" мен "Тайпа ақсақалдарының кеңесі". Бұл кеңестер ру мен рудың, тайпа мен тайпаның арасындағы шаруашылық, тұрмыстық және мәдени байланыстар мен сауда қарым-қатынасы мәселелерін, жер-су меншіктерінде ұшырасып жататын даулы жағдайларды қолдарынан келгенінше бейбіт жағдайда шешуге мұрындық болған.
Биресми түрде құрылған "Ақсақалдар кеңестері" кейбір аймақтар мен ұжымдарда әлі күнге дейін сақталған. Олар көбінесе тәртіп, тәрбие мәселелерімен шұғылданады, шаруашылық жөнінде өз ұсыныстарын айтады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2
2. ↑   Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3
**Ақсораң**  – Қызыларай тау массивінің оңтүстік бөлігіндегі тау, Сарыарқаның биік жері.

Географмялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Ақтоғай ауданының жерінде, Шылым ауылынан шығысқа қарай 12 км-ге созылып жатыр. Биіктігі 1565 м, ені 7 км.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Пермьнің граниттерінен, төменгі пермь, орта тас көмір дәуірі жыныстарынан түзілген.

Жер бедері
----------

Солтүстікке қарай еңістеу келген аласа таудан тұрады. Қаратал, Жіңішке, Сарыөлең өзендері бастау алады.

Өсімдігі
--------

Тау беткейлерінде қарағай орманы, тауаралық аңғарлардағы қызыл қоңыр топырағында қайың, көктерек, тал, арша, қараған; ойпаң жерінде тобылғы, астық тұқымдас әр түрлі шөпті шалғын өседі.Таудың табиғи көркі мен табиғат байлығы шаруашылық әрекеттерге көп ұшырай қоймауы мұнда болашақта қорық ұйымдастыруға толық мүмкіндік береді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
Бұрынғы атауы № 55 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ақсу-Аюлы көшесі Талғар көшесінен басталып, Зеренді көшесінде аяқталады. Обаған көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 544,9 м.
Ақсу-Аюлы - қола дәуірінің орта және соңғы кезеңдерінің ескерткіштері. Ақсу-Аюлы кенті Қарағанды облысы, Шет ауданынан солтүстікке қарай 3 шақырым жерде орналасқан. Қорымдағы молалар Андронов, Беғазы-Дәндібай мәдениетіне жатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8


|  |  |
| --- | --- |
| 
П:
 | Қазақша Уикипедияда***«Астана»*** порталы бар |

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы Мұрағатталған 16 қаңтардың 2013 жылы.  (қаз.) (ағыл.) (орыс.)
**Немесе Догон тайпасы деп бөлек қалсын**. **Халқы бөлек жазылу керек.**

Догон аңшысы
Догондар батыс Африканың Мали елінде жасайтын ежелгі ұлт болып, олар Сүмбіле туралы телескоп тапқырланбай тұрған кезде біле алуымыз мүмкін емес деректерді біледі деген қауесет бар. Француз африкатанушы этнографы Марсель Гриоль (1898—1956) өзінің «Ogotemmêliмен сұхбат» және «Бозарған түлкі» еңбектерінде жазуынша, Догондар батыс астрономиясы дамудан бұрын Сүмбіленің Қосаржұлдыз екендігі туралы, оның серігі туралы, екі жұлдыздың айналу периоды 50 жыл екендігі туралы, тіпті бүгінге дейін анықталмаған Үшінші бір жұлдыз бар екендігі туралы ерте білген делінеді. 

Догон мәдениеті
Ал, Robert K. G. Temple 1976 жылы жазған «Сиқырлы Сүмбіле» кітабында айтуынша, олар Юпитердің Галилей серігі туралы және Сатурнның сақинасы туралы білімдерді біледі екен.

Бұл талас пен жорамалқа арқау болған тақырып әуелде сол Марсель Гриольдың өзі соларға сондай білімді үйретуінен шыққан деген сөз бар. Олардың Сириус секілді жұлдыздар туралы білімі ежелгі заманнан қалған ба, әлде қазіргі заманғы білімнің көшірмесі ме, бұл туралы дау әлі басылған жоқ. Кейбіреулердің айтуынша егер Сүмбіле С жұлдызы (әлі жорамалдаулы жұлдыз) расталса, онда догондардың біліміне белгілі бір дәрежеде сенуге болады екен.
**Джанлука Пальюка** (итал. *Gianluca Pagliuca*; 18 желтоқсан 1966 жыл, Болонья, Италия) — италиялық футболшы, қақпашы.

Карьерасы
---------

### Клубтық

"Болонья" клубының түлегі. 1986 жылы "Сапмдорияға" ауысты. "Сампдория" сапында көптеген жүлделерге қол жеткізді, УЕФА кубок иелері кубогы, Италия чемпиондығы, Италия кубогы, Италия суперкубогы секілді титулдар иесі атанды.

1994-99 жылдары "Интернационале" қақпасын қорғап, 1999 жылы туған клубы "Болоньяға" қайта оралды.

2006/07 жылғы маусымды "Асколи" сапында өткізді.

2008 жылы "Ювентус" жетекшілері жарақат алған Джанлуиджи Буффонның орнына қосалқы қақпашы ретінде Палюканы шақыруды жоспарлады, бірақ ол трансфер іске аспады.

2017 жылдан бері "Болоньяның" жастар клубын жаттықтырады.

### Ұлттық құрама

1990 жылғы әлем чемпионатына барғанымен, бір кездесуде де алаңға шықпады.

1991 жылы 16 маусымда КСРО-ға қарсы ЕУРО-1992 іріктеу ойынында тұңғыш рет Италия құрамасы сапында алаңға шықты. 1994 жылғы әлем чемпионатына қатысып, күміс жүлдегер атанды. Осы турнирдің топтық кезеңіндегі Норвегияға қарсы ойында алаңнан қуылып, ӘЧ тарихында алаңнан қуылған тұңғыш қақпашы ретінде жылнамаға тіркелді.

1998 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бес кездесуде алаңға шықты. Ширек финалда Италия пенальтилер сериясы арқылы Франциядан жеңілді де, жарыстан шығып қалды, осы ойын Пальюканың құрама сапында соңғы матчы еді.

Жетістіктері
------------

* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 1994
* Кубок иелері кубогы: 1990
* УЕФА кубогы: 1998
* УЕФА Чемпиондар кубогының финалисі: 1992
* Италия чемпионы: 1991
* Италия кубогы: 1988, 1989, 1994
* Италия суперкубогы: 1991

Дереккөздер
-----------

1. ↑  жастар командасының бапкері
2. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі
**Хаиль қаласы** (Сауд Арабия) – Сауд Арабиясындағы қала. Халық саны 310 897 адам (2010 жылғы халық санағы бойынша). Хаиль қаласы Шаммар тайпасынан шыққан әл-Рашид әулетінің билігінің орталығы болды. 1836-1921 жылдары бірінші әмір Абдулла бин Рашид Барзан сарайын (сарай кешенінің алатын жалпы ауданы – 300 000м²) салдырды. Ол қазір қаланың көрікті жерлерінің бірі. Бұл әулет қаланың өркендеп дамуына көп үлес қосты. 1891 жылы Араб түбегінің көп бөлігін алып жатқан үлкен мемлекеттің астанасы болған. 1921 жылы король Әбд әл-Әзиз Хаильді билейтін жергілікті әулетті құлатып, қаланы басып алды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Saudi Arabia: Regions & Major Cities  (ағыл.).  City Population.
‎‎

**Петропавл бөгені** — Есіл өзенінде орналасқан бөген. Петропавл бөгетінен Қарғалы аралына дейін 30 км-ге созылып жатыр, ең енді жері 170 м-ге жетеді. Су айдынының аумағы 5 км². Ең терең жері — 6 м. Бөгеннің аумағы 19,2 км². Пішіні Есілдің аңғарымен сәйкес келеді және онымен бірнеше ескі арналар байланысқан.

Бөгеннің негізгі міндеті – өзен суын реттеп отыру, Петропавл қаласын және оның кәсіпорындарын сумен қамтамасыз ету, Түмен облысына ағын бойымен кепілді су жіберу және санитарлық тазалықты сақтау. Петропавл гидрокешені бетон бөгеттен, шахталық су шығарудан, диаметр 600 мм құбырдан және топырақ үйіндісінен тұрады. Осы техникалық құрылыс бойынша Есіл өзені арқылы тас жол салынған.

Гидрологиялық режімі
--------------------

Бөген көктемде толығады. Су тасқыны басталғанша бөгет толығымен жабылады. Суы мол жылдары тасыған су бөгет жармаларынан ағып қана қоймай, айналма арна бойымен Есіл өзенінің барлық жайылмасымен лықсып ағады. Петропавл бөгенінен тұрғын халықты және облыс орталығының кәсіпорындарын сумен қамтамасыз ететін Петропавл қалалық су құбыры су алады. Жеке сорғы стансасы бар Петропавл ЖЭО-2 негізгі тұтынушы болып табылады. Бақша-саяжай кооперативтері де (100-ден астам) осыдан су алады.

Жағалауында жағажай орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақ энциклопедиясы», VII-том
**Жалайыр барит кен орны** - Қарағанды облысы Абай ауданында орналасқан. 1938 жылы ашылған.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Ортаңғы және жоғарғы девонның қызыл түсті конгломераттарынан, құмтастарынан, төменгі тас көмірдің әк және тақтатасты жыныс қабатынан құралған Қарағанды синклинорийінің оңтүстік қанатымен ұштасқан.

Жатыс сипаты
------------

Барит иірімдері солтүстік-шығыс бағытта 14 км-ге созылған Жалайыр жарылымының көлемді аймағына кіреді. Жарылым бойымен ұсақталған жыныстар аймағында пішіндері тізбектеле орналасқан желі іспеттес келген барит кентастарының құламалы 7 иірімі анықталған. Олардың ұзындығы 100 – 1500 м, қалыңдығы. 1 – 50 м. №1 және №3 ірі иірімдердің ұзындығы 400 – 1500 м, орташа қалыңдығы. 60 және 30 м. 

Минералдары, қолданысы
Кентастың мономинералды, кварц-баритті, бариттенген әктасты женттасты, бариттенген құмтасты, тақтатасты түрлері табылған. Барит концентратын мұнай мен газ көздерін бұрғылағанда ауырлату үшін, резина және қағаз өндірісінде бояулар мен лактардың толтырмалары үшін пайдалануға болады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Аркадиуш Кристиан (Арек) Милик** (пол. *Arkadiusz Krystian "Arek" Milik*; 28 ақпан 1994 жыл, Тыхы) — польшалық футболшы, Польша Ұлттық футбол құрамасы мен "Наполи" клубының шабуылшысы.

Карьерасы
---------

2011 жылы "Гурник" клубымен келісім шарт жасасты. Сол жылы 31 шілдеде "Шленск" клубына қарсы тұңғыш ойынын өткізді. 2012 жылы желтоқсанда "Байер 04" футболшысы атанды. Бірақ жарты жылдан соң "Аугсбургке" жалға берілді. Ал 2014 жылы "Аякске" жалға берілді. 

2015 жылы "Аякс" футболшыны түпкілікті сатып алды. 

2016 жылы жазда "Наполиге" ауысты. Сол жылы ұлттық құрама сапында Данияға қарсы ойында ауыр жарақат алды да, енді ол маусым біткенше жазылмайды деп болжанғанымен, 2017 жылы ақпанда қатарға қосылды. 2017 жылы 24 қыркүйекте СПАЛмен ойында тағы да сол тізесінен жарақат алды. 2018/19 жылғы маусымда ғана Италияда өзін танытты, 35 кездесуде 17 гол соғып, Италия чемпионатында мергендер көшінде бесінші орын алды. 

2019 жылы 1 желтоқсанда Чемпиондар лигасында "Генктің" қақпасына үш гол соқты да, Роберт Левандовскийден кейін чемпиондар лигасында хет-трик жасаған екінші поляк футболшысы атанды. Сондай-ақ чемпиондар лигасында хет-трик жасаған "Наполи" тарихындағыы тұңғыыш ойыншы. 

### Ұлттық құрама

Польшаның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2012 жылы 12 қазанда 18 жасында Польша Ұлттық футбол құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын ОАР құрамасына қарсы жолдастық кездесуде өткізді.

2016 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты.

Жетістіктері
------------

«Наполи»
* Италия кубогы: 2020

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Тransfermarkt сайтындағы профилі

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
Facebook · Twitter |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Ортаққор · Instagram |
|  |
| Тематикалық сайттар | 
FootballDatabase.eu · National-Football-Teams.com · Soccerway · Transfermarkt · worldfootball.net |
|  |
| Нормативті бақылау | 
NUKAT: n2016075248 · VIAF: 311580851 |

 |
**Аркадий Александрович Пластов** (31 қаңтар 1893 ж. Ульяновск облысы, Ресей империясы — 12 мамыр 1972 ж. сонда, КСРО) — Кеңес одағының атақты суретшісі, КСРО халық суретшісі, КСРО Көркемсурет академиясының толық мүшесі.

Өмірбаяны
---------

1914-1917 жылдары Мәскеудің кескіндеме, мүсін және сәулет өнері училищесінде оқыды. 1920 жылдар мен 1930 жылдардың басында негізінен саяси тақырыптағы плакаттар жасады әрі орыс жазушыларының шығармаларын көркемдеді. 1935 жылдан бастап совет ауылын , оның адамдары мен сұлу табиғаты жайлы қанық бояулы жанрлық картиналар салды. Пластов шығармашылығында колхозшылар еңбегі, совет халқының Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ерлігі, сондай-ақ бейбіт еңбектің қуанышы кең көрініс береді.
.

Еңбектері
---------

* «Фашист ұшып өтті» (1942)
* «Пішкен шабу» мен «Егін орағы» (1945,Мәскеу)
* «Тракторшылардың кешкі асы» (1951)
* «Велосипедтегі қыз» (1956)
* «Көктем» (1954)
* «Жаз» (1959-60)

Жетістіктері
------------

Пластов – көптеген портрет, пейзаж және кітап иллюстрацияларының авторы. Лениндік сыйлықтың (1966), Сталин сыйлығының (1946), КСРО және РКФСР (1972) Мемлекет Сыйлығының лауреаты. 2 рет Ленин орденімен және медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы
2. ↑  Пластова Т. Ю. Аркадий Александрович Пластов. Великие художники. Том 78. Москва, 2011.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* *Д. К. Самин.* Аркадий Пластов.
* Биография Аркадия Пластова Мұрағатталған 3 сәуірдің 2013 жылы.
* Галерея на сайте Масловка
**Аркатаг** немесе **Пржевальский** (қыт. 阿尓格山, ұйғ. ' ***арка* «арқасы», *таг* «тау») - Қытайдағы Куньлуньның орталық бөлігіндегі тау жотасы.**

Тау жотасы Тибет автономды ауданымен Синьцзян-Ұйғыр автономды ауданын бөледі. Ұзындығы - 650 км, ең биік шыңы - Улуг Музтаг (биіктігі 6973 м). Негізінен гранит, гнейс, құм қайырдың тұнбасынан түзелген. Басында көп жылдық қар мен мұз жатады. 

Солтүстік беткейінде алтын кендері бар.

Аркатагты алғаш зерттеген - орыс саяхатшы Николай Михайлович Пржевальский. 1884 жылы саяхатшы тау жотасын зерттеп, атын "Жұмбақты" («Загадочный») деп қойған. Географиялық қоғам 1886 жылы ғалымның еңбегін елеп, оның құрметіне жотаны Пржевальский деп атады.

Тағы қараңыз
------------

* Куньлунь
* Николай Михайлович Пржевальский

Дереккөздер
-----------

* Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* БСЭ Мұрағатталған 10 қаңтардың 2008 жылы.
* Словарь географических названий
**Билауал Бһутто Зардари**(урду: **بلاول بھٹو زرداری**)
(21 қыркүйек, 1988 жыл, Карачи) — Пәкістан халық партиясының жетекшісі, премьер-министр болған Бенәзир Бһутто және саясаткер Әсіф Әлі Зардариның баласы, премьер-министр және президент болған Зүлфікар-Әли Бһуттоның немересі.

  

Карачидағы орта тәлім мектебінде, кейін Исламабадтағы Froebels Халықаралық Мектебінде оқыған. Дубайдағы ұл балаларға арналған Рашид Мектебін бітірген. Қазір Оксфорд университетінде оқиды. Билауалдың таэквондодан қара белбеуі бар.

2007 жылы желтоқсанның 30-ында Пәкістан халық партиясының жетекшісі болды.

Дереккөздер
-----------
**Пер Стефан Андерс Фриск** (швед. *Per Stefan Anders Frisk*, 18 ақпан 1963, Гетеборг, Швеция) — швециялық халықаралық дәрежедегі футбол төрешісі. 1989-2005 жылдары Швеция чемпионатында қазылық етті.

Карьерасы
---------

1991 жылы ФИФА төрешісі деген мәртебе алды. 

Алғаш басқарған ірі турнирі: 1996 жылғы Еуропа біріншілігі. 1999 жылы Конфедерациялар кубогында, 2000 жылы Еуропа чемпионатында (финалдық матчпен қоса) қазылық етті.

2002 жылы әлем чемпионатының, 2004 жылы Еуропа чемпионатының матчтарына төрелік етті.

2005 жылға дейін УЕФА Чемпиондар лигасының ойындарын басқарды.

Жеке өмірі
----------

Әйелінің аты Эрика Лархаг. Төрт перзенті бар.
**Ерлердің белдігі** — Қазақтың және Еуразия даласының басқа да көшпенді халықтары киімінің міндетті элементі. Белдікке түрлі қару-сайман, жолға қажетті заттар ілумен қатар, ол атқа отырғанда ыңғайлы әрі қажетті бұйым болды, біріншіден, белдікпен киімді тез және мықтап жауып, қымтауға болады, екіншіден, ол белді қынап, қарын тұсты қатты шайқалудан қорғап тұрады. Сондықтан белдікті көшіп-қонғанда, жауға шапқанда және ат жарысынде ерлер де, әйелдерде міндетті тұрде тапқан. Белдік жинағының мазмұны әрбір ер адамның беделіне, әлеуметтік орнына байланысты, ол практикалық және талғамдық тұрғыдан ғана емес, мән-мағыналық жағынан дасипатталады; белдікке магиялық, әдет-ғұрыптық және басқа да мағыналар жинақталған.

Ерлер белдігі 3 топқа бөлінеді:

* күнделікті,
* әскери,
* салтанатты.

Күнделікті тағатын белдік жіңішкелеу, сәндік шытыра аз қолданылады, тек күміс жалатылған айылбасы болады. Кейде мұндай белдіктің төменгі жағына жолға қажетті заттар байланатын сақиналар орнатылады. Оны *сақиналы белдік* деп те атайды. Жауынгерлік белдіктің 2 түрі бар: қылыш белдік және кісе белдік. Белдіктің бірінші түріне қылыш, қанжар салатын былғары қын немесе садаққа арналған қорамсақ ілінген. Белдіктің бетіне зерлі өрнек түсіріліп, мыс немесе күміспен қапталған.

Екінші түрі *кісе белдік* жіңішкелеу келеді, оған түрлі мақсаттарға арналған былғары қалташалар ілінеді. Олар: қын, оттық салатын қалта немесе кісе, оқшантай, құты, қорамсақ, кездік салатын – қандауыр.

Ал *салтанатты белдікті* тек той-томалақтарда ғана киетін болған. Олар өте әдемі металл көздемелермен әсемделеді және олар ауыр болып келеді.
Қазіргі қазақ тілі тұрғысынан алсақ, мағынасы — ысылған, тәжірибелі, тісқаққан сияқты ұғымдарға нұсқайды. Көбіне сын есім қызметін атқарады: *«Жазықта құтылмасын біліп, әккі қасқыр «Жеті құдықтың» обалы шоқысына беттеді»* (Ғабиден Мұстафин, Көз көрген). *«Қыз Жібек»* жырында да бұл сөзді *«әккі болған қу екен»* сияқты тіркесте ұшыратамыз. Алтайдағы телеуіттерде: *акка* — белгілі, ерекше мағынасында көрінеді. Тұрақты тіркес құрамында *«эке»* тұлғасында қырғыз тілінде — тәжірибелі, тісқаққан ұғымын береді. Бірақ онда бұл сөз көбіне әйелдерге қолданылатындығы ескертілген. Түптеп келгенде сөз төркіні моңғол тілі болса керек деген жорамалға келеміз. моңғолдарда: *айхтар* — ғажап, керемет мағынасында айтылады. Осы тұлға түркі тілдеріне ауысып, олардың қолданылуында дыбыстық өзгеріске ұшырауы мүмкін. Ал мағына жағына көп нұқсан келмеген.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**Әкпәр Мәжитұлы** (16.4.1954, Қытай, ШҰАР, Іле аймағы, Қорғас ауданы) - жазушы. Ләнжоу университетін бітірген (1976). 1976 - 1980 ж. Іле облысы парткомында қызметкер, 1981 - 1985 ж. "Ұлттар әдебиеті", "Қытай жазушылары" журналдарында редактор. 1985 - 1995 ж. Қытай жазушылар одағында аз ұлттар әдебиеті басқармасында басқарма бастығының орынбасары, басқарма бастығы, 1995 жылдан "Ұлттар әдебиеті" журналы бас редактордың орынбасары. Әдебиетке 1978 жыл­дан араласқан. Шығармаларын қытай тілінде жазады. Қазірге дейінгі "А, он бес жасар халидай", "Көгаршын, көгаршын", "Ханымның сандығы түбіңдегі тізімдік", "Ақсақкұлан" қатарлы әңгіме-повесть жинақтары жарық көрді. Шығармалары бірнеше шет ел тіліне аударылған. Жазушы ҚХР-дағы қазақтардың өмірін қытай тілінде жазуымен ерекшеленеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Тикрит** қаласы (Ирак) – Ирактың солтүстігіндегі Тигр өзенінің бойындағы қала 
[1].

Халық саны 28 900 адам (2002 жылғы халық санағы бойынша). Қала Саддам Хуссейн мен Саладиннің туған қаласы ретінде танымал. Тикрит – жиырма ғасырлық тарихы бар қала. Біздің заманымызға дейінгі 615 жылы Вавилон патшасы Набопаласар Ашшурға шабуыл жасаған кезде осы аймақты паналаған болатын. Осы кезден бастап қала жайындағы деректер ежелгі ескерткіштерде кездесе бастайды. 1137 жылы қалада аты аңызға айналған Саладин қолбасшы туған. Соның құрметіне провинцияның аты **«Салах-ад-Дин»** деп қойылған. 14 ғасырда моңғолдар қаланы басып алып қиратады. 2003 жылдың 13 сәуірде қала шайқассыз АҚШ әскеріне беріледі. Америка әскері Бағдатты жаулап алғаннан кейін Саддам Хуссейн Тикритке қашып келеді. Оны қалаға жақын жерде туысқандары мен жақтастары жасырған. Саддам Хуссейнді 2003 жылдың 13 желтоқсанында «Қызыл Таң» операциясы кезінде тұтқынға алды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Әксам бин Сайфи** (?-630) Әксам бин Рийах бин әл-Харис бин Мухасин бин Сайфи. Хижазда дүниеге келген. Әбу Хайда, Әбу әл-Хафад деген лақаб аттарға ие. Өз заманының басшы, бай-шонжарлары уағыз-насихатын тыңдау үшін зиярат етіп келетін болған.

Өмірінен қызықты деректер
-------------------------

Ислам діні келгенде Әксам Мұхаммед пайғамбарға екі адам жіберіп, ол адамның ата-бабасы жайлы және не айтып жүргендігін біліп келіңдер дейді. Ол екеуі пайғамбарға келіп сұрақтарына жауап алады. Соңында Құраннан аят оқып береді: «Әлбетте, Аллаһ әділдікке, игі амалдар істеуге және ағайынға жақсылық істеуге бұйырады және де бұзақылық, жаман істер және зорлық – зомбылықтардан қайтарады. Ол, әрине, ғибрат – үлгі аларсыңдар деп, сендерге үгіт-насихат қылды». Жіберген елшілері қайтып оралғанда, Әксам халқына қарап: «Уа Халқым! Ол адам игі амалдар істеуге бұйырып, бұзақылық, зорлы-зомбылықтардан қайтарады екен», – деп насихат айтады. Дегенмен Әксам 612 жылы мұсылманшылықты қабылдамаған күйінде қайтыс болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Әл-Мунжид фил ағлам. Дар әл-Машриқ баспасы. Бейрут. 2003. 59 бет.
2. ↑  Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 201 бет.
**Black Star Inc.** (толық аты **Black Star Incorporated**) — ресейлік тәуелсіз дыбыс жазатын лейбл және продюсерлік орталық. Құрамында әр түрлі музыкалық бағытта жұмыс жасайтын артисттер бар. Лейблдың құрушысы және иегері хип-хоп-орындаушы және музыкалық продюсер Тимур Юнусов (Тимати) болып табылады. Black Star Inc. командасы түрлі бағыттағы музыканы,жұлдыздармен жұмысты,континент аралық жобаларды және басқаларын қамтиды. 2010 жылдан бастап Black Star Wear жүйесінің киімін шығарады.

Тарихы
------

2006 жылы Тимати «Black Star Inc.» продюсерлік орталығын құрды. 2007 жылы «АРС» және «IlyaKireev Company» компанияларымен бірлесіп «Black Star Inc.» продюсерлік орталығы «Vерсия 0.1» атты R&B/Soul фестивальін ұйымдастардыref>Международный фестиваль «Vерсия 0.1».  InDaRnB.ru (4 мамыр 2007). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 сәуір 2013. Тексерілді, 30 сәуір 2013.</ref>.

2010 жылы Black Star Inc. «Сливки» музыкалдық тобының әншісі Карина Коксты 1.5 млн. АҚШ долларына сатып алды. Осы уақытқа дейін әншінің екі бейне синглы жарыққа шықты: «Летать высоко» және «Всё решено».

2012 жылы лейбл хип-хоп әншілер L'One, KReeD, Артем Шел және суретші Павел Галанинмен келісім-шартқа отырады.

Басшылары
---------

* Бас директоры - Павел Курьянов (Пашу)
* Директор орынбасары - Кямран Алиев.

Әртістері
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Тимати | 2006-2020 |
| Natan | 2013 |
| L'One | 2012-2019 |
| Егор Крид (KReeD) | 2012-2019 |
| Kristina Si | 2013-2018 |
| Мот | 2013-2022 |
| MC DONI | 2014-2020 |
| DJ KAN | 2014-2019 |
| DJ PHILCHANSKY | 2014 |
| Марина Лайф | 2015 |

Топтары
-------

* «Tom'n'Jerry»
* «Black Star Mafia»

Продюсерлері
------------

* Елена
* Константин "Kostorch" Матафонов
* Михаил "Michael Yousher" Юшков
* Zechariah "Zak" Sulliv
* Павел Мурашов

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* - Black Star Inc. ресми сайты

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Карина Кокс ушла из группы «Сливки» к Тимати.  lifenews.ru (14 шілде 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 сәуір 2013. Тексерілді, 30 сәуір 2013.
2. ↑  L'One стал артистом лейбла Осенью 2013 ж.лейбл подписывает контракты с молодыми артистами Егор Дресс и Shuma Black Star.  Rap.ru (17 сәуір 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 сәуір 2013. Тексерілді, 30 сәуір 2013.
3. ↑  Интервью L'One: Я не продался, я на работу устроился.  Rap.ru (26 сәуір 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 сәуір 2013. Тексерілді, 30 сәуір 2013.
4. ↑  Тимати подписал контракт с Кямраном Алиевым и назначает его заместителем генерального директора..  InDaRnB.ru (30 қаңтар 2012). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 сәуір 2013. Тексерілді, 30 сәуір 2013.
**Юто Нагатомо** (жапонша 長友 佑都 Нагатомо Ю:то, 1986 жылы 12 қыркүйекте Сайдзё қаласында Жапонияда туылды) — жапон футболшысы, «Галатасарай» футбол клубы мен Жапония ұлттық құрамасының қорғаушысы. 2011 жылғы Азия Кубогінің жеңіпазы. Нагатомо әлемдегі ең зиялы футболшылардың бірі. Ол Мэйдзи Университетің бітіріп, экономиканың ғылыми дәрежесін алып, Жапонияда екі кітап жазды.

Мансабы
-------

Токио құрамында
Ең алғаш профессионалдық футболды Нагатомо «Токио» клубында бастады, ол жақта 3,5 жылдай өнер көрсетті. «Токио» үшін Нагатомо 2010 жылдың маусымына дейін ойнап, клуб үшін Джей-лигасында 72 матч өткізді. 2010 жылы шілде айында «Чезен» клубына бір маусымға жалға берілді. 2011 жылы 28 қаңтарда «Чезен» ойыншыны толықтай 1.7 млн.евроға сатып алды. 

2011 жылы 31 қаңтарда Нагатомо миландық «Интернационале» клубына жалға берілді. Миландық клубта 55 нөмерді алды. 6 ақпанда «Интернационале» үшін алғашқы матчын, 24 турда «Рома» клубына қарсы 75 минутта Уэсли Снейдерді ауыстырып,алаңға кірді. 6 наурызда 28 турда клуб үшін «Дженоа» клубының қақпасына алғашқы голын соқты, осы матчта 13 минут қалғанда алаңға кірген еді. 

Ұлттық құрама үшін Юто Нагатомо 2008 жылы 24 мамырда алғашқы ойының Кот-д'Ивуар құрамасына қарсы шықты. Қазіргі сәтте Нагатомо ұлттық құрамасы үшін 30 матч ойнап, 3 рет голмен ерекшеленді. Нагатомо 2010 жылы өткен әлем чемпионатына қатысты.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Италия Кубогінің иегері: 2011
* Азия Кубогінің иегері: 2011

Сілтемелер
----------

* fifa.com сайтында профилі  Мұрағатталған 14 маусымның 2014 жылы.
* espn.comсайтында профилі (қолжетпейтін сілтеме)
* guardian.comсайтында статистикасы Мұрағатталған 18 желтоқсанның 2014 жылы.
Бұрынғы кезде семіз жылқы, сиыр сойған қазақ үйі соғым сүйектерін далаға тастамай, бір ыдысқа салып жинап қоятын болған. Ет азайып, қараөзек шақта әлгі сүйектерді қазанға салып, су құйып қайта қайнатады. Майлы сүйектер қайнаған кезде одан кәдімгі майлы сорпа болады. Түсі ақшыл болғандықтан оны "ақ сорпа" деп атайды. Мұндай сорпаны суықта жүрген жұмысшылар мен малшылар терлеп ішеді. Бұдан шығатын қорытынды, қазақ халқы тамақты ысыраптамай, оның түрлі көзін тауып, барынша үнемді әрі оңтайлы кездерде пайдаланып отырған.

### Дереккөз

 • 

1. ↑  Қазақтың дархан дастарқаны - Алматы "Алматыкітап" ЖШС - 2005 ISBN 9665-24-559-2
**Порай-Кошиц, Александр Евгеньевич** [26.09(8.10).1877, Қазан, — 17.04.1949, Ленинград] — кеңес химик-органигі. КСРО ғылым академиясының академигі (1935; корр. мүшесі 1931). 1903 ж. - Санкт-Петербург технология институтын бітірген. 1905 жылдан өмірінің соңына дейін сонда оқытушы. КСРО ғылым академиясының Органикалық химимия институтында зертхана меңгерушісі (1941). Порай-Кошицтің ғылыми еңбектері органикалық химияға, көбіне ароматты қосылыстарға арналған. Бірнеше бояғыш заттарды синтездеп, бояу процестерінің химиясын зерттеген. Порай-Кошиц фурфурол алудың әдісін ұсынды. Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты (1943). Ленин орденімен және 3 рет басқа орден, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, 9 том
Александр Иванович Мегидь
-------------------------

Александр Иванович Мегидь (13 ақпан 1942, Өскемен- 2015) — кеңестік және қазақстандық сәулетші. КСРО сәулетшілер одағының мүшесі, Қазақстан Республикасының Құрметті құрылысшысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Шығыс Қазақстан техникалық университетінің профессоры. 
Өскемен қаласының қайта құрылыуна қатысып, тұрғын үйлерді ғана салмай, қала тұрғындары үшің демалыс орындарын да салған.

Өмірбаяны
---------

1956 жылы жеті жылдық мектепті бітірді. Өскемен құрылыс техникумының кешкі бөлімшесінде оқумен қатар жұмыс істей жүрген және 1961 жылы "техник-құрылысшы" мамандығы бойынша жұмыс істей бастады.
Әскерден кейін 1964 жылы Алматыдағы Қазақ политехникалық институтының сəулет өнері факультетіне оқуға түседі , оны 1969 жылы үздік бітіреді.
1969-1972 жылдары— Өскемен облысының Казгорстрой жобасы мен Востокоблсель жобаларының бас сәулетшісі ретінде жұмыс жасайды. 
1972-1979 жылдары — сәулет өнері факультетінің деканы, Өскемен құрылыс-жол институтындағы аға оқытушы қызметін атқарады.
1979-1999 жылдары — Шығыс Қазақстан Облысы бас сәулетшісінің орынбасары, содан кейін бас сәулетшісі.
1999-2002 жылдары — профессор, "Сәулет негіздері және дизайн" кафедрасының меңгерушісі , Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университетіндегі "Сурет және кескіндеме тарихы мен теориясы" факультетінің меңгерішісі.
Сонымен қатар, 1989-2015 жылдары — "Усть-Каменогорскархфонд" шығармашылық-өндірістік бірлестігінің директоры.

Сәулет жобалары
---------------

• Су және архитектура
• Өскемен қаласының бас жоспары 
• Астана қаласының бас жоспары және оның жаңа орталығы
• Өскемен қаласының орталығы
• Алматы қаласындағы архитекторлар одағының ғимараты 
• Үлкен мысырлық пирамидалар мұражайы
• Облыстық театр Өскемен қ.
• Экопарк Өскемен қ.
• Аудан жайғасымы Шығыс Қазақстан облысы
• Республикалық шырша Өскемен қ.
• Этнографиялық музей
• Жапониядағы Ұлттық кітапхана авторы
• Автомобиль жолы архитектурасы: Өскемен-Зайсан-Алексеевка
• Киров атындағы парк

Жеке көрмесі
------------

20 қаңтар 2005 жыл — "Сәулет — уақыты және орны". Облыстық Этнографиялық музейі, Өскемен қ.

1. ↑  • Онтология • Инфология • Ертіс — Обь
Франк империясы (481-814 жж)
Саяси шекараның өзгерісі
**Франк мемлекеті**, Франк империясы — Батыс Еуропада 5 ғасырдың аяғы мен 9 ғасырдың ортасында өмір сүрген ортағасырлық мемлекет. Атауы франктер тайпалар одағының атынан шыққан. Франк мемлетінің тарихы 3 кезеңге бөлінеді. "Меровингтер кезеңі", "Майордомдар кезеңі", "Каролингтер кезеңі". 486 ж. сали франктері Хлодвиг X (481 — 511) басшылығымен Батыс Рим империясының Галлия провинциясын жаулап алғаннан кейін Франк мемлекетті пайда болды. Хлодвиг тұсында Франк мемлекеті орта және жоғары Рейн алабын бағындырды. Аквитаниядағы вестготтардың иеліктерін (507) және Рейннің жағалауындағы шығыс франктерін жаулап алу нәтижесінде кеңейді. Хлодвигтің балалары билеген кезеңде бургундар патшалығы (534), Прованс (536, алемандардың Альпі маңындағы иеліктері, тюрнгтердің Везер мен Эльба аралығында жерлері (6 ғасырдың 30-жылдары) және Дунайдағы баварлар Франк мемлекетіне бағынды (6 ғасырдың 50-жылдары). Майордом Карл Мартелдің (715 — 741) билігі кезінде араб әскерлері Испаниядан өтіп, Галлияға шабуыл жасады. Карл оларды 732 ж. Пуатье түбінде талқандады. Арабтар тарапынан төнген қауіп Карл Мартелді күшті атты әскер құруға итермеледі. 741 ж. Карл Мартелл қайтыс болғаннан кейін оның баласы Қортық Пипин таққа отырды. Лангобардтардан қысым көріп жүрген Рим папасының көмегімен 751 ж. франк ақсүйектерінің Суассондағы жиналысында ресми түрде франктер королі деп жарияланған ол Италияға, Лангобард корольдігіне қарсы екі рет жорық жасап, жаулап алған жерлерін Рим папасына сыйлады. Мұнда 756 ж. Папа мемлекеті құрылып, 870 жылға дейін өмір сүрді. Римдегі қазіргі Ватикан мемлекеті сол "Пипин сыйлығының" жұрнағы болып табылады. Каролингтер әулетінің ең атақты королі Ұлы Карл (768 — 814) Франк империясын құрды (800). Ұлы Карл билігінің соңына қарай Франк империясы өзінің жер көлемі жағынан бұрынғы Батыс Рим империясына жақындады. Қарудың күшімен және Ұлы Карлдың беделімен құрылған Франк империясы ұзақ өмір сүрмеді. Карл өлгеннен кейін-ақ оның империясы ыдырай бастады. 843 ж. Карлдың балалары мен немерелері Верден қасында империяны бөлісу жөнінде келісім жасады. Империя үшке бөлініп, үш корольдік пайда болды. Кейіннен олардың орнына Франция, Германия және Италия мемлекеттері дүниеге келді. Карл мен оның мұрагерлері билік жүргізген кезең тарихта "Каролингтердің қайта өрлеуі" деп аталып кетті. 8 — 9 ғасырларда Франк мемлекеттінің экономикасы мен мәдениетінің дамуы біршама жанданды. Тың жерлерді игеру қолға алынды, қолөнері өркендеді. Жерорта т. жағалауын жаулап алуға байланысты сыртқы сауда өрістеді. Жерорта теңізінің мәдени орталықтарымен және Ирландиямен қарым-қатынас жолға қойылды.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
XX ғасырдың соңына қарай алдымен кибернетика, кейіннен информатика шеңберінде, әлемнің ақпараттық бейнесі құрыла бастады. 
Ақпаратты алу мен түрлендіру кез келген организмнің өмір сүру шарты болып табылады. Тіпті қарапайым бір клеткалы организмдердің өзі, өмір сүруге аса қолайлы жағдайды таңдау үшін мысалы, ортаның температурасы мен оның химиялық құрамы туралы ақпаратты қабылдайды. 
Кез келген тірі организм, оның ішінде адам, тұқым бойынша берілетін генетикалық ақпаратты тасымалдаушы болып табылады. Генетикалық ақпарат организмнің барлық клеткаларында, жеке бөліктерден тұратын ДНҚ молекулалары да сақталады. Әрбір ген организмнің нақты бір құрылу және қызмет ету ерекшеліктеріне жауап береді. 
Организм неғұрлым күрделі болса, ДНҚ молекулаларында да соғұрлым көп ген болады. 20 мыңнан аса әр түрлі гендерден тұратын адам геномын кері шифрлау жұмыстары компьютерлік технологияларды пайдалана отырып жүргізіледі. Ол 2009 жылы аяқталған. 
Адам баласы қоршаған ортаны сезім мүшелерінің көмегімен ақпаратты алады. Қоршаған ортаға дұрыс бейімделу үшін, ол алған мәліметтерді есте сақтайды. Қандай да бір мақсатқа жету процесінде адам баласы шешім қабылдайды. Ал басқа адамдармен қарым қатынас жасағанда ақпарат береді және қабылдайды. Адам баласы ақпараттық әлемде өмір сүреді. 
Ақпаратты алу, сақтау, өңдеу және берумен байланысты процестер ақпараттық процестер деп аталады. Олар:
• Алмастыру (қабылдау, беру)
• Сақтау
• Өңдеу (түрлендіру, пайдалану)
Ақпараттық процестер тек тірі табиғат, адам және қоғам үшін ғана емес, техникаға да тән ңасиет. Адам баласы ақпаратты автоматты түрде өңдеу үшін техникалық құрылғыларды, компьютерлерді жасап шығарды. Ауқымды компьютерлік желі ғаламтордың құрылуы. Әлемдік ақпараттың тұрғыдан зерттеу информатика шеңберінде жүзеге асады.

Дереккөздер
-----------

Информатика. Жалпы білім беретін мектептің 7 сыныбына арналған оқулық (Н.Ермеков, Н.Стифутина)
**Ақпараттық индустрия** - 1988 жылы 300 млрд. доллардан, 2000 жылы 3 еседен астамға өз айналымын ұлғайтты.. Бұл әлемдегі алғашқы өнімдерін өндіруден кейінгінгі екінші сала болып табылады. Осы салада үстемдікке қолы жеткен ұлт XXI ғ. әлемдік экономикаға да жетекшілік етеді. 

Бүгінде бұл салада АҚШ алдыңғы орында. Әлем сарапшылары елдерді 10 баллдық шкаламен былай орналастырған. Осы салада АҚШ (9,9 балл), Жапония (7,3), Батыс Еуропа (4,4) және КСРО (1,5) баллға ие. 

АҚШ-тың ішкі жалпы өнімінің 1%-ы ғана 30 млрд. долларды күрайды. Әлемдегі 86 корпорация дүниежүзі ақпараттық тауар мен қызметтің 75%-ын өндіреді. 2) Ақпараттық индустрия өзіне бірнеше секторды біріктіреді: телекоммуникация; мәліметтерді өңдеу; баспа ісі, фильм, жарнама, дискі өндірісі, ақпарат агенттігі; электрониканы тұтыну; түрлі технологиялық құрал-жабдықтар және т.б. 

Ақпараттық индустрия банк жүйесімен де тығыз байланысты. Ұлтаралық корпорациялар олардың дамуындағы негізгі тенденция болып табылады. Осы үрдіс барысында XIX ғ (Германияда Вольф, Францияда Гавас, Ұлыбританияда Рейтер). 

Ұлтаралық үрдіспен бір мезгілде, коммуникациялық жабдықтар өндірісіне де көңіл аударылды. Америкадағы "Джэнерал электрик", немістің "Эдисон корпорейшн" фирмасынын негізін қалауға көмектесті. Ұлтаралық ұйым XX ғ-да телефон, телеграф, телекс және Жер серігі байланыс жүйесін қамтыды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "Қазақақпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
Кіші Стефен Грегори Биер
------------------------

Кіші Стефен Грегори Биер (ағыл.Stephen Gregory Bier Jr. сонымен қатар Мадонна Уэйн Гейси (Пого) (Madonna Wayne Gacy (Pogo) лақабатфмен атақты болған) - Marilyn Manson атты группасының бұрынғы фотографы болып табылады. Стефен өзінің лақабатын поп-жұлдыз Мадонна мен қанпезер Джон Уэйн Гейсидін аттарынан құрастырып алған. Сонымен қатар, ол Джон уэйн Гейсидің лақабаты - Погоны өзінің лақабаты ретінде қолданған.

### Биография

Биер Флорида штатында Форт-Лодердейл қаласындамектеп мұғалімдері отбасысында туған. Кіші кезінде оған СДВГ атты диагноз қойылып, оғанылғи ата-анасы риталин берген болатын. Мектеп бітіре салсымен ол дәрі-дәрмекті ішуді доғарды және колледжге түсті. Компьютер инжереясы Мамандығын алған соң Биер NASA-дағы жұмысынан бас тартып Marilyn Manson & the Spooky Kids коллективіне қосылыпты. Биерге музықалық әсер еткен Big Black, Black Sabbath, Buffalo Tom, Butthole Surfers, Fear и Ramones топтары.

### Маңсап

Стефен 1989 жылғы сахнаға шыққанға дейін пернеде ойнауды білмеген.
Алайда содан соң синтезаторда ғана емес одан басқа әр түрлі аспаптарда ойнауды үйреніп алған. Одан басқа ол Стефен тобына каббализм және нумерологиюны қосқан.
Eat Me, Drink Me альбомдарына жұмы істеуді ол тоқтатқан. 2006 жылы Биер топтан шығып Флоридаға көшіп кеткен, онда суретке түсуді бастаған. Оның орнына топқа Крис Вренна атты адам келген.

### Сот процессі

Стефен Биер 2007 жылдың 2 тамызында Мэрилин Мэнсонға қарсы иск жазып, оған 20 миллион доллар төлеуді талап етті.Биер Мэрилин Мэнсонды өз басына ақша жаратты деп айып тақты. Соның ішінді ақшаны Дите фон Тизге сыйлыққа жаратты деді. 
Сот Мэнсонға $380.000 көлемінде ақша төлейді деген шешім шығарды.

### Фактілер

• Мэнсоннан бөлек Биерде топ мүшесі болған.
• Неміс тілінде еркін сөйлеу
• Оны Стив деп атағанды жеп көретін
• Оккультті ғылымдармен қызықты

### Сілтемелер

1. 

1. Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia
2. -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout
3. The Long Hard Road out of Hell (кітап)
4. Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia
5. -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout
6. The Long Hard Road out of Hell (кітап)
**Со Ин Гук** (кор. 서인국, 23 қазан, 1987 жыл, Ульсан) — корей әншісі әрі танымал жас актері.

Өмірбаяны
---------

Со Ин Гук 1987 жылы 23 қазанда Оңтүстік Кореяның Ульсан қаласында туған жас әртіс. Негізінде кедей отбасынан шыққан Ин Гуктың әкесі мен анасы арасында 7 жас айырмашылық бар екен. 1986 жылы кездескен олар, бұл туралы Ин Гуктың туу туралы куәлігіне қол қоюға барғанда білген. 10 жаста болғанда ол Ким Джон Минның рок әндерін тыңдап өсіп, әнші болуды шешкен. Ұялшақ болғандықтан, Ин Гук тек отбасы ортасында ғана ән айтқан, сол кезден бастап өнері ояна бастайды. *Daebul* университетін жақсы нәтижиелермен бітіріп, ірі ойын-сауық агенттігіне тыңдалымға барады. Артық салмақтың кесірінен бірнеше рет тыңдалымнан өтпей қалады, содан соң арықтап, өз қалпына келеді. Бірақ, ол кезде ода булимия (тамақ немесе дауыс байламдарының бұзылуы) ауруы пайда болады. Арықтаса да оны бірнеше компания қабылдамай қалады. Бірақ, үзбей қатысып жүрген сабақтарының арқасында 2009 жылы ол «*Superstar K*» шоуына қатысып, бағдарламаның бірінші маусымын жеңіп, рекордтық мәмілені алды.

Мансабы
-------

Күн тәртібі фотосессия, и*нтервью* және теледидар бағдарламаларына, ән-хит шараларына, сингл және альбомдарға байланысты толуына байланысты, Со Ин Гук жұлдыздар әлемінде бірден танымал болды. Бірақ 2011 жылғы «Ин Гуктың пластикалық ота жасатты» деген жалған хабардан кейін дәрежесі түсе бастады.

2012 жылы Со Ин Гук әртіс атымен *«Махаббат жаңбыры»* атты фильмде ойнаған болатын. Жапонияда өз мансабын дамыту үшін, *Irving Entertainment* агенттігінің келісім шартына қол қойды. Сол жылы, Со Ин Гук *«1997 Жылға оралу»* бойынша ностальгиялық дорамада өзінің алғашқы жетекші рөлін алды. Жасөспірімдердің имиджі, үмітсіз баланың рөлін ойнады. Оның балалық шағы ең жақсы досы, ғашық, көрермендер мен сыншылардың екі тану тапқан. Кейін Со Ин Гук *«Өңшең ұлдар»* дорамасында ойнады. Фильм туралы пікір қалдыруда *«Мен әріптестерімді байқауға және олардың тәжірибиелерімен бөлісуге келдім. Осы отбасылық драма маған үлкен сабақ болды»* деді.

Марапаттары
-----------

* 2012 жылдың 1-ші Star Award K-драма: Jeon Ji-Eun жұптастырылған сыйлығы ең үздік (1997 жылға оралу)
* 2012 1-ші жұлдызы марапат K-драма: Rising Star Award (1997 жылға оралу)
* 2012 Стиль Icon Awards: (Jeon Ji-Eun жұптастырылған) Top 10 стилі белгішелері (1997 жылға оралу)
* 2012 5-шы корей драма Марапаттары: Jeon Ji-Eun жұптастырылған сыйлығы ең үздік (1997 жылға оралу)
* 2012 5-шы корей драма Марапаттары: Үздік жаңа актер Award (1997 жылға оралу)
* 2013 2-ші сыйлығының K-поп графика Gaon: Жыл әні (қыркүйек) («Сіз үшін Барлық») (Jeon Джи-Eun отырып)
* 2013 49-шы Peksan өнер сыйлығы: Ең үздік жаңа теледидарлық актер 1997 жылы - ұсынылды
* Драма Марапаттары 2013 SBS: New Star - БОҒ Seo (Күн билеушісі)
* 2014 3- ші жүлде K-поп графика Gaon: Жыл әні (желтоқсан) («Сіз ұнады») (Зия бар)



1. ↑  Со Ин Гук (Seo In Guk) өмірбаяны Мұрағатталған 16 ақпанның 2016 жылы.
2. ↑  Фильмдер тізімі
**Торғай қоңыр көмір алабы** – негізінен Қостанай облысының, ішінара Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Ақмола облыстары жерін қамтитын көмірлі аймақ. Ауданы 150 мың км2. Алаптың кейбір кен орындары 19 ғасырдың соңында белгілі болды, қалғандарының көпшілігі 1942–1952 жылдары ашылған. Алапты әр жылдары М.М.Пригоровский, И.С.Яговкин, К.Я.Бабич, А.П.Тюрин, А.С.Богатырев, А.М.Сульман, Е.И.Новиков, М.В.Бунина, Р.В.Шулятникова, И.В.Орлов пен Е.Г.Буковскийлер т.б. ғалымдар зерттеген.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Көмірлі шөгінділер табанында палеозой тау жыныстары орналасқан жас платформалық формацияға жатады. Алап свиталары литологиялық құрамы жағынан аргиллиттерден, алевролиттерден, гравелиттерден, конгломераттардан тұрады. Торғай қоңыр көмір алабының кен орындары мен көмірлі құрылымдары аумақтық белгісі және құрылымды-геологиялық ерекшеліктері бойынша алты топқа біріктірілген. Олардың ішіндегі ең бастылары: Обаған, Есіл, Байқоңыр топтары. 

* Обаған тобы Торғай алабының солтүстік-батыс бөлігінде шоғырланған. Мұндағы жақсы зерттелген кен орындары Құсмұрын, Егінсай, Приозерное, Харьковское, Черниговское, т.б. Көмірлілігі құсмұрын (төменгі юра) мен дүзбай (ортаңғы юра) свиталарымен байланысқан. Дүзбай свитасындағы көмір қабаттарының жиынтық қалыңдығы 50 м-ге дейін, Құсмұрында 118 м-ге жетеді. Обаған тобындағы кен орындарының көмір қабаттары 25–100 м-ге дейінгі тереңдікте жатыр.
* Есіл тобы алаптың шығыс бөлігін алып жатыр. Ол ірі (15–25×80–120 км) әрі терең грабен тәрізді меридиан бағытына және солтүстік-шығысқа созылған ойпаңдардан тұрады. Мұнда Орловск, Мақат, Қызылтал, Савинковское, Жаныспай, т.б. кен орындары бар. Көмірлігі дүзбай свитасымен байланысқан, көмір қабаттарының орташа қалыңдығы 30–147 м.
* Байқоңыр тобы алаптың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Оған игеріліп біткен Байқоңыр мен Қияқты кен орындары кіреді. Құрылымы жағынан күрделі болып келетін 4 көмір қабаты ортаңғы юра түзілімдерінде шоғырланған. Бұл топтағы көмірлі құрылымдар толық зерттелмеген.

Құрамы
------

Көмір маркасы Б2; ылғалдылығы 31–35%, жылу бөлгіштігі 6,5–6,9 мың ккал/кг, күлінің балқу температурасы 108–1660°С, ұшқыш заттары 28–59%, күлділігі 13–29%, күкірт 0,3–1,1%, тығыздығы 1,220–1,230 г/см3, кокстеу кезінде бөлінетін гумус қышқылы 12–31%, битум 4–6%, шайыр 5–19%. Алаптың көмірі аса тиімді отынға жатады, барлық энергетикалық қондырғыларда пайдалануға болады.