recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Динара Болатқызы Зәкиева** (22 желтоқсан 1982, Қаратал ауылы, Зайсан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет қайраткер. Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VII сайланым депутаты (2021 жылдың 15 қаңтарынан бастап).

Өмірбаяны
---------

1982 жылы 22 желтоқсанда дүниеге келген. Шекара қызметінің бұрынғы директоры, генерал-лейтенант Болат Зәкиевтің қызы. 2006 жылы тұрмысқа шықты, 4 бала тәрбиелеп отыр: 3 қыз, 1 ұл.

Білімі
------

Бейжің Тіл және мәдениет институтын (Қытай 2001 жылы), Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін «халықаралық құқық» мамандығы бойынша (2002 жылы), Ресей Федерациясы Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясын «халықаралық құқық» мамандығы бойынша (Мәскеу, 2004 жылы); MBA Hult international business school (Дубай 2013 жылы) бітірген.

Еңбек жолы
----------

2004-2005 жылдар аралығында «ТопЮрАудит» ЖШС бас директорының орынбасары болып жұмыс істеген. 

2005 жылы — Индустрия және сауда министрлігінің кәсіпкерлікті дамыту департаментінің бас маманы. 

2006 жылы — «Antarex» ЖШС және Астана қаласындағы «Rafe» мейрамханалар желісінің негізін қалаушы.

2007-2013 жылдары — Қазақстан президенті әкімшілігінде президент хаттамасының сарапшысы. 

2011 жылы — «Қасиетті жол» қоғамдық қайырымдылық қорының тең құрылтайшысы. 

2013-2015 жылдары — Nur Otan партиясы төрағасының бірінші орынбасары хатшылығы меңгерушісінің орынбасары – партияның халықаралық ынтымақтастық бөлімінің жетекішісі. 

2017-2019 жылдары — Астана қаласы әкімдігінің "Балалар үйі" КММ директоры. 

2019 жылы — «Nur Otan» партиясы жанындағы Отбасы, әйелдер мәселелері және балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің төрағасы. 

2019-2021 жылдары — Нұрсұлтан Назарбаев Қоры жанындағы «Қамқорлық қоры» корпоративтік қорының басшысы. 

2022 жылдан бастап "Аманат" партиясының Отбасы және халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі республикалық қоғамдық кеңесінің жетекшісі қызметтерін атқарған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Динара Зәкиева ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл лауазымына тағайындалды
2. ↑  Динара Зәкиева еліміздің Бала құқықтары жөніндегі уәкілі болды. nur.kz.
**Ивонн Фаррелл** (1951 жылы) — ирландиялық сәулетші және ғалым. 2008 жылы Миландағы Боккони университетінің ғимараты үшін World Building of the Year марапатын иеленген Grafton Architects ұйымының бірлескен құрылтайшысы. 2016 жылы Лима, Перудағы Universidad de Ingeniería y Tecnología ғимаратының жобасы бойынша бірінші халықаралық RIBA сыйлығын жеңіп алды және 2020 жылы Корольдік Алтын медалімен марапатталды. 2017 жылы Шелли Макнамарамен бірге 16-шы Венециялық сәулет биенналесінің кураторы болып тағайындалды. 2020 жылы Макнамарамен бірге Притцкер сәулет сыйлығына ие болды.

Мансабы
-------

Ивонн Фаррелл Дублин университетінің колледжінде сәулет өнерін оқып, 1974 жылы тәмамдаған. Ол 1977 жылы Шелли Макнамарамен бірге Дублинде Grafton Architects сәулетшілер ұйымының негізін қалады. Сонымен қатар Ивонн Фаррелл — 1990 жылдары Дублиндегі Темпл-Бар ауданын жаңғыртуға ат салысқан 91-ші сәулетшілер тобының мүшесі, негізін қалаушы.

Графтон сәулетшілері 2002 жылы Венеция биенналесінде Ирландияның атынан шығып, 2008 жылы қайтадан көрмеге қатысуға ұсынылды. Олардың Миландағы Боккони университетінің жобасы 2008 жылы World Building of the Year сыйлығына әрі үлкен танымалдыққа ие болды. 2009 жылы Дублин орталығындағы Қаржы министрлігінің ғимараты Civic Trust Award азаматтық сенім сыйлығын, сонымен қатар, Ирландия Сәулет қауымдастығының арнайы сыйлығын алды.

Фаррелл 1976 жылдан бастап Дублин университетінің колледжінде сабақ берді және 2008 жылдан бастап Швейцарияның Мендризио қаласындағы Сәулет академиясында арнайы шақырылған профессор қызметін атқарды. Ол 2010 жылы Гарвард жоғары дизайн мектебінде Кензо Танге кафедрасын басқарды және қазіргі уақытта Лозаннадағы Федералды политехникалық мектебінде сабақ береді. Ивонн Фаррелл Осло, Стокгольм, Берлаге, Йель, Буффало, Сент-Луис, Канзас-Сити және Тампа сияқты еуропалық және американдық сәулет мектептерінде дәріс оқиды.

Фаррелл — Ирландия Корольдік сәулетшілер институтының мүшесі, Британдық сәулетшілер Корольдік институтының құрметті мүшесі және Ирландияның өнер ұйымы Aosdána-ның сайланған мүшесі. Ол Дублин университеті колледжінің адъюнкт-профессоры қызметін де атқарады. 2019 жылдың қараша айында Фаррелл және оның Grafton Architects ұйымындағы серіктесі Шелли Макнамара Nui Galway құрметті атағына ие болды, ал 2019 жылдың сәуірінде олар Дублиннің Тринити колледжінің құрметті докторлық дәрежесін алды. Ивонн Фаррелл және Макнамара 2020 жылы Притцкер сәулет сыйлығын жеңіп алып, осы марапатқа ие болған төртінші және бесінші әйел атанды.

Сілтемелер
----------

* Ивонн Фаррелл сәулет сызбалары
* Grafton Architects веб-сайты

Дереккөздер
-----------



1. ↑  Yvonne Farrell
2. ↑  RIBA International Awards 2021
3. ↑  Grafton Architects wins 2020 RIBA Royal Gold Medal
4. ↑  Yvonne Farrell And Shelley McNamara Appointed Curators Of Venice Architecture Biennale
5. ↑  Universita Luigi Bocconi by Grafton Architects
6. ↑  Venice Architecture Biennale to be curated by UCD adjunct professors
7. ↑  Honorary Degrees 2018-19
8. ↑  Pritzker Prize 2020
**Ақсақ құлан** - халық күйі. Ерте заманда Жошы ханның ұлы құлын аулауға шығып, үйірді бастап жүрген басшы құланды жаралайды. Ызалы құлан аңшыға тап беріп, оны өлтіреді. Жошы хан бір сұмдықтың болғанын сезіп, баласы туралы жаман хабар әкелген адамның көмейіне қорғасын құямын дейді. Сол кезде бір жігіт келіп домбыра алып, бір күйді тарта жөнеледі. Хан осы күй арқылы бәрін түсінеді, сөйтіп, сертін бұзбас үшін, домбыраның көмейіне қорғасын құйғызады.

 
Ақсақ құлан - XIII ғасырда шыққан халық күйі.

Тарихы
------

Ертеде ел билеген қатал Жошы хан өмір сүріпті. Оның бала дегенде жалғыз ұлы болыпты. Бір күні баласы аңға шығар алдында әкесі жаман түс көріп, баласын тоқтатқысы келеді. Баласы әке сөзіне мән бермей, нөкерлерін ертіп, ұзақ жолға шығады.Біршама уақыт өткен соң, жазық далада бір топ құланның жайылып жүргенін көреді. Бала құланды қуып жүріп, алысқа ұзап кеткенін байқамай қалады. Хан баласының атқан оғы құланның аяғына тиеді.Құлан хан баласына қарсы шығып, оны теуіп өлтіреді. Арада біразуақыт өтеді. Хан нөкерлері баланың қазасын әкесіне қалай естіртуді білмейді. Хан жүрегі сезгендей, «Кімде- кім баламды естірте келсе, сол кісінің көмейіне қорғасын құйдыртам» — дейді. Сол елде асқан күйші қазаны естіртетін болып, сарайға келіп, хан алдында күй тарта береді. Ханның көз алдына баласының қандай жағдайда қайтыс болғаны елестейді. Күйші барлығын күй тілінде жеткізген екен. Сонда хан: «Балам өлген екен ғой, мына кісінің көмейіне қорғасын балқытып құйыңдар»- деп жарлық береді.
Дат тақсыр! – дейді күйші. – Бәлкім жаманат хабарды жеткізген домбырам шығар.
Амалы таусылған хан баласының қазасын естірткен домбыраның шанағына қорғасын құйдырады

Аңыз әңгімелерде осы оқиғаға байланысты «Ақсақ құлан» күйін ХІІІ ғасырда өткен, атақты күйші Ершедегей деген адам шығарған екен.
**Ибуфен**

Фармакологиялық тобы
--------------------

Қабынуға қарсы және ревматизмге қарсы препараттар, пропион қышқылының туындысы.

Фармакодинамикасы
-----------------

Ибупрофен ыстықты түсіретін, ауруды басатын және қабынуға қарсы әсері бар пропион қышқылының туындысы. Ибупрофен әсер ету механизмі ең алдымен арахидон қышқылының простагландиндерге, простациклин және тромбоксанға айналуын реттейтін ферменті – циклооксигеназа белсенділігін төмендету есебінен простагландиндер биосинтезін бәсеңдетуге байланысты. Бұл кезде арахидон қышқылыныңциклооксигеназалы метаболизмі жолын қайтымды тежеу нәтижесінде простагландиндер концентрациясын төмендету брадикинин, эндогенді пирогендер, басқа биологиялық белсенді заттардың, оттек радикалдары және азот оксидінің түзілуінің азаюымен қатар жүреді. Қабылдағаннан кейін 30 минуттан соң дене қызуының төмендеуі әсері басталады, оның ең жоғары әсері 3 сағаттан соң байқалады.

Қолданылуы
----------

* Әртүрлі генездегі дене температурасы жағдайында:
* Суық тиіп ауырғанда
* Жедел респираторлы вирусты жұқпаларда
* Тұмауда
* Баспада (фарингитте)
* Поствакцинальді реакцияларда
* Әр түрлі ауыру синдромында:
* Тіс ауырғанда, тіс ауыртып шыққанда
* Бас ауруы, бас сақинасы
* Қимыл-тірек аппаратыныӊ жарақаты салдарынан бұлшықет, буын аурғана
* Ортаӊғы құлақ қабынуы кезіндегі құлақ ауруында

Қолдануға болмайтын жағдайлар
-----------------------------

* Препараттыӊ қандай да бір құрамдас бөлігіне, сондай-ақ қабынуға қарсы стероидты емес дәрілік препараттарға жоғары сезімталдық
* Ацетилсалицил қышқылы және қабынуға қарсы стероидты препараттарды қолданғаннан кейін мұрын бітелуі, тері бөртелері, бронх түйілуініӊ реакциялары сияқты бұрын болған аллергияныӊ қандай да бір симптомдарында
* Асқыну кезіндегі асқазан және он екі елі ішектіӊ ойық жара ауруында
* Жүктіліктіӊ соӊғы триместрінде
* Үш айға дейінгі балаларға

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Лекарстенные средства. М.Д. Машковский. Ташкент, 1998
**Миша Коллинз** - шын аты **Дмитрий Типпенс Крашник** 1974 жылы 20 тамызда туды. Американдық əртіс жəне режиссер, 《Сверхъестественное》 сериалымен танымал болған.

Өмірбаян
--------

Миша Коллинз ағасы Саша (1976) жəне екі қарындасы Даниэль жəне Элизабет болды. Миша бала болғанда оның отбасысы өте кедей болды, ол мектептін жыл сайын ауыстыратын. 1992 жылы Нортфилд мектебін бітірді. Келесі жылдары ол радиода жұмыс істеді. Колледжге түскен соң, оқуды төлеу үшін, Миша ағаш шебері болып істеді. Жасөспірім болғанда ол саясатпен айналысқысы келді, алайда, ол жұмыс оған келмейтінін тез түсініп, əртіс болғысы келді. Төрт жыл ол Чикаго университетінде білім алды. Одан кейін ол Непал жəне Тибетте бірнеше ай болды. 2006 жылы ол Карла фильмінде түсті. Бұдан басқа, Коллинз 《 Скорая помощь》, 《C.S.I. : Место преступления》 жəне 《 Зачарованные》 телесериалында түсті. 2008 жылы Коллинзді 《Сверхъестественное 》 сериалына Кастиэль періштесін ойнауға шақырды.
**1992 жылдың жазы** (дат. *Sommeren 92*) — режиссер Каспер Барфоедтің 2015 жылы түсірілген фильмі.

Сюжет
-----

Сюжеті мынадай. 90-жылдары Дания құрамасының бапкері боп Рихард Меллер-Нильсен тағайындалады. Меллер-Нильсенге құраманы жаттықтыру оңайға соқпайды. Құраманың Ян Хайнце, Микаэль Лаудруп секілді белді футболшылары бұны мойындамайды да, Еуропа чемпионатына қатысудан бас тартады. Бапкер оған мойымай, өз жоспары бойынша жұмыс жасауын тоқтатпайды.

Дания чемпионаты нашар бастайды. Соңғы турдың 78-минутына дейін оларды ешкім жартылай финалға шығады деп ойламайды. Осы уақытта күтпеген жерде Франция қақпасына гол соғып, жартылай финал жолдамасын жұлып әкетеді. Жартылай финалда Нидерланд құрамасын қапы қалдырып, финалға шығады.

Финалдан алдын футболшылар радио тыңдап отырады, радиода әлдебіреу «Дания финалға шықты, бірақ бәрібір 80-жылдардағыдай күші емес» деп жатқанын естиді де, бапкер:

— Өшіріңдер! — дейді. Радио өшеді. Сонда бапкер былай дейді.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *— Сексенінші жылдар артта қалды. Өтіп кетті, енді маңызсыз. Қазір құрамада Элькяр жоқ. Арнесен де жоқ. Микаэль Лаудруп та жоқ. Бар болған күнде де, мен оларды қосалқы құрамда отырғызып қояр ем. Қазір командада маған қажетті футболшылардың бәрі бар. Мен өз арманымдағыдай команда жасақтай алдым, — деп футболшыларға жігер береді.* | » |

Дания финалда Германияны 2:0 есебімен ұтып, Еуропа чемпионы атанады. Футболшылар өз бапкерінің мықтылығын амалсыз мойындайды.

Актерлер
--------

* Ульрих Томсен — *Рихард Меллер Нильсен*
* Хеннинг Енсен — *Ка Иохансеен*
* Миккель Боэ Фёльсгор — *Ким Вильфорд*
* Сирон Бьёрн Мелвиль — *Бриан Лаудруп*
* Эсбен Смед — *Ион Йенсен*

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Кино поиск сайтында
**Тау қунақтар туысы ( Leucosticte )** – Қазақстандағы қунақ туысына жататын 18 туыстың біреуі. Дене мөлшері торғайдай ( 17 -35 г ) қунақ тұқымдас құстар , тау қунақтар туысына жататын құстардың дене бітімі – тығыз , қанаты – ұзын , үшкір , бастың жарты мөлшеріндей конус пішінді тұмсығы бар , жабын қауырсындарының реңінде сұр және қоңырқай реңктер басымырақ болады. Дәнмен қоректенеді , тіпті балапандарын да дәнмен қоректендіреді. Жануартекті азықтарды тек қана өсімдіктекті азықтармен қоспалап жейді. Биік таулардың ашық кеңістіктерінде мекендейді. Отырықшы - көшпенді құстар , сонымен бірге көшпенділігі негізінде жоғары сипатты немесе әр түрлі тәртіптегі жұптастарға орын ауыстырады. Өте қауымшыл құстар. Тіпті шоғырласып орнықпаған құс түрлері жеке жұп болып өмір сүреді , оңай жиналып , үлкен үйір түзеді. 
Орталық Азия , Сібір және Солтүстік Американың биік тауларында мекендейтін бірнеше түрлерден туыс түзіледі. Қазақстан тауларында 3 түрі – аршашыл , інжурең және бұлдыр қунақтар кездеседі .

Дереккөздер
-----------

К45 Құстар.Мектеп энциклопедиясы («Қазақстан жануарлары» сериясы ).Алматы : Атамұра , 2010. – 352 бет ). Ковшарь А.Ф. Ковшарь В. А.
**Пушту тілі** (Пушту: پښتو), пушту немесе ауған тілі-Ауғанстанда (8млн-дай,1971), одан басқа да жерлерде, негізінен, Пәкістанда тұратын ауғандардың тілі. Шығыс иран тілдері тобына жатады. Пушту тілінде бірнеше диалекті мен говор бар. Олар фонетикалық және грамматикалық белгілеріне қарай оңт.-батыс (кандагар деп те аталады) және сол.шығыс(немесе пешавар) деп аталатын екі диалектілік топқа бөлінеді. Осы екеуінің негізінде қалыптасқан екі әдеби тілі бар(қ. Ауғанстан әдебиет және өнер саласы). Жазуда араб-парсы алфавитін қолданады. 1964 жылғы конституция бойынша пушту және дари ресми тіл болып саналады. Жалпы алғанда Пушту тілінде 20 млн-дай адам сөйлейді.

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы
Кюй Цезарь Антонович(18.1.1835, Вильнюс-,-26.3.1918, Петроград)- орыс композиторы, музыканың сыншысы, инженер-генерал. 1849ж. С. Монюшкодан музыка теориясы бойынша сабақ алды.1856 жылы М.А. Балакиревпен танысты. 1857 дылы Петербургтегі Инженерлік академияны бітірісімен, сол әскери академияда сабақ берді (1878 жылдан профессор болды). Ол фортепьянолық миниатюралар, романстар (250-дей), 4 сюита,скрипка,хрға арналған шығармалар және 14 опера жазды. Опералары: "Вильям Ратклиф" (1869ж. қойылды), "Анджело" (1876 жылы қойылды), т.б. Ол- орыс балалар операсының алғашқы үлгілерін жасаушылардың бірі. Музыка сыншысы ретінде "Санк-Петербургские ведомости" т.б. газет, журналда сын мақалар бастырып тұрды.

Дереккөздер
-----------

Қазақ Совет Энциклопедиясы
**Дмитрий Александрович Зинчук** (1937 жылы туған), журналист.

Өмірбаяны
---------

КазМУ-ді (1968), Алматы Жоғары партия мектебін (1982) бітірген. *«Джезказганский рабочий»* қалалық газетінің әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі, редақтордың орынбасары. *«Темиртауский рабочий»* газетінің редақторы, Теміртау қалалық партия комитетінің бөлім меңгерушісі, облыстық телерадио комитетте бас редақтор, төра-ғасыныңорынбасары, 1974-1980 жылы және 1989-2000 жылыоблыстық «Индустриальная Караганда» газеті бас редақторының 1-орынбасарықызметін атқарды. Қазақстан Журналистер одағысыйлығының лауреаты. Өлкенің еңбек адамдары туралы көптеген очерктер, суреттемелердің авторы.

Марапаттары
-----------

5 медальмен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
Ұлттық аза тұтудың символы - төмен түсірілген мемлекеттік ту
**Ұлттық аза тұту** немесе **мемлекеттік аза тұту** — мемлекет билігі елдегі қайғы-қасіретті білдіру үшін жариялаған күн немесе одан да көп уақыт. Қайғы-қасіретті білдіру тәсілі ретінде аза тұту кезеңінде жалаулар түсірілуі мүмкін; мектептерде арнайы білім беру бағдарламалары өткізілуі мүмкін; ойын-сауық мекемелері толығымен жабылғанға дейін ойын-сауық іс-шаралары шектелуі мүмкін. Көптеген елдерде ұлттық аза тұту жарияланғанымен, нақты критерийлер әдетте заңмен белгіленбейді. Дәстүр бойынша, қайғылы оқиға мемлекет қайраткерлері мен ұлттық батырлардың өлімі мен жерлеу рәсімі, сондай — ақ көптеген адам шығынын тудырған оқиғалар-табиғи апаттар, апаттар, террорлық шабуылдар мен соғыстар болуы мүмкін.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Asa Kasher.* Collective Emotions and National Mourning // Dying and Death: Inter-disciplinary Perspectives. — Rodopi, 2007. — С. 22. — 233 с. — ISBN 9042022450.

Тағы қараңыз
------------

* Қазақстандағы ұлттық аза тұту күндері
**Көненің көзі**, **Ескінің көзі** – өткен өмірдің куәгері саналатын қарт адамдар мен ескі бұйымдарды білдіретін ортақ ұғым.

Айырықша заттар
---------------

Көненің көзі қатарында ертерек заманда қолданыста болған, өзінің пошымы, сымбаты, түр-түсі мен жасалу ерекшелігі өзгеден айырықша заттар жатады. Ата-бабадан сақталып жеткен көненің көзі деп саналатын жәдігер қатарына көбінесе киім-кешек, қару-жарақ, ер-тұрман, музыка аспаптары, ыдыс-аяқ, әшекейлік және басқа да түрлі бұйымдар жатады. Әсіресе, халқына беделді жандардың, сондай-ақ, батырлар мен ұзақ жасаған адамдардың тұтынған заттары айрықша қасиетті деп саналған. Дәстүрлі ортада мұндай заттарды «атаның көзі» немесе «апаның көзі» деп қастерлеп, төрге іліп қойған. Киесі атуы мүмкін деп басқаға тарту етуге немесе аяқасты етуге тыйым салынған. Адам дүниеден озғаннан кейін аза ғұрыптарының қатарында "ақырет сандықты" ашу немесе "боқшасын ашу" деп аталатын жора кезінде әлгі бұйымдарды оның артындағы жақындары бөлісіп алады. Марқұмның көзі тірісінде тұтынған жеке бұйымдары, ерекше заттары қадірлі деп есептеледі. Оны "тәбәрік" деп те атайды.  

Сонымен қатар, дәстүрлі қазақы ортада ата-баба жолының қағидалары, жол-жоралғыларды жете білетін, ертеректегі оқиғаларды, құбылыстарды және т.б. жайттарды көзімен көрген, бойына сіңірген жасы үлкен адамдарды да "көненің көзі" деп атайды. Сондықтан, жасы кішілер бұрынырақта қолданылған жол-жоралғы, емшілік, қызықты оқиғаларды және т.б. білмегендерін көненің көзі деп қарттардан сұрастырып отырған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ҚАЗАҚТЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР, ҰҒЫМДАР МЕН АТАУЛАРЫНЫҢ ДӘСТҮРЛI ЖҮЙЕСI. Энциклопедия. – Алматы: РПК "СЛОН", 2012. – (илл.) ISBN 978-601-7026-17-23-том: К – Қ – 736 бет.ISBN 978-601-7026-21-9

Әдебиет
-------

* ҚР ҰМ – материалдарынан;
* ОМЭЭ – материалдарынан.
**Көроғлы атырабы** (түрікм. *Görogly etraby*) — Түрікменстанның Дашоғыз уәлаятындағы атырап.

Әкімшілік орталығы — Көроғлы қаласы.

Тарихы
------

1925 жылы қаңтарда Тахта аудандық шуросының негізінде Түрікмен КСР Ташауыз округінің **Тахта ауданы** болып құрылды. 1930 жылы шілдеде Ташауыз округі таратылып, Тахта ауданы Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды.

1932 жылы ақпанда аудан қалпына келтірілген Ташауыз округіне берілді. 1939 жылы қарашада Ташауыз округі таратылып, Тахта ауданы жаңадан құрылған Ташауыз облысына берілді.

1963 жылы қаңтарда Ташауыз облысы таратылып, Тахта ауданы Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды. 1970 жылы желтоқсанда аудан қалпына келтірілген Ташауыз облысына берілді.

1992 жылы Тахта ауданы Тақта атырабы болып өзгертіліп, Дашоғыз уәлаятының құрамына кірді, содан кейін **Көроғлы атырабы** атауын алды.

Сілтеме
-------

* Дүниежүзілік тарихи жоба
**Соқырішек** немесе **Соқыр ішек** (лат.: Caecum, Coecum немесе Cecum) — бұл аппендикстің, іштің оң жақ төменгі бөлігінде тоқ ішекке жанаса жалғаса біткен ұзындығы саусақтай қалташаның қабынуынан пайда болатын ауру. Қабынған аппендикс жарылып, көк еттің тоқ ішек — талаурауына соқтыруы мүмкін.

Іш құрылысының (көк еттің) талаурауы — ішек қуысына қауіпті инфекция түсіретін қатты асқынған ауру. Ол аппендикстің немесе ішектің басқа бөлігінің жарылуынан пайда болады.

Соқырішек ауруының белгілері
----------------------------

* Басты белгісі — іштің үздіксіз ауырған үстіне ауыра беруі;
* Ауыру белгісі көбінесе кіндік түбінен басталып, содан соң іле оң жақ төменгі бөлікке ауысады;
* Адамның асқа тәбеті жойылып, жүрегі айныйды, құсады, үлкен дәреті жүрмейді, аздап қызу көтеріледі.
* Соқырішек немесе талаурау ауруларына қатысты тексеру.

Сырқат адамды жөтелдіртіңіз де, жөтелдің ішті қатты ауыртып, не ауыртпайтынын бақылаңыз;
Немесе баяу, бірақ іштің шаптан солға таман және сәл жоғарырақ бөлігін ауырғанша қаттырақ батырып басыңыз.
Содан соң қолыңызды тез тартып алыңыз.

Егер де қолды жіберіп қалған кезде іштің оқыс қатты ауырғаны сезілсе, онда мұның соқырішек немесе талаурау болуы әбден ықтимал.
Егер де осы қимылдан оқыс қатты ауырғандық белгісі сезілмесе, онда осы тәсілді оң жақ шаптың аумағына да қолданып көріңіз.

Егер аурудың соқырішек немесе талаурау екендігіне көз жеткізгендей болсаңыз онда:

* Дәрігерлік көмек көрсетудің шұғыл шараларын қарастырыңыз;
* Сырқат адамды оған операция жасауға мүмкіндігі бар жерге жеткізуге қолдан келгенше тырысыңыз;
* Оған ауыздан ештеңе ішкізбеңіз және клизма да жасамаңыз. Шөлдеу, сусау белгілері байқалғанда да ғана жұтымдатып су немесе судың орнын алмастыратын сусыннан басқа ештеңе бермеңіз.
* Сырқат адам толық тыныштықта жартылай отырған қалыпта жайғасуы керек.

Жиілік және таралуы
-------------------

Аппендицит кез келген жаста, көбінесе жас және орта жаста көрінеді; әйелдер ерлерге қарағанда жиі ауырады. Жіті аппендицит аурушаңдығы жылына 1000 адамға шаққанда 4-5 жағдайды құрайды. Құрсақ қуысы мүшелерінің жіті хирургиялық аурулары арасында жедел аппендицит 89,1% құрайды(1 орында). Жедел аппендицит-перитонит дамуының ең жиі себебі.

Дереккөздер
-----------

* **Вернер, Дэвид**. Халыққа медициналық жәрдем көрсету жөніндегі (Анықтамалық). Қазақ тіліне аударғандар: Айымбетов М, Бермаханов А.—Алматы: "Демалыс", "Қазақстан", 1994— 506 бет.

ISBN 5-615-01453-9
**О́льга Влади́мировна Во́лкова** (бұрығы тегі: Политова, туғ. 15 сәуірде 1939 жылы, Ленинград, КСРО ) —ресей және кеңес театр мен киноның актрисасы.Ресейдің халық әртісі(1993).

Биография
---------

Ольга Волкова 15 сәуірде 1939 жылы Ленинград қаласында туған.1960 жылы ол Ленинград ТЮЗінің актер студиясың(Леонид Макарьев шебері) бітірді.1957-1970 жылы Ленинград ТЮЗінің сахнасында ойнаған,ал 1970-1976 жылы Н. П. Акимов атындағы академия театрының актрисасы болды.

1976-1992 жылдары М.Горький атындағы Ленинград академия үлкен драма театрының труппасына кірді,ал 1992-199 жылдары Г.А.Товстоногов атындағы Үлкен драма театрының Ресей мемлекеттік академия театрының актрисасы болды.

1993 жылы Ресейдің халық әртісі атағфын алды.

2013 жылы Бірінші арнаның "Между нами девочками" бағдарламаның жүргізушісі болды .

Сілтемелер
----------
**Астрономиялық навигация** немесе **Астротүзету** - космостық ұшу аппараты гиростабилизацияланған платформасының бұрыштық жағдайын жұлдыз, т.б. аспан денелерінің орнын анықтайтын астроқұрылғы сигналдары бойынша түзету.

Көкжиек деңгейінен Күннің көтерілуін анықтау үшін секстантты қолдануы
Ұзақ уақыт жұмыс істеу салдарынан платформаның бұрыштық жағдайы бұзылған кезде, Астрономиялық навигация қолданылады. Мұнда ғарыштық ұшу аппаратының Күн жүйесіндегі бір денемен (Күнмен, ғаламшарлармен, ғаламшар серіктерімен) жалғасатын сызықтар аралығындағы бұрышы немесе осы сызықтың белгілі бір "қозғалмайтын" жұлдыз бағытымен жасайтын бұрышы өлшенеді. Сөйтіп ғарыштық ұшу аппаратының Күн жүйесіндегі орны анықталады. 

Астрономиялық навигациялау жүйесінің сезгіш элементтері қызметін астроқұрылғылар, күн құрылғылар атқарады. Жанынан спутник өтіп бара жатқан ғаламшар жиегінен жұлдыздың көріну мезетін анықтау арқылы бұрыш өлшеу әдісі де Астрономиялық навигация түріне жатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том
**Гүлжан Жаңабергенқызы Нақыпова** (1991 жылы 31 мамырда туған, Қызылорда) — қазақстандық спортшы, джиу-джитсудан спорт шебері.

Өмірбаяны
---------

Сәулетші-жобалаушы Жаңаберген Нақыповтың және қаржыгер-қазынашы Шәрипа Нақыпованың отбасында туып өскен. 6 жасынан бастап би және музыкамен айналысты. Фортепиано классы бойынша яқталған білімі бар. Балалық шақтан бастап спортпен әуестенеді, бірақ джиу-джитсуға ересек жасында келді. 2017 жылдан бастап джиу-джитсу бойынша ҚР Ұлттық құрамасының құрамында Қазақстанды әлемдік аренада көрсете бастады.

Білімі
------

Қазақ-Американ университетін «Халықаралық қатынастар» мамандығы бойынша бітірген. Оқуды қызыл дипломға бітірді. Бакалавриат бағдарламасын бітіргеннен кейін Испанияға оқуға кетіп, бизнес және туризм саласындағы магистр дәрежесін алды.

Танымалдығы
-----------

2017 жылы Лос Анжелесте өткен әлем чемпионатынан кейін жанкүйерлерінің бірі Гүлжан туралы YouTube әлеуметтік желісіне "Джиу-джитсудегі ең тартымды қыз — Гүлжан Нақыпова" атты бейне жазба салды. Бейне жазбаны 1,5 млн-нан астам адам қарап шықты. Оның фотосуреттері мен әлеуметтік желілерден алынған бейнелері бүкіл ғаламтор желісінде таралды. Танымалдықтың екінші легін спортшы қыз 2018 жылы Индонезияның танымал қорғаушысы және шоумен, жанкүйері Hotman Paris Hutopea өзінің Instagram парақшасында спортшы қыздың өнеріне тамсанған пікірі туралы бейне жазбаның таралуы себепші болды. Осыдан кейін Гүлжан Индонезияда өте танымал болды және күн сайын Оңтүстік-шығыс Азиядағы өзінің жанкүйерлерінен жүздеген хаттар алып отырды.

Қоғамдық өмірі
--------------

2018 жылдың 24 қазанында Астана қаласы әкімдігінің жобасы аясында Гүлжан қатаң режимдегі колонияға барып, жүздеген бас бостандығынан айрылған азаматтар алдында сөз сөйледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Дерзкая Гульжан Накипова  (орыс.).  prosports.kz.
2. ↑  100 новых имён: ГУЛЬЖАН НАКИПОВА - ДИРЕКТОР АГЕНТСТВА «EDUCATION BEST»  (орыс.).  ru.kyzylorda-news.kz.
3. ↑  Сборная Казахстана по джиу-джитсу готовится к чемпионату мира  (орыс.).  24.kz.
4. ↑  Топ-5 самых сексуальных спортсменок Казахстана  (орыс.).  comode.kz.
5. ↑  Испанская сказка или как сбываются мечты!  (орыс.).  neupusti.net.
6. ↑  Самая Привлекательная Девушка в ДЖИУ-ДЖИТСУ - Гульжан Накипова  (орыс.).  youtube.com.(қолжетпейтін сілтеме)
7. ↑  Казахстанку признали одной из самых привлекательных спортсменок мира  (орыс.).  sports.kz.
8. ↑  Foto Gulzhan Nakipova Atlet Jiu Jitsu yang Cantik Bak Model.  jabar.tribunnews.com.
9. ↑  Известные спортсмены встретились с осужденными  (орыс.).  astana.gov.kz.(қолжетпейтін сілтеме)
**Ақдөң (Ақдің) қорықшасы** – республикалық маңызға ие зоологиялық қорықша. Ерейментау тауының орталық бөлігінде 1971 жылы ұйымдастырылған.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Сарыбел ауданының солтүстік бөлігінде Молодёжный кентінің солтүстігінде — 40 км жерде орналасқан. Ауданы 3000 га. Қорықшаның аты кейбір әдебиеттерде "Белодымский" деп те айтылады. Қорықша жері арқылы батыстан шығысқа қарай Тасбұлақ өзені ағады.

Флорасы иен фаунасы
-------------------

Далалық селеулі өсімдіктер басым. Кей жерінде итмұрын, үшқат бұталары, таудың жартасты жерінде ұсақ жапырақты үшқат, қарақат, зерек (бөріқарақат), ырғай, ал өзен аңғарларында мойыл, долана, қандыағаш өседі. Жануарларға да бай. Құстардың 80-нен астам түрі (құр, кекілік, шіл т.б.), сүтқоректілердің 33 түрі (аққоян, борсық, түлкі, қарсақ, елік, кірпі, дала суыры немесе байбақ, ақкіс, аққалақ, сасық күзен т.б.) мекен етеді. Қорықшада мекен ететін бүркіт, арқар қорғауға алынып, Қазақстанның "Қызыл кітабына"енгізілген (1996).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ҚР табиғаты 3т.
**Қарғалы** – Есіл алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Сарыбел ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 40 км, су жиналатын алабы 315 км2.

Бастауы
-------

Бастауын Нияз тауларының солтүстік-батысындағы бұлақтардан алып, Есіл ауылынан төменде Есіл өзеніне оң жағынан құяды. Жалпы ұзындығы 50 км болатын 30-дан астам саласы бар.

Гидрологиясы
------------

Өзен арнасы жағалауының басым бөлігі жарқабақты, төменгі ағысының сол жағалауы биіктігі 6-8 м, кейде жартасты келеді. Арнасында жыл бойы су болады. Қараша айының 2-бөлігінде суы қатып, сәуірдің 2-онкүндігінде ериді. Өзен бойында бірнеше елді мекендер, оқушылар лагері, қыстау, жайлаулар орналасқан. Алабының басым бөлігі жыртылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
Ната́лия Петро́вна Сайко́ (12 қантарда 1948, Таллин, КСРО) — кеңес және ресей театр мен киноның актрисасы,Ресей Федерациясының еңбегі сінген әртісі (1989).

Биография
---------

Наталия Сайко 12 қантарда 1948 жылы Таллинде туған.Сол жерде оның кіші кездері өткен.Бала кезінде Наталия мұғалім,балерина немесе дәрігер болуға армандады.Бірақ бір туристтік Ленинград саяхат барлыған өзгерді және Наталия Үлкен драма театрының актрисасы болады деп айтты.

1970 жылы Наталия Б.В.Щукин атындағы театр училищесің бітірді.1970 жылдан бастап-Таганкадағы мәскеу театрының актрисасы.1993 жылдан- «Содружества актёров Таганки» актрисасы (Николай Губенко жетекшілігімен). 1970-1980- жылдары ол киноде көп түсті.

Марапаттар мен атақтар
----------------------

Прагадағы МТФ сыйлығының лауреаты(1970).

Ресей Федерацияның еңбегі сінген әртісі(1989).

Сәлтемелер
----------
**Әбілжан Ұмышұлы Ұмышев** 1912 жылы бұрынғы Көкшетау, Ақмола облысындағы Зеренді ауылында дүниеге келген. 1957 жылы Социалистік Еңбек Ері атағын алған. Еңбек жолын 1930 жылы мұғалім болудан бастаған. Ұлы Отан соғысы жылдары және одан кейін аудандық жер бөлімінің бастығы, Көкшетау аудандық партия комитетінің хатшысы, Володар аудандық ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы, Грачев МТС­–нің директоры, Чистопол аудандық атқару комитетінің төрағасы (қазіргі Ғ.Мүсірепов атындағы аудан) қызметтерін атқарған.
1989 жылы қайтыс болды.

Дереккөздер
-----------

Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. "Алматыкітап баспасы", 2009
**Кенен** – Теңіз көлінің батысындағы шоқы.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданында орналасқан. Терісаққан өзенінің аңғарында.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 366 м. Солтүстіктен оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-ге созылып жатыр, енді жері 4 км. Беткейі жайпақ, пішіні доға тәрізді келген. Оңтүстік беткейінде тау жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Солтүстігінде Ащылы төбесі, оңтүстігінде Сарыдоңғал шоқысы, батысында Лек төбесі орналасқан.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Пермь жүйесі жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан аралас астық тұқымдас өсімдіктер, бұталар өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
2. ↑  Тараз энциклопедиясы
{{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}}globs**Анже университеті- француз университеті, Нанта академиясына жатады. 1971 жылы ашылған.**

Тарихы
------

Университет тарихы орта ғасырда басталады,Франция королі Карл V өз жарлығымен құқық,теология және медицина университетінің негізін қалайды. 1462 жылы рим папасы Евгений IV ресми түрде мойындайды.1875 жылы университет атауы Батыс Католиктік Университеті болып өзгереді.1971 Анжеде заманауи университет құрылды ғылыми университет орталығы базасында,технологиялық университет институты, заңды университет колледжі,филологиялық университет колледжі. Осылай Анжеде екі университет бар: мемлекеттік Анже Университеті және жеке меншік Батыс Католикалық Университеті

Құрылымы
--------

Анже университетінде 6 факультет, технологиялық институт және де инженерлік мектеп бар.

**Факультеттер:**

* Тіл,филилогия және гуманитарлық ғылым факультеті.
* Құқық,экономика және басқару факультеті.
* Нақты ғылым факультеті.
* Медицина факультеті.
* Фармацевтика және денсаулық инженерия факультеті
* IMIS-ESTHUA-ITBS Институты техникалық қызмет көрсету, жылжымайтын мүлік және қауіпсіздік саласындағы жоғары білім, туризм және мейманханалық бизнес, инженерия туризм, ғимараттарды және қызмет көрсету саласы

Сілтеме
-------

* Университет Анже

Дереккөз
--------
**Гүлсім Әбдірахманова**(12.12.1917 Қарағанды облысы Нұра ауданы — 7.10.1970 Семей) —актриса, Қазақстанның халық артисі (1964).

Алматы театр көркемсурет училищесін бітірген (1937). Сол жылдан бастап өмірінің соңына дейін Семей музыкалық драма театрында актер болды. Ол музыкалық һәм драмалық қойылымдарда бірдей ойнап, көп қырлы талантымен көрермен қауымның құрметіне бөленді. Осы театрдың әр кезеңде қойылған, М. Әуезов қаламынан туған "Еңлік — Кебегі" Еңлік, "Қарақыпшақ Қобландыдағы" Қарлыға, "Айман — Шолпандағы" Айман, Теңге, "Түнгі сарындағы" Жүзтайлақ, "Қарагөздегі" Маржан, Ә.Тәжібаевпен бірігіп жазған "Ақ қайыңдағы" Алтыншаш рөлдерін келістіріп ойнады. Өз замандастарының бейнесін жасауда да Әбдірахманованың еңбегі зор. Жер — Ана (Ш. Айтматовтың "Ана — Жер — Анасы" бойынша), милиционер әйел (Қ. Шаңғытбаев пен К. Байсейітовтың "Ой, жігіттерінде") т.б. рөлдер оның актерлік шеберлігін танытты. Актрисаның драм. қабілетімен бірге, тамаша әншілік өнері көптеген музыкалық қойылымдарда ойнауға мүмкіндік берді. Олардың ішінде — Софья (Б.А. Александровтың "Малиновкадағы тойында"), Ақжүніс (С. Камалов пен Е.Г. Брусиловскийдің "Ер Тарғынында"), Қамқа (Ғ. Мүсірепов пен Е.Г. Брусиловскийдің "Қыз Жібегінде"), Телли (У. Гаджибековтің "Аршин мал аланында"), Клементина мен Елена (И.Ю. Дунаевскийдің "Еркін желі" мен "Шалқар теңізінде") т.б. рөлдердің актрисаның шығармашылық жолында ерекше орны бар. Ол өзінің жарқын өнерімен театрдың драмалық һәм музыкалық келбетінің қалыптасуына мол үлес қосты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
2. ↑  Мұхтар Әуезов энциклопедиясы - Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8
**Австрия-Италия соғыстары** (1848-49, 1866).

1848-49 жылдардағы соғыс
------------------------

*1848-49 жылдардағы соғыс* - Италия халқының Австрия үстемдігіне қарсы азаттық соғыс. 1848-49 ж. итальян мемлекеттерінде өріс алған буржуазиялық революциямен тығыз байланысты болды. Австрия әскерлері Ломбардия мен Венецияда қуылғаннан кейін, Сардиния (Пьенмонт) корольдығы Австрияға қарсы соғыс жариялады (1848 ж. 25 наурыз). Бірақ революцияның өрлеуінен қорыққан билеуші топтардың опасыздығынан1848 ж. 25 шілдеде Кустоца іргесінде итальян әскерлері жеңілді. Пьемонт королы Карл Альберт Австриямен масқаралық уақытша бітім жасасып, Ломбардинияны Австрияға қайтарды. Халық бұқарасының қысымымен Пьемонт королы 1849 ж. 20 наурызда соғыс қимылдарын қайта бастауға мәжбүр болды. 23 наурызда Новара тұсында Пьемонт әскерлері талқандалып, жаңадан жасасқан бітім (1849 ж. 6 тамыз) бойынша Ломбардиния мен Венеция Австрияның қол астында келді.

1866 жылғы соғыс
----------------

*1866 жылғы соғыс* - Австрия үстемдігіне қарсы Италияның ұлт-азаттық соғысы. Италия Пруссиямен одақтасты, 24 шілдеде Кустоца маңыдағы шайқаста итальян армиясы ауыр жеңіліске ұшырады. Тек Дж.Гарибальди корпусы ғана жеңіске жетіп, Тарольға қарай тез алға басты. Бірақ австриялықтар түпкілікті жеңіске жете алмады. 3 шілдеде Садова төңірегінде пруссиялықтар австриялықтарды талқадады. Бұл италиялықтардың Венеция аймағы мен Тирольға қайта шабуыл жасауына мүмкідік берді. Италия флоты да теңізге шықты. 20 шілдеде Лисса аралы маңында Австрия флоты Италия флотын күл-талқан етті. 26 шілдеде Наполеон ІІІ-ің араласуымен Пруссия Италиямен алды-ала келіспей-ақ Австриямен уақытша бітім жасасты. Италия мен Австрия арасында уақытша бітім 10 тамызда жасалды. 3 қазанда Венада бітім шартына қол қойылды. Австрия Венеция облысын Наполеон ІІІ-ге берді; ол оны Италияға қайтарды. Гарибальди отрядтары азат еткен Триест, Трентиво, Оңтүстік Тироль 1-ші дүние жүздік соғыстың аяғына дейін Австрияның қарамағында қалды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972
**Кезеңшабдыра**, *Кезеңшабыр* – Мұзбел қыратының оңтүстік-батысындағы шоқылар.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданы Ақтүбек ауылының оңтүстік-шығысында 27 км жерде орналасқан. Құланөтпес өзенінің аңғарында.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 422 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 13 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 км. Тіктеу келген беткейлері етегіндегі ұсақ шоқылар мен дөңді жазықтарға ұласады. Баурайындағы бұлақтардан Жаманкөң, Құланөтпес өзендерінің салалары бастау алады. Солтүстік беткейі Кезең шоқыларымен жалғасады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Пермь жүйесінің төменгі бөлімінің жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, жусан, ажырық, шалғынды дала өсімдіктері өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ энциклопедиясы"
Alla Demidova3
**Алла Сергеевна Демидова** (29 қыркүйек 1936, Мәскеу) — Таганкадағы театрда кеңінен танымал болған және отандық өнердің тарихына "ең маңызды және стильді орыс актрисаларының бірі" деген атпен тарихқа енген кеңестік және ресейлік кино және театр актрисасы, РКФСР халық әртісі (1984)

Биографиясы
-----------

Алла Демидова 1936 жылы 29 қыркүйекте Мәскеу қаласында дүниеге келген. Әкесі Сергей Алексеевич Демидов алтын өндіретін кәсіпкерлер отбасынан шыққан, 1932 жылы репрессияға ұшырайды, бірақ көп кешікпей бостандыққа шығады. Бірнеше жыл өткеннен кейін С.А. Демидов өз еркімен майданға аттанып, 1944 жылы Варшаваны алу кезінде қаза табады. Қызында әкесі туралы естелік өте аз сақталған: «... Әкем фронттан демалыс алып үйге келгенде екеуміз тауға барып сырғанақ тептік. Мен оның артында аяғына жабысып алып отырғаным есімде...» «... Әкемді сүйіспеншілікпен еске алатындай, менің балалық шағымда ол туралы естелік өте аз сақталған...», - деп жазады.

Демидова соғыс кезінде Владимирдегі әжесінің қолында болады. Соғыс аяқталған соң оны анасы Александра Дмитриевна Демидова (қыз кезіндегі тегі - Харченко) тәрбиелейді. Ол МГУ-дің экономика факультетінде кибернетика және экономикалық бағдарламалау мамандығы бойынша кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді.

Алла Демидова 5 жасар кезінде болашағы туралы берген үлкендердің сұрақтарына «ұлы актриса» боламын деп жауап беретін. Мектеп театрында оған әйелдердің рөлін ойнауды ұсынбайды. Бірақ ол «Гроза» атты шығармадан Катеринаның монологы мен «Анна Каренинадан» үзінді оқып өз бетінше дайындалады.

### Кәсіби мансабының басы

Демидова 3-курсында МГУ-дің Студенттер театрының актрисасы болады. Алғашында – И.К. Липскийдің жетекшілігімен қойылған «Коварство и любовь» атты қойылымда қызметші қыздың рөлін сомдайды. 1958 жылы театрға жетекшілік етуге ТЮЗ-дің жас актері Ролан Быков келеді. Демидованың алғашқы маңызды сахналық жұмысы үлкен табыс алып келген «Такая любовь» атты қойылымдағы Лида Петрусованың рөлі болды. Қойылым 1958 жылы Р. Быковтың жетекшілігімен П. Когоуттың пьесасы бойынша И. Саввина, В. Шестаков және З. Филлердің қатысуымен қойылады. Бұл қойылым барлық қатысушыларға да табысты болады, Демидованың айтуы бойынша «қойылымға барлық Мәскеу келді». Сонымен қатар актриса үшін бұл рөл шығармашылық жолындағы ең маңыздыларының бірі болды.

Қараңыз
-------

Сілтемелер
----------

* Алла Демидова, официальный сайт Мұрағатталған 10 тамыздың 2011 жылы.
* Алла Демидова, биография
* Алла Демидова (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында

Дереккөздер
-----------

<references>
**Изим Искәндеров** -(1906-1970) Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Ават селосында туған. Ол 1920 жылға дейін өз ауылында, кейін Алматы және Ташкент қатарында оқыды. Көп жыл мұғалім болды, баспасөз органдарында, Қазақстан Жазушылар одағында жұмыс істеді.

Жыр жолында жемісті еңбек етіп, көптеген шығармалар жазды.

Ақынның жеті жинағы және «Ұйғыр қызы», «Хан тәңірі», «Гудок» поэмалары жарық көрді. Аудармамен де айналысқан. Татар ақыны Ғабдолла Тоқай, қазақ ақыны Тайыр Жароков, т.б. ақындар шығармашылығын ұйғыр тіліне аударуға атсалысты.

«Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мүғалімі» атағы берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Коннотация** (лат. *connotatio*; *con* — «бірге» және *notare* — «белгілеу») — тіл бірлігінің эмоциялық, бағамды немесе стилистикалық рең білдіруі. Кең мағынасында: тіл бірлігінің грамматика және заттық-ұғымдық мағынасын толықтырып, оған эксперссивті сапа беретін бөлігі. Коннотация — сөйлеушінің тәжірбиелік, тарихи, мәдени, танымдық біліміне, олардың сәз болып отырған нәрсені үнатуы не ұнатпауына, бағалауына, стильдік деңгейге, тіл қызметінің саласына, олардың әлеум. қатынасына және т. б. байланысты болатын құбылыс. Tap мағынасында: Коннотация тіл бірлігі мағынасының бөлігі, сол мағынаның ассоциотипті-образдық ішкі тұлғасын түсінуден туындайтын қосымша мағынасы, яғни троп не сейлеу фигурасы болып табылады. Коннотацияның субъектілігін бір сөздің қарама-қарсы мағынада қолданыла апуынан байқауға болады. ХІV ғасырдың аяғынан бастап «Коннотация» термині эмоциялық бояу бар сөздерге байланысты қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
Росток университеті
**Росток университеті** - (нем. Universität Rostock) - Балтық теңізі ауданындағы көне университет. Германиядағы ең ескі университеттері бойынша үшінші орында. Университет негізі 1419 жылда герцог Иоганн IV Мекленбург, Альбрехт V Мекленбург және Росток қалалық кеңесінің ықпалымен қаланған. 1976 - 1990 жылдары Росток университеті ГДР - дің бірінші президенті Вильгелмь Пиктің атында болған. 

Университет ректоры - Вольфганг Шарек. 2011 - 12 жылдардағы деректер бойынша студенттер саны - 15200. Профессорлар саны - 301. Росток қаласында орналасқан.

Сілтемелер
----------

* Официальный сайт
* Официальный сайт университетской библиотеки Мұрағатталған 30 наурыздың 2010 жылы.
*Басқа мағыналар үшін Қоянды деген бетті қараңыз.*

**Қоянды** – Желдіадыр тауларының солтүтсік-шығыс бөлігіндегі аласа тау.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданы Жанбөбек ауылының оңтүстік-батысында 48 км жерде орналасқан.

Жер бедері мен геологиясы
-------------------------

Абсолюттік биіктігі 524 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 2,5 км. Беткейі көлбеу, аз тілімделген. Солтүстігінде Жидебек, оңтүстігінде Қарабұжыр таулары бар.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Етегі делювий, пролювий және аллювий шөгінділерінен түзілген.

Өсімдігі
--------

Қиыршықтасты бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында қараған, бұтасы аралас жусан, селеу, бетеге өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
*Басқа мағыналар үшін Қызылсеңгір деген бетті қараңыз.*
**Қызылсеңгір** – Теңіз көлінің оңтүстік-шығысындағы аласа тау.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданы, Отарбай ауылының шығысында 3 км жерде орналасқан, Көң өзенінің оң жағалаулық жайылмасында жатыр.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 410 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 4 км-ге созылған, енді жері 1 км. Жонды-қырқалы келген белестерден тұрады. Батысында Қияқты өзені, солтүстік-шығысында Кезеңшабдыра шоқысы, оңтүстік-шығысында Шөленжол тауы, солтүстігінде өзімен аттас қыстау жатыр.

Өсімдіктері
-----------

Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында қоңырбас, итмұрын, тобылғы, қараған, жусан, бетеге, тағы басқа өсімдіктер өседі. Өңір мал жайылымына қолайлы, сондай-ақ батыс беткейі шабындыққа пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
*Басқа мағыналар үшін Қараоба деген бетті қараңыз.*
**Қараоба** – Амантау тауларының оңтүстік-шығысындағы шоқы.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданы Айнабұлақ ауылының шығысында 15 км жерде орналасқан. Құланөтпес және Сыртқы өзендерінің аралығында жатыр.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 606 м, салыстырмалы биіктігі 106 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған шоқылар тізбегінен тұрады. Ұзындығы шамамен 10-11 км, енді жері 6 км. Беткейі көлбеу, маңында Тәнеке, Бақа, т.б. шоқылары мен Жантай, Шортанбай қыстаулары орналасқан.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Тас көмір және девон гранитоидтарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Қызғылт қоңыр топырағында тал, шілік аралас дала өсімдіктері өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Маше**, *Мәші* – Атырау облысы, Жылыой ауданында орналасқан көл. Шоқпартоғай ауылының солтүстік батысында 12 шақырым жерде.

Гидрографикасы
--------------

Жем өзенінің жайылмасында орналасқан. Аумағы 11,6 км2, ұзындығы 6,5 км, ені 2,8 км. 
Теңіз деңгейінен 20 м. төменде жатыр. Су жиналатын алабы батпақты сор. Көктемгі қар, жауын-шашын суларымен толысады. Жазда толықтай тартылып қалады. Солтүстігінде Бартылдақты, оңтүстік шығысында Қоскөл көлдері, маңында Оспансор, Құдықсай қыстаулары бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Топонимика Казахстана. Алматы,2000
2. ↑  Атамекен. Географиялық энциклопедия Алматы 2011
*Басқа мағыналар үшін Қарақұс (айрық) деген бетті қараңыз.*
**Қарақұс** – Қағыл тауларының солтүстігіндегі шоқылы тау жұрнағы.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Нұра ауданы Жанбөбек ауылының батысында 55 км жерде орналасқан. Бірсуат жыне Қыпшақ өзендерінің суайрығында.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 489 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 1 км-ге созылып жатыр, енді жері 0,5 км шамасында. Беткейі кертпештеліп, жазыққа ұласады.

Өсімдігі
--------

Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, селеу, жусан, аңғарларында бұта өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Урожайный совхозы** - Қарағанды облысы, Нұра ауданында 1961 жылы құрылаған. Орта мекені - Майоровка поселкесі.

Негізгі өндірісі астық өндіру болып табылады, ал оған қосымша сүт алу бағытындағы ірі қара шаруашылығы. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жердің жалпы ауданы 36020 га, оның 17862 га-сы жыртылған. Шаруашылықта 100 трактор, 71 астық комбайны, т.б техника, 3110 ірі қара, оның ішінде 934-і сауын сиыр, 136 жылқы, 1925 шошқа бар. 11-ш3 бесжылдыққа орта есеппен жылына 15,4 мың т астық, 2178 т сүт, 474 т ет өндіріліп, мемлекетке 8,2 мың т астық, 1980 т сүт, 349 т ет өндіріп, өткізді. 
Әр сауын сиырдан 1975 кг cүт сауылды. Ауыл шаруашылығың жылдық өнім мөлшері - 2,6 млн соманы құрайды. Совхозда орта мектеп, балалар бақшасы, клуб, асхан және т.б мәдени тұрмыстық қызмет көрсету органдары жұмыс істеген. 76 адамы КСРО орденімен және медальдарымен, оның ішінде үшеуі Ленин орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ ССР қысқаша энциклопедиялық-2 том-Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы-Алматы,1987-