Координаттар: 43°56′08″ с. е. 12°27′39″ ш. б.﻿ / ﻿43.93556° с. е. 12.46083° ш. б.﻿ / 43.93556; 12.46083 (G) (O) (Я)

**Сан-Марино** (итал. *San Marino*), ресми атауы — **Сан-Марино Мәртебелі Республикасы** (итал. *Serenissima Repubblica di San Marino*) — Eуропада Италияда орналысқан ел.

Италия аумағымен қоршалған. Жер аумағы 61 км². Халқы 519,9 мың адам (2018). Тұрғындары: сан-маринолықтар (80%) мен италиялықтар (18%). Басым көпшілігі католик дінін ұстанады. Астанасы — Сан-Марино қ. Әкімш. жағынан 6 округке бөлінеді. Ресми тілі — италия тілі. Мемлекет билігі әрбір 6 айда капитан-регенттері тағайындалатын 2 депутатқа жүктеледі. Мемл. жоғ. атқарушы органы — бір палаталы Үлкен бас кеңес. Ақша бірлігі — италия лирі.
Сан-Марино Титано тауында орналасқан (ең биік нүктесі 749). Климаты субтропиктік жерортатеңіздік. Қаңтардағы орташа температурасы 0 — 12°С, шілдеде 20 — 28°С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 800 — 900 мм. 
Сан-Мариноның негізі 301 ж. қаланды деп саналады. Аңыз бойынша Сан-Мариноны далмац. тас қалаушы Марино қалаған, кейіннен ол "қасиеттілер" қатарына жатқызылған ("сан" деген қосымша осыдан шыққан). 11 — 13 ғ-ларда Сан-Марино аумағы сатып алынған көрші жерлер есебінен кеңейтілді. 1600 ж. конституциясы қабылданды. 1631 ж. Рим папасы ресми түрде мемлекет ретінде мойындады. Біртұтас Италия мемлекеті құрылғаннан (1861) кейін, Сан-Марино онымен достық, көршілік қатынас туралы шарт (1872, 1897 және 1953 ж.) жасасты. Шарт бойынша Сан-Марино Италия протекторатын мойындады. Италияда фашистердің өкімет басына келуіне байланысты (1922) республикада фаш. элементтер жандана бастады. 2-дүниежүз. соғыс кезінде Сан-Марино бейтараптық жариялады. 1944 ж. 4 қыркүйекте Сан-Марино аумағын фаш. неміс әскерлерлері басып алды. 1944 ж. қыркүйектің аяғында оларды ағылшын-америка әскері қуып шықты. 1966 жылдың аяғында елдегі демокр. күштердің қысымымен қазіргі сайлау жүйесі қалыптасты. 
Сан-Марино экономикасының негізгі саласы туризм ұлттық табыстың 60%-ын береді. Мата тоқу, цемент, қағаз, былғары, металл өңдеу, химия, мебель, керамика кәсіпорындары бар. Экспортқа — вино, сувенир, машина бұйымдарын шығарып, сырттан өндіріс шикізатын, отын ресурстарын алады. Негізгі сауда серіктесі: Италия.

Суреттер
--------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

Дереккөздер
-----------

1. 1 2 3 4  San Marino. Imf.org.
2. ↑  Filling Gaps in the Human Development Index Мұрағатталған 5 қазанның 2011 жылы. United Nations ESCAP, February 2009
3. ↑  Қазақ Энциклопедиясы, 7 том


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЕуропа елдері |
| --- |
|  |
| Егеменді елдер | 
Албания • Андорра • Аустрия • Әзірбайжан2 • Беларусь • Бельгия • Болгария • Босния және Герцеговина • Ватикан • Германия • Грекия • Грузия2 • Дания • Ирландия • Исландия • Испания • Италия • Кипр1 • Қазақстан1 • Латвия • Литва • Лихтенштейн • Люксембург • Мажарстан • Мальта • Молдова • Монако • Нидерланд • Норвегия • Польша • Португалия • Ресей1 • Румыния • Сан-Марино • Сербия • Словакия • Словения • Солтүстік Македония • Түркия1 • Украина • Ұлыбритания • Финляндия • Франция • Хорватия • Черногория • Чехия • Швейцария • Швеция • Эстония |  |
|  |
| Мойындалмаған және жартылаймойындалған мемлекеттер | 
Абхазия1 • Косово • Оңтүстік Осетия1 • Солтүстік Кипр1 • Транснистрия |
|  |
| Тәуелді аймақтар | 

|  |  |
| --- | --- |
| Дания | 
Фарер аралдары |
|  |
| Ұлыбритания | 
Акротири мен Декелия1 • Гернси • Гибралтар • Джерси • Мэн |

 |
|  |
| Арнайы әкімшілік аймақтар | 

|  |  |
| --- | --- |
| Финляндия | 
Аланд аралдары |
|  |
| Норвегия | 
Шпицберген |

 |
|  |
| 1 Негізінде Азияда. 2 Еуропа мен Азия арасында жүргізілген шекарасы бойынша негізінде немесе толықтай Азияда. |

 |