recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Бұрынғы Қазақгаз холдингімен шатастырмаңыз.

**«QazaqGaz» ұлттық компаниясы» АҚ** — геологиялық барлау мен өндіруден бастап түпкілікті өнімді өткізуге дейінгі барлық тізбек бойынша қызметті жүзеге асыратын тігінен интеграцияланған ұлттық газ компаниясы. 

"QazaqGaz" ҰК" АҚ "Самұрық-Қазына" ҰӘҚ" АҚ портфельдік компаниясы болып табылады. Компания тауарлық газды магистральдық газ құбырлары мен газ тарату желілері арқылы тасымалдау жөніндегі орталықтандырылған инфрақұрылымды басқарады, халықаралық транзитті қамтамасыз етеді және ішкі және сыртқы нарықтарда газ сатумен айналысады, құбырлар мен газ қоймаларын әзірлейді, қаржыландырады, салады және пайдаланады.

"QazaqGaz" ҰК" АҚ компаниялар тобы жалпы ұзындығы шамамен 76 мың км газ құбырларын, оның ішінде жылдық өткізу қабілеті 267,8 млрд м³ дейінгі 20 мың км магистральдық газ құбырларын және ұзындығы шамамен 56 мың км газ тарату желілерін пайдаланады.

Қазіргі уақытта "QazaqGaz" компаниялар тобы Қазақстанның 11 облысында және республикалық маңызы бар Астана, Алматы және Шымкент қалаларында жұмыс істейді.

Тарихы
------

"ҚазТрансГаз" ҚР Үкіметінің 2000 жылғы 5 ақпандағы №173 Қаулысымен Жарғылық қорына мемлекет 100% қатысатын жабық акционерлік қоғам ретінде құрылды.

2002 жылдың ақпан айынан бастап «ҚазТрансГаз» «ҚазМұнайГаз» ҰК ЖАҚ құрамына кірді.

2004 жылғы 9 маусымда "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы №415-II Заңына сәйкес "ҚазТрансГаз" жабық акционерлік қоғамы "ҚазТрансГаз" акционерлік қоғамы болып қайта аталды.

ҚР Үкіметінің 2021 жылғы 30 қарашадағы № 852 қаулысымен "ҚазТрансГаз" акционерлік қоғамына Ұлттық компания мәртебесі берілді. 

ҚР Үкіметінің 2021 жылғы 31 желтоқсандағы №982 қаулысымен "ҚазТрансГаз" ұлттық компаниясы" акционерлік қоғамының атауы "QazaqGaz" ұлттық компаниясы" АҚ болып өзгертілді.

Компаниялар тобының құрамы
--------------------------

Барлау және өндіру
* "QazaqGaz" барлау және өндіру" ЖШС
* "Отан газ" ЖШС
* "Маңғышлақ Мұнай" ЖШС
* "Тегис Мунай" ЖШС"

Магистральдық тасымалдау
* «Интергаз Орталық Азия» АҚ
* «Азия газ құбыры» ЖШС
* «Азия газ құбыры-Хоргос» ЖШС
* «Бейнеу-Шымкент газ құбыры» ЖШС

Өңдеу және сату
* «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ
* "ҚазРосГаз" ЖШС
* "QazaqGaz Onimderi" ЖШС
* "Автогаз Алматы" ЖШС
* "GPC Investment" ЖШС

Сервистік компаниялар
* "ҚазМұнайГаз Сервис-NS" АҚ
* "Qazaq Gas Qurylys" ЖШС

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Компания туралы
2. ↑  "ҚазТрансГаз" ұлттық компаниясы" акционерлік қоғамының атауын өзгерту туралы

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* ҚазТрансГаз Мұрағатталған 11 қазанның 2007 жылы.
**Түркістан газеті** 1993 жылы қарашада ҚР Министрлер Кабинетінің арнайы қаулысымен ашылған. Алғашқы саны 1994 жылы қаңтар айы­ның соңында жарық көрген газет бүгінде қазақ тіліндегі ірі форматтағы ең ірі саяси апталықтың бірі. Ұлттың рухымен үндескен газет экономика, тарих, саясат, дін, өнер тақырыптарында үздіксіз ақпарат беріп келеді.

* Үлкен форматты, 8 бет
* Таралымы - 10 мың дана
* Алғашқы бас редакторы - Қазақстанның Халық жазушысы Қалтай Мұхамеджанов. (1993-1999)
* Әр жылдағы бас редакторлар - Шәмшидин Паттеев, Жаңабек Шағатай, Қуат Әуесбай. 2021 жылы «Түркістан» газеті «Үркер» Ұлттық сыйлығына ие болды.

Бұл туралы 2019-2022 жж. газеттің бас редакторы болған Қуат Әуесбай «*Turkistan*» газетіне сұхбатында айтады:

> — 2021 жылы Túrkistan халықаралық газеті URKER ұлттық сыйлығында «Жылдың үздік газеті» аталымын жеңіп алды. Әріптестеріміздің ұзақ жылдан бергі еңбегі ескеріліп, Таңсұлу Алдабергенқызы, Ахмет Өмірзақ, Динара Мыңжасарқызы, Бейбіт Тоқтарбай, Ділдә Уәлибек, Әлия Тілеужанқызы, Арайлым Жолдасбекқызы сынды бірнеше қызметкеріміз Президенттің, сала министрлігінің, қоғамдық ұйымдардың атаулы марапаттарына ие болды. 
> Túrkistan газетінің отыз жылдық мерейтойы қарсаңында барлық әріптестеріме алғыс айтқым келеді. Әсіресе, осындай толайым мүмкіндікке жол ашып, бізге сенім білдіріп, зор жауапкершілік жүктеген сол кездегі басшымыз Ләззат Танысбайға алғысым шексіз.
> 
> — Қуат Әуесбайдың халықаралық «*Turkistan*» газетіне берген сұхбатында
> 
>

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Қуат Әуесбай* Қуат Әуесбай, «Үздік газет, үлгілі редакция»  (қаз.) (26 қаңтар 2024). Тексерілді, 12 наурыз 2024.
Ортағасырлық жазбалар бойынша
**Павел Диакон** (лат. *Paulus Diaonus*) (720 ж. ш.—13. 4. 799, Монтекассино) — лангобард тарихшысы. Жасында Павиядағы лангобард королы сарайында қызмет істеді. Лангобард мемлекеті құлағаннан кейін, Павел Диакон Монтекассинодағы монастырьде тұрды. 782—786 ж. Павел Диакон— Ұлы Карл сарайында қызмет атқарды, оның Академиясының мүшесі болды. Павел Диаконның басты шығармалары — «Лангобардтардың тарихы». Павел Диакон бұл еңбекте халық аңыздарын, жазба деректерді, оқиғаларды кезімен көріп, оған қатысқандардың айтқан әңгімелерін пайдаланған. «Лангобардтардың тарихында» лангобардтардың қоғамдық және саяси құрылысын, олардың Италияны жаулап алуы жөнінде көптеген мәліметтер бар.
**Әжіғали Қабесұлы Әлімақанов** (1949 ж. т.Орынбор обл.) – мұнай-газ өңдеу саласындағы білікті маман. Мәскеу политехникалық институтын (1976), Мичиган университетін (АҚШ; 1996) бітірген. 1970—93 ж. Гурьев мұнай айыру зауытында операторлықтан партия комитеті хатшысына дейінгі еңбек жолынан өтті. Гурьев қалалық кеңесі төрағасының орынбасары, төрағасы болды, Гурьевке өзінің байыргы Атырау есімін қайтару жөніндегі мәселеге белсене атсалысты (1992 ж. қалалық кеңес сессиясында қала қайтадан Атырау  атанды). 1993 жылдан «Теңізшевройл» қазақ-американ бірлескен кәсіпорнының бас менеджері. Халықтар достығы орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Атырау: Энциклопедия. -Алматы: Атамұра, 2000 ISBN 5-7667-9129-1
**Колмыков Иван Карпович** 1908 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Преснов (қазіргі Жамбыл) ауданында туған. Еңбек жолын колхозшы болудан бастаған. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1946­-1963 жылдары Баян МТС­да комбайыншы болып істеді. Кейін Киров атындағы кеңшарда машина аула­ сының меңгерушісі қызметін атқарған.
1952 жылы 28 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Иван Карпович Колмыковқа Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Бұған дейін ол Еңбек Қызыл Ту орденімен және «Еңбегі ерлігі үшін», «1941-­1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін» медальдарымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

* Айбын Энциклопедия. /Бас редакторы Б.Ө.Жақып. - Алматы.
* Герои Социалистического труда — казахстанцы. — Т. 3. — Алма-Ата: Казахстан, 1970
* Герои труда — североказахстанцы. — Петропавловск; 2012
Либофш пен Градишт арасындағы желі
**Дуррес-Влоре темір жолы** (алб. Hekurudha Durrës-Vlorë) — Албанияның батысындағы Дуррес пен Влоре қалаларын байланыстыратын, қазір көп пайдаланылмайтын темір жол желісі. Влоре станциясы Албания рельс жүйесінің ең оңтүстік нүктесі болып табылады.

Тарихы
------

1940 жылдардағы ұлттық желінің ашылуына дейін Дуррестің оңтүстігінде кейінірек қазіргі теміржол сіңірген бағыттар бойынша екі бөлек жүйе болған: Селенстегі шахта мен Влоре маңындағы Скеле порты арасындағы битум ағынын өткізетін 19 мильдік Дековилль жолы, және Шкозет пен Лекай арасындағы 2 мильдік жол.

Қазіргі темір жол кезең-кезеңімен салынды. Ррогожинье 1968 жылға дейін Албанияның ең оңтүстік станциясы болды, ол кезде Fier кеңейтімі аяқталды. 1975 жылы Баллштың қосымша кеңейтімі ашылды. Влоре 1985 жылы тағы бір кеңейтім арқылы жетті.

Шектеулі қызмет 2015 жылға дейін желіде жұмыс істеп тұрды, бірақ жолаушылар қызметтері енді Фиердің оңтүстігінде жүрмейді.

Албраил жеке теміржол компаниясына 2016 жылдың ақпан айында Фиер мен Влоре арасындағы темір жол учаскесіне концессия берілді және 2018 жылдың желтоқсанында Фиерден Влореге шикі мұнай тасымалдауды бастады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  The Ultimate Encyclopedia of Steam and Rail —  Germany: Hermes House. — P. 362. — ISBN 1840380888.
2. ↑  Opening Dates of HSH Standard Gauge Lines. Тексерілді, 20 қазан 2017.
3. ↑  Albania Railway Photographs. Тексерілді, 20 қазан 2017.
4. ↑  About Albrail (in Albanian). Тексерілді, 21 маусым 2020.
**Ахат Сәлемхатұлы Күленов** - (15.4.1932 жылы туған, Павлодар қаласы) – инженер-металлург, өнертапқыш, техника ғылыми кандаты, Халық Қаһарманы (1994). 

Әкесі «халық жауы» ретінде қаза тапқаннан кейін Қаскелең (Алматы облысы) балалар үйінде тәрбиеленді. Қазақ политех. институтын (1954, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген. Өскемен қорғасын-мырыш зауытында балқытушы, шебер, технолог (1954–58), цех бастығы (1958–71) болып жұмыс істеді. Өскемен қорғасын-мырыш комбинатында бас инженер (1971–81), бас директор (1981–87), «Қазполиметалл» мемлекеттік өндірістік бірлестігінің бас директоры (1987–91), «Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты» ЖАҚ-ның президенті (1991–95) қызметтерін атқарды. 

* 1998 жылдан «Алтын аймақ» АҚ-ның президенті. Күленов 130-дан астам ғылыми еңбектің авторы, жеке өзі және әріптестерімен бірге 100-ге жуық жаңалықтарды өндіріске енгізді.

КСРО Жоғарғы Кеңесі (1981) мен Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің (1990) депутаты және ҚР Парламентінің Сенаторы (1995) болып сайланды. 

* 1985 - КСРО Мемлекеттік сыйлық лауреаты. Еңбек Қызыл Ту (1971), Қазан революциясы (1974) ордендерімен және медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасының Ғылым Энциклопедиясы
**Тұрсынбек Әбдібайұлы Нұрқалиев** (22 шілде 1950, Қаскелең, Алматы облысы — 16 ақпан 2022) — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Астана Опера» балет труппасының директоры.

1950 жылы 22 шілдеде Алматы облысының Қаскелең қаласында туған. Қазақ. Әкесі — Нұрқалиев Әбдібай. Анасы — Нұрқалиева Сейсеп. Алматы мемлекеттік хореографиялық училищесін (1970) балет әртісі; Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының «Балетмейстерлік шеберлік» факультетін (2002) режиссер-хореограф мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2008 жылдан). 1970 жылдан — Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театры балетінің жеке орындаушысы. 2000 жылдан бері — К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера және балет театрының бас балетмейстері. Діни көзқарасы — мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы — М. Ганди, Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы — «Қазақстанның әлемдік қауымдастық көшбасшыларының қатарына жылжуы». Хоббиі — шығыс жекпе-жегі. Сүйіп оқитын әдебиеті — классикалық әдебиет, фантастика, қазақ тарихы, өнер тарихы, детективтер. Үйленген. Жұбайы — Бөрібаева Ғалия Исмаилқызы (1950 ж. т.), К. Байсейітова ұлттық опера және балет театрының балет труппасының меңгерушісі. Қызы — Нұрқалиева Жәмиля Тұрсынбекқызы (1978 ж. т.).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Танымал балетмейстер Тұрсынбек Нұрқалиев қайтыс болды. aikyn.kz
2. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2
**Максим Созонтович Березовский** (укр. Макси́м Созо́нтович Березо́вський; 16 [27] қазан 1745, басқа деректер бойынша — 1741 — 22 наурыз [2 сәуір] 1777, Санкт-Петербург, Ресей империясы) — Италияда жұмыс істеген орыс сазгері. Д. С. Бортнянскиймен бірге орыс хор концертінің классикалық түрін жасаушы болып саналады.

Өмірбаяны
---------

XVIII ғасырдан бүгінгі күнге дейін Березовскийдің аты бар 6 түпнұсқа мұрағат құжаты ғана сақталған. Оның музыкалық қолтаңбаларынан (скрипка сонатасынан және Болоньяда жазылған емтихан антифонынан басқа) ештеңе сақталмаған. Осыған байланысты, Березовскийдің өміріндегі көптеген маңызды кезеңдер даулы болып табылады және композитордың шығармашылық жолын тек жеке ғана емес, сонымен қатар маңызды сәттерде көрсету «белгілі бір ықтималдық дәрежесі бар гипотеза» болып табылады.

Қабылдау
--------

Березовскийдің өмірбаянындағы фактілерді (оның ішінде аты аңызға айналған) режиссер Андрей Тарковский өзінің «Ностальгия» (1983) фильмінің сценарийінде пайдаланды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Лебедева-Емелина 2017, с.41-42 (той же даты придерживается Рыцарева).
2. ↑  М. С. Березовский (Музыкальная энциклопедия).(қолжетпейтін сілтеме)
3. ↑  М. С. Березовский (БРЭ).(қолжетпейтін сілтеме)
4. ↑  Maximus Berezovsky (encyclopedia.com).(қолжетпейтін сілтеме)
5. ↑  *Левашёв Е. М.* Березовский М. С. // История русской музыки. Т.3. М. 1985. С.134.
6. ↑  Лебедева-Емелина 2017, с. 11.
**Евгений Олегович Коноплянка**  (укр. Євген Олегович Коноплянка; 29 қыркүйек 1989 жыл, Кировоград, Украин КСР) — украиналық футболшы, жартылай қорғаушы.

Карьерасы
---------

### Клубтық

"Днипро" клубының түлегі. 2006-15 жылдар аралығында соы клубта ойнап, Украина чемпионатында 150-ден аса кездесуде алаңға шықты. 2015 жылы УЕФА Еуропа лигасының финалисі атанды. Финалда "Днипро" "Севильядан" ұтылып қалды" Осының артынша Коноплянка "Севильяға" ауысты. 
"Севилья" сапындағы тұңғыш ойынын 11 тамызда "Барселонаға" қарсы УЕФА суперкубогында өткізді. 81-минутта бір гол соғып, есеп айырмасын 4:3-ке қысқартты, бірақ "Севилья" 4:5 есебімен ұтылып қалды. Осылайша УЕФА Суперкубогында гол соққан төртінші украиндық боп тарихқа енді. 

2016 жылғы УЕФА суперкубогында да "Реал" қақпасына бір гол соқты, өкінішке орай "Севилья" бұл жолы да жеңілді. Осы матчтан соң "Шалькеге" жалға берілді. 

2017 жылы жылы "Шалькеге" түпкілікті ауысты. 

2019 жылдан бері "Шахтер" ойыншысы. 

### Ұлттық құрама

2010 жылы мамыр айында Литваға қарсы жолдастық кездесуде Украина құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.

2012, 2016 жылғы Еуропа чемпионаттарына қатысты.

Жетістіктері
------------

«Днепр»
* Еуропа лигасының финалисі: 2014/15
* Украина чемпионатының күміс жүлдегері: 2013/14
* Украина чемпионатының қола жүлдегері: 2014/15

«Севилья»
* Еуропа лигасы: 2015/16
* Испания кубогының финалисі: 2015/16

«Шальке 04»
* Германия чемпионатының қола жүлдегері: 2017/18

«Шахтёр» (Донецк)
* Украина чемпионы: 2019/20

### Жеке

* Украинадғы жыл футболшысы (3): 2010, 2012, 2013

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  Yevhen Konoplyanka | FC Schalke 04 | Mittelfeld #11. Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 ақпан 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 7 ақпан 2018.
2. ↑
3. ↑   Мұрағатталған 22 тамыздың 2015 жылы.

Сілтемелер
----------

* Профилі
**Хорлан Ықсанқызы Қалиламбекова** (18 қараша 1945 жыл, Қарағанды облысы Балқаш қаласы) – қазақстандық опера және камералық әншісі. Қазақстанның халық әртісі. Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры. Ыбырай Алтынсарин атындағы құрметті белгісінің иегері.

Жалпы мәліметтер
----------------

Қарағанды музыка училищесін (1967), Хорлан Қалиламбекова сахнада Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген (1972). Еңбек жолын Қазақ академиялық опера және балет театрында әнші болып бастады. 1977- 1978 жылдары Софияның (Болгария) опера және балет театрында тәжірибе жинақтаудан өтті. Ол Қамар мен Қарагөз (Е.Рахмадиевтің "Қамар сұлуы" мен "Алпамысында"), Еңлік (Ғ.Жұбанованың "Еңлік - Кебегінде"), Ақтоқты (С.Мұқамеджановтың "Ақан сері - Ақтоқтысында"), Татьяна мен Иоланта (П.И. Чайковскийдің "Евгений Онегині" мен "Иолантасында"), Чио-Чио-Сан (Дж.Пуччинидің "Чио-Чио-Санында"), Травиата (Дж. Вердидің "Травиатасында"), т.б. арияларын орындады. 1975 - 1980 жылдары Польшада, Румынияда, Португалияда, Финляндияда, Үндістанда өнер көрсетті. 

Қазіргі уақытта Қазақ ұлттық опера және балет театрында (Астана) әнші әрі Қазақ ұлттық музыка академиясында (Астана) дәріс береді.

Марапаттары
-----------

* 1980 жылы (Қазақ КСР) «Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі» құрметті атағы;
* 1982 жылы (Қазақ КСР) «Қазақстанның халық әртісі» құрметті атағы;
* 2002 жылы «Құрмет ордені» ;
* 2008 жылы «Астанаға – 10 жыл» мерекелік медальі;
* 2010 жылы Ыбырай Алтынсарин атындағы құрметті белгісі;
* Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры.

Жеке өмірі
----------

* жанры: режиссер, профессор ,КСРО және «Қазақстанның халық әртісі», Мемлекеттік сыйлықтың иегері, «Халық қаһарманы».

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
2. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**Евгений Викторович Яровенко** (17 тамыз 1963 жылы туған, Жамбыл облысы Қаратау қаласы) – футболшы, футбол жаттықтырушысы, қорғаныс шебінде ойнаған. КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері (1989 жылы).

Карьерасы
---------

### Футболшы

1987 жылы қазіргі Қазақ спорт және туризм академиясын бітірген. Футбол ойнауды 1975 жылы Қаратау қаласында балалар командасынан бастаған. Кейіннен "Фосфорит" (Қаратау), "Химик" (Тараз), "Қайрат" (Алматы), "Днепр" (Днепропетровск), "Ротор" (Волгоград), "Нива" (Тернополь), "Понту" (Хельсинки, Финляндия), "Сарыере" (Түркия), "Металлург" (Запорожье) командаларында ойнады. КСРО чемпионатында 173 ойынға қатысып, 14 гол соққан. КСРО чемпионатының күміс жүлдегері (1989 жылы) және кубогының иегері (1989 жылы). КСРО құрама командасы сапында Олимпиада чемпионы (1988 жылы, Сеул, Оңтүстік Корея).

КСРО-ның ең үздік 33 футболшыларының қатарында болған (1987 жылы).

### Бапкер

1997 – 2006 жылы "Кривбас" (Кривой Рог, Украина) командасының бапкері, 2006 жылы Яровенко "Есіл-Богатырь" (Петропавловск) командасының аға жаттықтырушысы болды. 2007 жылы Қазақстан жастар құрамасын жаттықтырды

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Олимпиада чемпионы: 1988.
* КСРО кубогы: 1989.

### Жеке

* КСРО чемпионатындағы үздік-33: 1987 .

Дереккөздер
-----------

1. ↑  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том

Сілтемелер
----------

* Статистикасы

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
FootballDatabase.eu · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Sports-Reference.com · Transfermarkt · Turkish Football Federation · Ukrainian Association of Football |

 |
**Тейлор Элисон Свифт** (ағылш. *Taylor Alison Swift*) — Америкалық әнші, әндер авторы, музыкалық продюсер, актриса және режиссер. Тейлор Свифт 1989 жылдың 13 желтоқсанында *Рединг* қаласында дүниеге келген. Балалық шағы Вайомиссинг қаласында өтті. 10 жасында Тейлор өз қаласының жергілікті жұлдызы болды. Ол 10 жасында қолына гитара алып, сол уақытта ән жаза бастаған. Нэшвилдің касындағы қалаға көшкен соң, кафелердің алдында тұрып, ән айта бастаған, сөйтіп әйгілі *Скот Борчеттің* көзіне түскен.

Жетістіктері
------------

2006 жылдың тамызында *TimMcGraw* синглі шықты. 2006 жылы 4 қазанында шыққан альбомы оған үлкен танымалдық әкелді. *Sounds of the Season: The Taylor Swift Holiday Collection* альбомы 2007 жылдың 16 қазанында жарық көрді. 2008 жылы *Beautiful Eyes* мини-альбомы шықты. Оның келесі студиялық альбомы *Fearless* 2008 жылы 11 қарашада АҚШ-та шықты. Альбом *Billboard 200* музыкалық чартында бірінші орынға ие болды. Қазіргі кезде *Our song, Fearless, Mean, Back to Decemder, Sparks fly, Ours, You belong with me, Love story* деген өлеңдері бар.

Дискография
-----------

### Студиялық альбомдары

* Taylor Swift (2006)
* Fearless (2008)
* Speak now (2010)
* Red (2012)
* 1989 (2014)
* Reputation (2017)
* Lover (2019)
* Folklore (2020)
* Evermore (2020)
* Midnights (2022)
* The Tortured Poets Department (2024)

### Қайтадан жазылған альбомдары

* Fearless (Taylor's Version) (2021)
* Red (Taylor's Version) (2021)
* Speak now (Taylor's Version) (2023)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тейлор Свифттің ресми сайты
**Грайндхаус** (ағылш. *Grindhouse*) — режиссерлер Квентин Тарантино және Роберт Родригестің бірлескен жобасы.

Құрылымы
--------

«Грайндхаус» Тарантиноның «Өлімнен қорғалған» (Death Proof), Родригестің «Қорқыныш планетасы» (Planet Terror) фильмдерінен және түсірілмеген фильмдердің трейлерінен тұрады. Бірнеше жылдан кейін Родригес «Мачете» трейлерін толықметражды фильмге дейін кеңейткен. «Өлімнен қорғалған» және «Қорқыныш планетасы» бір-бірінен тәуелсіз сюжетпен түсірілгеніне қарамастан, олар бірнеше ортақ кездерімен байланысқан.

Стилистикасы
------------

Грайндхаус — бұл Б-категориялы фильмдерді көрсетумен мамандандырылған кинотеатр. Сондай кинотеатрлар АҚШ-та 70-шы жылдарда үлкен сұранысқа ие болды. Бұл уақыт эксплойтейшн жанрындағы фильмердің есею дәуірі болатын. Эксплойтейшн жанры Тарантино мен Родригестің режиссерлік стилі қалыптастыруына үлкен әсер етті және екеуі де осы жанрдың үлкен табынушылары болып табылады. Сондықтан екі фильмі де төмен бюджетті кино эстетикасын ұстануға тырысты.

Прокат
------

67 миллион бюджеті бар «Грайндхаус», америкада кассалық жинақтары 25 миллионға дейін әзер жетті. Ондай сәтсіздіктен кейін фильм продюссерлері ағайынды Вайнштейндер «Грайндхаусты» бөліп, әр бөлігін жеке шығару туралы шешім қабылдады. Тарантино мен Родригес өз фильмдерін қайта құрастырып, екі сағаттық форматқа дейін кеңейткеннен кейін «Грайндхаус» европалық прокатта бөлініп көрсетілді.   

Бірақ қаржылық сәтсіздік сыншылар арасында жоғары бағаға ие болуына кедергі жасамаған. «Өлімнен қорғалған» фильмінің «Канн кинофестивалінің» негізгі конкурстық бағдарламасына енуі осыған дәлел.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  'Blades' Stays on Top With $23 Million.  Yahoo (8 сәуір 2007).
2. ↑  Grindhouse (2007) — Box Office Mojo.  *Box Office Mojo*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 17 тамыз 2013. Тексерілді, 21 шілде 2013.
3. ↑  *Валерий Кичин.* Каннский фестиваль показал отблески криминального смотрива  (орыс.).  Российская газета (24 мамыр 2007). Тексерілді, 30 қаңтар 2010.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* «Грайндхаус» (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында 10 жұлдыздың 7.9
**Әуесқойлар киносы** - көркемөнерпаздықтың бір түрі.. 
Әуесқойлар киносы кино өнерімен бірге дүниеге келген. Ағайынды **Люмьерлердің** ең алғашқы фильмдері (*"Поездің келуі"* және *"Сәбидің тамақ ішуі"*) осы өнер туындысы болған. КСРО-да Әуесқойлар киносы Кеңес киносы достарының қоғамы (1925) құрылғаннан кейін пайда болады. Көптеген қалаларда, соның ішінде Алматыда, Қызылордада кино үйірмелері жұмыс істей бастаған. 

1957 жылы КСРО Кинематографистер Одағының жанынан киноәуескойлармен жұмыс істейтін Бүкілодақтық комиссия құрылады. Бұл комиссия киноталапкерлерінің фильмдерін насихаттап, олардың байқау-конкурстарын ұйымдастырып, киноталапкерлері үшін семинар-кеңестер өткізу ісімен айналысқан. Киноталапкерлерінің киностудиялары мәдениет үйлері мен сарайларының, пионерлер үйлерінің жанынан, сондай-ақ жоғары оқу орындарында ашылады. КСРО-да Әуесқойлар киносын кәсіподақ ұйымдары өз қамқорлығына алған. Әуесқойлар киносы кино өнерінің барлық жанрын қамтиды. Әуескойлар көркем, деректі, ғылыми-көпшілік, спорттық фильмдер түсірген, сөйтіп, кеңес адамдарының рухани жағынан жан-жақты өсіп-жетілуіне ықпал еткен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. — Алматы: "ҚазАқпарат",2009, 1-т. — 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
**Бұлтты сақтау жүйесі** (ағылш. cloud storage) — бұлтты есептеу моделі бойынша қолжетімді деректерді сақтау желісі - ішкі құрылымы мен іске асыру бөлшектерін жасыра отырып, қажетіне қарай сақтау кеңістігін жалғаға алу. Бұлтты сақтау жүйелерінің үш негізгі түрі — блоктық (тұтынушыларға блоктық құрылғы ретінде сақтау орнын қамтамасыз етеді, мысалы, Amazon Elastic Block Store), нысандық (мазмұнды адрестеу принципі бойынша ұйымдастырылған нысандық сақтау желілері [Amazon], мысалы, Amazon S3), файлдық (виртуалды файлдық жүйелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді, мысалы, Dropbox).

Қауіпсіздік
-----------

Мұндай қызметтерді ұсынудың қоғамдық моделі қауіпсіздік пен деректердің бұзылуымен байланысты.

Сонымен, 2011 жылдың 19 маусымында төрт сағат ішінде кез-келген адам Dropbox пайдаланушыларының деректеріне қол жеткізе алды [2][3].

Amazon S3 бұлтты сақтау рұқсаттарының дұрыс орнатылмауы бірнеше рет үлкен деректердің бұзылуына әкелді, мысалы, 200 миллион сайлауалды аналитикалық жазбалар [4], 3 миллион WWE жанкүйерлері, 6 миллион Verizon тұтынушылары туралы[5].

Байланыс желілері мен деректер орталықтарының құлауы бұлттық жүйелерден деректердің уақытша қолжетімсіздігіне немесе тіпті деректердің жоғалуына әкелуі мүмкін [6].

Дереккөзздер
------------

1. ↑  The Dropbox Blog Tексерілді. 7 сәуір
**Жұбаныш Жексенұлы** 1974 жылы 23 ақпанда Түркістан облысы, Созақ ауданы, Ынтымақ ауылында дүниеге келген. 

8 сыныпта оқып жүргенде-ақ Мәскеу қаласында өткен халықаралық балалар байқауына қара домбырасын арқалап барып қатысып қайтқан. Әншінің анасы Бақытжамал апаның айтуынша, Жұбаныш кішкентай кезінен-ақ музыкаға аса құмар болды. Сондай-ақ ол футболды да кәсіби аяқдопшылардан кем ойнамайтын көрінеді.

Өмірбаяны
---------

Жұбаныш 1991 жылы аудан орталығындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы орта мектепті бітіргеннен кейін Жетісай қаласындағы Ғани Мұратбаев атындағы гуманитарлық, педагогикалық колледжін бітірген. 

1998-2001 жылы аталмыш колледжде музыкалық жетекші, 2001-2005 жылы Оңтүстік Қазақстан облыстық Шәмші Қалдаяқов атындағы филармонияның әншісі қызметін атқарды. 2006-2013 жылы Алматыға қоныс аударып, «Қазақ әуендері» АҚ қарасты «Гүлдер» мемлекеттік ансамблінде жұмыс істеді. 2005 жылы продюссер Бағлан Омаровтың жетекшілігімен «Өкінбе сен» әніне клип түсіріп, көп ұзамай әнжинағы жарық көрді.

2002 жылы «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне – 10 жыл» мерекелік медалімен және 2011 жылы Мәдениет министрлігінің «Мәдениет қайраткері» төсбелгісімен марапатталған. Жұбаныш Жексенұлын көпшілік әншілігенен бөлек тележүргізуші ретінде де таниды. Ол «Екі жұлдыз», «Ұлттық шоу», «Қазақтың жүз әні» секілді бағдарламаларды жүргізді.

Марапаттары
-----------

* Қазақстанның тәуелсіздігіне 10 жыл: (2002)
* Мәдениет қайраткері: (2011)
* Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2017)
* Құрмет ордені (2023)
**Сыншыл реализм** – әдебиеттегі көркемдік әдіс. 

  

Өмірді сан қырынан зерттеп, қоғамның адамзаттық нормаларға қайшы келетін кемшіліктерін сынға алады. Типтік жағдайда типтік образдар жасау арқылы өмірді неғұрлым шынайы суреттеуге ұмтылып, адамдар тағдырын, олардың мінез-бітімін, қоғамдағы қайшылықтарды сынайды. Адам мен қоғам ара-қатынасын, адамзаттың қоғамдағы жасампаздық, белсенділік қызметін, олардың ғасырлар бойы қалыптасқан адамгершілік қалыптарын сақтай отырып, бақытты өмір сүру жолындағы ұмтылысын, күресін бейнелейді. Қоғамдық дамудың дұрыс жолды таңдауында сынның рөлі қаншалықты болса, Сыншыл реализм де өнер құдіретімен өмірдің көлеңкелі тұстарын шынайы бейнелеуге ұмтылып, оны жою мен әділетті қоғам орнатуға үндейді. Қоғамда белең алған кемшіліктер мен әділетсіздікті сынап, оны болдырмауға шақыру Сыншыл реализмнің басты сипаты саналады.

Орыс әдебиетінде
----------------

Орыс әдебиетінде 19 ғасырда А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Н.В. Гоголь, Салтыков-Щедрин, А.П. Чехов, А.Достоевский, Л.Н. Толстой, И.А. Гончаров, И.С. Тургенев, Н.А. Некрасов, А.С. Грибоедов, тағы басқа қаламгерлер шығармаларында сыншыл реализм жаңа сипат алып, сыншылдық сарын мен өмірдің көлеңке жақтарын ашып көрсету басым көрінді.

Қазақ әдебиетінде
-----------------

Қазақ әдебиетінде жыраулар поэзиясында қоғамға деген сыни көзқарас, халықтың арман-мұратын ел билеушілерден қаймықпастан жыр өрнектерімен жеткізу негізгі сарынды құрады. Бұқараның мұңын жоқтап, билеуші топтың елге жасаған әділетсіздігін әшкерелей жырлау қазақ әдебиеті дамуының басты бағытына айналды. Сыншыл реализм әдісі жыраулар поэзиясы мен әлем классиктері дәстүрлерін үлгі-өнеге тұтқан Абай шығармаларында берік орын алды. 20 ғасырдың басындағы қазақ әдебиетінде өмір құбылыстарын көркем бейнелеудің бір тәсілі ретінде сыншыл сарын А.Байтұрсынов, М.Дулатов, С.Торайғыров] тағы басқа шығармаларында өрісті арна болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Ақтөбе политехникалық колледжі** — Ақтөбедегі оқу орны.

1965 жылы Шұбарқұдықта №6 кәсіптік-техникалық училище 1967 жылы темір индустриалды педтехникум, 1979 жылы Ақтөбеге көшіріліп, Ақтөбе индустриалды-педагогикалық техникуміне айналды. 1997 жылы қазіргі атымен аталды. 1999 жылы құрылыс техникумы қосылды. 1983 жылы төрт қабатты оқу ғимараты салынды. 1985 жылы шеберхана, 1986 жылы спорт акт залы, асхана, цехтарда 48 станок, кітапханада 69 мың том әдебиеті, компьютермен жабдықталған 4 бөлме, бірнеше цех, ауыл шаруашылығы машинасы бар. Колледжде газ бен мұнайды өңдеу; мұнай және газ кендерін пайдалану; ақпаратты жөндеу автоматты жүйелері және басқару; электрмен жабдықтау; экономика; бухгалтерлік есеп және бақылау; автокөлік жүк тасымалын ұйымдастыру және басқару; автокөліктерді жөңдеу және техникалық күту; азаматтық өнеркәсіп құрылыстарын жөндеу; ғимараттарын салу және пайдалану; жол құрылысын жабдықтау және жөндеу; есептеу техникасын автоматоматтандыру жүйесін бағдарламамен қамту мамандары даярланады. Оқу мерзімі 9 сынып базасында 4 жыл, күндізгі бөлімінде 2 жыл, 10 ай. Сырттан оқу бөлімінде 2 жыл, 10 ай оқиды. Барлығы 2000 студент, оның ішінде мемлекеттік тілде 800-і оқиды. Индустриалды-педтехникум түлектерінен В.Г. Друзьяк, П. Климчук, О. Ержанов сияқты белгілі мамандар шықты. Осы уақыт ішінде 4000 маман даярланды. Колледжде 100 оқытушы, оның 98-і жоғарғы білімді, 7 – «Қазақ КСР-нің ағарту ісінің үздік қызметкері». Азаматтық құрылыс пен кәсіпорындарын, электржабдықтарын монтаждау, жөндеу және пайдалану, көтерме-көліктің, құрылыстың, жолдық машиналар мен жабдықтарды жөңдеу және пайдалану істерін қамтиды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  А7-Ақтөбе:Энциклопедия-Ақтөбе. «Отандастар-Полиграфия»ЖШС, 2001.-748 бет.
Петра
**Петра** ((араб.: البتراء‎); Ежелгі Грекия: Πέτρα) – биік тас үйінді жартаста орналасқан Иордания қаласы. Әр кезеңде қала әр түрлі шапқыншыларға тиесілі болды. Б.з.д идумей, набатей, бертін келе орта ғасырда Рим, Византия, Араб шапқыншылары жаулап алды. Әр шапқыншы қаладағы сәулет өнерінің өзіндік жаңа айшықтарын әкелді. Қала шөлді даланы кезіп жүрген керуен сарай жолаушыларына арналған демалыс орны болатын. Тар каньонда керуеншілер шөлдерін қандырып, ұзақ сапарға аттанғандар өздеріне молынан су толтырып алатын. Жартастағы ойылған үйлер мен ғибадатханалар суық күндері пана болатын. Көне қала бұл күндері саяхатшыларды өзінің айшықтарымен таң қалдыруда. Петра қаласында танымал *«Индиана Джонс және соңғы крест жорығы»* (*Indiana Jones & The Last Crusade*) киносы түсірілген.

Әріптес қала
------------

Петра қаласына бауырлас қаласы әлемде Перудің әйгілі Мачу-Пикчу қаласы есептеледі.

Галерея
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Major Attractions: Petra Мұрағатталған 4 қарашаның 2016 жылы. Jordan tourism board
2. ↑  Fabio Bourbon: *Petra. Die geheimnisvolle Felsenstadt.* Müller, Köln 2004, ISBN 3-89893-564-7, S. 56–57.
**Әуелбек Ізтайұлы Ізтаев** (28 ақпан 1950 жыл, Түркістан облысы Сарыағаш ауданы Жылға ауылы) – ғалым, техникалық ғыл. докторы (1993), профессор (1994). Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003).

Сіргелі тайпасының Батыр-Жайдақ руынан шыққан.

1972 жылы Одесса тамақ өнеркәсібі технологияларының институтынтын бітірген. 1973–75 ж. Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі институтының Алматы бөлімшесінде (қазіргі Алматы технол. университеті) ассистент, 1975 – 78 және 1990 – 92 ж. Мәскеу тамақ өнеркәсібі институтында аспирант, докторант, 1979 – 96 ж. Алматы технол. университетінде оқытушы, доцент, сырттай оқу факультетінің деканы, Алматы технология және бизнес университетінің проректоры болды. 1996 жылдан Алматы технол.университетінің "Астық және нан өнімдері технологиясы" кафедрасының меңгерушісі қызметінде. Негізгі ғыл. еңбектері элеваторларда, астық, нан өнімдерін өндіру кәсіпорындарында астықты қабылдау, топтастыру, өңдеу, сақтау, ұн, жарма, құрамажем, нан, макарон өнімдері технологияларын дамыту және тех. жабдықталуын ғыл. тұрғыдан негіздеуге арналған. Ол агр. ғылым саласында астық технологиясының жаңа теориясын қалыптастырған, бидайдың жаңа тұқымдарының технол. белгісі бар сұрыптарын шығаруда кешенді матем. үлгілер арқылы ғыл. негіздеме жасады. І-тың 450-ден астам ғыл. еңбегі, соның ішінде 10 монографиясы жарық көрді. Әуелбек Ізтаев бірнеше медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Үлгі қатесі: қара* {{Кітап}}
2. ↑  Қазақ Энциклопедиясы, 7 том
3. ↑  Шығ.: Астықтану және диқаншылық негіздері, А. 1994
4. ↑  Ионоозонная технология в производстве зернопродуктов, А. 2001
5. ↑  Научные основы формирования технологического и транспортного потока зерна, А. 2002
6. ↑  Научные основы хранения зерна, А. 2002
7. ↑  Астық өнімдерінің технологиясы, А. 2006.
**Петрона Каматир** (гр. *Πετρωνᾶς Καματηρός*) — Византия шенеунігі және император Феофил (шамамен 829-842) кезіндегі әскери инженер, Херсон тақырыбының (Климаты) бірінші византиялық стратегі.

Танымал өмірбаяндық деректер
----------------------------

Саркел, 1951 ж. ауадан қазба жұмыстары
Петрона — 9 ғасырдағы Византия шенеунігі, Каматхирдің ұлы. Шамамен 833 жылы (немесе басқа деректер бойынша 839 жылы) ол spatharokandidatos дәрежесінде қызмет етті және Феофил Цимлянск су қоймасының түбіндегі қазіргі Дон өзенінің жанындағы Саркел бекінісінің құрылысын басқару үшін Хазар қағанатына жіберілді. Ол одақтас болған хазарлардың астанасы Византия болуға тиіс.

Петрона және оның отряды әскери кемелермен Таврикалық Херсонес келді, ал ол жерден жүк кемелерімен Танаис сағасындағы Меотидадан (Азов теңізі) өтіп, өзен бойымен құрылыс алаңына көтерілді. Тас жетіспейтін византиялықтар ұсақ раковиналардан әк жағып, күйдірілген саздан кірпіш жасап, 834 жылы бекініс тұрғызды. Қайтып оралған соң Петронас императорға Қырымға және Византия бақылауынан босатылған қаласына көбірек көңіл бөлуге кеңес берді. Жауап ретінде Феофил оған Херсонестегі «протоспафарий» және «стратег» атақтарын берді, осылайша аттас тақырыптың негізін қалады. Ол сондай-ақ genikos logothetes лауазымын атқарған болуы мүмкін, ол туралы ақпарат Херсонестегі қазба жұмыстары кезінде табылған мөрге негізделген. Бұрын Херсонес өзін-өзі басқаруға ие болды және бұл қаланың басында протевон дәрежесі бар қала мэрі болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Петрона // Византия сөздігі: в 2 т. / [сост. общ. ред. К. А. Филатова], т. 2 —  СПб.: Амфора. ТИД Амфора: РХГА: Олег Абышко баспасы, 2011. — Б. 195.

Әдебиеттер
----------

* Kamateros // Oxford Dictionary of Byzantium / Kazhdan, Alexander —  Oxford University Press, 1991. — Б. 1098. — ISBN 978-0-19-504652-6.
* *Winkelmann, Friedhelm; Lilie, Ralph-Johannes; Ludwig, Claudia; Pratsch, Thomas; Rochow, Ilse; Zielke, Beate* Petronas (#5927) // Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit: I. Abteilung (641–867), 3. Band: Leon (#4271) – Placentius (#6265) —  Walter de Gruyter, 1998. — Б. 563. — ISBN 978-3-11-016673-6.
* *Византийский словарь: в 2 т. / [ сост. Общ. Ред. К. А. Филатова*1 Архивная копия от 3 июня 2019 на Wayback Machine*. СПб.: Амфора. ТИД Амфора: РХГА: Издательство Олега Абышко, 2011, т. 2, с. 195.*
**«Autumnsong»** — Manic Street Preachers тобының сегізінші альбомындағы үшінші сингл.

Әннің бастауында ойнайтын гитаралық рифф Guns N' Roses тобының *«Sweet Child O' Mine»* әніндегі шертпеге еліктеудің әсерінен пайда болды.

Әнге екі нұсқа бейнебаян түсірілді. Топ мүшелері лейблдің бейнебаянына көңілдері толмаған соң, фотокітап шығарушы Валери Филипстің еңбегіне жүгінеді. Сол фотокітаптың екі қыз кейіпкері бейнебаян үшін де түседі.

Чарттар
-------

| 2007 | Пик |
| --- | --- |
| Ұлыбритания | 10 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Martin Clarke, *Manic Street Preachers: Sweet Venom* (Plexus, 2009).
2. ↑  Cover stories by Tony Barrell

Сілтемелер
----------

* Концерттердің бірінде орындалуы YouTube сайтында
Баазов тұрған үйдегі есте сақтау үстелі. Тбилиси, Грузия
**Давид Баазов** ( груз. დავით ბააზოვი; 1883–1947) — Грузиядағы сионистік қозғалысты басқарған грузин-еврей қоғам және діни қайраткері. Оның бағдарламасы қалыпты православтық діндарлықтың, ағартушылық пен сионизмнің үйлесімі болды. Ол Оңтүстік Осетия, Грузия (ол кезде Ресей империясының бөлігі) Цхинвали қаласында раввиндер отбасында дүниеге келген. Ол Слуцк пен Вильнюсте еврей философиясы мен тарихы бойынша білім алды, онда ол Сионистік идеялармен танысты.

1903
----

1903 жылы ол Базельдегі алтыншы сионистік конгреске қатысты. Грузияға оралған Баазов Они қаласында раввин болды және тез арада Грузиядағы сионизмнің жетекшісі ретінде пайда болды. Оның күшейіп келе жатқан ықпалына антисионистік раввиндер тобы және грузин еврейлері этникалық грузиндер және «діні бойынша израильдіктер» деген тезисті алға тартқан «ассимиляцияшыл» еврей зиялылары қарсы болды.

1918
----

1918 жылы Баазов бірінші «Еврей дауысы» грузин-еврей сионистік газетінн құрды және Кутаисиден басқа елдегі барлық грузин және орыс еврей қауымдастығының өкілдерін қамтитын Тбилисиде Бүкілеврей конгресін ұйымдастыруға көмектесті, ол еврей антисионизмінің орталығына айналды. Сол кезде ол Ахалцихеде раввин қызметін атқарды және 1918 жылы Османлылар бұл аймақты қысқаша басып алу кезінде көптеген христиандарды құтқару үшін жергілікті мұсылман дінбасыларымен достық байланысын пайдаланды.

1921-1925 жж.
-------------

1921 жылы Грузияны кеңестендіруден кейін Баазов ұлы, жетекші грузин-еврей жазушысы Герзель Баазовтың көмегімен бүкіл елде еврей мектептерін ұйымдастырды, кейінірек «Макабей» журналының негізін қалады. Грузиядағы 1924 жылғы антисоветтік тамыз көтерілісінен кейін грузин еврей мәдени мекемелеріне қарсы қуғын-сүргін болды. Келесі жылы ол бірнеше грузин еврей отбасыларының Израиль жеріне тегін өтуін қамтамасыз етіп, Грузиядан алияның алғашқы үлкен толқынын шығарды.

1938-1945 жж.
-------------

1938 жылғы тазарту кезінде оның екі ұлын да Кеңестік НКВД тұтқындап, Герзель өлім жазасына кесілді. Көп ұзамай Давид Баазов та «сионистік әрекеттер» үшін тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Үкім кейіннен Сібірге жер аударуға ауыстырылды. 1945 жылы Грузин КСР- не оралып, негізінен ағартушылық қызметпен айналысты.

Мұра
----

Давид Баазов туралы бас жазушы және оның шығармаларының бас жинаушысы оның қызы Фанни Баазова (1912–1980) болды. Тбилисидегі грузин еврейлерінің тарихы мұражайына оның есімі берілді.

1980 жылдары Баазовтар отбасы ізгі ниеттің белгісі ретінде Сара мен Джозеф Баазовтардың отбасына және олардың кішкентай балалары Амнон, Эли, Джош және Дэвид Баазовтардың Канадаға көшуіне көмектесті. Отбасы кенже ұлы Давид дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай жаңа елге көшті.

Дереккөздер
-----------

* (Орыс тілінде) Баазов Давид. Онлайн Еврей Энциклопедиясы.



1. ↑  Яаков Рой, Ави Бекер (1991), Еврейская культура и идентичность в Советском Союзе, с. 390. NYU Press , ISBN  0-8147-7432-6 .
2. ↑   *Грузинские музеи. Министерство культуры, охраны памятников и спорта*
3. ↑
**Хоакин Рафаэль Феникс** (ағылш. *Joaquin Raphael Phoenix*, 28 қазан 1974, Сан-Хуан, Пуэрто-Рико) — америкалық актёр, продюсер, клипмейкер және музыкант. Ривер Феникстің інісі. «Алтын глобус» киноматографиялық сыйлығының төрт дүркін номинанты, әрі лауреаты, үздік ер адам рөлі үшін Венеция кинофестивалінің Вольпи кубогінің иегері, музыкалық «Грэмми» сыйлығының иегері, «Оскар» сыйлығымен Британ киноакадемиясының үш дүркін номинанты, Оскар сыйлығының иегері (2020).

Мансабы
-------

Феникске бүкіләлемдік танымалдылықты «Гладиатор» фильміндегі Рим императоры Коммодтың рөлі алып берді. «Белгілер», «Руанда отелі», «Таинственный лес», «Переступить черту», «Ол» фильміндегі рөлдерімен де танымал. «Шебер» фильміндегі Фредди Куэлл рөлін киносыншылар Феникстің мансабындағы ең таңдаулы рөлдердің бірі деп таныды. Осы рөлі үшін Феникс «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Фильмография
------------

| Жыл |  | Атауы | Шынайы атауы | Рөлі |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987 | ф | Орыстар | *Russkıes* | Денни
 |
| 1989 | ф | Ата-аналар | *Parenthood* | Гарри Бапман Лапкин
 |
| 2000 | ф | Гладиатор | *Gladiator* | Коммод
 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  The Return of Joaquin Phoenix: Oscar Buzz for ‘The Master’  (ағыл.).  *The Daily Beast* (17 сентября 2012). Тексерілді, 23 қаңтар 2014.
2. ↑  *Мэтт Сингер.* The Criticwire Survey: The Best Performance of the Year  (ағыл.).  *Indiewire* (3 декабря 2012). Тексерілді, 23 қаңтар 2014.
3. ↑  *Каван Чешковски.* Joaquin Phoenix Says Rap Hoax 'I'm Still Here' Helped Liberate His Career  (ағыл.).  *The Huffington Post* (17 сентября 2012). Тексерілді, 23 қаңтар 2014.

Сілтемелер
----------

Хоакин Феникс (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
**Жасуша орталығы** (*клеточный центр*) — адам мен жануарлардың барлық және кейбір өсімдік жасушаларында болатын, жасушалардың митоздық бөлінуін қамтамасыз ететін органелла.

  

Жасуша орталығы - цилиндр тәрізді бір-біріне тік бұрыш түзіп орналасатын екі денешік. Бұларды центрольдер деп атайды. Центриоль қабырғасы әрқайсысы үш микротүтікшеден түзілетін 9 топтан тұрады. Ортасындағы осы екі микротүтікшеден түзілген. Бұл органоид жасушаның бөлінуі кезінде, бөліну ұршығын түзеді. Бөліну ұршығы хромосомалардың полюстерге ажырауын қамтамасыз етеді.

Жасуша орталығы көп жасушалы жануарлардың жасушаларынан, қарапайымдардың және кейбір өсімдіктердің жасушаларынан табылған. Әрбір центриоль ұзындығы 1 мкм шамасындай, цилиндр пішінді. Жасуша орталығы екі құрамдас бөліктен: 1) центриоль, 2) центросферадан тұрады. Жасушаның бөлінуінен бұрын жасуша орталығы екіге бөлініп, екі полюске қарай тартылады. Бұл екі центриольдың арасыңда ахроматин жіпшелері пайда болады. Ол жіпшелердің бір ұшы хромосомалардың центромерлерімен жалғасады. Кейінгі кездегі жүргізілген биохимиялық зерттеулердің нәтижесіңде жасуша орталығы жасушаның бөліну әрекетіне (митоз, мейоз) тікелей қатысатындығы дәлелденді. Жасуша орталығы бөліну арқылы көбейеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ - Алматы: "Сөздік-Словарь", 2009. ISBN 9965-822-54-9
**Балқаймақ** — сүттен жасалатын ұлттық тағам. 

Тағамдық тез әзірленетін тәтті тағамдардың бірі болып табылады. Қазақ дастарханынан жиі көрінетін осы сыпайылар тамағы кәдімгі қаймақтан жасалады. Жаңа тартылған қаймақты шағын ыдысқа салып, оны май болып сұйылып кетпейтіндей жағдайда баяу қайнатады. Қайнау сәтінде аздап бал, немес қант және ақ ұн сеуіп араластырып отырады. Сәл суығаннан кейін кімге болсада ұялмай алдына қоюға болады. Қазақ дәстүрінде сары май, "балқаймақ" ақлақ жеген қонақтар бізге ет асып бермедің деп өкпелемейді. Қайта жеңсік тағам бергені үшін ризалық білдіреді. Қайраткер этнограф Өзбекәлі Жәнібеков балқаймақты түйе сүтінен қайнатып жасады деп жазған.

Ем
--

Емдік балқаймақты дайындаудың өз ерекшелігі бар. Ол сырқаттың түріне байланысты. Мысалы, асқазан ауруын емдеу үшін таңертең ерте сауылған 10 л сиыр сүтін қызуы аз отқа жарты сағаттай шымырлатып қайнатады да, оған 700-800 г. сарымай, сонша таза бал, 10 г. ұнтақталған қызыл бұрыш қосып, әбден қоюланғанша қайнатады. Суыған соң эмалданған ыдысқа салып, салқын жерге қояды. Күніне үш рет 2 ас қасықтан, 1 ай ішеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  У. Жанибеков. «Эхо» А-1990
2. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;
3. ↑  Қазақтың дархан дастарқаны - Алматы "Алматыкітап" ЖШС - 2005 ISBN 9665-24-559-2
**Кәрім Баялиев** (1 наурыз, 1926 жыл, Тараз – 2004) - жазушы, журналист. 

Әулиеата (*қазіргі Тараз*) қаласының батыс жағындағы Билікөлдің жағасында, сол аймақтың болысы (волостной управитель) Байелдің отбасында туған. Әкесі ұжымдастыру кезінде большевиктер тарапынан қудaлaуғa ұшырaғaн. Алматы мемлекеттік заң институтын бітірген. Облыстық әділет басқармасы бастығының орынбасары, мұғалім, облыстық *«Еңбек туы» (қазіргі «Ақ жол»)* газетінде әдеби қызметкер, Қазақ радиосының Жамбыл облысындағы меншікті тілшісі, Қазақстан Жазушылар одағының облыстық бөлiмшесiнiң бaсшысы болып істеді.

Еңбегі
------

Алғашқы әңгімелері баспасөзде елуінші жылдардың басында жариялана бастады.

* Тұңғыш әңгімелер жинағы 1959 жылы *«Жол үстінде»* деген атпен басылып шықты. Содан бері
* «Адам ізі»
* «Нөсер»
* «Дегелек келді, жаз болды»
* «Мейірім»
* «Той бастар»
* «Лебіз»
* «Жер тынысы»
* «Жасарған Жамбыл жерінде», тағы басқа кітаптары жарық көрді.

Соңғы жылдары өзіне таныс заң қызметкерлері өмірінен жазылған 

* «Үрей»
* «Ар жазасы"
* «Бөтен бала»
* «Кескіленген келіншектер» атты шытырман оқиғалы повестері «Жазушы» баспасынан кітап боп шықты.
* «Оралу», «Атаң келеді артыңда», «Қос дегелек» *атты спектакльдері Жамбыл, Шымкент және Қырғызстанның Ош театрларында қойылған.*

Жетістіктері
------------

* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Грамотасымен марапатталған (1977)
* Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1982)
* Жамбыл облысының құрметті азаматы (2003).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6
2. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Уи́льям Дэ́вид Кин** (ағылш. William David Keane; 11 қаңтар 1993 жылы Стокпортта дүниеге келді, Большой Манчестер), Уилл Кин есімімен танымал— ағылшын футболшысы, «Манчестер Юнайтед» клубының шабуылшысы, бірақ «Куинз Парк Рейнджерс» клубына жалға берілген. «Манчестер Юнайтед» футбол академиясының түлегі. Оның ағасы, Майкл Кин да, «Манчестер Юнайтед» академиясының ойыншысы.

Уилл Кин

### Мансабы

31 желтоқсан, 2011 жылы Рафаэлды алмастырып, "Блэкберн Роверс" клубына қарсы «Манчестер Юнайтед» клубының атынан бірінші ойының көрсетті.

2013 жылдың қараша және желтоқсан айларында жалға беріліп, «Уиган Атлетик» клубының қарамағында болды. Ол осы клубтың ойыншысы ретінде 4 ойын өткізді.

### Дереккөздер

1. ↑
**Кентау қалалық әкімдігі** – Түркістан облысындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылы Түркістан қалалық әкімдігінің құрамынан қосылған 12 ауылдық округ 2021 жылдың 12 наурызында жаңадан құрылған Сауран ауданы құрамына өтті. Әкімдік орталығы – Кентау қаласы.

Әкімшілік құрамы
----------------

Кентау қалалық әкімдігіне 1 ауылдық округ пен 3 ауылдық әкімшілік кіреді:

Халқының саны (2009, 2021)| Әкімшілік бірлігі | 2009 | 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Ерлер 2009 | Ерлер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Әйелдер 2009 | Әйелдер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ащысай ауылдық әкімдігі | 2176 | ▼1677 | 77,1 | 1099 | ▼880 | 80,1 | 1077 | ▼797 | 74 |
| Байылдыр ауылдық әкімдігі | 1528 | ▲1582 | 103,5 | 759 | ▲792 | 104,3 | 769 | ▲790 | 102,7 |
| Қарнақ ауылдық округі | 14295 | ▲15074 | 105,4 | 7328 | ▲7480 | 102,1 | 6967 | ▲7594 | 109 |
| Хантағы ауылдық әкімдігі | 6364 | ▼5978 | 93,9 | 3126 | ▼3073 | 98,3 | 3238 | ▼2905 | 89,7 |
| Кентау қаласы | 57121 | ▲72573 | 127,1 | 27304 | ▲35338 | 129,4 | 29817 | ▲37235 | 124,9 |
| **ЖАЛПЫ САНЫ** | 81484 | ▲96884 | 118,9 | 39616 | ▲47563 | 120,1 | 41868 | ▲49321 | 117,8 |

Шаруашылығы (2003 жылғы мәлімет)
--------------------------------

*Л. Алиева*

> 2003 жылы қалалық әкімдігінің кәсіпорындары 2041,8 млн. теңгеге өнеркәсіп өнімін өндірді: барит кені – 32,5 мың тонна, баритті концентраты – 16,2 мың тонна, 13 бірлік – экскаватор, 434,7 мың кВт трансформаторлар шығарды. Кентау қалалық әкімдігінің ауыл шаруашылық саласы Қарнақ ауылының аймағында орналасқан. Барлығы 178 агроқұрылым бар, оның 8-і ӨК, 2-і ЖШС, 166 шаруа қожалығы. Ауыл шаруашылық жалпы өнімінде: көкөніс дақылдарының (47,4%), картоп (14,1%) және ет өндірудің (10,5%) үлес салмағы басым. Кентау қалалық әкімдігі аумағында 8 аурухана, 4 емхана, 1 дәрігерлік амбулатория, «Ыбырайым», «Медцентр» ЖШС жұмыс істейді. Білім беру, мәдениет саласында 22 орта мектеп, балалар шығармашылық үйі, С.Байтереков атындағы музыка мектебінің бөлімшесі, Балалар көркемсурет мектебі, 7 кітапхана, 3 ауылдық клуб жұмыс істейді.
> 
> 

.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары
2. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Түркістан облысы Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Ащысай •
 Байылдыр •
 Бүргем •
 **Кентау** •
 Қарнақ •
 Құшата •
 Хантағы 
 |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Түркістан облысы Кентау қалалық әкімдігі ауылдық округтері |
| --- |
|  |
| 

 Ащысай •
 Байылдыр •
 Қарнақ •
 Хантағы 
 |

 |
**Еңбек** — КСРО және қазақстандық шайбалы хоккей клубы, базасы Алматы қаласында. 1967 жылы "Автомобилист" деген атаумен құрылды. 1972 жылы "Еңбек" боп өзгертілді.

Тарихы
------

1970 жылы КСРО кубогының жартылай финалына дейін жетті. 

Одақ тарағанша КСРО чемпионатының "А" класында алты маусым ойнады (1969/1970, 1972/1973, 1973/1974, 1974/1975, 1982/1983 және 1983/1984). Ең жоғарғы көрсеткіші: 1973/74 маусымдағы 8-орын. 

Тәуеліздік жылдары Қазақстан чемпионатымен қатар Ресей ашық чемпионатында да ойнады. 

2009 жылы қаржы қиындықтарынан жабылып қалды.

Атақты ойыншылары
-----------------

* Юрий Леонов
* Владимир Бородулин
* Сергей Старыгин
* Виктор Федорченко
* Федор Голятдинов
* Сергей Селедков.

Жетістіктері
------------

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2002/03

Сілтемелер
----------

* Ресми сайты