*Басқа мағыналар үшін Қазақ елі деген бетті қараңыз.*
**«Қазақ елі»** — Астана қаласында орналасқан мәдени-архитектуралық монумент. Монумент 2009-шы жылы ашылды. Монументтің авторлары - Сәрсен­бек Жүнісов және Жаңбыршы Нұркенов.

Сипаттамасы
-----------

Тарихи-мемориалдық кешеннің жалпы аумағы 5,2 гектар, соның монумент орна­лас­қан орталық тұғырнамасы 1 гек­тар жерді алып жатыр. Ақ мәрмәрдан құйылған монумент­тің биіктігі – 91 метр, бұл – Қазақстан тәуелсіздігін алған 1991 жыл­дың белгісі. Ал оның басындағы алтын түстес бояу­мен әрленген алып құс – Сам­ұрық Қазақ­стан­ның тынышты­ғын «күзетіп» тұр. Монументтің түсі – ақ. Ол қазақстан­дық­тардың дос­тық­қа адал, бау­ырмал, ақ ниетін паш етсе ке­рек. Көптеген елдерде орнатыл­ған мұндай стелалар қара, кейде қызыл түсті болып келеді. Олар тиісінше қара күш­тің, қанның белгісі іспетті.

«Қазақ елі» монументінің сыртқы бөлігінде 28 колоннадан тұратын жалпы ұзындығы 120 метрлік доға пішіндес ақ колон­на да орнатылған. Стеланың өзі осы ақ колоннаданың қақ орта­сында, қызыл граниттен жасалған төрт қырлы тұғырға отырғызыл­ған. Оның төрт қырлы болған се­бебі – дүниенің төрт бұрышына да Қазақстанның құшағы ашық, көңілі адал дегенді айғақтайды.

Өзгеріс: тұғыр граниттің төрт қабырғасына жасалмақ. Оның биіктігі 20,1 метрге дейін көте­рілетін болады, содан соң қабыр­ғаларға жаңа көркемдік шешім бойынша қола барельефтер ор­натылмақшы. Идея авторла­ры­ның ойынша, бұл монументтің мазмұны мен көркемдігін аша түседі.

Орталық барельеф – «**Халық және Президент**» деп аталады. Онда Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен оның сыртында халықтың бейнесі көрінеді. Алдыңғы фигура­ның биіктігі – 5 м, онда Н.Назар­баевтың Конституцияның үстіне қолын қойып, ант беріп тұрған сәті бейнеленген. Бұл – біздің тәуелсіз, демократиялық елімізде заңның үс­тем­дік құратынын айғақтайтын нышан. Президенттің сыртындағы халық – қазақстандықтар, олардың бейбіт, мейірімді көңілін ұшып жүрген қарлығаштар дәйектейді.

Монументтің оң жағындағы екінші барельеф – «**Қаһармандық**» деп аталады. Онда Отан қорғау қазақ ұлдарының ежелден қасиетті борышы болғанын көрсететін бейнелер шоғырланған. Соның ішінде ерлік пен елдікке үндеген жыраудың, ат үстіндегі ел қорғаған сарбаздың және қолында автоматы бар жауынгердің елдің шебін күзеткен бейнелері орналастырылған.

Батыс жақ бетке орналастырылатын «**Жасампаздық**» атты барельефте авторлар Қазақстанның көшпелі дәуірден ғарышқа ұшқанға дейінгі жолын бейнелемек болған. Сондағы жасампаздықты туғызған ғалымдар мен инженерлер, металлургтер мен диқандар бейнесі көрінеді.

Ал монументтің шығыс жағындағы «**Болашақ**» атты барельефте тәуелсіз елде өсіп, өз тағдырларын өздері жасап, ғылымда, мәдениетте, спортта үлкен жетістіктерге жетіп келе жатқан қазақстандық жастардың көңілді шақтары бейнеленген.

Осы идеялардың бәрі Қазақстан халқының тәуелсіздік алғандағы шаттанған сезімдерін бейнелеген «**Бірлік**» атты мүсіндік композициямен аяқталады.

* «Қаһар­мандық»«Қаһар­мандық»
* «Жасампаздық»«Жасампаздық»
* «Болашақ»«Болашақ»
* «Бірлік»«Бірлік»

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Қазақстан Астана қаласындағы ескерткіштер мен мұражайлар |
| --- |
|  |
| Республикалықмаңызы бар | 
Бұрынғы Мұсылман мектебі ғимараты • Бұрынғы Тың игерушілер сарайы • Бозоқ қалашығы |
|  |
| Жергіліктімаңызы бар | 
ҰОС жауынгерлеріне ескерткіш • Бұрынғы Гимназия мен Қалалық басқарма ғимараттары • Вокзал ғимараты және алаң • Бұрынғы Теміржолшылар сарайы • Константин және Елена шіркеуі • Орыс көпестерінің үйлері • «Октябрь» кинотеатры • Пионерлер үйі • Қосшығұлов мектебі • Жасыл мешіттің дуалы • Бұрынғы әкімдік ғимараты • Бәйтерек монументі • Кенесары хан ескерткіші • Пушкин ескерткіші • Астана (мүсін) • АЛЖИР мемориалды-мұражай кешені • Метеостанция ғимараты • Мозаикалық паннолар • Қараөткел зираты • Сейфуллин мұражайы және ескерткіші • Бозоқ II • Қозыкөш қыстауы • Көктал қорғаны |
|  |
| Басқаескерткіштер | 
Қазақ елі • Мәңгiлiк ел қақпасы • Керей мен Жәнібек хандар ескерткіші • Бөгенбай батыр ескерткіші • Абай • Құрманғазы • Дина Нұрпейісова • Жаяу Мұса • Жамбыл • Жер-ана • Отан қорғаушылар • Б. Момышұлы • Т. Бигелдинов • Р. Қошқарбаев • Ә. Молдағұлова • М. Мәметова • Генерал Панфилов • Жұмабек Тәшенов ескерткіші • Ашаршылық құрбандарына ескерткіш • Қажымұқан Мұңайтпасұлы • Жақсылық Үшкемпіров • Нұрлан Бәтпенов • Қаныш Сәтбаев • Алаш арыстарына ескерткіш • Менің атым Қожа • Халықтар достығы монументі • Бейбітшілік қабырғасы • Ататүрік ескерткіші • Ганди ескерткіші • Өрт сөндірушілерге ескерткіш • Ішкі істер министрлігінің мемориалдық кешені • Әділ сот ескерткіші • Әл-Фараби ескерткіші • Нұржол бойындағы мүсіндер |
|  |
| Мұражайлар | 
Ұлттық мұражай • Бірінші Президент мұражайы • Атамекен • Астана тарихы мұражайы • Әскери-тарихи мұражай • Ұлттық ғарыш орталығының мұражайы • Қазіргі заманғы өнер мұражайы • Сирек кітаптар мұражайы • Геологиялық мұражай • Алтын және бағалы металдар мұражайы |

 |