**«Қазақша бизнес»** — ойдан шығарылған кәсіпкер Жомарт Балтабаевтың өміріндегі оқиғаларға негізделген қазақстандық медиафраншиза. Франшиза 2016 жылы түсірілген *«Қазақша бизнес»* фильмінен бастау алады. 2017 жылы оның жалғасы *Қазақша бизнес Америкада*, одан кейін - 2018 жылы *«Қазақша бизнес Африкада»* фильмдері шықты. Франшизаның төртінші фильмі — *«Қазақша бизнес Кореяда»* 2019 жылы шықты, ал 2021 жылы *«Қазақша бизнес Түркияда»* фильмі жарық көрді. Сондай-ақ, франшизаның басты кейіпкерлерінің бірі Еркоштың оқиғасы туралы баяндайтын және франшиза оқиғасына тікелей қатысы бар *«I go to school»* фильмі 24 наурыз 2022 жылы жарық көреді деп күтілуде.

Кассалық түсім бойынша Қазақстанда шығарылған ең үздік медиафраншиза.

Фильмдер
--------

### Шолу

Бірінші фильмде Жомарт — қонақ үйі бар, қарапайым кәсіпкер. Оның кәсібінде жаңа леп пайда болады, оның жобасымен алпауыт инвестор қызығып отыр. Және ең жауапты сәтте, қонақ үйді презентацияға дайындау үшін, барлық қызметкерлер жұмыстан кетіп қалады. Бірақ адам адамға қасқыр болса, Қазақстанда адам адамға туысқан.

Екінші фильмде шетелдік инвесторлармен сәтті келісім-шарттан кейін Жомарт қонақ үйіне халықаралық дәрежені және 5 жұлдыз деген атақты алғысы келеді. Алайда кәсіпкердің алпауыт ойлары құрдымға ұшырайды. Істі қолға алу үшін ол Штаттарға кетеді.

Үшінші фильмде қонақүйді туыстарымен бірге басқарып отырған Жомарт қалыңдығы Айсұлумен бірге бал айына аттанады. Әлбетте онымен бірге туыстары да ілеседі. Олар демалып жүріп, жаңа табыс көзін ашудың да жаңа идеяларын ойластырады. Сол жақта Кения ханзадасымен танысып, Африкадан арзанға шай сатып алуға болатынын біледі. Жаңа бизнес көзін таптым деп ойлаған кейіпкерлер Найробиге аттанады.

Төртінші фильмде Жомарт Қанатұлының отелінде халықаралық конференция өтпекші. Онда жаңа техника түрлері таныстырылады. Жомарт сол себепті отелді жоғары технологиялық тұрмыс техникасымен жарақтай бастайды. Швейцар Бақдәулет өте қымбат жабдықты сындырып алады. Оны тек Сеулде ғана жөндеуге болады. Кейіпкерлер сол үшін Оңтүстік Кореяға аттанады. Бұрынғыдай келеңсіз оқиғаларға ұрынбау үшін Еркошты Қазақстанда қалдырып кетеді.

Түсім
-----

### Кассалық түсім

| Фильм | Шығу уақыты | Кассалық түсім | Бюджет | Сілтеме |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Қазақстан | Басқа елдер | Әлем бойынша |
| *Қазақша бизнес* | 29 желтоқсан 2016 | 918 644,3 $ | 0 $ | 918 644,3 $ | 250 000 $ |  |
| *Қазақша бизнес Америкада* | 25 шілде 2017 | 1 801 941,5 $ | 0 $ | 1 801 941,5 $ | 480 000 $ |  |
| *Қазақша бизнес Африкада* | 27 желтоқсан 2018 | 2 029 871,6 $ | 0 $ | 2 029 871,6 $ | 500 000 $ |  |
| *Қазақша бизнес Кореяда* | 26 желтоқсан 2019 | 2 662 493,8 $ | 0 $ | 2 662 493,8 $ | 400 000 $ |  |
| Барлығы | 7 412 971,2 $ | 0 $ | 7 412 971,2 $ | 1 630 000 $ |  |

### Критика

| Фильм | Internet Movie Database | КиноПоиск | Kinobar |
| --- | --- | --- | --- |
| *Қазақша бизнес* | - | 6,2 (454 пікір) | 6 |
| *Қазақша бизнес Америкада* | 6,2 (40 пікір) | 5,9 (448 пікір) | 8 |
| *Қазақша бизнес Африкада* | - | 5,5 (222 пікір) | 8 |
| *Қазақша бизнес Кореяда* | - | 5,0 (142 пікір) | 8 |
| **Индикаторлар*** Сызықша - фильм туралы ақпарат жоғын көрсетеді.
 |

Басты кейіпкерлер
-----------------

| Кейіпкер | Фильм |
| --- | --- |
| *Қазақша бизнес* (2016) | *Қазақша бизнес Америкада* (2017) | *Қазақша бизнес Африкада* (2018) | *Қазақша бизнес Кореяда* (2019) |
| Жомарт Балтабаев | Нұрлан Қоянбаев |
| Ален | Жан Байжанбаев |
| Айсұлу | Гүлназ Жоланова |
| Мақпал | Дариға Бадықова |
| Еркош | Рамазан Амантай |
| Бағдәулет | Қажет Смағұлов | *Жоқ* |
|

Түсіру тобы
-----------

| Фильм | Режиссёр | Продюсер | Сценарист | Композитор | Оператор | Дистрибьютор |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Қазақша бизнес* | Жеңісхан Момышев | Нұрлан Қоянбаев | Арыстан Каунев, Әлішер Утев | Никита Карев | Айдар Оспанов | Kazteleproduct |
| *Қазақша бизнес Америкада* | Әуез Әуезов, Сәбит Рақымбаев, Ілияс Жапаров | Александр Шевченко | Азамат Дулатов |
| *Қазақша бизнес Африкада* | Әнуар Мәтжанов | Сәбит Рақымбаев, Нұрлан Қоянбаев, Нұртуған Мұхамбетжанов | KazteleproductPontact Productions |
| *Қазақша бизнес Кореяда* | Ален Ниязбеков | Нұрлан Қоянбаев, Бұхар Марат, Нұрмахан Мұқанұлы, Самат Сыржанов | Асылхан Мелдебеков | KazteleproductThe Groove |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  T1. Тексерілді, 15 шілде 2012.
2. ↑  T1. Тексерілді, 15 шілде 2012.
3. ↑  T1. Тексерілді, 15 шілде 2012.
4. ↑  T1. Тексерілді, 15 шілде 2012.
5. ↑  Raiders of the Lost Ark.
6. ↑  Indiana Jones and the Temple of Doom. Тексерілді, 1 қыркүйек 2012.
7. ↑  Indiana Jones and the Temple of Doom.
8. ↑  Indiana Jones and the Temple of Doom.
9. ↑  Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull.