Сорап станциясының көлденең қимасы.
1 - станция ғимараты; 2 - темірбетон қабырға; 3 - кірпіш қаптама; 4 - жамылғы; 5 - сутартқыш; 6 - бетон төсеніші; 7 - тығыздалған әктас; 8 - су жібермейтін жапсар; 9 - сорап агрегаты; 10 - электрқозғалтқыш; 11 - косымша құбырлар; 12 - ішкі қуыс; 13 - ысырма; 14 - су өлшегіш; 15 - тегеурінді құбыр; 16 - бақылау құдығы; 17 - кабелъ каналы.
Бірінші сатыдағы сорап станциясының су көтеріп, тасымалдауы үш түрлі бағытта атқарылады:

1.Ауыз су және тұрмыстық қажеттіліктерді өтеуге арналған суды тазалау қондырғысына жеткізу;

2.Тұтыну сапасы қойылатын талаптарға сай келген жағдайда суды тікелей таза су резервуарына тасымалдау;

3.Суды қосымша тазалаудан өткізбей-ақ тікелей тұтынушыларға жіберу.

Бірінші сатыдағы сорап станциясының құрамына негізінен су алу ғимаратының қабылдау құдығына сору құбыры арқылы жалғанған сорап агрегаты, электроқозғалтқыш және баспана-ғимарат жатады. Сорап іске қосылғанда сутартқыш бойымен тартылған су агрегатта жоғарғы қысымға ие болып ысырма арқылы тегеурінді құбырға беріледі. Су көлемі арнайы орнатылған су өлшегіш құрал көмегімен анықтап отырылады.

Сорап станциясының су тазалау қондырғысына беретін су Мөлшері қажеттіліктің орта есептік мәніне сәйкес етіп қабылданады. Тиімді жұмыс режимі желінің тәуліктік жұмысын реттеп, оның орта сағаттық өнімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Егер су пайдалану режимі тұрақсыз болса, станцияның су беру мүмкіндігі реттеуді қажет етеді. Ұңғыма басында салынған сорап станциялары тәулік бойы үздіксіз жұмыс істейді. Егер су мұнарасы қарастырылған болса, онда бак ішіндегі қалыптастырған су деңгейіне сәйкес сораптардың автоматты режимде желіден ажыратылуы мүмкін. Мұнарадағы су деңгейі төмен түссе сорап қайтадан іске қосылады. Қосымша сораптар су алудың максималды сағаттарында немесе жөндеу жұмыстары кезінде пайдаланылады.

Тұтынушыларға суды бірден жіберу ұңғымалар санын арттырады, екінші сатыдағы сорап станциясын салуды қажет етеді. Сондықтан сумен қамту сұлбаларын, сорап станцияларын таңдаған кезде, оларды су көзінің гидрогеологиялық сипаттамасы, салу нұсқаларының көрсеткіштері бойынша техникалық-экономикалық тұрғыдан салыстыру қажет.

Өндірістегі айналымды жүйеде бірінші көтеру станциясы тек сағаттық су мөлшерін ғана беріп отырады. Су суытқыш қондырғыларға, одан циркуляциялық сораптар арқылы өндірістік сумен қамту жүйелеріне беріледі.

Өртке қарсы су қорын жасау, резервуарды үзіліс кезінде тол тыру арқылы, резервті сорап көмегімен, арнайы қарастырылғам сорапты пайдалану жолымен атқарылады. Шығындалған су мөлшерін қайта қалпына келтіру үшін қосымша үңғымалар іскс қосылады.

Сорап станциясының шығынын азайтуға мүмкіндік беретіи, қозғалтқьпп энергиясын үнемдеуге бағытталған басқару технологияларының бірі - СРН-І-Г қондырғыларын пайдалану. Оным басты міндеті: екі үңғымада орналасқан салмалы сораптарды басқару, сонымен қатар резервтегі резервуардың сумен толуын реттеу. Су көтеру көрсеткіштері сораптары бір-бірімен бірігіп, жүмыс істеу режимдерімен сипатталады. Басқару жүйесі реттеу алгоритмін қамтамасыз ететін құралдан, қысымды тұрақты ұстап тұратын датчиктен, күштік тізбекті қорғайтын қондырғыдан және суға батырылған сораптарды бақылайтын аспаптардан тұрады Жүмыс кезінде резервуардағы немесе ұңғымадағы судың болуы батырылған сораптардың ластануы, сораптардың дүрыс жүмыс істеуі, сумен қамту жүйесінің қысымы, ұңғыманың құмдануы қадағаланады. Станция авариялық жағдайға тап болғанда автоматты түрде алдын ала қарастырылған арнайы режимге көшеді, Өрт жағдайындағы белгі беру телефон желісі арқылы, не болмаса радио арнасы көмегімен атқарылады.

Дереккөздер
-----------

1. КӨЛІК ТЕХНИКАСЫНЫҢ ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ

М.О. Мусабеков, А.С. Шанлаяков, М.А. Текебаева

ҚР-ның Жоғары оқу орындарының қауымдастығы

ISBN 978-601-217-206-5

УДК 620.9(075)

ББК 31.16Я7

/Алматы 2011 /М79