recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Владимир Михайлович Корецкий** (18 ақпан[1] 1890 жыл, Екатеринослав — 25 шілде 1984 шілде, Киев) — кеңестік халықаралық заңгер, халықаралық дербес құқық пен мемлекеттік және құқықтық жалпы тарихының маманы, УССР ҒА академигі (1948).

Биографиясы
-----------

Харьковтік императорлық университеті. ХІХ ғасырдың аяғы
В.М. Корецкий жалшының отбасында дүниеге келді..Балалық шағының өзінде-ақ ол гуманитарлық ғылымға ықыласы ауған болатын. 1910 жылы Екатеринослав гимназиясын алтын медальмен тәмамдады және Мәскеу университетінің заң факультетіне оқуға түсті. Алайда ұлы Юрийдің дүниеге келуінен кейін Харьковқа қоныс аударып, Харьковтік императорлық университетін 1916 жылы бірінші дәрежелі дипломмен аяқтады.. Корецкийді азаматтық құқық және сотөндірісі кафедрасына профессорлық лауазымын алуына қалдырылады.

### Мансабының бас кезеңі

Юрий Владимирович Корецкий
### БҰҰ-дағы қызметі

### Маңызды конференцияларға қатысу

Ғылыми көзқарастары мен еңбектері
---------------------------------

Әдебиеттер
----------

Владимир Михайлович Корецкий. К 70-летию со дня рождения — М. 1960. — С. 7.

Владимир Михайлович Корецкий (К 80-летию со дня рождения) // Советское государство и право. — М.: 1970. — № 5. — С. 150.

Владимир Михайлович Корецкий (К 90-летию со дня рождения) // Советское государство и право. — М.: 1980. — № 2. — С. 139-141.

Перетерский И. С. Рец. На кн.: В.М. Корецкий. Очерки международного хозяйственного права // Советское право. — М.: 1929. — № 12. — С. 35.

Денисов В.Н. Владимир Михайлович Корецкий (1890-1984) // Известия вузов. Правоведение. — М.: 1986. — № 5. — С. 74.

Денисов В.Н. Корецький Володимир Михайлович // Юридична енциклопедія. — К.: 2001. — Т. 3.

Денисов В.Н. Наукова спадщина академіка В.М. Корецького та сучасний розвиток науки міжнародного права // Держава і право: збірник наукових праць. Юридичні і політичні науки. Спецвипуск.. — К.-Днепропетровськ: 2003.

Владимир Михайлович Корецкий — Киев, 1984. — С. 47.

Lahs M. The Teacher in International Law — Dordrecht, 1987.

Түсініктемелер
--------------

* Ортаққорда бұған қатысты медиафайлдар бар: **Владимир Михайлович Корецкий**

Үлгі:Warheroes

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Антологія української юридичної думки. Том 8.Міжнародне право —  Үлгі:К. 2004. — Б. 509.
2. ↑  Биография В. М. Корецкого. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 тамыз 2011. Тексерілді, 15 тамыз 2009.
**Исаев Сейілбек атындағы көше**. Көшеге тілші-ғалым, ұстаз, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ғылым академиясының корреспондент мүшесі - Сейілбек Мұғаджарұлы Исаевтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 №26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 №5/764 қаулысы) берілген. Исаев Сейілбек Мұғаджарұлы (1938-1999) Ресейдің Омбы облысы Называево ауылында дүниеге келген. Ол - қазақ тіл білімінің, түркітанудың дамуына елеулі үлес қосқан
ғалым. 1966 жылғы «Қазақ тілінің қысқаша этимологиялық сездігінің», 1967 жылы шыққан екі томдық
«Қазақ тілінің академиялық грамматикасы» еңбектерінің авторларының бірі.

Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Виноградная көшесінен
басталып, Шайкенов көшесіне дейін созылып жатыр. Мырзағалиев, Мүхаметжанов көшелерін қиып
өтеді. Кешенін ұзындығы - 800 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
Координаттар: 59°56′03″ с. е. 30°18′24″ ш. б.﻿ / ﻿59.9342889° с. е. 30.30667° ш. б.﻿ / 59.9342889; 30.30667 (G) (O) (Я)

**Исаакий соборы** (орыс. *Исаакиевский собор*) — Ресейдегі Санкт-Петербург қаласының Исаакий алаңында орналасқан ең ірі православие ескерткіш-ғибдатханасының бірі, кейінгі дәурдегі орыс классицизм үлгісімен салыған.

1818-58 жылдары архитектор О.Монферанның жобасы бойынша салынға. 1818 жылы алғашқы Монферанның алғашқы жобасы бекіген, 1821-25 жылдары А.А. Михайлов, В.П. Стасов т.б. архитекторлардың еңбектерімен толықтырылды. Исаакий соборын сәулеттеуге мүсіншілер И.П.Витали, П.К.Клодт, А.В.Логановский, суретшілер К.П.Брюллов, Ф.А.Бруни, П.В.Басин және т.б. мозаика шеберлері қатысты. Собордың жалпы биіктігі 101,52 м. Жобасы төртбұрышты, жан-жағында портиктері бар, күмбезді (диаметрі 21,83 м). Сәулеттеу ісінде 112 гранит бағана қолданылған (салмағы 114 т-ға дейін барады, биіктігі 7м). 

Интерьеріне қола мен алтын жалатылған, мәрмәрмен. Орал тауының тастарымен безендірілген. Жарқыраған металл күмбезі қала еіңсесін көркейте түседі. 

* 
* 
* 
*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998
**Иса Омарұлы Байтөлин** 1928 жылы 15 қаңтарда Түркістан қаласында туған. Қазақ.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
биология факультетін (1952), биолог; С.М. Киров атындағы
Қазақ мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген (1955).
Биология ғылымдарының кандидаты (1963), докторы
(1979). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстанның қуаң аймағындағы өсімдіктердің тамырлық
жүйесінің экоморфозы».
Ботаника кафедрасының профессоры (1980). ҚазКСР
Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі (1983),
академигі (1989). Халықаралық экологиялық реконструкция академиясының академигі (1992).
«Ауылшаруашылық өсімдіктердің тамыр жүйесі» (1976),
«Қазақстанның аридтік аймағы өсімдіктерінің тамыр жүйесі» (1979), «Қазақстанның аридтік жағдайларындағы ағаш 
интродуценттердің тамыр жүйесі» (1983), «Қазақстандағы
өсімдіктер интродукциясына жүйелік-экологиялық ыңғай»
кітаптарының авторы.
1955 жылдан - ботаника бағының меңгерушісі, дарвинизм
және генетика кафедрасының ассистенті, аға оқытушысы.
1964жылдан-ботаника кафедрасыныңдоценті. 1967 жылдан - биология факультетінің деканы. 1973 жылдан
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті ботаника кафедрасының меңгерушісі. 1975 жылдан - Қазақ Ғылым академиясы бас ботаникалық бағының директоры.
1983 жылдан - ҚазКСР ҒА Ботаника институтының директоры. 1988 жылдан - ҚазКСР ҒА биологиялық ғылымдарының бөлімшесінің академик-хатшысы. 1990 жылдан - ҚР ҰҒА вице-президенті. 1994 жылдан - ҚР ҒА - Ғылым министрлігі
фитоинтродукция ботаникасы институтының дирекюторы.
1995 жылдан - ҚР Министрлер кабинеті жанындағы Бас гидрометеорология басқармасына қарасты Қазақ қоршаған ортаны қорғау және климат мониторингі ғылыми-зерттеу институтының директоры.
Бүкілодақтық ботаникалық қоғамның мүшесі (1951 - 1990). ҚР МАК биологиялық пәндер Сараптама көңесінің төрағасы (1975-1997). «Известия МН-АН РК», «Ботанический журнал», «Экология және климат» журналдары редакциялық алқасының мүшесі. Ризологтардың халықаралық қоғамының мүшесі (1975-1997). Ботаника мамандығы бойынша кандидаттық және докторлық дисертация қорғау жөніндегі мамандандырылған кеңестің
төрағасы (1976-1995). Қазақстан ботаниктері қоғамының төрағасы (1983-1997).

*«Қазақстанның өсімдіктер әлемі, оның қорларын халық шаруашылығында тиімді қолдану және қорғау»* проблемасы жөніндегі кеңестің төрағасы (1983-1997). Халықаралық
академияның мүшесі (1992). АҚШ-қа жасалған америка-кеңес ботаникалық экспедициясына бірнеше рет қатысқан. «Құрмет белгісі» (1986), «Құрмет» (2005) ордендерімен; «Ерен еңбегі ушін» (1970), «Жоғары мектептің озаты» (1971), «Тың жерлерді игергені үшін» (1984), С.П. Королев атындағы медальдарымен; ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамоталарымен (1978, 1980); «Республика алдындағы еңбегі үшін» төске тағатын белгісімен (1980) марапатталған. ҚазКСР Еңбек сіңірген ғылым қайраткері.

Иса Балтуев 1921 жылы 24 мамырда қайтыс болды

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Ақтөбе зираттары**, Ақтөбе ауылдық округінің оңтүстік батысындағы зираттар — көне зираттар тізбегі. Аққұм елді мекенінен оңтүстік-батысқа карай 3 км жерде. Шәуілдір—Шардара тас жолының екі жағында орналасқан. 2005 жылы "Көксарай барлау тобы" (жетекші Х.Айтқүл) зерттеген. Зираттар оңтүстік-шығыстан, солтүстік-батысқа қарай тізбектеле, созылып жатыр. Тас жолдың оң жағында 3 зират, сол жағында 2 зират бар. 1-зират аумағы 36 м, биіктігі 1,60 м, одан 55 м жерде аумағы 14, биіктігі 0,3 м келген 2-зират орналасқан. 3-зират 2-зираттан 110 м аралығында, аумағы 18 м, биіктігі 0,5 м. Жолдың сол жағында 100 м қашықтықта 4-зират орналасқан. Зират аумағы 17 м, биіктігі 0,4 м. 5-зират 4-зираттан 300 м жерде, аумағы 24 м, биіктігі 1-1,50 м. 5-зираттан солт-ке қарай 80 м жерде төрткүл типтес корған орны бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Отырар. Энциклопедия. – Алматы.
 «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2
**Аджаиб Әл-Бұлдан** ("Елдер ғажайыптары") — араб тарихшысы, географ Зәкәрия әл-Қазуинидің (13 ғасыр) шығармасы. Алғаш 1263 жылдан кейін 1275 жылы "Асар әл-билад уа ахбар әл-ибад" ("Қалалар ескерткіштері және Алланың құлдары туралы мағлұматтар") деген атпен қосымшалармен толықтырылып 2-рет жазылды. Автор шығармасында 50-ге жуық орта ғасыр тарихшыларының, солардың ішінде әл-Жайхани, әл-Жаһиз, әл-Масуди, әл-Бируни, Әбу Дулаф, ибн Фадлан еңбектеріне сүйенеді. "Аджаиб Әл-Бұлдан" жер беті жеті бөлікке бөлінеді, олардың әрқайсысында орналасқан қалалар, таулар мен өзен-көлдер, теңіздер мен аралдарға геогр. сипаттама береді. Шығарма 9-11 ғ-да қазіргі Қазақстан жерін мекендеген оғыз, қыпшақ, қимақ, қарлұқ т.б. түркі тайпаларының орналасуы, кәсібі, мәдениеті, діні жөнінен мағлұматтар беретін құнды дерек болып табылады. Жер шарының картасы беріліп, ондағы түркі тайпаларының орналасуы көрсетілген. "Аджаиб Әл-Бұлдан" 1848 жылы неміс арабтанушысы Ф. Вюстенфельд бастырып шығарды.

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
**Дидар Амантай, Дидар Амантайұлы Қосылбеков** (1969 жылы 5 ақпанда Қарағанды облысының Қарқаралы ауданы) — жазушы, сценарист, журналист, қоғам қайраткері. Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» акционерлік қоғамының бас редакторы.

Білімі
------

Арғын тайпасы, Қаракесек руының Сары Танас бұтағынан шыққан.

* Орта мектепті бітірген соң, 1986 жылы Қазақ политехникалық институтына, металлургия факультетіне (орыс бөлімі) оқуға түседі.
* Бірінші курсты аяқтаған соң, 1987 - 1989 жылдары Қиыр Шығыста, Владивосток қаласына таяу маңда әскери қызметте болады.
* 1989-1994 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Философия және политология» факультетін үздік бітірген.
* 1994—1997 жылдары Темірбек Жүргенев атындағы Театр және кино институтын  кинодраматург мамандығы бойынша үздік бітіріп шығады.
* 2000 жылы Словакия астанасы – Братислава қаласында тоғыз айлық АҚШ жорналшылар курсында (ағылшын бөлімі) оқиды.

Қызмет жолы
-----------

1987—1989 жылдары «Жас алаш», «Заман Қазақстан» газеттерінде тілші, бөлім меңгерушісі;

1997—2002 жылдары «Хабар» агенттігінде бағдарлама редакторы, «Майдан» ток-шоу редакторлар бөлімінің жетекшісі, «Бетпе-бет» бағдарламасының жүргізушісі;

2002—2004 жылдары «Зерде» жобалау тобының жетекшісі;

2004 жылы Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» ұлттық кинокомпаниясының бас редакторы;

2005—2006 жылдары «Ел мен жер» және «Азамат К2» газетінің директоры;

2004—2008 жылдары «Начнем с понедельника» газетінің Бас директоры және бас редакторы;

2008 жылы іскерлік «Азамат» газетінің директоры;

2006—2008 жылдары «31 арнаның» «Абайтану» және «Замандастар» телевизиялық бағдарламаларының авторы және жүргізушісі;

2009 жылдан Ш. Айманов атындағы « Қазахфильм » Ұлттық кинокомпаниясының бас редакторы.

Шығармашылығы
-------------

Алғашқы кітабы 1996 жылы «Постскриптум» деген атпен жарық көрді. Кейіннен «Қастерле мені» ( романдар, повестер, әңгімелер, эсселер 2000), «Гүл мен кітаптар» (Роман, 2003), «Күзгі рандеву» (повесть-әңгіме 2005) кітаптарымен қатар, «Нұрғиса Тілендиев», «Әлжаппар Әбішев», «Қасым Аманжолов», «Жүсіпбек Елебеков», «Мұқтар Мағауин»  деректі фильмдердің, «Гәкку» («ФЭФ») «А-ға оралу» көркем фильмдерінің «Қарсы бақылау» телесериалының сценариін жазған.

2010 жылы бес  томдық шығармалар жинағының бірінші томы — «Қарқаралы басында» атты кітабы баспа жүзін көреді. Қазір «Махамбет философиясы» атты екінші томы дайындалу үстіндеДидар Амантайдың шығармалары әлемнің көптеген тілдеріне аударылған.

Марапаттары
-----------

«Дарын» мемлекеттік Жастар сыйлығының (1999), Тәуелсіз «Тарлан» сыйлығының лауреаты (2007).

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑  «Қаракесек шежіресі», екінші том, Павлодар, «ЭКО» ЖШС баспаханасы, Т.А. Еңсебаев. Кітаптың таралымы – 500 дана. 2017
3. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Дидим** – Түркиядағы Айдын иліндегі қала және аудан 
[1].

Түркияның оңтүстік-батысында, Эгей теңізінің шығыс жағалауында, Измир қаласынан 200 км қашықтықта орналасқан қала. Халық саны 41 250 мың адам (2009 жылғы халық санағының қорытындысы). Ежелгі заманда қазіргі қаланың орнында Дидим атты антикалық қала орналасқан. Дидим қаласында әйгілі Аппалон храмының ішінде оракул орналасқан еді. Бұл храм қазіргі күнге дейін сақталып, қаладағы көне грек сәулет өнерінің ескерткіші ретінде үлкен маңызға ие. Эгей теңізінің бойындағы туристік аймақ. Туризм инфрақұрылымы жақсы дамыған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Жұманұлы Имандосов Самұрат** - 1948 жылы 20 маусымда Қызылорда облысы Қазалы ауданының Майлыбас ауылдық кеңесінде туған. Қазақ.

Әкесі - Имандосов Жұман (1920 ж. т.), ¥ОС 2-ші топтағы мүгедегі, зейнеткер, кооперативтік жүйеде дайындаушы болып жұмыс істеген. Анасы - Бисембаева Хадиша (1922-2002).

Қызылорда гидромелиоративтік техникумының мелиорациялық жұмыстарды механикаландыру факультетін (1967) техник-механик мамандығы бойынша; Жамбыл
гидромелиоративтік-құрылыс институтының гидромелиорация факультетін (1977) инженер-гидротехник мамандығы бойынша бітірген.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (1992 жылдан).

* 1969 жылдан - Қазалы суландыру жүйелері басқармасының инженер-экономисі, гидротехнигі, бөлім бастығы.
* 1972 жылдан - ҚазКСР №64 Минералды су шаруашылығының аға прорабы, бас инженері, ЖМК бастығы.
* 1980 жылдан - №86 ЖМК бастығы,
* 1992 жылдан - Бас күріш кеңшарлары құрылысы «Қазалысуқұрылысы» тресінің басқарушысы.
* 1994 жылдан- «Жер-Су» АҚ президенті.
* 1994-1995 жылдары - Қызылорда облысы Қазалы ауданының әкімі.
* 1996 жылдан - «Жер-Су» АҚ вице-президенті, президенті.
* 2000 жылдың қыркүйегінен бері - «РЗА» АҚ президенті (Қызылорда облысы Қазалы ауданы).
* Жоғарғы Кеңес 12-ші шақырылымының депутаты. Қызылорда облыстық мәслихаты 2-ші (1999), 3-ші (2003), 4-ші (2007) шақырылымдарының депутаты.

«Құрмет белгісі» (1980), «Құрмет» (2001), «Парасат»
(2007), «Звeзда Содружества» (2008) ордендерімен; «Астана» (1998), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен; халықаралық «Объединенная Европа»
(2008) сыйлығымен марапатталған. Қазақстанның Құрметті құрылысшысы (2009).

Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.

Діни көзқарасы - мұсылман.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Дүниежүзіндегі ең гүлденген мемлекет».

Хоббиі - саятшылық, преферанс, дойбы.

Үйленген. Жұбайы - Бозғұлова Зина Ержігітқызы, дәрігер-педиатр. Қыздары - Имандосова Бақыткүл Самүратқызы (1974 ж. т.), Имандосова Фаризат Самұратқызы (1991 ж. т.);
ұлдары - Имандосов Мұрат Самұратұлы (1972 ж. т.), Имандосов Нұрлан Самұратұлы (1977 ж. т.)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2
**Ақбасов Исағалым Үсенбайұлы** – 1949 жылы Алматы облысы, Талғар ауданыңың "Веселое" кеңшарында дүниеге келген..

1972 жылы Мәскеу полиграфия институтын тәмәмдап, инженер экономист мамандығын алып шықты. Еңбек жолын 1967 жылы Алматы қаласындағы №2 баспаханасының теру цехында теруші болып бастады.

1973 жылы қеңес әскері катарына шақырылып, 1973 жылы запаска қалдырылады.
1973 жылы өндіріс бөлімінің бас инженертехнологы болып тағайын далып, 1974 жылы "Кітап" фабрикасына теру цехының бастығы болып ауысты.
1979 жылы Қазақ КСР баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі Мемлекеттік Комитетінің мерзімді басылымдар бөліміне аға инженер болып ауыстырылады.

1981 жылы "Мектеп" баспасының директорының орынбасары болып тағайындалады.

1984 жылы "Жедел басу және билет бланқалар өнімі баспаханасының" директоры ретінде ауыстырылып, осы жылдын желтоқсан айында "Кітап" өндірістік бірлестігінің бас директоры бола жүріп, 1992 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Баспа және бұкаралық ақпарат министрінің орынбасары қызметіне таға йындалады.

1996 жылдан ҚР Парламенті баспа ханасының директоры болды. Қүры лым озгеріске үшыраға ннан кейін, 2000 жылдан "Жедел басу" ЖШС дирек¬торы.

2003 жылдын желтоқсан айында Республикалық статистикалық басқару департаментінің директоры болды.
Қазіргі кезде "ҚР Ұлттық Банкінің банкноттар фабрикасы" шаруашылық жүргізу құқығында РММ-де менеджмент және сапа жүйесі бөлім бастығының орынбасары болып қызмет етеді.

Жоғарғы Кенес грамотасы, "Астана ның 10 жылдыгы" медалімен, "Баспа және полиграфия ісінің қайраткері" құрмет белгісімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім баспасы". 2005 ж. - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X
**Исатай Бимендин** (1904-2004), жылқышы, күйші-сазгер. Жаңаарқа ауданының Қарсыадыр, Келтетал, Өркендеу ұжымшарларының, *«Рассвет»* кеңшарының жылқышысы, бригадирі болып істеген. Күйшілік шығармашылықпен айналысқан. Халық арасында *«Бастау», «Арнау», «Зарлау»,*
«Жоқтау», «Жерлеу», «Толғау», «Аттаныс», «Қоңыр қаз», «Әрине көк», «Жеңіс» *және т. б. күйлер шығарған. Оларды қызы Рымкүл нотаға түсіріп кейінгі ұрпаққа жеткізген. Б. Жаңаарқа ауданының тарихы туралы көптеген мәліметтер, аңыз әңгімелерді жинақтап, көне ескерткіштерді қалпына келтіруге үлес қосты. Сондай-ақ күреспен шүғылданып, белгілі балуан М. Боқаевтың жауырынын жерге тигізген.*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Магнолия** (magnolia) (Magnolia), магнолиялық тұқымдастарына жататын бұталар мен ағаштар тегі..

Барлығы шамамен 80 түрі бар. Солтүстік және Орталық Америка, Гималай және Шығыс Азия елдерінен шыққан. Магнолия жұпар гүлдері мен әдемі жапырақтары үшін жоғары бағаланады. Бұл тұқымдаста 12 тек және 210 түрі бар. Магнолия – қарапайым ерекшеліктері бар ең жабайы гүлді тұқымдастардың бірі. Ұзын гүлді өсі, гүлдің бөлігіне спиральша орналасқан және су өткізетін жасушаларының қарапайым құрылымы бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Britanica настольная энциоклопедия. Том І «АСТ-Астрель» Мәскеу, 2006. ISBN 978-5-17-08532-4 (T.1) (ACT) ISBN 978-5-271-1512-0 (T.1) (Aстрель)
**Корву** немесе **Корво** (порт. *Ilha do Corvo*, сөзбе-сөз — «қарға аралы») — Азор аралдары мен Микронезияның солтүстігінде орналасқан. Азор аралдарының ең кішкентайы. Корвоның ауданы 17,45 шаршы шақырымды құрайды.

Аралдың оңтүстік-батысында Вила-доКорво елді мекені орналасқан. 2001 жылғы санақ бойынша, бұл елді мекенде тұрғылықты халықтың саны 425 адам болған.

Аралды 1452 жылы Диего Тэйв ашқан. Аралдың тереңдігі - 300 м, ал диаметрі 2 шақырымды құрайды. Жанартау атқылағаннан соң, аймақты үнемі тұман басып тұрады. Аралдың шығысында ормандар, ал батысы мен солтүстігінде тасты төбешіктер орналасқан.

Вила-доКорво - аралдың орталығы болып саналады. Мұнда тұрғын үйлермен қатар көптеген сауда орындары бар. Елді мекен аралдың үштен бір бөлігін алып жатыр.

Корво жанартауы Корво аралында орналасқан ылғалды, онда жауын жиі жауады. Табиғаты жанға жайлы. Бірақ үнемі жел соғып тұрады. Салыстырмалы ылғалдылық шамасы тұман жиілейтін кезде өзгеріп отырады. Мысалы, қазан айында 74% болса, шілде айында бұл көрсеткіш 85%-ға дейін ауытқиды. Бұл жанартау алғаш рет 730 мың жыл бұрын атқылаған. Жанартау ошағының диаметрі 5 шақырымды құрайды. Жанартау маңында ормандар, ал батысы мен солтүстігінде тасты төбешіктер бар. Корво шағын жанартау болып табылады.

Бұл аймақтың тұрғындары шошқа өсіріп, құс асырайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".
Ассалаумалейкум бір сұрағым бар еді
**Жұқпалы моллюск** — вирусты жұқпалы ауру.

Аурудың пайда болуы
-------------------

Орамал, төсек-орын мен іш киім арқылы және науқаспен тығыз қатынас кезінде жұғады. Жасырын кезеңі бірнеше аптадан, бірнеше айға дейін созылады. Теріде ортасы ойыс, қызғылт-перломутр түсті көптеген ұсақ түйіндер пайда болады. Бірақ кейде бірнеше түйіндер бірігіп, бір үлкен түйінді құрайды. Түйіндерді тырнақпен немесе пинцетпен басқанда, ортасындағы ойысынан ақ тұйіршікті зат шығады. Контагиозды маллюскінің негізгі орналасатын жері: мойын, кеуде, іш, алақан аймақтарында орын алады.

Алдын алу және емделу жолдары
-----------------------------

Түйіндерді емдемеген жағдайда, олар 2-3 айдан кейін ғана жойылады. Жұқпалы моллюскінің элементтерін механикалық жолмен (сығу арқылы) кейін йод тұнбасымен сүртіп, емдейді. Бірақ, кейде фитотерапияға жүгінуге тура келеді. Жұқпалы моллюскіні емдеудің халықтық медициналық тәсілі. Календула гүлдері, ақ қайың бүршіктері, қарағай бүршіктері, мыңжапырақ шөбі, арша дәні, эвкалипт жапырақтары. Барлығынан да 15 г алып, араластырып, ұсақтау. Қоспаның 1 ас қасығына 1 стақан қайнап тұрған суды қосып, 1 сағат тұндырып, сүзгіден өткізу керек. Күніне 2 рет жарты стақаннан 10 күн бойы ішу. Осы сұйықтықпен сүртініп, компресс жасауға да болады .

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Қарматтар** (араб.: القرامطة‎ — «әл-қарāмита») — шығу тегі исмаилизммен бір, «асыра сілтеуші» шииттердің өкілдері. IX ғасырда бұл сектаның мүшелері Аббасилер халифатын дүр сілкіндірген көтерілісті бастады.

Тарихы
------

Қарматтар қозғалысының негізін салушы — «Қармат» деген лақап атпен белгілі Хамдан ибн әл-Ашғас. Бұл атпен секта да аталып кетті. Қарматтардың діни тұжырымдары мен дін тарату үлгісі (дағуат) жалпылай келгенде исмаилиттердің ұстанымдарын қайталады. Қарматтардың пайда болу тарихы исмаилиттердің белсенді діни пропагандасының кезімен тікелей байланысты. Атақты исмаилизм уағыздаушысы Хусәйн әл-Ахуази Иракқа келіп, сол жерде Хамдан ибн әл-Ашғаспен (Қармат) танысады. Ол исмаилиттердің пікірлерін қабылдап, жаңа қозғалыстың көсеміне айналады. Хусәйн әл-Ахуази қайтыс болған соң, Хамдан-Қармат оның орнын басып, Куфа маңында өз жақтастарының базасын құрады. Осымен қатар ол халифаттың әр түкпіріне өз уағыздаушыларын жібереді, олардың ең танымалы Абдан — қарматтықтың идеологы болған. Қарматтардың басқа танымал уағыздаушылары — Зикрауәйһ ибн Михрауәйһ және 289 жылғы көтерілісті басқарған Әбул-Фауариз.

Исмаилиядан бөліну
------------------

Бастпқыда қарматтар шиизм-исмаилизмді уағыздап, Сәләмиядағы исмаилиттердің орталығынан нұсқаулар алып отырды. Кейбір мұсылман ғалымдар бұны Қарматтың исмаили уағызы Әли ибн Әбу Талибтың ұрпағының пайдасына емес, Абдуллаһ ибн Маймун әл-Қаддах деген біреудің пайдасына жүргізіліп жатқанын біліп қойғанымен байланыстырады.

Ішкі талас-тартыс
-----------------

Әдебиет
-------

* *А. Али-заде* Карматы // = «Исламский энциклопедический словарь» —  Ансар, 2007 жыл.

Тағы қараңыз
------------

* Шииттер
* Исмаилия

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Карматы — Кругосвет энциклопедиясы

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|   Шииттер |
| --- |
|  |
| 12 имам | 
Әли • Хасан • Хусәйн • Зәйн әл-Абидин • Мұхаммед әл-Бақыр • Джафар әс-Садиқ • Мұса әл-Казым • Әли әр-Риза • Мұхаммед әт-Тақи • Әли әл-Һади • Хасан әл-Аскари • Мұхаммед ибн әл-Хасан «Мәһди» |
|  |
| Ағымдары | 
• **орташа шииттер** — онекіліктер • зәйдилік • қайсанилер
• **асыра сілтеушілер (ғуләт)** — исмаилия (друздар, низарилік, қарматтар, мусталилер) • басқа (әләуилер, ярсанилік • ғурабилер) |
|  |
| Фиқһ | 
джафари мазһабы (усул әл-фиқһ, ахбарилер, усулилер) • Имамат |
|  |
| Терминологиясы | 
ирфан • хумс |
|  |
| Діндарлары | 
аятолла • ұлы аятолла (марджа) • худжат әл-Ислам |
|  |
| Кітаптары | 
• **имамдардың жинақтары/еңбектері** — Нәһдж әл-Баләға (Шешендік жолы) • Сахифа Саджадия 
• **тәпсірлері** — тафсир әл-Кумми • әт-Тибйан • Маджма әл-баян фи тафсир әл-Құран
• **хадис жинақтары** — әл-Уафи • әл-Истибсар • әл-Кафи • Бихар әл-Әнуар • Уәсәил әш-шиға • Мән лә йахдуруһу әл-фақиһ • Тәһзиб әл-Ахкам |
|  |
| Тағы да қараңыз | 
алевилер • Әһл әл-Байт • Ғадир Хум • тақийа • татбир • Мухаррам азасы (ашура • арбағин • тазийе) |
|  |
|  |

 |
**Қарлығу**, дисфония (грек. dys және рһоnе — дыбыс, дауыс) — дауыстың бұзылуы, бәсеңдеуі. 

Бұл — көмекейдің өткір, созылмалы аурулары салдарынан дыбыс жалғамаларының зақымдалуымен аяқталатын әр түрлі кеселдер. Мыс. қабыну, көмекей обыры, т.б. Қарлығу кезінде көмекейден дыбыс шығу қиындап, дыбыстың ырғағы бұзылады, дауыс бәсеңдеп, дірілдеп, сыбырлау дәрежесіне дейін жетуі мүмкін. Қарлығу ларингит сияқты көмекейдің қабыну кеселінде, дыбыс жалғамаларының ісініп, қалыңдауында, сол сияқты дыбыс жалғамалардың сөйлеу барысында толық ашылып жабылмауына байланысты болады. Дыбыс жалғамалары ісінуіне, домбығуына, зақымдалуына дәрі-дәрмектердің әсерінен туатын аллергиялық реакциялар да себеп болады. 

Науқасқа мезгілінде сапалы ем қолданылса, Қарлығу тоқтап дыбыс та, дауыс та орнына келеді. Дыбыс жалғамаларын операциядан кейін тыртық басса немесе туберкулез, мерез, т.б. жұқпалы аурулармен ауырса, адам дауысында Қарлығу сақталып қалады.
**Болымдылық және болымсыздық категориясы** — іс-әрекеттің болуы я болмауы туралы хабардар ететін етістіктің формалары. Болымдылық етістіктің түбір, туынды және күрделі формалары арқылы беріледі (айт, көмектес, бере сал), болымсыздық сол формаларға арнаулы ***-ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе*** қосымшалары жалғану арқылы жасалады (айтпа, көмектеспе, бере салма). Етістік негіздеріне жалғанатын езге формалардың бәрі де (есімше, көсемше, рай, жіктік жалғаулары) осы болымсыз түр қосымшасынан кейін қолданылады (айтпаса, айтпаған, айтпас-ты т. б.). Болымсыздық қосымшасы стильдің талабына сай күрделі (аналитикалық) етістіктердің біреуіне ғана жалғанып та болымсыздық мән бере береді (алмай қойды, ала қоймады, таба қоймады т. б.). Күрделі аналитикалық етістіктердің жетекші етістігіне де, көмекші етістігіне де болымсыздық қосымшасы қатар жалғанатын болса, болымсыздық мән жоғалып, керісінше іс-әрекеттің орындаушысы арқылы табандылықпен іске асқаны көрсетіледі (алмай қоймады, таппай қоймады). Болымсыздық мән етістіктің есімше формаларына ***-ар, -ер, -р, -мақ, -мек, -бақ, -бек, -пақ, - пек, -қан, -кен, -ған, -ген, -атын, -етін, -йтын, -йтін*** қосымшалар және емес, жоқ сездері тіркесу арқылы да беріледі (барар емес, барған жоқ, алатын емес т. б.). Болымсыздық есімдіктері де сөйлемде бастауыштық, анықтауыштық, пысықтауыштық қызметтің бірінде келіп, болымсыздық мәнді айқындай түседі (ешкім келмеді, ешқандай болмай шықты, ешбір жұмысты істемеді т. б.).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
«Жүрек лүпілі» атты автордың бірінші кітабы 1998 жылы «Алатау» Алматы баспасында жарық көрді. 2003 жылы автордың екінші кітабы «Еменнің айыр бұтағы», «Мөп-мөлдір дүние» кітабы басылып шықты.
Сәлім Тоқмырзаұлы «Әскери ерлігі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін», «Еңбек ардагері» медальдарымен, Қаз КСР Жоғарғы Кеңес Президиумының құрметті грамотасымен марапатталды. 
Сәлім Меңдібаев Қазақстан Жазушылар одағы мен Журналистер одағының мүшесі (2008), Мәдениеттің еңбек сіңірген қайраткері (2009), Қазақстанның журналистер одағы сыйлығының лауреаты (2005), Қостанай облысының әкімі сыйлығының, Қостанай меценаттар клубының «Қазына» сыйлығының (2007), «Қазақ тілі» өңірлік қоғамының «Ұлтжанды азамат» сыйлығының иегері.

Дереккөздер
-----------

1. Қазақстанның атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.

2.
**Бізқұйрық құмдауық** (лат. *Calidris acuminata*) – Тауқұдірет тұқымдастарына жажатын құмғақшадан ірірек (45-57 г, қанатының алымы – 36 см шамасында) құс. 

Тұмсығы – едәуір ұзын, жіңішке, аздап имектеу. Жоны – тот түстес шұбарланған қара қоңыр, томаға, бөтегесі және бауырының алдыңғы бөлігі – қара қоңыр (құстың атауы соған орай берілген), бауырының қалған бөлігінің реңі – ақ. Қаратөс құмдауыттардың күзгі және қысқы реңі: жоны – сұрғылттау, біркелкі реңкті, бауыры – ақ, бөтегесі – сұрғылт түсті. Ұялау кезінде қара шұбар түспен қосылып, денесін біраз жасырады. Еуразияның тундрасында ұялайды. Қазақстанда көктемгі (наурыз, сәуір) және күзгі (шілденің аяғынан қазанның басына дейін) ұшып өту кезінде кездеседі. Ұшып жүрген жеке дарақтарын жаз бойы кездестіруге болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *BirdLife International* *Calidris acuminata*. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 26 қараша 2013.
**Біздің үйдің қуанышы** — 2012 жылы Үфі қаласындағы «Инеш» баспасында басылып шыққан кітап 

Кітап авторы Мұстай Кәрім. 

Тілі: Орыс тілінде

Қысқаша мазмұны
---------------

Мұстай Кәрім соғыс кезіндегі кішкентай ауылдағы қарапайым балалардың өмірі туралы сипаттайды. Олар соғыстың не екенін білмейді, бірақ ол бұл қорқынышты сөз екенін түсінеді, өйткені ауылдағы барлық ер адамдар соғысқа аттанып, көпшілігі қайтып оралмайды, өйткені қаралы хаттар оларға үнемі келіп тұрады. Кішкентай балаларды қорқынышты оқиғалардан сақтай отырып, әйелдер мен қарттар көз жасын сүртіп, қайғы-қасіретін көрсетпейді, балалар әлі де өз ауылының сыртында не болып жатқанын түсінбейді, балалық шақтарынан ләззат алады және әкелері тезірек үйге оралсын деп армандайды.

Шығарманың бас кейіпкері, кішкентай Ямилдің анасы, кенеттен қалаға кетіп, ұлын әжесінің қамқорлығына қалдырған. Анасы туған ауылына жалғыз келмей ол Ямилдің қарындасы, Оксана есімді қызды әкеледі. Қыз тек орыс тілінде сөйлейді, ал Ямилге қарындасымен сөйлесу қиынға соғады. Олардың жасы шамалас болғанына қарамастан, ол оны балаша қорғап қарындасының жаңа үйге үйренуін шыдамдылықпен күтеді.

Оксана балалар ортасында болып, ол ақырындап басқаларға сене бастайды. Балалардың көптеген тамаша диалогтары мен сәттері туралы әңгіме болады. Оқырмандардың көз алдында олардың қуанышымен және қайғысымен қарапайым өмір жүреді. Ямил Оксанаға көмектесу үшін күреседі. Ол оны қаздан қорғайды, оның аяқ киімін өзектен шығарады, тұтастай алғанда, өзін нағыз еркек сияқты ұстайды.

Бірде Оксана бауырына олардың тағы бір анасы болғанын айтады. Ямил алдымен ештеңені түсінбейді және бұл ертегі деп шешеді, бірақ сүйікті кішкентай қарындасының дұрыс айтқаны белгілі болды.

Соғыс салдарынан ата-анасыз қалған басқа ұлттың кішкентай қызының басқа үйде, басқа отбасында бақытқа қол жеткізгені туралы тамаша оқиға. Оны мейірімді адамдар қабылдады, бүкіл ауыл оны өз үйіндей жақсы көрді, олар оған ең жақыны болды. Олар оның басынан өткен барлық қорқынышты ұмытып, қамқорлық пен үйде болуға көмектесті. 

Кітаптың аяқталуы бір уақытта қуанышты да, қайғылы да, бірақ башқұрт отбасы үшін кішкентай Оксана қуаныш болып қалды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Радость нашего дома.
2. ↑  https:// bookmix.ru/book.phtml?id=2844379 Радость нашего дома
3. ↑   Карим Мустай, "радость нашего дома"
### Біздің заман/дәуір

**Біздің дәуіріміз/дәуір** - Джулиан мен Григориан күнтізбелеріне сәйкес, қазіргі дәуірі бойынша 1 жылдан басталатын кезең. Бірінші жыл басталғанға дейін аяқталатын кезең - біздің заманымызға дейін, б.з.д. e.

Атау жиі «Христостың Туған жерінен» діни формасында, яғни «Х.Х. Ұқсас жазба хронологиялық теңестіріледі (конверсия немесе нөлдік жылдық енгізу талап етілмейді). Сонымен қатар, ертерек (соның ішінде Ұлы Кеңестік энциклопедияның бірінші басылымында) христиан дәуірінің белгілері, сағ. e. және христиан дәуіріне дейін, с. e.

### Санақ басталуы

Нөлдік жыл да, діни немесе діни белгілерде де пайдаланылмаған - бұл VIII ғасырдың басында Bada-ді құрметтеуге болатын еді (нөлден кейін мәдениетте кең тараған жоқ). Алайда нөлдік жыл астрономиялық жыл нөмірлеуінде және ISO 8601 стандартында қолданылады.
Көптеген ғалымдардың пікірі бойынша, VI ғасырда Рим империясының Дониссиус Мәсіхтің Шіркеуінің кішкентайсын есептегенде, шағын қателік жасалды (бірнеше жыл) ].
Мерапи
**Мерапи** — Индонезиядағы Ява аралында орналасқан ең ірі жанартаулардыӊ бірі.
Бұл жанартау әлемдегі ең қауіпті табиғи объекті болып саналады. Аяқ астынан атылып, белсенді түрде лава шашатын ол баурайында тұратын халық арасындағы бірнеше адамдардың өліміне себепші. Мысалы аталған жанартау кесірінен 2006 жылы 5000 адам қаза тапса, 2000 аса жан үй-күйсіз қалды. Ал 2010 жылы жанартау қайта оянып, алайда жергілікті билік тұрғындардың көпшілігін қауіпсіз жерге көшіріп үлгергендігі себепті үлкен көлемдегі адам шығынына алып келген жоқ.

Мұнда жанартаудың ұсақ-түйек атқылаулары жыл сайын екі рет болып тұрса, ал үлкен көлемдегісі әр жеті-сегіз жылда орын алады. Туристерді жанартаудан бөлек оның баурайындағы керемет стильде салынған тарихи ғибадатханалар мен әр түрлі ежелгі құрылыс нысандары қызықтырады. Мысалы, таудың оңтүстік бөктерінде ЮНЕСКО ұйымының қорғауына жататын Прамбанан атты ортағасырлық индуис және буддалық ғибадатханалар кешені мен *Рату Боко* патшалығының сарайы орналасқан.

Жанартау Джокьякарта қаласына өте жақын орналасқан. Мирапи тауы теңіз деңгейінен 1700 м биіктікте тұр. Жанартау маңында елді мекендер бар.
Мерапи Яваның оңтүстігінде орналасқан жанартаулардың арасындағы ең жасы болып табылады. Ол Үнді-австралиялық платформасының Еуразия плитасының астымөн өтетін аймақта орналасқан.

Бурындары Мерапи тауының айналасында халық тығыз орналасқан болатын. Жанартаудың атқылауынан көп адам көз жумып, көптеген мәдениет ошақтары туп-тамырымен жойылған.
Ява аралындағы жанартау - Индонезиядағы ең белсенді жанартаулардың бірі.

Мерапи тауы суыған лавадаң жанартау кулінен турады. Тауда атқылаулар кезінде лақтырылған тастар көп кездеседі.
Мерапи 10000 жыл бойы белсенді болып келеді

Мерапи — белсенді жанартау. Оның 4 жылдық атқылау кезеңі бар. Бұл оның әр төрт жыл сайын атқылап отыратынды- ғын білдіреді.
Мерапи жанартауы әлемдегі ең белсенді және
қауіпті жанартаулардың бірі болып табылады.
Оның үнемі пирокластикалық ағындар шығарып отыратын белсенді лава күмбезі бар.
Жанартау халық ең тығыз орналасқан аймақта тұр.

Ғалымдардың пайымдауынша, жанартау жақын арада тағы да атқылауы мүмкін.
Оның атауы «Отты тау» деген мағынаны білдіреді.
Мерапи жанартауы 1548 жылдан бастап 68 рет атқылаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  GLOBAL VOLCANISM PROGRAM Мұрағатталған 11 наурыздың 2007 жылы.
2. ↑   Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Volcano Live
**Нахдж Ул-Фарадис** ("Ұжмаққа баратын жол") – 14 ғасырда жазылған діни дидактикалық мазмұндағы прозалық шығарма. Авторы Махмуд ибн Әли Бұлғарда туып, Сарай қаласында қызмет еткен. Еңбек төрт бөлімнен тұрады, әр бөлімі сегіз тараудан құралған. "Нахдж Ул-Фарадис" Алтын Орда дәуіріндегі түркі тілдері, әдебиеті, тарихы жөнінде халыққа түсінікті тілмен жазылған. Бірнеше нұсқасы бар: Стамбұлдағы Сүлеймен кітапханасында (Түркия), Санкт-Петербургтегі Шығыстану интернатының қолжазба қорында, Шығыстану музейінің архивінде (Ялта қолжазбасы, Қырым) сақталған. Ал Қазан қаласында үш нұсқасы: екеуі Қазан мемлекттік университетінің кітапханасында, үшіншісі Қазан педогогикалық институтында сақтаулы. "Нахдж Ул-Фарадис" жайлы алғаш 1885 жылы татар ғалымы Шиһабаддин Маржани пікір айтқан. 1928 жылы ғалым З.Тоған, 1956 жылы Я.Кемал Стамбұл нұсқасы жайында көзқарастарын білдіріп, еңбекті жарыққа шығарды. Бұл қолжазбаға байланысты мағлұматтар француз (1933), неміс (1959), поляк, түрік тілдерінде (1926, 1934, 1942, 1950, 1955) жарияланды. "Нахдж Ул-Фарадис" шығармасын белгілі түркітанушы ғалым Ә.Нәжіп жүйелі қарастырды. Қазақ ғалымдары Ғ.Айдаров, Ә.Құрышжанов, М.Томанов "Нахдж Ул-Фарадис" ескерткішінің тілін зерттеді.

Сілтемелер
----------

* Алтын Орда
* Стамбұл

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Мергим Бериша** (кос. *Mërgim Berisha*; 11 мамыр 1998 жыл, Берхтесгаден, Германия) — косовалық және германиялық футболшы, "Ред Булл Зальцбург" клубының шабуылшысы.

Карьерасы
---------

### Клубтық

2014 жылы "Лиферинг" сапында Аустрия екінші дивизионында карьерасын бастады. Үш маусымда 41 рет алаңға шығып, 17 голдың авторы атанды.

2017 жылы қаңтарда "Ред Булл Зальцбург" клубына ауысты. 3 сәуірде Альтах" клубына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты. 

2017 жылы жазда ЛАСК клубына жалға берілді. 2018 жылы "Магдебург" клубы жалға алды. 2019 жылдың басында "Альтах" клубына жалға кетті. 2020 жылы жазда "Ред булл Зальцбургке" қайта оралды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
Soccerway · Transfermarkt · worldfootball.net |

 |
**Геодезиялық Белгі** — *геодезиялық пункт* центрінің үстіне орналасқан, ағаштан немесе металдан жасалған құрылғы. Геодезиялық Белгі пунктті көздейтін объект ретінде және сол пунктте бұрыштық және сызықтық өлшеулер жасау үшін қолданылады. Аспапты жер үстінде орналастырған жағдайда Геодезиялық Белгі пирамида түрінде, ал таулы жерлерде тастан қалаған тур түрінде жасалынып, көздеу нысанасы ретінде пайдаланылады. Аспап орналастырылатын алаңшамен жабдықталуына байланысты Геодезиялық Белгі қарапайым және күрделі болып бөлінеді.

Қосымша
-------

Геодезиялық белгі - геодезиялық пункттің центріне салынатын, оның жергілікті жердегі орнын белгілейтін құрылғы; пунктке көздеу нысаны болатын геодезиялық белгілер пирамидалар, сигналдар, турлар және тағы да басқалары түрінде болады.

Геодезиялық белгі беру
----------------------

көршілес геодезиялық пункттердің бір-біріне дұрыс көрінуін қамтамасыз ететін және геодезиялық аспаптар мен көздеуіш денені орнатуға арналған ағаш немесе металл пирамидалар.

Геодезиялық белгі биіктігі
--------------------------

Геодезиялық белгінің сырткы бөлігі биіктігі 6—8 м-ге дейінгі тас немесе ағаш бағаналардан жасалады. Биіктіктері 6—8 м-ден 15 м-ге дейінгі геодезиялық белгілер қарапайым пирамида тәріздес, ал 15—18 м-ден биік белгілер күрделі белгілер болып есептеледі.

Геодезиялық белгіні орнату
--------------------------

Геодезиялық пункт ұзақ мезгіл әрі орнықты сақталу үшін, оны белгілі бір терен біртұтас бетонмен бекітіп ортасына шойын марка орнатылған геодезиялық центр деп бетіне орнатылған НИ1 реперлерден немесе сына орнатылып тұрады. Тердің тарағанда көздеуіш ретінде пайдалану үшін визирлік цилиндр бекітілген пирамидалық мұнараны орнату. Оны геодезиялық белгі деп атайды. Құрылымына қарай геодезиялық белгілер: турлар, пирамидалар, қарапайым және күрделі белгілер болып белінеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6

"Қазақ Энциклопедиясы", 2-том
**Ақтөбе журналистері** - Қазақстан журналистер одағы Ақтөбе облыстық филиалынын ұйытқы болуымен жарыққа шыққан анықтамалық жинақ. .Тұңғыш рет (2009) шығарылып отырған жинақта Ақтөбе облысындаты БАҚ-ында қызмет істеген, сондай-ақ басқа мамандықта еңбек еткенімен, журналистика саласында өзін көрсете білген одақ мүшелерінін өмірбаян деректері, атқаратан қызметі, алған марапат-мадақтары қысқаша тұжырымдалып баяндалған. 

Анықтамалық жинақта Қазақстан журналистер одағынын 210 мүшесі туралы анықтамалық деректер топтастырылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "Қазақақпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
**Геодезиялық сызықтар** - берілген беттегі мейлінше кіші доға ұштарының ең қысқа аралықтарын қосатын сызықтар. Геодезиялық сызықтар жазықтықта — түзулер, дөңгелек цилиндрде — винттік сызықтар, ал сферада — үлкен дөңгелектер түрінде болады. Геодезиялық сызықтардың кез келген доғасы қарастырылатын беттегі ең қысқа аралық бола алмайды. Геодезиялық сызықтарға тән қасиет, олардың бас нормалы беттің де нормалы болады. Геодезиялық сызықтар туралы алғашқы мәліметтер И. Бернулли мен Л. Эйлердің еңбектерінде кездеседі. Геодезиялық сызықтардың анықтамасы тек қана беттегі өлшеулермен байланысты болғандықтан, олар ішкі геометрияның объектілеріне жатады. Геодезиялық сызықтар түсінігі Риман кеңістіктері геометриясында да қарастырылады. Бұл ұғым геодезияның теориялық және практикалық мәселелерінде кеңінен қолданылады. Жер бетінің нүктелері жер эллипсоидының бетіне проекцияланып, бір-бірімен Геодезиялық сызықтар арқылы қосылады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ советі энциклопедиясы
Бұрынғы атауы №32 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Ақтөбе көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Мойылды көшесінде аяқталады. Тарбағатай, Моншақты, Қарасу, Қайнар көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 571,1 м.
Ақтөбе - Ақтөбе облысының орталығы, Қазақстанның ірі өнеркәсіп және мәдени орталықтарының бірі. Теміржол, әуе және автомобиль қатынастарының маңызды торабы. Мұғалжар тауының оңтүстік-батысында Елек өзенінің сол жағалауында орналасқан қала.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8


|  |  |
| --- | --- |
| 
П:
 | Қазақша Уикипедияда***«Астана»*** порталы бар |

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы Мұрағатталған 16 қаңтардың 2013 жылы.  (қаз.) (ағыл.) (орыс.)
**Алғазыұлы Шарғын** (1903, Алматы облысы Ұйғыр ауданы Ұзынтам 1988, Райымбек ауданы, Қожманбета.) - ақын. 1920 - 1921 ж. ақын мектебінде ақын Додабаев Маңұтаннан дәріс алған. 1925-1930 ж. болыстық атқару күнде хатшы болып, ауылды ұжымдастыру науқанына белсене араласады. 1932 ж. асыра сілтеушіліктің қамымен Қытайға қонс аударуға мәжбүр болады. 1934 - 1958 ж. аралығында Қытайдағы қазақ ақындарында ағартушылықпен айналысып, мұғалім, мектеп директоры, ауданы оқу мәдениет бөлімдерінің меңгерушісі, халық кеңесінің хатшысы сияқты қызметтер атқарады. Ақын Таңжарық Жолдыұлымен бірлесіп, Құлжада тұңғыш қазақ газеті "іле газетін" шығаруға ат салысады. Бұдан кейінгі ашылған "Төңкеріс таңы", "Білім арнасы", "Одақ" т.б. газет-журналдарда шығармалары жарияланып тұрған. А.Таңжарықпен, Нәсілхан қызбен, Күлшарханмен айтысып, "Шалкөде жырдың жайлауы" дастанын шығарады. Оның туындылары Шыңжаңның барлық баспасөз беттерінде, Пекиндегі "Ұлұқтар" журналында басылды. 1958 ж. туған жерге оралып, алуан түрлі салаларда қызмет атқарды. Өзі қайтыс болғаннан соң, шығармалары "Көшкеруен" (1992) атты жеке жинақ болып басылып шықты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Итбай** – Бектауата тауының оңтүстік-шығысындағы оқшауланған ұсақ шоқылы тау массиві.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Балқаш қаласының солтүстігінде 57 километр жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 661 м.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Жоғары палеозойдың қызғылт гранитінен түзілген. Тау беткейі тасты-тастақты, көлбеу келген.

Өсімдігі
--------

Кей жерінде бірен-саран бұта өседі. Беткейаралық аңғарларындағы қоңыр топырағында қайың, терек, тал мен қияқ аралас шалғын өседі. Бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Етегі тақыр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
Радиометрлік талдау әдістеріне изотоптық сұйылту, радиометрлік титрлеу, радиоактивтік немесе жайғана активтік талдау
және т.б. осы сияқты әдістер жатады. Бұлардын бәрі де а \ (3", ү" және п - сәуле шығаруды өлшеуге непзделген.
Радиоактивті сәуле шығаратын заттармен жұмыс істеген кезде ерекше қауіпсіздік ережесін сақтай отырып, радиометрлік талдауды
арнайы жабдықталған лабораторияда жүргізеді.

Изотоптық сұйылту әдісі
-----------------------

Бұл әдіс бойынша құрамында
зерттелетін элементі бар талданатын затқа белплі бір меншікті
активтілігін радиоактивті изотоптың өлшеулі мөлшерін қосады.
Мұнан кейін анықталатын элементті тұнбаға түсіру, шаймалау,
электролиз, сорбция сиякты белгілі әдістердің бірін қолданып,
талданатын заттан бөледі де, оның активтігін анықтайды. Кейде бұл
әдіс изотопты қосу, изотоппен сұйылту не гацбалау әдісі делінеді.

Радиометрлік титрлеу әдісі
--------------------------

Бұл әдісті екі түрлі жағдайда
пайдаланады. Біріншісінде, анықталатын ионмен нашар еритін
тұнба тұзетін радиоактивті изотопы бар ерітіндімен титрлейді.
Титрлеу процесінде ерітіндінің активтілігін өлшейді. Екіншісінде,
ерітіндіге анықталатын элементтің радиоактивті изотопын индикатор
ретінде шамалы қосады. Титрленуіне қарай анықталатын ион
изотоппен бірге тұнбага түседі де, ерітінді активтіп төмендей келіп
тұрактанады.

Радиоиктив әдісі
----------------

Бұл әдіс зерттелетін затты а-бөлшекпен.
нейтрондардың. протондардың ағымымен сәулелендіруден тұрады.
Мұндай сәулеленген заттардың құрамында тұзілген ортүрлі
элементтердің радиоактивті изотоптарын гамма-спектроскопиялық
немесе басқа әдістермен анықтайды. Радиоактивтік құбылыстың
ашылуы 1896 жылдың үлесіне тиесілі, бұл А. Беккерельдің фотографиялық жолакша көмегімен ашқан кезінен басталады. Табиғатта
кездесетін уран қосылыстарының өздіпнен сәуле шығаратыны
байқалды, Бұл радиоактивтілік деп атады. Радиоактивтілік - атом
ядросы өздігінен ыдыраған кезде пайда болатын кұбылыс.
Табиғатта кездесетін элементтердің бәрін де дерлік бірнешеден
изотоптары бар. Aтом ядросының заряды бірдей, бірақ массасы
әртүрлі болып келетіндерді изотоп дейді. Көптеген элементтердің
изотоптары табиғатта кездесе бермейді, әйтсе де оларды сол
элементтің тиісті изотоптарынан жасанды тәсілмен әзірлеуге
болады. Мұнымен қатар көптеген изотоптар тұрақсыз болып келеді
және олар әр түрлі бөлшектер мен ү-кванттарды болумен өздіпнен
ыдырауға кабілетті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық. II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7
A. ***Асцетоспоридиялар***
**Асцетоспоридиялар**  (ағылш. *Ascetospora*) – бір клеткалы қарапайымдар типі. 

  

30-ға жуық түрі белгілі. Асцетоспоридиялар теңіз ұлуларының денесінде паразитті тіршілік етеді. Олардың споралары көп ядролы, олар жұқа қабырғасында болатын саңылау тесік арқылы бір немесе бірнеше ұрық иесінің (ұлудың) денесіне өте алады. Ұрықтан көп ядролы плазмодиялар жетіледі. Спораларында атқыш түзілістер болмайды. Бір спораның ішінде бір немесе бірнеше ұрық жетіледі. Асцетоспоридиялар устрица өсіретін шаруашылықтарға зиян келтіреді.

Тағы қараңыз
------------

* Асцидиялар
* Асутөр

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Асцетоспора (Ascetospora). Мұрағатталған 5 сәуірдің 2011 жылы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, I том
**Алғазы аралы** – Балқаш көлінің орта тұсында, Байғабыл түбегіне жақын, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созыла орналасқан арал.

Географиялық орны
-----------------

Жетісу облысы Қаратал ауданы жерінде орналасқан.

Жер бедері
----------

Ұзындығы 7 км, ені 1 – 3 км, ауданы 13 км2 шамасында. Аралды солтүстігінен ені 1,5 км, оңтүстігінен 4 км шамасында бұғаз бөледі. Жағалауы негізінен жазық, солтүстік-батысы ғана тік (абсолюттік биіктігі 366 м) келеді.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Девонның туф қабаттары аралас құмдақ жыныстардан түзілген.

Өсімдігі
--------

Өсімдікке кедей. Тек ұсақ қиыршықтасты, топырақты жерлерде ғана жусан, сораң, т.б. өсімдіктер өседі. 1931 – 1959 жылдар аралығында мұнда өзімен аттас Алғазы балық зауыты жұмыс жасаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жетісу. Энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3
2. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
**Бозой үстірті**  – Тауқұм құмды алқабының оңтүстігінде, Ащысу және Күрті өзендері аралығында жатқан үстіртті жазық.

Географиялық орны
-----------------

Алматы облысы Жамбыл ауданында орналасқан. Бозой үстіртінің орташа биіктігі 400 – 500 м, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 45 – 50 км-ге созылып жатыр. Ең биік жері оңтүстігінде (Қазбек тауы, 785 м).

Геологиясы, климаты
-------------------

Үстірт жоғары тас көмір – төменгі пермь жүйелерінің жыныстарынан түзілген. Климаты тым континенттік, қаңтарда ауаның орташа температурасы –10°С, шілдеде 25°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 250 – 300 мм.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы