**Page Үлгі:Hlist/styles.css has no content.**

**Таразы** (*Мизам*) — Сарышаян мен Бикеш шоқжұлдыздары арасында орналасқан зодиак шоқжұлдызы. Бұл шоқжұлдызда жай көзбен көрінетін 83 жұлдыз бар. Таразы шоқжұлдызы — оның алты жұлдызы 4-ші жұлдыздық шамадан жарық екендігіне қарамастан, көзге түспейтін зодиак шоқжұлдыздарының бірі. Күн бұл шоқжұлдызда 31 қазан — 22 қараша аралығында болады. Ең жақсы көру мүмкіндігі сәуір және мамыр айларында.

Тарихы
------

Алғашында шоқжұлдыз жұлдыздары Сарышаян шоқжұлдызының қатарында саналған. Жеке шоқжұлдыз ретінде б.з.д. ІІ ғасырдан ғана Таразы шоқжұлдызының құрамында саналды. Шоқжұлдыз туралы одан ертерек б.з.д. ІІІ ғасырда Арат Солийскийдің «Құбылыстар мен болжамдар» поэмасында жазылған. Алайда б.з.д. І ғасырдың өзінде Вергилий шоқжұлдыздың орнында Сарышаян шоқжұлдызын бөліп, Август императордың құрметіне шоқжұлдыз ашуды ұсынған.

Жеке шоқжұлдыз қылып құру кезінде оған «Қысқаш» деген атау берілген: ол Сарышаянның қысқашы болған. Сол уақытта осы жұлдыздар тобы бірде астеризм саналса, бірде шоқжұлдыз саналған. Птолемейдің «Альмагестінде» шоқжұлдыз «қысқаш» деп аталған. Сонымен қоса зодиак шоқжұлдызы ретінде «Таразы» атауы қолданылды. Бұл атаудың шығу тегі кіші азиялық болуы мүмкін. Таразы - жалғыз жансыз затты білдіретін зодиак шоқжұлдызы. Зерттеушілер мұны шоқжұлдыздың кеш қалыптасуына байланысты дейді.

Кейбір авторлардың ойынша, алғашында шоқжұлдыз алтарьға ұқсас болған; одан кейін оны сарышаянның қысқашындағы алтарь немесе шам деп бейнелеген. Кейіннен қысқаштары «олжасын босатып», қысқарып қалды. Қазірге дейін Таразы шоқжұлдызының α және β жұлдыздары оңтүстік және солтүстік қысқаштар деп аталады.

Жұлдыздары
----------

Шоқжұлдыздың ең жарық жұлдыздары тік төртбұрышты құрайды:

* α Таразы, Зубен эль Генуби (Оңтүстік қысқаш)
* β Таразы, Зубен эль Шемали (Солтүстік қысқаш)
* γ Таразы, Зубен эль Акраб (Сарышаянның қысқашы)
* δ Таразы — айнымалы жұлдыз
* σ Таразы — жартылай дұрыс айнымалы жұлдыз

Таразы шоқжұлдызында δ, α және β жұлдыздарына аса мән бөлу қажет. Осындағы α жұлдызы β жұлдызынан көмескілеу келеді. Оның қасында 5,3 жұлдыздық шамасында көрінетін кішкене сарғыш түсті серігі бар. Ал δ әріпімен берілген жұлдыз – айнымалы-тұтылмалы жұлдыздар тобына жататын қос жұлдыз. Осы екеінін көлемдерін бірдей десе де болады. Біріншісі – көгілдір, екіншісі – сарғыш. Басты жұлдыздың серігі 2,23 тәулікте бір айналып шығады. Оған қоса, осы екі жұлдыздың жарығы ауыспалы болып, көбейіп-азайып тұрады.

Ең жарық жұлдызы 2,6 көрінерлік жұлдыздық шамада жалтырап көрінеді. Қазақстанның орталық және оңтүстік аудандарында сәуір-мамырда айқын көрінеді.

Тағы қараңыз
------------

* Мизан
* Мизам (аспап)
* Мизам шуақ

Дереккөздер
-----------

1. ↑  A Constellation of Vital Phenomena, zodiacal constellations


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Осы заманғы 88 шоқжұлдыздың тізімі |
| --- |
|  |
| 

 Айдаһар •
 Аққу •
 Алтын балық •
 Андромеда •
 Арыстан •
 Балықтар •
 Бикеш •
 Бөрі •
 Бұрыштық •
 Бүркіт •
 Вероника шашы •
 Геркулес •
 Гидра •
 Дельфин •
 Егіздер •
 Ешкімүйіз •
 Жалғызмүйіз •
 Жебе •
 Желкен •
 Жертвенник •
 Жұмақ құсы •
 Жылан •
 Жыланбөктерген •
 Кассиопея •
 Керік •
 Кескіш •
 Кесіртке •
 Киль •
 Кит •
 Компас •
 Корма •
 Көгершін •
 Кіші Арлан •
 Кіші Арыстан •
 Кіші Ат •
 Кіші Аю •
 Қалқан •
 Қарақұрт •
 Қоян •
 Құзғын •
 Лаушы •
 Лира •
 Мерген •
 Микроскоп •
 Мүсінші •
 Насос •
 Октант •
 Оңтүстік Балық •
 Оңтүстік Гидра •
 Оңтүстік Крест •
 Оңтүстік Тәж •
 Оңтүстік Үшбұрыш •
 Орион •
 Пегас •
 Персей •
 Пеш •
 Сағат •
 Сарышаян •
 Секстант •
 Сиыршы •
 Солтүстік Тәж •
 Суқұйғыш •
 Суретші •
 Сілеусін •
 Тазылар •
 Таразы •
 Тауыс •
 Тоқты •
 Тор •
 Торпақ •
 Тостаған •
 Тукан •
 Түлкішек •
 Тырна •
 Ұшатын балық •
 Үлкен Арлан •
 Үлкен Аю •
 Үндіс •
 Үстел тауы •
 Үшбұрыш •
 Феникс •
 Хамелеон •
 Центавр •
 Цефей •
 Циркуль •
 Шаян •
 Шыбын •
 Эридан 
 |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Клавдий Птолемейдің «Альмагест» каталогіндегі 48 шоқжұлдыз |
| --- |
|  |
| 

 Айдаһар •
 Андромеда •
 Аң (Бөрі) •
 Арго (Арго кемесі) •
 Арлан (Үлкен Арлан) •
 Арыстан •
 Ат (Пегас) •
 Аттың басы (Кіші Ат) •
 Балықтар •
 Бикеш •
 Бүркіт пен Антиной (Бүркіт) •
 Дельфин •
 Егіздер •
 Ешкімүйіз •
 Жебе •
 Жыланбөктерген •
 Жыланбөктергеннің жыланы (Жылан) •
 Кассиопея •
 Кентавр (Центавр) •
 Кефей (Цефей) •
 Курильница (Жертвенник) •
 Кіші Аю •
 Қоян •
 Құзғын •
 Құс (Аққу) •
 Қышқаштар (Таразы) •
 Лаушы •
 Лира •
 Мерген •
 Оңтүстік Балық •
 Оңтүстік Тәж •
 Орион •
 Өзен (Эридан) •
 Персей •
 Процион (Кіші Арлан) •
 Сарышаян •
 Сиыршы •
 Солтүстік Тәж •
 Су жыланы (Гидра) •
 Суқұйғыш •
 Торпақ •
 Тостаған •
 Тізерлеп тұрған адам (Геркулес) •
 Үлкен Аю •
 Үшбұрыш •
 Шаян 
 |

 |