Свастикалық байрақ (нем. *die Hakenkreuzflagge*) — «арий» нәсілінің және нацизм идеологиясының символы. Үшінші рейхтің мемлекеттік туы (1933—1945)
Нацизмның негізін қалаушы — Германия фюрері және рейхсканцлері (1933—1945) Адольф Гитлер
**Ұлтшылдық-социализм** (нем. *Nationalsozialismus*), көбінесе **нацизм** атауымен танымал — неміс тоталитарлық, экстремистік, радикалдық, нәсілшілдік, антисемитисттік саяси идеология және 1919—1945 жылдардағы қозғалыс, фашизмнің ерекше формасы. Нацизм өзіне этникалық ұлтшылыдықты, «арий нәсілінің» идеясын, және де оның басқа нәсілге қарағанда биологиялық және мәдениеттік үстемдігін, нәсілдік антисемитизмді («семиттік нәсіл» — еврейлер — гитлер Германиясында антипод, және де неміс халқының ең басты жауы болып саналған), славянофобтық, «арийстік» (неміс халқының) социализмдік, антикоммунизмдық, анти-либералдық және антидемократиялық идеологиясы болады. Ұлтшыл-социалистік неміс жұмысшы партиясы идеологиясы (нем. *NSDAP*), 1933—1945 жылдары Германияның (Үшінші рейх) ресми идеологиясы болды.

Ұлтшылдық-социализм өзінің басты мақсаты ретінде неміс халқы әл-ауқатты өмір сүру үшін, кең аймақта «нәсілдік таза», «арийстік», ұзақ уақыт бойы өмір сүре алатын («мыңжылдық рейх») мемлекетті құруды қойды.

Идеология
---------

Нацизм — Германияның XX ғасырдың басында пайда болған, әлемдегі ең қатыгез идеологиялардың бірі болып саналады. Оның ең басты мақсаты — бүкіл немістілді халықтарды бір Германдық мемлекетке қосу еді. Нацизм өзіне этникалық ұлтшылыдықты, «арий нәсілінің» идеясын, және де оның басқа нәсілге қарағанда биологиялық және мәдениеттік үстемдігін қосты. Нацисттердің ойынша, идеалды неміс мемлекеті бірпартиялық, жеке басқа табынушылық, және автократиялық болу керек. Бұл ой Ұлтшылдық-социализмдық неміс жұмыс партиясының (нем. *NSDAP*), одан кейін Үшінші рейхтің ресми ұранында айтылған: «Бір халық, бір рейх, бір көшбасшысы (фюрер)» (нем. *Ein Volk, ein Reich, ein Führer*).

### Фюрер

Германияның Фюрер және рейхсканцлері байрағы
Көшбасшы — фюрер (нем. *Führer* [ˈfyːʁɐ] Файл жайлы ақпарат тыңдау — «*көсем*», «*жетекші*»), нацисттік Германияның елбасы (1933—1945). Нацизм идеологиясы бойынша, фюрер — тек қана Германия мемлекетінің басшысы емес, онымен қоса, әлемдегі барлық неміс халқының өкілі, халықтың тұмары болып саналған. «Фюрер» лауазымын алған адам — жалғыз Адольф Гитлер.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
 ISBN 9965-32-491-3
2. ↑  *Bracher K. D.* Totalitarism. (ағыл.)
3. 1 2  БРЭ, 2013
4. ↑  *Rachael Krishna* The Nazis were not socialists.  Full Fact. Тексерілді, 14 мамыр 2020.
5. ↑  Neocleous, Mark. *Fascism*. Minneapolis, Minnesota, USA: University of Minnesota Press, 1997 p. 23.
6. ↑  Explaining Politics: Culture, Institutions, and Political Behavior — Routledge. — 2008. — P. 156. — 9 B/W Illustrations, 424 p. — ISBN 9780415960786.
7. ↑  Философия: Энциклопедический словарь / А. А. Ивина —  М.: Гардарики, 2004. — Б. 1074. — ISBN 5–8297–0050–6.
8. ↑   Мұрағатталған 22 қыркүйектің 2017 жылы.
9. ↑  Online Etymology Dictionary.



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуНюрнберг процесінің сотталушылары |
| --- |
|  |
| Өлім жазасы | 
Мартин Борман (сырттай үкім\*) • Герман Геринг (өз-өзін өлтірді) • Фриц Заукель • Артур Зейсс-Инкварт • Альфред Йодль • Эрнст Кальтенбруннер • Вильгельм Кейтель • Иоахим Риббентроп • Альфред Розенберг • Ганс Франк • Вильгельм Фрик • Юлиус Штрейхер |  |
|  |
| Бас бостандығын айыру | 
Рудольф Гесс (өмір бойына) • Карл Дёниц (10 жылға) • Константин фон Нейрат (15 жылға) • Эрих Редер (өмір бойына) • Вальтер Функ (өмір бойына) • Бальдур фон Ширах (20 жылға) • Альберт Шпеер (20 жылға) |
|  |
| Ақталды | 
Франц фон Папен • Ганс Фриче • Ялмар Шахт |
|  |
| Үкім шығарылмады | 
Густав Крупп (денсаулықтың нашар болғанынан) • Роберт Лей (өз-өзін өлтірді) |

 |