**Қарабалық ауданы** – Қостанай облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс (1997 жылдың 17 маусымына дейін Комсомол ауданы деп аталды). 1928 жылы құрылған. Жер аумағы 6,9 мың км². Орталығы – Қарабалық кенті.

Географиялық орны, жер бедері
-----------------------------

Шығысында Фёдоров ауданымен, солтүстігі мен батысында Ресей Федерациясымен шектеседі.

Ауданның географиялық орны қолайлы, теңіз деңгейінен 200 – 260 м биіктікте. Орал сырты үстіртінің орта жазық бөлігін алып жатыр. Жер бедері беті көл қазаншұңқырларымен, Үй, Тоғызақ өзендерінің аңғарларымен, сай-жыралармен тілімденген. Кен байлықтарынан аздаған мөлшерде темір кентасы, алтын, отқа төзімді саз, т.б. кездеседі.

Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
---------------------------------------

Климаты тым континенттік. Қысы суық, бұрқасынды. Қар жамылғысы әдетте қарашаның 2-онкүндігінде қалыптасады, сәуірдің 1-онкүндігінде ериді. Қаңтар айының жылдық орташа температурасы –18°С. Жазы қоңыржай жылы, ең ыстық айы – шілде. Шілденің орташа температурасы 18°С. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 300 – 350 мм. Жер қыртысы кәдімгі құнарлы қара топырақтан тұрады. Тоғызақ пен Үй өзендерінің бойында шалғынды құмдақ топырақ таралған. Астық тұқымдас түрлі шөптесіндер (селеу, бетеге, т.б.) басым өскен. Ауданның оңтүстік-шығысында қайың, терек, итмұрын, шие бұтасы аралас шоқ ормандар кездеседі. Айтарлықтай жерді қолдан егілген қарағай, қараағаш, үйеңкі, терек, қараған ормандары алып жатыр. Ормандарында жидектер мен саңырауқұлақтар көптеп өседі. Жануарлар дүниесінен бұлан, елік, жабайы шошқа, қасқыр, түлкі, қарсақ, борсық, сарышұнақ, қоян мекендейді. Құстардан қаз, үйрек, аққу, бүркіт, кезқұйрық, тырна, құтан, т.б. кездеседі.

Су торабы
---------

Аудан жерімен Үй өзені және оның саласы Тоғызақ өзенінен ағып өтеді. Аудан көлге бай. Мұнда 90-нан астам ірілі-ұсақты көлдер бар, олардың 75%-ының суы тұщы. Ірі көлдері: Шұбар, Сасықкөл, Қарасор, Үлкен Бөрілі, Өлеңді, Аршалы, Өрнек, Қулықкеткен, т.б. Жер асты суы негізінде Смирнов су жүйесі жұмыс істейді. Одан тартылған су құбырлары Қарабалық кентін, Бөрілі, Смирнов, Станционный, Михайлов округтерінің елді мекендерін сумен қамтамасыз етеді. Бөгендерінде мөңке, шортан, таутан, алабұға, табан, тұқа, оңғақ және аққайран, т.б. балықтар мекендейді.

Халқы
-----

| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  25608 | ▲46187 | ▲57325 | ▼52239 | ▲52594 | ▼43145 | ▼31399 | ▼26653 |

Тұрғындар саны – 27 534 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар – 29,47%, орыстар – 43,46%, украиндар – 12,90%, немістер – 5,24%, беларустар – 1,73%, татарлар – 3,38%, башқұрттар – 0,97%, армяндар – 0,50%, басқа ұлт өкілдері – 2,35%.

Әкімшілік бөлінісі
------------------

35 елді мекен 4 ауылдық, 1 кенттік әкімдік пен 8 ауылдық округке біріктірілген:

| Әкімшілік бірлік | Орталығы | Елді мекендері | Халқы (2021) |
| --- | --- | --- | --- |
| Белоглин ауылдық округі | Белоглинка ауылы | 3 | ▼1695 |
| Боскөл ауылдық әкімдігі | Боскөл ауылы | 1 | ▼1415 |
| Бөрлі ауылдық әкімдігі | Бөрлі ауылы | 1 | ▼772 |
| Қарабалық кенттік әкімдігі | Қарабалық кенті | 1 | ▼10966 |
| Қособа ауылдық округі | Қособа ауылы | 3 | ▼704 |
| Лесной ауылдық әкімдігі | Лесное ауылы | 1 | ▼540 |
| Михайлов ауылдық округі | Михайловка ауылы | 3 | ▼915 |
| Новотроицкий ауылдық округі | Новотроицкое ауылы | 4 | ▼1177 |
| Өрнек ауылдық округі | Приречное ауылы | 2 | ▼608 |
| Победа ауылдық әкімдігі | Победа ауылы | 1 | ▼343 |
| Смирнов ауылдық округі | Смирновка ауылы | 2 | ▼1027 |
| Станционный ауылдық округі | Станционное ауылы | 4 | ▼1617 |
| Тоғызақ ауылдық округі | Тоғызақ ауылы | 9 | ▼3060 |

Ірі елді мекендері
------------------

| Елді мекен | Халқы (2009) |
| --- | --- |
| Қарабалық | ▼ 11080 |
| Боскөл | ▼ 1874 |
| Станционное | ▼ 1344 |
| Бөрлі | ▼ 1176 |
| Смирновка | ▼ 1071 |
| Новотроицкое | ▼ 978 |
| Тоғызақ | ▼ 944 |
| Победа | ▼ 906 |
| Михайловка | ▼ 846 |
| Лесное | ▼ 791 |
| Белоглинка | ▼ 710 |
| Приречное | ▼ 637 |
| Научное | ▼ 629 |
| Славенка | ▼ 595 |
| Надеждинка | ▼ 570 |
| Святославка | ▼ 535 |

Шаруашылығы
-----------

Ауыл шаруашылығына жарамды жер аумағы 602 мың га (2008), оның 33 мың га-сы егістік жер, 3,5 мың га-сы шабындық, 234,6 мың га жайылым. Аудан орталығы Қарабалық кентінен солтүстікке қарай 17 км жердегі Научное ауылында Қарабалық ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы орналасқан. Аудан бойынша 5 темір жол станциясы және Еманкин темір жол айырмасы бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
2. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)
3. ↑  Ресей империясы,  КСРО халық санақтары
4. ↑  ҚР халық санақтары
5. ↑  Қазақ Энциклопедиясы


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҚостанай облысы |
| --- |
|  |
| Орталығы: **Қостанай**  |
|  |
| Аудандары | 
Алтынсарин • Амангелді • Әулиекөл • Бейімбет Майлин • Денисов • Жангелді • Жітіқара • Қамысты • Қарабалық • Қарасу • Қостанай • Меңдіқара • Науырзым • Сарыкөл • Ұзынкөл • Фёдоров | Қостанай облысы елтаңбасы |
|  |
| Облыстық бағыныстағы қалалар | 
Арқалық • Қостанай • Лисаковск • Рудный |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Қостанай облысы Қарабалық ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Аққұдық •
 Белоглинка •
 Боскөл •
 Бөрлі •
 Веренка •
 Ворошиловка •
 Гурьяновское •
 Ельшанское •
 Котлованное •
 **Қарабалық** •
 Қособа •
 Лесное (Лесной а.ә.) •
 Лесное (Михайлов а.о.) •
 Мағынай •
 Михайловка •
 Надеждинка •
 Научное •
 Новотроицкое •
 Октябрьское •
 Өрнек •
 Победа •
 Подгородка •
 Приречное •
 Приуральское •
 Рыбкино •
 Сарыкөл •
 Святославка •
 Славенка •
 Смирновка •
 Станционное •
 Терентьевка •
 Тоғызақ •
 Фадеевка •
 Целинное •
 Шадықсай 
 |

 |