***OSIRIS-REx*** (*Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security Regolith Explorer*) — Жерге жақын ұшатын астероидтарды зерттеу мақсатымен 2016 жылы ұшырылған америкалық ғарыш кемесі.

Оның миссиясы екі фазадан тұрады. Біріншісі — (101955) Бенну астероидынан топырақ үлгісін Жерге жеткізу. Бұл фаза 2023 жылдың қыркүйегінде арнайы капсуланың Жерге оралуымен сәтті аяқталды.

Екінші фазада ғарыш кемесі (99942) Апофис астероидын жақыннан зерттейтін болады. Осы астероидпен жақындасу 2029 жылы орын алады деп жоспарланған. Миссияның аты сәйкесінше OSIRIS-APEX деп өзгертіледі.

Ғарыш кеменің өлшемдері: 2,4 м × 2,4 м × 3,15 м. Екі жағынан күн батареялары бекітілген. Жазылған жағдайда әрқайсысының ұзындығы 6,17 м құрайды.

Астероид топырағын жеткізу
--------------------------

OSIRIS-REx ғарыш кемесі (101955) Бенну астероидына 2018 жылдың желтоқсанында жақындады. 31 желтоқсанда ол астероид орбитасын айнала бастады. Сөйтіп бұл орбиталық ұшуы болған ең кіші аспан денесі болды; сондай-ақ мұнда ғарыштану тарихындағы ең жақын орбиталық ұшу орын алды.

2020 жылдың 20 қазанында астероид бетінен топырақ үлгісін алу операциясы өтті. Бірнеше секундқа созылған аппараттың аспан денесімен беттесуі кезінде TAGSAM құрылғысы реголит үгінділерін жинап үлгерді, олар арнайы капсулаға орналастырылып, капсуланың өзі тығыз жабылды. Ғарыш кемесі 2021 жылдың 7 сәуірінде астероид зерттеуін тоқтатып, одан алыстай бастады.

Жерге жақындау үшін екі жарым жылдай уақыт кетті. 2023 жылдың 24 қыркүйегінде ғарыш кемесінен реголиті бар капсула бөлініп, Жерге қарай ұшырылды. 4 сағат 10 минут ішінде капсула 100 мыңға жуық шақырымды артта тастап, өз парашютімен Юта штатында қонған.

Капсуланың өз салмағы шамамен 46 кг, ал диаметрі 81 см. Ішінде 250 грамм топырақ бар. Оны зерттеу үшін арнайы лаборатория жабдықталған, онда 200-ге жуық ғалым 60 түрлі әдіспен зерттеу жүргізетін болады.

* Реголит үлгісін алу сәтіРеголит үлгісін алу сәті
* Капсуланың жабылуы

Ғылыми құрылғылары
------------------

* OCAMS (OSIRIS-REx Camera Suite) — үш камерадан тұратын блок.
* OVIRS (OSIRIS-REx Visible and IR Spectrometer) — көрінетін және инфрақызыл сәулелерде түсіретін спектрометр.
* OTES (OSIRIS-Rex Thermal Emission Spectrometer) — температуралар картасын жасауға арналған спектрометр.
* REXIS (Regolith X-ray Imaging Spectrometer) — химиялық құрылым картасын жасауға арналған рентгендік спектрометр.
* OLA (OSIRIS-REx Laser Altimeter) — лазерлік қашықтық өлшегіштері бар блок.
* TAGSAM (Touch-And-Go Sample Acquisition Mechanism) — 3,35 метрге дейін созыла алатын тетігі бар реголит үлгісін алу механизмі.

* OCAMSOCAMS
* OVIRSOVIRS
* OTESOTES

Галерея
-------

* (101955) Бенну астероидына қатысты қозғалысы(101955) Бенну астероидына қатысты қозғалысы
* (99942) Апофис астероидына қатысты жоспарланған қозғалысы(99942) Апофис астероидына қатысты жоспарланған қозғалысы
* Жалпы түріЖалпы түрі

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  Бенну астероидынан топырақ әкеле жатқан капсула Жер бетіне қонды
2. ↑  NASA's OSIRIS-REx Mission Breaks Another Orbit Record.  NASA (13 June 2019).

Сілтемелер
----------

* OSIRIS-REx Мұрағатталған 5 қыркүйектің 2016 жылы. НАСА сайтында

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| к т Астероидтар мен кометаларға ұшқан ғарыш кемелер |
| --- |
|  |
| Жанынан ұшу | 
Pioneer 7 • ICE • Галлей армадасы (Джотто, Вега-1 мен 2, Суйсэй, Сакигакэ) • Галилео • Улисс • NEAR Shoemaker • Deep Space 1 • Stardust • New Horizons • Розетта • Кассини-Гюйгенс • Чанъэ-2 • Хаябуса-2 • Lucy |  |
|  |
| Орбиталық | 
NEAR Shoemaker • Розетта • Хаябуса • Dawn • Хаябуса-2 • OSIRIS-REx • Psyche |
|  |
| Қону / соқтығысу | 
NEAR Shoemaker • Хаябуса • Хаябуса-2 • Deep Impact • Филы зонды (Розетта) • DART |
|  |
| Тозаң үлгісін жеткізу | 
Stardust • Хаябуса • Хаябуса-2 • OSIRIS-REx |
|  |
| Жоспардағы миссиялар | 
DESTINY+ (2024) • Гера (2024) • Тяньвэнь-2 (2025) |
|  |
| Қосымша | 
Астероидтар тізімі • Астероидтарды игеру • Күн жүйесіндегі кіші денелер • Жақыннан зерттелген астероидтар мен кометалар тізімі‎ |

 |