recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Электронды микроскоптың** көрсеткіштік қабілеті өте жоғары. 

Қазіргі электронды микроскоптың көрсеткіштік қабілеттілігі 0,1-0,3 нм-ге дейін жетеді. Электрондық микроскоптың құрылыс принципі жарық микроскопына ұқсас, сәулелерінің рөлін электр тоғымен қыздырылған вакуумда орналасқан V пішінді фольфрам жібі электрондар тасқынының қызметін атқарады, әйнек линзалардың орнында электромагниттік линзалар орналасқан. Жарық микроскопының объективі мен окулярының орнына электрондық микроскоптың магниттік катушкалары сәйкес келеді. Электронды микроскопта міндетті түрде вакуум болуы қажет, себебі ауада электрондар алысқа кете алмайды, оттегі, азот немесе көмір қышқыл газы молекулалармен кездессе, олар бөгеліп өз жолын өзгертіп шашырай кетеді. Электрондар тасқынының бағытын қажетіне қарай қуатты электр өрісі немесе магнит өрісімен өзгертуге болады. Электрондардың жылдамдығы үдесе, электрондық микроскоптың шешуші кабілеті артады.

Электронды микроскоптың экраны мен фотопластинкада 50 000 есе үлкейтуге, фотошығаруда одан да көп есе үлкейтуге (10) болады. Қазіргі уақытта флуоресценцияланатын экраннан электронды-микроскопиялық суреттерді сандық телекамерамен компьютерге беріледі. Принтерді пайдалана отырып, суреттерді шығара алады. Электронды микроскоптың көмегімен металл мен кристалды торларда зерттеуге қолданады.

Электронды микроскоптарда жарықтың орнына электрон сәулелері қолданылады, осыған байланысты қолданылатын қуаттың күші 50—100 кВ-қа дейін барады, ал толқын ұзындығы 0,056-0,035 А°-ге жетеді. Толқын ұзындығы неғұрлым қысқа болса, микроскоптың көрсеткіштік қабілеттілігі сорғұрлым артатынын физика курсынан жақсы білеміз. Осыған байланысты электронды микроскоптардың көрсеткіштік қабілеттілігі − 1-7 А°- ға, ал үлкейткіштік қабілеттілігі 600 000-ға дейін жетеді. Электронды микроскоптың көмегімен қарайтын заттың қалыңдығы 400−600А° препаратты көруге болады, өйткені қалың препараттан электрондар өте алмайды, олардың өткізгіштік қасиеті нашар. Электронды микроскопқа препарат дайындайтын приборды ультрамикротом деп атайды. Осы прибордың көмегімен жұқа кесінді жасап, оны объекті торына бекітіп, арнайы бояулармен бояп, электронды микроскоппен қарайды. Электрон сәулелері препарат арқылы өткенде объектінің үлкейтілген «көлеңкесі» экранға түседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Цитология және гистология. Оқу құралы. Сапаров Қ.Ә. - Алматы: Қазақ университеті, 2009. - 128 бет. ISBN 978-601-247-057-4
**Әулиетас** – үңгір.

Географиялық орны
-----------------

Жетісу облысы Сарқан ауданы жерінде. Лепсі кентінен солтүстікке қарай 20 км жерде Балқаш көлінің жағасында орналасқан.

Сипаты
------

Аумағы 75 м2. Үңгірдің кіре берістегі бөлмесінен кейін, тағы да кішірек екі бөлмесі бар. Екінші бөлмеге еңбектеп кіруге болады. Оның төбесіндегі 5 – 6 м қалың тастан еденіне сәуле түседі, тамшы тамады. Әулиетасты жергілікті тұрғындар қасиетті, киелі орын санайды. Балқаш көлінде демалушылар да осы орынға тәу етіп, шапағат-шипа тілейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
**Әулие Георг бұғазы** (ағыл. *St George's Channel*, валл. *Sianel San Siôr*, ирл. *Muir Bhreatan*) - Ирландия мен Уэльстің арасындағы бұғаз. Бұғаздың ұзындығы 154 км, ені 75 км, ең терең жері 82 метр. Бұғаз Ирланд теңізін Кельт теңізімен біріктіреді.

Атауы
-----

Атауы XIV ғасырдың Әулие Георгтың Англияға бару туралы аңызбен байланысты, сол аңызға сәйкес Әулие Георг осы бұғаз арқылы келген.

Табиғаты
--------

Бұғаздың экологиясы өте қолайлы. Таза сулар мен тамақтың молшылығына тартылған, дельфиндер, аса ірі акулалар және теңіз шошқалары сияқты үлкен мұхит тұрғындары көбіне бұғазға жүзіп келеді. Ұзын тұмсықты итбалық, теңіз тасбақалары мен омарлар да бұғазда кездеседі.

Тағы қараңыз
------------

* Солтүстік бұғазы - Ирланд теңізінің солтүстік шығу жолы.

Бұғаздың картасы
**"Шахтинск" шахта** 1975 жьлға дейін №17-17 бис шахтасы. «Митгал Стил Теміртау» АҚ Көмір департаментіне карайды (1996), Шахтинск қаласынан 10 км жерде орналаскан. 1958 жылы ашылып, 1973 жылы пайдалануға берілді.Жобалық куаты 2,4 млн т болды. Шахта алаңының аумағы — 1950 га. Шерубай-Нұра көмірлі ауданының батыс бөлігінде, қимасы 24-33 м2және тереңд. 304-349 мЗ тік оқпанмен ашылған. Долинка кен кабатының 2 көмір қабатын өндейді- 1982-1983 және 1985-1987 жылы А. И. Гладких басқарған №3 учаске 1 млн т астам көмір өңдірді. Шахта көмір мен газдың кенеттен атылуынан қауіпті. Проходка забойлары ағымдағы қопарылысты болжау және қопарылыска қарсы шараларды орындау арқылы жүргізіледі. 2005 жылы дегазация қайта құрылды, жаңа вакуум насос стсы, 2 магистральдық скважина, труба құбыры іске қосылды. Көмір алу учаскесінде газдың шығуы 120-140 м3/мин, кешенді дегазация арқылы оның тиімділігі 80%-ға жеткізілді. Газ шахтаның қазандығында жьлына 3-3,5 млн м3мөлшерінде жағылады. Көмір алу учаскелерінде ауа автоматты түрде бақыланып, АПК оператор компьютеріне шығарылады. Қалындығы 4,6 м көмір қабатында 2УКП-5 механикалық кешені мен
511-300 (Германия) комбайны пайдаланылып, кәсіпорын «шахта — лава» жүйесімен жұмыс істейді. Кең-дайындық жұмысында КСП-32, ГПК комбайндары қолданылады. Шахта бойынша көмір тасымалдау толық конвейерлендірілген. Жыл
сайын шахта 1 млн т-дан астам көмір өндіреді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Шашан Оразбайұлы Оразбаев** (25 қазан 1908, Бақсай ауданы, Гурьев облысы — 1994) — кеңестік мемлекет қайраткері, Қазақ КСР Әділет министрі (1939-1943).

Өмірбаяны
---------

1908 жылы 25 қазанда Гурьев облысы Бақсай ауданының №18 ауылында дүниеге келген, жоғары білім алған.

1930-1931 жж. — БКООК аудандық кәсіподақ кеңесі төрағасы (Гурьев облысы).

1931-1932 жж. — облыстық жұмысшылар кооперациясының басқарма төрағасы.

1934-1935 жж. — аймақтық комсомол комитетінің нұсқаушысы (Гурьев).

1935-1937 жж. — Теңіз аудандық комсомол комитетінің хатшысы.

1937-1939 жж. — партияның облыстық комитетідегі кеңестік сауда бөлімінің меңгерушісі.

1939-1943 жж. — Қазақ КСР Әділет халық комиссары (Алматы).

1943-1952 жж. — Ақтөбе облыстық атқару комитетінің төрағасы.

1952-1955 жж. — КОКП ОК қарамағындағы ЖПМ тыңдаушысы (Мәскеу).

1955-1959 жж. — Павлодар облыстық атқару комитетінің төрағасы.

1960-1962 жж. — Гурьев облыстық атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары.

1962-1967 жж. — Гурьев облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары.

Марапаттары
-----------

* Еңбек Қызыл Ту орденінің үш мәрте иегері (1945, 1947, 1957)
* «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі (1945)
**Шахтинск технологиялық техникумы** 1976 жылы Шахтинск кен-құрылыс техникумының (1964-1976 жылдары Шахтинск кен техникумы) негізінде құрылды. Тұрмыс қажетін өтеу кәсіпорыңдарына З мамаңдық бойынша (тұрмыстық радиоэлектронды аппаратураларын жөндеу, тұрмыстық электр аппаратура, тұрмыс қажетін өтеу кәсіпорындарын жоспарлау) мамандар даярланып келді. Оқыту әдістері - күндізгі және сырттай. Оқу мерзімі 10-сынып білімі барлар үшін —1 жыл 10 ай, 8-сынып білімі барлар үшін —
2 жыл 8 ай. Қазір колледж бұрынғы база негізінде радиоэлектроника, бухгалтерлік есеп, аударма ісі бағыттары бойынша 7 мамандық түрін даярлайды. Колледж жанынан кәсіптік мектеп құрылған. Қала кәсіпорындары, атап айтқанда «Митгал СтилТеміргау» ААҚ КД құрылымдары көмек көрсетеді. Колледж түлегі, ауған соғысының боздағы А. Мазунаевқа мемориалды тақта орнатылған. Техникумда 6000-нан астам маман даярланды (2005).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Науру тілі** (на. ) — микронезия тілдерінің бірі, олардың ішіндегі ең атиптісі. Полинезиялықтар жағынан өте қатты ықпалға ұшырады. Науру халқының туған тілі болып табылады. Науру Республикасындағы мемлекеттік тілдерінің (ағылшын тілімен қатар) бірі. Науру тұрғындарының жартысы (шамамен 7 мың адам) науру тілінде сөйлей алады, олардың түгелге жуығы — екі тілді. 

Консонантизмде 22–24 фонема бар, соның ішінде палатализді, веляризді (еріндіктерде) және лабиовелярды дауыссыз дыбыстар қатары; барлық мұрын жолды фонемаларда ұзақ корреляттары бар. **l** және саңылау (шұғыл) дауыссыздар жоқ (бірақ /j/ және /w/ [ʝ] және [ɣʷ] сияқты айтуға болады).

Вокализмде 6 қысқа және ұзақ i, e, æ, a, o, u жұпты фонемалардан тұратын 12 фонема.

Тәуелдік көрсеткіштері (посессивтер) шамамен 40 есім класстары ажыратылады. Классификаторлармен бірлесе алатын сілтеу есімдігінің күрделі жүйесі бар. Мысалы, *ñ-aiquõn-oe* 'біреу осы жерде біреу' (жансыз заттар туралы), *ñ-airan-e* 'біреу осы жерде біреу' (жалпақ зат туралы) [Kayser 1993: 41 ff.]. Зат есімдерінің көбісі сөз тіркесінен тыс басқа зат есімдерімен «абсолютивті» e- (i-) префиксінің алдына шығады: *itii* ‛фрегат (құс)’, *tiin Naoero* ‛науру фрегаты’, *an Joe tii* ‛Джо фрегаты’ [Nathan 1973:13].

Лексикада неміс және ағылшын тілінен кірме сөздер көп. 

Науруан жазуы латын алфавитінің негізінде құрылып, 17 әріптен тұрған. Кейін, басқа тілдердің елеулі ықпалынан, ең алдымен неміс, ток-писин және кирибати, алфавит 28 әріпке дейін кеңейді. Бұл микронезиялық тілінің зерттеуіне науруан тілінде оқулық жазған католиктік миссионер Алоиз Кайзер зор үлес қосты, сонымен қатар американдық (Германияда дүниеге келген) протестанттық миссионері Филипп Делапорт (ағылш. *Philip Delaporte*).

Әдебиет
-------

«Уикипедия» логотибі«Уикипедия» логотибі

***науру тілінде***  «Уикипедия» **бөлімі** бар  

**«Bwiema peij»**


* Delaporte, Philip. Taschenwörterbuch Deutsch-Nauruisch, 1907.
* Kayser, Alois. Nauru Grammar / Karl H. Rensch (ed.). Yarralumla, (Canberra, Australia), 1993 (1936).
	+ Comrie B. Review of «Nauru Grammar» by Alois Kayser and Karl H. Rensch // Language, Vol. 71, No. 2 (Jun. 1995), pp. 411—412.
* Nathan, Geoffrey S. Nauruan in the Austronesian Language Family // Oceanic Linguistics (University of Hawai’i Press). 1974, № 12 (1/2): 479—501 pp.
* Nathan, Geoffrey S. A grammatical sketch of Nauruan. Unpublished manuscript. Departament of Linguistics, University of Hawaii, 1973.
**Манат қыз**, Манат Бекбергенқызы (1858, Бәйдібек ауданы – 1890) – ақын, әнші. 

Он төрт жасынан бастап жиын-тойларда ақындармен айтысқа түседі. Манат қыздың ақын ретінде қалыптасуына немере ағасы ақын Жылқыбайдың әсері мол болды. Манат қыз жеті жасқа толған шағында сөз сайысына түсіп, көркемдігі жағынан айтыс өнерінің озық үлгілеріне қосылатын мұра қалдырды. Ел арасында атағы жайылып, Күдері қожа, Бұдабай сынды ақындармен да айтысқа түскен. Ол халық әндерін шебер орындайтын әншілік өнерімен де танылған. Бертінге дейін Қаратаудың күнгей жағында ел арасында айтылып келген «Күләндауылыай», «Қаршыға», «Өтеді-ай жалған», т.б. әндерді орындаған. Манат қыздың Мұсабекпен айтысы «Айтыс» жинағында жарияланды (1-кітап, 1965)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2
2. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Савченко Мария Харитовна
------------------------

**Савченко Мария Харитовна** (27.4. 1913 -12.5.2005)–колхоз өндірісінің жаңашылы.

Өмір баяны
----------

Соц. Еңбек Ері атағын екі рет алған. 1945 жылдан КОКП мүшесі. Ұлы отан соғысы кезінде Воронеж облысында Лискин ауданында "Правда" колхозында сауыншы болды. 1945 жылдан Лебедин ауданында В.И. Ленин атындағы колхозда сауыншы, мал фермасының меңгерушісі болып үгерді. Ол – КОКП 20-22 съезіне, Украина КП 16, 18-23 съезіне делегат. 1952 Украина КП ОК-нің мүшесі. 2 - 8 сайл. УССР Жоғарғы Советінің депутаты. Савченконі 3 рет Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен марапатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энцеклопедиясы.

Сілтемелер
----------

* Биография на сайте "Яндекс.Словари"(қолжетпейтін сілтеме)
* Данные на сайте Русское Генеалогическое Древо Мұрағатталған 21 мамырдың 2008 жылы.
* Видатні люди Лебединщини - Савченко Марія Харитонівна(қолжетпейтін сілтеме)  (укр.)
* Міста-Герої » с. Токарі, Лебединський район. Мұрағатталған 6 қыркүйектің 2017 жылы.  (укр.)
**Науру — Соломон аралдары** футбол құрамаларының арасындағы жолдастық кездесу 1994 жылы 2 қазан күні Науру аралындағы Денигимоду елді мекенінде орналасқан округтік стадионда өтті.

Матч
----

Бұл кездесудің ерекшелігі сол — Науру құрамасының осы күнге дейінгі (2019 жыл) алғашқы да соңғы матчы. Бұған дейін де, бұдан кейін де құрама ешқашан бас қосқан емес. 

Соломон аралдары бұл кездесудің фавориті саналды. Олар сол кездегі Меланезия кубогының жеңімпазы саналатын. Бірақ мықты қарсыластарынан наурулықтар 2:1 есебімен басым түсті. Науру құрамасының сапында елдегі Аустралия футболын ойнап жүрген спортшылар мен елден жиналған әуесқой футболшылар бас қосты. Өйткені ол кезде Науру аралында кәсіпқой футболшылар жоқ-тұғын. 

Айта кетейік, Науру ФИФА мүшесі болмағандықтан, бұл ойын ФИФА қаттамаларына тіркелмеген.

Бұл ойынның ақпараттары да сақталмаған. Голдың авторлары, командалар құрамы, көрермендер саны жайлы мәліметтер еш жерде жоқ. Матч өткен стадион 1000 адамдық қана арена болғандықтан, матчқа 1000-нан артық көрермен жиналмағаны анық.

Кейін ғаламтор беттерінде "ол матчта Соломон құрамасы кәсіпқой футболшыларын емес, фосфат зауытының жұмысшыларын ғана әкелген, сол себепті де жеңіліп қалды" деген ақпараттар пайда болды. Бірақ оның да дереккөзі белгісіз, сол себепті де өтірік-расын анықтау қиын.

Интернетте осы жайлы ғаламтор қолданушылары оқтын-оқтын дисскуссия жүргізеді, алайда, нақты жауапты ешкім де айта алмай келеді.

### Протокол

---

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 қазан 1994 жыл | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Науру** | 2 - 1 | **Соломон аралдары** |

 | Округтік, Денигомоду **Көрермендер саны:** 1000 шамасы |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Team colours | Team colours | Team colours |
| Team colours |
| Team colours |
| 　 |
| **Науру** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Team colours | Team colours | Team colours |
| Team colours |
| Team colours |
| 　 |
| **Соломон ар-ы** |

 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------
Жәннәт сүреті Ян Брейгель бойынша.
**Жәннәт** (Ерте парсы тілі: *pairidaeza*) және (парсы тілінде: *pardis*). Жәннәт пен Жаһаннамның бар екенін Қасиетті Құран Кәрімді оқу арқылы танып-білуге болады.
**Жәннат, Жаннат, Жәннәт** — діни түсініктегі адам жанының о дүниеде мәңгілік рақатта болатын орны. Жәннат туралы түсінік жанның о дүниелік өмірі туралы алғашқы діни сенімдерден бастау алады. Тәуратта (Көне өсиет) Жәннат алғашында Адам ата мен Хауа ана тұрып, кейін күнәлары үшін қуылған ғажайып бау-бақша түрінде суреттелген. Інжілде (Жаңа өсиет) Жәннат туралы түсінік дінге сенушілердің өлгеннен кейін қайтып оралатын орны ретінде сипатталған. Көптеген діндерде Жәннат рахаты күнаҺарлардың тозақта тартатын азабына қарсы қойылады. Жәннат — ислам дінінде адал мұсылмандардың о дүниедегі мәңгілік мекені ретінде суреттеледі. Алла тағала қасиетті Құран Кәрімдегі Зүмәр сүресінің 72 — 73-аяттарында былай деген. "Раббыларына қарсы келуден сақсынғандар, топ-топ жәннатқа жолданады. Сондай-ақ, олар оған барғанда оның есіктері ашылады. Оларға оның сақшылары: "Сендерге сәлем. Қош келдіңдер, жәннатқа мәңгі қалатын түрде кіріңдер" дейді. 
Ислам хадистерінде Жәннаттың 8 түрі аталады: дар ул-жалал (ақ маржанмен безендірілген); дар ус-салам (қызыл тастардан тұратын); жаннат ул-мағуа (жасыл асыл тастардан жасалынған); жаннат ул-қулт (сары маржан тастардан жасалынған); жаннат ул-нағим (ақ күмістен жасалған); дар ул-қарар (қызғылт алтыннан жасалынған); жаннат ул-фердаус (күміс, алтын, асыл маржан тастардан жасалынған); ғадын (ақ асыл тастан тұратын).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС,
2010 ISBN 9965-26-322-1

Сілтеме
-------

Қазақ энциклопедиясы
**Тойжан Сейдалықызы Жәниева**, жоғары санатты логопед, жоғары санатты дефектолог, 1957 жылы 20-қаңтарда Алматы облысында дүниеге келген. Талдықорған облысының Бөрлітөбе аудынында 1975 жылы мектеп бітірген соң, Алматы қаласындағы Абай атындағы ҚазПИ-дің филология факультетіне түсіп, 1980 жылы аяқтады.

Еңбекжолы
---------

Еңбек жолын Орал қаласындағы жетім және ата-ана қамқорлығынан айырылған балаларға арналған облыстық №15 көмекші мектеп-интернатында бастады. Бұл мектепте ол біртіндеп жетекші, тәрбиеші, мұғалім, логопед қызметтерін атқара келе, 1997 – 2007 жылдары директордың оқу-тәрбие ісі бойынша орынбасары болып істеді. Арнайы білім алу сұранысы бар балалармен жұмыс істеу үшін ол Абай атындағы ҚазПИ-дің дефектологиялық факультетіне түсіп, «Олигофренопедагогика және логопедия» мамандығын игерді.

2004 жылы облыстық №15 көмекші мектеп-интернатында ресурстық орталық ашып, онда педагогтарды оқытумен айналысады. 2004-2006 жылдары мектепте ҚР Білім және ғылым министрлігінің көмекші мектепке арналған оқу бағдарламаларын сынақтан өткізу бойынша эксперименталдық қызметті басқарып, қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың кешенді құралдарын жасауға бас-көз болды. Биология пәнінің мұғалімі Г.Б.Айтқалиевамен бірігіп, 6-сыныпқа арналған «Өлі табиғат» оқулығын аударумен және интеллекті бұзылған балалардың 4 сарапты деңгейіне арналған 4 жұмыс дәптерін жасап шығарумен айналысты.

Марапаттамалары
---------------

Жақсы жұмысы үшін Облыстық білім беру басқармасы, облыстық білім жетілдіру институтының Құрмет грамоталарымен марапатталды.
2007 жылы Тойжан Сейдалықызы «Республикалық балаларды оңалту орталығы» АҚ-на жұмысқа шақырылды. Ол аға түзету педагог қызметін атқарады, мүмкіндігі шектеулі балалармен жасалатын түзету оқу-тәрбие үрдісін қадағалайды, сонымен қатар, қимыл-қозғалыс аппараты бұзылған балалармен жұмыс істейтін балаларды оқытып тәрбиелеуші педагогтарды дайындаумен айналысады. Логопедтермен біріге отырып БЦС сырқатына шалдыққан балаларға жасалатын логопедиялық уқалау әдістерін оңалту үрдісіне енгізумен айналысады, «Логопедиялық уқалау» көрнекі құралы» флип-чарты және «Балалар церебралды салдану сырқатына шалдыққан балаларға логопедилық уқалауды қолдану» әдістемелік құралын дайындап шығарды.

Қызметтері
----------

2011 жылдан бері ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің бас штаттан тыс логопеді қызметін атқарады.
Қоғамда жұмыс істеген жылдары ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Құрмет Грамотасымен (2008), ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің кәсіподақ ұйымының «Қазақстан Республикасы Денсаулық Сақтау қызметкерлері кәсіподағының үздігі» төс белгісімен марапатталды.
Жолдасы Жәниев Ұзақбай Рамазанұлы ҚР Ішкі істер саласында көп жыл еңбек еткен, қазірде Орталықтың шаруашылық қызметін басқарады. Қызы Әсел ҚХР Шанхай қаласында жоғары білім алып жатыр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Стана Катич** (ағылш. *Stana Katic: /ˈstɑːnə ˈkætɨk/* ; 26 сәуір 1978, Гамильтон, Онтарио, Канада) — шығу тегі серб-хорват, канадалық актриса. Әлемде көбінесе «Касл» сералында Кэт Беккет детектив рөлін ойнағанымен әйгілі.

Ертедегі өмірі
--------------

Стана Катич Канаданың Гамильтон қаласы, Онтарио штатында өмірге келген. Әкесі серб, анасы Югославиядан эмиграциялаған хорват. Әкесі Врлик қаласында, ал анасы Синида туған. Кейін өз отбасымен Иллинойс штатындағы Аврора қаласына көшеді. 1996 жылы «Вест Аврора» орта мектебін бітірген сон, Торонт университеттінде және театралдық Де Поль университеттің мектебінде білім алған. Бұл арада актерлік шеберлікке 2000 жылдан бастап 2004 жылына дейін білім алған. Стана Катичта төрт бауыры мен бір сіңлісі бар.

Ағылшын тілінен басқа серб, словак, француз және италиян тілдерді меңгерген.

Мансабы
-------

Стана Катич Хана Гительманды "Батырлар" сериалында ойнаған. "24" сериалының 5 бөлімінде Коллет Стренджер және "Махаббат мейрамы" киносында Дженни рөлін иеленген. "Квант Милосердия" Джеймс Бонд туралы кинофильмде Корин Веню рөлін ойнаған. Тағыда "Кітапханашы" фильмінде Симона Ренуаны ойнаған.

2008 жылы Тамыз айында "Касл" сериалында детектив Кейт Беккет рөлін иеленген.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Стана Катич ресми сайты
* Үлгі:Imdb
* Стана Катич *Twitter* сайтында
* *Facebook* парақшасында
**Тапанша** (франц. *pistolet*, нем. *pistole*, чех. pist ala ) — жеке оқатар қару.

Тапанша арналуы бойынша ұрыстық, спорттық және дабылдық түрлерге, ал құрылысы бойынша автоматтық емес пен автоматтық (атыстың жекеленген және үздіксіздігі) түрлерге бөлінеді, ұрыстық (әскери) Тапанша жеке қару болып келеді және қысқа қашыктықтағы (**50-70** м-ге дейін) қарсыластың жанды күштерін жоюға арналады; атыста дүмбімен жабдықталатын жеке үлгілердің атыстық нысана қашықтығы **200** м.

Тапанша өздігінен оқталатын қару. Кейбір Тапанша жекеленген атыспен бірге, атыста қап пен дүмбінің жанасуымен кезектелген қысқа автоматты атысты жүргізу де қарастырылады. Тапанша автоматталуы бекітпенің кері соғуын немесе ұңғының қысқа жүрісінің кері соғуының қолдануына негізделеді.

Тапанша атысы үшін қимылды жылдам тоқтататын, қаруды игеру мен жылжу мүмкіндіктерін тез айыруды камтамасыз ететін мұқал басты тапанша оқтары қолданылады. Оқ Тапанша тұткасындағы қорап тәріздес жалпақ оқжатарда және оқтізердің көмегімен жұмсалған оқтардың алмастырылатын орындарында орналасады.

Өздігінен қайырылатын соққыш-ағыткыш тетік шүріппені қосалкы қайырмай-ақ атыс жүргізуді камтамасыз етеді.

Кең тараған Тапанша ұрыстық калибрі: **7,62-11,43** мм, оқсыз салмағы: **0,73-1,1** кг, ұрыстық атыс жылдамдығы: минутына **14-40** атыс, оқжатар сыйымдылығы: **7-20** оқ, оқтың бастапқы жылдамдығы: **250-420** м/сек. оқ салмағы: **5,52-15,2** г, нысана кашықтығы: **50-70** м болады.

Спорттық Тапанша мерген атып үйрену үшін және спорттық мақсаттарға арналған

Нысана сызықтарының алыстығымен (қарауыл мен көздеуіш араларының қашықтары), ұрыстың жоғары шоғырлануымен, ыңғайлы тұтқасымен өзгешеленеді.

Әдетте, кіші калибрлі қорғасын оқты кіші қуатты оқтар үшін құрастырылады. Дабылды Тапанша тегіс ұңғылы, автоматты емес болып келеді, олар дабылды және жарық бергіш оқтармен атуға арналған. Қазіргі уақытта, ҚР ҚК-нде Н.Ф.Макаровтың өздігінен зарядталатын конструкциясы мен И.Я.Стечкиннің автоматтық конструкдиялы 9 мм-лік Тапаншасы қолданады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Әскери іс. Алматы: «Мектеп» ААҚ , 2001 жыл
**Тапирлар тұқымдасының (Тарігidае)** алдыңғы аяғы төрт саусақты, артқы аяғы үш саусақты болатын ірі жануарлар жатады. 

  

Тапирлар тұқымдасының мұрны жоғарғы ерінімен бірігіп, қысқа тұмсыққа айналған. Терісі кысқа түбітпен жабылған, құйрығы қысқа болады. Қазір бұлардың бес түрі белгілі. Олардың төрт түрі Оңтүстік Америкада және бір түрі — Оңтүстік шығыс Азияда тіршілік етеді. Батпақты тоғайларды мекендейді. Тапирлар су жағасындағы, судағы су өсімдіктерімен қоректенеді. Іңір немесе түн жануары.[1]

Галерея
-------

* *Гептодон*
* *Protapirus*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Омыртқалылар зоологиясы» С. П. Наумов- Алматы «Мектеп» баспасы
**Фахрадж мешіті** —Хорасан стилінде салынған негізгі ғимараттардың бірі, Йезд қаласындағы мешіт. Бұл мешіт Иранда салынған ең ежелгі мешіт болып саналады. Атақты сәулетші және Иран сәулет өнерінің маманы марқұм Мұхаммед Кәрім Пирниа осы мешіттің ерекшеліктері жайлы үлкен кітап жазып қалдырды. Ол өзінің 50 жыл бұрын осы мешітті бірінші рет көргендегі әсері жайлы былай дейді: "Бұрындары Бафақтан қайтып келе жатқан жолда шөл даланың ортасындағы Фахрадж мешітінің мұнарасы менің назарымды өзіне аударды. Бағытымды бұрып, мешітті көру үшін абадтандырылған кішкене елді-мекенге келдім. Ол мешіттің мұнарасының астына Фахрадж тұрғындарының бір тобы жиналған екен. Олар менің сәулет өнері жайлы оқығандығымды және ежелгі ескерткіштерге қызығатынымды білгеннен кейін менен осы мешіттің тарихын зерттеуге көмектесуді сұрады. Алғаш келгенімде үлкен кірпіштермен салынған қарапайым да әсем ғимаратты көрдім. Онда гүлдер көрінісі салынған еді. Бір-бірімен әдемі үйлестірілген жапсырмалар мені мынадай ойға қалдырды: мүмкін бұл ғимарат Сасанидтер заманына жататын шығар? Бірақ мехрабтың болуы, ішкі қарапайымдылық пен құбыланың сақталуы мені бұл жерде бұрыннан-ақ мешіт болғандығына сендірді. Бұл мешіт Ислам Иранға келгеннен кейінгі алғашқы жылдарда салынған".

Фахрадж мешітінің жобасы өте қарапайым. Оның түнгі намаз оқитын жеріне кіретін үш есік бар. Ортаңғы есік басқа екеуінен үлкенірек. Оның солтүстік жағында төрт тұғыр бар. Олар бір-бірімен коридор аркылы жалғасып жатыр. Мешіт төбесі қарапайым келген жартылай күмбезді, Қағба-құбыла бағытын көрсететін мехраб қабырғаға ойылып жасалған. Бұл мешіттің қызық ерекшеліктерінің бірі Сасанид замандағы үйдің есіктері сияқты суреттер қабырғаға жабыстырыла бедерленген. Мешіт сәулетшісі Сасанидтердің әдемі де салтанатты сәулет өнерін болашаққа ескерткіш етіп қалдырғысы келгенге ұқсайды.
**Любенко Людмила Федоровна** - 1943 жылы 18 сәуірде Украинаның Днепропетровск қаласында туған.

1964 жылы Абай атындағы ҚазПИ-дің тарих-филология факультетін бітірген. Орыс тілі мен әдебиеті пәндерінің оқытушысы болып істеді.
1968-1992 жылдары ҚазКСР "Наука" (одан кейін — "Ғылым") баспасында кызмет аткарды.
1994-2000 жылдары Қазақстан Республикасы қаржы министрлігінің "Қаржы-қаражат" баспасында істеген.
2000 жылдан күні бүгінге дейін ЖШС "Раритет" баспа компаниясында редактор

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім" баспасы. 2005 ж. — 576 бет.ISBN 9965-09-134-Х
**Қаратастөбе** – Қырғыз Алатауының солтүстік бөлігіндегі тау.

Географиялық орны
-----------------

Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы Жаңатұрмыс ауылының оңтүстігінде 15 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 2336 м. Солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай 8 км-ге созылып жатыр, енді жері 6 км.

Жер бедері
----------

Батыс бекейі тік жарқабақты, тар аңғарлармен тілімденген. Қалған бөліктері жонды-қырқалы келген. Таудан Қарақыстақ, Үлкен Қайнар өзендерінің салалары бастау алады. Солтүстігінде Молалы-айранды, шығысында Боқтікен таулары, оңтүстігінде Талдыбұлақ, батысында Ашамайлы асулары орналасқан.

Өсімдігі
--------

Таудың қара топырақ жамылғысында бидайық аралас шалғындық, бұталар өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Бавия көгілдір көбелегі** (лат. *Pseudophilotes bavius*) – Көккөбелек тұқымдасының Pseudophilotes туысына жататын саны азайып бара жатқан түр. 

Екі түршеден ғана тұратын, әбден оңашаланған туыстың сирек кездесетін өкілі. Оңтүстік Еуропада, Кіші Азияда, Кавказда таралған. Қазақстанның солтүстік-батыс бөлігінде, Еділ мен Жайық өзендерінің арасында тіршілік етеді. 

Жылына бір рет ұрпақ береді. Көбелектер мамыр соңынан маусым ортасына дейін ұшады. Жұлдызқұрттары Батыс Еуропада сәлбенде тіршілік етеді. XX ғасырдың басы мен ортасында барлық жерде кәдімгі түр болған. Қазіргі кезде едәуір сирек кездеседі. Түрдің санының төмендеуіне далалы жерлерді жаппай игеру мен улы химикаттарды пайдалану әсер етіп отыр. Түрді қорғау үшін тіршілік ететін мекенін тауып, қорғау керек.

Түршелері
---------

1. Pseudophilotes bavius bavius (оңтүстік Ресей, солтүстік Қазақстан)
2. Pseudophilotes bavius casimiri Hemming, 1932 (Peloponnesus)
3. Pseudophilotes bavius hungarica (Dioszeghy, 1913) (Transylvania)
4. Pseudophilotes bavius fatma (Oberthür, 1890) (Morocco: Middle Atlas, Algeria: Aures Mountains)
5. Pseudophilotes bavius egea (Herrich-Schäffer, [1852]) (Caucasus)
6. Pseudophilotes bavius macedonicus Schultze, 1958 (Macedonia)
7. Pseudophilotes bavius eitschbergeri (Koçak, 1975) (Turkey)
8. Pseudophilotes bavius vanicola (Koçak, 1977) (Turkey)

Дереккөздер
-----------
*Басқа мағыналар үшін Жамантау деген бетті қараңыз.*
**Жамантау** – Ақсеңгір тауының оңтүстігіндегі тау.

Географиялық орны
-----------------

Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Баймырза ауылының оңтүстік-шығысында 20 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 392 м. Солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай 11 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 392 м. Солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай 11 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км. Солтүстігінен Сарысу өзені ағып өтеді.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Тас көмір жүйесінің төменгі тау жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, сұлыбас, бұталар өседі. Жазғы жайылым және қыстау ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Жаманқала ауданы** — 1928-1930 жылдары болған Гурьев округінің әкімшілік бөлінісі.

Тарихы
------

Орталығы Жаманқала ауылында орналасқан Жаманқала ауданы 1928 жылы 3 қыркүйекте Гурьев округінің құрамындағы Топайлы және Орал губерниясы Гурьев уезінің Кулагин, Қарасамар және Редут болыстарының бөліктерінен құрылды.

1930 жылы 22 қыркүйекте Жаманқала ауданы жойылып, оның аумағы Гурьев ауданының құрамына кірді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның әкімшілік-аумақтық бөлінісі туралы анықтама (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан) / Базанова Ф. Н. —  Алматы: Қазақ КСР ІІМ мұрағат басқармасы, 1959. — 1500 таралым.
**Сөздердің аналитикалық және синтетикалық формалары** - сөз формаларының грамматикалық түрлері. Сөздің аналитикалық формасы негізгі сөз бен көмекші сөздің тіркесуі арқылы жасалады. Көмекші сөз дербес лексикалық мағынасынан айрылып, сөз түрлендіруші аффикстерге ұқсас грамматикалық қызмет атқарады. Мысалы, бара жатыр, оқып кел, тым жақсы. Сөздің аналитикалық формасының компоненттері біртұтас лексикалық мағынаны білдіріп, сөйлемде бір ғана мүше болады. Қазақ тілінде аналитикалық форма, әсіресе, етістіктің рай, шақ категорияларына тән. Сөздің синтетикалық формалары аффрикстену және дыбыстардың алмасуы (ішкі флексия) арқылы жасалады. Қазақ тілі үшін аффикстену грамматикалық тәсіл ретінде жиі кездеседі, мысалы,жазу - жазушы - жазушылар; оқушы - окушыға - окушымен; төмен - төменірек. Сөздің синтетикалық формаларын жасайтын — сөз түрлендіруші және сөз формаларын тудырушы жалғаулар мен жұрнақтар. Мысалы, көптік, септік, тәуелдік, жіктік жалғаулары сөйлемде сөздерді түрлендіріп, бір бірімен байланыстырады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
*Басқа мағыналар үшін Қаратас деген бетті қараңыз.*
**Қаратас** – Шошқакөл көлінің оңтүстік-шығысындағы шоқылы тау.

Географиялық орны
-----------------

Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы Ынталы ауылының солтүстігінде 13 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 705 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-ге созылған. Енді жері шамамен 1-2 км. Беткейі жатық көптеген тізбекті шоқылардан тұрады. Солтүстік бөлігінде Белқараған бұлақтарынан Сүртке (Сыртқы) өзенінің салалары бастау алады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Девон, тас көмір жүйелерінің жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Қоңыр топырақ жамылғысында қараған аралас сұлыбас, боз, селеу, т.б. өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Туркі Этикасы** – түркі халықтарына ортақ моральдық, адамгершілік, құқықтық құндылықтар мен салт-жоралғылар, әдеп жүйесінің түп бастауы. Туркі этикасы түркі дүниетанымындағы адам мәселесінің орталығы, негізгі мәселе болуымен айқындалып, адамның әлемдегі орны және оның жаратылыспен үйлесімде өмір сүруі, рухани-адамгершілік, діни-танымдық ұстанымдары негізінде қалыптасты. Туркі этикасы еуразиялық кеңістіктегі қазақ, өзбек, қырғыз, т.б. түркі тілдес халықтардың ұлттық этик. көзқарастары мен ұстанымдарының қалыптасуына игі ықпал етті (қ. Қазақ этикасы). Дәстүрлі қоғам өмірі құқықтық, діни-киелілік негіздегі жарғылар мен тыйымдар жүйесі бойынша қалыптасқан. Бұл қоғам бірыңғай экон. тіршілік салты мен қандастық негіздегі бірлікке сүйенді. Көшпелі мәдениет пен тұрмысты жалғастыру оны сыртқы дұшпаннан бірлесе қорғана алатын ру немесе тайпа болғанда мүмкін болады. Ұран – рудың текті, намысты, даңқты тарихын білдіретін, қуат беретін дәстүрлі символы болып табылады. Ұранның негізгі қызметі ру арасындағы бірлікті нығайту, ортақ мақсат үшін шайқаста ру мүшелерінің батылдық-жүректілігін күшейтеді. 
  
Жалпы қазаққа "Алаш" ұраны ортақ болса, жекелеген рулардың өзіне тән ұраны бар. Сонымен қатар әрбір рудың өзіне тән "таңбасы" мен "ені" бар. Алғашқыда дәстүрлі түркі қоғамы адамының Тәңір алдында моральдық әрекеттерге қарағанда культтік әрекеттері басым болды. Уақыт өте келе діни нормаларға негізделген моральдық ұғымдар мен этик. ұғымдар қалыптасты. Бұл ұғымдар мен түсініктер дала өркениетінің моральдық-құқықтық жүйесі, салт-дәстүрі мен әдеттерінде нақышталған. Дәстүрлі дүниетаным адамының рухы, оның мекені, өлім, өмірдің мәні жайлы толғануы түркі мифологиясынан көрініс тапқан. Мәселен, "сүйек – рухтың ұясы" ұғымымен байланысты: сүйек – "тек-жауїар" – субстанция ретінде ұрпақтар арасындағы жалғастықты, генетик. негізді, қонақтың сол шаңыраққа туыстық дәрежесін анықтады, осыған байланысты қонаққа мүше тарту әдебі қалыптасты. Табиғат жағдайының қаталдығы, сыртқы дұшпандармен дамылсыз күрестер көшпелілерге жауынгерлік рух пен қатал әрі ұдайы қозғалысқа негізделген мінез дарытқан. Шыншылдық, жомарттық, қамқорлық, ержүректік, адалдық, сүйіспеншілік пен достықты қастерлеу осы қасиеттер төңірегінде қалыптасқан рухани құндылықтар болып табылады. Көшпелі қоғамдағы адамның ең жиіркенішті әдеті – жалған сөз, өтірік айту. Түркі қоғамының адамы үшін туған жерінің әрбір тау-тасы, ойы мен қыры, сай-саласы мен бел-белесі сол кеңістікте тұнып тұрған тарихын, болған оқиғаларды, сол кеңістіктегі көңіл-күйлерін еске алу болғандықтан кеңістіктің өзі еске алу теориясы қызметін атқарған. Яғни, әлем – көшпелі адамның өз рухымен болған тұтастықты, үндестікті, ғарыштық үйлесімді қамтамасыз ететін айна. Сондықтан Туркі Этикасы табиғатпен үндестікте өмір сүрген адамның тұрмысы мен дүниетанымының ішкі үйлесімін түзуші жүйе.

Сілтемелер:
-----------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
**Түркиядағы жер сілкінісі 2011** – 23 қазан 2011 жылы жергілікті уақыт бойынша 13 сағат 41 минутта 7,1 магнитудалы Ван провинциясында орын алған табиғи апат.

Түркиядағы жер сілкінісі 2011

Негізгі ошағы
-------------

Жерсілкінісінің ошағы 16 км тереңдікте болған. Негізгі толқудан 7 минут өткен соң 2 км тереңдікте Ваннан солтүстік-батысқа қарай 26 км-де 4,9 магнитудамен бірінші афтершок қайталанған. Екінші афтершок 11 минуттан соң Ваннан солтүстік-батысқа қарай 33 км-де 4,8 магнитудамен өткен. Толқу Арменияда, соның ішінде Ереванда да байқалған.

Шығын
-----

6017 ғимарат тұруға жарамсыз деп есептелінуде, 8321 үйлер шытынаған. Шамамен 60 000 адам үйсіз, тамақсыз қалған. 30 қазанда Түркия құтқарушылары жұмыстарын тоқтатқан.
601 адам қаза тапқан, 4152 адам ауыр жарақаттанған, 188 адам үйіндінің астынан аман шығарылған.

Көрсетілген көмек
-----------------

30 мемлекет Түркия Республикасына өз көмектерін ұсынған. Түркияның 3816 құтқарушылары, 886 медициналық көмекшілер, 18 іздеуші иттер, 145 жедел жәрдем кареттері, 7 медициналық тікұшақ, 18 722 палатка т.б қызмет жасаған. АҚШ 5 миллион доллар, Жапония 400 мың доллар, Македония 100 мың еуро, «Кока-Кола» компаниясы 1000 000 доллар көмек көрсеткен. Азербайжан мемлекеті алғашқы көмекке келген. Сонымен қатар Қазақстан, Ресей, Израиль мемлекеттері де жәрдемдерін берген.

Дереккөздер
-----------
**Түркия туы** (түр. *Türk bayrağı*, Түрік байрағы) — Түркия Республикасының мемлекеттік және ресми туы. Қызыл матада ақ жарты ай мен жұлдыз бейнеленген ту алғаш рет 1844 жылы Әбділмәжит тұсындағы Танзимат дәуірінде қабылданып, 1936 жылғы 29 мамырда Түрік туы туралы №2994 заңына сәйкес Түркия Республикасының мемлекеттік туы боп қолданыла бастады. 1983 жылғы 22 қыркүйекте Түрік туы туралы №2893 заңында туға қойылатын талаптар анықталып, тудың түпкілікті формасы бекітілді.

Тудағы қызыл түстің реңі — қан қызыл. Ол шейіттердің төгілген қанын білдіреді деген аңыз бар. Түрік туында түн жарымда қанның бетіне шағылысқан жарты ай мен жұлдыз бейнеленген. Бұл аңыз бойынша аталған көрініс 1389 жылғы Косоводағы бірінші шайқаста болған деседі.

Сонымен қатар, Түрік туы Мемлекеттік Гимннің бірінші, екінші және оныншы шумағында айтылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Türk Bayrağı Kanunu.  Türk Tarih Kurumu (24 Eylül 1983). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 Nisan 2013. Тексерілді, 18 Şubat 2015.
2. ↑  Map Universal, Turkey Flag Map and Meaning Мұрағатталған {{{2}}}.
*Басқа мағыналар үшін Қарасор деген бетті қараңыз.*
**Қарасор** — Нұра алабындағы ағынсыз көл.

Географиялық орны
-----------------

Ақмола облысы Қорғалжын ауданының шығысында орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Аумағы 20 км2. Теңіз деңгейінен 322 м биіктікте жатыр. Ұзындығы 5,6 км, енді жері 3,5 км, жағалау бойының ұзындығы 16,5 км. Су жиналатын алабы 276 км2. Жағалауы жайпақ, нашар тілімденген. Шығыс бөлігінде солтүстікке қарай бағытталған және суы мол жылдары Тұзащы көлімен қосылатын жіңішке шығанақ орналасқан. Табаны лайлы. Еріген қар суымен толысады. Суы ащы, мал суаруға жарамсыз, жазда кеуіп қалады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
*Басқа мағыналар үшін Қарасор деген бетті қараңыз.*
**Қарасор** — Тобыл алабындағы көл.

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Қамысты ауданы Краснооктябрьск кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 8 км жерде, теңіз деңгейінен 217 м биіктікте жатыр.

Гидрографикасы
--------------

Созылыңқы келген көлдің аумағы 10,7 км2, ұзындығы 9,2 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 30,7 км. Солтүстік және шығыс жағалаулары көтеріңкі. Жаз айларында құрғап, шалшықты батпаққа айналады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
*Басқа мағыналар үшін Қарасор деген бетті қараңыз.*
**Қарасор** — Тобыл алабындағы көл.

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Әулиекөл ауданында ораналсқан, Бейімбет Майлин ауданына қарасты Мақсұт ауылынан солтүстікке қарай 4 км-дей жерде, теңіз деңгейінен 184 м биіктікте жатыр.

Гидрографикасы
--------------

Күрделі пішінде көлдің аумағы 25,3 км2, ұзындығы 11,6 км, енді жері 3,1 км, жағалау бойының ұзындығы 38,8 км.

Жағалау сипаты
--------------

Көлдің жағалауында қамыс, құрақ өскен. Шығыс жағалауы жарқабақты (биіктігі 10 м-ге жетеді). Көктем айларында және суы мол жылдары батысындағы шағын көлдермен бірігіп кетеді. Алабының басым бөлігі жыртылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
Механикалық үстел сағаты.
**Электронды—механикалық сағат**. Электронды—механикалық сағаттың сыртқы пішіні механикалық сағаттарға ұқсас болады. Олар негізінен қабырғаға іленетін немесе столға қоятын, ал кейде қол сағаты түрінде шығарылады да, «373», «Крона» және 1,5 В өте шағын батареялардан қорек алады. Уақыт өлшеу (механикалық сағатқа ұқсас) цифербладтағы тілдің қозғалысы (сағаттық, минуттық және секундтық) бойынша жүргізіледі. Мұндай сағаттарды электронды блоктын басқа электрлік синхроны немесе электр двигателі бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред. 1990 ISBN 5-89800-008-9
*Басқа мағыналар үшін Электронды кітап деген бетті қараңыз.*
*Басқа мағыналар үшін Электронды кітап (құжат) деген бетті қараңыз.*
Бір шетедік электронды кітап
**Электронды кітап** (сандық кітап; ағылш. *digital book*, *ауыз екі тілінде «оқығыш», «ридер», «ебук»*; ағылш. *e-book reader*) — электронды нұсқада ұсынылған (мысалы электронды кітап) мәтіндік ақпаратты тамашалау мүмкіндігін беретін мамандандырылған ықшам планшетті құрылғылардың топтық-жинақы атауы. Бұдан басқа, әлдеқайда кең мағынасындағы «электронды нұсқадағы кітап оқығыш құрылғысы» деген анықтамасы бар, бірақ бұл анықтама бірқатар құрылғы түріне — ұялы телефоннан бастап дербес компьютерге дейін сай келеді.

Берілген компьютерлік құрылғы тобының қалта компьютерілерінен, планшетті компьютер немеесе субноутбук сынды құрылғылардан негізгі ерекшелігі олардың кейбір функцияларының шегерілуімен және жұмыс уақытының әлдеқайда ұзақ болуымен ерекшеленеді. Соңғысы E-ink технологиясының пайдаланылуымен байланысты. Бұл технологии бойынша жасалаған дисплей, өзі жарық бөлмей, жарықты шағылдыра отырып, сұр түстің кейбір реңктерін ғана көрсетеді және энергияны тек суреттің жаңартылуына (беттің парақталуына) жұмсайды.

Amazon Kindle 3 электронды кітабы
Электронды кітаптар планшетті компьютерлер қатарына жатқызылады. Олардың пайда болуы планшеттік компьютерлердің дамуы мен кәсібиленуімен тығыз байланысты. Кейбір заманауи құрылғылар сенсорлық дисплей жабдықталып, тек қана оқу ғана емес, сонымен қатар мәтінді дұрыстау сияқты кең ауқымды мүмкіндіктерге ие.

Ішкі сілтемелер
---------------

* Электронды қағаз
* Планшетті компьютер
* M-Book Mini
* Amazon Kindle

Дереккөздер
-----------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуКомпьютер көлемдері |
| --- |
|  |
| Қомақты | 
 Астам **·**  Кішіастам **·**  Мейнфрейм **·**  Кіші **·**  Астамкіші **·**  Сервер | Cray-2 астамкомпьютері |
|  |
| Шағын | 
 Дербес **·**  Жұмыстық **·**  Үйдегі **·**  Үстелдік **·**  Ықшам компьютер |
|  |
| Ұтқыр | 

|  |
| --- |
| 
 Карточкалы / Тасымалы /  Дескноут **·**  Лаптоп **·**  Субноутбук (Нетбук) **·**  Планшет (Ultra-Mobile PC) **·**  Тасымалы /  Ұтқыр дерек терминалы **·**  Электрондық ұйымдастыруыш **·**  Электрондық кітап оқығыш **·**  Қалта компьютері **·**  Ойындық қол құрылғы **·**  Киімелі компьютер  |
|  |
| 
 ДСК-лер / АА-тар  | 
 Қол компьютер **·**  Қалта ДК **·**  Смартфон **·**  ДСК-фон **·**  ТАО-тар **·**  СДО-тар  |
|  |
| Есептегіштер | 
 Сызбалы  |

 |
|  |
| Басқа | 
 Жалғыз тәсімді компьютер **·**  Сымсыз сездіргі желі **·**  Шағынреттегіш **·**  Зияткерлік тозаң **·**  Нанокомпьютер  |

 |
**Кокос пальмасы** (лат. *Cocos nucifera*) – пальмалар тұқымдасының *Cocos* тармағының жалғыз биологиялық түрі, тропиктік мекенде өсетін ағаш. 

Кокос діңі
Дара жарнақты кокос пальмасының жемісінен кокос майы алынады. Жемісі - сүйекті жеміс, оның салмағы 1,5-2,5кг. Жеміс құрамында 30-35% май болады. Жемісінде бір ғана тұқым бар. Тұқым қалыптасқан кезде эндосперм мөлдір және сұйық болады да, май пайда болып, біртіндеп кенеулі кокос сүтіне айналады. Португалдарша "коко" - маймыл дегенді білдіреді. Бұл кокос сүйекшесіндегі ұрық өсетін үш тесіктің маймыл бет әлпетіне ұқсастығына байланысты аталған. Пісіп жетілмеген жасыл жемістің ішіндегі сұйықтықты - *кокос сүтін* адамдар ішеді, тағамға пайдаланады. Кокос пальмасын сәндік өсімдік ретінде өсіреді. Оның биіктігі 20-25 м, діңінің орамы 30-50 сантиметрге дейін жетеді. Қауырсын тәрізді жапырақтарының ұзындығы 3-6 м, жалпақтығы 1,0-1,5 м болады.

Дереккөздер
-----------



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуМайлы дақылдар |
| --- |
|  |
| 

Арахис • Арыш • Жүгері • Зәйтүн • Зығыр • Кокос пальмасы • Күнбағыс • Күнжіт • Қытайбұршақ • Қыша • Мақсыр • Мақта • Перилла • Рапс • Үпілмәлік
 |

 |
(ор. электронно-лучевой осиллограф) — осциллографтық түтіктің экранында электрлік процестерді: периодты үздіксіз және жиілігі 1 ГГц дейінгі және оданда көп импульсті, сонымен қатар ұзақтылығы 0,1 ... 1 не бірнеше минутқа дейін периодты емес процестерді және кернеудің немесе тоқтың кенет көтерілуін жазуға (фотосуретке түсіруге) арналған аспап. Зерттелетін процесс о.э. экранында сызықтар немесе пішіндер (осциллограмма) түрінде екі шаманың функционалды байланысы күйінде көрсетіледі. Кеңінен таралған байланыс U = f (t), яғни электрлік кернеудің уақытқа байланысты өзгеруі. Уақыт бойымен созылған процестерді байқау үшін о.э. экранының горизонталь ауытқу пластинкаларына автономды генератордан созатын кернеу келтіріледі. Созу ұзақтығы төменгі жиілікте 100 мкс ... 10 с қалған жиілікте 0,3 мкс ... бірнеше мс. Өлшенетін сигнал вертикаль ауытқудың күшсйткішіне (кең жолақты видеокүшейткіш) жіберіледі. Оның өткізу жолағы 0 ... 1 мГц (төменгі жиілік) 5 ... 10 мГц және одан да жоғары (жоғары жиілік, импульсті, сторобоскопты және және т.б. күшейту коэффиценті 2000-ға дейін. О.э. бір сәулелі және көпсәулелі етіп шығарады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдыктары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
Координаттар: 51°29′01″ с. е. 0°36′24″ б. б.﻿ / ﻿51.48361° с. е. 0.60667° б. б.﻿ / 51.48361; -0.60667 (G) (O) (Я)

**Әулие Георгий шіркеуі** (ағылш. *St George’s Chapel*) - Готика стиліндегі шіркеу Англия, Беркшир графтығы, Виндзор қамалының төменгі ауласында орналасқан. Шіркеу монархтың тікелей қарауында және Байлам Орденінің шіркеуі. Қамал шіркеуін XIV ғасырда Эдуард III негізін салдырған және XV ғасырдың аяғында едәуір кеңейтілген. Көптеген патшалық дін қызметін атқару, үйлену тойлары мен жерлеу рәсімдері өтетін жер. Виндзор, Англияның басты қамалы, монархтың негізгі резиденциясы.

Шіркеуді басқару - Әулие Георгий коллегиатын құрайтын Виндзор деканы мен канониктердің міндеті.

Тарихы
------
**Әулие Көлшік ата қылуеті** - 12 ғасырдан сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қожа Ахмет Иасауи кесенесінен оңтүстікке таман 1 км жерде қаланың ортағасырлық бөлігінің сыртында, ашық жерде орналасқан. Сопылардың діни рәсімдер өткізуіне арналған діни құрылыстар қатарына кіреді. Қазақстанның оңтүстігіндегі территорияларда қылуеттер салу 9 ғасырға жатады. Әулие Көлшік ата қылуеті – жер астындағы екі бөлмелі, ұзынша келген (10 м-ге жуық) тар дәліздің аузынан салынған үңгір есігі бар құрылыс. Шаршы шикі кірпіштен қаланған. Түпкірдегі мекен-жай шаршы, көлемі 2 м-ге жуық және биікт. 1,6 м, төбесі шатырлы күмбезбен көмкерілген. Оған іргелес диам. 2,5 м және биікт. 2 м-дей дөңгелек пішінді үй күмбезделіп жабылған. Дәлізі иіріле келген, негізгі мекен жайлар күйдірген кірпіштен қаланған, арқалық күмбезбен көмкерілген. Төбенің орта деңгейінен құдық тәріздес, диаметрі 1 м-дей дәліздің бүкіл еніне жарық түсетін ойық жасалған. Қылуетке кіретін есік қирап қалғандықтан, баспалдақтың сатылары анықталмады. Бүкіл құрылыстың ішкі құрылымы сыланбаған. 1985 жылы ескерткіш қалпына келтірілді.

Сілтеме
-------

1. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы