**Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет)** — Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін, Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыру мен іске асыруды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіруді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды, жолын кесуді, ашуды және тергеуді жүзеге асыратын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі мемлекеттік орган.

Тарихы
------

2003 жылғы 23 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Президентінің №1255 жарлығымен 2001 жылы құрылған Қаржы полициясы агенттігіне Ішкі істер министрлігінің экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмыстарды анықтау және тергеу функциялары беріліп, Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа қарсы күрес жөніндегі агенттігі (Қаржы полициясы) етіп қайта ұйымдастырылды.

2005 жылғы 25 ақпанда Қазақстан Республикасы Президентінің № 1521 Жарлығымен Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі (Қаржы полициясы) Президентке тікелей бағынысты және есеп беретін мемлекеттік орган болып өзгертілді.

2014 жылғы 6 тамызда Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» № 883 Жарлығына сәйкес Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің мемлекеттік қызмет саласындағы біртұтас мемлекеттік саясатты іске асыру, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі функциялары мен Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің сыбайлас жемқорлық қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу жөніндегі функциялары беріліп, Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі құрылды.

2015 жылғы 11 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігі мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы уәкілетті орган ретінде құрылды, оған таратылып отырған Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің мүлкін және істерін басқару функциялары мен өкілеттіктері берілді. Министрлік құрамында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы құрылды.

2016 жылғы 13 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі болып қайта құрылды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы агенттіктің құрылымындағы ведомство мәртебесіне ие болды.

Мемлекеттік қызмет жүйесін және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды одан әрі жетілдіру мақсатында, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Мемлекет басшысының 2019 жылғы 13 маусымдағы № 12 Жарлығымен  Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) болып қайта құрылды.

Агенттік Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыру мен іске асыруды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіруді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын анықтау, жолын кесу, ашу және тергеуді жүзеге асыратын құқық қорғау органы болып табылады.

Басшылар
--------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **№** | **Аты-жөні** | **Басқарған уақыты** |
Қаржы полициясы агенттігінің төрағасы| 1 | Болатбек Ақылбайұлы Бұлғақбаев | 17 қараша 2001 — 20 наурыз 2004 |
Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің төрағалары| 2 | Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев | 20 наурыз 2004 — 12 желтоқсан 2008 |
| 3 | Қайрат Пернешұлы Қожамжаров | 12 желтоқсан 2008 — 20 қаңтар 2012 |
| 4 | Рашид Төлеутайұлы Түсіпбеков | 20 қаңтар 2012 — 6 тамыз 2014 |
Мемлекеттік қызмет істері министрлігі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының басшысы| 5 | Қайрат Пернешұлы Қожамжаров | 11 желтоқсан 2015 — 28 қыркүйек 2016 |
Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының басшылары| 6 | Талғат Маратұлы Татубаев | 28 қыркүйек 2016 — 1 маусым 2018 |
| 7 | Қайрат Иматұлы Сұнтаев | 1 маусым 2018 — 14 маусым 2019 |
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағалары| 8 | Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев | 14 маусым 2019 — 16 сәуір 2021 |
| 9 | Марат Мұратұлы Ахметжанов | 16 сәуір 2021 — 25 ақпан 2022 |
| 10 | Олжас Абайұлы Бектенов | 25 ақпан 2022 — 3 сәуір 2023 |
| 11 | Асхат Жұмағалиұлы Жұмағали | 5 сәуір 2023 — бүгінгі күнге дейін |

Қарамағындағы мекемелер
-----------------------

* Агенттіктің облыстар мен Алматы, Астана, Шымкент қалалары бойынша департаменттері

Ведомстволық марапаттар
-----------------------

Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі «Мемлекеттік рәміздер және Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін кейбір мемлекеттік органдардың, Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің, құқық қорғау органдарының, соттардың, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың ведомстволық және оларға теңестірілген өзге де наградаларының геральдикасы мәселелері туралы» № 155 Жарлығына [4] сәйкес Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) ведомстволық наградалары болып келесілер қарастырылады:

* Медальдар:
	+ (қолжетпейтін сілтеме) I, II, III дәрежелі «Мінсіз қызметі үшін»;
	+ (қолжетпейтін сілтеме) «Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін».
* Төсбелгілер:
	+ I, II дәрежелі «Үздік қызметкер»;
	+ I, II дәрежелі «Үздік қызметші».

* 1 дәрежелі «Мінсіз қызметі үшін» медалі 1 дәрежелі «Мінсіз қызметі үшін» медалі
* 2 дәрежелі  «Мінсіз қызметі үшін» медалі 2 дәрежелі «Мінсіз қызметі үшін» медалі
* «Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін» медалі «Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін» медалі

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мемлекет басшысының «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін құру туралы» Жарлығы
2. ↑   «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін қайта ұйымдастыру туралы» Жарлығы
3. ↑   Мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру жөніндегі шаралар туралы