|  |
| --- |
| Серия |
| Философия |
| Солдан оңға қарай: Платон, Кант, Ницше, Будда, Конфуций, Ибн РушдСолдан оңға қарай: Платон, Кант, Ницше, Будда, Конфуций, Ибн РушдПлатон, Кант, Ницше
Будда, Конфуций, Ибн Рушд |
| Тармақтар |
| * Метафизика
* Сана философиясы
* Эпистемология
* Логика
* Тіл философиясы
* Аксиология
* Эстетика
* Этика
* Ғылым философиясы
* Әлеуметтік философия
* Құқық философиясы
* Саяси философия
* Теология
 |
| Кезеңдер |
| * Антикалық
	+ Сократқа дейінгі
	+ Эллинистік
* Ортағасырлық
* Жаңа замандық
	+ Алғашқы жаңа заман
	+ Кейінгі жаңа заман
* Қазіргі заманғы
 |
| Дәстүрлер |
| * Аналитикалық
* Құрлықтық
* Прагматизм
* Скептицизм
* Экзистенциализм

**Аймақ дәстүрлері*** Қазақ
* Батыс
* Египет
* Қытай
* Иран
* Үнді

**Мектеп дәстүрлері*** Авиценнист
* Аристотелшілдік
* Әл-Фарабишілдік
* Неоплатоншылдық
* Платонизм

**Діни дәстүрлер*** Буддизм
* Еврей
* Джейн
* Ислам
	+ Сопылық
* Үндістан
* Христиан
 |
| Туындылар |
| * Эпистемологиялық
* Эстетикалық
* Этикалық
* Логикалық
* Метафизикалық
* Саяси философия
 |
| Философтар |
| * Әлеуметтік-саяси философтар
* Логиктер
* Метафизиктер
* Эстетиктер
* Эпистемологтар
* Этиктер
 |
| Тізімдер |
| * Индекс
* Схема
* Жылдар
* Мәселелер
* Жарияланымдар
* Теориялар
* Глоссари
* Философтар
 |
| 
Аралас |
| * Философ
* Даналық
* Философиядағы әйелдер
 |
| Портал:Философия |
| * к
* т
* ө
 |

**Этика** (грек. ethos – дағды, әдет-ғұрып) – адамгершілік әртүрлі қоғамдық құбылыстардағы сан алуан түрі мен нормалары туралы ілімдер жүйесі. Термин және айрықша зерттеу пәні ретінде өз бастауын Аристотель еңбектерінен алады. "Этизм" термині Аристотельдің ар-ождан мәселесіне арналған үш шығармасының ("Никомах этикасы", "Евдем этикасы", "Үлкен этика") атауына кірген. Аристотель Этизм жайлы сөз қозғағанда негізгі үш мәселеге тоқталып, этик. теория, этик. кітаптар, этик. іс-тәжірибе туралы айтады. О баста грек тіліндегі Этизмның латын тіліндегі баламасы ретінде мораль қолданылса, кейіннен білім беру дәстүрінде Этизм – ілім мәнінде, мораль – оның пәні ретінде қарастырылды. Әдетте, Этизмлық ой-толғамдар адамдардың мінез-құлықтары мен салт-дәстүрлерінің әралуан екендігін баяндаудан басталады. Сократ әр-түрлі мінез-құлықтарды бағалап, саралау үшін парасатқа жүгіну керек деп білді. Платон адам жан-жақты ұйымдастырылған мемлекетте өмір сүріп, оның басшылығын дана-философтар атқарғанда ғана рухани және мінез-құлық кемелдігіне жете алады деп білді. Парасат иесі ретінде өз мүмкіндіктерін жүзеге асырған адам, өз өмірінің жоғ. мақсатын айқындап, мемлекеттің негізі болып табылатын саясатқа, экономикаға Э-лық нормалармен жетекшілік жасайды. Этизм ұғымы жайлы Д.Юмның "Адамның табиғаты" туралы трактатында жан-жақты айтылады. Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымында Этизм ұғымының баламасы ретінде ар-ождан ұғымы қолданылып, негізгі тақырып ретінде ұсынылған.

Этиканың құрылымы
-----------------

Этиканың құрылымы. Этика үш бөліктен тұрады:

* теориялық этика;
* нормативті этика;
* эмпириялық этика.

Теориялық этика — этиканың негізгі үғымдарын, оның зерттеу пөнін, ғылым ретінде даму тарихын зерттейді. Нормативті этика — негізгі этикалық категорияларды: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады. Эмпириялық этика — белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қоғамдық білім негіздері: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлықбағытындағы 10-сыныбына арналған окулық / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2006 жыл. ISBN 9965-33-570-2