recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Бангладеш Авами лиг** (баңлаша **বাংলাদেশ আওয়ামী লীগ** — *Бангладеш Халық партиясы*; ағылш. ***Bangladesh Awami League***) — Бангладештің саяси партияларының бірі,

Бас пәтері — Бангладештің елордасы Дакка қаласында, Бонгобонду даңғылында (Bongobondhu Avenue) орналасқан. Авами лиг партиясының қазіргі жетекшісі — Муджибур Рахманның қызы, Хасина Шайһ Уазед.

Идеологиясы — орташыл, сол саяси күштеріне жақын, либерал партиясы, секуляристтер (дінді мемлекеттен айыртып, діншілдіктен қашықтанып, зайырлы мемлекет үшін шығады). Ресми түсі — жасыл.

Тарихы
------

1949 ж. маусымның 23-інде *All Pakistan Awami Muslim League* деген атымен ұйымдастырылған. Бангладештің тәуелсіздігі жариялағаннан дейін Пәкістанның Шығыс Пәкістанда бөліну үшін күрес өткізетін қозғалыс, кейін партия еді.

Партияның негізін қалаған — шайһ Муджибур Рахман, кейін ол Бангладеш Халық Республикасының бірінші президенті болып кетеді. Партия баңла халқының азаты үшін шығып, Бангладештің Пәкістаннан тәуелсіздігі үшін күрескен, Пәкістанда күшті болып саналайтын Ислам діншілдерден бас тартып, ұлттық тәуелсіз зайырлы мемлекетті құру.

Негізгі мақсаттары
------------------

Авами лигтің тағы бір мақсаты — елде социализмге жақын ұстанымдарының негізінде әлеуметтік әділ қоғамын орнату еді. Әрине, 1949 жылынан бастап, партияның кейбір мақсаттары заманға қарай өзгерген, бірақ негізгі ұстанымдары әлі күнге сақтаған. Одан қарамастан, қазір Авами лиг партиясы, сол күштерге жақын болса да, социализмге жақын ұстанымдарына емес, либерализмге жақын ұстанымдарына сүйінеді. Қалай болса да, партия Бангладеште демократиялық өзгерістер үшін шығады және өзіні халықтың қамын ойлайтын саяси күш ретінде саналайды.
**Авангард футбол клубы** *(толық аты: Авангард СКО)* — 2005 жылы құрылған Қазақстандағы футбол клубы, Қызылжар қаласынан.

Тарихы
------

2008 жылдың соңында клуб жабылып қалған. 2006 жылы Қазақстан чемпеионатының екінші лигасында жеңімпаз атанды да, 2007-08 жылдары Қазақстан бірінші лигасында және Қазақстан кубогында өнер көрсетті. 

Өз алаңындағы ойындарын "Локомотив" және "Қарасай" стадиондарында өткізген.

### Статистикасы

| Маусым | Лига | Кубок |
| --- | --- | --- |
| Див | Поз | О | Ж | Т | Ұ | СД | ЖД | Ұ |
| 2006 | 2 | **1** | 24 | 16 | 3 | 5 | 39 | 19 | **51** |  |
| 2007 | 2 | **4** | 32 | 13 | 5 | 8 | 35 | 34 | **44** |  |
| 2008 | 2 | **5** | 26 | 13 | 1 | 12 | 43 | 48 | **40** | 1-раунд |

Атаулар тарихы
--------------

* 2005 — Авангард
* 2008 — Авангард СКО

Жетістіктері
------------

### Ұлттық біріншілікте

* Екінші лига жеңімпазы: 2006

Танымал футболшылары
--------------------

* Евгений Аверченко
* Андрей Селиверстов
* Роман Селиверстов
* Сергей Юрьевич

Сілтемелер
----------

* Статистикасы
**Абысын асы** - салт. 

  

«Абысын тату болса ас көп» (мақал). Бұрын бір ауылдың әйелдері яғни абысындар күнделікті өмір күйбеңімен ертелі-кеш үй шаруасында жүреді. Олар ата-ене, күйеуінің рұқсатынсыз ешқайда шыға алмайды. Кейде ауыл адамдары айтқа, тойға, қазаға үлкен-кішісі аттанып кетеді де ауылда тағы да сол әйелдер қалады. Абысындардың еркіндеп қалатын кезі міне осы сәт. Олар мұндайда өздері бір үйге бас қосып жылы-жұмсағын қазанға салып, шәй қойып өздері бір кеш сауық жасайды, өлең айтады, бой көтереді, сырласады. Дастарханды кең жайып дәм татады. Міне, осы бас қосу, осындағы дәм «абысын асы» деп аталады. Бұл да қазақ әйелдерінің ырысты ынтымағының көрінісі болатын.

Дереккөздер
-----------
**Микрогравитация** — еркін құлаған дененің айналасында пайда болатын, тартылыс күшінің әсері болмашы болатын орта. Микрогравитация аз уақытқа ғана созылады. Микрогравитацияда жүйенің салмағы нақты гравитация кезіндегі салмақпен салыстырғанда аз болады.

Микрогравитацияны жасау
-----------------------

Дене салмақсыздық салдарынан еркін құлағанда дене микрогравитация күйінде болады. Сол себепті ғалымдар тәжірибелер мен зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін микрогравитация алу мақсатында соған сай шарттарды орындайды.

Құлауға арналған қондырғылар
----------------------------

Ғалымдар микрогравитация жасау үшін лифтіге ұқсатып жасалған биік қондырғыларды қолданады. Мұнда жүкті мұнараның ең биік нүктесінен тастап жібереді және ол жүк еркін құлайды. Мұндай құлауды паркте орналастырылған аттракциондардан еркін құлау мезетінде немесе трамплиннен секіру кезінде сезуге болады.

Парабола тәрізді траекториямен ұшу
----------------------------------

15 секунд салмақсыздық күйіне жету үшін арнайы ұшақтар қолданылады. НАСА-ның VomitComet («Комета Тошноты») атты ұшатын аппараты аса танымал емес, ол ғарышкерлерді салмақсыздық күйінде дайындау мақсатында қолданылады, онда салмақсыздық күйі 25 секундқа созылады. Осы процесс кезінде ұшақ 45 градус бұрышпен парабола сыза отырып, тез жоғары көтеріледі, одан кейін 45 градуспен сығылады.

Микрогравитацияның ықпалы
-------------------------

1. Микрогравитация әсерінен жалын шар тәрізді болады.
2. Өсімдіктер басқа бағытта емес, тек жарыққа қарай бағытталып өседі.
3. Егер ғарыш кемесіндегі жүкке ешнәрсе кедергі болмаса, онда ол кеменің тығыз бөлігіне қарай үйіледі.
4. Микрогравитация адамның бұлшық еттік массасына үнемі қысым жасап, оны жояды.

Барлаушы тікұшақтар
-------------------

Барлаушы тікұшақтар орбитадан шықпай бірнеше минут микроортаны қамтамасыз ете отырып, жоғары ұша және төмен түсе алуы мүмкін. Олар суборбиталы және параболалық траекторияны сақтап, жақын жатқан ортаға ұшыру үшін қолданылады.

Орбиталы ғарыш кемесі
---------------------

Салмақсыздық күй ұзақ мерзімге созылу үшін өз орбиталарында қала алатын ғарыш кемелері жасалды. Ғарыш кемелері орбитаға ұшырылады және орбиталы кемелер тұрақты жылдамдықпен орын ауыстыра алу және Жер бетінен берілген биіктікке жеткен кезде өз жылдамдықтарын азайта алу мүмкіндігіне ие болу үшін олар Жер шарын айнала қозғалады. Бұл ғарыш кемесіне жердің төңірегіндегі еркін құлауды зерттеуге мүмкіндік береді. Атмосфераның жоғарғы қабатындағы үйкеліс ғарыш кемесіне және оның экипаждарына жоғары сапалы микрогравитациялық ортада болу жағдайын туғызады.

Қызықты мағлұмат
----------------

Тасу күші Жер немесе Ай сияқты үлкен денелер микрогравитация күйінде болғанда әсерін жалғастыра береді.
**Ферро Ақтөбе** — 1993 және 2000 жылдар аралығында Қазақстан чемпионаттарында ойнаған футбол клубы, 2000 жылдан соң жабылып қалды.

Қазақстан чемпионаттарында
--------------------------

1993 жылы Қазақстан чемпионатының әуесқойлар лигасына (бірінші лиганың әуелдегі атауы) қатысып, бірінші кезеңде алты клубтың ішінде бірінші орын алды. Екінші кезеңде 5-8 орындар үшін сынға түсіп, 6-шы орынға тұрақтады.

Клуб 1997 бірінші лига жеңімпазы атанды. 1998 жылы жоғары лигада ойнауға қаржы тапшылығы кедергі болды. 1999 жылғы чемпионатқа қатыса алмады.

2000 жылы соңғы рет Қазақстан бірінші лигасында ойнап, Батыс аймағында соңғы орында қалды.

Жетістіктері
------------

* Бірінші лига жеңімпазы: 1997

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі
**Дыбысты кино** - экрандағы көріністерді әр түрлі үнмен толықтырылып отыратын кинофильм. Дыбысты киноның дамуы дыбыс жазу мен оны қайта шығару техникасының жетілу дәрежесіне тікелей байланысты. Дыбысты киноны ойлап табуда орыс ғалымдары елеулі еңбек етті. А. Г. Столетов фотоэлектрлік құбылыстың негізгі заңдарын (1888) ашты; А. Ф. Виксцемский дыбысты фотографтық әдіспен жазуды (1889) ойлап тапты, И. Л. Поляков фотоэлементті пйдалану арқылы дыбысты қайта шығару (1900) әдісін ұсынды. Дыбысты кино жүйесін алғаш рет П. Г. Тагер (1926, Мәскеу) және А.Ф. Шорин бастаған өнер тапқыштар тобы (1927, Снкт-Петербург) жасады. 1929 жылы 5 қазанда Санкт-Петербург қаласында 1-рет дыбысты кино көрсетілді. 1930 жылы "Бесжылдық" (реж. А. М. Роом) дыбысты дыбысты кинофильмі экранға шағарылды. Қазақ кинематографиясындағы дыбысты киноның алғашқы туындысы - 1938 жылы түсірілген "Амангельді" фильмі.

1. ↑  Қазақ мәдениеті энциклопедиялық анықтамалық, Алматы 2010
**Ғалым Малдыбаев**(1902-1982) - Солтүстік Қазақстан облысының Жаңажол ауылында туған. 1924 жылы Петропавлдағы партия-кеңес мектебіне оқуға түсіп, оны бітірген соң осындағы «Ленин туы» газетінің редакциясында қызмет істеген. Кейін республикалық, бірнеше облыстық және аудандық газеттерде журналистік жұмыс атқарған. Отызыншы жылдары «Орақ пен Балға», «Доңғалақ» атты жыр жинақтары шықты. 1943 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіріп, КСРО Жазушылар одағының Жоғары әдеби курсын тамамдады. Ұзақ жылдар Солтүстік Қазақстан облыстық «Ленин туы» газетінің меншікті тілшісі болып қызмет атқарды.

«Еңбектегі ерлігі үшін» меда-лімен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Грамоталарымен марапатталды.

Шығармалары
-----------

* Қырым қызы. Өлеңдер мен поэма. А. ҚМ КӨБ, 1967;
* Ақ көгершін. Өлеңдер мен поэма. А. «Жазушы», 1970;
* Ырғақ. Өлеңдер. А. «Жазушы», 1973;
* Тандамалылар. Өлеңдер мен поэмалар. А. «Жазушы», 1979;
* Сарыарқа. Өлеңдер мен поэмалар. А. «Жазушы», 1983.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Ғалия Ықсанқызы** *(26. 9. 1950 жылы туған, Қордай ауданы, Красногор ауылы)* –қайраткер, денсаулық сақтау ісінің ұйымдастырушысы. Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1973). 1974 – 1979 ж. Шымкент қаласындағы ғ1 емханада учаскелік дәрігер болып істеді. 1979 – 81 ж. Мәскеудегі Дәрігерлердің білімін жетілдіру институтында 2 жылдық арнаулы ординатурада оқыды. 1983 – 85 ж. ғ1 поликлиникада терапевтік бөлім меңгерушісі, 1985 – 1987 ж. бас дәрігердің орынбасары. 1987 жылдан осы емхананың бас дәрігері. Ұзақ жылғы қажырлы еңбегі үшін «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» белгісімен (1990) және Құрмет грамоталарымен марапатталды. 1994 жылдан Шымкент қалалық мәслихатының депутаты болып қатарынан 3-рет сайланды. Қазақстан Республикасы Президенттік Кеңесінің мүшесі (2003).

Cілтемелер
----------

1. ↑  Тараз Энциклопедисяы
|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҰлы Отан соғысының негізгі шайқастары |
| --- |
|  |
| 
«Барбаросса» операциясы — Карелия — Заполярье — Ленинград — Мәскеу — Горький — Севастополь — Демянск — Ржев — Харьков — Воронеж-Ворошиловград — Донбасс — Сталинград — Кавказ — Кар теңізі — Великие Луки — Харьков — Курск — Смоленск — Донбасс — Днепр — Қырым — Беларусь — Львов-Сандомир — Яссы-Кишинев — Балтық теңізі — Болгария — Белград — Будапешт — Висла-Одер — Шығыс Пруссия — Төменгі Силезия — Шығыс Померания — Жоғарғы Силезия — Балатон — Вена — Берлин — Прага |

 |

**Жоғарғы Силезия шабуылы** — Ұлы Отан соғысы барысындағы ірі шабуыл операцияларының бірі.

1945 жылы Еуропа жерімен алға жылжыған 1-ші Украин майданының әскерлеріне оңтүстік жақтан төнген қауіпті жою үшін Силезия аймағын фашистерден толықтай босату керек болды. Бірақ Жоғарғы Силезияда немістердің қорғаныс шептері аса мықты болды, ал жерлері миналарға толы болды.

Операция барысы
---------------

15 наурызда 40-минуттық артиллериялық дайындықтан кейін 1-ші Украин майданының әскерлері шабуылға шықты. Бірінші күнінде 7-ші механикаландырылған корпус өз танктерінің ¼ жоғалтты, ал 31-ші танк корпусының әр үшінші танкысы жойылды.

18 наурызда 10-шы танк корпусының және 7-ші механикаландырылған корпустың күштері Нёйштадт қаласында тоғысып, немістердің төрт дивизиясын қоршауға алады.

24 наурызда 21-ші мен 4-ші танк армиялары Нейсе қаласын басып алды.

31 наурызда Қызыл Армия Ратибор қаласын жаулап алды. Бұл операцияның соңғы күні болды.

Нәтижелері
----------

Жоғарғы Силезия шабуылы Нацистік Германияның әскери-экономикалық потенциалын әлсіретуге зор ықпал жасады.

Дереккөздер
-----------
Франц Миклошич
**Франц Миклошич** (нем. *Franz Xaver Ritter von Miklosich*; 20 қараша 1813(18131120), Радомерщак — 7 наурыз 1891, Вена) — австрия және словен тіл білімінің маманы, славян тілдері салыстырмалы грамматикасының негізін салушы.

Өмірбаяны
---------

Вена ғылым академиясының академигі. Грацеде университет бітірген. Вена университетінің профессоры. Көне және қазіргі славян тілдерін, әдебиетін зерттеді, славян тілдерінің салыстырмалы тарихи грамматикасын, көне слаян тілінің сөздігін жасады. Славян тілдерінің көрші халықтар тіліне әсерін, цыган тілін зерттеді. Ол славян халқының заң, тарих, этнография топономика, ономастика мәселелерімен де шұғылданды. Миклошич орта ғасырлардағы славян текстері («Супрасль қолжазбасы» 1851; «Шишатов апостолы» 1853 т.б.) мен славяндардың тарихына байланысты әдебиеттерді бастырып шығарды. Санкт-Петербург және басқа да ҒА-ларының мүшесі болды.

Негізгі еңбектері
-----------------

* «Сравнительная грамматика славянских языков», т.1-4,1852-75
* «Словарь старославянского языка»,1850,2 изд.1862-65
* «Этимологический словарь славянских языков», 1886.

Дереккөздер
-----------
**Рабле** (*Rabelais*) **Франсуа** (1494 Турень пров. Франция -9.4.1553, Париж) - француз жазушысы, Қайта өркендеу дәуірі әдебиетінің өкілі. Ауқатты адвокат отбасында дүниеге келген. Монастрьда көне тілдер мен заң ғылымдарын оқып, жоғарғы дін кызметшісі болған (1510-24) Бакалавр (1530) докторлық дәреже (1537) алған. Әдеби шығармашылығын 1532ж. Лионда жариаланған Гиппократтын "Афоризмдерінен" басталған. Рабле "Гаргантюа мен Пантагрюэль" атты 5 бөлімнен тұратын фантастик романында (1-кітап 1532ж.; 2-кітап 1534ж.; 3-кітап 1546ж.; 4-кітап 1552ж.; 5-кітап 1564ж.) мейірімді Гаргантюа туралы аңызды негізге ала отырып схоластик. тәрбие жүйесін сынады. Ол орта ғасыр әкімдері мен сот жүйесін сынға алып, адам баласы ақыл-ой тұрғысынан дамуы үшін гуманистік тәрбие үлгісін ұсынды. Монастырьдағы темір тәртіптен теперіш көрген Рабле кітаптын 1-бөлімінде тәртіп бостандығын, еркіндікті сөз етеді, оның ұраны "не істесең де шектеу жоқ" сипатында көрініс тапты. Келесі 4-кітапта Гаргантюаның баласы Пантагрюэльдің өмірі жайлы жазылган, Парижде Панург атты қылжақбас, эпикуршыл француз жігітімен танысқан ол Қытайға саяхат жасайды, жолда түрлі дін өкілдеріне, адамға ұқсас құстарға, Барақ мысықтарына кездеседі. Рабле мантиялары мысық терісімен көмкерілген сот қызметкерлерін сықақ етіп, олардың сатқындығы мен қатыгездігін сөзбен түйреді. Рабле туындысында фрацуз ренессансының шынайы манифесі саяси ағарту ісінің жана тәсілдері көрініс тапқан. Рабле есімі Гомер, Данте, Шекспирлермен қатар аталып 19ғ-дың екінші жартысында оның туындысының тарихи-мәдени маңызы айшықталды. 1903ж "Раблені оқып үйрену қоғамы" құрылып, оның шығармалары әлемде кеңінен таныла бастады. Рабле шығармалары дүние жүзінде әдебиеттің дамуынына ықпал жасады. "Гаргантюа мен Пантагрюэль" романы 1938ж. қазақ тілінде жарық көрді.
**Франсуа Фенелон** (де Салиньяк, маркиз де ля Мот Фенело́н, 6 тамыз 1651 жыл (1651.08.06) – 7 қаңтар 1715 жыл) – француздың атақты жазушысы. 
1687 жылы «De l’Education des filles» атты тұңғыш еңбегін жарыққа шығарады. 1689 жылы XIV Людовик оны немересіне тәрбиеші болуға шақырады. Сол уақытта «Мысалдар» және «Өлілердің әңгімесі» (Dialogues des morts) атты шығармалары басылып шығады. 
1695-1696 жылдары «Телемак» атты кітабын жазып, 1699 жылы баспа бетіне шығарады.
Ол XIV Людовиктің өлімінен 8 ай өткен соң қайтыс болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑



**Шарль Перро** (фр. ; 12 қаңтар 1628 жыл, Париж – 16 мамыр 1703 жыл, Париж) – француз ақыны және классицизм кезеңінің сыншысы, «Ана қаздың ертегілері» атты шығармасымен танымал.
1671 жылы Француз Академиясының мүшесі болады. 1697 жылы «Ана қаздың ертегілері» атты ертегілер жинағы жарық көреді. Жинақ 9 ертегіден тұрады: «Етік киген мысық», «Қызыл телпекті қыз», «Рике-Хохолок», «Ұйқыдағы ару», «Золушка», «Перінің сыйлықтары», «Есектің терісі», «Мальчик-с-пальчик» және «Синяя Борода». 
Оның ертегілерінің желісіне опера және балеттер қойылған (Дж. Россинидің «Золушка» операсы, П.И. Чайковскийдің «Ұйқыдағы ару», С.С. Прокофьевтің «Золушка» секілді балеттері).

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Текжанов Нәсіп Текжанұлы** (14 тамыз 1900 жыл, Бұрташ ауылы — 3 ақпан 1986 жыл, КСРО, Целиноград) - аэроұшқыш атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы, 24-гвардиялық десанттық-атқыштар полкінің сарбазы.

Өмірбаяны
---------

1900 жылы Бұрташ ауылында дүниеге келді. 1942 жылдың, 7 маусымында тұрғылықты жері бойынша, Қызыл Армия қатарларына
Ақмола әскери комиссариаты шақырды. Омбы қаласында алдын ала дайындықтан кейін, 24 гвардиялық әуе күштерінің құрамына, аэроұтқыр атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы болып қабылданды. Әскери мансабын Украинада бастаған. Харьков пен Киевті азат ету шайқастарына қатысты. Днепрден өтуде қатысқан. 1943 жылы 15 қазанда Днепровокаменк ауданындағы плацдармды басып алуда жарақат алып, ауруханаға жеткізілді. Ауруханадан шыққаннан кейін ол шабуылын жалғастырды, дивизия Украинаның елді мекендерін босатты. 1944 жылы 20 тамызда Ясско-Кишинев операциясына қатысты. 1944 жылы 26 тамызда "Соғыста көрсеткен үздік жауынгерлік әрекеттері үшін" медалімен марапатталды. 1944 жылы 28 қыркүйекте дивизия Ясско-Кишинев операциясындағы сәтті әрекеттері үшін 2 дәрежелі Суворов орденімен марапатталды. Соғыс кезінде коммунистік партия қатарына қосылды. Жауынгерлік жол 1945 жылдың 9 мамырда Австрияда аяқталды. Майданнан оралғаннан кейін бейбіт еңбекке оралды. 1978 жылы "Еңбек ардагері" медалімен марапатталған. 1986 жылдың 3 ақпанында дүниеден өтті.

Марапаттары
-----------

* Қызыл Жұлдыз Ордені;
* Орден 3-дәрежелі Даңқ Ордені;
* 1-дәрежелі Отан соғысы ордені;
* Медаль "Жауынгерлік еңбегі үшін";
* "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі.

Дереккөздер
-----------



1. ↑
2. ↑
**Текирдаг** (қала) – Түркияның солтүстік-батысындағы қала.

Текирдаг илінің әкімшілік орталығы. Түркияның Еуропа бөлігінде орналасқан. Халық саны 108 000 адам (2000 жылғы санақ қорытындысы). Текирдаг – бірнеше тарихи атауға ие болған қала. Родосто (Ρωδόστο) немесе Радестус (Ραιδεστός); Византия иелігінде болған кезде қала атауы – Византия (Βισάνθη); Осман кезеңінде Текфук Даг аталып, қазіргі атауы осының негізінде қалыптасты. Қаланың тарихы б.з.д. 4000 жылдан басталған. Сомос аралының тұрғындары ежелгі Родос қаласының негізін қалаған. 813 жылы қалада Болгарлардың Византия империясымен, 1206 жылы Латын империясымен шайқастары өтеді. 1306 жылы Осман түріктері қаланы жаулап алып, Эдирне уәлаяты құрамына кіргізеді. Түркия және Балқан түбегі елдері одағының арасындағы бейбіт келісімге сәйкес қала Бірінші Балқан соғысынан кейін Болгарияның құрамына кіреді. Бірнеше айдан кейін қала қайтадан Түркияға беріледі. 1918 жылы Бірінші Ұлы Отан Соғысы аяқталғаннан кейін қала грек әскерлерінің басқаруында болып, Сверск келісіміне сәйкес Грекияның құрамына кіреді. Бірақ 1922 жылғы Лозан келісіміне сәйкес Грекия қаланы Түркия Республикасына беруге мәжбүр болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Абэ Масахиро** (жап. 阿部正弘, あべまさひろ?, 3 желтоқсан 1819 — 6 қыркүйек 1857) — Жапонияның Эдо кезеңіндегі саяси және мемлекеттік қайраткері. 11-ші тарау түрдегі Абэ, Фукуяма-хананың жетінші билеушісі, Токугава сегуната басшысы. Анти-ажыратушы курстардың жақтаушысы, Ансэй реформаларының ұйымдастырушысы, батысы ғылымдары Академиясының, Нагасаки әскери-теңіз күштерінің Жаттықтыру орталығының негізін қалаушы. Лақап аты — Юкэн (жапон. 裕軒, ゆうけん裕軒, ゆうけん).

Өмірбаяны
---------

Абэ Масахиро 1819 жылы 3 желтоқсанында Эдода Самурайлар отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Токугава сегунатының  бағыныштысы болған және Бинго провинциясындағы Фукуяма-хан автономының басқарушысы болған. Үлкен ағаларының науқас болғандығынан Масахиро 1936 жылы Фукуяма-хананың басқарушысы болды. 1843 жылы оның қызметін Токугава сегунатының родзю басшысына дейін көтерді.

Дереккөздер
-----------
**Авансыланған құн** - кәсіпкердің пайда табу мақсатымен өндіріс құрал-жабдықтары мен жұмыс күшін сатып алуға жұмсаған ақшалай қаржысы. Машиналар, құрал-саймандар, ғимараттар, құрылыстар, отын, шикізат, қосалқы материалдар сатып алуға жұмсалады. Авансыланған құн өндіріс процесінде өз құнының мөлшерін өзгертпейтін тұрақты капитал. Ал жұмысшы өзі шығарған өнімнің құнын жалақы-сының мөлшерінен ұдайы асыра өндіруге тиіс. Осыған орай оның мөлшері де өсіп отырады. Авансыланған құн көмегімен капитал жиналады, өндірісті кеңейтуге жол ашылады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан. Ұлттық энциклопедия — 1998. — ISBN 5-89800-123-9.
Авангард- бұл стильдің отаны 20-ғасырда Жапония болған. Бұл сөздің мағынасы (фр. avant — алдында, garde — күзет) — негізгі әскери күшті қорғау мақсатында жорықта алдыңғы шепте жүретін әскери бөлімше дегенді білдіреді. Алғашында "Авангард" стилі архитектурада және мәдениетте қолданылған болатын. Біртіндей келе ол сән әлеміне де жол аша бастады.

Стильдің ерекшеліктері
----------------------

Бұл сән үлгісі басқа стильдерден өзінің ерекшеліктерімен ерекшеленеді. Мысалы, бояудың және сызықтың оғаш уйлесуі, киімге көлемді алқалар мен бажыр аксесуарларды пайдалануымен ерекшеленеді. Бұл күнделікті киюге арналмаған стиль. Көпшілікті жерде бұл үлгідегі киім арқылы тез-ақ көзге түсіп, ерекшеленуге болады. Тіпті атауының өзі де ерекше әрі батылдықты білдіреді.

Тарихы
------

"Авангард" стилінің шыққан уақыты белгісіз, әтсе де кейбір деректерге қарасақ, бұл стильдің фэйшн-индустрияға кірген уақыты 20-ғасырдың 60-жылдары деп болжап айтуға болады. Бұл стильдің дүниеге шығуы ең бірінші француз дизайнері Пьер Карденмен байланысты. Карден көптеген сән әлемінде эксперименттер жасағанды ұнататын. Ол өзінің киімдерді оғаш әрі ерекше уйлесулерімен дүйім жұртты таң қалдыратын. Оның коллекциялары ашық экзотикалық бояулармен және көлемді аксесуарлармен ерекшеленіп тұратын.
Бұл стильдің шығу тарихын тағы да бір әйгілі тұлғалардың бірі Вивьен Вествудпен байланыстыруға болады. Бұл әрекше әйел өзінің сәл әлеміне ешкімге ұқсамайтын, басқа бір көз қарасымен қарады.
Қазіргі уақытта "Авангард" стилі сәннің бір бөлшегі болып саналады. Оның тенденциялары Сан-Франциско (АҚШ) қаласындағы Сән мектебінің жас дизайнерлірі мен басқа да дизайнерлік мектептердің студенттері зерттеуде. Авангард суретшілерінің бірі ірі дизайнер Гарет Пью (Gareth Pugh) "Авнгард" стиліне қызығушылығын танытып, соған өз өмірін арнаған.

Дереккөздер
-----------

* Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
* Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Әскери іс. Алматы:"Мектеп" ААҚ , 2001

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Авангард сөзінің мағынасы
2. ↑  Ерекшелігі Мұрағатталған 1 маусымның 2013 жылы.
3. ↑  "Авангард" стиль Мұрағатталған 3 қаңтардың 2013 жылы.
(ферродинамический измерительный прибор) – екі (қозғалатын және қозғалмайтын) және одан да көп катушкалардың токпен электрдинамикалық әрекеттесуіне негізделген аспап. Ф.ө.а. негізінен техникалық қалқанды (сирегірек тасымалды) амперметр, вольтметр және ваттметр (көрсететін, өздігінен жазатын) түрде жиілігі 50 ... 500 Гц айнымалы ток тізбегінде (сирегірек түрақты ток тізбегінде) өлшеу үшін пайдаланылады. Ф.ө. а. негізгі қасиеттері: айналдыру моменті үлкен, сыртқы магниттік өрістің әсері аз, селкіл қозғалысқа, дірілге және т.б. механикалық әсерлерге тұрақты, магниттелу қисығының сызықты болмауының, сонымен қатар гистерезис пен тагнит өткізгіштегі шығындардың әсерінен болады. Өлшеу шегін ток не кернеу трансформаторы көмегімен кеңейтуге болады. Фазалар ығысу бүрыштары мен жиілікті өлшейтін аспаптарда пайдаланатын ферродинамикалық логометр кеңінен таралған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдыктары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
Генотиптері ұқсас, бірақ әр түрлі орта жағдайларында өсіп дамитын организмдердің фенотиптері түрліше болып қалыптасады. Дарақтардың осылайша фенотипті жағынан әр түрлі болып өзгеруін **модификациялық өзгергіштік** деп атайды.

Модификациялық өзгергіштіктің өзі белгілі бір реакция нормасымен шектеледі, яғни организм белгілерінің өзгеруінің белгілі бір шамасы болады. Мысалы, сиырдың үш қасиетін алайық: оның сүттілігі азығы мен күтіміне тығыз байланысты. Дұрыс рацион құрып, қажетті мөлшерде азықтандыра отырып оның сүтін молайтуға болады. Бұл тез және көп өзгеретін қасиет. Ал сүтінің майлылығы сүттілікке қарағанда азық және күтім жағдайларына аз мөлшерде байланысты және ол сиырдың тұқымына тән біршама тұрақты қасиет. Дегенмен, құнарлы азық беру арқылы оны да аздап өзгертуге болады. Анағұрлым аз өзгеретін, тұрақты белгі — сиырдың түсі. Бірақ сиыр жүнінің түсін сыртқы орта жағдайларына мүлдем байланыссыз деуге болмайды, ол да аздап болса өзгереді. Бұдан біз қандай белгі-қасиет болсын сыртқы ортаның әсерінен белгілі бір мөлшерде модификациялық өзгергіштікке ұшырайтындығын көреміз.

Модификациялық өзгергіштік организмнің көбею жолдарына, қандай биологиялық түрге жататындығына және өсу ортасына байланысты. Ол жер бетіндегі барлық тірі организмдерде болады.

Модификациялық өзгергіштік генотиптің өзгеруіне байланысты емес, сондықтан олар тұқым қуаламайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  өзгергіштік



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЭволюция |
| --- |
|  |
| Негізгі ұғымдар | 
Абиогенез (Өмірдің пайда болуы) • Адаптация • Микроэволюция • Макроэволюция • Конвергенция • Дивергенция • Байқалған ең ежелгі тіршілік формалары • Панспермия • Гомология • Түр түзілу |
|  |
| Популяциялық генетика | 
Биологиялық әралуандылық • Гендік ағын • Мутация • Оқшаулану • Қырылу • Сұрыптау • Табиғи сұрыптау / Қолдан сұрыптау • Тұқым қуалайтын өзгергіштік / Модификациялық өзгергіштік |
|  |
| Түр түзілу жолдары | 
Аллопатриялық түр түзілу • Анагенез • Гибридтік түр түзілу • Катагенез • Кладогенез • Парапатриялық түр түзілу • Перипатриялық түр түзілу • Симпатриялық түр түзілу • Филогенетикалық түр түзілу |
|  |
| Тарихи ілімдер | 
Дарвинизм • Ламаркизм • Пангенезис • Ортогенез • Номогенез • Сальтационизм • Катастрофизм • Мутациялық теория |
|  |
| Жеке жағдайлар | 
Адам • Жылқы • Иттер • Киттер • Құстар • Өсімдіктер • Саңырауқұлақтар • *т.б.* |
|  |
| Қосымша | 
Биогеография • Жерде тіршіліктің дамуы • Жүйеленім • Полиморфизм • Химиялық эволюция |

 |
(лат. *ferrum* — темір және грек. *metre ‘o* - өлшеймін) — айнымалы магниттік өрісте магнитті-жүмсақ материалдарды өлшеуге арналған аспап. Өзекшесі магниттік материалдан жасалған оралымдарда пайда болатын электр қозғалтқыш күштің орта мәнін феррометрмен өлшейді. Электр қозғалтқыш күш мәні бойынша үлгідегі магниттік индукцияның, магниттейтін токтың лездік мәндерін, яғни магнит өрісінің кернеулігін анықтауға болады. Басқаратын ток фазасын ретретімен өзгерте отырып, әртүрлі уақыт мезгілдері үшін өрістің индукциясы мен кернеулігінің лездік мәндерін өлшейді және өлшеу нөтижелері бойынша гистерезистің динамикалық циклін салады. Феррометрдің көмегімен гистерезиске кеткен шығынды, қүйынды токқа кеткен шығынды да анықтауға болады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдыктары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
**Берлин халықаралық кинофестивалі** (нем. *Internationale Filmfestspiele Berlin*, *Берлинале*) — 1951 жылдан бастап жыл сайын Берлин (Германия) қаласында орын алатын фильмдер фестивалі. Қазіргі уақытта, фестиваль әдетте ақпан айында (бірақ 1978 жылға дейін жазда) өткізіледі. Бас жүлдесі — «Алтын аю» марапаты. Канн кинофестиваліне қарағанда Берлин кинофестивалі көбіне геосаяси прогрессивті кинематографқа бағытталған. Қазылар алқасы фестиваль бағдарламасында бүкіл әлемнің фильмдері бар болуына ерекше назар аударды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Oscar Martay Мұрағатталған 26 сәуірдің 2015 жылы.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* berlinale.de  Берлин кинофестивалі — ресми сайты
* Berlin International Film Festival Internet Movie Database сайтында Мұрағатталған 11 сәуірдің 2010 жылы.
Мәлик бин Нууайра
-----------------

Толық есімі **Мәлик бин Нууайра** (مالك بن نويرة) **бин Шаддад Бәни Сәғләбә бин Йарбуғ Бәни Тәмим**.
Исламды қабылдап кейін мұсылманшылықтан бас тартқан жаһилиет дәуірінің шайыры. Муртад болған соң Халид ибн Уәлидтің қолынан қаза тапқан.
«Әййәмул араб фил жәһилия» (Жаһилиет дәуіріндегі арабтар) кітабының 203 бетінде Мәликтің Мутмим деген атпен де аталғандығы жазылған. Дегенмен Мутмим Мәликтің бауыры болуы мүмкін. «Жамһарату ашғарил араб» кітабында Мутмим бин Нууайраның поэзиясына тоқталған. Аталмыш кітапта Мутмимнің Мәлик деген ағасы болған деп жазылған.
Мәлик халифа Әбу Бәкрдің заманында зекет төлеуге қарсы болғандардың қатарынан болып өлтірілген.
Ислам діні келгенде Мәлик бауыры Мутмимнің руы толығымен мұсылманшылықты қабылдайды. Мұхаммед пайғамбарға адал қызметте болады. Мұхаммед пайғамбардың дүниеден озуымен көптеген араб тайпалары орталыққа Медине қаласына бағынудан бас тартады. Солардың бірі Мәликтің руы болатын. Зекет төлеуден бас тартқан араб тайпаларына қарсы халифа Әбу Бәкр жасақ дайындап, басшы ретінде Халид ибн Уәлидті тағайындайды. Осы шайқаста Мәлик қолға түсіп мерт болады[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  .«Фикру хизбут тахрир» (Хизбут тахрирдің идеологиясы) Құрастырған: Раид Насыр Әбу Ауда, Газа Ислам университеті. 2009 ж.
**"Мәлік-Хасен"** - қазақ халқының арасына кең тараған шығыс дастаны. Дастанның түп-төркіні арабтың "Мың бір түн" ертегісінен келген, ел аузында ертеден-ақ ауызша да, жазба түрінде де мол тараумен қатар Қазан қаласында "Қисса-и-Мәлік Хасен" деген тақырыппен жеке кітап болып (1883, 1890,1896, 1898, 1909,1912,1916 жылдары) басылып шыққан. Дастанда Махмұт ханның түсінде көрген ғажайып құсты әкелуге аттанған үш ұлы Асан, Үсен, Хасеннің жолға шығуы, осы жолда қызғаншақ, озбыр екі ағасы Асан мен Үсеннің әрекеттеріне Хасеннің тапқырлық, өжеттік, ерлік, адалдық әрекеттері қарама-қарсы қойылып, суреттелген. Қиын да қатерлі жолда Хасеннің батылдығы (Самұрық құстың балапандарын айдаһардан құтқаруы), тапқырлығы (құс болып жүрген Нұрғызайымды Ғайнижамалдың тұтқынынан құтқарғаны) шебер бейнеленген. Дастан қазақ халқының ауыз әдебиеті нұсқаларымен үндесіп жатқандығымен және адамгершілік абзал қасиеттерді дәріптеумен құнды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Мәлика Садыққызы Шабдарбаева** (25.5.1940 жылы туған) – медицина ғылымдарының докторы (1996), профессор (1999).

Семей мемлекеттік медицина институтын (*қазіргі Семей мемлекеттік медицина академиясы*) бітірген. Осы институтта, Алматы мемлекеттік медицина институтында (*қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті*) ассистент, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Қазақ еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ғылыми-зерттеу институтында аға ғылым қызметкер болып жұмыс істеді.

200-ден астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Мәлік Омірзақ** (1951, Атырау қаласында туған). Техника ғылымдарының кандидаты (2004), ҚазПТИ-ді
бітірген (1974). 1974-1975 - «Маңғыста мұнай» өндіріс бірлестігі қойнауқаттардың мұнай беруін
жоғарылату және уңғыларды күрделі жөндеу басқармасының бұрғышысы, бұрғылау шебері.
1975-1983 - «Ембімұнай» өндіріс бірлестігі үңғыларды жер асты жөндеу операторы, мұнай
өндіру операторы, технологы, инженері, бастығының орынбасары. 1986-1987 - «Жайық мұнай»
МГӨБ мұнай өндіру цех бастығының орынбасары, «Ембімұнай» өндіріс бірлестігі техникалық
бөлімі бастығының орынбасары. 1987-1991 - ОҒЗЛ мұнай өндірі бөлімінің бастығы. 1991-1994
- «мұнай» БК-ның бас технологы. 1994-2000 - ОГЗЛ-ның бас инженері, директоры. 2000-
2002 - «Қайнар мұнайгаз» МГӨБ-ның бастығы. 2003 жылдан «Қайнар мұнайгаз» МГӨБ-ның
бастығы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Карский Евфимий Федорович** – белорус совет тіл маманы, әдебиет зерттеуші, фольклорист. Ол 1861 жылы Гроднен облысында 1 қаңтарда дүниеге келген.

**Лауазымдары**
---------------

* 1916 жылдан Петербург ҒА-ның академигі
* 
* 1894 жылдан Варшава университетінің профессоры
* 
* 1917 жылдан Петербург университетінің профессоры.

1885 жылы Нижинск тарих-филология институтын бітірген.

**Еңбектері**
-------------

Карскийдің негізгі еңбектері белорус тілі, әдебиеті мен фольклоры және көне славян тілі мен палеография мәселелеріне арналған. «Белорустар» деген еңбегінде халық тілінің дамып жетілу заңдылықтарын ғылыми тұрғыда дәлелдеді. Карский 1905 – 1917 жылы «Русский филологический вестник», 1920 жылдан «Известия отделения русского языка и словестности Академии наук» журналдарының редакторы болды. Ол 1931 жылы 29 сәуірде дүниеден озды.

**Дереккөздер**
---------------

М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том.
**{{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}}  Еврисфе́й**, **Эврисфей** (еж. гр. Εὐρυσθεύς) — ежелгі грек мифологиясында Персей немересі, Сфенел мен Никиппаның ұлы, Гераклдың туысы, Арголида патшасы. 

Жетіайлық уақытта дүниеге келді: Алкмена Гераклды , Зевстің ұлын туатын кезде, Гера, бүгінгі, Персей руының нәрестесі, патша болатыны жайлы, Зевстан ант алған. Геракл персеид болған, бірақ Гера оның анасының туу уақытын бөгеді, ал Еврисфей өмірге бірінші келеді. Еврисфейдің әйелі Антимаха болған. 

Еврисфей қол астында болғанда, Геракл ол үшін ерліктер жасады. Геракл өлгеннен кейін, Еврисфей, оның ұрпақтары, гераклидтерді өкшеледі. Соңғы балалары Тесейдің Аттикта үй тапқанда, Еврисфей соғыс ашады, бірақ жеңіліп, күйме арбада қашады: Скиронид шыңында оны Гилл бастырмалап, өлтіреді. Ол, Еврисфедің басын кесіп, Алкменаға алып келеді. Алкмена, оның көзін шығарады.

Мегаридада қабыр үстіндегі ескерткіші орналасқан. Денесі Гаргеттада, ал басы Трикоринфта, «Еврисфей басы» деп аталатын, Макария қайнарында. Немесе Афина ғибадатханасында жергленген.

Еврипидта «Еврисфей» атты, қазір тек болмашы бөліктері қалған, драмасы болған.

Дереккөздер
-----------
**Евтрофтық батпақ** — ойпаңдық батпақ, минералды қорекке бай (жоғарғы қабатының күлге айналу көрсеткіші > 6%) батпақ түрі. Суқоймаларды өсімдік басуы барысында беткейлерде, өзен жағаларында (жайылмалық батпақтар), бұлақ, тұма бастауларында негізінен ыза сулардың есебінен пайда болады. Онда қоға, қамыс, шөптесін батпақ, түкті қайың, қара зерен, сәмбі тал (орманды батпақ) және аздаған жасыл мүкті батпақтар қауымдастығы басымдау кездеседі.[1]

Негізінен, eвтрофтық батпақ тұздары көп грунт суларымен қоректенеді. Өзендердің жайылмаларында, көлдердің жағалауында, көздердің жер бетіне шыққан жерлерінде тарағап. Әр түрлі өсімдіктер ( тал, қайың, шырша, қамыс, қоға, өлеңшөп, жасыл мүк) өседі. Қоңыржай климатты аудандарда — бұл орманды (қандыағаш) немесе шөптесін (өлеңшөп, қамыс) батпақтар деп, Днепрдің, Донның, Еділдің, Кубаньның, Дунайдың атырауларындағы шөптесін батпақтар қорыстар деп аталады. Евтрофтық батпақ Полесье атыраптарында, Батыс Сібірдің ірі өзендерінің жайылмаларында тараған.[2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.
2. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мекгеп" баспасы, 2007 жыл. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6
Ғабдолғали Балғымбаев 1866 жылы 20 сәуірінде Торғайдан 50-60 шақырым жердегі Тұзды ауылында дүниеге келген.Ол 1883 жылы Ыбырайдың ақылымен Орынбор қырғыз мұғалімдер мектебіне түсіп, 1886 жылы 16 қыркүйекте №2 куәлікпен бітірген.Осы жылы Ыбырай Алтынсарин оны Қостанай 2 кластық училищесіне мұғалім көмекшісі болып қызмет істеуге шақырады. Ғ.Балғымбаев 1907-1917 жылдары Торғай облыстық халық училищелерінің инспекторы болып қызмет етеді.Осы кезде оның бастамасымен Торғай және Ырғыз уездерінде 2 орыс-қазақ училищесі ашылады.Сондай-ақ Ақтөбе уезіндегі 2 кластық Қарабұтақ училищесінің меңгерушісі (1892-1902), «Торғай облысының ведомостволары» газетінің редакторы (1902-1907) болды.Торғай халық училищесінің директоры М.П.Рогинскийдің «Қырғыздың ауыл мектептеріне арналған Әліппе»жазуына(1905) көмектесті.Мектептегі ғылыми пәндерге,сабақтың көрнекілігіне,оқудың тәжірбиемен байланыстырылуына ерекше мән беріп,дене шынықтыру,еңбек тәрбиесі сабақтарын оқу жоспарына енгізді.Революциядан кейін халықты сауаттандыру ісіне белсене қатысты.Ғ.Балғымбаев патшалық Ресейдің қазақ жерінен ашқан баустауыш мектептері мен орыс-қазақ училищелерінің мұғалімі,училище меңгерушісі,Торғай облыстық басқармасының аудармашысы,Торғай облыстық басқармасының іс жүргізушісінің көмекшісі,Торғай облысының баспасөз бөлімнің бастығының қызметін уақытша жүргізуші,Орынбор ғылыми мұрағаттық комиссиясының 1903 жылдан тұрақты мүшесі,1902-1903 жылдары «Торғай» газетінің редакторы,Орынбор округтік сотының аудармашысы сияқты басқа да келелі қызметтер атқарған.Ғ.Балғымбайұлы Орынбор Оқу округінен 6 мәрте ағарту саласындағы қажырлы қызметі үшін алғыс алған.

1. ↑  "Аңыз Адам" журналы:INTELLSERVICE баспасы,No17(77) Қыркүйек 2013 жыл,52 бет,Алматы қаласы,Масанчи көшесі,78 үй
**Ғабдолла Оразбайұлы Бұзырбаев** (1908, Новосібір облысы, Утеч - 26.12.1941, Алматы) - Қазақстан партия, кеңес қайракері. 

Омбы жұмысшы факультетін, Новосібір Марксизм-ленинизм институтын бітірді. 1937-39 ж. Новосібір облысы партия комиетінің бөлім меңгерушісі. 1939-40 ж. Новосібір облыстық Біріккен мемлекеттік баспаның директоры және "Сибирские огни" саяси-көркем әдеби журналының бас редакторы қызметін қоса атқарды. 1940-41 ж. Қазақстан КП ОК-нің үгіт-насихат бөлімі меңгерушісінің орынбасары және КСРО ҒА Қазақ бөлімшесі төрағасының орынбасары қызметін қоса атқарды. 1941 ж. Қазақстан КП ОК хатшысы болды. Ұшақ апатынан қаза тапты. Ғабдолла тарих ғылымының кандидаты, партия тарихы мәселелері жөнінде бірнеше еңбектің авторы. 
Оның есімімен Алматы қаласында көше атауы берілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 8 том
**Ғабиден Құлахмет** (1955 жылдың 14 сәуірі күні дүниеге келген) — ақын, жазушы.

Өмірбаяны
---------

Ғабиден Құлахмет Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Шолпан ауылында 1955 жылдың 14 сәуірі күні дүниеге келген. Ол қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1976), Мәскеудегі М.Горький атындағы Әдебиет институтының Жоғары курсын бітірген (1989).

Еңбек жолы
----------

Еңбек жолын 1976 жылы *«Жалын»* баспасында редактор болып бастаған. 1987 жылға дейін Қазақ КСР баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде, Қазақ теледидарында жауапты қызметтер атқарған. 1989 жылы Алматы қалалық кеңесіне депутат болып сайланды. 1990 — 1992 жылдары Қазақстан Жазушылар одағында, Алматы қалалық *«Қазақ тілі»* қоғамында, Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дың *«Қазақ әдебиеті тарихы»* кафедрасының ғылыми тобында жүмыс істейді. 1990 — 1995 жылдары *«Қазақ жастары және бизнес»* бейресми орталығында бас үйлестіруші болып қоғамдық қызмет атқарады. 1996 — 2001 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы басқармасы төрағасының орынбасары болды.

Өлеңдері мен шығармалары
------------------------

Бұл кісінің алғашқы өлеңдері 1966 жылдан республикалық баспасөз беттерінде, топтамалары *«Жыл он екі ай»* (1969), *«Көктем тынысы»* (1975) жинақтарында жарияланған. 1979 жылы Мәскеу қаласында өткен жас ақын-жазушылардың Бүкілодақтық VII кеңесіне қатысқан. *«Көзімнің қарасы»* (1978), *«Ақ бастау»* (1980) жыр жинақтары мен *«Үйірі жоқ көкжал»* романы (2001), *«Көл түбіне кеткен ел»* (1989), *«Ұрпағың үзілмесін»* (1991), *«Ердің сыны»* (1994), *«Серінің соңғы сәлемі»* (1998) хикаяларының авторы.

Ғабиден Құлахметтің шығармалары орыс, поляк, моңғол, шешен, украин, белорус тілдерінде жарық көрген.

Марапаттары
-----------

Республикалық *«Жалын»* баспасы ұйымдастырған жабық бәйгенің екі дүркін жүлдегері.Халықаралық *«Алаш»* әдеби сыйлығының лауреаты.

2006

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
2. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6
**Ғабдолла Әшімханұлы Мейрамов** (15. 11. 1918 жылы туған, Жезқазған облысы, Ұлытау ауданы - 26. 01. 1994, Қарағанды) — тіл білімі маманы, әдіскер, педагогика ғылымының докторы (1969), профессор (1970). Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген (1944). 1944-1954 жылдары Қаскелең қазақ орта мектебінде мектеп, училище директоры. 1954 жылдан өмірінің соңына дейін Қарағанды университетінде аға оқытушы, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі, факультет деканы. "Орыс тіліндегі грамматикалық меңгеруді қазақ мектебінің 5-класында оқыту" деген тақырыпта кандидат (1961), "Орыс тіліндегі грамматикалық меңгеруді қазақ мектебінде оқытудың жүйесі" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Қазақ мектептерінде орыс тілін ана тіліне сүйеніп оқытудың жаңа әдістемелік жүйесін алғаш ұсынушылардың бірі. Негізгі ғылыми еңбектері осы мәселені зерттеуге арналған. Бірнеше монографиялар мен оқулықтардың, 50-ден астам мақала авторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Ғабдіман Игенсартов** (12.3.1902, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы – 2.15.1976, Қарқаралы қаласы) – Қазақстанның халық ақыны (1962).

Өз бетінше сауатын ашқан. 1927 – 28 жылдары Темірші болысы жалшылар комитетінің, 1928 – 30 жылдары Қарқаралы округтік атқару комитетінің төрағасы болған. 1930 – 56 жылдары Қарағанды облысының кеңес органдарында, шаруашылық мекемелерінде қызмет атқарған. Ұлы Отан соғысы жылдары көмір кеніштерінде жұмыс істеді. Қарағанды облысы "Советтік Қарағанды" (қазіргі "Орталық Қазақстан"), Қарқаралы ауданы "Коммунизм таңы" газеттерінде меншікті тілші, бөлім меңгерушісі болды. Игенсартов өлеңдері 20 ғасырдың 20-жылдарынан бастап жарияланған. "Ақ қошқардың жоқтауы" өлеңі (1930), "Ақ бидай" (1934) поэмасы Семей облысы "Екпінді" (қазіргі "Семей таңы") газетінде жарияланды. "Лавадағы өмір" (1949, 1985), "Шахтер сөзі" (1953), "Шынар" (1961), "Арман" (1964), "Тың дала" (1968), "Айдар Әбек" (1970) атты өлеңдер мен поэмалар жинақтары жарық көрді. Қарқаралы қаласының орталық көшелерінің бірі Игенсартов есімімен аталады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Дифференцияланбаған маркетинг** - фирманың сегменттердің арасындағы айырмашылыққа мəн бермей, барлық нарыққа бірден бір ұсыныспен шығу туралы шешім қабылдауы мүмкін. Бұл жағдайда ол қызметін клиенттердің мұқтаждықтарындағы айырмашылыққа емес, осы мұқтаждықтардағы ортақ нəрсеге назар аударады. Ол сатып алушылардың басым бөлігіне қызықты болып көрінетін тауар мен маркетингтік бағдарламаны жасайды. Ол жаппай бөлу мен көпшілікке арналған жарнама əдісіне сүйенеді. Ол тауарға үздік қасиеті арқылы адам санасында сақталатын бейнеберуге ұмтылады.

Дифференцияланбаған маркетинг үнемдірек болып табылады. Тауарды өндіру, қосалқы бөлшектерін ұстау жəне жеткізу бойынша шығындар жоғары емес. Мұндай маркетингтегі жарнамалық шығындар да көп емес. Нарық сегменттеріне маркетингтік зерттеу жүргізуге жəне бұл сегменттер бойынша бөлуді жоспарлауға қажеттіліктің жоқтығы маркетингтік зерттеулер мен тауар өндірісін басқаруға кететін шығынды азайтады.

Дифференцияланбаған маркетингті қолданатын фирма əдетте нарықтың ең ірі сегменттеріне арналған тауарларды жасайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Рамазанова Г.Б, "Экономиялық теория негіздері", Павлодар, 2013
Окума Сигэнобу
Маркиз **Окума Сигэнобу** (жапон. 大隈 重信 *О:кума Сигэнобу*; 11 наурыз 1838, Сага — 10 қаңтар 1922, Токио) — Жапонияның мемлекеттік және саяси қайраткері, дипломат, қаржыгер, Мэйдзи және Тайсё кездерінің педагогы. Жапонияның 8-ші және 17-ші Премьер-министрі. Васэда университетінің қалаушысы.

Сигэнобу 1883 жылдың 11 наурызында, Сага қаласының, Хидзэн провинциясында (қазіргі Сага префектурасы) самурайдың жанұясында дүниеге келген.

Конфуцийшілдікпен Хидзэн феодалдық кланының мектебінде танысты. Мэйдзиді жаңғыртқаннан кейін, 1867-1868 жылдары жаңа үкіметтің индустриялық және қаржы мекемелерінде биік лауазымдарға ие болды. 1873-1881 жылдары қаржы министрінің лауазымында болды, феодалдардың вассалдарға төлейтін жалақы төлемінің жүйесін қайта қарастырды. Келешекте Жапонияның ең ірі концерндердің біріне айналған, Мицубиси фирмасымен тығыз байланыста болған.

1882 жылы Сигэнобу Жапонияның алғашқы саяси партиялардың бірін - конституциялық реформаларының (яп. 立憲改進党 Риккэн Кайсинто) партиясын құрды. 
Сол 1882 жылда, ол арнаулы Токио мектебін (яп. 東京専門学校 Сэммон гакко Токио), 1902 жылы университетке айналған Васэда, қазіргі Жапонияның ең ірі және абырой жеке университеттердің бірін негіздеді.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
Find a Grave |
|  |
| Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Большая каталонская · Большая российская · Большая советская (1 изд.) · Брокгауза и Ефрона · Малый Брокгауза и Ефрона · Новый · Britannica (онлайн) |
|  |
| Нормативті бақылау | 
CiNii: DA01954924 · GND: 119096420 · ISNI: 0000 0000 8155 3723 · LCCN: n81079768 · NDL: 00060807 · NTA: 073731803 · SUDOC: 07370508X · VIAF: 74655776 |

 |
Фармакодинамикасы
-----------------

**Этодин форт** индол туындатқыш қабынуға қарсы стероидты емес дәрі (ҚҚСП) болып табылады. Этодин форт басқа қабынуға қарсы стероидты емес дәрілерден тетрагидропираноиндол ядросының болуымен ерекшеленеді, қабынуға қарсы, ауыруды басушы және қызу түсіруші әсерін тигізеді. Этодолак қабыну аймағындағы простагландиндер синтезін тежейді әрі, осылайша, ауыру рецепторларының қабыну медиаторларына (гистаминге, серотонинге және кининдерге) сезімталдығын төмендетеді. Этодолак циклооксигеназа (ЦОГ-2) ферментін тежейді, сондай-ақ урикозуриялық белсенділік иеленеді.

Қолданылуы
----------

* остеоартроз, ревматоидтық артрит, анкилозирлеуші

спондилит кезіндегі ауыру синдромы

* жарақаттанудан кейінгі ауыру синдромы

Қолдануға болмайтын жағдайлар
-----------------------------

* этодолакқа немесе препараттың құрамдас бөліктеріне асқын сезімталдық
* асқазанның және он екі елі ішектің өршу сатысындағы ойық жаралы ауруы
* асқазан-ішектік қан кетулер
* 18 жасқа дейінгі балалық және жасөспірімдік кезең
* жүктілік және лактация кезеңі

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Лекарстенные средства. М.Д. Машковский. Ташкент, 1998
**Этнографиялық топ** – мәдениеті мен тұрмысында этнографиялық ерекшеліктері бар кейбір халықтар мен ұлттардың жергілікті жеке топтарына байланысты қалыптасқан атау. 

Ұлттар мен халықтардың құрамындағы Этнографиялық топ әр түрлі жағдайларға байланысты қалыптасқан. Кейде халықтың не ұлттың құрамына енген тайпалар негізінде (түрікмендерде) немесе бір ұлттың, не халықтың екінші ұлт өкілдерімен араласуының нәтижесінде (мишарлар, камшадалдар), енді бірде көп уақыт бойы өзгеден оқшау қоныстанып, өзгеше геогр. жағдайда тұратын жергілікті топтар негізінде әр түрлі Этнографиялық топтар қалыптасқан.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том
**Этнометодология** - әлеуметтік антропология және этнография әдістерін қолданатын әлеуметтанудағы бағыт. 1960 жылдардың ортасыңдағы ортодокстық консенсус дейтіннің бүзылуы тұсында пайда болған
әлеуметтанушынық көзқарас. Терминді теория ретінде де Этнометодологияның
негізін калаған американ әлеуметтанушысы Гарольд Гарфинкель
ұсынған. Осынау терминнің шығу тегін түсіңціре келіп, ол "эгао"
дегеніңіз, тегіне, прақтикалык білімі бар әлеуметтік өмірге қатысушының сол практикалық білімді "жалпы бірдеңеге" катысты
қарастыруына байланысты болар деген топшылау жасайды. Егер
ол "этноботаника" болса, онда Бұл калай болғаңда да әлеуметтік
өмір индивидтерінің ботаника проблемаларын қарастыру
әдістеріне сай келетін білімдері мен түсініктеріне катысты болар
еді.[1][2]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д. профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б.
ISBN 9965-808-89-9
2. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7