**Ертіс ауданы** — Павлодар облысының солтүстік-батыс жағында, Ертіс өзенінің сол жағасында орналасқан аудан. 1928 жылы 17 қаңтарда Павлодар округі құрылғаннан кейін тоғыз ауданымен қоса Ертіс ауданы да құрылған. Ауданы 10,2 мың ш. км.

Физикалық–географиялық сипаттамасы
----------------------------------

### Географиялық жағдайы

Аудан солтүстікте Ресей Федерациясының Омбы облысымен, шығыста облыстың Железин, Тереңкөл аудандарымен, оңтүстікте Ақтоғай ауданымен, батыста Солтүстік Қазақстан облысының Уәлиханов ауданымен шектеседі. 

### Климаты

Аудан климаты қатал континентальды. Көктем мен күз тұрақты емес, жылыдан суыққа ауысып отыратын температурада қысқа болып келеді. Қаңтардың орташа температурасы −18ºС-қа, шілденің - +20ºС-қа тең. Жауын-шашын көбінесе жазда болады. Атмосфералық жауын-шашынның жылдық мөлшері — 250—300 мм. Қар жамылғысының орташа биіктігі қыс соңында 25 см-ге жетеді. Жыл бойы жиі желдер болып тұрады; бұлттылық пен ауа ылғалдылығы басым емес. 

### Жер бедері мен гидрографиясы

Аудан аумағы Ертіс жазығының солтүстік бөлігін алып жатыр. Жағалары жыраларға тілімденген көптеген көлдер бар (Қызылқақ, Сілетітеңіз, Тобылғысор және басқалар). Көлдердің көбі ұсақ түрде келетін асқа жарамды тұзы бар көлдер болып келеді. Топырағы қара, сортаң, сонымен қатар сұр, сұрғылт – сары реңктегі құм, супес пен балшық түрінде де келеді. Ауданда Ертіс өзені алқабында орналасқан шығанақты шалғындар бар. Пайдалы қазбалардың ішінде алебастр кезедеседі.

### Флора және фауна

Аудан аумағында бетеге, жусан, терек, үйеңкі, шеңгел, мойыл, итмұрын кездеседі. Қасқыр]], түлкі, қоян, борсық, сарышұнақ, суыр, елік секілді аңдар мекендайді.

Халқы
-----

| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  23523 | ▲43044 | ▲47590 | ▼45053 | ▼41723 | ▼33129 | ▼20853 | ▼17379 |

### Этникалық құрамы

Ұлттық құрамы (2012 жылдың 1 қаңтарына) 

* қазақтар — 11 326 адам (58,2 %)
* орыстар — 4 742 адам (24,37 %)
* украиндер — 1 528 адам (7,85 %)
* немістер — 849 адам (4,36 %)
* татарлар — 197 адам (1,01 %)
* белорустар — 232 адам (1,19 %)
* басқалары — 585 адам (3 %)
* Барлығы— 19 459 адам (100,00 %)

### Санның серпінділігі

2012 жылы халық саны— 19,459 мың адамды құрады. Халықтың орташа тығыздығы 2012 жылы 1 км² 1,9 адамнан келді.

Әкімшілік бөлінісі
------------------

27 елді мекен 11 ауылдық округ пен 1 ауылдық әкімдікке біріктірілген: 

Халқының саны (2009, 2021)| Ауылдық округтері | 2009 | 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Ерлер 2009 | Ерлер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен | Әйелдер 2009 | Әйелдер 2021 | 2021 2009-ға пайызбен |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Абай ауылдық округі | 985 | ▼760 | 77,2 | 503 | ▼394 | 78,3 | 482 | ▼366 | 75,9 |
| Ағашорын ауылдық округі | 1525 | ▼1124 | 73,7 | 745 | ▼591 | 79,3 | 780 | ▼533 | 68,3 |
| Амангелді ауылдық округі | 930 | ▼623 | 67 | 474 | ▼329 | 69,4 | 456 | ▼294 | 64,5 |
| Байзақов ауылдық округі | 1672 | ▼1143 | 68,4 | 839 | ▼592 | 70,6 | 833 | ▼551 | 66,1 |
| Ертіс ауылдық округі | 7772 | ▲8070 | 103,8 | 3686 | ▲3925 | 106,5 | 4086 | ▲4145 | 101,4 |
| Қарақұдық ауылдық округі | 790 | ▼518 | 65,6 | 370 | ▼263 | 71,1 | 420 | ▼255 | 60,7 |
| Қоскөл ауылдық округі |960 | ▼685 | 71,4 | 493 | ▼361 | 73,2 | 467 | ▼324 | 69,4 |
| Қызылжар ауылдық округі | 1580 | ▼1381 | 87,4 | 747 | ▼666 | 89,2 | 833 | ▼715 | 85,8 |
| Майқоңыр ауылдық әкімдігі | 612 | ▼342 | 55,9 | 320 | ▼188 | 58,8 | 292 | ▼154 | 52,7 |
| Панфилов ауылдық округі | 1988 | ▼1118 | 56,2 | 988 | ▼578 | 58,5 | 1000 | ▼540 | 54 |
| Северный ауылдық округі | 1334 | ▼929 | 69,6 | 694 | ▼487 | 70,2 | 640 | ▼442 | 69,1 |
| Сілеті ауылдық округі | 705 | ▼686 | 97,3 | 351 | ▲367 | 104,6 | 354 | ▼319 | 90,1 |
| **ЖАЛПЫ САНЫ** | 20853 | ▼17379 | 83,3 | 10210 | ▼8741 | 85,6 | 10643 | ▼8638 | 81,2 |

Экономика
---------

Павлодар қаласымен көлік байланысы су жолы арқылы іске асады, Павлодар, Екібастұз, Ақсу қалаларымен негізгі байланыс түрі – автомобильді көлік. 

### Ауыл шаруашылығы

Ауылшаруашылық мамандандырылуы: бидай шаруашылығы, сүтті мал шаруашылығы. Тары, қаратұмық, күнбағыс өсіріледі, ет, ұсақ тері шикізаты өндіріледі. 
Ауданда өндірілетін негізгі өндірістік және ауылшаруашылық өнімнің түрлері: бидай дақылдарын өсіру, сүт және ет өндіру. МАЖС, АЖС саны — 11
Ауылшаруашылық тауар өндірушілердің саны: 
Ауыл шаруашылық – 26
Шаруа қожалықтары – 434

Әлеуметтік сала
---------------

### Білім беру мен ғылым

2012 жылғы оқу жылының басында 4140 оқушысы бар 31 мемлекеттік күндізгі жалпы білім беру мектептері, 269 оқушысы бар 1 кәсіби-техникалық мектеп қызмет етті.

### Денсаулық сақтау

Емдейтін мекемелер саны-35, оның ішінде аурухана, поликлиника, туберкулезге қарсы аурухана. 

### Мәдениет

Клубтар саны-22, кітапханалар саны-19, музей-1. Екі аудандық газеттер бар, олардың біреуі мемлекеттік тілдегі «Ертіс нұры», екіншісі - орыс тілдегі «Иртыш».
Ағымдағы жылдың 1 қаңтар ахуалына 457 шаруа қожалықтары, 23 ауыл шаруашылық кәсіпорындар, оның ішінде 23 ЖШС қызмет етеді, жеке аулалар саны 6286.

Белгілі адамдар
---------------

1. Иса Байзақов – ақын, әнші-композитор.
2. Каржасов, Қабдыл-Ғалым Насырұлы – сүретші, кескіндемеші

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Павлодар облысының Ертіс ауданына жаңа әкім тағайындалды (2 қыркүйек 2022).
2. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
3. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)
4. ↑  Ресей империясы, КСРО халық санақтары
5. ↑  ҚР халық санақтары
6. ↑  2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары
7. ↑   Мұрағатталған 5 қарашаның 2012 жылы.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуПавлодар облысы |
| --- |
|  |
| Орталығы: **Павлодар**  |
|  |
| Аудандары | 
Аққулы • Ақтоғай • Баянауыл • Ертіс • Железин • Май • Павлодар • Тереңкөл • Успен • Шарбақты | Павлодар облысы байрағы |
|  |
| Облыстық бағыныстағы қалалар | 
Aқсу • Екібастұз • Павлодар |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Павлодар облысы Ертіс ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Ағашорын •
 Амангелді •
 Бұланбай •
 Голубовка •
 **Ертіс** •
 Иса Байзақов •
 Кеңес •
 Қараағаш •
 Қарақұдық •
 Қараөткел •
 Қосағаш •
 Қоскөл •
 Қызылағаш •
 Қызылжар •
 Қызылқақ •
 Ленино •
 Луговое •
 Майқоңыр •
 Панфилов •
 Северное •
 Степное •
 Сілеті •
 Тоғызақ •
 Тоқты •
 Ұзынсу •
 Үлгілі •
 Ынтымақ 
 |

 |