**V Мехмет** (осм. محمد خامس‎ — *Mehmed-ı hâmis*; 2 қараша 1844 — 3 шілде 1918) — Османлы мемлекетінің 35-ші сұлтаны, Ислам халифатының 100-ші халифі.

Өмірбаяны
---------

V Мехмет 1844 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Әбділмәжит шаңырағында дүниеге келді.

XX ғасырдың басында Османлы мемлекетінің халықаралық жағдайы нашарлап, мемлекет күйреу алдында тұрған кезде Жас түріктер өздерінің қызметін жандандыра түсті. 1908 жылы шілдеде Батыс державалардың Македонияны Османлы мемлекетінен бөліп алмақ болған саясатынан кейін, сұлтан өкіметінің әлсіздігіне ызаланған түрік әскерінің бөлімдері көтеріліс жасады. Бұл жас түріктер төңкерісінің басталуы еді. Жас түріктер жағына әскердің басқа аймақтардағы бөлімдері де қосылды. Жас түріктердің қысымынан қорыққан сұлтан, 1908 жылы 2 шілдеде 1876 жылғы конституцияны қалпына келтіруге және парламентті шақыруға келіседі. Жаңа парламентте көп орынға ие болып, жеңіске жеткен және әскерге арқа сүйеген Жас түріктер, іс жүзінде, елде өз биліктерін орнатты. 1908 жылғы Жас түріктер төңкерісінің нәтижесінде Османлы мемлекетінің билік түрі абсолюттік монархиядан конституциялық монархияға ауысты. 1909 жылы Жас түріктер II Әбділхамитті тақтан тайдырды. Жаңа сұлтан болып V Мехмет сайланды.

### Билеген жылдары

V Мехмет тұсындағы Османлы мемлекеті
Өкіметке келген Жас түріктер қиындықтарды шешудің жолын таба алмады. Конституциялық билікке көшу елдің шет аймақтарында ұлт-азаттық қозғалыстың жаңа толқынын тудырды. Ұлт-азаттық қозғалыс жетекшілерімен тіл табыса алмаған Жас түріктер, қолындағы билікті пайдаланып, күш қолдану саясатына көшеді. 1908 жылы Аустрия-Мажарстан Босния және Герцеговинаны аннексиялайды. 1911 жылы Ливиядағы османлы иеліктерін Италия басып алады. Османлы үкіметінің сәтсіздіктерін пайдаланған Жас түріктердің қарсыластары оларды үкімет билігінен кетірді. Бірақ жаңа үкімет мемлекетті сақтап қалуға дәрменсіз болып шығады. 1912 жылы бірінші Балқан соғысында Болгария, Грекия, Румыния, Сербия Османлы сұлтандығының бүкіл еуропалық иеліктерін басып алады. Тек Константинополь мен оған жақын жатқан біраз аудандар ғана қалады. Бұл үкіметтің де сәтсіздігін пайдаланғысы келген Жас түріктер 1908 жылғы көтеріліске қатысқан Әнуар бейдің басшылығымен, 1913 жылы мемлекеттік төңкеріс жасайды. Қайтадан үкімет билігіне ие болған Жас түріктер мемлекеттің күйреуін бәрі бір тоқтата алған жоқ. Сыртқы саясатта Германияны арқа тұтқан Османлы мемлекеті бірінші дүниежүзілік соғыста үштік одақ жағында болады.

Суреттері
---------

* V Мехмет
* V Мехмет
* V Мехмет
* V Мехмет
* Үш кайзердің одағы

Садрағзамдары
-------------

| № | Есімі | Қызмет атқарған мерзімі | Уақыты |
| --- | --- | --- | --- |
| 276 | Ахмет Тәупік паша | 27 сәуір 1909 — 5 мамыр 1909 | 1 ай |
| 277 | Құсайын Хильми паша | 5 мамыр 1909 — 12 қаңтар 1910 | 8 ай |
| 278 | Ибраһим Хаққы паша | 12 қаңтар 1910 — 29 қыркүйек 1911 | 1 жыл 8 ай |
| 279 | Мехмет Сейіт паша | 4 қазан 1911 — 17 шілде 1912 | 9 ай |
| 280 | Ахмет Мұхтар паша | 22 шілде 1912 — 29 қазан 1912 | 3 ай |
| 281 | Кәміл паша | 29 қазан 1912 — 23 қаңтар 1913 | 3 ай |
| 282 | Мехмет Шеукет паша | 23 қаңтар 1913 — 11 маусым 1913 | 6 ай |
| 283 | Сейіт Халим паша | 12 маусым 1913 — 3 ақпан 1917 | 3 жыл 8 ай |
| 284 | Талғат паша | 4 ақпан 1917 — 3 шілде 1918 | 1 жыл 5 ай |

|  | Ұлы Османлы Мемлекетінің сұлтандары |  |
| --- | --- | --- |
| Ізашары**II Әбділхамит** | **V Мехмет** 27 сәуір 1909 — 3 шілде 1918 | Ізбасары**VI Мехмет** |
| I Осман · Орхан · I Мұрат · I Баязит · *Сұлтанаралық* · I Мехмет · II Мұрат · II Мехмет · II Мұрат · II Мехмет · II Баязит · I Сәлім · I Сүлеймен · II Сәлім · III Мұрат · III Мехмет · I Ахмет · I Мұстафа · II Осман · I Мұстафа · IV Мұрат · Ибраһим · IV Мехмет · II Сүлеймен · II Ахмет · II Мұстафа · III Ахмет · I Махмұт · III Осман · III Мұстафа · I Әбділхамит · III Сәлім · IV Мұстафа · II Махмұт · I Әбділмәжит · Әбділғазиз · V Мұрат · II Әбділхамит ·V Мехмет · VI Мехмет · II Әбділмәжит (соңғы халиф) |
| Әулет · Шежіре · Санат |