**Клаус фон Клитцинг** ( нем. *Klaus von Klitzing*; 28 маусым 1943 ж. Шрода, Польшаның Германия басып алған бөлігі) — неміс физигі, физика бойынша 1985 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.

«Леополдина» неміс табиғат зерттеушілер академиясының мүшесі (1996), Папа ғылым академиясының (2007), АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік (1990), Ресей ғылым академиясының (1994), Лондон корольдік қоғамы (2003), Қытай ғылым академиясының (2006) мүшесі.

Өмірбаяны
---------

1962—1969 жылдары Брауншвейг техникалық университетінде оқыды. 1969 жылдан 1980 жылға дейін Вюрцбург университетінде жұмыс істеді. 1972 жылы физика ғылымының философия докторы ғылыми дәрежесін алу үшін «Күшті магнит өрістеріндегі теллурдың гальваномагниттік қасиеттері» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. 1978 жылы абитуриент дәрігер болды. 1980 жылдан 1984 жылға дейін Мюнхен техникалық университетінің профессоры. 1985 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Штутгарттағы Макс Планк қоғамының Қатты денені зерттеу институтының (нем.) директоры.

Зерттеудің негізгі бағыттары: конденсацияланған заттар физикасы, кіші өлшемді жүйелер физикасы. 1979 жылы Гренобльде кремний өрістік транзистордағы Холл эффектісін зерттеу үшін бірқатар эксперименттер жүргізді. Осы тәжірибелердің нәтижесінде ол күшті магнит өрістерінде және төмен температурада екі өлшемді электрон газының Холл кедергісін кванттаудан тұратын бүтін кванттық Холл эффектісін ашты. Тәжірибелердің нәтижелері 1980 жылы тамызда «Physical Review Letters» журналында жарияланды. Ол екі өлшемді газдың магниттік кедергісінің тербелістерін, оның ішінде кедергісі нөлдік күйді зерттейді.

Бірқатар ғылыми марапаттардың иегері.

Үйленген, екі ұл, бір қызы бар.

Әлеуметтік белсенділік
----------------------

1992 жылы «Адамзатқа ескертуге» қол қойды.

2016 жылы ол Гринпис ұйымын, Біріккен Ұлттар Ұйымын және дүние жүзіндегі үкіметтерді генетикалық түрлендірілген ағзалармен (ГМО) күресуді тоқтатуға шақыратын Нобель сыйлығының лауреаттарының ашық хатына қол қойды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  World Scientists' Warning To Humanity  (ағыл.).  stanford.edu (18 November 1992). Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 желтоқсан 1998.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 25 маусым 2019.
2. ↑  107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 маусым 2016.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 16 желтоқсан 2016.
3. ↑  Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 шілде 2016.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 16 желтоқсан 2016.
4. ↑  Список нобелевских лауреатов подписавших письмо. Басты дереккөзінен мұрағатталған 2 қыркүйек 2017.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 16 желтоқсан 2016.

Сілтемелер
----------

* *К. фон Клитцинг*. «Кванттық зал эффектісі». Нобель дәрісі маұрағаттық көшірме, Физика ғылымдарының жетістіктері, 150 том, 1 шығарылым, қыркүйек 1986
* Нобель комитетінің сайтындағы ақпарат маұрағатталған 22 маусым 2012 (ағыл.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1976—2000 жылдардағы Физика саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Рихтер / Тинг (1976) •
Ф. Андерсон / Мотт / Ван Флек (1977) •
Капица / Пензиас / Р. Вильсон (1978) •
Глэшоу / Салам / Вайнберг (1979) •
Кронин / Фитч (1980) •
Бломберген / Шавлов / К. Сигбан (1981) •
Вильсон (1982) •
Чандрасекар / Фаулер (1983) •
Руббиа / ван дер Мер (1984) •
фон Клитцинг (1985) •
Руска / Бинниг / Рорер (1986) •
Беднорц / Мюллер (1987) •
Ледерман / Шварц / Стейнбергер (1988) •
Рамзей / Демельт / Пауль (1989) •
Фридман / Кендалл / Р. Тейлор (1990) •
де Жен (1991) •
Шарпак (1992) •
Халс / Дж. Тейлор (1993) •
Брокхауз / Шалл (1994) •
Перл / Райнес (1995) •
Д. Ли / Ошеров / Ричардсон (1996) •
Чу / Коэн-Таннуджи / Филлипс (1997) •
Лафлин / Штермер / Цуи (1998) •
’т Хоофт / Велтман (1999) •
Алферов / Кремер / Килби (2000) 
 |
|  |
| 
Толық тізім | 
1901—1925 |
1926—1950 |
1951—1975 | 
**1976—2000** | 
2001—ден бері

 |

 |