recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Соғыс** — мемлекеттер, үкіметтер, қоғамдар, әскери күштер мен әралуан топтар арасында жалғасатын қарсы жағын - жауын құртуды көздейтін қарулы қақтығыс.

Жершарылық деңгейдегі яғни көп елдер қатысқан соғыс - дүниежүзілік соғыс деп аталады.

Ал екі ел арасындағы соғыс - мемлекетаралық соғыс деп аталады.

Бұдан басқа бір елдің ішкі түрлі күштері арасында немесе билігі мен қарсы топтар арасында болатын соғыс - мемлекет іші соғысы немесе азаматтық соғыс деп аталады.

Соғыс - аса қатал жазалау, қырып-жоюды көздеп, қарсы жақты бағындыруға, не қарсы жақтан қорғануға қатысты барлық шара, қимыл қолға алынады, қарсы жақты құрту мен күйрету басты нысана болады. Соғыста көбінесе арнайы соғысушы жасақ-жауынгерлер шайқас жасайды, бірақ еріктілер мен азаматтар да қатысуы мүмкін, және соғыста көбінесе бейуаз, әйелдер мен балалар жәбір көреді.

Әдеттегiдей, соғыс мемлекеттік, ұлттық, топтық еріктің қатал жолдармен оппонентiн құрту мақсатына талпынуы. Клаузевиц айтуынша "соғыс зорлық пен құралдар саясатының жаңа түрде жалғасымы".

Соғысты арнайы зерттейтін ғылым полемология (polemology) деп аталады. Ол ежелгі гректің Полмос (polemos) - "соғыс", және логия (logy)- үйрену, зерттеу мағынасын беретін сөздерінің бірігуінен жасалған.

Кей ойшылдар соғысты адамзат табиғатының атадан жалғасатын ерекше қасиеттерінің бірі, адам табиғаты соғысқұмар деп санаса (мысалы Фридрих Ницше), басқалары оны ерекше саяси-әлеуметтік-мәдени жағдайлардан, ерекше орта мен өзара байланыстан пайда болатын құбылыс деп есептейді.

Дереккөздер
-----------
**Джеймс Кук** (ағылш. *James Cook*, 7 қараша 1728 жыл. Мартон, Йоркшир – 14 ақпан 1779 жыл. Гавайи аралы) — XVIII ғасырдағы атақты ағылшын әскери теңізшісі, зерттеуші, картограф. Әлемдік мұхитты зерттеу бойынша үш экспедиция басқарған. Ол оңтүстік материк (Аустралия) жағалауын, Үнді мұхитын зерттеп, көптеген аралдарДЫ ашты.

Өмірбаян
--------

Джеймс Кук 1728 жылы Йоркшир ауданында туған. 17 жасында Кук балық аулайтын кемеде шәкірт болып қызмет істейді, онда қожайынымен келісе алмай, тас көмір таситын ағылшындардың кемесіне қызметке орналасады. Екі жылда ол белгілі көмірші болды. Кукке Голландиядан, Норвегиядан шәкірттер келіп, одан білім алатын болған. Бұдан кейін Кук Балтық теңізіне жүзіп, Санкт-Петербургке барады. Оны бұрынғы кеме иесі шақырып алып, кеме командирінің орынбасары етіп тағайындайды. 

Жеті жылға созылған ағылшын - француз соғысы кезінде Кук өзі сұранып, бір әскери кемеге матрос болып орналасады, бұл кеме командирі Хью Паллиесер еді. Ол білгір матросқа назар аударып, кейіннен оған офицер шенін береді де, Канаданың Лаврентий өзені бойында француздарға қарсы жүріп жатқан соғыстарға жібереді. Ол өзеннің тереңдігін өлшеп, кеме жүзуге болатындығын дәлелдейді. Бұл соғыста ағылшындар жеңіп шығады да, Кук кемесі 1759-1760 жылдары жағада тұрады. 

Куктың бүкіл әлем бойынша үш саяхаты.

1. Бірінші 2. Екінші 3. Үшінші

Бұл кезде Кук геометрия, астрономия ғылымдарын үйренеді. 1762 жылы Куктың Ньюфаундленд аралының оңтүстік-шығысын зерттеуге жібереді. Ол бұл жұмысты ойдағыдай орындайды. Сөйтіп, 1764 жылы Ньюфаундленд аралының бас гидрографы болып, мұнда 1767 жылға дейін жұмыс істеді. 1768 жылы Британия империясы оңтүстік материкті зерттеуге экспедиция ұйымдастырды. Жеті жылдық соғыстан кейін, Англияның Атлант мұхиты мен Үнді мұхитында үстемдігі басым болды. Ал француз кемелері үлкен экспедиция жіберді. Бұл кезде Тынық мұхитында испан кемелері де жүзе бастаған, өйткені олар жеті жылдық соғыста француздар жағында болып, ағылшындарға қарсы соғысқан болатын.

1768 жылы 20 ақпанда Кук тынық мұхитқа шығып, оны зерттей бастайды. Кук экспедициясында – географ, гидрограф, астроном тағы басқа ғалымдар бар еді. Кук Жаңа Зеландия, Аустралия жағалауларын тағы да басқа көптеген аралдарды ғылыми тұрғыдан жан жақты зертттеді. Ол ашқандарын картаға түсіріп отырды. Оның кемесі 1771 жылы 12 шілдеде Англия жағалауына келіп тоқтайды.

1772 жылы Кук жер шарын айналып шығуға екінші рет аттанады.

1773 жылы 17 ақпанда Кук тұңғыш рет 39-35’шығыс бойлықтағы Оңтүстік поляр шеңберінен өтті. Оңтүстік жарты шар суын зерттеп, 58 – 60 градус оңтүстік ендік бойымен 97 – 147 градус шығыс бойлыққа жетті, содан кейін Жаңа Зеландияға келді.

Кук тағы да үшінші рет оңтүстік экспедицияға аттанды. 1773 жылы 18 желтоқсанда Антарктида материгіне қарай екінші рет, Оңтүстік поляр шеңберінен өтті. 67 21′ Оңтүстік ендікте болды. 1774 жылы 26 ақпанда Оңтүстік поляр шеңберінен үшінші рет өтіп барып Антарктидаға жақындады. 30 ақпанда ол Антарктидаға жақындап барды, бірақ Д.Кук оны жер шарының алтыншы материгі екенін білмеді, «бұдан әрі жер жоқ, онда адам тұра алмайды» деген оймен Англияға оралды.

Дереккөздер
-----------
Ақ үрме бұршақтың 100 г - 102 ккал

Құрамында темір, кальций, магний, ағуыз, Е дәрумені бар.

Қуат толы дәндер
----------------

Үрме бұршақ бұл темірдің көзі. Темір жетіспеуінің салдарынан зардап шегетін адамдар әлсіз әрі енжар бола бастайды. Ең алдымен, темірдің жетіспеушілігінен жүкті әйелдер, жазылып келе жатқан аурулар, балалар және жеткіншек жастар зардап шегуі мүмкін.

Темірдің жақсы сіңірілуі үшін үрме бұршақты С дәруменіне бай көкөністермен жеуге кеңес беріледі.

Мықты дуэт
----------

Ақ үрме бұршақтың құрамында біздің тістеріміз бен сүйектеріміздің мықты болуына қам жасайтын, бір-бірін толықтырып тұратын құрамдас бөліктер - кальций мен магний бар.

Патшалық дән Үрме бұршақ дәні Үш Патша немесе Епифания мерекесін тойлау салтында белгілі бір роль атқарады. Көптеген елдерде (мысалы, Франция мен Испанияда) үрме бұршақтың дәнін арнайы қаусырманың ішінде пісіреді. Жергілікті салт-дәстүрге байланысты, жасырылған бұршақ кімге түссе, сол той-думанның патшасы болады немесе... шотты төлеуі қажет! Бұршақ көкөністері 2Ақ үрме бұршақ және футбол
Ақ үрме бұршақ құнарлы сорпалардың, мысалы француз Кассулесінің, испан Фабадасының немесе бразилия Фейжоадасының, екінші тағамдардың - мысалы үрме бұршағы бар итальян пастасы, салқын және ыстық салаттардың құрамдас бөлігі болып табылады.

Дереккөз
--------

1. ↑  Көкөністер энциклопедиясы
Құтлұғ-Бұға ( قتلغ بوغا — Алтын Орданың шығыс бөлігін, Көк Орданы билеген және біраз уақыт Алтын Орда ханының жоғарғы билігін қолына алған Ұрыс ханның ұлы және мұрагері. Әкесі Алтын Орданың астанасы Сарай-Беркеге кеткенде Құтлұғ-Бұғ Көк Орданың билеушісі болды.

Тоқтамыс оған қарсы шығып, сол кезде Темірдің қолдауына ие болды. Ол өзінің қамқорлығы арқылы Көк Ордаға, мүмкін бүкіл Алтын Ордаға бақылау орнатамыз деп үміттенсе керек. Тоқтамыс Темір берген жасақпен Көк Ордаға басып кірді. Құтлұғ-Бұға Тоқтамысқа қарсы жіберілген әскерді басқарды. Кейінгі шайқаста Құтлұғ-Бұға жебеден қаза тапты, бірақ оның жасақтары Темірге қашқан Тоқтамысты жеңеді.

Әдебиет
-------

Р.Ю. Почекаев. «Орда патшалары» - Санкт-Петербург. Еуразия. 2010
Римдік скутум (б.з.д. I-ғасыр басы мен II ғасыр): алдынан көрінісі (жаңғыртпа)
Тасбақадағы скутум (жаңғыртпа)
Тасбақадағы скутумның Траян бағандарындағы бейнесі
Скутум (лат. scutum, a) — ортасында сабы бар ұзын қалқан.

Тарихы
------

Қалқанның бұл түрі Италиядан бастау алады, онда ол қола дәуірінен бастап таралған деген де деректер бар. 
Этруряда, Витулонияға жақын жердегі Поджо-алла-Туардия қорымында шамамен б.з.д VIII ғасырға жататын кейінгі римдік скутумға өте ұқсас қалқан суреті табылған. 
Бұл қалқан кейін кельттерде, иберлерде, иллириялықтарда жақсы қолданыста болды. 

Шамамен б.з.д IV ғасырда аргивтік гоплит қалқанының орнына скутум қолданыла бастады. 
Римдегі азамат соғысы кезінде скутум сопақ пішінді болып, кейін тікбұрышты болып кетті. Бұл соңғы скутум түрі Империя ескерткіштерінен жақсы белгілі. III ғасырда скутумның орнын ауксилии деп аталатын қалқан басты. 

Ертеде сопақ пішінде немесе дөңес төртбұрыш пішімді болған. Көбінесе ағаштан жасалған тік қабырғамен қүшейтілген. Ондай кезде умбон керек болмаған. Умбоны темірден немесе қоладан жасалып, түрлі формада болған.

Сипаттама
---------

Республика кезеңінде скутумның ені 75 см, ұзындығы 1,2 м , салмағы 8-10 кг болған. Полибидің айтуы бойынша скутумды екі ағаш пластинаны желімдеу, дөрекі терімен қаптау, одан соң бұзау терісімен қаптау арқылы жасаған және бұндай қалқанның умбоны болған, шеттері темір қапсырмалармен қапталған. 
Қалқанның дөңгеленген пішінінен легионердің оны кеудесінің алдында емес сол жағында ұстағанын білуге болады. Осылай римдік легионер жауын тықсырып, оң қолындағы қысқа қылышын пайдаланған.

Дереккөздер
-----------

1.  Мұрағатталған 6 қарашаның 2014 жылы.

2. 

3.  Мұрағатталған 5 қарашаның 2014 жылы.
**Денау** (өзб. *Denov*, тәж. *Деҳнав*) — Өзбекстанның Сурхандарья облысындағы қала. Денау ауданының әкімшілік орталығы. Халық саны — 410 000 мың.

Тарихы
------

Ежелгі дәуірлерде бүгінгі Денау қаласының орнында Чаганиан қаласы орналасқан. Кейіннен Денау Бұқар бектігінің орталығы болған. 

1929 жылы Денау аумағынан темір жол торабы жүргізілді. Ол 1958 жылдан бастап қала дәрежесіне ие болды.

Қалада 15-ғасырдың ескеркіші, ортағасырлық сәулет өнерінің үлгісі болған — Саид Аталық медресе орналасқан.

Географиясы
-----------

Қала теңіз деңгейінен 520 метр биіктікте Термез қаласының солтүстік-шығысынан 150 км қашықтықта орналасқан. Қала аумағын Қызыл-Су өзені кесіп өтеді.

Дереккөздер
-----------
Рибосоманың бір бөлігі: ақуыз — көк түсті, рРНҚ — қоңыр түсті
**Рибосомалық РНҚ (рРНҚ)** — рибосоманың негізін құрайтын макромолекула түрі.

Жасушадағы барлық РНҚ арасында рРНҚ ең салмақтысы болып келеді. Ол рибосоманың жалпы массасындағы 65%-ға жуығын алады, қалғаны — рибосомалық ақуыз.

Жасуша ядросындағы ДНҚ-дан генетикалық ақпарат аРНҚ-ға жазылған соң, аРНҚ цитоплазмаға шығарылып, рибосомамен байланысқа түседі. Сөйтіп генетикалық ақпарат рРНҚ-ға беріледі де, рибосомалар ақпаратқа сәйкес ақуыздарды синтездеуге кіріседі. Бұл трансляция арқылы жүзеге асады.

рРНҚ туралы мәлімет медицинада, кейбір антибиотиктерді жасауда қолданылады. Ондай дәрілер белгілі бір бактерияның рРНҚ-сының жұмысын тежеу арқылы аурудың таралуына кедергі орнатады.

Сондай-ақ молекулалық филогенетикада рРНҚ талдауы әртүрлі таксондардың туыстық деңгейін анықтауға көмектеседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *А. С. Спирин.* Биоорганическая химия —  М.: Высшая школа, 1986. — P. 10.
2. ↑  "Molecular characterization of ribonucleic acid from Escherichia coli ribosomes". *Journal of Molecular Biology* **2** (2): 83–91. 1960.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| к т Нуклеин қышқылдарының түрлері |
| --- |
|  |
| Азотты негіздер | 

Пурин
(Аденин •
Гуанин) •
Пиримидиндер
(Урацил •
Тимин •
Цитозин)
 |
|  |
| Нуклеозидтер | 

Аденозин •
Гуанозин •
Уридин •
Тимидин •
Цитидин
 |
|  |
| Нуклеотидтер | 

*монофосфаттар*
(АМФ •
ГМФ •
УМФ •
ЦМФ) •
*дифосфаттар*
(АДФ •
ГДФ •
УДФ •
ЦДФ) •
*трифосфаттар*
(АТФ •
ГТФ •
УТФ •
ЦТФ) •
*циклдік*
(цАМФ •
цГМФ •
цАДФР)
 |
|  |
| РНҚ | 

мРНҚ •
тмРНҚ •
кодтамайтын РНҚ
(тРНҚ •
рРНҚ •
микро •
piRNA •
shRNA •
siRNA •
кіші ядролы •
кіші ядрошықты •
gRNA)
 |
|  |
| ДНҚ | 

кДНҚ •
Геном •
msDNA •
Митохондриялық ДНҚ
 |
|  |
| Векторлар түрлері | 

Фазмидалар •
Плазмидтер •
Фаг лямбда •
Космидтер •
Фаг P1 •
Фосмидтер •
Жасанды хромосомалар
 |

 |
**Болат сұлтан** (т.ж белгісіз - 1455 жылы қайтыс болды ) - шыңғысид, Жошы ханның он үшінші ұлы Тоқа Темірден тараған Ұрыс ханның немересі, қазақтың тұңғыш ханы Керейдің әкесі.

Өмірбаяны
---------

«Таварих-и Гузида-йи Нусрат-намеде» Болат хан Ұрыс ханның немересі, Тоқтақия ханның ұлы делінген. Болаттың өмірі мен қызметі туралы мәлімет аз, дегенмен Болат өзбек ұлысындағы билікті Әбілқайыр хан әулетінен тартып алып, ұлы Керей мен оның тең билеушісі Жәнібектің қолына өткізген белсенді билеуші болды. Жәнібек Болат 1410 жылы қайтыс болды. Оны Ақжол лақап атымен белгілі Арғын Дайырқожа би (Нәдірсуфи?) өлтірген.

Ескертпелер
-----------

1. ↑  «Тарих» - История Казахстана - школьникам | Исторические вехи | Средневековый Казахстан (VII – XVIII в.в.) | Исторические личности | Керей Хан (годы правления: предположительно 1459–1473 гг.) и Жанибек Хан (предположительно 1473–1480 гг.). *www.tarih-begalinka.kz*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 қазан 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 20 қазан 2020.
Хореография
**Дмитрий Валентинович Сушков** (9.7.1975 жылы туған, Қарағанды облысы Балқаш қаласы) – балет артисі, ҚР-інің еңбек сіңірген қайраткері (2001). 

Алматы хореографиялық училищесін (1993; Ұ.Мирсеидовтың сыныбы бойынша) және қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясының хореография факультетін (2001; І.Андосовтың жетекшілігімен) бітірген. 

Шығармашылық өнер жолын 1992 жылы Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры құрамында бишіліктен бастаған Сушков осы театр сахнасында қойылған П.И. Чайковскийдің "Шаттауық" балетіне қатысып, алғаш рет жеке Ханзада партиясын орындады. Оның билеген басты балеттік партиялары: граф Рязанов (А.Л. Рыбников, "Юнона мен Авось"), Спартак, Красс (А.И. Хачатурян, "Спартак"), Вацлав, Гирей (Б.В. Асафьев, "Бақшасарай фонтаны"), Ханзада (П.И. Чайковский, "Аққу көлі"), Джеймс (С.Левенсхольд, "Сильфида"), Базиль, Эспада (Л.Ф. Минкус, "Дон Кихот"), Альберт, Ганс; Конрад, Ахмет, Әли (Ш.Адан, "Жизель"; "Теңіз қарақшысы"), т.б. Сушковтың бишілік өнері жоғары кәсіби, пластик. сұлу да мазмұнды әрі терең ойлы орындаушылық шеберлігімен ерекшеленеді. 

Варна (1992, 1998, Болгария), Пермь (1992), Санкт-Петербург (1998, 3-халықар. Майя байқауы, Ресей) және Париж (1998, 8-халықаралық классика би байқауы, Франция) қалаларында өткен халықаралық балет артистерінің байқауларына қатысқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том
*Басқа мағыналар үшін Қансоқта деген бетті қараңыз.*
**Қансоқта** – қыран құстың жемінің – аңның қан-сөлінен арылмаған жас етінің атауы.

Қансоқтаны беру мақсаты
-----------------------

Қансоқта екі түрлі мақсатта беріледі:

* біріншісі – саят кезінде қыран құстың өзінің алған аңының етіне дәніктіру. Мұндайда қансоқтаны қыранды жылы күйінде тамақтандырады. Кейде әлі құрыған қыранға да қансоқтаны жылыдай береді;
* екіншісі – түлек кезінде қыранның ағзасының жетілу үшін иесі дайындап береді.

Саятта қансоқта беру
--------------------

Саятта бір-екі кесек тоят (ет) кесіп берсе, құстың пейілі артып, тағы да аң ілуге шабыттанады. Саятта қыранның ілген аңының етінен берілетін қансоқтаны шақтап қана береді. Өйткені, қан-сөлі мол жас етті тойып жеген бүркіттің жемсауы майланады дейді. Ондай қыран аң ілмей қоятын көрінеді. Түлкіні көп ілдіру үшін қыранға оның тілін кесіп береді. Сонда қыран құс дәнігіп түлкі ұстағыш болады деп есептейді.  

Саят маусымында түрлі себептермен зорығып шаршаудан арықтап, екі иығы салбырып кеткен, әлсіреген қыран құсқа аз-аздан қызыл (ет) жем беріп күйлендірген соң тұтас қоянды немесе семіз қойдың мойнын қансоқта орнына беріп жегізеді. Қансоқта бойына тарап, екі-үш күн өткенде әлденді деп есептейді. Сөйтіп, қайтадан саятқа алып шығуға жарайды.  

Қансоқтаны көп жеп, іші майланған қыранды қайта түзейді. Ол үшін суға бір күн бойы салып сөлі мен майынан арылған құнарсыз ет – бөртпені береді.

Түлектегі қыранға қансоқта беру
-------------------------------

Қар еріп, саят маусымы аяқталған соң бүркіт түлекке отырады, яғни жілік майы, тұяғы және қауырсындары қайта жетіледі. Қанаты майымас үшін күн көзінен тасада, бұлақ жағасына отырғызады. Осы кезде қақпан құру, тұзақ құру, атып алу сияқты тәсілдермен ұстаған анның етін бүтіндей береді. Мұндай қансоқтаны құныға жеген соң қыран тез жетіледі. Егер қансоқта болмай, бүркіт ашығып қалса, түлеген жүнінің кауырсындары толық жетілмей, кенжелеп, буылтықтанып қалады дейді. Мұның зардабы алдағы аңшылық маусымда байқалады, яғни, бүркіттің аң ілуі кемиді. Аң еті болмаса, қойдың мойын етін береді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ҚАЗАҚТЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР, ҰҒЫМДАР МЕН АТАУЛАРЫНЫҢ ДӘСТҮРЛI ЖҮЙЕСI. Энциклопедия. – Алматы: РПК "СЛОН", 2012. – (илл.) ISBN 978-601-7026-17-23-том: К – Қ – 736 бет.ISBN 978-601-7026-21-9

Әдебиеттер
----------

* Жәңгірұлы Ш. Алымыр құстар жөнінде. Ғылым және өнер, Пекин, 1986, №4;
* Бабалықұлы Ж. Тұрдыбаев А. Саят. Алматы: Қайнар, 1989;
* Сауыржанұлы Т. Құсбегілік. Өлгий, 1990;
* ҚР МОМ – материалдарынан;
* ОМЭЭ – материалдарынан.
Ердің алдыңғы және артқы қастары. ҚР ҰМ-ның көрме залынан.
**Қас** – ердің алдыңғы және артқы басы, құрылымдық жағынан ең мәнді негізгі бөлігі.

Құрылымы
--------

Ердің алдыңғы басын "алдыңғы қасы", артқы басын "артқы қасы" деп атайды. Олар бір-бірінен ерекшеленеді. Алдыңғы қас ілгері қарай сәл биіктеу келеді. Артқы қастың үсті кең, орнықты, аласа болады. Қастың ерекшелігі үстінде отырған адам нық отырады. Яғни, қас адамды алға, не артқа ауып кетуден, сыпырылып түсуден сақтайды. "Айрылар дос ердің артқы қасын сұрайды" деген сөз орамынан артқы қастың атқарар қызметінің маңызы зор екендігін аңғаруға болады. Х. Арғынбаевтың мәліметінше: «қасты қайыңның шірімеген түбірінен жасаған, кейде жуандау қайыңның екі айрылған тұсы қолданылған». Себебі, қайың берік, діңі тығыз, шайырсыз ағашқа жатады. Ал, «қарағай ерге қас болмас, Қыз бала елге бас болмас» деген халық мақалы қарағай ағашының ердің қасын жасауда қолданылмағандығын көрсетеді. Жергілікті тілде қас кісілік деп те аталады.

Ерекшелігі мен атулары
----------------------

Қасты ер негізінен көшпелі халықтарға тән ерекшелік. Көшпелі тұрмыста қас аттың жүрісі мен отырған адамның ыңғайлылығы үшін жасалған. Ердің алдыңғы және артқы қастарының пошымына, жабдықтарының құрамына қарай "қазықбас ер", "шошақбас ер", "қозықұйрық", "бітеу ер", "қандек ер" деп түрліше аталады. Ердің қастарына көбінесе темірге қақталған күміс шабылып, күміс шытыралар қондырылады. Кейде қас бетін ою-өрнек салған жұқа темірмен жауып, алтын жалатады. Дәстүрлі ортада ауқатты адамдар әсіресе қыз-келіншектерге арналған ердің қасын ерекше сәндеп, өрнектеуге тырысқан. Асыл тастардан қозалар орнатқан.  

Халық арасындағы «алтын ердің қасы еді» деген сөз орамы беделді, ардақты адам еді деген мағынада қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ҚАЗАҚТЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР, ҰҒЫМДАР МЕН АТАУЛАРЫНЫҢ ДӘСТҮРЛI ЖҮЙЕСI. Энциклопедия. – Алматы: РПК "СЛОН", 2012. – (илл.) ISBN 978-601-7026-17-23-том: К – Қ – 736 бет.ISBN 978-601-7026-21-9

Әдебиеттер
----------

* Арғынбаев Х. Қазақтың ер-тұрман жабдықтары. Казахстан в ХҮ-ХҮІІІ веках. Алма-Ата, 1969. 186-б;
* Арғынбаев Х. Қазақ халқының қолөнері. Алматы: Өнер, 1987;
* Шойбеков Р.Н. Қазақ зергерлік өнерінің сөздігі. Ғылыми анықтамалық басылым. Алматы: Ғылым, 1991;
* Қасиманов С. Қазақ халқының қолөнерi. Алматы: Қазақстан, 1995. 240 б;
* ҚР МОМ – материалдарынан;
* ОМЭЭ – материалдарынан.
**Генрик Сенкевич** (пол. *Henryk Sienkiewicz*; 5 мамыр 1846, Воля-Окшейска, Подлясская губерниясы, Ресей империясы - 15 қараша 1916, Веве, Швейцария) — поляк жазушысы. Кедейленген шляхтаның семьясында туған. 1866-1870 жылдары Варшава университетінің дәрігерлік және тарих-филология факультетін оқыды. Сенкевич- поляк әдебиеті мен әдеби тілін дамытуда елеулі роль атқарған жазушы.

Еңбектері
---------

«Отпен және қылышпен» (1883-1886), «Пан Володеыевский» (1887-1888), тригологияларында 17 ғ-дағы поляк халқының өміріндегі ауыр кезеңді жарқын суреттеді. «Дәлелсіз қағида » романында( 1889-1890), поляк ақсүйектерінің моральдық азғындауын, «Полонецкийлердің семьясы» романында (1893-1894) алпауыт өсімқорлардың ұсақ, пайдакүнем тіршлігін, « Крест жорығына қатысушылар» (1897-1900) романында поляктардың неміс басқыншыларына қарсы күресін бейнелейді. Аяқталмай қалған « Легиондар»(1913-1914) романында Наполеон соғысы дәуіріндегі оқиғаларды көрсетті. Сенкевичтің «Нан үшін» повесі қазақ тілінде( 1952) басылды.

Сыйлықтары
----------

Ол- Нобель сыйлығының лауреаты. (1905).

Қолданылған әдебиет
-------------------

Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 130 бет

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1901—1925 жылдардағы Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Сюлли-Прюдом (1901) •
Моммзен (1902) •
Бьёрнсон (1903) •
Ф. Мистраль / Эчегарай-и-Эйсагирре (1904) •
Сенкевич (1905) •
Кардуччи (1906) •
Киплинг (1907) •
Эйкен (1908) •
Лагерлёф (1909) •
Хейзе (1910) •
Метерлинк (1911) •
Гауптман (1912) •
Тагор (1913) •
Роллан (1915) •
Хейденстам (1916) •
Гьеллеруп / Понтоппидан (1917) •
Шпиттелер (1919) •
Гамсун (1920) •
Франс (1921) •
Бенавенте (1922) •
Йейтс (1923) •
Реймонт (1924) •
Шоу (1925) 
 |
|  |
| 
Толық тізім | 
**1901—1925** |
1926—1950 |
1951—1975 | 
1976—2000 | 
2001—ден бері

 |

 |
Станислав Миколайчик
Станислав Миколайчик (пол. *Stanislaw Mikolajczyk*; 18 шілде 1901, Хольстерхаузен, Гельзенкирхен маңы, Германия – 13 желтоқсан, 1966, Вашингтон, АҚШ), – польшалық мемлекет қайраткері. 1931-39 жылдары Польшаның шаруалар партиясын құрушы әрі көшбасшысы болған. Польшаны Германия басып алғаннан кейін (1939 жылы), ол Лонданға қашып кетеді. Ол жерде 1940-43 жылдары вице-премьер, ал 1943-44 поляк үкіметінің премьер-министрі болады. 1945 жылы Батыста болған жалғыз поляк саясаткері Польшаға қайта оралып, премьер-министрдің екінші орынбасары және уақытша коммунистік үкіметтің егін шаруашылық министрі қызметін атқарады. Демократиялық одақ құруға тырысады, бірақ коммунистер тарапы Польшаның шаруалар партиясының ізіне түскендіктен, 1947 жылы Ұлыбританияға, содан кейін АҚШ-қа қашуға мәжбүр болған.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Станислав Миколайчик: *Полбшаның қиын кезеңдері. Кеңес Одағының басымдылығы*. Сампсон Лоу, Лондон, 1948  Мұрағатталған 16 маусымның 2008 жылы.
* Андрей Пакховский: *Станислав Миколайчик, шындыққа тура қарайтын*. Варшава 1991, ISBN 83-85028-82-X
* Роман Бузек: *Станислав Миколайчик*. Торонто 1996.
Қазіргі заманғы компьютерлер сандық, мәтіндік, сызбалық, дыбыстық және бейнеақпаратпен жұмыс істей алады.

Ақпараттың осы бес түрі бір сөзбен мультимедия деп, осы бес түрлі ақпаратпен жұмыс істеуге қабілетті компьютер мультимедиялық деп аталады.
Компьютер кез келген ақпарат түрін сандық пішімге ауыстырады. Компьютерге енгізу кезінде әрбір әріп белгілі санмен таңбаланады. ал сыртқы құрылғыларға (басып шығарғыш немесе бейне бетке) шығару кезінде адам қабылдай алу үшін осы сандар бойынша әріптер кескінделеді. Әріптер жиынтығы мен сандар арасындағы сәйкестік нышандарды кодтау деп аталады.

Компьютердегі ақпарат бірлігі бір бит, екілік разряд болып табылады, ол 0 немесе 1 мәндерін қабылдай алады.

Әдетте компютерлердің әмірлері жекелеген биттермен емес, бірден сегіз битпен жұмыс істейді. Тізбекті сегіз бит байтты құрайды. Бір байтта 256 мүмкін нышанның біреуінің мәнін кодпен жазуға болады. Бұдан гөрі үлкенірек ақпарат бірліктері килобайт – 1024; мегабайт – 2024 Кбайт және 1024Мбайтқа тең гигабайт болып табылады.

Дереккөздер
-----------

Қазақстан Республикасында ақпараттық теңсіздікті төмендету бағдарламасы бойынша халықты компьютерлік сауаттылыққа оқыту жөніндегі оқу-әдістемелік құрал 2007ж.
**Маккарти Кормак** (шын аты – кіші Чарльз Маккарти) (McCarthy, Cormac Charles McCarthy, Jr) (1933 жылы 20 маусымда АҚШ, Род-Айленд штаты, Провиденсте дүниеге келген), американдық жазушы. [1].

Теннессиде өскен, Теннесси университетін тастап, әскери-әуе күшіне түседі. 1959 жылы өзіне таныс натуралистік бақылауы арқылы оңтүстік гот салтында орындалатын ауыр реализм мен қайырымсыздық романдарын жаза бастайды. Соның ішінде Бағбан (965), Сырттағы түнек (1968), Қанды меридиан (1985) және көпке танымал «Шекара трилогиясы (Кони, кони... 1992; Қиылыс, 1994; Тегістіктегі қала, 1999).

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Britanica настольная энциоклопедия. Том І «АСТ-Астрель» Москва, 2006. ISBN 978-5-17-08532-4 (T.1) (ACT) ISBN 978-5-271-1512-0 (T.1) (Aстрель)
Өмірде бәрі де бола береді. Мысалы құда түсіп, қалыңдық атастырылып, қалың төленіп, екі жақ келісімге келеді. Сөйтіп бұл жағдай жұрттқа белгілі болады. Екі ортада құдалық рәсімдер, барыс – **келіс басталады.** Күйеу жігіт ұрын барған кездер де болады. Осындай жағдайлардан кейін тағдырдың жазуымен күйеу жігіт қайтыс болса, әдет заңы бойынша оны оң жақтағы (өз үйінде отырған қыз) қалыңдық та жоқтайды. Бұл қазақ дәстүрінде белгіленген, оны **«ақтай жоқтау»** деп атайды. Бұл үшін қалыңдықты ешкім кінәлай алмайды. Ұлттық көне заң бойынша әлгі қалыңдық өзі атастырылған жігіттің ағасына немесе інісіне қосылады.

Дереккөздер
-----------

1.  Мұрағатталған 1 ақпанның 2014 жылы.

2.
**«Батырдың жүрегі»** (ағылш. *25 Hill*, сөзбе-сөз атауы: *«25 Жота»*) — 2011 жылғы америкалық драма фильмі. Бұл фильм әлемдік жастардың жарысы "Дерби сабын қорабы" туралы. Бұл жарыстың чемпионаты әр жылдың шілде айында, Акрон қаласында, Огайо штатында өткізіледі. Режиссёр Корбин Бернсеннің жұмысы. Басты рөлдерде Натан Гэмбл, Корбин Бернсен, Морин Фланниган, Ральф Уэйт.

Сюжет
-----

12 жастағы Трей Колдуэлл әкесі Ауғанстандағы соғыста қайтыс болғаннан кейін өмірінің мәнін жоғалтты. Әкесі оған жазылмас жара мен аяқталмаған сабынды қорапты қалдырып кетті. Бұл оқиғадан кейін Трейдің сабақ үлгерімі төмендеп кетті. Трей оқитын мектептің директоры оны өрт сөндіру бекетінде жұмыс істейтін Рой Гиббсқа жібереді. Өр сөндіру бекетінің басшысы Ройдың өміріндеде үлкен қайғы орнаған. Оның ұлы **911** қызметінде жұмыс істеп жүріп оқыс қайтыс болған. Екеуінің кездесуінен кейін жаңа өмір басталғандай. Екі адамнан құралған кішігірім топ сабынды қораптың, яғни көліктің жұмысын аяқтайды және алда келе жатқан Дерби жарысына дайындалады.

Рөлдерде
--------

| Актёр | Рөлі | Сипаты |
| --- | --- | --- |
| Натан Гэмбл | Трей Колдуэлл | Дерби жарысына қызықпайтын бала |
| Корбин Бернсен | Рой Гиббс | Трейге дерби көлігін құрастыруға көмектесетін адам |
| Морин Фланниган | Мэгги Колдуэлл | Трейдің анасы, оны қолдайтын жан |
| Ральф Уэйт | Эд | Трейге көмектесетін адам |
| Тимоти Омундсон | Томас Колдуэлл | Трейдің әкесі |
| Бейли Мэдисон | Кейт Слейтер | Трейдің қас жауы |
| Брэд Рейдер | Дерек Слейтер | Кейттің әкесі |
| Эндрю Неллис | Әскери адам | Әкесінің өлімін хабарлаған адам |
| Тодд Хинтон | Әскери адам | Әкесінің өлімін хабарлаған адам |
| Скотт Шервуд | Әскери адам | Әкесінің өлімін хабарлаған адам |
| Джим Кларк | Жергілікті Шығыс хабарламасын дыбыстаушы |  |

Өндіріс
-------

Түсірілім Акрон қаласында, Огайо штатында 2010 жылғы 7 сәуірде басталып, пост-продакшнға 13 тамыз жіберілді.

Сілтемелер
----------

* Батырдың жүрегі (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында 10 жұлдыздың 6
* Ресми сайт
**Ақтамақ қалытқы** (pharalopus Lobatus) -Қазақстандағы қалытқылардың ең сансыз көп түрі. Бұл жіңішке және үшкір тұмсықты шағын денелі (26дан - 47 граммға дейін) балшықты. Күйіттік жасануда ересек аталықтың жотасы жақсы байқалатын күлгін жұқа қабаты және арқа мен иықтың екі қапталындағы қызғылт сарылау жолақтары бар. Басы - қощқылт сұр, мойынының екі жағында тат түсті теңбілдер орналасқан. Бауыры - ақ. Аталығы жонында күлгін түстің болмауымен, мойынында қызыл сары түстің әлсіздігімен ерекшеленеді. 
Солтүстік полюстің айналасындағы - тундралық зонада - Еуразияда және Солтүстік Америкада қоныстанады. Қазақстанда сәуір-мамырда, күзгі мерзімде ұшып өтеді. Қалытқылар ұялайтын орындарғы жетіп, құрғақ тамырға немесе шөптер шоғырына ұя салады. Күйіттеу ойнағынан соң аналықтың белсенділігі артып 3-4 шұбар жұмыртқа туады да, оны аталықтың қамқорлығына алғанына көз жеткізіп, өзі бірнеше шақырымдық жерде жазды өткізу үшін Оңтүстікке ұшып кетеді. 
Орталық және Солтүстік Қазақстан көлдеріне ашық түске боялған аналықтардың сансыз көп тобы жинақталады. Көбейтуге қатыса алмайтын бірлі-жарым аталықтар солармен бірге болуы мүмкін. Тамызда жас құстар мен аталықтардың күзгі ұялау орнына ұшып өтуі басталады. Ақтамақ қалытқылар Қазақстаннан Қазанда соңғы рет ұшып кетеді

Дереккөздер
===========

Қазақстан жануарлар сериясы
**Бақыт Ғафуұлы Қайырбеков** (23 ақпан 1953 жыл Алматыда туған) — ақын, «Ғафу» студиясының режиссеры.

Өмірбаяны
---------

1970 жылы Мәскеудегі М.Горький атындағы Әдебиет инcтитутында оқыған. *«Жазушы»* баспасында, *«Советский Казахстан сегодня»*, *«Қазақфильм»* киностудиясында, көркем және телевизиялық шығармашылық бірлестігінде, Қазақ КСР Мәдениет Министрлігінің репертуар-редакциялық алқасында,*« Қазақтелефильмде »*, Мемлекеттік қызметкерлерді қайта даярлау және біліктілігін арттыру институтының баспа орталығында жауапты қызметтер атқарған.

Арғын тайпасының Айдерке руынан шыққан.

1979-1982 жылдары Абай атындағы Қазақ педагогика институтында аспирант, 1987-1989 жылдары КСРО Мемлекеттік кино жанындағы сценаристер мен режиссерлер жоғарғы курсының тыңдаушысы болған. 

Ш.Айманов атындағы *«Қазақфильм»* киностудиясында, репертуарлық-редакциялық коллегияда, ақпараттық-баспасөздік орталықта, «Гала ТВ» киностудиясында, Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокомплексінде қызмет еткен. 

Қазір Т.Жүргенов атындағы Өнер академиясында ұстаздық етуде.

Еңбектері
---------

Отызға таяу фильмдердің жасалуына ат салысқан. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев жөнінде деректі үш фильмі телевизиядан көрсетілді. Асан Қайғы, Бұқар, Ақтамберді жыраулардың, Шәкәрімнің өлеңдерін, С.Мұратбеков, А.Сейдімбеков, Қ.Салғарин, Т.Жұртбаев, Ғ.Қайырбеков, Т.Молдағалиев, Т.Абдырахманұлы, О.Асқар, Е.Раушановтың шығармаларын орыс тілше аударған. Тегерандағы (Иран), Дьердегі (Венгрия), Штутгарттегі (Германия) халықаралық кино-фестивальдерге қатысқан. Мәскеуде ТМД елдері I Халықаралық теле-форумының дипломанты болған. Өлеңдерін орыс тілінде жазады.

Марапаттары
-----------

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Тәуелсіздіктің 10 жылдығына арналған мерекелік медальмен, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен марапатталған. Махамбет Өтемісов атындағы сыйлықтың лауреаты.

Шығармалары
-----------

* Осенный диалог. Стихи. А. «Жалын», 1978;
* Глаголь жить. Стихи. А. «Жазушы», 1982;
* За живою водой. Стихи.А. «Жазушы», 1986;
* Менің үйім. Өлеңдер. А. «Жалын», 1987;
* За решеткой строк. Стихи. А.»Согласие», 1998;
* Избранное. В двух томах. 1998;
* Дневник. «Интерпринт», 2003;
* Биография алмаатинца. 2005.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Текті де, терең тұлға  (ағыл.).
2. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6
3. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
4. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**«Сеул»** — Оңтүстік Корея чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1983 жылы *Lucky-Goldstar Hwangso Football Club* деген атаумен Чхунхондо аймағында құрылды. Сегіз жылдан соң базасы Сеулге көшірілді. 1991 жылы "Читанс" боп атауы өзгерді. 1995 жылы базасы Анян қаласына уақытша көішірілді (оған астанадағы ӘЧ-2002 турниріне дайындық құрылыстары себепші болды). Кейін Сеулде салынған "Сеул Уорлд Кап" стаддионының біршама шығынын төледі де, өз алаңыдағы ойындарын сонда өткізетін болды. 2004 жылы қазіргі атауына ауысты.

Жетістіктері
------------

### Ұлттық

Чемпионат

* Чемпион (6): 1985, 1990, 2000, 2010, 2012, 2016
* 2 орын (5): 1986, 1989, 1993, 2001, 2008
* 3 орын (2): 2014, 2019

Кубок

* Жеңімпаз (2): 1998, 2015
* Финалист (2): 2014, 2016

Лига кубогы

* Жеңімпаз (2): 2006, 2010
* Финалист (4): 1992, 1994, 1999, 2007

Суперкубок 

* Жеңімпаз (1): 2001
* Финалист (1): 1999

### Халықаралық

АФК чемпиондар лигасы

* Финалист (2): 2002, 2013

Сілтемелер
----------

*
**Ақшабаев Намазбай** (1897, Жамбыл ауданы, Қостөбе ауылы - 1937, Тараз қаласы ) – қоғам қайраткері. Жасынан Әулиеата қаласындағы әскери гарнизон бастығының бес жылдай ат айдаушысы болып істеген. Ақшабаев өз бетімен қазақша-орысша сауатын ашып, екі тілде бірдей таза сөйлейтін болған. Әулиеата уезіндегі 1916 жылғы көтеріліске қатысады. Ұсталып, қолға түскеннен соң, сотталудын құтылу үшін майданның тылдағы қара жұмысына аттанады. Майданнан оралған соң, Ташкенттегі Қызық Әскер командирлерін даярлайтын қысқа мерзімді курсты оқып, азамат соғысына қатысады. 1918 жылы БК(б)П қатарына өтеді. 1919 жылы Қостөбеде партия ұйымын құрып, жер реформасын жүргізуге қатысады. 1924 – 1927 жылдары уездік атқару комитеті төреағасыныныңьорынбасары болады. 1928 жылы Түркістан-Сібір темір жолын салуға қатысып, онда ағарту жұмысын жүргізумен шұғылданады. Мәскеуде темір жол халық комиссариатының жанындағы курста оқып шығып, Түрксіб басқармасы бастығының орынбасары, 1932 жылы сектор бастығы қызметін атқарады. 1933 жылы Қазақ АКСР су шаруашылығы халық комиссарының орынбасары, 1934 – 1935 жылдары Әулиеата МТС-ның директоры, 1935 – 1937 жылдары Әулиеатада аудандық партия комитетінің бөлім бастығы болады. «Халық жауы» деген жаламен саяси қуғын-сүргінге ұшырап, ату жазасына кесіледі. 1988 жылы Қостөбе ауданындағы орта мектепке Ақшабаев Намазбай есімі берілді. Тараз қаласының бір көшесі Намазбай Ақшабаев атымен аталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Тараз, Жамбыл облысы" энциклопедиясы, Алматы 2003
**Айдаһар үңгірі** — Ақмола облысындағы ерекше орын. Бұл жер туристер мен өңір тұрғындарының энергиялық күш алу үшін келетін қасиетті орны ретінде елге танымал.

Географиялық орны
-----------------

Үңгір Зеренді ауданы Үлгілі ауылында орналасқан. Үңгірдің ұзындығы - 270, ені - 70, биіктігі - 35 метр шамасында. Үңгірге кіре бергенде қарағай мен көк жапырақты қайыңдар бой көтерген. Осы жапырақтардың суық та арасымен таралған, үңгірдің қабырғалары дымқыл болғанымен, күн сәулесі үңгір ішіне ерекше жарық береді.

Аңыздар
-------

Жергілікті тұрғындар бұл үңгірді киелі орын деп санайды. Ол адамның жан дүниесін тазарту үшін өте пайдалы деседі. Үңгірге рухани күш алу үшін шығармашылық адамдары да жиі келеді.

Аңызға сәйкес, бұл үңгірде емші адам өмір сүріпті-міс, оның алдына барып емделу қиын болыпты, бірақ емделген адам кез-келген ауруынан сауығып кетеді екен. Емші қарт қайтыс болғаннан кейін, емшінің энергиясы осы үңгірде сақталып, ауруына шипа іздеген жандарға жәрдемін береді екен.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑  Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.

Қатысты сілтемелер
------------------

1. Айдаһар үңгірі: Дерттен құлан таза айығып кетесің
2. Ақмоладаға «Айдаһар үңгірі» - емшінің қасиеті мен энергиясы қалған жер
**Икебана** немесе **Икэбана** (жап. 生 け 花 немесе  жап. い け ば な  икэбана, «икэ немесе икэру» жап. 生 け る -  Өмір, «бана немесе хана»  жап. 花 - Гүлдер, сөзбе-сөз «тірі гүлдер») — кесілген гүлдердің және бұтақтардың арнайы ыдыстарда үйлестірудің, сондай-ақ интерьерде композицияларды дұрыс орналыстырудың дәстүрлі жапон өнері. Икабаның негізіне биязы қарапайымдылық принциптің салынуы, табиғи материалдардың сұлулығын айқындау арқылы жеткізіледі.

Тарихы
------

Икебана XV ғасырда Жапонияда пайда болып, бастапқыда  діни бағытта  және  жапон ғибанатханаларда құдайларға сый ретінде қолданысқа енген. Сонымен қоса икебана гейш қыз оқушыларының оқу программаларына кіргізілген.

> *Икебана - өсімдіктердің табиғи түрлерінің және олардың далада мен тауларда өсулерінің тура көшірмесін жасауға бағытталған өнер деп адамдар жиі шатастырады. Алайда, икебана - бұл көшірме де, миниатюра да емес. Икебанада біз бір кішкентай бұтақ пен бір гүлді шексіз ғарыштық кеңістікте және шексіз уақытта аранжирлеп, бар жан-тәнімізді саламыз. Сол кезде біздің санада сол жалғыз гүл мәңгілік өмірді бейнелейді.*
> 
> 

>  *- Икенобо Сенкеи. «Шынайы нәзікітік»*
> 
>

Мектептер
---------

Икебана белгілі мектептердің және стильдердің жиектемеде дамиды. Жапонияда ең танымал - Икэнобо, Охара, Согэцу мектептері.

### Икэнобо

Икэнобо икебананың дамуындағы алғашқы мектеп болып саналады. Икэнобо XV ғасырдың ортасында, Роккаку-до будда ғибадатханасында діни қызметкер Икэнобо Сэнкаймен Киото қаласында ашылған. Икэнобо мектебі басқа мектептерге қарағанда, әліде икебананың ескі стильдерін пайдаланады. Мысалы, Рикка мен Сёка. 

### Охара

Охара мектебі 1897 жылы құрылып, икебанаға морибана атты жаңа стильді енгізген болатын. Морибананың ерекшелігі - өсімдіктердің тегіс, аласа вазаларда металлдық түйреуіштердің көмегімен орнату.

### Согэцу

Согэцу мектебі (жап. 草 月 - «шөп пен ай») - 1927 жылы пайда болған, ең заманауи мектеп.

Бұл мектептегі басты айырмашылық, гүл мен өсімдіктердің ғана емес, тастардың, маталардың, металлдың, пластмассаның және тірі емес материалдардың басқа түрлерін қолдануы. Икебана арқылы тек бөлмелерді әсемдеуде ғана емес, сонымен қатар көшелерде, саябақтарда, метрода көрініс жасауға кірісті.

Стильдер
--------

* *Рикка* (жап. 立花) — XVII ғасырда икебананың ең танымал түрі болған. Алайда қазіргі кезде ескірген стиль болып саналады.

1. *Рикка Сёфу-тай*
2. *Рикка Симпу-тай*

* *Сёка* (жап. 生花)

1. *Сёка Сёфу-тай*
2. *Сёка Симпу-тай*

* *Нагэирэ* (жап. 投げ入れ; басқа атауы — *хэйка*) — ұзын, жіңіше мойынды вазаларда, өсімдіктердің ыдыстың шетіне сүйеніп орнату стилі.
* *Морибана* (жап. 盛り花) — подноста немесе тегіс аласа вазаларда және судың кез келген мөлшермен орындалатын икебана түрі.
* *Дзиюка* — дегеніміз еркін стиль.
**Базалық үлгі** - салыстыруға арналған, өнім сапа деңгейін бағалаудың жиынтығы. Базалық үлгіні таңдау өнімнің сапа деңгейін бағалауға тәуелді. Сондықтан базалық үлгіні мұқият таңдау қажет. Ескі, техникалық жағынан ақауы бар үлгіні қолдану, өнім сапасының көрсеткішінің төмендеуіне алып келеді. Базалық үлгі ретінде нақты қолжетерлік, перспективалы талапқа сәйкес келетін көрсеткіштер таңдалады. Базалық үлгінің сапа көрсеткішінің номенклатурасы, бағаланатын сапа көрсеткішінің номенклатурасымен сәйкес болуы керек.   

Жеке өнімге базалық үлгі таңдау орталық және басты конструкциялық бөлімшесінің қызметі арқылы, стандарттау бойынша ,басты қызметкерлер арқылы жүргізіледі. Базалық үлгінің сапа көрсеткішінің мәнін өнімнің сапасы мен техникалық деңгейі атты картасына кіргізеді.

Дереккөз
--------

1. ↑  Экономикалық энциклопедия
Мабхара
**Мабхара** (араб.: مبخر‎ немесе араб.: مبخرة‎) — араб әлемінде және Түркияда табылған хош иісті зат. Мабхара дәстүрлі түрде балшықтан немесе жұмсақ тастан жасалған. Мабхарлардың көпшілігінде (немесе *мабахир*, арабша көпше) сыртқы еңіс жақтары бар төртбұрышты тостағанды қолдайтын ішкі еңіс жақтары бар төртбұрышты негіз бар. Ағаш негіз көбінесе аяқтарды қалыптастыру үшін ойылған. Тостағанның өзі қаңылтырмен қапталған. Ескі оттықтар жұмсақ металл түйреуіштер мен жезден жасалған ыдыс-аяқтардың өрнекті комбинацияларымен безендірілген, көбінесе үстіңгі панельдерде айналар бар. Аяқтар әдетте қаңылтырмен жабылған.

Мабхараның қазіргі заманғы нұсқалары жылтыр қаңылтырдан жасалған. Олар дәстүрлі пішінді сақтағанымен, әдетте айналармен, түсті металдармен безендірілген және биіктігі бірнеше дюймден бірнеше футқа дейінгі әртүрлі өлшемдерде келеді. Бүгінгі таңда мабхараны өндірумен негізінен қолөнершілер айналысады, олардың бірі Сауд Арабиясы корольдігінің солтүстік провинцияларының бірі Хаиль провинциясында тұрады.

Сәулеттік мабхаралар
--------------------

Мабхара сәулетшілерді дәстүрлі мабхара пішінінде ғимараттар салуға шабыттандырды. Мысалы, Жиддадағы бір алаңда кофе құмыраларымен қоршалған мабхара мүсіні бар. Сәулетшілер, мүсіншілер мен суретшілер мабхарларды декоративті пейзаж элементтері ретінде қосқан. Эр-Рияд пен Жиддада үлкен мабхар мүсіндері қоғамдық орындарда орнатылған. Қола мабхарлар Эр-Риядтағы су мұнарасын қоршап тұрған қоғамдық бақтарды безендіреді, ал Джидданың Хамра аймағында үлкен гранит мабхар тұр.

Тағы қараңыз
------------

* Бахур
**«Прогрес»** (ағылш. *Football Club Progrès Niedercorn*) — Люксембургтің Нидеркорн қаласындағы футбол клубы, 1919 жылы құрылған. Қазіргі күнде Люксембург Ұлттық дивизионында (жоғары лига) өнер көрсетеді. Өз алаңындағы ойындары "Йос Хауперт" стадионында өткізеді. 

Біпнеше рет еурокубоктерге қатысқан. 2018/19 жылғы маусымда ғана УЕФА Еуропа лигасының үшінші іріктеу кезеңіне дейін жетті. Осы маусымда Әзірбайжанның "Габала", Мажарстанның "Гонвед" секілді азулы клубтарын тізе бүктірді.

Жетістіктері
------------

### Ұлттық дивизион

* Чемпион (3): 1952/53, 1977/78, 1980/81
* Вице-чемпион (6): 1931/32, 1936/37, 1976/77, 1978/79, 1981/82, 2017/18
* 3-орын (8): 1930/31, 1932/33, 1939/40, 1945/46, 1953/54, 1955/56, 1979/80, 1983/84

### Екінші дивизион

* Чемпион (3): 1967, 1974, 1989/90

### Люксембург кубогы

* Жеңімпаз (4): 1932/33, 1944/45, 1976/77, 1977/78
* Финалист (3): 1945/46, 1955/56, 1979/80

Сілтемелер
----------

* Ресми сайт
* worldfootball.net
* transfermarkt.com
* footballdatabase.eu
* soccerpunter.com
* soccerway.com
* soccer365.ru
* ceroacero.es
**Өсімдіктердің қоректенуі** — өсімдіктің өсіп, дамуы үшін қажетті ішкі және сыртқы метаболизмін қамтамасыз ететін зат алмасу биохимиялық процесс.

Өсімдіктердің көпшілігі фотосинтез үрдісінің арқасында қоректенеді. «Фото» сөзі «жарық», ал «синтез» «қосылу, құрастыру» деген мағыналарды білдіреді. Өсімдіктер өздерінің қоректерін жарықты пайдалана отырып жинақтайды. Фотосинтез жапырақ жапырақ жасушаларының ерекше құрылымында өтеді. Олар хлоропластар деп аталады. Құрамында күн жарығының энергиясын аулайтын жасыл боятек (пигмент) болады. Яғни жапырақ - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі.

Хлоропластар күн көзінен энергияны аулап жатқанда, жапырақтың басқа бөліктері ауадан көмір қышқыл газын сіңіреді. Күн көзі мен көмір қышқыл газы - фотосинтез үшін қажетті екі ингридиент. Үшінші қажетті зат - су. Суды тамыр жеткізеді. Су түтіктердің жүесі бойынша өсімдіктердің барлық мүшелеріне, оның ішінде жапыраққа да жетеді. Міне, енді өсімдікте өзінің қорегін жинақтауға болатын жағдайлардың бәрі бар. Олар күн сәулесінің көмегімен ауадан алған көмір қышқыл газынан ең негізгі қоректік зат - қант пен крахмал түзеді. Жапырақ ішінде қоректік шырын түзіледі. Түзілген қоректік шырын өсімдіктің кез келген мүшесіне жеткізіледі. Фотосинтездің жанама өнімі - газ тәрізді оттегі. Оны өсімдік атмосфераға бөліп шығаратын оттегі Жер планетасындағы тіршілікке негіз болады.
Райкин Аркадий Исаакович (24. 10. 1911 ж. т. Рига)— совет эстрада әртісі, КСРО халық әртисі (1968). 1935 ж. Ленинградтың театр техникумын бітірді. Осындағы Жұмысшы жастар театры мен Ленин Комсомолы атындағы театрда ойнай жүріп, эстрадаға да белсене қатысты. 1939 ж. құрылган Ленинградтың эстрада және миниатюра театрында әуелі әртист болып, кейіннен осы театрдың көркемдік жағын басқарды. Пародияшы ретінде бастаган Райкин өз творчествосының әлеуметтік- сатиралық бағытын күшейте түсті. Ол жаңа өмірдің өркендеуіне кедергі келтіретін жайларды күлдіргі өнері мен қолма-қол, аяусыз әшкерелеп отырады. Райкин театрының спектакльдері қатарында «Дүние жүзін 80 күнде аралау» (1951), «Күлген айып емес» (1953), «Жыл мезгілдері» (1956), «Екі ден елуге дейін» (1961), «Светофор» (1969) т. б. бар. Гастрольдік сапармен шетелдерде (Польша, Болгария, Венгрия, Румыния, Англия т. б.) өнер көр- сетті. 3 орденмен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Дмитриев Ю. Аркадий Райкин, «Театр», 1958, Мі 5; Бейлин А. Аркадий Райкин, [П.—М. 1960].
Халықаралық Будда ғибадатханасы Канаданың британдық Колумбия штатындағы Ричмонд қаласында орналасқан.
Бұл - Халықаралық Буддистер қоғамы басқаратын Қытай будда ғибадатханасы.
Қоғам ресми түрде Махаяна буддизмін үстанады. Ғибадатхананың есігі Теравада буддистерінің бөлімшелеріне және басқа да келушілерге қашанда ашық.

1979 жылы Гонгконгтан келген екі буддист жер және ақша бөліп, Солтүстік Америкадағы Қытай буддист ғибадатханасын салдырды.
Гуан Ченг есімді және тағы бес азамат 1981 жылы Халықаралық Буддистер қоғамын құрды.
Халықаралық Будда ғибадатханасында Бодхисатва мен Будданың бес үлкен мүсіні бар. Будда Шакямунидің мүсіні Солтүстік Америкадағы ең үлкен мүсін.

Ғибадатхана - Солтүстік Америкадағы дәстүрлі қытай үлгісінде салынған көрнекті ғимарат.
Ғибадатхана - Солтүстік Америкадаеы дәстүрлі қытай үлгісінде салынеан көрнекті еимарат.
Халықаралық Будда ғибадатханасының кіреберісінде ағаштар, жасыл төбешіктер және жасанды аңдардың мүсіндері бар.
Халықаралық Қытай ғибадатханасының жобасы Пекиндегі Тыйым салынған қаланың жобасына негізделген.

Халықаралық Будда ғибадатханасының айрықша белгілері - екі деңгейлі шатырын қаптаған алтын тақтайшалар және екі шәкірт алаңы.
Хайуанаттар бағы - Будда Шакямуни өзінің ізбасарларына алғаш дәріс берген жері.
Басты аулада Қытайдың классикалық бааы, лотос гүлдері өсіп түрган тоган, екі отыргыш, жартас көрінісі және тастан жасалган көпір орналасқан.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".
**Патриция Энн Стратигиас** (ағыл.  Patricia Anne Stratigias, 18 желтоқсан, 1975 жылы туған ) — канадалық кәсіби рестлер, модель  және актриса, World Wrestling Federation/Entertainment (WWF/E) рестлингтеріндегі  Триш Стратус (ағыл.. Trish Stratus) атымен шығып. өнер көрсеткені үшін танымал болған. Стартус жеті рет әйелдер арасындағы  WWE чемпион атанды, WWE бір рет хардокрадты чемпионы болды, үш рет «WWE Babe of the Year» атанды. 

Рестлингтегі мансабынан басқа, Стратус журанлдардың қаптарына түсті, реалити-шоуларға қатысты, сонымен қатар қайырымдылқпен айналысты. 2008 жылы ол өзінің жекеменшік «Стратусфера» шоуына тү стті, бұл жерде ол жүргізушінің рөлінде болды. Бағдарлама аясымен Стратус әлемнің түпкір түпкірін аралап, көрермендерді әртүрлі елдердің салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарымен таныстырды. 

2013 жылдың 28 қаңтарында  RAW шығарылымдарында Триш Стратустың WWE даңқты залына қосылғаны жарияланды.

World Wrestling Federation / Entertainment
------------------------------------------

Стратус «T & A» менеджері ретінде және Вал Венис.
Стратус рингта
### Различные появления; Даңқ залы WWE (2007—настоящее время)

Стратус Рестлманияда.

Реслингте
---------

Стратус «Стратусфакцию» өткізуде
### Аяталған қабылдаулары

* *Chick Kick*
* *Stratusfaction*

### Патшалық қабылдаулары

* *Air Canada*
* *Chop*
* *MaTrish* («MaTrish Revolutions»)
* *One-armed neckbreaker slam*
* *Running bulldog*
* *Sharpshooter*
* *Running bulldog*
* *Spinebuster*
* *Springboard sunset flip*
* *Stratusphere*
* *Stratus Splash*
* *Victory roll*
* **Менеджері болған рестлеролер**
	+ Принц Альберт
	+ Курт Энгл
	+ Карлито
	+ Кристиан
	+ Бубба Рэй Дадли
	+ Крис Джерико
	+ Тест
	+ Тайсон Томко
	+ Висцера
	+ Вал Венис
	+ Джефф Харди
	+ Triple H

Титулдары мен жетістіктерң
--------------------------

Триш Стратус титулмен
* **Diva Dirt**

* Diva Dirt Legacy Award (2010, первая)

* **Fighting Spirit magazine**

* Double X Award (2006)
* Three Degrees Award (2006)

* **Pro Wrestling Illustrated**

* PWI Жыл әйелі (2002, 2003, 2005, 2006)
* PWI Онжылдық әйелі (2000—2009)

Дереккөздер
-----------



1. 1 2 3 4  *Anderson, Steve*. 40 fast facts: Trish Stratus, *Wrestling Digest* (February 2002). Тексерілді 26 тамыздың 2007.
2. ↑  Diva Dirt to Honor Trish Stratus with First Ever ‘Legacy Award’.  Diva Dirt (24 қараша 2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 ақпан 2012. Тексерілді, 26 қаңтар 2011.
3. ↑  Legacy Award exclusive look at the award.  Diva Dirt (26 қаңтар 2011). Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 ақпан 2012. Тексерілді, 26 қаңтар 2011.
4. ↑  Pro Wrestling Illustrated Award Winners - Woman of the Year.  Wrestling Information Archive. Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 наурыз 2006.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 26 тамыз 2007.
5. ↑  Pro Wrestling Illustrated Award Winners - Decade winners.  Wrestling Information Archive. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 ақпан 2010.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 26 тамыз 2007.
**Karen Marie Ørsted**, MØ (мю) деген атымен көбірек танымал — Данияның әншісі және ән авторы. Ол өзінің музыкалық өмірін 2006 жылы бастады. 2013 жылы Карен өзінің ең бірінші мини-альбомы «Bikini Daze»-ды шығарды, 2014 жылы толық студиялық «No Mythologies To Follow» атты альбомын шығарды және бұл альбом оған атақ-даңқ әкелді. 2014 жылы қарашада MØ «Danish Music Awards» премиясында 4 бірдей номинацияға ие болды: «жыл жарылысы», «жыл жазбасы», «жылдың ең үздік артісі» және «жыл клипі».

Мансап
------

(2015)
MØ және оның досы Джозефин Стракман 2007 жылы MOR атты панк-дуэт құрды. Осыдан кейін олар 2009 және 2011 жылдары екі мини-альбом жазды: «Fisse I Dit Fjæ»s және «Vanvidstimer». MOR дуэті 2012 жылы ыдырап кетті.

2012: Bikini Daze және No Mythologies to Follow

2013 жылы MØ өзінің дебютты «Glass» сиглін шығарды. Ал жазда оның тағы екі туындысы пайда болды: «Pilgrim» и «Maiden».2013 жылы 18 қазанда MØ өзінің төрт альбомы құрамына кірген ( «XXX88», «Never Wanna Know», «Dark Night» и «Freedom #1») «Bikini Daze» атты мини-альбомын шығарды.