recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Эстебан Матиас Камбьяссо Дело** (ис. *Esteban Matías Cambiasso Deleau*; 18 тамыз 1980 жыл, Буэнос-Айрес, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы.

Мансабы
-------

### Клубтық

"Аргентинос Хуниорс" клубының түлегі. 1998 жылы 18 жасында "Реал Мадрид" клубына келіп қосылды. Бірақ негізгі құрам ойыншысына айналу үшін көп уақыт керек еді, сол себепті отанындағы "Индепендьенте", "Ривер Плейт" клубтарына жалға берілді. Ол жақта олжасыз болмады: 2001 жылы "Ривер Плейт" сапында Аргентина чемпионы атанды.

2002 жылы "Реалға" оралғанымен, кіл жұлдыздардан тағы да негізгі құрам орны босамады. 2004 жылы жазда "Интерге" ауысты. "Интер" сапында клубтық деңгейдегі жүлделердің бәрін ұтып алып, 2014 жылы ғана "Лестер Ситиге" ауысты.

2015-17 жылдары Грекияның "Олимпиакос" клубында ойнады. 

2017 жылы 8 қыркүйекте карьерасын аяқтады.

### Ұлттық құрама

Ұлттық құрама сапында 2000 жылы 20 желтоқсанда Мексикаға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2005 жылы Конфедерациялар кубогына, 2006 жылы әлем чемпионатына қатысты. 2006 жылғы әлем чемпионатының ширек финалында Германиямен ойында пенальтилер сериясында өз мүмкіндігін мүлт жіберді, нәтижесінде Аргентина 2:4 есебіиен ұтылып қалды. 

2007 жылғы Америка кубогында күміс жүлдегер атанды.

2011 жылы да Америка кубогына қатысты.

Жетістіктері
------------

### Командалық

Ривер Плейт

* Аргентина чемпионы: 2002

Реал Мадрид

* УЕФА суперкубогы: 2002
* Құрлықаралық кубок: 2002
* Испания чемпионы: 2003
* Испания суперкубогы: 2003

Интернационале

* Италия чемпионы: 2006, 2007, 2008, 2009, 2010
* Италия кубогы: 2005, 2006, 2010, 2011
* Италия суперкубогы: 2005, 2006, 2010
* Чемпиондар лигасы: 2009/2010
* Клубтар әлем чемпионаты: 2010

Олимпиакос (Пирей)

* Грекия чемпионы: 2015/16, 2016/17

Аргентина

* Оңтүстік Америка чемпионы U-19: 1997, 1999
* Америка чемпионы U-20: 1997

### Жеке

* «Интердің» үздік футболшысы: 2005, 2006.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Қазақстан аграрлық партиясы** – қоғамдық-саяси ұйым. Құрылтай съезі 1999 жылы 6 қаңтарда Астана қаласында өтті. Съезде партия жарғысы мен бағдарламасы қабылданды, төрағасы болып Р.Мадинов сайланды. 1999 жылғы 16 наурызда Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде тіркелген. Партия ауыл тұрғындары мен аграрлық сала жұмысшыларының әлеуметтік, мәдени, азаматтық, саяси, экономикалық құқықтары мен мүдделерін қорғау, Қазақстан мемлекеттігін нығайтуға ықпал жасауды мақсат етеді. Қазақстан аграрлық партиясын негізінен ауыл шаруашылығы еңбекшілері, фермерлер, жеке қожалықтар, ауылдық кооперативтер мен бірлестіктер құрайды. 1999 жылы Парламент сайлауында партия 7%-дық межеден өтіп, Парламент Мәжілісінде 2 депутаттық орын алды. Қазақстан аграрлық партиясының парламентте 11 депутаттан тұратын тобы бар. Партияның баспасөз органы – "Мерей" журналы мен "Аграрлық Қазақстан" газеті болып табылады. Қазақстанның барлық облыстарында және Астана мен Алматы қалаларында өкілдіктері қызмет жасайды. Қазақстан Республикасының 2002 жылы 15 шілдеде қабылданған "Саяси партиялар туралы" Заңына сәйкес 2003 жылы 6 наурызда Әділет министрлігінде қайта тіркеуден өтті. Партияның 90 мыңнан астам мүшесі бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том
A.
**«Қазақстан»** – газет. 

1911 жылғы 10 наурыздан 1913 жылғы шілдеге дейін Орда қаласында, 1913 жылғы 15 қарашадан жыл аяғына дейін Оралда шығып тұрған. Мақалалар қазақ, орыс, татар тілінде жарияланған. Газет демократиялық бағыт ұстанды. 

*"Қазақстан"* 1913 жылы *"Құрмет иесі оқушыларымызға"* деген мақаласында (№1, 27 қаңтар) көрсетілгендей, қаржы мұқтаждығынан, 18 саны шыққаннан кейін жабылған. *"Айқап"* журналымен пікірталасқа барғанымен, түп мақсаттарының бір екенін түсіне білген.

Негізінен отырықшылық, оқу-ағарту, өнер-білім, мәдениет, тұтынушылар коперациясын құру мәселелерін көтерген. Редакторы - Елеусін Бұйрин. Газет білім, мәдениет, отырықшылық мәселесін жиі қозғаған. Мұнда Е.Бұйрин, Б.Қаратаев, Ғ.Қараш, Ш.Бөкейұлы, Ғ.Мұсағалиев, А.Мәметов, Ғ.Көпжасаров т.б.-лардың мақалалары жарияланған. Бұл газет те ұлттың оянуына, саяси қозғалыстарға жіті қарауына себепші болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9
2. ↑  «Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7
3. ↑  Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8
**Дуэйн Майкл Картер** (ағылш. *Dwayne Michael Carter, Jr.*; 27 қыркүйек 1982 жыл, АҚШ Луизиана штаты), Лил Уэйн атымен танымал (ағылш. *Lil Wayne*) — американдық рэпер. Hot Boys тобының құрамында болып,Latreia School Records студиясының құрамымен шығады.

Өмірбаяны
---------

Lil Wayne (Лил Уейн) американың атақты реперлерінің бірі. Толық аты Дуэйн Майкл Картер-кіші.(Dwayne Michael Carter, Jr) 1982 жылы 27 қыркүйекте дүниеге келген. Cash Money Records коллективтік аудиостудионың мүшесі. Алғашқы альбомы Get It How U 1997 жылы шыққан. Wayne 11 жасында Брайана Вильямсатың (Cash Money Records) лейблына кіреді.
2010 жылы 2 наурыз күні Дуэйн 1 жылға түрмеге қамалады, рұқсатсыз қару ұстағаны үшін. 2010 жылы 4 қараша күні өзін жақсы ұстағаны үшін мерзімінен бұрын оны босатады.
Өнер жолына 1998 жылы келеді. Ол Hot Boys тобын ашады. Hot Boys тобының ең үздік альбомы (Get It How You Live) жылдың ең үздік рэп альбомы атағын алады.
2008 жылы Уейннің «Lollipop» әні жылдың үздік рэп әуендеріне кіреді, және осы жылы Tha Carter III атты альбомы АҚШ-та сатылымның 1 аптасында миллионан артық данасы сатылады.
2011 жылы Лил Уейннің Tha Carter IV атты жаңа музыкалық альбомы шығады. Бұл альбом Уейнге жақсы табыс әкеледі. Сатылымның бірінші айында дүние жүзі бойынша альбомның 10 миллинға жуық данасы сатылады. Бұл альбом Мульти Патинум атағын алады.
Lil Wayne-Эминем, Бруно Марс, Мадонна, Шакира, Энрике Иглесиас, Дженифер Лопес, Ники Минаж, Крис Браун, Джей Шон т.б атақты әншілермен бірге жұмыс жасаған.

Фильмдерге түсуі
----------------

* 2000 — Baller Blockin
* 2001 — Phat Colim
* 2007 — Who’s Your Caddy?
* 2009 — Lil Wayne Tha Carter Documentary
* 2009 — Hurricane Season

Дискография
-----------

 **Hot Boys** құрамында

* 1997 — Get It How You Live
* 1998 — Guerrilla Warfare
* 2003 — Let Em Burn

### Студиялық альбомдар

**Жеке**

* *Tha Block Is Hot* (1999)
* *Lights Out* (2000)
* *500 Degreez* (2002)
* *Tha Carter* (2004)
* *Tha Carter II* (2005)
* *Tha Carter III* (2008)
* *Rebirth* (2010)
* *I Am Not a Human Being* (2010)
* *Tha Carter IV* (2011)
* *I Am Not a Human Being II* (2013)
* *Free Weezy Album* (2015)
* *Tha Carter V* (2018)
* *Funeral* (2020)

**Біріккен**

* 2006 — Like Father, Like Son (с Birdman)
* 2010 — We Are Young Money (с Young Money)
* 2013 — Rich Gang (с Rich Gang)
* 2014 — Rise Of An Empire (с Young Money)

**Араласқан**

* 2003 — Da Drought
* 2003 — SQ1-SQ7 (with The Sqad)
* 2004 — Da Drought 2
* 2004 — The Prefix
* 2005 — The Suffix
* 2006 — Dedication
* 2006 — Blow (with Juelz Santana)
* 2006 — Dedication 2
* 2007 — Da Drought 3
* 2008 — Dedication 3
* 2009 — No Ceilings
* 2011 — Sorry 4 The Wait
* 2012 — Dedication 4
* 2013 — Dedication 5
* 2015 — Sorry 4 The Wait 2

Дереккөздер
-----------
Афродита, Эрот және Пан
**Афродита**  — ежелгі грек мифологиясындағы махаббат пен сұлулық пірі, Зевстің қызы. Мінезі мен шығу тегі жағынан шығыстық Аштартқа (Астартаға) жақын. Афродита түрліше аталған. Римдіктер оны Шолпан (Венера) деп пайымдаған. Афродитаның көне замандағы мүсіндерінен неғұрлым белгілілері: Лудовизи тағының бедері (біздің заманымыздан бұрын 5 ғасыр.), Алкамен Афродитасы (біздің заманымыздан бұрын 5 ғасыр), Праксительдің Афродита Книдскаясы (біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырдың ортасы), Медичи Афродитасы (біздің заманымыздан бұрын 3 ғасыр). Афродита (Шолпан) Милосская (біздің заманымыздан бұрын 3 — 2 ғасыр), Афродита Таврическая (біздің заманымыздан бұрын 3 ғасыр, Ленинградтағы Эрмитажда сақтаулы).

Дереккөздер
-----------

Қазақ энциклопедиясы
Афроевразия мен тиесілі аралдар
**Афроевразия** (кейде **Афразия** немесе **Еврафразия**) — Африка мен Еуразия материктерін қосатын (Еуразия сондай-ақ Азия мен Еуропаға бөлінеді) жер бетіндегі суперконтинент және жер сілемі. Ауданы 84,980,532 шаршы шақырымға жетеді. Шамамен 5,7 миллиард адам немесе әлем халқының 85% мекендейді. Ол сондай-ақ, Жаңа әлем деп аталатын Америкаға қарсы Ескі Әлем деп аталады.

Афроевразия континенті сэр Хэлфорд Джон Маккиндердің «Тарихтың географиялық осі» мақаласында ұсынған *Дүниежүзілік арал* деген атаумен де айтылған. Терминнің аясына материктен тыс аралдар мен архипелагтар кірмейді.

Геологиясы
----------

Геологияда Африка Еуропамен соқтығысқан кезде Афроеуразия суперконтинент болады деп есептеледі. Жалпы, Африка Суэц каналы салынбай тұрып Еуразиямен жалғанып тұрған болатын. Қосылу 600 000 жылдан соң Испанияның оңтүстік нүктесі Африкаға жеткенде болады деп күтілуде. Солай болған жағдайда Жерорта теңізі Атлант мұхитынан оқшауланады. Африка мен Еуропаның түпкілікті бірігуі 70 млн жылдан соң Жерорта теңізі аймағын бітеп, Альпіге қосымша жаңа тау тізбегі құрылған кезде болады.

Бөліну
------

Афроеуразияны, әдетте, Суэц каналы бойында Африка мен Еуразияға бөледі, ал Еуразияны Орал мен Кавказ таулары арқылы Еуропа мен Азияға бөледі.

Неміс сәулетшісі Герман Зёргель Гибралтар бұғазын гидроэлектрлі бөгетпен бөгеп, екінші кішкенелеу бөгетпен Дарданелл бұғазын бөгеуді ұсынған болатын. Нәтижесінде Жерорта теңізіндегі су деңгейі төмендеп, Еуропа мен Африка бір құрлықты - «Атлантропаны» құрушы еді.

Сілтеме
-------

* «АТЛАНТРОПА» ПРОЕКТТІ (архивтелінген)
**Сриниваса Раманужан** (там. *சீனிவாச இராமானுசன்*; ағылш. *Srinivasa Ramanujan*, 22 желтоқсан 1887 — 26 сәуіз 1920) - әйгілі үнді математигі. Раманужан ешқандай білімі жоқ, оқу-тоқусыз болса да өз бетімен математикаға құлшыныс танытып үлкен жетістіктерке жеткен. Ол сандар теориясына, соның ішінде p(n) жіктеуін асимптотикасын тауып (Годфри Хардимен бірлесіп), зор үлес қосқан.

1887 жылы Үндістанның оңтүстігінде брахмандар отбасында дүниеге келген. Анасы өте діншіл, баласын да солай тәрбиелеген. 

Мектеп те ақ оның ерекше дарыны көріне бастайды. Мадраса қаласында бір студент оған тригонометриядан кітапша берген. Соны оқып шыққан Раманужан 14 жасында Эйлердің синустар мен косинустар формуласын тапқан.

16 жасында екі томдық математик Джордж Шубриж Карраның «Таза және қолданбалы математиканың элементар нәтижелері жинағы» атты кітабы оның қолына түседі. Ширек ғасырдай бұрын жазылған бұл еңбекті еш ЖОО бітірмеген не математиктер қоғымен араласпайтын жас (кейінірек Раманужан жетістіктеріне байланысты бұл кітапты математиктер қайта талдайды) Раманужан ерекше ынтамен оқып кетеді. Онда 6165 теоремалар мен формулалар еш дәлел дәйексіз дерлік келтірілген. Осылайша Раманужанның өзіндік ойлау, математикалық көзғарас қалыптасады. 

Раманужан өз айтуы бойынша Бойындағы күш, сезім оны құдайды тануға әкелді, ал құдай оған шексіз талант пен шексіз дүниенің есебін шығару үшін сандар берді. 

Ол ең бірінші болып жұмысын қаржы бөлімінен бастайды. Сонда жүріп жазған дүниелерін жинақтап Үндістанға белгілі-ау деген ғалымдарға көрсетіп, бір шешімін тапқысы келгенімен, нәтиже болмайды. 
Алғашқы хатын 1913 жылы Кембридж университетінің профессоры Годфри Хардиге жазады. 
Қолына түскен хатты оқып шыққан, профессор Г.Харди таң қалысын жасыра алмайды. Іштей басқа бір құрлықта өмір сүріп жатқан үндіс үшін іш жібіткісі де келген жоқ. Бірақ хаттағы формулалар кімді болмасын ойландыратын еді. Өйткені әлі ғылымда жоқ дүниені ашу, жаңалық әкелу ғалам үшін қайталанбас құбылыс еді. 
Харди «бұл формулаларды өтірік дейін десем ешкімнің соны ойлап табуға қиялы жетпеуші еді» деп Раманужанды тез арада университетке алдырғысы келді. 
Білімі толық емес, санасында сенген сандары ғана бар Рамануджан әлемге аты әйгілі, еуропаның ең беделді математигі, профессор Г. Хардимен жүзбе-жүз кездесіп қол алысты. 
Мұнда Рамануджан тек қана өзінің жазған, миына симай кеткен есептерінің белгілі бір кітапта не бір мақалада жарық көргенін қалады.

Тағы қараңыз
------------

* Раманужан сыйлығы

Кинода
------

Келесі фильмдерде бас кейіпкерлер математик Раманужанды сомдайды:

* «Раманужан» (Ramanujan; 2014) Үндістан;
* «Шексіздікті таныған адам» (The Man Who Knew Infinity; 2015) Ұлыбритания

Сыртқы сілтеме
--------------

*
**Тарбағатай халық театры** - драмалық әуесқойлар ұжымы. Шығыс Қазақстан облысының Тарбағатай ауданындағы Ақжар Мәдениет үйі жанынан 1955 ж. ұйымдастырылды, 1962 ж. оған халық театры атағы берілді. Көркемдік жетекшілері Н.Смағүлова, С.Дөңесбаев болды. Т. х. т. ұжымы 1963 ж. Мәскеудің Кремль театрында өнер көрсетті. Оның репертуарынан Қ. Сатыбалдиннің *"Текке кеткен еті"*, С.Дүршіновтің *"Тірі өлігі"*, Е.Домбаевтың *"Жоғалған адамы"*, Б.Тоғысбаевтың *"Жалын еді жүрегі"*, С. Жүнісовтің *"Жаралы гүлдері"*, М.Хасеновтің *"Тергеушісі"* т.б. қаламгерлердің драмалық шығармалары орын алды. Республиқалық халық театрлары байқауының лауреаты (1963,1978,1981).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**Селке**, *Селкен* – Жетісу (Жоңғар) Алатауының оңтүстік-шығыс сілемдерінде орналасқан асу.

Географиялық орны
-----------------

Жетісу облысы Алакөл ауданы жерінде, Қытай мен Қазақстан арасындағы шекараны бойлай жатқан Сарықора тауынан өтетін жол.

Жер бедері
----------

Биіктігі 2552 м. Селкеден маусым-қазан айларында асып өтуге болады. Асу баурайынан Сарышілде өзені бастау алады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Палеозой эрасының екінші жартысында болған герцин тау жасалу кезеңінде қалыптасқан. Кристалдық жыныстар плейстоцен және төрттік кезеңнің шөгінділерімен жабылған.

Өсімдігі
--------

Селкеде шырша мен самырсын, қайың, көктерек пен ақтерек өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Сеул телемұнарасы**, ресми түрде **YTN Seoul Tower**, көбінесе **Намсан Мұнарасы** немесе **Мұнара N** ретінде танымал—Оңтүстік Корея,Сеул қаласының орталығындағы Намсан тауында орналасқан телевизиялық және қарау мұнарасы. Биіктігі 236 метрге жететін Сеул қаласының ең биік мұнарасы. Мұнара 1971 жылы салынған,Сонымен қатар Сеул телемұнарасы Кореядағы ең алғашқы Сеулдегі теле және радио хабарларды қамтамасыз ететін радиотолқынды мұнара болып табылады. Қазіргі уақытта мұнара KBS, MBC және SBS сияқты кореялық СМИ үшін сигнал таратады.

Тарихы
------

1969 жылы басталған мұнараның құрылысына жалпы 2,5 миллиард теңге жұмсалды. Жұртшылық үшін аталған мұнара 1980 жылы ашылды. Сеул телемұнарасының құрылысы 1971 жылдың 3 желтоқсанында аяқталды,дәл сол сәтте мұнара іші ешқандай жабдықтармен қамтамасыз етілмеген еді.1975 жылдың тамыз айында мұнараның үшінші қаабатында көрук алаңы,музей,ашық холл, кәдесыйлар дүкені және т,б пайда болды. Бірақ, мұнараның құрылысы аяқталғанына қарамастан көрі алаңы жұртшылыққа 1980 жылдың 15 қазанына дейін жабық болды. Мұнара ашылғаннан кейін Сеул қаласының мақтанышына айналды. Мұнараның негізгі биіктігі-236,7 метр, бірақ таудың арқасында оның жалпы біктігі теңіз деңгейінен алғанда-479,7 метрді құрайды.   

Мұнара бастапқа иесі **CJ Corporation** конгломеретымен біріктілгенде қайта аталды (мұнараның ресми атауы **CJ Seoul Tower**). Ол **Намсан мұнарасы** және **Сеул мұнарасы** деп те танымал болған. Бұл алғашқы Кореядаға раиотолқында мұнара болып табылады, сонымен қатар бұл мұнара **KBS, MBC, SBS TV, FM, КПБ, TBS, CBS,** және **BBS FM** арналарына антенна-таратқыш болып табылады.

Көрнекті орындары
-----------------

Мұнараға жету үшін келушілер кабельдік автокөлік арқылы Намсан арқан жолымен тауға шығады. Мұнара ұлттық маңызы бар архитектуралық ескерткіш және қала пейзажының бір бөлігі болып табылады. Жыл сайын мұнара мыңға жуық жергілікті халықты жәнеде шетелдік туристерді өзіне тартады,әсіресе түнде. Жыл сайын шамамен 8,4 млн адам Сеул мҰнарасын тамашалауға келеді. Сеул телемұнарасы негізгі үш бөлікке бөлінген: **Лобби N, Плаза N** және **Мұнара N**. **Плаза N** екі қабатты қамтиды,ал **Мұнара N** — төрт.  

**Лобби N**-де кәдесыйлар дүкені,мұражай,бар,ақпараттық стендтер,кафе және көру алаңына шығу есігі орналасқан. Бірінші қабатта билет кассасы, терраса, кәдесый дүкеі және кафе бар. Екінші қабатта Place Dining итальян мейрамханасы және терраса бар, дәл осы терассалардан «махаббат құлыптарын» табуға болады. **Мұнара N**-де төрт қабат: 1F, 2F, 3F және 5F (Кореяда көбінесе төртінші қабат деген жоқ). Мұнарада 4 көру алаңы бар (4-шы көру алаңында мейрамхана бар, онда әрбір 48 минут сайын бір ақша айналымы жасалады), сонымен қатар кәдесыйлар дүкені және екі мейманхана бар. Жоғарыдан Сеулдің көп бөлігін көруге болады,мұнара оқырмандар мен туристтердің берген бағаларына байланысты әлемдегі 500 көрнекті орындардың қатарына қосылды.

Дереккөз
--------

Сеульская Телебашня ВИКИПЕДИЯ
**Сеул Ұлттық Университеті** – Сеулде орналасқан Оңтүстік Кореядағы ең танмымал, ірі университет. Университеттің ресми атауы 1949 жылдың аяғына дейін корейше Куннип Соуль Тэхаккё деп аталып келді. Қазір Соуль Тэхаккё («Сеул Университеті») болып қысқарды.

Тарихы
------

Университет 1946 жылы 22 тамызда Сеулдегі 10-нан астам кішігірім оқу орындарының (соның ішінде Кэйдзё Императорлық университеті бар) бірігуі нәтижесінен құрылады. Оқу орнының тұңғыш ректоры – Гарри Анстед.

Университеттің заң факультеті Кёнсон Университетінің заң факультеті мен Кёнсон заң колледжінің (경성법학전문학교) бірігуі нәтижесінде құрылды.

Екінші ректор 1947 жылдың қазан айынан бастап қызмет еткен Ли Чхун Хо (이춘호, 李春昊) болды.

1950 жылдың қыркүйегінде университет құрамына Сеул фармацевтикалық колледжі (서울약학대학) кіріп, фармацевтикалық факультетке айналды. Бұған дейін ол жеке оқу орны болған.

Корея соғысы кезінде университет Пусандағы елдің бірнеше басқа университеттерімен уақытша біріктірілді.

Бастапқыда негізгі кампус Чонногу округіндегі Тэханно қаласында (Университет көшесі) орналасқан. 1975 жылы кейбір факультеттер Кванакку округінде орналасқан кампусқа көшті. Чонногудағы ескі кампустың аумағында қазір медициналық, стоматологиялық факультеттер және мейірбике ісі факультеті орналасқан.

Рейтинг
-------

Сеул Ұлттық Университеті 2006 жылы әлем рейтингісі бойынша 63-орынды, 2007 жылы – 51-орынды, 2008 жылы – 50-орынды, 2009 жылы – 47-орынды, 2010 жылы – 50-орынды иеленді.

Дереккөздер
-----------
**"Сеңгір" аңызы** - тарихи аңыз. Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай, Зайсан өңіріндегі жер атауына байланысты туындаған. Ел аузында сакталған аңызда қалмақ батыры Шаған 80 күнге созылған атақты Шорға ұрысында қолға түсіп қазақ батыры Дәулетбайдың одан не тілегі бар екенін сүрағанда қалмақ батыры осы жолы босатуын, ұрыс даласында өлуге мүмкіндік беруін өтінгендігі айтылады. Содан бұл тілек орындалады да, Шаған өгізге мініп қашады. Дәулетбай батыр көз көрімге
дейін Шағанды қудырмайды. Қуғыншыл ар біраздан кейін шығады. Шаған қалың нуға кіргеннен кейін
қуғыншылар тосылып қалыпты да, біріне-бірі "сен кір, жоқ, сен кір" деп жүрексініпті. Осыдан бұл жер Сеңгір аталып кеткен екен деседі. Шығыс
Қазақстан мемлекеттік университеті қазақ әдебиеті
кафедрасының фольклорлық экспедициясы бұл аңызды Тарбағатай қазақтарынан жазып алған. Аңыздың бірнеше нұсқасы бар. Қолжазба нұсқасы аталған оқу орнының қазақ әдебиеті кафедрасының арнайы қоры мен Әдебиет және өнер институтының қолжазба және мәтінтану бөлімінде сақтаулы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Сеңгір таулары** (ағылш. *Rocky Mountaіns*) — Солтүстік Американың батысындағы (Канада және АҚШ жерінде) тау жүйесі. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 3200 км-ге созылған, ені 700 км-дей. Солтүстік Америкадағы Кордильераның шығыс бөлігін құрайды.

Жер бедері
----------

Көптеген шыңдарының биіктігі 3500 м-ден (Колумбия тауы]], 3747 м; Робсон, 3954 м) асады. Ең биік жері — Элберт тауы (4399 м). Тынық және Атлант мұхиттары алабының суайырығын құрайды. Сеңгір таулардан Миссури, Колорадо, Рио-Гранде, Снейк, Арканзас, т.б. өзендері басталады.

Геологиялық құрылымы, пайдалы қазбалары
---------------------------------------

Сеңгір таулар Ларамий қатпарлығы кезеңінде (бордың аяғы — палеоген) қалыптасып, кейіннен жаңа көтерілімге ұшыраған. Молибден, мыс, алтын, күміс, полиметалл, мұнай, тас көмір кендері шоғырланған. Гейзерлер мен термалды бұлақтар бар.

Өсімдігі
--------

Солтүстік беткейлерінде тайгалық орман, оңтүстігінде қарағайлы орман басым. Ормандардың жоғарғы шекарасының биіктігі 1500 м-ден (солтүстік) 3600 м-ге (оңтүстік) дейін, одан жоғары — альпі шалғыны мен мәңгі қар, мұз тараған. Аңғарлары — дала мен шөлейт. Ірі ұлттық саябақтары: Джаспер, Банф, Йохо (Канадада), Йеллоустон, Роки-Маунтин (АҚШ-та).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Скалистые горы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
**Мұрат Шаймаран** – 1969 жылы 13 қарашада ҚХР-дың Үрімжі қаласында дүниеге келген. Белгілі ақын, ұстаз

Өмірбаяны
---------

1969 жылы дүниеге келген. 1988 жылдан 1993 жылға дейін ҚХР, ШҰАР Іле педагогикалық институтының қазақ тілі - әдебиеті факультетінде оқыған. 1993 жылы ҚХР, ШҰАР «Күйтін газетінде» бас редактор болып қызмет атқарған. 1996 жылдан 1998-ші жылға дейін ҚХР, Нәнжин қаласында Қытай Халық университетінің журналистика институтында(сырттай) магистрант бөлімінде оқыған. 2000 жылы ҚХР, ШҰАР журналистер одағы тарапынан «Үздік әдеби редактор» мәртебесіне ие болған. 2004 жылы атамекені - Қазақстанға бір жола қоныс аударған. Шаймаран Мұрат 2006 жылдан әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде журналистика факультеті халықаралық журналистика кафдрасында оқытушы, 2008 жылдан 2010 жылға дейін факультет деканының тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары болып қызмет атқарды.

Шығармашылығы
-------------

Мұрат Шаймаран – қазақ поэзиясына өзгеше болмыспен келіп, қолтаңбасын қалдырған белгілі ақын. "Түнгі сарын" деп аталатын жыр кітабының авторы.

Дереккөздер
-----------

1. Shaimaran.kz Мұрағатталған 27 ақпанның 2021 жылы. Ақынның авторлық сайты
2. Сұлулық пен суреткерлік Мұрағатталған 29 қарашаның 2014 жылы.
**Дельфин** немесе **Баттерфляй** (ағылш. *butterfly* — «көбелек») — жүзудің техникалық жағынан ең қиындарының және шаршататын түрлерінің бірі. 

  

Дененің сол және оң жақ бөлігі бір уақытта симметриалық қозғалыс жасайтын (қолдар жүзгіштің денесін судың үстіне көтеретін кең және мықты есулер жасаса, аяқтары мен жамбасы толқын тәріздес қимыл жасайды) ішпен жүзу стилі. Баттерфляй — жүзудің ең қиын стилдерінің бірі және жылдамдық жағынан крольден кейін екінші орышда тұр.

* 
*

Стильдің тарихы
---------------

Алғашында жүзудің тек 3 стилі болған. Олар: еркін стиль, брасс және арқамен жүзу. Баттерфляй брассты жетілдіру кезінде пайда болған. Қолдар судың бетінде зымырай бастады, сол себептен жүзгіштің қозғалысы жылдамдады. Кейін аяқтардың қозғалысын да көбірек табиғиға ұқсатты.

Жүзу техникасы
--------------

Баттерфляйда жұрыс техника ерекше маңызды. Кроль, шалқалай жүзу мен брассқа қарағанда баттерфляйда жақсы жылдамдықты тек физикалық күш арқылы қол жеткізу мүмкін емес. Көп адамдар бар қиындық бұл стильді үйренуде жатыр деп ойлайды. Бастаушылар үшін басты қиындық екі қолын бір уақытта судың үстінде қайтару мен барлық денесін бастапқы позицияға келтіру, сонымен қатар бір уақыттағы деммен жүзу.

Техника қол мен аяқтың синхронды қозғалысынан тұрады. Мұндағы негізі рөлді дененің толқын тәріздес қозғалысы орындайды. Бастапқы позицияда жүзгіш суда қарнымен жатады, қолдары алға созылған, ал аяқтары артқа қарай созылған.

Дереккөздер
-----------

Сілтемелер
----------

* Баттерфляймен жүзу туралы Дженни Томпсонмен
* Иллюстрациясы бар басшылық
* Жүзу техникасы видеосымен
* Жүзудің нормативтері бар кесте(қолжетпейтін сілтеме)
* техникалы иллюстрация Мұрағатталған 25 наурыздың 2013 жылы.
* Баттерфляймен жүзудің 3D модельдері
* Баттерфляймен жүзу техникасы видеосымен Мұрағатталған 17 тамыздың 2011 жылы.
* Баттерфляймен жүзу техникасы иллюстрацияларымен
* Баттерфляймен жүзу туралы видео Мұрағатталған 30 мамырдың 2013 жылы.
* Баттерфляймен жүзу техникасы видеосымен Мұрағатталған 22 маусымның 2013 жылы.
Рауан Исалиев
**Рауан Исалиев** (13 мамыр, 1988 жыл, Орал қаласы)— Қазақстан допты хоккей ұлттық құрамасы мүшесі, Орал допты хоккейінің түлегі, шабуылшы-жартылай қорғаушы, бойы - 181 см. 

2011-2012 жылғы маусымның қорытындысы бойынша Ресей чемпионатының суперлигасында өнер көрсететін Нижний Новгородтың «Старт» командасының үздік ойыншысы атанды. Қазақстан ұлттық құрамасын Алматыда өткен 2011 жылғы әлем чемпионатында капитан ретінде айдынға бастап шығып, қола жүлдегер атанған. "Старт" командасының бас бапкері Алексей Дьяковтың сөзіне қарағанда, Рауан енді өзіне әлдеқайда жақсы жағдай жасағалы отырған Новосібір қаласына жол тартып, суперлигада 6-орынды иеленген "Сибсельмаштың" намысын қорғамақшы.

Спорттық мансабы
----------------

«Ақжайық» (2002-2008), «Водник» (2008-2009). Ресей жоғарғы лигада 19 матч ойнап 12 доп салған. Ресей кубогында 12 матч ойнап 4 доп салған. Ресей біріншілігінде бірінші лигада «Ақжайық» сапында алты маусымда 67 гол соқты. Қазақстан құрамында 17 матчта 13 доп соқты. Ресей Федерациясы сыйлығы үшін бірінші лига турнирінде жеңімпаз (2007). 2011 жылғы Қысқы Азия ойындары чемпионы, әрі үздік шабуылшысы.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* РАУАН ИСАЛИЕВ: НЕ ЧУВСТВУЮ СЕБЯ ЛЕГИОНЕРОМ(қолжетпейтін сілтеме)
**Рауан Бейсенұлы** - театр артисті. Ол 1996-1999 жылдары Мұқан Төлебаев атындағы саз колледждің «Театр өнері» бөлімін профессор Д.Тұранқұлованың класына қабылданды. Актер шеберлігі, сахна тілі пәндерінен профессор М.С. Омарбаева, А. Айтибаев, аға оқытушы М. Алепаровадан дәріс алды.  

2001 жылдан бастап «Дариға-ай» жастар театрына қабылданды. Қазіргі кезде ол Қазақстан Театр қайраткерлері Одағының мүшесі.  

* *Сахнада ойнаған негізгі рольдері:*

* Д. Исабеков «Есепшот, домино және түйетауық» - Ботбай;

* М. Шаханов «Танакөз» - Мұрат;

* Ж.Б. Мольер «Сараң» - Вальер, Ансельм;

* М. Хасенов «Пай, пай, жас жұбайлар-ай» - Багратион;

* Г. Горин «Ұмытыңдар Геростратты» - Тисоферн; К. Тоқаев «Солдат кетті соғысқа» - Власов;

* Шыңғыс Айтматов «Ақ кеме» - Оразқұл;

* Р. Куни «№99» - Ричард Уилли;

* Уильям Шекспир «Ромео және Джульетта» - Капулетти;

* Р. Киплинг «Алаулаған қызыл гүл» - Балу;

* Р. Кунидің «№99» спекталіндегі - Ричард Уиллидің

* М. Рахимжанов «Әміре – аяқталмаған ән» - театр директоры, Губком өкілі

* Ә.Тауасаров «Махаббат аралы» - Орманшы.

Сатиралық образдарды сәтті шығарғаны үшін Республикалық «Тазша бала» байқауында лауреат атанды. Д. Исабековтың «Есепшот, түйетауық, домино» спектакліндегі Ботбай образы ерекше сатиралық сарказммен, әжуа мысқылмен шебер жасалған. 2013 жылы Әміре Қашаубаевтың 125 жылдығы қарсаңында Астана қалалық Тілдерді дамыту басқармасының алғыс хатымен, Бүкіләлемдік театр күніне орай театр әкімшілігінің мақтау қағазымен марапатталды. 2014 жылы Халықаралық театр күні қарсаңында «Ең үздік ер адам ролі» номинациясы бойынша Облыстық мәдениет басқармасының дипломымен марапатталды.   

Кәсіби шеберлігін жетілдіру мақсатында актер, режиссер, Қазақстанның халық әртісі Тұңғышбай Жаманқұлов, профессор Дариға Тұранқұлқызы, белгілі режиссер, Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Жұманиязов, режиссер Жұлдызбек Жұманбай сынды өнер қайраткерлерінің шеберлік кластарының дәрістерін, тәжірибелік білімдерін тыңдады.   

1. ↑   Мұрағатталған 22 мамырдың 2015 жылы.
**Қаржасбай Рауза Жабағықызы** (1950 ж.т.) — "Атамұра" корпорациясының жетекші редакторы, жоғары санатты мұғалім. 

1972 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің химия факультетін, 1986 жылы Ы.Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясының аспирантурасын бітірген .

1974-78 және 1983-94 жылдары мектепте мұғалім. 1978—1988 жылдары КСРО Педагогика ғылым академиясы Қазақ филиалында ғылыми қызметкер және аспирант. 
1994-1998 жылдары "Білім" баспасында редактор. 1998—2000 жылдары Ғылым академиясында аға ғылыми қызметкер. 2000 жылдан бастап "Атамұра" баспасында жетекші редактор.

12-ге жуық ғылыми-педагогикалық, оқу-әдістемелік кітаптары, құралдары, мақалалары жарияланған.

Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі. Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық", Алматы,"Білім" баспасы, 2005 жыл - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X
2. ↑  Еңбек мұраты. Жабағы Қаржасбай /Құрастырған Р.Қаржасбай. — Алматы, 2008. — 232 б. фотосуреттер. — ISBN 9965-435-80-4
**Аффект**  (лат. *affects* — жан толқынысы) — адам көңіл-күйінің кенеттен өзгеріп, әсерленуі (долдану, үрейлену, т.б.). Жас балаларда жиі кездеседі. Аффект кезінде оқыс қимыл-қозғалыстар (ерекше мимика, ым-ишара) жасалып, қатты дауыс шығады (айқайлау, жылау). Мысалы, тынышсызданудан басталған қорқу сезімі үрейленуге ұласып, аффект дәрежесіне жетеді. Қуаныш кернеген немесе қайғы-қасіретке душар болған ересек адамның да жан толқынысы аффект түріне өтуі мүмкін. Аффекттің сыртқы белгілері адамның өзіндік ерекшеліктеріне (еркіне, жоғарғы жүйке жүйесінің қызметіне) байланысты. Аффект ұзақ уақыт бойы бойын билеп алған адамның сыртқы түрі өзгеріп, жүйке ауруына шалдығуы мүмкін.

Күшті және терең жан күйзелісі мен, сырттай анық байқалып, ақыл-ес тарылатын және өз іс-әрекеттеріне бақылау жасауының азаюымен сипатталатын, көзді ашып-жұмғанша бірден білініп, одан әрі шапшаң өрби беретін адамның хал-ахуалы. Жан күйзелісі: физиологиялық және патологиялық болып екіге бөлінеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
2. ↑  Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6
**Карьер түбі** — карьердің ең төменгі кертпешінің ауданы, оны карьердің табаны деп атайды. Оның аумағы карьердің ең төменгі деңгейіне сәйкес, қазып алынатын шоғырдың көмкерілген бөлігіне байланысты анықталады. Шоғыр (залежь) көлбеу және тіке болып орналысқан жағдайда, кен алуда ең соңғы кертпештегі тиеу және тасымал жұмыстарының қауіпсіздік жағдайы ескеріле отырып, графикалық әдіспен тасылады. Кертпештің ені кемінде 25 м, ұзындығы 50—100 м кем болмауы керек. .

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Орысша-қазақша түсіндірме сөздік. (Тау-кен ісі, кен байыту және металлургия салалары бойынша) Жалпы редакциясын басқарған Ә. Бектібаев. Алматы: Ғылым, 1999.ISBN5—628—00001—9
**Рауан Михаилұлы Шаекин** (1962 жылы туған), заңгер, экономист, халыкаралық қатынас саласындағы маман, қоғам қайраткері. КСРО ІІМ Қарағанды Жоғары мектебін (1983), ҚарМУ-ді (1988), ЕМУ дипломатиялык қызмет академиясын (2004) бітірген. Заң ғылым кандидаты. Қарағанды каласында ішкі істер оргаңдарыңда, облыстық адвокаттар коллегиясында адвокат болып істейді. 1996-1999 жылы «Азия-Орталық» конңернінің президенті. І999 жылдан ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты, Экономикалык реформа және аумақтық даму жөніндегі комитет мүшесі. «Шапағат» және ҚР мерекелік медальдарымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5

*Бұл жаңа мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесуіңізді сұраймыз.*
**Үсен Жетенов** - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты депутаты (сенатор).

Қысқаша өмірбаян
----------------

1952 жылы 1 қаңтарда Жамбыл облысы Талас ауданы Үшарал ауылында дүниеге келген.
Білімі жоғары,Қазақ политехникалық институтын, Алматы жоғары партия мектебін бітірген. 

Еңбек жолын 1974 жылы Жезқазған кен-металлургия комбинатының мыс қорыту зауытында балқытушы болып бастады. 

1975-1980 жылдары - Жезқазған кен-металлургия комбинаты мыс қорыту зауытының өндірістік мастері, Жезқазған түсті металл ғылыми-зерттеу, жобалау институтының сектор меңгерушісі. 

1980-1984 жылдары - Қазақстан Компартиясы Жезқазған облыстық комитеті өнеркәсіп-көліктік бөлімінде нұсқаушы, меңгерушінің орынбасары. 

1984-1987 жылдары - Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің нұсқаушысы, инспекторы. 

1987-1988 жылдары Қазақстан Компартиясы Көкшетау облыстық комитеті өнеркәсіп-көліктік бөліміне жетекшілік жасады. 

1988-1990 жылдары – Қазақстан Компартиясы Балқаш қалалық комитетінің бірінші хатшысы. 

1990-1991 жылдары – Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің саяси ұйымдастырушысы, жауапты ұйымдастырушысы лауазымдарын атқарды. 

1991 жылы Қазақстан экономикасын қайта құруға ықпалдастық ассоциациясы бас директорының орынбасары болып тағайындалды. 

1991-1992 жылдары – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Экономикалық реформа, бюджет және қаржы комитетінің бас сарапшысы. 

1992-1993 жылдары – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Төрағасы орынбасарының көмекшісі. 

1993-1994 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Аппараты мен Министрлер кабинеті Ұйымдастыру жұмысы және жергілікті әкімшіліктер бөлімінің бас инспекторы. 

1994-1995 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Жезқазған облысы бойынша өкілі. 

1995–1996 жылдар аралығында – Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы Төрағасының орынбасары. 

1996 жылы – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары – Ұйымдастыру-бақылау бөлімінің меңгерушісі. 

1996 - 2008 жылдары аралығында – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы. 

2008-2012 жылдары – Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының мүшесі. 

2012 жылдың қараша айында Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі Аппаратының Басшысы болып тағайындалды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  ЖЕТЕНОВ Үсен Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі Аппаратының Басшысы.
*Басқа мағыналар үшін Родина деген бетті қараңыз.*
**Родина** — Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Родина ауылдық округі орталығы.

Географиялық орны
-----------------

Арқалық қаласынан солтүстік-батысқа қарай 3 км жерде, Ақжар өзенінің жағалауында орналасқан.

Халқы
-----

1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 3224 адам (1573 ер адам және 1651 әйел адам) болса, 2009 жылы 2529 адамды (1247 ер адам және 1282 әйел адам) құрады.

Тарихы
------

Іргесі 1965 жылы қаланды. 1970 жылы Торғай облысының құрылуына байланысты Арқалық ауданының орталығы Родина ауылына көшірілді. Ауылда 1971 жылы астық өсірумен айналысатын "Родина" кеңшар-техникумы, 1980 жылы ғ37 кәсіптік-техникалық мектеп, 1982 жылдан Қазақ КСР Энергетика министрлігі электр желілерінің Оңтүстік кәсіпорны мен Арқалық аудандық тұтынушылар қоғамының қосалқы шаруашылығы болды. 1996 жылы кеңшар және қосалқы шаруашылық негізінде Родинада ЖШС, ұжымдық кәсіпорын және 25 шаруа (фермер) қожалығы құрылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігі елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 *Айдар* •
 Аққошқар •
 Алуа •
 Аңғар •
 **Арқалық** •
 Ашутасты •
 *Бектас* •
 Восточное •
 Екідің •
 Жалғызтал •
 Жаңақала •
 Көктау •
 Қайыңды •
 Қызылжұлдыз •
 Матросово •
 *Маятас* •
 Мирное •
 Молодёжное •
 Родина •
 Үштөбе •
 Фурманово •
 Целинное 
 |

 |
**Қайрат Құтымұлы Сәдуақасов**  1967 жылдың 25 қазанында Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданындағы Қорам ауылында туған.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің механика және қолданбалы математика факультетін бітірген
(1993), механик, математик-қолданбашы.

1993 жылдан - «Бегім» ШК директоры. 1993 жылдан - ҚР Жастар істері, туризм және спорт жөніндегі министрінің
көмекшісі. 1997 жылдың мамырынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің аға референті. 1997 жылдың желтоқсанынан -
«Проспект-Қазақстан» ЖШС директоры. 1998 жылдан - ҚР Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің Ассамблея
хатшылығының бас маманы. 2001 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Ассамблея хатшылығы меңгерушісінің орынбасары, бас сарапшысы, бас инспекторы.

2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі.
«Астананың 10 жылдығы» медапімен марапатталған (2008).

Діни көзқарасы - дәстүрлі ислам.

Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ әдебиеті.

Үйленген.

Дереккөздер
-----------
**Қазақстанның Мұнай Бизнесі** (Oil&Gas Industry of Kazakhstan) - анықтамалық басылым, республиканың мұнай-газ саласында жұмыс істейтін 450-ге жуық компаниялар (мұнай өндіретін, тасымалдайтын, геофизикалық, құрылыс, қызмет көрсету т.с.с.) жайлы ақпараттарды топтастырған. 

  

Анықтамалық басылым ай сайын, ағылшын-орыс тілдерінде шығарылады. Республикадағы компанияларды түгелдей қамтитын жалғыз ғана тақырыптық басылым болғандықтан бұл басылым қашан да үлкен қызығушылық тудырады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
Христиан діні Қазақстанның исламнан кейінгі ең көп таралған діні. 2009 жылғы халық санағы бойынша, 4,2 миллион адам өздерін христиандарға жатқызды. Олардың басым бөлігі – православиены ұстанатын орыс, украин және белорус ұлттарының өкілдері. Қалғандары – протестант, лютеран, католик және т. б. ағымдарды ұстанатындар.

Тарихы
------

### Орта ғасырлар

Орта Азияға христиан діні орта ғасырларда Таяу Шығыстан келді. Бұл аймақта оның шығыс тармағы – несторианство таралды. Қыпшақ, керей, найман тайпалары тәңірлікпен қатар, христиан дінін де ұстанатын болды. Христиан діні Өзбек ханның исламды мемлекеттік дін етіп жария еткенінен кейін біртіндеп жоқ болды.

### Ресей отарлауы

Ресейдің Қазақстанды отарлау процессі басталуымен, христиан діні қайтадан Орта Азияға тарала басталды. Дегенмен, ол жергілікті халықтың емес, орыс колонистерінің діні болды. 1871 жылы Түркістан епархиясы құрылды. Қазақтарды православиеге аудару үшін 1881 жылы Қырғыз (қазақ) рухани миссиясы ашылды. Інжіл, Таурат және т. б. киелі кітаптар қазақ тіліне аударылды. Қазан төңкерісімен елде дінмен күрес басталды.
**Құркелес** – Сырдария алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Түркістан облысындағы Сарыағаш, Келес, Шардара аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 144 км, су жинайтын алабы 3600 км2.

Бастауы мен сағасы
------------------

Құркелес Сарыағаш қаласының оңтүстік-батысындағы белесті қырат бұлақтарынан бастау алып, түстікке қарай жылжиды. Жоғары жағында Сарыжылға өзені келіп құяды. Жағалауында Қоңыртөбе, Сарыжылға, Жаңа тіршілік, Бірлік тағы да басқа ауылдар орналасқан. 

Бірлік ауылынан өте бере ең төменгі саласы саласы Ақсай өзені келіп қосылады. Ақсай қосылған соң он шақырымдай ағады да, Сырдария өзені бойындағы Шардара бөгеніне құяды.

Гидрологиясы
------------

Арнасы тік жарлы. Аңғары кең. Жер асты, жауын-шашын суларымен толығады. Суы бау-бақша суаруға пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ ұлттық энциклопедиясы
**Үсенов Әнуәрбек** (14.2.1933, Ақмола облысы Қорғалжын ауданы Сабынды аулында — 6.4.1997, Алматы) — металлург, техниқалық ғылымдар кандидат (1973). Қазақ металлургия және тау-кен ин-тын бітірген (1957). 1957 — 1966 жылдары Өскемен қорғасын-мырыш комб-нда мастердің көмекшісі, технолог, цех бастығының орынбасары, 1966 — 1973 жылдары Лениногорск мырыш з-тының директоры. 1973 — 1985 жылдары Қазақ КСР-і түсті металлургия министрінің орынбасары, бірінші орынбасары қызметтерін атқарды. 1986 — 1991 жылдары Қазақ мемлекеттік бағалы металдар және алмас ғыл.-зерт. жобалау-конструкторлық және технол. ин-тының директоры, 1991 — 1993 жыдары Қазақ мемлекттік "Қазалмасалтын" консорциумында вице-президент, бас директор болды. 1993 жылдан ұлттық акционерлік "Алтыналмас" компаниясының бірінші вице-президенті, "Алтын" АҚ-ның президенті қызметтерін атқарған. Үсеновтің ғылым еңбектері Қазақстанның түсті металлургия және алтын шығару салаларына арналды. Оның тікелей басшылығымен Қазақстанда алғаш рет шикізаттың әр түрінен хим. таза алтын мен күміс алу технологиясы жасалып, "Целинный кен-химия комбинаты" өндірістік бірлестігімен және ғыл.-зерт. ин-ттарымен бірлесе отырып "Құмдыкөл" кен орнынан тех. алмас өндіру бойынша ғыл. зерттеулер жүргізілді. Ү-тің енгізген жаңалықтары ғылымда, өндірісте кеңінен қолданылады. Үсенов Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйл.-ның иегері (1984), КСРО-ның Құрметті металлургі, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.

Сілтемелер
----------

"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
**Сағадат Нұрмағамбетов атындағы Құрлық әскерлерінің Әскери институты** (ескі атауы: **Кеңес Одағының Маршалы И.С. Конев атындағы Алматы жоғары жалпыәскерлік қолбасшылық мектебі**) — 2002 жылы Әскери академияның екіге бөлінгенінен пайда болған құрлық әскерлерін дайындап шығаратын әскери институт. Әскери академия Құрлық әскерінің институты мен Ұлттық қорғаныс әскери универстеті болып бөлінді. Негізі 1918 ж. Түркістан әскери округінің училищесі болып құрылған. Кейін Орта Азия әскери округінің училищесі (1969), Алматы жоғары әскери училищесі (1970) болып аталды. Қазақстан Президентінің Жарлығымен 1997 ж. 11 ақпанда Алматы жоғары әскери училищесі Алматы Жоғарғы Әскери Академиясы болып қайта құрылды. Алматы жаяу әскерлер училищесі, Бауыржан Момышұлы атындағы әскери мектептер осы академияның құрамына енеді. Академияда әскери тактика, қоғамдық ғылымдар, шет тілі, автомобиль даярлығы және соғыс машинасы, артиллериялық қарулар мен техникаларды пайдалану, әскери инж. байланыс және жалпытехн. пәндер, физ.-мат. дене шынықтыру және спорт кафедралары жұмыс істейді. Академияда жоғары, арнаулы және орта әскери білімді маман кадрлар даярланады. Мұнда 4 ғыл. докторы (1998), сондай-ақ техника, тарих, физика-математикалық, филология ғылымының кандидаттары дәріс береді. Оқу орны негізі қаланғаннан бері 7000-нан астам офицер кадрлар даярлап шығарды. Ауған соғысының батырлары С.Н. Гущин, Н.Акрамов, Кеңес Одағының Батыры лейт. Шахворостов, генерал-полковник. А.Х. Қасымов, ҚР ІІМ Ішкі әскері қолбасшысының бірінші орынбасары генерал-майор Б.Б. Жанасаев, генерал-майор А.Б. Тасболатов, ген.-майор Ж.К. Рыспаев және генерал-майор Б.Е. Ертаев осы академия түлектері. Академияның сырттай оқытатын бөлімдері бар.

Мамандықтары
------------

Құрлық әскерлерінің әскери институты мынадай мамандықтар бойынша офицерлер дайындайды:

* тактикалық мотоатқыштар әскерлерінің командашысы;
* тактикалық танк әскерлерінің командашысы;
* тактикалық артиллерия командашысы;
* тактикалық автомобиль әскерлерінің командашысы;
* тактикалық инженерлің әскерлерінің командашысы;
* тәрбиелеу құрылымдарыныі командашысы;
* тактикалық сауыттанк әскерлерінің командашысы;
* тактикалық азық түлікпен қамтамасыз ету әскерлерінің командашысы;
* тактикалық киім кешекпен қамтамасыз ету әскерлерінің командашысы;
* жанар жағар маймен қамтамасыз ету әскерлерінің командашысы
* тактикалық әуе десант әскерлерінің командашысы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алғашқы әскери дайындық, Алматы"Мектеп" баспасы, 2006
2. ↑  Қазақ ұлттық энциклопедиясы
**Франклин Генри Гиддингс** - (23.03.1855, Коннектикут, АҚШ- 11.06.1931, Нью-Йорк) - америкалық әлеуметтанушы. Америка социологиялық қоғамының президенті (1908) 1894 жылы АҚШ-та бірінші рет Колумба университетінің әлеуметтанудан "толық профессоры" қызметін алған. Жастау уақытында психологиялық әлеуметтанумен айналысқан. Спенсердің органицизм теориясын қоддаған. Гиддингстің пікірінше, қоғам физико-психикалық организм ерекше санамен, кейде санасыз құрылатын ұйым. Сондықтан да қоғамдық үрдістерді әлеуметтік талдау жасағанда объективті факторлармен қатар субъективті факторларға да көңіл бөлінеді. Қоғам өміріндегі негізгі элемент адамдарды бір-бірімен байланыстыратын ұжымдық сана. Гиддингс оны *"ру санасы"* деген. Ғалым бұл түсінікті *"әлеуметтік ақыл"* сияқты қоғамдық сананы зерттегенде пайдаланған. Әлеуметтік құрылым концепциясында Гиддингс үш тапты бөлген (*"өмірлік таптар", "тұлға таптары"* және *"әлеуметтік таптар"*.) Өзінің ғылыми қызметінің екінші жартысында ол эмпирикалық социологияның қалыптасуына зор әсер еткен. Гиддингстің бірінші кітабы "Әлеуметтанудың принциптері" 1896 жылы шықса, соңғы кітабы — *"Өркениет және қоғам"* өзі қайтыс болғаннан кейін 1932 жылы жарық көрген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
Рауан - жауапкершілігі шектеулі серіктестік, мұнай өнеркәсібі үшін реагенттер шығаратын Қазақстандағы жалғыз ғана кәсіпорын. "Рауанның" негізгі тутынушылары "ҚазМұнайГаз" Ұлттық компаниясы" жабық акционерлік қоғамының төмендегі еншілес кәсіпорындары болып табылады: "Атырау мұнай өңдеу зауыты" жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, "Барлау ендіру "ҚазМұнайГаз" акционерлік қоғамы,"Өзенмұнайгаз","Ембімұнайгаз",
"ҚазТрансОйл" акционерлік қоғамдары; мына ірі компаниялар да "Рауан" өнімдерін тұтынады: "Теңізшевройл" бірлескен кәсіпорны, "Интергаз Орталық Азия", "КҚК", "ПетроҚазақстан Ойл Продактс", "Павлодар мунай-химия зауыты", "Маңғыстаумунайгаз" акционерлік қоғамдары ж.б. "Рауан" серіктестігінің қызметі Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі жасақтаған Қазақстан Республикасы мұнай-химия саласының 2004-2010 жылдар
аралығындағы даму Бағдарламасына енгізілген. Қазіргі кезде мұнай компанияларында жаңа реагенттерді сынау жғмыстары жүргізілуде, болашақта Каспий теңізі қайраңындағы кенорындарды игеретін компанияларда осы
реагенттерді енгізу жоспарланған. Серіктестік мына өнімдерді шығаруда: деэмульга-торлар, коррозия ингибиторлары, ингибиторлар, парафин түзілімдерінің бактерицидтері, тұз түзілуінің ингибиторлары, депрессорлық
тұнбалағыштар, парафин түзілімдерін аластаушылар және ерітушілер, суыту сұйықтары, өрт сөндіру үшін көбік түзушілер.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Джан Карло Пайетта** (итал. *Gian Carlo Pajetta*) (24.06.1911 жыл, Турин - 13.09.1990 жыл, Рим) — итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері, журналист. 

1925 ж. Коммунистік жастар федерациясына, 1930 ж. Итальян компартиясына (ИКП) кірді. 1931 ж. Коммунистік жастардың итальян федерациясынан жастардың Коммунистік Интернационал Аткомы жанындағы өкілі болып тағайындалды. 1933 ж. тұтқындалып, 21 жыл түрмеде отыру жазасына кесілді. 1943 ж. Муссолинидің фашисттік диктатурасы құлатылғаннан кейін босатылды. Итальян халқының неміс фашистік басқыншыларына, олардың итальяндық фашистік жәрдемшілеріне қарсы ұлт-азаттық соғысы (1943— 45) кезінде П.— Пьемонттағы партизандар қозғалысын ұйымдастырушы, Солтүстік Италияны азат ету ұлттық комитетінің және Гарибальдишілдер бригадасы Бас штабының мүшесі. 1945 жылдан ИКП ОК мен Басшылығының мүшесі. 1954 жылдан ИКП Секретариатының, 1966 жылдан ИКП Саяси бюросының мүшесі. Итальян республикасы парламентінің (барлық сайланған) депутаты. 1945—47 ж. ИКП-нің орталық органы — «Унита» газетінің (Миланда шығатын) бас редакторы (директоры). 1964—66 ж. компартияның теориялық органы — «Ринашита» журналының бас редакторы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, 9том
**Джанлуиджи Доннарумма** (итал. *Gianluigi Donnarumma*; 25 ақпан 1999 жыл, Кастелламмаре-ди-Стабия) — италиялық футболшы, Италия ұлттық құрамасы мен Пари Сен-Жермен клубының қақпашысы.

Карьерасы
---------

### Клубтық

Джанлуиджи "Миланның" түлегі. 2015 жылы ол негізгі команданың жаттығуларына қатысты. Италия чемпионатындағы дебюті 2015 жылы 25 қазанда "Сассуолоға" қарсы ойында өтті (2:1). Ол италиялық біріншіліктің тарихындағы ең жас қақпашы болды, ол үздік Джанлуиджди Буффонның рекордың бұзды. 

### Ұлттық

Джанлуиджи 2015 жылғы жасөспірімдік Еуропа Чемпионатында қатысты (17 дейін), және ол жерде негізгі қақпашы болды. Бұл жерде италиялықтар ширек финалға дейін жетті.

2021 жылғы Еуропа чемпионатында Доннарума қаһарман атанды. Жартылай финал және финалда бірнеше пенальтилерді қайтарып, Еуропа чемпионы атанды.

Жетістіктері
------------

* Италия Суперкубогының жеңімпазы (1): 2016
* Еуропа чемпионы: 2021

Жеке өмірі
----------

Джанлуиджинің үлкен ағасы, Антонио — қақпашы. Ол "Миланның" тәрбиеленушісі, ал қазіргі таңда "Дженоаның" сапында өнер көрсетуде.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Gigio Donnarumma festeggia 18 anni: un compleanno
2. ↑  Доннарумма "ПСЖ"-дағы ойын номерін анықтады
3. ↑  Джанлуиджи Доннарумма ПСЖ клубына ауысты

Сілтемелер
----------

* Пари Сен-Жермен клубында ресми таныстырылуы  (ағыл.)
* Доннарумма Пари Сен-Жермен клубымен келісімшартқа отырды  (ағыл.)
**Джанет Дамита Джо Джексон** (ағылш.  *Janet Damita Jo Jackson*) – американдық әнші, әндердің авторы, продюсер, биші және актриса..

Әйгілі Джексондар отбасындағы ең кіші баласы. Алғаш сахнаға 7 жасында шыққан. 

1976 жылы *The Jacksons* телехикаясында ойнаған. 1980 жылдары бірқатар телехикаяларға түскен. 16 жасында **A&M лейблі**мен келісім жасасып, 1982 жылы альбомын шығарады.

Джанет өзінің үшінші Control альбомын тыңдармандардың жүрегін жаулап алады. 1991 жылы Virgin Records компаниясымен көпжылдық келісімге отырып, әлемдегі жалақысы жоғары орындаушылардың біріне айналады. Әншілің мансабымен қоса актерлік жұмысымен де айналады. 1993 жылы **Поэтичная Джастис** фильмі шығады. Ол 1990 жылдардағы ең танымал әншілердің бірі болған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «YouTube»-тағы Джанет Джексонның арнасы