**Дебора Чарльзворт** (Мальтби, 1943 ж.т.) - популяция генетикасы мен эволюциялық биологиясында маңызды жаңалықтар жасаған Ұлыбританияның популяциялық генетигі. Оның ең маңызды зерттеулері - рекомбинация эволюциясын, жыныстық хромосомаларды және өсімдіктердегі жұптасу жүйесін түсіну.

Жастық шағы мен білімі
----------------------

Чарльворт Лондонның маңында өсіп, жас кезінен қоршаған табиғи әлемге үлкен қызығушылық танытты.

Чарльворт алғашында биохимияны зерттеді, бірақ генетикалық вариация оның зерттеуі басталғаннан бері маңызды рөл атқарды. Чарльворт 1968 жылы Кембридж университетінде докторлық диссертациясын тышқандардың сандық генетикасына, атап айтқанда табиғи штамдар бойынша қандағы глюкоза деңгейінің генетикалық өзгеру дәрежесіне бағытталған тезисімен алды. Бұл оның алғашқы зерттеу тақырыбы болды. Чарльзворт Кембриджде және Чикагода адам генетикасы бойынша адам популяцияларындағы гемоглобиндердің аминқышқылдарының өзгеруін зерттейтін ғылыми қызметкер ретінде білімін жалғастырды. Чарльворттың эволюциялық биологияға деген қызығушылығы оның Брайан Чарльвортпен ынтымақтастығымен жалғасты, атап айтқанда олардың имитациялық жүйелердегі жұмыстары және рекомбинация жылдамдығы оның назарын эволюцияға аударды. Ол Чикаго университетінде, Суссекс университетінде, Ливерпуль университетінде докторантурада оқуды жалғастырды, өйткені Брайан Чарльворт олардың әрқайсысында қызмет атқарып, Дебораны гранттық қолдаусыз зерттеу жүргізуге мәжбүр етті. Герман Леманн Кембриджде оның тәлімгері болған.

45 жасында Чарльворт 1988–1997 жылдар аралығында Чикаго университетінде алғашқы оқытушылық қызметке орналасты. Осы уақытқа дейін Чарльворт 50-ге жуық мақалаларын жариялап үлгерген. Осыдан кейін Чарльворт Эдинбург университетінде ғылыми-зерттеу стипендиясына өтініш беру үшін кетті. Ол өсімдіктердің генетикалық үйлесімсіздігінің эволюциясы бойынша жұмысымен танымал және осы саладағы көшбасшы ретінде танылды. Web of Science мәліметтері бойынша, ол рецензияланған журналдарда 300-ден астам мақалалар жариялаған. Бұл мақалаларға 10000 рет сілтеме жасалған, ал оның h индексі 53-ке тең. 1967 жылы ол британдық эволюциялық биолог Брайан Чарльвортпен үйленді және күйеімен бірге популяция генетикасында жумыс істеген.

Марапаттар
----------

Чарльворт 2001 жылы Эдинбург корольдік және 2005 жылы корольдік қоғамның (ФРС) мүшесі болып сайланды. 2011 жылы Чарльворт Молекулалық Экология сыйлығына және 2019 жылы Генетика қоғамының медалімен марапатталды. Ол 2020 жылдың қаңтарында Эволюцияны Зерттеу Қоғамының «Өмір бойғы жетістік» сыйлығымен марапатталды.

Таңдалған басылымдар
--------------------

* Чарльворт, Д, Райт, СИ. (2001) Селекциялық жүйелер және геном эволюциясы. Генетика мен Дамудың Пікірі 11, 685-690.
* Джеспер С.Бексгаар, Винсент Кастрик, Дебора Чарльворт, Ксавье Векеманс, Миккель Х.Шируп. 2006. Arabidopsis thaliana кезіндегі өзіндік үйлесімділікке көшу және S-гаплотиптердегі эволюция 10 млн. Молекулалық биология және эволюция 23: 1741–1750.
* Эшер Д. Каттер, Скотт Э.Бэрд және Дебора Чарльворт. 2006 нуклеотидтік полиморфизмнің заңдылықтары және жабайы популяциялардағы байланыс тепе-теңдігінің ыдырауы. Генетика 174: 901-913.
* Бержеро, Р. А.Форрест, Э. Камау және Д. Чарльворт. 2007. Silene latifolia екі жынысты өсімдігінің X хромосомаларындағы эволюциялық қабаттар: жаңа жыныстық байланысқан гендерден алынған дәлел. Генетика 175: 1945-1954.
* Д. Чарльворт 2006 Теңдестіру селекциясы және оның жақын геном аймақтарындағы реттілікке әсері. PLoS Genetics 2: e64 DOI: 10.1371 / journal.pgen.0020064.
* С. Циу, Р.Бержеро, А.Форрест, В.Кайзер, Д.Чарльзворт, 2010. Silene latifolia автозомдық және жыныспен байланысты гендердегі нуклеотидтердің алуан түрлілігі. Корольдік соц. 277: 3283-3290 (doi: 10.1098 / rspb.2010.0606).
* Бержеро, Р. және Д. Чарльзворт, 2011 Y транскриптомының 10MY ескі өсімдік жыныстық хромосома жүйесінде сақталуы. Қазіргі биология 21: 1470–1474.
* Джордан, К. және Д.Чарльворт, 2012 Әр түрлі геномдық аймақтарда жыныстық антагонистік полиморфизмнің әлеуеті. Эволюция 66: 505-516. DOI: 10.1111 / j.1558-5646.2011.01448.x

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Mable, Barbara; Hill, Bill (February 2008). "editorial". Genetics Research. 90 (1): 1–1. doi:10.1017/S0016672307009093. ISSN 1469-5073.
2. ↑  "Deborah Charlesworth | Royal Society". royalsociety.org. Retrieved 19 November 2020.
3. ↑  Mable, Barbara; Hill Bill (February 2008). "Deborah Charlesworth". Genet. Res. 90 (1): 1. doi:10.1017/S0016672307009093. PMID 18509956. Retrieved 24 August 2008.
4. ↑  "Recipient of the 2011 Molecular Ecology Prize: Deborah Charlesworth". Molecular Ecology. 21 (1): 23–25. 2012.
5. ↑  "Evolution Tree - Deborah Charlesworth". academictree.org. Retrieved 23 November 2020.
6. ↑  "Biological Sciences". The University of Edinburgh.
7. ↑  "Web of Science". 2008. Retrieved 24 August 2008.
8. ↑  "EC/1991/08: Charlesworth, Deborah". The Royal Society.
9. ↑  "Recipient of the 2011 Molecular Ecology Prize: Deborah Charlesworth". Molecular Ecology. 21 (1): 23–25. 2012. doi:10.1111/j.1365-294X.2011.05385.x. ISSN 1365-294X.
10. ↑  "Genetics Society".
11. ↑  "Awards & Grants: 2020 Lifetime Achievement Award Recipient". Society for the Study of Evolution. Retrieved 29 January 2020.
12. ↑  "People". ed.ac.uk. Мұрағатталған 26 наурыздың 2018 жылы.

Библиография
------------

* Өсімдіктер популяциясы биологиясына кіріспе (Джонатан У Сильвертаунмен бірге) ISBN 0-632-04991-X
* Эволюция: өте қысқа кіріспе (Брайан Чарльвортпен бірге) OUP ISBN 0-19-280251-8

Сыртқы сілтемелер
-----------------

HomePage