recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Неогегельшілдік** – 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-дың басында Гегель философиясын қайта жаңғырту негізінде қалыптасқан идеалистік философиядағы ағым. Н. Бүкіл Еуропа елдерінде, АҚШ-та таралып, саяси әлеуметтік жағдайлармен байланысты әр түрлі сипатта болды. Ұлыбританияда Н-тің (19 ғ-дың 80 жылдары) өкілдері Э. және П.Кердтер, Ф.Брэдли, Р.Холдейн, Д.Бейли болды. АҚШ-та гегельшілдік У.Т. Харрис бастаған Сент-Луи мектебі арқылы дамыды. Нидерландыда гегель ілімін таратқан Г.Болланд Гегельді И.Кантқа қарсы қоюдан бас тартып, олардың ілімін ойлаудың классикалық кезеңінің бастамасы мен соңы деп, ал Гегель логикасы Канттың ақылды сынауының жалғасы деп есепткді. Италияда Неогегельшілдік 19-20 ғ-дың аралығында пайда болды. Неогегельшілдіктің негізін салушы Б.Кроче мен Дж.Джентиле ұзақ жылдар бойы өзара айтысумен болды. Итальян Неогегельшілдігінің іштей жікке бөлінуі әлеуметтік мәселелерді шешуде Б.Кроченің бурж. либералдық, ал Джентиленің тоталитарлық (жаппайлық) бағытты ұстауымен байланысты. Итальян Неогегельшілдігінің алғашқы кезеңі (Неогегельшілдіг шығуынан бастап 1-дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін) – Кроче мен Джентиленің бірігіп марксизмге және позитивизмге қарсы шығуы. Екінші кезеңде 1-дүниежүзілік жүзілік соғыстан 2-дүниежүзілік соғысқа дейін екі жіктің арасындағы философиялық және саяси келіспеушіліктің тереңдей түсуі нәтижесінде екі ағымға бөлінді. Кроче фаш. режимге қарсы болса, ал Джентиле фашизм пидеологтарының бірі болды. 19-20 ғ-дың аралығында Неогегельшілдікке жақын қорытындыларға келген неокантшылдықтың теоретиктері Марбург мектебі (Г. Коген, П. Наторп, Э. Кассирер)және Баден мектебі (В. Виндельбанд пен Г.Риккерт Германияда бірінші болып "гегельшілдіктің қайта өріс ала бастағанын" жариялады). 1905 ж. жас Гегель жөнінде кітап шығарған В.Дильтей Германияда Неогегельшілдіктің қалыптасуына елеулі ықпал етті. Гегель еңбектерін бастырып шығарушы Дильтейдің шәкірті неміс Неогегельшілдіктің жетекшісі Г.Глокнер таным теориясын эстетика мәселелеріне ирроционалдық бағытта телумен шұғылданды. Неміс Н-і тарих философиясы мен мәдениет философиясы, әсіресе мемлекет пен құқық мәселелері елеулі орын алды (Т.Геринг, Т. Литт, Ю. Биндер т.б.). Жалпы адамзат пен жеке адам мәселесін шешуде бурж. даралықты сынап, жалпы адамзаттықты (ұлт, мемлекет) дәріптеді. Неміс Неогегельшілдіктің өрістеуінің ең шыңы Гегельдің өлуіне 100 жыл (1931) толуына байланысты халықар. Гегельдік одақтың құрылуы болды. Соғыстан кейінгі дәуірде Неогегельшілдікті қалпына келтіруге әрекеттенгендер (ФРГ-де) Т.Литт, Г. Вейн т.б. болды. Россиядағы Неогегельшілдігтің ірі өкілі И.А.Ильин Гегель ілімін діни-философиялық дәстүрмен ұштастыруға тырысты. Францияда Неогегельшілдік (30 жылдары) экзистенциализммен ұштасып тарала бастады. Арнайы философиялық бағыт ретінде Неогегельшілдік 30 жылдармен аяқталады.

Дереккөздер
-----------

Қазақ совет энцеклопедиясы
**Ор жанындағы шайқас** (немесе Мединаны қоршауға алу) – одақтас тайпалардың Мединеге жасаған шабуылы. Бұл одаққа құрайыш, Бану ан-Надир, Гатафан және Бану Курайза (бұл тайпа мұсылмандармен жасасқан келісімдерін бұзып, одақтастар әскеріне қосылып кетеді) тайпалары бірікті. Тайпалар әскері қаланы 627 жылдың 31 наурызында қорщауға алады. Қоршау 2 аптадан көпке созылды. Мұсылмандар қорғану мақсатында қаланың жан-жағынан ор қазады. Орды қазуға Мұхаммед Пайғамбардың (с.ғ.с.) өзі де белсене араласады. Сондықтанда бұл шайқас осылай аталады. Бұл шайқаста мұсылмандардың жеңуін Исламда АЛЛАның мейірімі деп есептейді. Шайқас барысында мұсылмандардан алты адам, ал қарсы әскерден үш адам қаза болды. Одақтас әскер қанша күн бойы қалаға шабуыл жасағанымен, бәрі сәтсіз болады. Оның үстіне ауа райы бұзылып, дауыл көтеріліп әскердің шатырларын ұшырып, қазандарын төңкеріп кетті. Ақырында ішкі жанжалдың нәтижесінде одақтастар әскері тарап кетеді. Кейін Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) әскерімен келісімді үзген Бану Курайза тайпасын жазалады.
**Жанар Хамитова** (1989, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы - 2019, сонда) - әнші. 

5 жасында бірінші сыныпқа барған. Кішкентай кезінен спортпен шұғылданған, бес жыл домбыра үйірмесіне қатысқан. 8- сыныптан бастап, үлкен сахналарға шыға бастады. 2006 жылы «SuperStar KZ» мега-жобасына қатысқан. Бұған дейін де «Жас сұңқар», «Замана бұлбұлдары» сияқты көптеген байқауларда бақ сынаған. «Super Starдан» кейін «Superstar shou» деген 8 адамнан тұратын топта, одан кейін қыздардан тұратын «China Town» құрамында болды. Кейін Нұржан Керменбаевпен бірге «Арнау» дуэтінің әншісі болды. 2009 жылы «Арнау» дуэтінің құрамынан бөлініп кетті.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан әншілері кітабы, 2011 ж.
**Ор шығанағы** (қырымтат. *Or boğazı*, укр. Перекопська затока) — Қара теңіздегі Қаркенет шығанағының солтүстік-шығыс бөлігіндегі шығанақ. 

Ол 20 км-ге дейін Ор мойнағының жағасына шығады. Шығанақтың оңтүстік-шығыс бөлігі Қырым түбегінің жағалауын, солтүстік-батыс бөлігі Украинаның Херсон облысының жағалауын шайып жатыр. Кіре берістегі ені 18 шақырымдай келеді. Шығанақ таяз, ең терең жері 5 м-ден аспайды. Төбі құмды, сазды.

Батыстан шығанақ Приморское ауылының маңындағы мүйіспен шектеледі. Шығыстан шығанақ Қартқазақ мүйісін шектейді. Малая мүйісі және басқа да бірнеше мүйістер шығанақтың солтүстік-шығыс жағалауында ерекшеленеді.

Жағалары жарлауытты (9 м-ге дейін), кей жерлері батпақтанған.

Шығанақтың флорасы мен фаунасы теңізшөп қопалары, моллюскалар, асшаяндар, медузалар, теңіз инебалықтары, атбалықтармен ұсынылған. Бұрын шығанақта бұзаубас балықтар, камбала, басқын балық және басқа да балық түрлері өмір сүрген.

Ор шығанағын Геродот Днепр көлтабанына ұқсас қойнау деп атаған. Ор шығанағы бұрын Днепрдің бір сағасы болған деген пікір бар.

Шығанақ жағалауына тікелей жақын жерде Александровка, Алексеевка, Қула, Ставки және Үш Жылға ауылдары және Әрмени Базар қаласы орналасқан.

Әдебиет
-------

* Гриневецкий С. Р. Зонн И. С. Жильцов С. С. Черноморская энциклопедия. М.: Международные отношения, 2006, — ISBN 5-7133-1273-9
**Ильиншілдер** - ( "етене туыстық" немесе "сион хабары" ) - 19 ғасырдың 40 жылдарында Уралда патша армиясының штабс- капитаны Н. Ильин негізін салған иеговтік бағыттағы секта. Сектаның дін ілімі Ильиннің "Сион хабары" және басқа шығармаларында баяндалған және иудаизм мен христиандық қоспасы болып табылады. Ильин Тауратты теріске шығарып, тек "Иоанның сыр ашуын" мойындады. Ильиннің пікірі бойынша, ең жоғары тіркілік иесі қасиетті троица (үштік құдай емес), жалғыз құдай - әке, Иегова болып табылады. Иисус Христос - құдайдың "аспандағы ана Элогаимадан" туған ұлы, қасиеттілік дәрежеге жердегі адамдар арасында жетті. Ильиннің ілімі бойынша әрбір иеговист сектаның талаптарын орындай отырып, "қасиеттілік және жоғары адамгершілік" дәрежесіне жетіп, Христ сияқты адам-құдайға айнала алады. Дүниеде Иегова мен Иегованың бас емес ұлы - Люцефердің (сайтанмен) арасында күрес жүріп жатады. Сайтан күшіне қарсы шешуші майданда - "армагеддон шайқасында" Христос өзіне шын берілген 144 мың иеговшілерді басқарып, сайтан күшін жояды, содан кейін иеговистердің мың жылдық патшалық дәуірі басталады. Ильиншілдер қасиетті иерархияны, құпиялық пен салт- жораларды, иконалар мен күресті, әулиелер сүйегін қастерлеуді мойындамайды. Христиан діні мейрамдары сектада иудейлік мейрамдармен ауыстырылған (жексенбі-сенбімен ауыстырылып, шоқындырудың орнына сүндетке отырғызу дәстүрі жасалады). Құдайға құлшылық ету діни әдебиеттерді оқұға және дұға оқу кезінде халық әндері әуеніндегі гимндерді айтуға саяды. Қазіргі кезде уағыздаушылар басқаратын Ильиншілдердің жекелеген топтары Украинаның , Қазақстанның, РСФСР - дің кейбір облыстарының территориясында бар.

Дереккөздер
-----------


[1]

[2]

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998
2. ↑  Д. Мадеев, Е. Сапуанов «Атеистің қалта сөздігі» Алматы «Қазақстан» 1988 жыл, 288 бет
Белгілі бір мәндегі потенциалға жеткен бірлік уақыт ішінде
электрохимиялық реакцияға түсетін бөлшектер саны ерітіндіден
электродқа диффузиялық бөлшектер санына теңеледі. Ток шамасы
өзгеріссіз қалатын күйде поляризациялық концентрация күйі
тұрақталынады.

Талданатын заттың электрод маңайына диффузия арқылы
келген барлық иондары толық зарядсызданған кезде токтың осындай шамасын диффузиялық немесе шекті ток деп атайды. Мұндай
ток ерітіндідегі талданатын ион концентрациясына пропорционал
болады.

Бұл тәуелділік Илькович тецдеуімен өрнектелінеді:
Ідиф= 6.05D1/1 • nm2/3 • т1/6 • Св (12.2)
мұндағы Ідиф - диффузиялық ток (мА, 10~(' A) D - иондардың
диффузиялық коэффициенті (см~ с"'), п - электрохимиялық реакцияға қатынасқан электрондар саны, m - тамшылаған сынап массасы
в/с (мг), х - тамшылау периоды (С) , Св - анықталатын ион концентрациясы (моль/л).

Әйтсе де, Илькович теңдеуін іс жүзінде заттың абсолюттік мөлшерін анықтау кезінде осы теңдеудің кейбір параметрінің дәл мәні болмағандықтан, есептеу қиындық келгіреді. Сондықтан сандық анықтауға градуирлеу графигі, стандарт және қосымша қосу
әдістері пайдаланылады.

Полярографиялық толқын биіктігі (Һ) шекті токты сипаттайды, бұл деполяризатор концентрациясына тура пропорционал, мұныц өзі талданатын заттың концентрациясын анықтауға мүмкіндік береді. Жоғарыда айтылғандай, ерітіндіде бірнеше ион қоспасы
болса, онда Е-нін өзгеру регінде орналасқан бірінен кейін бірі
келетін толқындар қатары алынады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық. II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7
**Пак Ден Ай** (1907 ж.т.) - корей саяси және қоғам қайраткері. 30-жылдардың басынан революциялық жұмысқа араласты. 1945-1946 ж. Солтүстік Корея коммунисттік партиясы ОК-нің мүшесі. 1946-1970ж.Корея Еңбек партиясы (КЕП) ОК-нің мүшесі. 1946-1948 ж. КЕП ОК әйелдер бөлімінің меңгерушісі. 1946-1965 ж. Корея Демократиялық әйелдер одағы ОК председателі. 1948-1972 ж. КХДР Жоғарғы халық жиналасының (ЖХЖ) депутаты. 1948-1971ж. КХДР ЖХЖ Президиумының мүшесі. 1950-1953 ж. КЕП ОК секретары. 1953-1961 ж. КЕП ОК председателінің орынбасары.

Еңбегі
------

«Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайтқаны үшін» Халықаралық Лениндік Сыйлық алды. (1951).

Дереккөздер
-----------

[1]

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,9 том,96 бет
**Пайыз торғай** (лат. *Carduelis carduelis*) – Қунақ тұқымдасының бір түрі. Дене тұрқы 13-16 см, салмағы 16-22 г. Маңдайы мен тамағының асты қызыл, арқасы мен бауыры қоңыр, қанатының үсті ашық сары жылтыр. Ол Еуропа, Солт. Африка, Азияда таралған. Қазақстанда Көкшетау, Семей облыстарында, Алтайда, Іле, Талас Алатауында тоғайлы, шабындық жерлерде, бау-бақша, парктерде кездеседі. Ұясын ағаш басына жасап 4-6 көкшіл жұмыртқа салады, жылына екі рет 12-13 күнде балапан басып шығарады. Пайыз торғай арам шөп тұқымын және зиянды насекомдарды жеп пайда келтіреді. Жақсы сайрайтын құс.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  М.Қ. Қаратаев. Қазақ совет энцеклопедиясы. 7 том
**Расмус Христиан Раск** (дат. Rasmus Christian Rask; 22 қараша 1787 — 14 қараша 1832) — даниялық лингвист, шығыстанушы, тарихи-салыстырмалы тіл білімінің негізін салушыларының бірі. 25 тіл және диалектілерді меңгерген полиглот болған. Копенгаген университетінде сабақ берген. Скандинавия тіл білімінің негізін салушы.

Еңбектері
---------

"Көне солтүстік немесе исланд тілінің шығу тегін зерттеу" және *"Фракия тілдерінің тобы"* деген негізгі еңбектерінде ол герман, литван, cлавян, латыш және грек тілдерінің туыстық байланысын дәлелдеді. Расмус Христиан Раск бұл тілдердің туыстық қатысын анықтауда олардың грамматикалық құрылысынан гөрі, лексикалық құрамына көбірек назар аударды. Ол былтық тілдері үндіевропа тілдерінің жеке тобы екендігі туралы да өз ойын білідірді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 15 сәуірдің 2021 жылы.
2. ↑
3. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976 ж. 9 том
**Ольга Федоровна Юровская** (28.1.1939 жылы туған, Семей қаласы) - жазушы. Семей педагогика институтын бітірген (1961). "Прииртышская правда", "Знамя Коммунизма" облыстық газеттерінде әдеби қызметкер, Өскемен облысы радио хабары мен теледидар жөніндегі комитетінің, "Қазақстан" баспасының редакторы, "Вечерняя Алма-Ата" газетінің тілшісі, бөлім меңгерушісі кызметін атқарған. Бірнеше медальдармен марапатталған.

Шығармалары
-----------

* Все в той же галактике. Новеллы. А-А. 1969;
* Открытию равно. Документальная повесть. А-А. 1969;
* Лелька. Повесть. А-А. 1971;
* Дана мне радость.Стихи. А-А. 1979;
* Ливень. Поэма. Стихи. А-А. 1983.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Седиментациялық (жұрнақ) су** көне алаптарда жиналған шөгінділер құрамындағы судың осы шөгінділермен бірге көмілуінен жаралады. Шөгінді таужыныстардың көп бөлігі суда қалыптасқан шөгінділерден жаралған. Мұндай жағдайда көне теңіз немесе көл сушараларының суы шөгінділер мен олардан қалыптасқан таужыныстарда сақталуы немесе оларды қоршаған таужыныстарға сіңуі мүмкін. Осы екі жағдайда да мұндай жерасты сулары седиментациялық немесе жұрнақ (қалдық) түрлерге жатады. Жұрнақ су орнында қалуына немесе басқа қатқабаттарға жылыстауына байланысты екі түрлеске бөлінеді. Бірінші түрлесіне сингенезисті жерасты суы жатады, ол өзін сыйыстыратын шөгінділермен бір мезгілде көміледі. Бұл су шөгіндімен бірге көмілген судың бір бөлігін ғана күрайды. Қалған бөлігі шөгінді нығыздалғанда сығылып шығып, үстіндегі немесе астындағы қатқабаттарға өтеді. Мұндай су эпигенезисті деп аталады.

Тақырыпқа байланысты
--------------------

* Аралас су
* Конденсациялық су
* Магматогендік су
* Инфильтрациялық су

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Байбатша Ә.Б.Жалпы геология (Жер динамикасы): Оқулық.Алматы: ҚазҰТУ. -364 б. Сурет- 132. Кесте-30. Әдебиеттер тізімі 15 атay. ISBN 987-601-228-001-2

География
**Ольга зығыры(зығырлар тұқымдасы)**

Қазақстандық 12 түрдің ең көзге түсетіні.Ірі қиыршық тасты және тасты беткейлерде,шалғындық алқаптарда,кесілген арша орнында,орталық және Батыс Тянь-Шаньның жоғарғы белдеулерінде өседі.Онша биік емес, 45 сантиметр.Көпжылдық,ұзын,бұтақтанған,көптеген жіңішке таспа тәрізді,көкшіл-жасыл,жоғарыда гүлсағағына ауысады.Түрдің ерекше белгілері-гүлсағағының және тостағанша жапырақшаларының жиегінде ірі жабысқақ бездерінің және қылшықтарының болуы.Гүлдері бес мүшелі,ұшында босаң гүлшоғырына жиналған.Күлтелері ірі, төменгі бөлігі түтікті,ашық күлгін.Түйін бес ұялы,беске бөлінген бағаналы.Зығыр мамыр-шілдеде гүлдейді,жемістері шілде-тамызда піседі.Тамаша декоративті өсімдік,көгалдандыруда қызығушылық тудырады.

**Дереккөздер**:Қазақстанның өсімдіктер энциклопедиясы.
**Рамазан Рымбекұлы Баймағанбетов** (1950 ж.т. бұрынғы Семей облысы Ұзынбұлақ а.) — *актер, ҚР-ның еңб. сің. әртісі (1993)*. 

Қарағанды муз. уч-щесін (1972), Қарағанды Қазақ драма театры жанындағы студияны (1974) бітірген. 1972 — 90 ж. С.Сейфуллин атынд. драма театрдың актері; 1990 — 92 ж. Ақмола облысы Қ.Қуанышбаев атынд. Қазақ муз.-драма театрының жетекші актері болды. Ол Қарабай, Мылқау, Есеней(Ғ.Мүсірепов, «Қозы Көрпеш – Баян сұлу», «Ақан сері – Ақтоқты», «Ұлпан»), Асан, Көтібар, Шыңғыс (М.Әуезов, «Қарагөз», «Айман — Шолпан», «Шоқан Уәлиханов»), Ағоба (О.Иоселиани, «Арба аударылғанша»), Банко (У.Шекспир, «Макбет») Кронида (Еврипида, «Медея»), Яичницы (Н.В.Гоголь, «Женитьба»), Момын (Ш.Айтматов, «Ақ кеме»), Дикая, Қасым (С.Жүнісов, «Қос анар», «Жаралы гүлдер»), Хазин (Ә.Тарази, «Жақсы кісі») рөлдерін сомдаған. Театрдың «Ән-домбырам, сән-домбырам!», «Арман қыздар», «Есілім еркем», «Наурызым әнім – Наурызым сәнім!», «Ой, тәуба-ай» концерттік бағдарламаларына қатысқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы"
**Тәукин Мұхаметқали** (1814 – 20.2.1894) – сұлтан, Кіші жүздің Батыс бөлігінің правителі (1847 – 1865). Айшуақ ханның немересі. Орынбордағы Неплюев кадет корпусында оқыған. Корпусты толық бітірместен, 1831 жылы 25 қарашада Кіші жүздің Батыс бөлігі басшысының қарамағына әкімшілік қызметке жіберілді. Исатай Тайманұлы бастаған көтерілісті басуға қатысты. 1839 жылы Ресейдің Хиуаға жіберген әскери экспедицияның құрамына енді. 1847 жылы Кіші жүздің Батыс бөлігінің сұлтаны (правитель) болып тағайындалды. Сұлтан М.Баймұхамедов бастаған Кіші жүз қазақтары өкілдерінің қатарында Петерборға барып, император [[Николай I-нің қабылдауында болып, "Әулие Владимир" орденімен марапатталды. 1860 жылы екінші рет Мәскеу мен Петерборға Кіші жүз өкілдерімен барды. Осы сапарында Ш.Уәлиханов, П.И. Небольсин, Л.Н. Плотников секілді шығыстанушылармен танысты және императорлық ерікті экон. қоғамға мүше болып қабылданды. Петерборда шығатын "Экономические записки" журналына қазақтардың шаруашылығы туралы мақаласын жариялады. Кіші жүз сұлтандарының шежіресін қағазға түсірумен айналысты. 1865 жылы полковник шенінде отставкаға шықты. 1868 жылы патша өкіметі қабылдаған "Уақытша ережеге" наразылық танытқаны үшін 1870 жылы Архангельскіге жер аударылып, одан 1874 жылы елге оралды.

Сілтемелер
----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9,, 8-том
Көне ұлттық аспаптарды зерттеуші және шебер орындаушы.
1978 жылы 8 қазанда Есім ауылында дүниеге келген.
1995 жылы Семейдегі №16 мектепті бітіріп, 1996-1998 жылдары Құнанбай қажы медресесін тәмамдаған. 1999-2004 жылдары М.Әуезов атындағы Семей мемлекеттік университетінде дәріс алды.
Шаңқобыз, қылқобыз, шертер, абызғы, дауылпаз, сазсырнай аспаптарын меңгерген. Қазақтың көне сақ-түркіден келе жатқан күркіреме-көмей әуенін тұңғыш орындап, зерттеуші.
1995 жылғы облыстық «Жігіт сұлтаны» сайысының бас жүлдегері. 1999 жылғы республикалық «Шабыт» фестивалінің, 2009 жылы Ресей Федерациясының Алтай Республикасында өткен халықаралық қарахыр-көмей әуені бойынша байқауының, Моңғолия, Хакасия, Саха елдерінде өткен фестивальдардың лауреаты. 2000 жылғы «Жас қанат» байқауындағы «Алтын қобыз» сыйлығының, Алтай Республикасының Чорос-Гуркин атындағы сыйлығының иегері.

Дереккөздер
-----------

1. Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.

2. 

[[Санат: ]]
Мұхамеджанов Байғоныс (1914, бұрынғы Торғай оязы Наурызым ауданы, Қайғы ауылында – 1994, Наурызым ауданы, Қайғы а.) – мәдениет қызметкері, әнші. Балалық шағынан белгілі өнерпаз әкесі Мұхамеджан әншінің өлеңдері мен әндеріне бауыр басып өскен. 1936 жылы әнші-ақын Н.Ахметбеков Амангелді көшесінде ұйымдастырған ауданаралық халық театрына алғашқылардың бірі болып келіп, ірге тасын қаласқан. Кейін Қостанай филармониясын басқарды. Әнші 1938 жылы Алматыда өткен әншілер байқауында ақын Н.Ахметбековтен кейінгі екінші орынды иеленді. Халық әндерімен қатар әнші-сазгер әкесі Мұхамеджанның шығармаларын насихаттауға, өлкеде ән-күй, театр өнерінің дамуына көп еңбек сіңірді. Әр кездерінде Торғай өлкесінен халық әндері мен күйлерін жинаған музыка зерттеушілері А.Затаевич пен Т.Бекхожинаға өз әкесінің әндерін де жаздырған.

1. ↑  «Торғай елі» энциклопедиясы 110-111 бет
**«Сассуоло»** (итал. *US Sassuolo*) — италиялық кәсіпқой футбол клубы. 1920 жылы құрылған. Ұзақ жылдар бойы Италияның төменгі лигаларында ойнап, 2013/14 жылғы маусымда ғана А сериясында тұңғыш рет бақ сынады. 

2007/08 жылғы маусымда белгілі бапкер Массмильяно Аллегридің жаттықтыруымен С сериясының жеңімпазы атанып, тұңғыш рет В сериясына жолдама алды. 

Өз алаңындағы ойындарын "Мапей" стадионында өткізеді.

Жетістіктері
------------

* В сериясының жеңімпазы: 2012/13
* С Сериясының жеңімпазы: 2007/08

Атақты футболшылары
-------------------

* Шиме Врсалько
* Энди Сельва
* Паоло Каннаваро

Сілтемелер
----------

* Ресми сайт (итал.)
**Өнеркәсіптік Жанжал** - жұмыспен қамтылу катынастары саласындағы, әсіресе Жұмыска алу келісімшарты мен еңбек уағдаластығына қатысты қанағаттанбаушылықтың барлык
жақтарын қамтитын термин, өнеркәсіптік жанжалдың толып
жатқан тұрлеріне, кеңею типін — бейресми және типтерін жатқызуға болады.
Бейресми Өнеркәсіптік жанжалдың мұндай атауға ие болуыньщ себебі, оның
әлдене бір жүйелі Ұйымға негізделмей, тікелей наразылық
сезімінен туындап, табиғаты жағынан оқыс көрінуі. Түптеп келгенде пайдасыз болып шығатын өнеркәсіптік көптеген пайымдары тура мағынасывдағы Өеркәсіптік Жанжал болып шығады. бұған сондай-ақ Жұмыстағы бақытсыздық оқиғалары, секция тазалығы, тіпті
санасыз қарсылық пайымдары да жатады. Өнеркәсіп мәселелерімен айналысатын әлеуметтанушылар оқыстан көшеде бой
көрсету мен ереуілдерді бейресми Өнеркәсіптік Жанжалдың мысалы ретінде
қарастырады, бұған сондай-ақ өндірісті реттейтін Жұмыс топтарының нормаларынан, шектеу тәжірибесінен, кұпиялылықтан немесе жоғарыдағылар күзетілетін баска да қатынастардан,
басшылықтағы тұрақты оппозиция да жатқызылады. Демек,
бейресми өнеркәсіпте жанжал идеясы, баскару тұрғысынан назар аудартады. Ресми Ө. ж. термині кәсіподақ немесе Жұмысшылардың басты бір өкілдерді білдіретін жанжалдың Ұйымдаскан көріністерін анықтау үшін пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Өнімді өткізу жоспары** — кәсіпорынның техникалық өнеркәсіптік және финанстық жоспарының шығарылған өнім постановкаларының көлемі мен құрылымын және одан төленетін ақшалай қаржының түсуін анықтайтын бөлігі. Кәсіпорын өнімі өткізуші органдардың нарядтары бойынша өткізіледі. 

Өнімді өндіру және өткізу жоспарын дәл үйлестіру, сондай -ақ халық шаруышылығын материалдық-техникалық жабдықтау доспарына сай поставкалардың орындалуын қамтамасыз ету мақсатымен кәсіпорынның техникалық өнеркәсіптік және финанстық жоспарында өнімді өткізудің жиынтық көрсеткіштері ғана емес, сонымен бірге алдағы жылғы мемлекеттің және ведомстволық жоспар бойынша орындалуға тиіс поставкалардың көлемі мен ассортименті деп есепке алынуға тиіс.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы
**Алаго́ас** (порт. *Alagoas*) — Бразилияның солтүстік-шығыс аймағында орналасатын штат. Халықтың тығыздығы бойынша Бразилияда төртінші орында — 110 адам/км².Халық саны — 3 165 472. Әкімшілік орталығы — Масейо қаласы. 102 муниципалитеттен тұрады. Ірі қалалары — Масейо, Арапирака, Палмейра-дуз-Индиус, Риу-Ларгу, Пенеду, Униан-дус-Палмарис, Сан-Мигел-дус-Кампус, Сантана-ду-Ипанема, Делмиру-Говея, Корурипи, Марешал-Деодору және Кампу-Алегри.

Географиясы
-----------

Солтүстігінде — Пернамбуку, оңтүстігінде — Сержипи, ал оңтүстік-батысында — Баия штатымен шекараласады. Шығысында оны Атлант мұхиты шайып өтеді. 

Ауданы — 27 767,7 км².

Экономика
---------

Штаттың экономикасы ауыл шаруашылығына негізделген. Айырықша, онда темекі, мақта және қант құрағын өсірумен айналысады. 
Сонымен қатар, штатта жеңіл өнеркәсіп және спирт өндіру дамыған. 
Туризм жоғары дәрежеде дамыған.

Масейо

Дереккөздер
-----------
**Сасы Бұқа хан** — Ақ Орданың ханы (1318 — 1321). Баян ханның ұлы. Алтын Орда ханы Құзыр мен Ақ Орда ханы Ерзеннің әкесі.

Басқаруы
--------

Сасы Бұқа тұсында Ақ Орда әкесінің кезіндегідей Алтын Ордаға тәуелді болды. "Мунтахиб ат-тауарихи Муини" авторы Му’ин әд-Дин Натанзидің айтуынша Сасы Бұқа Өзбек ханның замандасы және Ноғайдың ұлы, Алтын Орданың батыс ұлысының билеушісі. Сасы Бұқа билік еткен кезеңі туралы мәліметтер сақталмаған. Натанзидің айтуынша, Сасы Бұқа 1321 жылы өз ажалынан қайтыс болған. Денесі Сауран қаласына жерленген.

Пайдаланылған cілтемелер
------------------------

1. ↑  
	* Қазақ Энциклопедиясы, 7 том
	* Қазақ хандығы: Алтын Орда. Атамұра 2007

Дереккөздер
-----------

Тағы қараңыз
------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАқ Орданың хандары |
| --- |
|  |
| 
Орда Ежен хан • Күнқыран хан • Қоныша хан • Баян хан • Сасы Бұқа хан • Ерзен хан • Мүбәрәк Қожа хан • Шымтай хан • Ұрыс хан • Тоқтақия хан • Темірмәлік хан • Тоқтамыс хан • Құйыршық хан • Барақ хан • |

 |
**Өнеркәсіптік жер асты** — құрамындағы бағалы химиялық компоненттер (құрамдас бөліктер) немесе олардың қоспалары нақтылы гидрогеологиялық аудандар шеңберінде техникалық-экономикалық көрсеткіштері бойыша тиімді түрде өндіруді және өңдеуді қамтамасыз ететін жер асты сулары. Қазіргі кезде өнеркәсіптік жер асты суларынан йод, бром, ас тұзы, ал кейбір елдерде, сондай-ақ бор, литий, рубидий, германий, уран, вольфрам және т.б. қоспалары алынады. Өнеркәсіптік көбінесе мұнай, газ шығатын жерлерде, сирегірек — түсті металды кеніш орындарында кездеседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.
Отқа төзімді асбест
Асбест
Асбест
 Батыс Аустралияның көк асбесті. The ruler is 1 cm.
Минералдың талшықты табиғатын көрсететін көк асбест
**Асбест** (грек. asbestos — сөнбес, бұзылмас) немесе талшықтас— силикаттар класының серпентиндер мен амфиболдар топтарындағы аса жіңішке талшықты минерал. Хим. құрамы жөнінен магний мен темірдің, ішінара натрийдің сулы силикаты болып табылады. Серпентин тобындағы хризотил А-тің хим. формуласы: Ол монклиндік сингонияда кристалданады, кесектерінің түсі жасыл, сұрғылт сары келеді, ажыратылған талшықтары — ақшыл, боз, жібектей жылтыр. Қатт. 2-2,5, тығызд. 2,4-2,6 г/см3, талшықтары иілгіш, майысқыш, балқу температурасы 15000С-қа жуық, жылу мен электр тогын нашар өткізеді. Талшықтарының ұзынд. 50 мм-ге, кейде 250 мм-ге жетеді. 14 минералды қамтитын амфибол А-тің жалпы хим. формуласы мұндағы Талшықтары радиал сәулелі болып ретсіз, қиғаш орналасады, ұзынд. 6-70 мм-ге жетеді. Амфибол А-тің қышқылға төзімділігі мен жылуға беріктігі аса жоғарғы. Олардың ішіндегі ең маңыздылары әрі көбірек пайдаланылатындары — крокидолит, антофиллит, амозит, родусит. Хризотил-А. гидротермалдық ерітінділердің әсерінен серпентинденген, магнитке бай ультранегізді жыныстарда, доломиттенген әктастарда, ал амфибол-А. шөгінді және метаморфтанған магмалық жыныстарда кездеседі. Хризотил-А-тен отқа, ыстыққа төзімді тоқыма бұйымдары, құрылыс материалдары, қағаз, резина, пластмасса, электр техникасы, асбестцемент бұйымдарына толтырма дайындайды. Амфибол-А-ті жылу мен отқа, жебір ортаға (қышқыл, сілті, теңіз суы) төзімді бұйымдар жасауға қолданады. Қазақстандағы Жітіқара хризотил-А. Бөгетсай антофиллит-А. Қумола родусит-А. кендерінің өндірістік маңызы зор.
**Лесли Луис Бибб** (ағылш. *Leslie Louise Bibb*; 17 қараша 1974) — америкалық актриса, модель, продюсер. «Лучшие» (1999—2001) телесериалында басты рөлді ойнап, танымал атанған. «Черепа», «Агент по кличке Спот», «Железный человек», «Полуночный экспресс», «Законопослушный гражданин», «Железный человек 2» және «Мой парень из зоопарка» фильмдерінің, «Скорая помощь» (2002—2003), «Расследование Джордан» (2005—2007), «Благочестивые стервы» (2012) телесериалдарының атқасында танымал атанған.

Жастық шағы
-----------

Лесли Луис Бибб 1974 жылы 17 қарашада Бирмарк қаласында дүниеге келді. Отбасындағы үшінші бала. Лесли 3 жаста болғанында әкесі дүниеден өтіп, анасы жалғыз балаларын асырайды. Кейін олар отбасымен Ричмондқа (Виргиния) көшеді. Сол жерде Saint Gertrude High School мектебін беспен бітіріп шығады. 1990 жылы Elite Model Management ұйымдастырған сән-сұлу конкурсын жеңіп шығады. 1991 жылы Виргиния Университетіне түсіп, бірнеше ай ғана оқиды. Кейін Нью-Йорк қаласына модель карьерасын бастау үшін көшеді.

Карьерасы
---------

Лесли Бибб актерлік карьераны «Большой ремонт» және «Журнал мод» телесериалдарынан бастайды. 1997 жылы «Части тела» комедиясында рөлге ие болады. 1999 жылы Бибб «Лучшие» телесериалында басты рөлді иеленеді. Осы рөлінің арқасында үлкен жетістіктерге жетіп, басқа фильмдерге шақырыла бастайды. 2003-2004 жылдары «Линия огня» сериалында түседі. 2000 жылдардың ортасында «Самоубийцы: История любви», «Рики Бобби: Король дороги», «Моя жена задерживается», «Секс и 101 смерть», «Железный человек», «Полуночный экспресс», «Кошелёк или жизнь», «Шопоголик», «Законопослушный гражданин», «Железный человек 2», «Мой парень из зоопарка», «Старая добрая оргия» және «Movie 43» фильмдерінде түседі. Кейін басқа да көптеген жобалардан көріне бастайды.

Жеке өмірі
----------

Бибб Роб Борн атты банк қызметкерінің әйелі болған (2003—2004).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Лесли Бибб
Дем алу жүйесі
**Ауыз қуысы** (лат. *cavum oris*) — ас (азық) корыту жүйесі бас бөлімінің аддыңғы бөлігі. Ауыз қуысының сүйектік негізін: тұмсық сүйек, жоғарғы жақ сүйек, таңдай сүйек, төменгі жақ сүйек, тіл асты сүйек құрайды. Ауыз қуысының жоғарғы және төменгі еріндер аралығындағы кіреберіс тесігін — ауыз саңылауы, ал оның тіл түбірі мен жұмсақ таңдай аралығындағы жұтқыншаққа шығатын тесігін — есін деп атайды. Ауыз қуысының алдыңғы сыртқы қабырғасын — жоғарғы және төменгі ерін, ішкі қабырғасын — күрек тіс пен қызыл иек, екі бүйірінің сыртқы қабырғасын — оң және сол ұрт, ішкі қабырғасын — оң және сол жақтағы азу тістер мен қызыл иек, төбесін — қатгы және жұмсақ тандай, ал төменгі жақаралық кеңістікте орналасқан ауыз қуысының түбін тіл құрайды. Ауыз қуысы ағзаларына аталған мүшелерден басқа қабырғалық (интрамуральды) майда сілекей бездері (ерін, тіл, таңдай, ұрт сілекей бездері) және ауыз қуысы қабырғасынан тыс жатқан ірі (экстрамуральды) сілекей бездері (қүлақ түбі, төменгі жақ және тіласты жүп сілекей бездері) жатады. Ауыз қуысы екі бөліктен: ауыз қуысының кіре берісінен және негізгі ауыз қуысынан тұрады. Ауыз куысында ас (азық) механикалық өңдеуден өтеді: ол шайналады, ұсақталады, сілекеймен араласып жібиді, жүтуға дайындалады. Сілекей құрамындағы ферментгердің әсерінен ас (азық) құрамындағы крахмал қорытыла бастайды (глюкозаға ыдырайды).

Жалпылама
---------

Астың өңделіуі ауыз қуысынан басталады. Ол екі бөлімнен тұрады. Олар: ауыз кебіргісі және нағыз ауыз қуысы. Астыңғы және үстіңгі жақсүйетері ашпай, тістетініп тұрғанда, ауыз кіреберісі айқын көрінеді. Ауыздың сәл ашылуы ауыз қуысы болып саналады. Ауыз кіреберісі жағынан еріндер және ұртпен, ішкі жағынан тістер мен қызылиекпен шектеледі. Ұрттың сыртқы жағын бұлшықттер қаптайды және ұрт еріндерімен ұласады. Ауызды кең ашқанда нағыз ауыз қуысы көрнеді. Нағыз ауыз қуысы астыңғы және үстіңгі жақсүйектерде орналасқан тістермен басталып, соңғы жағы аранмен шектеледі. Ауыз қуысының үстіңгі жағында, қатты таңдай сүйегі жұмсақ таңдай жалғасып, таңдай ең жұмсақ таңдай ауыз қуысын кеңсіріктен бөліп тұрады. Ауыз қуысында 3 жұп сілекей бездерінің өзегі ашылады. тағам алдымен ауыз қуысында шайланып ұсақталады әрі сілекеймен араласып, жұтылады. Тамақты жұту күрделі физиологиялық үдеріс.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ - Алматы: "Сөздік-Словарь", 2009. ISBN 9965-822-54-9
**Алагозова Зинаида Владимировна** – 1953 жылы 8 карашада Өзбекстан Республикасы, Самарканд облысында дүниеге келген..

Еңбек жолын 1969 жылы Гурьев облыстык баспаханасында колментеруші, артынша теру цехының шебері болып бастады. 1975 жылы Кубышев полиграфия техникумын, 1980 жылы Мәскеу полиграфия институтын бітірді. 1979 жылдан бері Маңгыстау облысында Жаңаөзен баспаханасында инженер-технолог және директор болып қызмет етті. 

1987 жылы Маңғыстау полиграфиздатына бас инженер болып тағайындалды. 1990 жылдан – облыстык типографияның бас инженері, 1993 жылдан директор болды. Қазіргі кезде "Маңғыстау Полиграф" ААҚ-ның президенті.

З.В.Алагозованың табысқа жету жолы Маңғыстау облысындаты полиграфияны дамыту ісімен байланысты. Зинаида Владимировна өз кәсіби деңгейін үнемі дамыта жүріп қарапайым терушіден Маңғыстау облыстық үздік полиграфия мекемесінің президентіне дейін өсті.

Зинаида Владимировнаның Маңғыстау облысындағы полиграфияның қалыптасуындағы рөлін "Маңғыстау" және "Огни Манғыстау" газеттерінен байқауға болады. 2000 жылга дейін бұл газеттер тек сыртқы келбеті ғана емес, моральды түрде де ескіріп кеткен саймандармен басылатын. Полиграфиялық мүмкіндіктері фотосуреттерді жариялауға жетпегендіктен де бұл газеттер өздігінше ерекше еді. Алайда "Маңғыстау Полиграф" ААҚ президенті З.В.Алагозованың алғырлығы мен тапқырлығы арқасында 2000 жылдан бастап газеттер компьютермен теріліп, беттеліп, офсетті басылыммен шығатын болды.

Зинаида Владимировна "Қазақстан Тәуелсіздігіне 10 жыл" медалімен, "Баспа және полиграфия ісінің қай раткері" белгісімен және облыс әкі мінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

Зинаида Владимировна кол жеткен жетістіктермен шектеліп қалатын адам емес. Жаңа технологиялардың орнын ең жаңа технология басып жатыр. Қазіргі кезде "МаңгыстауПолиграф" ААҚ президентінің арманы – өндірісті сандық технологияга кошіру. Осы бір іскер, жігерлі әйелді білетіндер оның бүл арманының жүзеге асатыныңа қалтқысыз сенеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық. Алматы, "Білім баспасы". 2005 ж. - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X
**Адыл Егамбердіұлы Якубов** (1926 жылы туған, Түркістан ауданы Қарнақ аулы) – жазушы, драматург, Өзбекстанның Халық жазушысы, Өзбекстан Мемлекеттік сыйлығы лауреаты, КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. 
Шанышқылы тайпасының Қатаған руынан шыққан.  
Орта Азия мемлекеттік университетін бітірген (1956). Өзбекстан жазушылар одағының кеңесшісі, «Литературная газетаның» Өзбекстандағы меншікті тілшісі (1959 – 1963, 1967 – 1970), «Өзбекфильм» киностудиясы мен Кинематография комитетінде Бас редактор, Ғафур Ғұлам атындағы баспада Бас редактордың орынбасары (1970 – 1982), «Өзбекстан әдебиеті мен саньати» газетінің Бас редакторы (1989 – 1996) қызметтерін атқарды. Қазіргі кезде Орталық Азия халықтары мәдениеті Ассамблеясының бірінші вице-президенті. Якубовтың алғашқы көлемді повесі «Құрдастар» 1951 ж. басылып шықты. «Шынайы махаббат», «Айтсам тілім күйеді, айтпасам ділім күйеді» пьесалары Хамза атындағы театрда қойылды. Одан соң «Екі махаббат», «Бір фельетон әлегі», «Мухаддас», «Қанат қатайғанда» повестері жарық көрді. «Ер басына күн туса», «Ұлықбек қазынасы», «Қайран дүние», «Диенат», «Ақ құстар», «Әділет тұрағы» романдарын жазды. «Достық», «Ел құрметі» ордендерімен марапатталған.

Cілтемелер
----------

"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"

1. ↑  *Мекембай Омарұлы*  = Шаңышқылы шежіресі / А.Ирисбаев —  Ташкент: Езувчи, 2000. — 232 б. — 1000 таралым. — ISBN 5-8255-0662-4.
**Заманбек Әбдешев** (27. 11.1949. Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Бақасу ауылы) - тележурналист.. ҚазМУ-ді бітірген (1975). Шығыс Қазақстан облыстық теледидарда редактор, республикалық "Қазақстан пионері" газетінің әдеби қызметкері, "Жазушы" баспасында 15 жыл редактор болып жұмыс істеді. 

Қазір "Хабар" агенттігінде аудармашы-стилист. КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері Борис Васильевтің "Тамылжыған таң" повестер мен әңгімелер жинағын, болгар қаламгері Георгий Караславовтың "Шешуші сағат" атты көлемді романын, "Неру" өмірбаяндық кітабын, "Қырғыз ертегілері" жинағын, балгар ақыны Танзила Зумакулованың "Салтанат" атты жыр жинағын аударған. "Қазақфильм" киностудиясында, "Хабар" агенттігінде көптеген фильмдерді аударды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "ҚазАқпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
**Адыр қазқанаты** (лат. *Pedicularis densiflora*) – сұңғыла тұқымдасына жататын көп жылдық шөп тамырлы өсімдік.

Құнарлы топырақ пен күн нұры жеткілікті болғанда ғана қаулап өседі. Сондықтан көбіндe күнгей беттерде болады, сабақ биіктігі 20—35 см, гүлі сабақтың екі жағына алмакезек орналасады да, тізіліп ұшқан қаздың қанатындай көрінеді. Бұл өсімдікті дүниежүзілік өсімдік деуге болады, негізінен адырлы жердің бәрінде болады.

Мамыр, маусым айларында қызыл немесе қызыл күлгін реңді гүл ашады, шілде, тамыз айларында жемістенеді.

### Емдік ролы

Cуықты айдайды, құрт өлтіреді. Ревматизімге, несеп жолына тас байлануға, несеп қысылғанға пайдалы. Шиқанға сырттай да істетіледі.
Людовик Галеви
**Людовик Галеви (Алеви)** - драматург және романист, ол 1834 жылы Францияның Париж қаласында дүниеге келген. Ол Мельяка деген жақсы серік тауып, **оперетка**  деген жаңа жанр ойлап тапты. Оның «Тозақтағы Орфей», «Керемет Елена», «Көк сақал», «Ұлы герцогиня Герольштейндық» атты жаңа жанрдағы шығармалары бар. Негізінде оперетка жанры қоғамдық сатира түріне жатады.

  

Галеви Мельякамен бірге бірнеше ойластырылған салмақты комедиялар жазған болатын. Олардың ең ірісі «Frou-Frou» (1869) болып табылады. Галеви мен Мельяканың ең танымал пьесалары болып: «Fanny Lear» (1868), «Tricoche et Cacolet», «La Cigale», «Sonnettes» танылады.
Осыдан басқа галеви бірнеше романдардың авторы болды: «Fanny Lear» (1868), «Tricoche et Cacolet», «La Cigale», «Sonnettes».

  

Галеви «Invasion» аталатын бірнеше франко-орыстық соғыс жайлы әңгімелер жазды

Ақпарат көздері
---------------
**Жанболат Фазылғалиұлы Амантөлеуов** - театр артисті. Ол 1993 жылы 3-ші қыркүйекте Шығыс Қазақстан Облысындағы Абай ауданы Құндызды ауылында дүниеге келген.2011 жылы Шәкір Әбенов атындағы мектепті бітіріп, Семейдің Мұқан Төлебаев атындағы саз колледжінің «Бұқаралық қойылымдар режиссері, ұйымдастырушы, педагог» мамандығына оқуға түскен.
2014 жылы аталмыш оқу орынын тәмамдап, «Дариға-ай» жастар театрына актер болып қабылданған.
Театр сахнасында «Пай-пай, жас жұбайлар-ай» «Маугли» «Бәйтерек» және тағы басқа спектакльдар мен қойылымдарда рөлдер сомдаған.  

1. ↑   Мұрағатталған 22 мамырдың 2015 жылы.
**Жанболат Башарұлы** – (1949. Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы) - тележурналист.

Арғын тайпасының Тобықты руынан шыққан. 

ҚарМУ-ді бітірген.

Еңбек жолын қатардағы жұмысшыдан бастаған. Балқаш қалалық студиясының редакторы, аға редакторы қызметтерін атқарды. Балқаш кен-металлургия комбинатының Шығыс Қоңырат, Қоңырат кеніштерінен «Кенші көкжиегі», «Жұмысшы әулеті» атты тележурналдары республикалық телеарнада көрсетіліп, жоғары бағаға ие болды. Алғаш рет «Қос тіл - қос қанатың» атты хабар ұйымдастырып, туған тіліміздің толғақты мәселелерін көтеріп, ұлттық балабақшалардың ашылуына ұйытқы болды. Республикалық «Қазақ тілі» қоғамының алғашқы құрылтайына Балқаштан делегат ретінде қатысты. Қалалық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы болып еңбек етті.

Оның қаламынан «Үкілі үміт», (1999); «Далам менің - кием менің», (2001); «Көкше көлдің самалы», (2004); «Самғау», (2006) шығармалар жинағы жарық көрген. Халық ақыны Шашубай Қошқарбайұлының өмірімен, творчествосын зерттеп, «Шашубай» (1990) естеліктер жинағын құрастырған.

Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. «Жылдың үздік редакторы» арнайы дипломымен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
**Жорж Жозеф Кристиан Сименон** фр. , 13 ақпан 1903 жыл, Льеж, Бельгия – 4 қыркүйек 1989 жыл, Лозанна, Швейцария) – француз тілді бельгиялық жазушы, әдебиеттегі детектив жанрындағы ең ірі тұлғалардың бірі. 
. 

Комиссар Мегрэ туралы детективтің авторы. Комиссар қатысқан 80 шығармасы бар. 1929 жылдары *«Қашқын Нокс »*, *«Мадемуазель Икс»*, *«Галле мырза қайтыс болды»*, *«Бастың бағасы»* атты шығармалар жазады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі адамдардың азапты өмірі *«Остендцтер қауымы»* (1946), *«Қардағы батпақ»* (1948) және *«Поезд»* (1951) сияқты шығармаларында көрініс тапқан. 1952 жылы Бельгия Корольдік Академиясының мүшесі болады. Сименонның шығармалары әлемнің көптеген тілдеріне аударылған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Жорж Лефевр** (фр. , 6.8.1874 — 28.8.1959) — марксизм бағытын қолдайтын француз тарихшысы, «Annales historiques de la Revolution francaise» журналының редакторы. 

«Ұлы француз революциясы кезіндегі Солтүстік франция шаруалары» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады, (1924). 1924 жылдан Франция жоғары оқу орындарында сабақ берді (1937 жылдан Ұлы француз революциясы тарихы кафедрасын басқарды). 1932 жылдан «Робеспьерлік қоғамның» президенті болды. Ол тарихшы ретінде марксизм ықпалына едәуір сын берді. Оның «Террор дәуіріндегі аграрлық мәселе» деген еңбегінің маңызы зор болды (1936 жылы орыс тіліне аударылып, Ленинградта басылып шықты).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы,7 том
**Апатаева Ольга Ғалымжанқызы** (14.9.1948 ж.т. Жамбыл қ) – баскетболшы, КСРО спорт шебері. Алматы қыздар педагогикалық институтына кітапхана факультетін бітірген (1970). Сол институтта физкультура кафедрасында оқытушысы. Апатаева 1965 жылы республика құрама командасында және 1966 жылы КСРО жастра құрама командасында ойнады. Ленинградта «Буревестник» қоғамының қоғамының біріншілігіне қатысып, 1967 жылы алтын медаль алды. Орта Азия мен Қазақстан қыз-келіншектерінің Душанбе қаласында өткен тұңғыш спартакиадасында (1968) Апатаева Республика баскетбол косандасы құрамында ойнап, жүлде алып қайтты.

1. ↑  "Тараз, Жамбыл облысы" энциклопедиясы, Алматы 2003
**Жорға** – Сарыарқаның шығыс бөлігіндегі тау массиві.

Географиялық орны
-----------------

Қарағанды облысы Ақтоғай ауданында. Ең биік жері 1090 м, ұзындығы 5 км, ені 2 км.

Жер бедері
----------

Таудың оңтүстік беткейі тік жарқабақты, солтүстік-батысы көлбеу келген. Шығысында бірнеше ұсақ шоқылар орналасқан. Батысынан Еспе өзені ағып өтеді.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Девон және силур жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Жартылай және шала дамыған қиыршықтасты қызғылт қоңыр топырақ жамылғысындағы бұталы-жусанды-көделі тасты дала. Мал жайылымына қолайлы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Жорж Бенжамен Клемансо** (фр. , 1841 жыл, Муйрон-ан-Паре, Вандея департаменті — 1929 жыл, Париж) — француз саяси және мемлекеттік қайраткері.

Мамандығы - дәрігер. Франция академиясының мүшесі (1918). Екінші империя кезінде радикалдық-республикалық қозғалысқа қатысты.

1870-1871 Фрнацияның Пруссияға қарсы соғыстағы сәтсіздіктеріне қарамастан, соғысты соза беруді жақтады.

Ұлттық жиналыстың депутаты ретінде 1871 жыл Франкрутте жасалған уақытша бітім шартына қарсы дауыс берді.

1871 жыл Париж Коммунасы күндерінде коммуналарды версальдықтармен татуластырмақ болды.

Буржуазиялық республикалық қозғалыста «әсіре солшылдарға» қосылды.

1906 - 1909 жыл француз үкіметін басқарды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Клемансо милитаристік насихат жүргізді. Кеңес Ресейге қарсы қарулы интервенцияның инициаторы болды, ақ гвардия генералдары - Колчак пен Деникинге көмектесті, 1919 ж. Венгр Кеңес Республикасын құлатуға ат салысты.

Клемансо 1920 жылы президент сайлауында жеңіліске ұшырағаннан кейін саяси қызметтен біржолата кетті

Дереккөздер
-----------

1. ↑  .Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы 1974 жыл, 5 том, бас редакторы М.Қ. Қаратаев, 468 бет
**Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров** (өзб. *Iqboljon Xoldarov*; 8 наурыз 1997 жылы) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан Азия чемпионатының чемпионы. Фарман Салмановты еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы Гамбургте өткен бокстан әлем чемпионатының күміс жүлдегері.
**Жорж Фридман** — француз әлеуметтанушысы. Еңбек
әлеуметтануы теориясының негізін қалаушы және қолданушысы, сонымен бірге ғылыми менеджмент қозғалысының сыншыСЫ! Оның еңбек әлеуметтануы өзінің еңбек процесінің табиғаты мен эволюциясы жөніндегі семинарларының кезінде әзірленді; ол едәуір жетекші зерттеу үлтілерге (соның ішінде Мишель Крозье мен Ален Туренге) күшті ықпал етті, мүнан басқа
кейінгі көптеген зерттеу бағдарламалары оның проблемаларды іріктеп, қоя білуді пайдалана отырып түзілді. Фридманның қисапсыз
көп жарияланымдарының негізгі бөлігі "еңбекті бөлшектеу" ұғымы мен техницизмге сын. Оның еңбекті бөлшектеу және
шеберлікті өгейсіту мәселелері саласындағы зерттеулері Гарри Браверман еңбеқтеріндегі біліқтіліқтен айырылуға қарсы кейінгі
сынының аркауы болды. Фридманның (Браверманның да) пікірінше, бөлшектелген Жұмыс капитализмге төн сипат немесе Бұл ұғым Жұмыс тапсырмасын орындау барысын бақынау проңесінен бөліп тастаудан, сөйтіп кәсіпорында білікті Жұмысшылар санының қысқартылуынан туған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
Қазіргі тілімізде тұспалдау, болжалдау, топшылау болып түсіндірілген. *«Ербол бұл көріністің мәнін өзінше жорыды»* (Мұхтар Омарханұлы Әуезов, Абай). *«Тұспалдау»* мағынасында *«жору»* тұлғасына сәйкес сөзді қазіргі түркі тілдерінен тек якуттардан ғана кездестіреміз. Онда — *сэрэйии*. Бұл тұлғалы сөздердің қазақ, якут тілдеріндегі мағынасы кейіннен пайда болған сияқты. Өйткені ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде *йор* — түсіндіру, ұғындыру тәрізді мағыналарды меншіктенген. Ол кездерде осындай мағына беретін дыбыстық түлға *«йөр»* болып та айтылатын болған. *«Түсіндіру»* мен *«ұғындыру»* да *«йор»* тұлғасының тұңғыш мағынасы деуге тағы бір тіл деректері қостамайды.

Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінің тағы бір жерінде *«тіл йор»*, *«тіл йорыт»* сияқты сөз тіркестерінің мағынасы — ойындағысын айту, сөйлеу дегенге нұсқайды. Көрсетілген тіркестерді тіліміздің қазіргі тезіне сала сөзбе-сөз түсіндірер болсақ, *«тіл сөйле»*, *«тіл сөйлет»* сияқтыларды ұғынар едік. Мұның өзі көне тілімізде *«йор»* сөзінің ертеде өз алдына, алғаш мағынасы болғандығын, ол мағына —*«айт»* екендігін аңғартады. Түркі тілдерінде пайда болған бұл сөз аз-кем дыбыстық өзгеріспен өзге тілге ауысқанына да дерек жоқ емес. Мысалы, моңғол тілінде *«айту»* мағынасын беретін өздеріне тән *«хәлэх»* сөзімен бірге, синоним ретінде, түркі тілдерінен ауысқан *«йор»* сөзініқ дыбыстық варианты *«рих»* тұлғасының *«әңгімелесу, сөйлесу, айту»* мағыналарында жарыса қолданылатынын көрсеткен жөн. Сөйтіп, *«йор»* сөзінің бері келе, қазақ тілінде, *«жор»* қалпына дейін өзгеріп, мағынасының *«сөйлеуден»* қазіргі кездегі *«тұспалдау, болжалдауға»* жеткенін көрдік.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-2459-6
**Сасыр (ұлттық ойын).**Мұны 2 бала ойнауға болады. Олар әрқайсысы 5-6 асық қосады. Шарт бойынша ойынды бастаған ойыншы қолындағы асықтарды шашып жібереді де, алшы, шік түскен асықтарды жинап алып отырады. Егер ойын үстінде алшының жанындағы бір асық тәйке түссе, бала айып төлейді яғни өз жанынан 1 асық қосып отырады да ойынды жалғастыра береді. Егер тартқан айыбы көбейіп, асығы бітіп қалса, ойынды белгіленген шарт бойынша одан әрі соза береді де не ұтқанша, не ұтылғанша ойнай береді. Одан кейін ойын қайта басталады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары, Атамұра
**Леонид Руденко** (1985 жыл, 16 шілде – Мәскеу, КСРО) – Ресей диджейі, электронды музыкант.

Хаус, техно, trance, эмбиент және т.б. стилінде өнер көрсетеді. 12 жасынан бастап музыкамен айналыса бастайды. Леонидтің айтуы бойынша оған шабыт берген Богдан, Титомир, сондай-ақ Chemical Brothers и Prodigy әндерін қоятын «Станция 106.8» радиосы. Ол Ресей дыбысжазу компанияларына өзінің демо-жазбаларын жібереді, алайда елеусіз қалады. Бірақ жас талант бұнымен тоқтап қалмай, Батыс компаниялары менеджерлеріне өзінің композицияларын электронды пошта арқылы жібереді. Менеджер Пола ван Дайка оған жауап беріп, нәтижесінде Леонид Пола композициясына 4 трек және 1 ремикс шығарады. Леонид шығармашылығымен Дания, Голландия және Англия музыканттары таныс болуға мүмкіндік алады. Оның 2008 жылы шыққан «Destination» композициясы Ресейде нөмірі бірінші синглге айналады, ал одан кейін шыққан «Everybody» синглі әлемдік жетістікке жетеді.

Дереккөздер
-----------
**Бөкен Қосалұлы** (шамамен 1663, Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қарабау елді мекені — 1756) — би, мәмілегер. Байұлы Есентемір руынан шыққан.

Әз Тәукенің "Жеті жарғы" заңының халық арасындағы сенімді жаршысы, насихаттаушысы. 1730 — 59 жылдары Еділ қалмақтары мен жоңғарларға қарсы соғысқа қатысқан. Сырым батыр осы Бөкен биден бата алған. Деректерде Бөкен ел мен елдің арасын жақындастырған мәмілегер ретінде көрінеді. 1731 жsks Ресей патшасынан қысым көрген башқұрттардың Әбілқайыр басқарған қазақ хандығына қосылмақ ниетіне қолдау көрсетті. Башқұрттардың Ағиапхан мен Қарасақал деген батырларын Қазыбек би мен Сәмеке ханға жеткізіп, башқұрттарға көмек беруді өтінген.
Қайтыс болар алдында Бөкен: {{Дәйексөз"Мені жұртымнан бөлек биік төбеге емес, төмендегі көппен бірге жерлеңдер, басыма қақырайтып тас қоймаңдар. Тау да құлайды, тас та мүжіледі, мұхит та сарқылады. Құламайтын нәрсе, сарқылмайтын күш халықта. Менің атым таста қалмай, халықтың есінде қалса болды"|}} деген өсиет қалдырған.
Бөкен бидің зираты Қарабаудағы Өтей қорымында (Атырау облысы).

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том