Ашылу салтанаты
**Қысқы Универсиада 2017** — 28-ші қысқы Универсиада, Қазақстандағы Алматы қаласында 2017 жылы 29-шы қаңтар мен 8-ші ақпан аралығында өтті.

Универсиада жарыстары спорттың 12 түрі бойынша өтті. Олардың арасында тау шаңғысы, биатлон, шаңғы жарысы, шаңғы қоссайысы, шаңғымен трамплиннен секіру, сноуборд, фристайл, мәнерлеп сырғанау, шорт-трек, конькимен жүгіру спорты, шайбалы хоккей (ерлер және әйелдер арасында) және керлинг ойындары бар.

Кандидат қалалар
----------------

Өткізу құқығына үміткерлер:

* Алматы,  Қазақстан. 2011 жылы VII Қысқы Азия ойындарын өткізген болатын
* Тренто,   Италия — Универсиада ойындарын 9 рет өткізді (жазғы 4 рет, қысқы 5 рет) — жазғы және қысқы ойындарын бөлек алғанда, бұл барлық елдер арасында ең көп өтілген жер.

Алайда, бір апта бұрын, Трентино 2013 жылғы қысқы Универсиаданы өткізу құқығын иеленгеніне және экономикалық дағдарысқа байланысты, Италия үкіметі 17 жылғы Универсиададан кандидатурасын алып тастау туралы шешім қабылдады:

> *"Қазіргі уақытта Италияның ауыр экономикалық жағдайын және Халықаралық Федерация алдындағы жоғары қаржылық міндеттемелерін ескере отырып, Тренто автономиялық провинциясының Кеңесі Универсиаданы 2017 жылы өткізуге қаражат іздеу мүмкіндігін көрмейді, сондықтан біздің қаланың кандидатурасын алып тастайды".*
> 
> 

29 қараша 2011 жылғы, өткізілді Брюссельде (Бельгия) өткізілген форумда Универсиаданы Алматыда өткізу туралы ресми шешім дауыс беру арқылы қабылданды (Халықаралық университеттік спорт федерациясының (FISU)). Осылайша, Универсиаданы өткізуге ниет білдірген басқа елдердің болмауына байланысты Алматы 2017 жылғы қысқы Универсиаданың өтетін орнына айналды.

Дайындық
--------

### Қаржыландыру және ұйымдастыру

Атлетикалық қалашықУниверсиаданың инфрақұрылымын салуға және дамытуға республикалық бюджеттен 109 миллиард теңге бөлінді. "Алматы Арена" мұз сарайының құны 38,5 миллиард теңге, "Халық Арена" 23,4 миллиард теңгені құрады. Универсиада нысандарына коммуникацияларды жеткізу үшін 30 миллиард теңге қажет болды.

Атлетикалық қалашық 2016 жылы қысқы Универсиаданың спортшылары мен ресми делегацияларының мүшелерін баспанамен қамтамасыз ету үшін салынған. Орналасқан жері Алатау ауданы бойынша, Момышұлы - Рысқұлов даңғылының бұрышына, "Алматы Арена" спорт кешенінен жаяу қашықтықта орналасқан. Жалпы ауданы 21,5 га аумақта алып жатыр, 5000 адамға арналған. Тұрғын үйдің жалпы ауданы шамамен 125 мың м2, 1748 пәтерді құрайды. Тұрғын үй кешені 14 тұрғын үйден және 3 қызмет көрсету блогынан тұрады. Ауыл құрылысына ел бюджетіне 42,6 миллиард теңге (127 миллион доллар) жұмсалды.

Бастапқыда Атлетикалық қалашықтың тұрғын үйлері Универсиададан кейін қаланың жоғары оқу орындарының студенттеріне жатақханалар есебінде пайдаланылуы керек деп жоспарланған болатын, өйткені қазіргі кезде қаладағы жатақханаларда орын тапшылығы 28 мыңға жуықтайды. Қаланың бұрынғы әкімі Ахметжан Есімов студенттерге жағдай жасау керек деп есептеді. Бірақ кейінірек қала басшылығы ауысып, жаңа әкім Бауыржан Байбек тағайындалды кейін, бұрынғы Атлетикалық қалашықтың 1748 пәтері "Қазақстандық ипотекалық компания" АҚ арқылы "20 жылға сатып алу құқығымен жалға беру" шартымен сатып алатынын мәлімдеді.

Универсиаданы өткізілу үстінде тағы 17 миллиард теңге жұмсалды.

### Бойтұмар

2017 жылғы қысқы Универсиаданың талисманы ретінде торғайға (торғай) ұқсайтын сұңқар (сұңқар) балапаны таңдалды, ол әзірлеушілердің пікірінше жылдамдықты, жеңілдікті, жігер мен жеңіске деген құштарлықты білдіреді. Тұмардың түпнұсқа нұсқасы кейінірек өзгертілген көк түсте жасалған попугаяға ұқсас болды.

### Ойындар Алауы

2017 жылғы Қысқы Универсиада алауының эстафетасы 25 қаңтарда Астанада басталып, 29 қаңтар 28-ші Дүниежүзілік Қысқы Универсиаданың ашылу салтанаты кезінде Алматыда Отты Тостаған жағу арқылы аяқталды.

Универсиада—2017 алау эстафетасы - Универсиада тарихында бірінші рет өткізілді. Алау Қазақстанның 16 аймақғында тұтатылып, Эстафета арқылы облыс орталығы өткеннен кейін, Алматыға жеткізіледі. Алау ұзындығы 22 500 шақырымнан асатын маршрутты басып өтті: 200 шақырымды алау көтерушілер жүріп өтті, 22 300 шақырымдық Алау Алматы қаласына (ұшақпен, пойызбен, автокөлікпен) дейін жетеді.. Жобаның концепциясын ұсынған Алау эстафетасы бөлімінің бастығы Кирилл Пяртель болды.

#### Эстафета бағдарламасы

* 25 қаңтар 2017 ж. Астана қ. Назарбаев Университетінде.
* Әр облыс орталығында жеке алаудың туу орын алып, Эстафетаның жеке кезеңі өткізіледі.
	+ 26 қаңтар – Петропавл, Көкшетау, Қостанай, Павлодар, Қарағанды және Өскемен.
	+ 27 қаңтар – Орал, Ақтөбе, Атырау, Ақтау.
	+ 28 қаңтар – Қызылорда, Тараз, Шымкент, Талдықорған.
	+ 29 қаңтар – Алматы қ. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ алаудың тууы.
* Аймақтардан келген 16 өкіл 16 Алауды қазақстандықтар Отты Тостаған ұясында біріктірді.

Жобаға 17 мен 28 жас аралығындағы 1000 алаушы қатысты. Сонымен қатар, алаушылардың қатарына спорттың, мәдениеттің, ғылымның көрнекті қайраткерлері, FISU өкілдері қосылды.

Әр қалада алаушылар алауды әр 200 м сайын бір біріне бере отырып, аймақтардың көрікті жерлері мен ірі оқу орындарын қамтып, орталық көшелермен жүгіріп өтті. Алауды спортта, ғылымда, мәдениетте жетістіктерге жеткен студенттер алып өтті.

Алаушыларды таңдау 1 қыркүйекте басталды. Бірінші алаушы деп Рио-2016 Олимпиада Ойындарындағы спорттық жетістіктерін ескере отырып алматылық жүзуші Дмитрий Баландин аталды. Алаушыларды таңдау конкурсының қорытындылары 16 желтоқсанда жарияланды.

* Универсиада-2017 эстафетасының алауыУниверсиада-2017 эстафетасының алауы
* Алауды тасымалдауға арналған колбаАлауды тасымалдауға арналған колба
* Отты ТостағанОтты Тостаған

Ұйымдастырушылар және медиа-қамтамасыз ету
------------------------------------------

2016 жылдың 14 маусымында Алматыда 28-ші Дүниежүзілік қысқы Универсиада-2017-ге дайындық және оны өткізу жөніндегі дирекцияның бастығы болып - Наиль Нұров, ал Сәпиев Серік — Атлетикалық ауылдың әкімі болып тағайындалды. Байбек Бауыржан — Алматы қаласының әкімі.

Телеаудитория саны 1 миллиард құрайды деп жоспарлануда. Трансляция әлемнің 80 елінде өтеді. Универсиаданың спорттық жарыстарын 3 жергілікті арна көрсетеді — "KazSport", "Хабар" және "Қазақстан".

Ареналар
--------

| Қала | Арена | Спорт түрі | Сыйымдылығы |
| --- | --- | --- | --- |
| Алматы | Алматы Арена | мәнерлеп сырғанау, керлинг, ашылу және жабылу салтанаты | 12 500 (үлкен арена),
3000 (кіші арена) |
| Балуан Шолақ атындағы спорт сарайы | Хоккей (әйелдер), шорт-трек | 3 725 |
| Медеу | Конькимен жүгіру | 8 100 |
| Сұңқар (трамплин кешені) | Шаңғымен трамплиннен секіру | 5 200 |
| Шымбұлақ | Тау шаңғысы, сноуборд, фристайл | 1000 отыратын, 2000 тұратын |
| Халық Арена | Шайбалы хоккей (ерлер) | 5000 |
| Алматы обылысы | Алатау (шаңғы-биатлон стадионы) | Биатлон, шаңғы, шаңғы қоссайысы | 1800 отыратын и 1300 тұратын |
| Табаған | Фристайл | 2 250 |

* СұңқарСұңқар
* МедеуМедеу
* ШымбұлақШымбұлақ
* Алматы АренаАлматы Арена
* Халық АренаХалық Арена
* ТабағанТабаған
* Балуан ШолақБалуан Шолақ

Спорт түрлері
-------------

2017 Қысқы Универсиада Алматы қаласында спорттың 12 түрінен өткізіледі. Жақшада спорт түрлері бойынша ойналатын медаль жиынтықтарының саны көрсетілген.

* Тау шаңғысы (9)
* Қос шаңғы (3)
* Биатлон (9)
* Сноуборд (10)
* Шаңғы (11)
* Мәнерлеп сырғанау (4)
* Фристайл (9)
* Хоккей (2)
* Шорт-трек (8)
* Шаңғымен тұғырдан секіру (5)
* Керлинг (2)
* Конькимен жүгіру (14)

Күнтізбе
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **АС** | Ашылу салтанаты |  | Финалдар | **ЖС** | Жабу салтанаты | ● | Жарыс күні |  | Демонстрациялық қойылымдар |

| Қаңтар/Ақпан | 28  Сен | 29  Жек | 30  Дүй | 31  Сей | 01  Сәр | 02  Бей | 03  Жұм | 04  Сен | 05  Жек | 06  Дүй | 07  Сей | 08  Сәр | Жарыстар |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Салтанаттар |  | **АС**  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **ЖС** |  |
|  Биатлон
 |  |  |  | **2**
 |  | **2**
 | **2**
 |  | **1**
 |  | **2**
 |  | **9** |
|  Керлинг
 |  |  | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | **2**
 |  | **2** |
|  Конькимен жүгіру
 |  |  |  | **2**
 | **2**
 | **2**
 | **2**
 | **2**
 | **2**
 | **2**
 |  |  | **14** |
|  Мәнерлеп сырғанау
 |  |  |  |  | ●
 | **1**
 | **1**
 | **2**
 | '
 |  |  |  | **4** |
|  Сноуборд
 |  |  | **2**
 | **2**
 | ●
 | **2**
 |  |  | **2**
 |  | **2**
 |  | **10** |
|  Тау шаңғысы
 |  |  | **2**
 | **1**
 | **1**
 |  | **1**
 | **1**
 | **1**
 | **1**
 | **1**
 |  | **9** |
|  Трамплиннен секіру
 |  |  |  |  | **2**
 |  |  | **1**
 | **2**
 |  |  |  | **5** |
|  Фристайл
 |  |  | **2**
 | **1**
 |  | **2**
 | **2**
 |  |  | ●
 | **2**
 |  | **9** |
|  Хоккей
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | ●
 | **1**
 | ●
 | **1**
 | **2** |
|  Қос шаңғы
 |  |  |  | **1**
 |  |  | **1**
 |  | **1**
 |  |  |  | **3** |
|  Шаңғы
 |  |  | **2**
 | **2**
 |  | **2**
 |  | **1**
 |  | **2**
 | **1**
 | **1**
 | **11** |
|  Шорт-трек
 |  |  |  |  |  |  |  |  | **2**
 | **2**
 | **4**
 |  | **8** |
| Медальдар саны
 |  |  | 8
 | 11
 | 5
 | 11
 | 9
 | 7
 | 11
 | 7
 | 15
 | 2
 | 86 |
| Қаңтар/Ақпан | 28  Сен | 29  Жек | 30  Дүй | 31  Сей | 01  Сәр | 02  Бей | 03  Жұм | 04  Сен | 05  Жек | 06  Дүй | 07  Сей | 08  Сәр | Жарыстар |

Медаль есебі
------------


| Орын | Ел | Алтын | Күміс | Қола | Барлығы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Ресей | **29** | **27** | 15 | **71** |
| 2 |  Қазақстан | 11 | 8 | **17** | 36 |
| 3 |  Корея Республикасы | 11 | 5 | 5 | 21 |
| 4 |  Жапония | 6 | 12 | 10 | 28 |
| 5 |  Польша | 5 | 2 | 6 | 12 |
| 6 |  Қытай | 4 | 4 | 2 | 10 |
| 7 |  Франция | 4 | 2 | 2 | 8 |
| 8 |  Италия | 4 | 0 | 0 | 4 |
| 9 |  Беларусь | 3 | 2 | 1 | 6 |
| 10 |  Украина | 2 | 3 | 4 | 9 |
| 11 |  Чехия | 2 | 2 | 5 | 9 |
| 12 |  Аустрия | 1 | 2 | 5 | 8 |
| 13 |  Канада | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 14 |  Ұлыбритания | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 14 |  Латвия | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 16 |  Нидерланд | 0 | 3 | 1 | 4 |
| 17 |  Швейцария | 0 | 2 | 3 | 5 |
| 18 |  Германия | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 19 |  Аустралия | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 19 |  Финляндия | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 19 |  Словения | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 22 |  Швеция | 0 | 1 | 3 | 4 |
| 23 |  АҚШ | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 24 |  Словакия | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 25 |  Армения | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 25 |  Норвегия | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Барлығы | 85 | 85 | 85 | 255 |

Қатысушы мемлекеттер
--------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
* АҚШ (73)
* Аустралия (7)
* Аустрия (21)
* Аргентина (2)
* Армения (1)
* Ауғанстан (3)
* Әзербайжан (1)
* Беларусь (23)
* Бельгия (3)
* Болгария (4)
* Бразилия (1)
* Германия (29)
* Гонконг (1)
* Грекия (1)
* Грузия (8)
* Иран (3)
* Италия (38)
* Жаңа Зеландия (1)

 | * Жапония (110)
* Канада (88)
* Корея Республикасы(65)
* Қазақстан (170)
* Қырғызстан (10)
* Қытай (116)
* Латвия (26)
* Ливан (5)
* Литва (6)
* Мажарстан (2)
* Малайзия (1)
* Мексика (2)
* Моңғолия (10)
* Нидерланд (20)
* Норвегия (19)
* Өзбекстан (3)
* Парагвай (1)
* Польша (61)
 | * Ресей (215)
* Румыния (3)
* Словакия (37)
* Словения (13)
* Тайланд (1)
* Қытай Республикасы (3)
* Тәжікстан (1)
* Түркия (20)
* Уганда (1)
* Украина (59)
* Ұлыбритания (71)
* Чехия (69)
* Финляндия (17)
* Франция (41)
* Швейцария (34)
* Швеция (50)
* Эстония (10)
 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қысқы Универсиады-2017 Алматыда өтеді
2. ↑  Алматы 28-ші Дүниежүзілік қысқы Универсиаданың астанасы болады(қолжетпейтін сілтеме)
3. ↑  Алматы 2017 жылы өтетін Универсиаданың астанасы болады(қолжетпейтін сілтеме)
4. ↑  Универсиаданың дирекциясы Мұрағатталған 2 ақпанның 2017 жылы.
5. ↑  Объекты зимних Азиатских игр. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2011.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 19 қаңтар 2011.
6. ↑  Нәтижелер Мұрағатталған 2 ақпанның 2017 жылы.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуУниверсиада |
| --- |
|  |
| Жазғы | 
1959 · 1961 · 1963 · 1965 · 1967 · 1970 · 1973 · 1975 · 1977 · 1979 · 1981 · 1983 · 1985 · 1987 · 1989 · 1991 · 1993 · 1995 · 1997 · 1999 · 2001 · 2003 · 2005 · 2007 · 2009 · 2011 · *2013* · *2015* · *2017* | Flaga FISU |
|  |
| Қысқы | 
1960 · 1962 · 1964 · 1966 · 1968 · 1970 · 1972 · 1975 · 1978 · 1981 · 1983 · 1985 · 1987 · 1989 · 1991 · 1993 · 1995 · 1997 · 1999 · 2001 · 2003 · 2005 · 2007 · 2009 · 2011 · *2013* · *2015* · *2017* |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу2017 Қысқы Универсиада ойындары (Алматы, Қазақстан) |
| --- |
|  |
| 
Биатлон | Керлинг | Конькимен жүгіру спорты | Мәнерлеп сырғанау | Сноуборд | Тау шаңғы спорты | Трамплиннен секіру | Фристайл мәнері | Хоккей | Шаңғы қос жарысы | Шаңғы жарысы | Шорт-трек |

 |