**Шапай Зұлқашев** (23 желтоқсан 1938 жылы туған, қазіргі Атырау облысы Исатай ауданы Орла ауылы) — актер, режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1988). "Құрмет" орденінің иегері, Исатай ауданы және Атырау облысының "Құрметті азаматы", Махамбет атындағы республикалық сыйлығының иегері.

Өмірбаяны
---------

Алматы консерваториясының (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) актерлік бөлімін (1965), Алматы театр-көркемсурет институтының режиссерлік бөлімін бітірген (1976). 

1965 - 1975 ж. Қазақ академиясы балалар мен жасөспірімдер театрында актер болып, көптеген рөлдер ойнады. 

1975 - 1989 ж. Атырау облысында драма театрында режиссер (1997 жылдан осы театрдың бас режиссер әрі көркемдік жетекшісі), 1989 - 1997 ж. Семей музыкалық драма театрының бас режиссері болып қызметтер атқарды.

Шапай ЗҰЛҚАШЕВТІҢ ТЮЗ-дегі ойнаған рольдері: (Алматы)

```
Мұқан Иманжанов. "Менің махаббатым "1959. 
```

Қоюшы режиссер - Қаз. ССР-ның халық артисі Камал Қармысов .
Қойшы бала Мұраттың ролінде - Ш.Зұлқашев. (бұл Шапай ағаның ең алғашқы сахнада ойнаған ролі ) 

```
М.Әуезов. "Еңлік -Кебек", 1965.
```

Режиссері- АсқарТоқпанов
Жапал ролінде - Ш.Зұлқашев
(  М.Әуезов театрында)
Ш.Айтматов. Лениндік сыйлықтың лауреаты.  "АРМАНЫМ, ӘСЕЛІМ "(2бөлімді драма) Аударған Қ.Мұхамеджанов.
Режиссері- Мен Дон Ук 
Режиссердің ассистенті- Шапай Зұлқашев, Алтынбек Кенжеков 
Суретші-  С Үмекенов 
Ильяс ролінде - арт.Ш.Зұлқашев
Әсел - М.Жақсымбетова. 
Ш.Хұсаинов.  Сертке  серт (2 бөлімді халықтық  драма)
Режиссері - Е.Обаев
Суретші -Д.Сулеев
Режиссердің ассистенті - Ч.Зұлқашев. 
Лосев ролінде- Ш.Зұлқашев. 

Т.Ахтанов. "Махаббат мұңы "(2 бөлімді лирикалы драма) (Өлеңдері Т.Айбергеновтікі) 1970-1971.
Режиссері - В.Пұсырманов 
Суретші- Г.Сидоров
Музыкасы - Қаз.ССР-ның өнерге еңбегі сіңген қайраткері - Нұрғиса Тілендиевтікі 
Нияз - арт. Ш.Зұлқашев. 
Ләззат- Р.ӘШІРБЕКОВА. 

```
Ә..Тәжібаев "Қыз бен Солдат"  (ақындық әуен) 1967.
```

Режиссері - В.Пұсырманов 
Суретші - С. Үмекенов 
Солдат - Арт.Ш.Зұлқашев 
Қыз - М.Жақсымбетова 

```
С.Мұқанов.  "Қашқар қызы" (2 актылы 8 көріністі тарихи драма)1972.
```

Режиссері - Е.Обаев 
Суретші- И.Әлібеков
Шоқан - Ш.Зұлқашев.  Ш.ХҰСАЙНОВ "Күн шуақта" (2 көріністі драма)1965-1967.
Режиссері - Қадыр Жетпісбаев
Суретші- Сұңғат Үмекенов
Шуақ - Ш.Зұлқашев 
Шәрбану - Р.Әшірбекова .
Ә.Тәжібаев. Жартас (3 перделі драма) 1966-67 маусым 
Режиссері - Мен Дон Ук 
Суретші- С. Үмкенов
Жәрдемнің ролі - Ш.Зұлқашев 
Василий Михайлович- Ш.Зұлқашев. 

```
Ш.Хұсайнов,  О.Бодықов.  "Әл-Фараби "(екі бөлімді трагедия) 1973.
```

Режиссері- Мен Дон Ук 
Суретші- Д.Сулеев 
Бурахан- Ш. Зұлқашев.  

```
Бертольт Брехт. "Әйдік апай және оның балалары" 
```

Орысшаға аударғандар - Б.Заходера, В.Розанова
Орысшадан аударған - Қ.Тоғұзақов. 1967-1968 маусым.
Постановкасы - Мен Дон Ук 
Режиссері- Қ.Мерғазиев
Суретші- Э.Гейдебрехт
Әйдік апай- ҚазақССР-ның халық. артисткалары С.Саттарова, Ә..Өмірзақова 
Эйлиф - Ш.Зұлқашев 
С.МҰҚАНОВ,  А.САТАЕВ. "Ботагөз"(2 бөлімді драма)
Режиссері- Е.Обаев
Суретші- Э.Гейдебрехт 
Режиссердің ассистенті - Ш.Зұлқашев. 
Кулаков - Ш. Зұлқашев 

```
Ч. Айтматов.  "Бетпе-бет "(2бөлімді драма) 1972. Инсценировкасын жасаған  Қ.Нұрмұханов, Т.Дюсебаев
```

Режиссері- В.Пұсырманов 
Суретші- Д.Сулеев
Исмаил - Ш.Зұлқашев 
Б.Майлин. "Шұға" ( 2 перделі музыкалы драма) 1971-1972.
Қоюшы режиссер - Е.Обаев
Суретші - Д.Сулеев.
Қарасай ролінде - Арт.Ш.Зұлқашев. 
Ш.ХҰСАЙНОВ Алғашқыұшқындар (Әкелеріміздің жастық кезеңі туралы. 2 бөлімді, Ерлік -Марш жыры) 1967-1968
Қоюшы режиссері- Мен Дон Ук 
Режиссері - ГИТИС студенті Е.Тапенов
Суретші-  Д.Сулеев 
Саржан - Ш.Зұлқашев 
❗П.Тілегенов "Аққу айдынына оралды..." ( 2 бөлімді оптимистік трагедия ) 1974.
Қарақалпақ тілінен аударып, сахналық нұсқасын жасаған  Мұхаметқали Хасенов. 
М.Карим "Ай тұтылған түн "(3 перделі, эпилогы бар трагедия)
Аударған Ә.Кекілбаев. 1968.
Режиссері- Е.Обаев 
Суретші- Д.Сулеев 
Ақжігіт - Ш .Зұлқашев 
Зубаржат - М.Жақсымбетова.
С.Мұқанов "Мөлдір махаббат"
Режиссері- Мен Дон Ук .1966.
Суретші- ?
Бәтес- Р.Әшірбекова 
Бүркіт - Ш.Зұлқашев. 

```
"Сағынамын күн сайын" (поэтикалық қойылым). Вахитов. реж. В.Пұсырманов
```

"Алтын көрсе періште жолдан таяды" , 1971.
Р.Әшірбекова
Ш.Зұлқашев. 
Р.Гамзатов, Лениндік сыйлықтың лауреаты.  "Тау қызы" ( Екі актылы жеті көріністі драма), 1963-1964.
Аударған Х.Ерғалиев.
Қоюшы режиссер- Қазақ ССР-ның халық артисткасы Хайруллина Ғайни
Суретші - Үмекенов Сұңғат
Композитор - Қазақ ССР-ның искусств. еңб.сің.қайраткері Тілендиев Нұрғиса
Дирижер - Лившиц М.
Сұлтан ролінде - Шапай Зұлқашев

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8