recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Құлантау вермикулит кенорны - Үлкен Қаратау жотасының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Шақпақбаба ауылынан солтүстік-батысқа карай 3 км жерде, Көкбұлаң аймақтық жарылымы бойында орналасқан. Кенорын ортаңғы-жоғарғы кембрий өктастарынан тұрады, олар солтүстік-шығысқа қарай күлди еңістене орналасңан. Әктастарды екі сілтілі интрузия жарып кірген, солардың бірі - шток тәрізді құлан интрузиясымен құлантау вермикулит кенорны генетикалық байланыста. Калийлі метасоматоз нәтижесінде сілтілі габброидтардың көп бөлігі биотитке өзгерген. Мору қыртысының тұзілуі барысында гидратация салдарынан биотит гидробиотит пен вермикулитке алмасқан. Вермикулитті мору қыртысы дамыған бөлікше құлантау үстіндегі тегіс үстірт алаң түрінде шығысқа қарай еңістеу (5-100) орналасқан. Кенді бөлікше ендік бағытта 500-600 м созылған, ені 400 м. Оны қалыңдығы 3-5 м қазіргі тұзілімдер тысы жауып жатыр. Бүрғылау ұңғымаларының деректері бойынша кен денесінің қалыңдығы 15-40 м, орташа мәні 20 м. Кендегі вермикулиттің мөлшері 35%-ға дейін, кенорын бойынша орташа мөлшері 12,6%. Қатты қыздырғанда вермикулит күмпиіп ісінеді, күмпию коэффициенті - 4,8-11, орташа мәні - 6. Ісінген вермикулиттің көлемдік салмағы 75-200 кг/м3, орташа алғанда 135 кг/м3. Ірілігі бойынша ісінген вермикулит +0,15-5,0 мм фракцияларына сәйкес келеді. Вермикулиттің жылу өткізгіштігі 0,04-0,06 ккал/м.сағ.град aуқымында, толың деформацияланғыштығы 21-25%, шартты серпімділігі 1-3%, түйірлерінің моруттың көрсеткіші 2-6%. Құлантау вермикулиті құрылыс материалы ауыл шаруашылығында топырақ жақсартқышы ретінде пайдалануға жарамды. Көлемдік салмагы 200 кг/м3 вермикулиттің В+С1 категориялары бойынша есептелген қоры 168 мың тонна, ол 1,0-1,2 млн. м3 күмпиген вермикулитке эквивалентті. Құлантау вермикулит кенорны игеруге тиімді экономикалық жағдайда орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Пайдалы қазбалар. Оқулық. - Астана: Фолиант, 2008. - 440 б. ISBN 9965-35-411-1
**Есімов Смат** (22.1.1928, Жуалы ауд. Амансай а. - 23.1.1992, Тараз қ.) - қоғам қайраткері. Шымкент ауыл шаруашылық техникумын (1948), Ташкент ауыл шаруашылығы институтын (1955) бітірген. 1948 - 50 ж. Оңтүстік Қазақстан облысы ауыл шаруашылығы басқармасында, Жуалы аудынының ауыл шаруашылығы бөлімінде агроном. 1955-1962 ж. "Мерке" кеңшарында агроном, бас экономист, Талас ауд. Бостандық кеңшарының директоры, 1962-1970 ж. Жамбыл облысы партия комитетінде ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары, кейін меңгеруші болады. 1970 - 1975 ж. бұрынғы Луговой ауданының партия комитетінің бірінші хатшысы болып істейді. 1975-1983 ж. облыстық партия комитетінің хатшысы, 1983-88 ж. облыстық нан өнімдері басқармасының бастығы болып істеп, зейнеткерлікке шықты. Есімов Ленин,үш мәрте Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, көптеген медальдарме марпатталды. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды. Есімовке "Ауыл шаруашылығына еңбегі сіңген қызметкер" атағы берілді. [1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Тараз, Жамбыл облысы" энциклопедиясы, Алматы 2003
Майдангеріміз туралы
--------------------

Ешкім де, ештеңе де ұмытылмайды..Жылдан жылға майдангерлер саны азаюда. Бүгінде Қызылорда облысында 64 Ұлы Отан Соғысы ардагерлері бар. Сол ардақты майдангерлердің бірі жерлесіміз – ТӘНЕШ ОРАЗОВ.Тәнеш Оразов Ұлы Отан Соғысының барлық қасіретін басынан өткерген. Соғыс уақытында ол көптеген аштық, аяз,жоқшылық сияқты ауыртпалықтарды бастан кешірді .Тәнеш Оразов 1923 жылдың 23 ақпанында Қызылорда облысының Тереңөзек поселкісіне жақын орналасқан Далакөл ауылында дүниеге келген.Биыл ардагер 92 жасқа толып отыр. Ол 7 жылдық мектепті бітіріп, жақсы білім алды. Кейін Қызылорда педагогикалық училищесіне түсті. Бұл уақытта мұғалім мамандығы өте беделді әрі сұранысқа ие жақсы мамандық болды. Алайда жас жігіттің арманы орындалмады, соғыс басталып кетті...Ол 18 жасында өзінің замандасарымен сұрапыл соғысқа аттанып кете барды. Ақсақал салауатты өмір салтын қолдағандықтан, жастардың да спортпен айналысқанын қалайды. Барынша өз денсаулығын күтеді, темекі шекпейді, таңертең дене шынықтырады, сүтке пісірілген күріш ботқасын ұнатады. Ол, көптеген мемлекеттік наградалардың иегері. Бірақ, солардың ішінде «Құрмет» ,«Сталинградты қорғау», «Ерлік үшін» медальдары қария үшін өте қымбат.

Мектеп оқушыларымен кездесуі
----------------------------

Жеңістің 70 жылдығына орай Назарбаев зияткерлік мектебінің оқушылары ардагерлерге барып, сый-құрмет көрсеттік. Ардагермен тілдесіп соғыс жылдарындағы оқиғаларды майдангердің өз аузынан естідік. Ол өзінің білімін соғыс кесірінен пайдалана алмады , сондықтан да қазіргі оқушылардың білім алуын қолдайды. Бізге де «Сендер бақытты ұрпақсыңдар, балалық шақтарың бейбіт заманда өтуде. Оқуға да ,өз білімдеріңді пайдаланып ел болашағын қалауға да мүмкіндіктерің бар. Ендеше сол мүмкіндіктеріңді жақсылап пайдаланыңдар. Еліміздің болашағы өз қолдарыңда! Ел ертеңі білімді ұрпақ.» ,- деп бізге ақ батасын берді. Осылай шаттыққа толы бақытты, бейбіт өмір сүруіміз ардақты ардагерлеріміздің арқасы. Жау жағадан алғанда елі үшін сұм соғысқа аттанған, біз үшін жанын қиып, қасық қаны қалғанша шайқасқан барлық ардагерлердің ерлігіне мәңгілік тағзым ...

Авторы
------

Қызылорда қаласындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі

Тоқжан Ардақ және Мырзахмет Эльвира
**Оңдасын Елубай** - 1950 жылы 22 мамырда Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданының Саржыра ауылында туған. 1967 жылы Өскемен қаласындағы Жамбыл атындағы мектеп-интернатты бітірген соң, бір жыл облыстық «Коммунизм туы» (қазіргі «Дидар») газетінде корректор болып жүмыс істеген. 1973 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін, 1986 жылы Алматы Жоғары партия мектебін тамамдаған.

1973 жылы облыстық «Дидар» газетінде, облыстық радио және телекомитетінде редактор, тілші, бөлім меңгерушісі болған. 1990 жылдан бері «Егемен Қазақстан» газетінің Шығыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі болып қызмет атқарады.

Шығармашылығы
-------------

«Алтайым — алтын тамырым», «Аялайық Алтайды», «Жүрегімде жастықтың ізі қалды», «Шымыр келер Шығыстың 9л-қыздары», «Жанарымда — жасыл қүрлық», «Париж-Сидней — саңлақтар саңлауы», «Азиатский аккорд мирового футбола», «На земле древней Эллады», «Уроки Турина», «Турин тағлымы» сияқты бірнеше жинақтар мен кітаптардың авторы.

Жетістіктері
------------

Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегері және Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасымен, «Қазақстан спортына сіңірген еңбегі үшін» Қүрмет белгісімен марапатталған. Зайсан ауданының Құрметті азаматы.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
"Оңтайлы сәт(Now Is Good / Сейчас самое время)"фильмі
-----------------------------------------------------

Жыл:2012

Ел: Ұлыбритания 

Режиссер: Ол Паркер 

Басты рөлдерде: Дакота Фаннинг , Джереми Ирвин , Пэдди Консидайн , Оливия Уильямс , Кая Скоделарио , Роуз Лесли , Джо Коул , Джулия Форд , Сара Хэдлэнд , Патрик Балади , Франц Драмех 

Сценарий: Ол Паркер , Дженни Даунхэм 

Продюсер: Грэхэм Броадбент 

Жанр: Мелодрама 

Әлемдік премьера: 31 тамыз 2012 

Қазақстандағы премьера: 13 желтоқсан 2012 

Жас шектеуі:PG-13 - 13 жасқа дейінгі балаларға көруге ұсынылмайды

Ұзақтығы: 103 минут

Сюжеті
------

Тесса он жеті жаста, ол өзгелер сияқты қалыпты өмір сүргісі келеді. Барлық жасөспірімдер секілді ол да армандайды. Бірақ оған берілген уақыт шектеулі. Тесса өмірінің бір минутын босқа өткізбеу үшін, қалған уақытының бәрін есеппен жұмсауға бел байлайды.

Қыз міндетті істер тізімін жасайды: қыздығынан айырылу, есірткінің дәмін татып көру, парашютпен секіру, біреуге ғашық болу. Ол өзінің міндеттерін кезеңімен іске асырады. Бірақ көрші Адам деген жігітке деген оянған сезімі бар жоспарды өзгертіп жібереді.

Рейтинг
-------

8/10

Сын,рецензия
------------

""Бұл фильмнің басты тақырыбы - адалдық секілді. Ата-анаңның адалдығы, жақын достарыңның адалдығы - бәрі сайып келгенде сенің кім екеніңді, қандай екеніңді айқындай түседі.
Сюжетте шектеулі өмірі қалған жас қыз (Дакота Фаннинг) туралы баяндалады. Ракқа шалдыққан қыз о дүниеге кетпес бұрын есте қаларлық өзі істеуі тиіс әрекеттердің тізімін жасайды. Оның бәрі орындалды ма, ол маңызды емес. Бас кейіпкер үшін маңыздысы - жай ғана рактан өлген бейшара қыз ретінде емес, өзгелер секілді қалыпты өмір сүрген, өмірдің ащысы мен тұщысын қатар көрген қарапайым қыз ретінде көпшіліктен есінде қалу еді.
Қыздың қалауы осы еді. Ең бастысы - біреуге ғашық болып өтуді қалайды. Қуанышқа орай, кездейсоқ танысқан жігіті (Джереми Ирвин) қыздың ең басты арманын іске асыра алды.
Картинаның сюжеті бастапқыда созылыңқы, бірсарынды болып көрінгенімен, аяғына дейін экран алдында ұстай алатын бір тартымдылығы бар. Фильм барысында әкенің перзентіне деген шексіз махаббатын көрдік, жақындап қалған ажалға қарсы өзінің шарасыздығына налып, "мені өзіңмен алып кетші, қызым" деп егілген әкенің эпизодын көзге жас алмай қарау мүмкін емес.
Әкенің қарсылығына көнбей, сүйгенімен соңына дейін жанында болған жігіттің де күйзелісін байқамау мүмкін емес. Бұлардың барлығы көрерменді өздерін кейіпкерлердің орнына қойып көруге, сол бір ауыр кадрларды барынша жақын түсінуге себепші болды деп ойлаймын.
Бақытты болу үшін көп нәрсенің де керегі шамалы-ау?! Фильм осыны ұқтырғандай болды.

Тағы қараңыз
------------

Дакота Фаннинг

Сыртқы сілтемелер
-----------------

↑ 

```
↑  Мұрағатталған 4 мамырдың 2015 жылы.
```
**Арайлы Ақкелін** – Қаныш Сәтбаевтың туған жері Ақкелін ауылының өткені мен бүгіні туралы жазылған кітап. Авторлары – Ж. Бәтенұлы және Б.Әліпбайұлы. Павлодар облысы Баянауыл ауданы Қаныш Сәтбаев атындағы орта мектептің 100 жылдығына арналған.

  

Қаныш Имантайұлының арғы аталары Қаржас Сәти бидің Ақкелін жеріне алғаш қоныс аударып келген кезінен бастап, Шорман би мен Сәтбайдың халыққа жасаған ізгі істерін, үлкен екі әулеттің тарихын нақтылы деректермен баяндайды.

Кеңес өкіметі кезіндегі елдің экономикасы мен әлеуметтік жағдайы, халыққа қызмет еткен азаматтар, бұл елден туған танымал тұлғалар және қазіргі ауылдың тыныс-тіршілігі мен мектептегі Сәтбаев оқулары, мұражайы, Сәтбаевтану оқу бағдарламасы, мектептің атқарып жатқан жұмыстары туралы толық, нақты мәліметтер берілген. Кітап 234 беттен тұрады, таралымы 300 дана, шартты баспа табақ 5,4. «Торайғыров атындағы ПМУ ҒБО» баспасынан шығарылған.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қаныш Сатпаев. Энциклопедия / Бас редактор Б.Ө.Жақып. — Алматы «Қазақ энциклопедиясы», 2011 жыл. ISBN 9965-893-74-8
**Арай сарықас** (лат. *Phylloscopus inornatus*) – лат. *Phylloscopidae* тұқымдасының кішкене сарықастардың (5-7 г) біреуі. 

Арай сарықастың жазда жоны сұрғылт жасуылдауы және бауыры ақшыл түсті болады. Күзде қауырсындары жаңарып, жоны жасылдау, қасы сары және қанатында көлденең екі ақшыл жолақты, сондай-ақ ішкі екінші дәрежелі желпуіш қауырсындарын жалпақ ақшыл көмкерме жиектейді. Арай сарықастың жасыл сарықастан негізгі айырмашылығы осы, сол арқылы басқа маусымдарда оны шатастырады. Бұдан әрі сөз көмескі сарықас туралы болмақшы. Бұл оңтүстік түршесі Тәңіртаудан Алтайға дейін тау орманында мекендеген, таяуда ғана өз алдына жеке түр болып бөлінеді. Ал Сібірдің бүкіл солтүстігінде мекендейтін реңсіз сарықас түршесінің жабын қауырсындарының реңі едәуір ашық түсті. Ол Қазақстан арқылы тек қана көктемде және күзде ұшып өтеді. Көмескі сарықастар Қазақстанда жарты жыл – сәуірдің соңынан қазанның соңына дейін болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *BirdLife International* *Phylloscopus inornatus*. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2013). Тексерілді, 26 қараша 2013.
Даунинг-стрит, 10
**Даунинг-стрит, 10** (ағылш. *10 Downing Street*) — Ұлыбританиядағы премьер-министрдің резиденциясы. Үй 1677-1680 жылдары соғылған екі ғимараттан тұрады. Бұл жер 1732 жылы бас қазынашының резиденциясы болған. Премьердің тұрғын үйі ретінде 1902 жылдан бастап атала бастады, оған дейін премьерлер жеке үйлерінде тұрған. 1991 жылдың 7 ақпанында резиденцияға миноменттен оқ атылады. Алайда, ғимарат ішіндегілер де, Джон Мейджор да зардап шекпеді. Резиденция 3 қабаттан тұрады. Үйде 216-ға жуық қызметшілер жұмыс істейді екен. 2007 жылы осы резиденция үшін 17,8 млн. £ қаржы жұмсалған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Jones, pp. 24-32.
2. ↑  Feely, pp. 17-31
**Мфикейн** (Mfecane) — 19 ғасырдың басында Зулустар мен басқа Нгулиндердің соғыстары мен мәжбүрлі түрде қоныс аударуы, бұл Оңтүстік және Орталық Африканың демографиялық, әлеуметтік және саяси белгілерін өзгерткен. .

Оған Чаки басқарған зулус әскери одағының көтерілуі әсер етті, бұл көтеріліс құрғақшылық, әлеуметтік тәртіпсіздік және сауда бәсекелесінің негізінде пайда болған. Этникалық күрес өрши түсті, соның салдарынан босқындардың саны, сондай-ақ басуто, газа, Ндебеле және Свази халықтарының жаңа корольдіктері пайда болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Britanica настольная энциоклопедия.Том І «АСТ-Астрель» Москва, 2006. ISBN 978-5-17-08532-4 (T.1) (ACT), ISBN 978-5-271-1512-0 (T.1) (Aстрель)
«Мына үйде отыр Разақ...» - Абайдың 1896 ж. шығарған өлеңі. Көлемі 6 жол.

  

Әубәкір аулында қонақта отырған Разақ дейтін жігітке арнап айтқан. Ақын ел қамын, халық мүддесін ойлайтын игі жақсылардың азайып кеткеніне налыс білдіреді. **«Кәне, сол Разақтан сұрап көріңдерші, не айтар екен, кімді атар екен?»** - дей келіп, өзі ортанқол ретінде Әуезді (Үлкен қожаны) атайды, басқалардын барлығын аты жоқ қол мен шынашаққа теңейді. Ақынның сөз арасында айтқан әңгімесінің өзінен оның толық адам туралы түбегейлі ойы көрініс берген. Өлең 8 буынды шалыс ұйқаспен шығарылған. Алғаш ақын шығармаларының 1933 жылғы жинағына енгізілді. Басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгеріс байқалмайды. Өлең орыс тіліне аударылған.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9
**Мүсілім Әмірханұлы Ермеков** (15 желтоқсан 1906 ж. Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы – 21 мамыр 1973 ж. Алматы қаласы) – ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1969), профессор (1965), Қазақстан Ғылым Академиясының корреспонденция мүшесі (1962), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1956).   

  

Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясын бітірген (1930). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі (1930–36), КСРО ҒА Қазақ бөлімшесінің Зоология институты мен Эксперименттік биология институтында (қазіргі «Биоген» жабық акционерлік қоғамы), Қазақ мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі (1936–61), Қазақстан ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары, 1-орынбасары (1961–63), Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтының ректоры (1963–72) қызметтерін атқарған; сол институттың профессоры (1972–73) болды. 

Оның негізгі ғылыми еңбектері қой шаруашылығын дамыту және оны зерттеу, оларды жетілдіру мәселелеріне арналған. Ермеков Қазақстанның қазақы қой тұқымын асыл қой тұқымды қоймен будандастыру, биязы және биязылау, құйрықты-қылшықты, ұяң-қылшықты және қаракөл қой тұқымдарын көбейтіп, олардың өнім сапасын арттыруға, қойдың жаңа тұқымдарын өсіріп, оларды жергілікті жерге тез бейімделуіне ат салысты. Ермеков республикамыздағы шөл-шөлейтті аймақтарда өсірілетін қой тұқымдарын шығарушылардың бірі. 2 рет Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы
**Араағайындық** , бітімгершілік — бейбітшілік орнатуға, өзара жанжалды басуға ықпал ету, бітімге шақыру. А. дәстүрлі қазақ қоғамында ежелден қалыптасқан ұғым. Көршілес екі ру арасында жер дауы, жесір дауы өршіп, қантөгіс қақтығысқа ұласар сәтте үшінші, бейтарап рудың беделді өкілдері басу айтқан: "Алтау ала болса ауыздағы кетеді, Төртеу түгел болса — төбедегі келеді" деген халықтық қағидаға жүгініп, А. жасауды, сол арқылы елдің бүтіндігін, жердің тұтастығын сақтауды парыз санаған. Қазіргі кезде А. нышандары бейбітшілік орнату, мемл-тер арасындағы ынтымақтастықты сақтау жолындағы азаматтық қозғалыстардың іс-әрекеттерінде айқын көрініс тапқан. Жалпы демокр. бағыттағы үрдістермен қатар таза кәсіби сипаттағы қозғалыстар (мыс. "Ғалымдар — бейбітшілік үшін", "Дәрігерлер — бейбітшілік үшін", "Генералдар — бейбітшілік үшін" т.б.) бар. А. нышандары азаматтық мойынсұнбау актілері мен жекелеген тұлғалар, әлеум. топтар тарапынан өткізілетін акциялар кезінде де ұшырасуы мүмкін. Теор. тұрғыдан А. пацифистік қозғалыс идеясында идеол. пішім ретінде негізделді. 19 ғ-дың соңында АҚШ-та, Англияда соғыс атаулыны, елдер мен халықтар арасындағы қарулы қақтығыс, жанжалдардың кез келген түрін адамгершілік аңсарға жат, тұрпайы құбылыс санайтын идея ретінде пайда болған бұл қозғалыс ауқымды халықар. демокр. күшке айналып, әлемнің көптеген елінің ішкі, сыртқы саясатына елеулі ықпал етіп отыр. Нақты мемл-тер өкілдері — мемл. қайраткерлері бейбітшілік пен татулық, ізгілік ұйытқысы ретінде А-ты сыртқы саясаттағы қызметінің басты міндеттерінің біріне балайды. Мыс. 1991 ж. 21-23 қыркүйекте ҚР Президенті Н. Назарбаев РФ Президенті Б. Ельцинмен бірге Әзірбайжан, Армения елдеріне барып, Таулы Қарабақ жанжалына А. болды. Соның нәтижесінде 4 жыл бойы соғысып, текке қан төккен екі ел ымыраға келіп, ел басшылары — А. Мүтәлибов пен Л. Тер-Петросян тұңғыш рет Железноводск қаласында (1991 ж. 23 қыркүйек) келіссөз үстеліне отырып, бірлескен мазмұндамаға қолдарын қойды.

Тағы қараңыз
------------

* Бітімгершілік
**Тілеуқабыл Төребеков** (17.4. 1925, Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Айша бибі ауылы) – соғыс және еңбек ардагері. Алматы Жоғарғы партия мектебін бітірген (1959).

1941 – 1943 ж. Ақкөл ұжымшарындағы сүт-тауар фермасының есепшісі,

1945 – 1950 ж. әскер қатарында қызмет етті,

1950 – 55 ж. облысы партия к-тінде насихатшы, 1-хатшының көмекшісі, бөлім меңгерушісі, нұсқаушы,

1959 – 1960 ж. облыстық тамақ өнеркәсібі қызметкерлері кәсіподақ ұйымының төрағасы,

1960 – 1966 ж. облысы партия к-тінде нұсқаушы, бөлім меңгерушісі,

1966 – 1970 ж. Жамбыл қ. партия к-тінің 2-хатшысы,

1970 – 1983 ж. қалалық атқару комитетінің төрағасы,

1983 – 1987 ж. орта мектеп директоры.

1995 жылдан соғыс, еңбек және Қарулы күштер ардагерлерінің облысы кеңесінің төрағасы.

ІІІ дәрежелі «Даңқ», Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.

Сілтемелер
----------

1. ↑  Тараз энциклопедиясы
Нәрсенің ішкі көрінбейтін беттерінің нұсқаларын сызбада үзілме сызықпен жүргізіп көрсетуге болады. Бірақ мұндай үзілме сызықтар сызбаны оқуды қиындатып жібереді. Көрінбейтін сызықтардың проекциялары көрінетін сызықтардың проекцияларымен бірігіп түсуі мүмкін. Ішкі құралысы күрделі тетікбөлшек көріністеріне қарап, оның пішінін түсінуге болмайды. Оның үстіне көрінбейтін сызықтарға өлшемдерді және басқа да түрліше шартты белгілерді түсіруге болмайды. Сондықтан қимамен қатар тілік деп аталатын тағы бір шартты кескін қолданылады. Тілік нәрсенің ішкі құрылысын сызбада анық және түсінікті етіп көрсетуге мүмкіндік береді.
**Мыжыма** —Кейде есімі белгілі адамдар шаңыраққа, үлкенге сәлем беруге әдейі соғады, амандық біледі. Сыйлы кісілерге міндетті түрде мал сойып бас ұсынады. Алайда қонақтар асығыс жүреді. Мұндайда қазақтар мал сойдырмаған кісілерге соған лайық дәм тартатын жолды таба білді. Сондай бағалы тағамдардың бірі — "мыжыма" деп аталатын нан тағам. наннан жоғары тағам жоқ. Екіншіден тез әзірленеді әрі дәмді тағам. Келген кісілерге соятын малға қарамайтынын білген бәйбіше шоққа дереу нан салады, ол ілезде қайнаған шәймен пісіп шығады. Бәйбіше сырлы аяқты алып қарынан сары майды мол салып, оның үстіне тападан жана ғана алынған ыстық нанды турап жіберіп, оң қолымен езеді де қоңақтардың алдына қояды. Тұзды сары майға мыжылған нанның мұндай дәмді болатынын кейбір адамдар әліде білмеуі мүмкін. білікті адамдар мұндай тамақтың күнде жеп жүрген еттен де артық екенің бағалайды.

```
Қазақтар құрметті, сыйлы қоңақтарға жазда міндетті түрде мал (қой, құлын, тай, бұзау т.б) сояды. Ал, бұл тағамды қазақ халқы майы көп кететінін ескеріп оның құнын лақ сойып қонақасы бергенмен бірдей бағалаған. **Мыжыманың** бір ерекшелігі тек сары майға (әсіресе қарындағы) ғана езіледі. Қазіргі дүкеннің  ақ майы мен қаймаққа езген нан халық үлгісіндегі мыжымадай болмайды.
```

Дереккөздер
-----------

* Қазақтың дархан дастарқаны - Алматы "Алматыкітап" ЖШС - 2005 ISBN 9665-24-559-2
**Тімтуір** – Обаған алабындағы көл,

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Қарасу ауданы жерінде. Көршілес Қойбағар, Жаншора көлдерімен жалғаса Тімтуір ойысында орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Теңіз деңгейінен 203,1 м биіктікте. Ауданы 54,3 км2, ұзындығы 9,5 км, ені 6,9 км, орташа тереңдігі 1,6, ең терең жері 3 м, су көлемі 80 млн. м3. Жағасының ұзындығы 27,4 км, су жиналатын алабы 3570 км2. Көлге Тімтуір өзені құяды. Көлдің шығыс жағасы биік (4,5 м-дей), тік жарлы, оңтүстік жайпақ, саздақты келеді. Негізінен қар суымен толысады. Судың минералдығы 0,8 мг/л. Қуаңшылық болған жылдары тартылып қалады. Солтүстік жағалауында өзімен аттас ауыл орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
**Австралия Стадионы**, *ANZ Stadium* (ағылш. *Stadium Australia*) — Австралияның Сидней қаласында орналасқан көпфункционалды стадион. XXVII жазғы Олимпиада ойындарының басты аренасы ретінде 1996 жылы салынған. Қазіргі кезде стадионның сыйымдылығы 83 500 адам, құрылыс біткеннен кейін 110 000 көрерменді сыйғыза алған және Австралияның ең сыйымды стадионы болған. 2003 жылы стадионның үстінде шатырдың жылжымалы конструкциясы салынған, осы техникалық жаңартуды енгізгенен кейін орындар саны 83 500 қысқартылды. Көрермендер саны бойынша абсолюттық рекорды 2000 жылдың 1 қазанында қойылды - жазғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанатын көру үшін 114 714 адам келді. Спорттық шараға келген көрермендердің максималды саны 2000 жылдың 23 қырқүйегінде тіркелді, Олимпиаданың жеңіл атлетика турнирінің бірінші күнінде стадионда 112 524 адам жиналды. 2002 жылы стадионды ұстаудың қаржы қиындықтарына байланысты арена әкімшілігі Telstra компаниясымен демеушілік шартқа қол қойды, осыдан кейін аренаға **Telstra Stadium** деп жаңа ат қойылды , 2007 жылы ANZ Bank-пен жаңа шарт жасалды, сөйтіп, 2015 жылға дейін стадион **ANZ Арена** деп аталындаы. Стадионда крикеттен, футболдан және регбиден жарыстар өткізіледі.

Стадионның ішкі көрінісі

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты Мұрағатталған 12 қаңтардың 2008 жылы.
* «Австралия» Стадионы(қолжетпейтін сілтеме)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуЖазғы Олимпиада ойындарының басты стадиондары |
| --- |
|  |
| 
Афина 1896 · Париж 1900 · Сент-Луис 1904 · Лондон 1908 · Стокгольм 1912 · Антверпен 1920 · Париж 1924 · Амстердам 1928 · Лос-Анджелес 1932 · Берлин 1936 · Лондон 1948 · Хельсинки 1952 · Мельбурн 1956 · Рим 1960 ·Токио 1964 · Мехико 1968 · Мюнхен 1972 · Монреаль 1976 · Мәскеу 1980 · Лос-Анджелес 1984 · Сеул 1988 · Барселона 1992 · Атланта 1996 · Сидней 2000 · Афина 2004 · Бейжің 2008 · Лондон 2012 · Рио-де-Жанейро 2016 |

 |
Фридрих Ницше
«**Мүсіннің көлеңкесі – балғамен қалай философия жасауға болады**» （Götzen-Dämmerung, oder Wie man mit dem Hammer philosophiert）(1888ж.) — Фридрих Ницшенің философтарды, мәдениет қайраткерлерін бағалаған, әсіресе соған дейін құрметтеліп келген әйгілі тұлғаларды түгелімен сынға алған кітабы. Кітап аты Рихард Вагнердің «Нибелунг жүзігі» делінетін туындысының 4 бөліміндегі «Құдайлар көлеңкесі» деген тақырыбынан алынған. Кітап ауқымды емес. Мұнда Ницше көптеген философтарды (Сократ, Платон, иммануил Кант және басқа да христиан философтарын) ащы сынға алады. Ол «Сократ мәселесі» деген бөлімінде ешкім де тіршіліктің құнын өлшей алмайды, тіршілік құнын өлшегісі келгендер тіршілікті қаралайтын, немесе тіршілікті тым әспеттейтін қорытынды шығарады деп есептеді. Оның ойынша Сократтан бастап (Сократ бас қылмыскер) батыс философиясы азғындады, олар диалектикалық сөз ойнатуды өздерін ақтаудың құралы етіп, ең арғы түпнұсқа бастаулар бұлдыратылды. Ф.Ницше сондай-ақ сол кездегі неміс мәдениетін де аяусыз сын найзасына ілді, француздың, ағылшынның, италияның мәдениет қайраткерлерін мазақтап өтті. Ницшенің ойынша, осынау азғындағандарға салыстырғанда біршама жарқынырақ тұлғалар деп Цезарьды, Наполеонді, Гетені, Достоевскийді, Фукидидті, және көне грек софистерін атауға болады. Бұлар жаңағыларға қарағанда саулыққа, адамдыққа, күштілікке өкілдік етеді. Бұл кітаптың соңында Ф.Ницше өзінің «адамзаттық құндылықты қайта саралап бағалау» жоспарын құрғанын, «Билеу Еркі» деген кітап жазбақшы екенін айтады, және көне Римдіктерді көне Гректерге қарағанда жоғары табысқа жетті деп есептейді.

Дереккөздер
-----------
**Мүслетдин Мағамбетұлы Өтемағамбетов** (5 желтоқсан 1917 жыл, Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы - 12 наурыз 1966 жыл, Алматы) — қазақ кеңес физикалық географы. Ландшафттану, физикалық-географиялық аудандау, Қазақстан геоморфологиясы саласындағы көрнекті ғалым. Географиялық ғылымдарының кандидаты, доцент (1956). Қазақстан география қоғамын ұйымдастырушылардың бірі. 1964 жылы Алматыда өткен Бүкіл Одақтық 6-ландшафттану кеңесінде «Таулы аймақтар ландшафтысын танудың проблемалары» деген тақырыпта көлемді баяндама жасады. М.М.Өтемағамбетовтың жоғары оқу орындарында арнаған «Қазақстанның физикалық географиясы» оқулығы бірнеше басылыммен шығарылды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы
Эми-Кусси
Эми Кусси кальдерасы
**Эми-Кусси тауы** - Тибести тау тізбегіндегі ең биік тау.
Ол солтүстік-батыс Чадтағы Тибести массивіндегі Фаяның солтүстік-батысынан 166 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл тау пирокластикалық қалқанды жанартау болып саналады.

**Эми-Кусси жанартауы** - Тибестидің оңтүстік бөлігіндегі биік қалқанды жанартау.
Жанартау Тибести массивіндегі бірнеше жанартаудың бірі болып табылады. Ол теңіз деңгейінен 3445 м биіктікте орналасқан. Тау өзін қоршап түрған қүмды жазықтан 2,3 шақырым биіктікке көтеріліп тұр. Тау маңында Куси деп аталатын елді мекен бар.
Эми-Кусси - белсенді жанартау. Ол голоцен дәуірінде пайда болған деген деректер бар. Аталған жанартау алғаш рет 1938 жылы атқылаған.
Эми-Кусси жанартауы 4600 шаршы шақырымды алып жатыр. Эмми-Куси әйгілі марсиандық жанартау Элизиум Монстың баламасы ретінде қолданылған болатын. Жанартауда екі кратер бар. Сондай-ақ онда екі кальдера бар. Оның сыртқысының ені 12-15 шақырымға дейін барады. Біріншісінің диаметрі - 12x15 шақырым, ал екіншісінің көлемі 2-3 шақырымды қурайды. Тереңдігі - 350 м. Кальдераның ішінен қалқанның сыртқы бүйіріне қарай көптеген лава күмбездері, шлак конустары және лава ағындарын байқауға болады. Оның ені 60-тан 80 шақырымға дейін жетеді. Эми-Куссидің биіктігі 3445 м-ді құрайды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы: "Аруна" баспасы. 208 бет. Сер.:"1100 қызықты дерек".
**БАДАУИШЫЛДЫҚ**, әл-бадауийа, әл-ахмадийа — Бадауи (әл-Бадауи) негізін салған сопылық мектеп. 

Бастауын Әли Әбу Талибтен алатын 12 бауырластықтың құрамына енеді. Орталығы Танте қаласында орналасты. 1333 жылы Салих Абд әл-Ала қайтыс болғаннан кейін Бадауишылдық басшылары мұрагерлік тәртіппен тағайындалды. 14—15 ғасырларда Египетте билеген мәмлүк сұлтандары Бадауишылдықты ұстанушылармен байланыс орнатты. Бадауишылдық 20 ғасырдың 50-жылдарына дейін Египетте өз ықпалын сақтап келді. Бадауишылдық кейін 15 бөлікке бөлініп, Египет, Ливия, Сирия, Тунис, Палестина, т.б. елдерге таралды. Бадауишылдық ежелгі әдет-ғұрып қағидаларына да сүйенді. Оны ұстанушылар қызыл шекпен (хирқа), 12 жолақтан тұратын конус тәрізді қалпақ киді. Сәрсенбі күндері Танте қаласында, Каирдегі әл-Хусейн мешітінде діни рәсімдер тұрақты өткізіліп тұрды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
**ГОМЕОМЕРИЯ** (гр. *homoiomereia* - ұқсас бөлшектер немесе ұқсас бөлшектері бар нәрсе) - Анаксагор философиясының термині, алайда ол бізге дейін сақталған фрагменттерде жоқ және оны бізге Анаксагордың ең кейінгі түсініктемешілері жеткізген. Анаксагор барлық мәнді нәрселерді сапасы алуан түрлі бөлшектердің шексіз көп мөлшеріне бөлінген деп санады, бұл ретте оның ұғымынша, әрбір бөлшек те өзінің шексіз көп бөлшектеріне бөлінді. Анаксагор бойынша, *Гомеомерия* дегеніміз өз бойында неғұрлым ұсақ бөлшектері шексіз көп болатын сапасы жағынан біртекті және бірегей бөлшек. Оның өзу сияқты немесе өзара ұқсас бөлшектері бар деп аталатыны сондықтан. Қазіргі математикалық тілімен айтқанда, *Гомеомерия* дегеніміз өзінің кез келен бөлігі жөнінен шексіздік болып табылатын, бірақ осындай әрбір бөлігі өзінің үздіксіз қалыптасуы себепті шексіз бөліне беретін шексіздік.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ энциклопедиясы" - Философиялық сөздік
*Кира Касс'* (ағылш. *Kiera Cass*; 1981 жыл 19 мамыр, Оңтүстік Каролина штаты) – америкалық жазушы, «Іріктеу» романдар трилогиясымен танымал. Аталмыш романдар *"New – York Times"* баспасымен басылатын бестселлерлер тізіміне кірген.

Өмірбаяны
---------

Кира Касс Жағалық Каролина Университетінен ауысып, Рэдфордс Университетің бітірді.
2009 жылы ол «Сирена» романың жазды. «Іріктеу» трилогиясының бірінші романы, 2012 жылы *HarperTeen* баспасымен басылды. Осы роман, сыншылармен жөнді, көңілді қарсы алынған еді. 2013 жылы трилогияның жалғасы «Элита» романы шықса, 2014 жылы аталмыш кітаптар тобының соңғы бөлімі «Дара» басылды.
Ол өзі туралы:Менің әкем Пуэрто-Рико, ал анам ақ. Менде испан немесе Оңтүстік екпін жоқ. Неге түсінік жоқ. Мен әрқашан Маймақ болдым. Мен сәнде ешқашан ештеңе түсінбедім (иә, содан бері ештеңе өзгерген жоқ) және ол шын мәнінде танымал болғанша ешқашан салқын, ал ештеңе жоқ. Бірақ мен оған үлкен мән бермедім,өйткені менің жақсы достарым мен әдемі киім дүкендері болды. Жоғары мектептің аяқталуына қарай мен тәжірибелі биші, театрдың жарқын фанаты және елдегі финалдың үштен бір бөлігіне жеткен хор қатысушысы болдым. Театр орта мектепті бітіргеннен кейін менің басты арманым болды. Менің ойнау. Мен семестрді оқыдым,жергілікті концерттерге жиі қатысып, театр лагерінде оқыдым, көктемде музыкалық театр мамандығы бойынша Каролина жағалауындағы университетке бардым - деген.

2013 жылдың мамыр айында Кира Касс жаңа кітап тобын жазып отырғаның жариялады. Осы кітаптар тобының жұмыстық аталуы «238» екендігі, тез арада белгілі болды.

Кітапнама
---------

### «Іріктеу трилогиясы»

* 1.«Іріктеу»
* 2.«Элита»
* 3.«Дара»
* 4.«Мұрагер» (Қазақстанда 2016 жылдың сәуір айында шығарылады)
* 5.«Тәж» (Америка Құрама Штаттарында 2016 жылдың 3 мамыр күні шығарылады)

#### Трилогияның қосымша кітаптары

* Ханзада (2013)
* Гвардияшы (2014)
* Ханшайым (2015)
* Әлпешті (2015)

### Жеке романдары

* Сирена(2009)

Дереккөздер
-----------
Ұлы Кир Ахеминидтер әулеті тұсында Парсы имперясының негізін қалаған. Б.з.д. 559 - 530 жылдар арлғында билік еткен. Кирдің билігі тұсында империя барынша кеңейіп, ол Оңтүстік-батыс Азияның үлкен бөлігімен Орталық Азияны бағындырды. Ол өзінің құзырындағы ұлттарға өз діндерін ұстануға, тіпті құдайларына арнап ғибадатханалар тұрғызуына да рқұсат берді. Кир Дрангиянды, Арахосияны,Маргиян мен Бактрияны жаулап алды. Әмударияны кесіп өткеннен кейін ол Джакартаға жетті. Ол жерде Кир Орта Азия тайпаларына қорғану үшін бекініс салдырған болатын. Кир Вавилонды да жаулап алды. Дегенмен ол көбіне жаулап алушы емес, азат етуші және тақтың заңды мұрагері ретінде көрсете білді.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.
**Ермек Аманшев** (12.3. 1963 жылы, Маңғыстау облысы) — филолог, қоғам кайраткері. .

Еңбек жолын Маңғыстау облысы Ералиев ауылында мұғалімдік жұмыстан бастаған. 1985-86 жылдары ұлттық орталық мемлекеттік музейде, 1986-88 жылдары Қазақ энциклопедиясында ғылыми қызметкер, 1988-91 жылдары ;;"Жалын" журналы]]нда жауапты хатшы, 1995-97 жылдары ҚР Үкіметінің Аппаратында жауапты қызметкер, 1997-2000 жылдары ҚР Премьерминистрі канцеляриясында кеңесші, сектор меңтерушісі, 2000-2002 жылдары Астана қаласының Мәдениет департаментінің бастығы, 2002-2003 жылдары Мәдениет, Ақпарат және қоғамдық келісім вице-министрі, 2003-2004 жылдары ҚР Мәдениет вицеминистрі, 2004-2006 жылдары Мәдениет, Ақпарат және қоғамдық келісім вице-министрі, 2006-2008 жылдары Астана қаласы әкімінің орынбасары болған. 

Қазір [[Шәкен Айманов атындағы "Қазақфильм" ұлттық телекомпаниясының төрағасы. "Үзілген бесік жыры", "Қыр астындағы сол ғажайып әлем", "Сұлтан болсам мен егер", "Жұлдыздарда бір сыр бар" пьесаларының, "Мен Абылайды әке дер ем", "Мұхтар Әуезов", "Албасты туралы аңыз" атты деректі және көркем фильмдердің авторы. Ф.Кафканың, С.Ванустың шығармаларын Қазақ тіліне аударған. Қазақстан Жастар одағы сыйлығының лауреаты. 

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.

Дерекөздер
----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. — Алматы: "ҚазАқпарат", 2009, 1-т. ISBN 978-601-03-0070-57.
**Ермек Амантайұлы Алпысов** (1971 жыл 20 желтоқсан, Солтүстік Қазақстан облысы, Неждановка ауылы) – Қазақстан Республикасының Талдықорған қаласының 25.01.2012-11.2015 жж. уақыты аралығындағы әкімі.

Өмірбаяны:
----------

Ермек Алпысов 1971 жылы 20 желтоқсанда Солтүстік Қазақстан облысында, Неждановка ауылында дүниеге келген. Сол жерде өзінің екі інісімен бірге өскен. 1993 жылы Абай атындағы Алматы қаласының Ұлттық университетің, ал 2005 жылы Ілияс Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің экономист мамандығын бітірді. 1999 жылы отау құрды. Екі баланың әкесі.

Қызметтері:

1993 жылы Алматы қаласының №156 орта мектепте география пәнінің мұғалімі болды.

1999 жылы наурыз - 2001 жыл қазанға дейін «Бектауата» ЖШС-да бухалтер қызметін атқарды.

2001 жылы желтоқсан - 2004 жылға дейін Алматы облыстық Қоршаған ортаны қорғау департаментінің жетекші, бас маманы, инспекторы, кейін бөлім бастығы болды.

2004 жылы шілдеде Алматы облысы, Ақсу ауданының әкімнің орынбасары боп тағайындалды.

2008 жыл ақпан - 2012 жылдың қаңтарына дейін Талдықорған қаласының әкімнің орынбасары болды.

25 қаңтар 2012 - қараша 2015 аралығында Алматы облысының әкімінің бұйрығы бойынша Талдықорған қаласының әкімі лауазымына ие болды.

Қазір (2021 жылы) Президент Әкімшілігінде инспектор қызметін атқаруда.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алпысов Ермек Амантаевич Мұрағатталған 7 наурыздың 2016 жылы.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* ЕРМЕК АЛПЫСОВ — НЕОБЫЧНЫЙ АКИМ ОБЫЧНОГО ГОРОДА
**Зайсан шөгінді алабы** - Қазақстанның
шығысындағы ендікке жуық бағытта созылған,
жоғарғы палеозой-мезозой-қайназойдың
шөгінді қатқабаттарымен көмкерілген
тауаралық ойыс. Шығыс Қазақстан облысының
жерінде. Ауданы 30 мың км2-ге жуық. Алап
солтүстік-шығысында Оңтүстік Алтаймен,
оңтүстік-батысында Сауыр-Тарбағатай жоталарымен шектелген. Шығысқа қарай Сауыр
жотасы темен қарай қүлдилай төмендейді
де Зайсан алабы Қытайдағы Жоңғар ойысымен тұтасып кетеді. Мұның өзі көптеген
зерттеушілердің оларды біртұтас құрылым
ретінде қарастыруына, сөйтіп олар ортақ
мұнайлылықпен сипатталады деп қателесуіне
себеп болды. Терең жарылымдар.(Шығыс
Арқалы, Маңырақ т.б.) арқылы алаптың ішкі
бөлігі мұнайлылығы мен газдылығы жағынан
әркелкі бағаланатын солтүстік-шығыс,
орталық және оңтүстік-батыс белдемдерге дараланады. Кристалдық іргетас ретінде қаралатын ортаңғы-жоғарғы карбонның
эффузиялық таужыныстары бетінде жатқан
орталық белдемдегі шөгінділер қатқабатының
жалпы қалыңдығы 5-6 км-ге жетеді. Осындағы
Маңырақ маңы ойысында шөгінді қатқабат
құрамында жанғыш тақтатастардың көптеген
қабатшалары бар, қалыңдығы 4,0 км-ге жуық
терригендік палеозой, 1,0 км-ге дейінгі мезозой, 1,0 км-ден аспайтын қайнозой шөгінділері
ажыратылады. Жанғыш тақтатастар мұнай
мен газ бөлуші (шығарушы) қатқабат ретінде қарастырылады. Қарабұлақ мульдасы
арқылы күрделіленген орталық белдемді
сейсмобарлау Сарыбұлақ брахиантиклинін
анықтап, терең бұрғылау жүргізуге дайындады. Мұнда 4849 метрге бұрғыланған параметрлік терең ұңғыма кайнозой, мезозой
және жоғарғы пермнің беткі таужыныстарынан тұратын қиманы аршыды. Сынамалау
жүргізгенде, 3,0 км-ден астам тереңдіктегі
триас және пермь қүмтастарынан, талдау
деректері бойынша малталарга жататын
ауыр, тұтқыр, қойнауқаттық жағдайда баяу
қозғалатын мұнайға ұқсас таушайырлар алынды. Бұл кейбір зерттеушілерге Зайсан ойысында Сарыбұлақ мұнай кенорны ашылды деп
мәлімдеуге түрткі болды. Зайсан ойысының
батыс бөлігінде сейсмобарлау нәтижесінде
анықталған және бұрғылауға дайындалған
оқшау құрылымдардың тобы мұнай іздестіру
жұмыстарын бұдан әрі жүгізуге жол ашады.
Қолда бар геологиялық-геофизикалық деректерді талдау мен жинақтау, бірсыпыра зерттеушілерге (ГЖолтаев, Х.Парагульгов) солтүстік
ернеудің орталық бөлікке қарай, солардың
ішінде жеке будалары оңтүстік бағытта, 15
км-ге дейін қаусырма түрінде ығысқаны
жөніндегі идеясын ұсынуға мүмкіндік берді.
Аталған зерттеушілердің деректері бойынша,
осы аймақта, қаусырма жазығының астында
үміттенерліктей мұнайлы-газды саналатын
юра-триас және жоғарғы пермь түзілімдеріне
тиесілі қалың қатқабаттардың бар болуы әбден
мүмкін. Сондықтан кристалдық іргетасы саяз
орналасқан алаптың оңтүстік-батыс бөлігіндегі
едәуір жері мұнай мен газға деген келешегі бар
аймақтар болып шығуы әбден ықтимал.
*Басқа мағыналар үшін Зайсан деген бетті қараңыз.*

Зайсан көлі жағалауы (Аманат ауылы тұсы).
Зайсан көлі жағалауы (Аманат ауылы тұсы).
**Зайсан көлі** – Қазақстанның көлдерінің Оңтүстік Алтай және Сауыр, Тарбағатай жоталары арасындағы тектоникалық ойыста жатқан тұщы көл. Көл теңіз деңгейінен 395 м биіктікте. Жағалауы жайпақ. Тектоникалық бөген көлдер типіне жатады.

Су құрамы
---------

Суының минералдануы 100 мг/л-ден артпайды, түсі көкшіл, мөлдірлігі 1,3 м. Химиялық құрамы жағынан хлоролы-натрийлі. Жоғарғы деңгейі мамыр айы мен маусым айының бас кезінде, төменгісі қыста байқалады. Қараша - сәуір айларында мұз құрсанып жатады.

Су бассейні
-----------

Зайсанға Қара Ертіс, Көкпекті, Жарма, Кендірлік өзендері құяды да, Ертіс (Ақ Ертіс) ағып шығады. Өзеннің жалғасы көл табанындағы ені 2 км, тереңдігі 10 м-ге дейін баратын ұзынша ор түрінде байқалады. Су режимі Қара Ертіспен байланысты.

Гидрографикасы
--------------

Жазда таудағы қар ерігенде көл деңгейі көтеріледі. Қыста төмендейді. Су деңгейінің маусымдық ауытқуы 1 – 2,5 м. Ең төмен деңгейі сәуірдің басында байқалады. Ертістегі Бұқтырма СЭС-і салынғанға дейін көл айдынының аумағы 1788 км2, ұзындығы 111 км, ені 30 км, орташа тереңдігі 4 – 6 м (ең терең жері 10 м) болатын. Бөгет салынғаннан кейін көл Бұқтырма бөгеніне қосылып кетті. Көлемі артып, жаға сызығының пішіні өзгерді. Соңғы жылдары көлге құятын Қара Ертіс өзенінің суын Қытайда шамадан тыс пайдалану салдарынан Бұқтырма бөгенінің деңгейі төмендеп, аумағы кішіреюде. Қосылатын су мөлшері бұдан әрі азая берсе, Зайсан көлі бөгеннен оқшауланып, бұрынғы табиғи қалпына қайтып оралуы мүмкін.

Көлдің ихтиофаунасы
-------------------

Бүгінгі күні Зайсан көлінің ихтиофаунасы 21 түрден тұрады, оның ішінде 16 түрі байырғы немесе жергілікті балықтар болса, 5 түрі жерсіндірілгендердің қатарына жатады, яғни ол 24% құрайды. Әсіресе, бекіре, ақбалық, таймен, көксерке, табан, ақ қайран, сазан, т.б. көптеп ауланады. Табан, көксерке, алабұға, торта балықтарының таралу аумағы өте кең болып, көлдің барлық акваториясына жайылған, ал шортан көбінесе балық аулауға тыйым салынған жерлерде көп шоғырланған. Аққайран мен мөңке балықтарының бірнеше түрі шөптесін сияқты биотоптарда көбінесе өзендер шығанақтары мен жағалауларында кездеседі. Ал саны жағынан аз, сазан, қарабалық, нәлім сияқты балық түрлері сирек кездеседі. Бүгінгі күні жемдік қорға көлдегі табан балығы басымдылығының біраз азаюы салдарынан сазан, қарабалық, нәлім сияқты бағалы балықтар үшін өз санын көбейтуге мүмкіншіліктер туып отыр. Кәсіптік мәні жағынан төмен таутан мен торта балықтары саны жағынан көп емес. 
Көл маңында бірнеше балық кәсіпшілігімен айналысатын ауылдар (артельдер) бар. Суына ондатр жерсіндірілген. Көл айдыны кеме қатынасына пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Д.К.Жаркенов (Қазақ балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты).
2. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 4 том 3 бөлім
3. ↑  Қысқаша энциклопедия. 2-том. Алматы, 1987.
**Иван Тимофеевич Бобылёв** – совет және орыс театр режиссері. 1990 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алады.

Биографиясы
-----------

И. Т. Бобылёв 1925 жылы 14 қаңтарда Новоселье аулында дүниеге келеді. 1950 жылы Щукин атындағы театр училищесін тәмамдайды. Иван Бобылев шығармашылық қызметін 1950-1957 жылдары Челябинскі театрында актер және режиссер болып бастайды.
1957-1960 жылдары Воронеж театрында, 1966-1967 жылдары Ивановский театрында, 1969-1972 жылдары К.С. Станиславский атындағы Мәскеу драма театр академиясында режиссер болады. 1967-1969 жылдары және 1972 жылдан бастап Перма драма театрында көркемдік жетекші болады. 37 жыл Перма драма театр академиясында жұмыс істейді.

Шығармашылығы
-------------

Иван Тимофеевич 150 спектакль құрастырған.

* 1967 — А. К. Толстойдың «Царь Фёдор Иоаннович»,

М. Горькийдің «На дне»

* 1968 — Дж. Патриктің «Странная миссис Сэвидж»

А. В. Сухово-Кобылиннің «Свадьба Кречинского»

* 1972 — Р. Нэштің «Продавец дождя»
* 1973 — А. Н. Островскийдің «Доходное место»

М. Горькийдің «Васса Железнова»

* 1975 — А. В. Вампиловтің «Прошлым летом в Чулимске»
* 1976 — А. П. Чеховтің «Три сестры»
* 1978 — В. Г. Распутиннің «Последний срок»

Е. И. Носовтың «Усвятскиешлемоносцы» 

* 1980 — М. Горькийдің «Егор Булычов и другие»
* 1987 — Л. Н. Толстойдың «Власть тьмы»
* 1988 — М. А. Булгакова бойынша «Собачье сердце»
* 1989 — С. Мрожектің «Танго»

81992 — Б. Брехттің «Трёхгрошовая опера»

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Бадам қорымы** - ежелгі қорым. 

Біздің заманымыздан бұрынғы 4 ғасырдың – біздің жыл санауымыздың 4 ғасырынан қалған. Бадам өзенінің сол жағалауында сүйірлене көзге түсетін археологиялық ескерткіш. Бадам ауылынан батысқа қарай 5 км қашықтықта. 

1980 жылы Шымкент педагогика институтының А.Н. Подушкин жетекшілік еткен тобы анықтаған. Қорым әр қайсысында 2-ден 5 үймеге дейін бар 5 топтан құралған. Әр топтың ара қашықтығы 250 – 400 м, оңтүстіктен-солтүстікке қарай созылып жатыр. Жатаған үймелердің орташа ауқымы – етегінің диаметрі 15 – 30 м, биіктігі 1,8 – 3,2 м.

Сілтеме
-------

1. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы
**Иран халық партиясы** (ИХП; Хезбе тудейе Иран) – Иран еңбекшілерінің партиясы. 1941 жылы қазанда құрылды. Иран коммунистік партиясының мирасқоры. 1942 жылы Тегеранда болған Иран халық партиясының 1-конференциясында уақытша программасы қабылданды, партияның басшы органдары сайланды. 1944 жылы тамызда Тегеранда партияның 1-съезі өтті. Иран халық партиясы нағыз бұқаралық саяси партияға айналды. 1946 жылдың басында мүше саны 50 мыңға жетті. Осы жылы реакцияның шабуылға шығып, Ирандағы, Курдистандағы, Иран Азербайжанындағы ұлт-азаттық және демократиялық қозғалыстардың жаншылуы жағдайында Иран халық партиясы ауыр соққыға ұшырады: оған тиісті үйлер мен клубтар талқандалды, газет-журналдары жабылды, партияның басшы және белсенді қайраткерлері түрмеге түсті. 1948 жылы сәуірде партияның 2-съезі болды. Съезд жаңа устав қабылдады, онда партияның ұйымдық құрылысының негізгі принципі демократиялық централизм делінген. Жаңа жағдайларға байланысты партияның тактикасы белгіленді. Партия астыртын ауыр жағдайда күресті соза беруге мәжбүр болды. 1953 жылғы мемлекеттік төңкерістен кейін реакция Иран халық партиясын қайтадан қуғынға ұшыратты. 1965 жылы қаңтарда болған Иран халық партиясы ОК-нің 11-пленумы ОК-тің Бюросын сайлады. Иран халық партиясының делегациялары Коммунистік және жұмысшы партиялары өкілдерінің Мәскеуде өткен кеңестеріне (1957,1960,1969) қатысып, қабылданған документтерге қол қойды. Социалистік елдердің коммунистік және жұмысшы партиялары өкілдері кеңестерінің декларациясын (1957) мақұлдады. Иран халық партиясы ОК-нің Бюро председателі – И. Искандери. Орталық органы – «Мардом» («Халық») газеті, теориялық журналы – «Донья» («Бейбітшілік»).

Дереккөздер
-----------

Қазақ совет энцеклопедиясы
**Иран коммунистік партиясы** (ИКП; Хезбе коммунисте Иран) – жұмысшылар, шаруалар мен озық ойлы интеллигенция өкілдері құрған саяси ұйым. Иран коммунистік партиясы негізі 1920 жылы маусымда Энзели қаласында өткен социал-демократиялық «Әділет» («Адалет») партиясы съезінде қаланды. Партия программасында саяси-әлеуметтік, экономикалық міндеттер белгіленді: елді империалистікезгіден азат ету, экономикалық кіріптарлыққа душар еткен 1919 жылғы ағылшын-иран шартының күшін жою, Каджарлар әулетін биліктен тайдыру және монархиялық тәртіпті тыйып, ірі феодалдарды жерден айыру. Съезден кейін Иран коммунистік партиясы Коминтернге кірді. 1920 жылы Иран коммунистік партиясы басшылары солшыл элементтердің ықпалымен елдегі объективтік мүмкіндіктерді ескермей, Иранда дереу социалистік революцияны жүзеге асыру, помещиктердің ғана емес, ұсақ жер иеленушілердің де жерлерін конфискелеу ұрандарын көтеріп, бірқатар қателіктерге ұрынды. Сол жылы қазанда арандатушы элементтер ОК құрамынан шығарылып, Хайдар хан Аму оғлы бастаған ОК-тің жаңа құрамы сайланды. 
Иран коммунистері 1920-22 жылы ұлт-азаттық қозғалысына белсене қатысып, 1929-31 жылы ереуілдерге басшылық етті. 1931 жылы үкімет коммунистердің қызметіне тыйым салатын заң шығарды. Таги Эранидің басшылығымен Иран коммунистік партиясы жұмысы 1934 жылдан қайта жанданды. 1925, 1937 жылдары партия қатты қуғынға ұшырады. 1938 жылы Иран коммунистік партиясы басшылары сотқа тартылып, Эрани 1940 жылы түрмеде өлтірілді. Иран коммунистік партиясы жұмысын 1941 жылы құрылған Иран халық партиясы одан әрі жалғастырды.

Дереккөздер
-----------

Қазақ совет энцеклопедиясы
*Басқа мағыналар үшін Қойбағар деген бетті қараңыз.*
**Қойбағар** — Обаған алабындағы көл.

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Қарасу ауданының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан.

Сипаты, өсімдігі
----------------

Аумағы 96 км2, ұзындығы 17,8 км, ені 9,1 км, жағасының ұзындығы 49 км, ең терең жері 1,6 м, суының мөлшері 20 млн. м3-ге жуық. Жағасы жайпақ. Солтүстік жағалауында қалың қамыс өскен. Көл алабының 70%-ға жуығы егістік, қалған тың бөлігі бозды-бетегелі жусанды жазық.

Гидрологиясы
------------

Көлге Шолақ және Қарасу өзендері құяды. Көктемгі қар, жауын-шашын суымен толығады. Суы ащылау. Шортан, алабұға, т.б. балықтар бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Василиск Гнедов** (шын есімі — Василий Иванович Гнедов) – орыс ақыны.

1890 жылы 6 наурызда Дон облысы, Маньково Берёзовская Дон округінде дүниеге келген. Ростове-на-Донуда орта-техникалық училищеде оқыған.

1912 жылы Санкт-Петербургке келеді, эгофутуристерге қосылады. Эгофутуристердің бірнеше жинағының жарық көруіне өз үлесін қосады.

1913 жылы «Санкт-Петербургский глашатай» баспасында екі өлең жинағы жарық көреді: «Гостинец сентиментам» және «Смерть искусству: пятнадцать (15) поэм»; 1914 жылы — «Книга Великих» (П. Широковпен бірлесе отырып).

1915-1916 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысады. 
1921 жылы инженер болып жұмыс істейді (өлең жазуын тоқтатпайды).

1936 жылы қуғынға ұшырап, өмірінің 20 жылын лагерьде өткізеді.

Дереккөздер
-----------
*Басқа мағыналар үшін Сарыадыр деген бетті қараңыз.*
**Сарыадыр** – Ерейментау тауларының солтүстік-шығысындағы аласа тау.

Географиялық орны
-----------------

Ақмола облысы Ерейментау ауданы Өлеңті ауылының солтүстік-батысында 18 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 383 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 кмге созылған, енді жері 1 км. Беткейі көлбеу, бірте-бірте еңістеніп жонды белестерге ұласады. Солтүстігінде Теңіз, Киіксор, батысында Құрбеткөл, оңтүстік-батысында Бөртекөл көлдері бар.

Өсімдігі
--------

Сортаңды бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, селеу, қылқан селеу, сұлыбас, түрлі бұталы өсімдіктер өседі. Атырабында жайылымдық жерлер жəне етегінде өзімен аттас қыстау бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
**Барри М. Осборн** (ағылш. *Barrie M. Osborne*; туған күні 1944 жылдың 7 ақпан) — американдық продюссер, атқарушы продюссер және режиссер.

Биография
---------

Барри Нью-Йорк қаласында, Герта Шварц пен Уильям Осборнның отбасында дүниеге келген. Бірақ Нью-Рошеллде өсіп, Нью-Рошелл орта мектебін аяқтаған. Ол Нортфилдегі Карлетон колледжінің түлегі. Қазіргі таңда Жаңа Зеландиядағы Веллингтон қаласында тұрады.

Барри Осборнның ең атақты жұмысы Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы. Осы туындысы үшін Питер Джексон мен Фрэн Уолшпен бірге «Оскарды» иемденген.

Фильмография
------------

### Продюсер

* Великий Гэтсби (2013) (атқарушы продюсер)
* Путь война (2010) (продюсер)
* Викинги (2008) (продюсер)
* Мой домашний динозавр (2007) (продюсер)
* Самый быстрый "Индиан" (2005) (атқарушы продюсер)
* Властелин колец: Возвращение короля (2003) (продюсер)
* Властелин колец: Две крепости (2002) (продюсер)
* Властелин колец: Братсвто кольца (2001) (продюсер)
* Мартица (1999) (атқарушы продюсер)
* Без лица (1997) (продюсер) және т.б.