recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Флориан Витольд Знанецкий** (15.11.1882, Свентники, Польша - 23.3.1958, Урбана АҚШ) - әлеуметтанушы. Польшадағы әлеуметтік институттың (1921) және "Przeglad socjologiczny" (1930) журналдың негізін қалаушы. Знанецкий эмпирикалық социологияның негізін қалаушылардың бірі. Ол тұңғыш рет нақты материалдар жеке құжаттар, өмірбаяндар, интервью, сауалнамалар, бақылаулар негізінде толық талдау өткізіп, сандық нәтижелерін ол Томаспен бірлесіп жазған "Еуропа мен Америкадағы поляк шаруасы" (1818-1920) деген негізгі еңбегінде баяндады. Жеке құжаттарын зерттеу процесінде Знанецкий шаруалар хаттарын қарастырып, Польша эмиграциялық ұйымдарының он мың данадан астам газеттерін талдаған. Знанецкий аталған бес томдық еңбегінде материалдарды іріктеу, орналастыру жүйесі арқылы индивид психикасының, оның көзқарастарының рөлін сондай-ақ әлеуметтік ортаның өзгеруімен байланысты олардың эволюциянын дәлелдеді. Знанецкий әлеуметтік іс-әрекет теориясының негізін қалаушылардың бірі. Ол қоғамды кіші жүйелерден тұратын мәдени жүйе деп қараған. Әлеуметтік жүйелерді ол төрт шағын жүйелерге бөлген. Олар: әрекет, қатынас, тұғалар және топтар. Знанецкий әр индивдке балалық және жастық шақты қалыптасып , өмірдегі экономикалық, әлеуметтік және ғұмыры бйында сақталып қалатын тұрақты әлеуметтік мінез-құлық үлгісінің тән екендігін көрсетеді. Осылайша түп негізінде тұрақтылық индивидуум ұмтылысындағы өзгермеушілік жататын "әлеуметтік мінез-құлықтың тұрақты үлгісі" тұжырымдамасы жасалды. Бұл "әлеуметтік мінез-құлықтың тұрақты бейнесі" тұжырымдамасы АҚШ-та қылмыс, нашақорлық, ішімдікке салыну сияқты құбылыстарды түсіндіру үшін кеңінен қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Николай Михайлович Лукин** (1885 жыл 8 шілде - 1940 жыл 19 шілде) - кеңес тарихшысы, *КСРО ғылым академиясының акдемигі* (1929). 1904 жылдан Коммунистік партия мүшесі.

Еңбек жолы
----------

1909 жылы *Мәскеу университетін* бітірген. 1913 жылы большевиктік *«Наш путь» газетін* ұйымдастыруға қатысты. *Мәскеу университетінде, Бас штаб академиясында, Қызыл профессура институтында* сабақ берді. Ол *«Тарихшы-марксистер қоғамының»* (1929) негізін қалаушылардың бірі. 1932 - 1936 жылдары *Коммунистік академияның*, 1936 - 1938 жылдары *КСРО ғылым академиясының Тарих институтының* директоры. Негізгі еңбектері Ұлы француз революциясы мен *Париж Коммунасы* тарихына арналған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 7 том
**Николай Михайлович Горчаков** (19. 8. 1898, Санкт-Петербург,—28. 8. 1958, Джубга) - орыс кеңесрежиссері, педагог, театр зерттеушісі. РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1943), өнертану ғылымдарының докторы (1948).

Мәскеу Көркем театрының 3-студиясында (Е. Б. Вахтанговтың жетекшілігімен) оқып төрбиеленді. 1922 жылдан осы студияның режиссері әрі актері. 1924 ж. МХАТ-қа ауысады. Мұнда басқа режиссерлермен бірлесіп Н. Виртаның «Жерін», Шериданның «Сойқы сөз мектебін», С. Маршактың «Он екі айын», А. Кронның «Флот офицерін» қойды. 1933—41 ж. және 1943—48 ж. МХАТ-тағы қызметімен қоса Мәскеу Сатира театрының көркемдік жағын басқарды. Пьеса стилін нәзік түсінетін, сахналық мәдениеті жоғары режиссер. Педагогикалық қызметпен де шұғылданды. 1939 жылдан Мемлекеттік театр өнері институтында режиссура кафедрасының меңгерушісі әрі профессоры. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1946, 1952). 3 орден, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ советі энциклопедиясы.
**И. М. Губкин атындағы Ресей мемлекеттік мұнай және газ университеті (ұлттық зерттеу университеті) - ресейлік мұнай-газ қоғамдастығы (студенттер арасында бар лақап "керосинка") Ресейдің** ең басты жоғары оқу орны ("мамандар ұстаханасы"). 1930 жылғы 17 сәуірде Мәскеу тау-кен академиясының базасында құрылған. "1945 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен, 1980 жылы — "Октябрь Революциясы" орденімен, 2000 жылы Вьетнам Социалистік Республикасының "Халықтар достығы" орденімен, 2010 жылы — Вьетнам Социалистік Республикасының III дәрежелі Еңбек орденімен марапатталған. "2010 жылы ұлттық зерттеу университеті мәртебесін алды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Королёва, 2002
2. ↑  Проект сотрудников ВНИИГАЗа и Губкинского университета награждён премией ОАО «Газпром» в области науки и техники Мұрағатталған 12 шілденің 2014 жылы.
**Тамыржусан** (лат. *Artemisia terrae-albae*) – астралылар тұқымдасының жусан туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық шөлді және шөлейтті өңірлерінде кездеседі. Құрамында 6-11% шикі протеин, 3,7-9,6% май, 28-45% жасунық, 0,7% эфир майы, 1% сантонин, 10-12% көмірсу бар. 100 кг шөбінде 72-65 азық өлшемі болады. Гектарынан максимум 0,8-4,3 ц құрғақ шөп түседі.

Сипаттамасы
-----------

Тамыз және қыркүйек айларында гүлдейді. Биіктігі 20-30 см. Тамыры мүлдем ағаштанып кеткен. Сабағы жылтыр, қоңыр түсті. Жапырағы қауырсын тәрізді тілімденген. Гүлі қос жынысты, ұсақ, сары және күлгін түсті болып келеді. Жемісі дәнек болып табылады. Құнарлы мал азығы.

Дереккөздер
-----------
**Ресей телебағдарламасы** – 1991 жылы мамыр айынан бастап іске қосылған бағдарламалар тарату жүйесі. 

Ресей Федерациясының қоғамдық-саяси, ақпараттық, мәдени-ағартушылық және көркем бағдарламаларын таратады. Жер бетіндегі жүйелер мен жерсеріктік байланыс арналарының, телетаратқыштардың көмегімен ел аумағының 98,7 пайызына хабарлар таратады.Тәулігіне 17,3 сағат радиохабарлар таратады. 

Тұрсын Қ. Нұсқабайұлы Ж. Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тұрсын Қ. Нұсқабайұлы Ж. Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5
Измирден шығысқа Сардыға қарай б.д.дейінгі 800 және 650 жылдары лидиялықтар деп аталатын басқа халықтар өмір сүрді, ақшаны тап осылар ойлап тапты деген болжам бар. Біздің дәуірімізге дейінгі 6 ғасырда лидиялық патша Креза мен парсылар Анадолыны Кызылырмакқа дейін екі бөлікке бөліп алуға келісті. Парсылар бұл келісімді сақтамады және Лидиялықтардың аумағына басып кіруді жалғастыра берді, парсылар Анадолыда б.д.д. 333 жылы Александр Македонской келгенге дейін басымды күшке ие болып қала берді.

Дереккөздер
-----------

1. Көне түркі мәдениеті кітабы, Алматыкітап 2011ж.

2.  Мұрағатталған 10 тамыздың 2018 жылы.
ЧАНГ 

* Сурет:0131-chang-persian-harp.jpg

— ішекті, соқпалы цимбал тектес музыка аспабы, ертедегі арфаның бір түрі.

Шығыс және Орт. Азия елдері арасында таралған. Ч. аспабының ежелден сақталып

жеткен бір түрі шамамен 3-мыңжылдыққа саяды. Қазіргі ґзбекстан мен Тәжікстан

аумағында қолданылып жүрген бұрышқа ұқсас түрі 17 ғ-да жасалған. Ч. ағаштан жайпақ

жәшік (кейде аяқты) тәрізденіп, трапец. пошымда жасалады, жіңішке сым ішектер

(оның саны 40-қа дейін жетеді) тағылады; екі таяқшамен соғу арқылы шығатын дыбысы

ашық, созылмалы, құлаққа жағымды. Диапазоны үлкен октаваның ля-бемолынан екінші

октаваның ми-бемолына дейін жетеді. Хроматик. дыбыс қатары бар Ч-тың жетілдірілген

осы заманғы түрі ґзбекстан мен Тәжікстанның халық аспаптары оркестрлерінде,

ансамбльдерде қолданылады. Оның пиккола, прима, тенор және бас секілді түрлері бар.

Ч. аспабы грузиндерде чанги, абхаздарда аюмаа, ал аджарларда дуадастанон, т.б. деп

аталады.

Әдеб.: Кароматов Ф. Узбекская инструментальная музыка, Таш. 1972; Музыкальные

инструменты мира, ағылш. аудару, Мн. 2001.

И. Әбішева, С. Көбеева
**Ларри Сэнгер** (ағылш. *Larry Sanger*, толық есімі **Ло́ренс Марк Сэ́нгер**, ағылш. *Lawrence Mark Sanger*; 16 шілде 1968, Белвью, Вашингтон, АҚШ) — Уикипедияның алғашқы негізін қалаушыларының бірі және бас редакторы, "Бомис" компаниясында қызмет еткен кезеңде "Ситизендиум"ді құрастырған.

Өмірбаяны
---------

Ларри Сэнгер АҚШ-тың Вашингтон штатының Бельве қаласында дүниеге келген. Алясканың оңтүстігіндегі Анкоридж қаласында өскен. 1991 жылы Рид колледжінде философия бакалавры атанды. 2000 жылы Огайо Университеті оған философия докторы мәртебесін берді. Сэнгер өзінің ғылыми қызметінде мета-ақиқаты мәселесін зерттеді, оның тезистік эссесі «Epistemic Circularity: An Essay on the Problem of Meta-Justification» деп аталды.
2001 жылдың сәуірінің аяғынан шілденің аяғына дейін Ижевск қаласында өмір сүрді.

### Уикипедия

2000 жылы "Бомис" компаниясының құрылтайшысы Джимми Уэйлс "Нупедия" (ағылш. *Nupedia*) ашық энциклопедиясының бас редакторы қызметіне Ларри Сэнгерді жұмысқа шақырды. Мақалалар сараптамалық бағалаудан өткізу арқылы, ғалымдардың ерікті түрде қатысуымен энциклопедия ретінде құрастырылды. Сондықтан да Нупедияның дамуы өте баяу жүрді.
Уики тұжырымдамасымен танысқаннан соң Ларии Сэнгер Уэйлске "Нупедияны" толықтыруды жеделдету үшін энциклопедияға қатысты қазіргі тұжырымдаманы қолдануды ұсынды. Бұл басында материалдарды алдын-ала өңдеп, содан соң "Нупедияға" орналастыру мақсатын көздеген "Уикипедия" веб-сайтын құруға әкелді. Осылайша 2001 жылғы 15 қаңтардан бастап Сэнгер Уикипедия тарихындағы жалақы төленетін бірегей редактор болды. Ол бұл қызметті 2002 жылғы 1 наурызда өз өтінішімен кеткенге дейін атқарды. Қызметтен кетудің ресми себебі штат қысқарту деп жарияланды. Уикипедия бас редакторы бола жүріп Сэнгер өзінің бұл жобасына "Уикипедия" атауын ойлап тапты. Сонымен бірге бұл қауымдастықтың негізгі саяси бөлігін, принциптеріоның қауымын құрастырды.
Сэнгер отставкаға кеткеннен соң Уэйлс Сэнгердің "Уикипедияның" негізін қалаушы ретіндегі ролін жоққа шығармақ болды. Ол оның еңбегінің маңыздылығын мойындағынымен, Сэнгердің жалдамалы қызметкер ретінде өзінің тікелей басшылығымен жұмыс жасағандығын айтады. Соған қарамастан "Уикипедия" энтуазиастарының көпшілігі Ларри Сэнгерді Джимбомен қатар "Уикипедияның" негізін қалаушы ретінде мойындайды.

### Отставка

Ларри Сэнгер "Уикипедиядан" кетуін өзінің ерікті түрде жасағанын, себебі оған көңіл бөлуге бос уақытының жоқтығымен түсіндіреді. Кейінірек ол осы жазбаларына "Жобада улы әлеуметтік және саяси ауа райы болғандықтан" онымен бітімге келе алмадым дегенді қосқан. Сэнгердің кетуінен кейін "Уикипедия" өзінің өркендеуін жеделдетіп, Әлемдік ғаламторда ең әйгілі жүз сайттың қатарына енді. "Нупедия" Сэнгердің қатысуынсыз-ақ 2002 жылы өз қызметін тоқтатқан болатын.

### Уикипедиядан соң

Қызметтен кеткеннен соң Сэнгер ғылым саласына қайтып келді. Қазіргі уақытта Огайо университетінде философиядан дәріс береді.
**Аннасофия Робб** (ағылш. *AnnaSophia Robb*,  8 желтоқсан 1993(19931208), Дэнвер) — американдық актриса.

Өмірбаяны
---------

Аннасофия Робб 8 желтоқсан1993 жылы Дэнвер Колорадо штатында, АҚШ, Джанет және Дейва Роббтың отбасында дүниеге келген. Ол аталды құрметіне оның ұлы әжесі нағашы, Анна-София, және оның әжесі по отцовской линии, Анна-Мария. "Тегі, менің актриса болды ағылшындар, шотландцы, ирландықтар, шведтер мен датчане. Айналысты бимен және гимнастикамен бойы төрт жарым жыл. Оқыған жоғары мектепте Арапахо. 2014 жылдан бастап оқиды Нью-Йорк университеті.

Оның есімі оның ұлы нағашы әжесінің құрметіне қойылған. Актрисаның тектерінде ағылшындықтар, шотландтар, ирландықтар, шведтер және даттар да болған. Төрт жарым жыл көлемінде бимен, спортпен және гимнастикамен айналысқан. Арапахо жоғарғы мекбетінде білім алған. 2014 жылдан бастап Нью-Йорктың универстетінде білім алған.

Мансап
------

Впервые появилась камера алдында телевизиялық жарнама үшін Макдоналдса. Бірінші қатысуымен салмақты түсіруде деп санауға болады ролі короткометражной таспада "әкесі" мамандығының кинематография институтының Колорадо Кристи Экерт, сондай-ақ оның пайда болуы бір эпизод сериала "Дрейк пен Джош" арна Nickelodeon. 2004 жылы алды рөлді телевизиялық фильмінде "Саманта: Демалыс американдық қыздар". 2005 жылы пробовалась рөліне Розмари "комедиялар "Маленький Манхэттен", бірақ рөлі басқа актрисаға бұйырды.

Ең алғаш рет камера алдында Макдоналдсқа арналған телевизиондық жарнама үшін пайда болды. Ең алғашқы оның түскен түсірілімдерінің ішіндегі маңызды дерлік рөлін "Әкелер күні" атты қысқаметражды фильмдегі Коларадо кинематография институтының студенті рөлін айтуға болады, сондай-ақ оның Nickelodeon каналындағы «Дрейк и Джош» сериалының эпизодтарндағы рөлдерінде маңызды деп санауға болады. 2004 жылы актриса «Саманта: американдық қыздардың демалысы» телевизионды фильміндегі басты рөл алған болатын. 2005 жылы "Кішкентай Манхэттен" комедиясындағы Розмари рөлі үшін сыннан өтіп көрген болатын, бірақ рөл басқа актрисаға бұйырды.

Марапаттары мен номинациялары
-----------------------------

Марапаттары
* 2008 — Young Artist Award — үздік жас актриса,   "Мост в Терабитию" фильміндегі рөлі үшін.
* 2009 — Халықаралық Палм-бич фестивалі— Horizon Award.
* 2009 — Denver Starz Фестивалі — Rising Star Award.

Номинациясы бойынша
* 2005 — Young Artist Award "үздік жас актриса рөлі үшін, телефильме немесе сериалда "Саманта: Демалыс американдық қыздар".
* 2006 — Young Artist Award "үздік жас актриса рөлі үшін, "фильмінде Арқасында Винн-Дикси".
* 2008 — Critics Choice Award "үздік жас актриса, "Мост в Терабитию" фтдьміндегі рөлі үшін.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  AnnaSophia Robb on balancing college and acting — CBS News
2. ↑  50 Questions With AnnaSophia Robb
3. ↑  Биография на сайте IMDb  (ағыл.)(англ.
4. ↑  First Look Student Film Festival Program (2003)(қолжетпейтін сілтеме)  (ағыл.)(англ.
5. ↑  Christine Baranski and Anna Sophia Robb to Receive Palm Beach Fest Honors  (ағыл.)(англ.
6. ↑  Husted: «Precious» star to sashay down red carpet  (ағыл.).

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайты (ағыл.)
**Ларс Даль Эльструп** (дат. Lars Dahl Elstrup; 24 наурыз 1963, Робю, Дания) — даниялық футболшы, шабуылшы Дания Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.. 1992 жылғы Еуропа чемпионы.

1992 жылғы Еуропа чемпионатына ол қосалқы құрам ойыншысы ретінде барды. Топтық кезеңнің соңғы турында Францияның қақпасына бір гол соғып, командасына жеңіс әперді. Тап осы гол Данияның келесі кезеңге шығуына көмектесті.

Жартылай финалда Нидерландпен ойында матч барысында алаңға шықты, ойын соңындағы пенальтилер сериясында жаңылыспады. Финалда Ларс алаңға шыққан жоқ, есесіне Еуропа чемпионы атанды.

1993 жылы "Жабайы қаздар" атты сектаға кіріп кетеді де, футбол ойнауды доғарады. Тіпті есімін де өзгертіп алады. Кейін бірнеше рет өзіне қол жұмсамақ болады. 1999 жылы тұтқындалған соң ғана сектадан бойын аулақ салады. 

2000 жылы үлкен футболға оралмақ болып, "Оденсе" клубының базасында жаттығады, бірақ клубтан келісім шартқа ұссыныс түспеген соң ол жерден кетеді.

Сілтемелер
----------

* my-albion.livejournal.com
* Статистикасы(қолжетпейтін сілтеме)
* www.sport.ru
**«Айбын» ордені** — 1995 ж. белгіленді.

Орденмен Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құрамаларының әскери қызметшілері, сондай-ақ прокуратура, ұлттық қayincіздік, ішкі істер органдарының және басқаларының қызметкерлері жауынгерлік даярлықта, әскерлердің жоғары жауынгерлік дайындық деңгейін ұстауда, заңдылық пен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде қол жеткізген табыстары үшін; әскери және қызмет бабындағы парызын өтеудегі көрсеткен батылдығы мен жанқиярлығы, сондай-ақ мемлекет мүддесін қорғауда жасаған ерлігі үшін марапатталады.

* I дәрежелі «Айбын» ордені
* II дәрежелі «Айбын» ордені
* III дәрежелі «Айбын» ордені

«Айбын» орденінің үш: I, II және III дәрежелері болады.

І және II дәрежелі «Айбын» ордендерімен кіші және аға офицерлік құрамдағы адамдар марапатталады.

III дәрежелі «Айбын» орденімен солдаттар, матростар, сержанттар, старшиналар, прапорщиктер мен мичмандар марапатталады.

Тағы қараңыз
------------

* Қазақстанның мемлекеттік марапаттары
Аудармай өңдеу мақсаты - егістік жердегі аңыздық сабақтар мен өсімдік қалдықтарын барынша сақтай отырып, топырақты қопсыту және арамшөптерді құрту.

Агротехникалық талаптар
=======================

Жұмыстардың орындалу мерзімін жергілікті жағдайлар және топырақтың жай-күйін ескере отырып белгілейді. Агрегат жүріп өткеннен кейін сабақтардың кемінде 80 проценты аңызда қалуға тиіс. Қолайлы ылғалы бар егісте максималдық ылғалдың сақталуы 60 процент топырақта жазықтілгіштің жұмыс органдарымен 30 сантиметрге дейінгі тереңдікте қопсытқанда, мөлшері 3-50 миллиметр топырақ фракциялары кемінде 80 процент болуға тиіс. Топырақты 16 сантиметрге дейін қопсытқанда өңдеудің орташа тереңдігінің берілгендегіден ауытқуы плюс-минус 1 сантиметрден, ал 30 сантиметрге дейін қопсытқанда плюс-минус 2 сантиметрден аспауға тиіс.
Арамшөптердің тамырлары жұмыс органдар жүретін тереңдікте түгелдей қырқылуға тиіс. Құрал-саймандар жүріп өткенде арасында өнделмеген жер қалдыруға болмайды.Жүрістердің түйіскен және табандардың түйіскен жерлерінде биіктігі 5 сантиметрден аспайтын дестелердің пайда болуына, ал табан тереңдігі жүрген жерлерде ені 15 сантиметрден аспайтын борозданың пайда болуына жол беріледі. Бұрылыс алаңдарында өңдегеннен кейін шүйлер мен ірі жалдар болмауға тиіс. 3 градустан көбірек еңіс жерлерде топырақты еңіс бағытына көлденең өңдеу керек.

Дереккөздер
===========

Машина-трактор паркін пайдалануда ұйымдастыру және жұмыс жүргізу технологиясы: селолық орта кәсіптік-техникалық училищелерге арналған оқу құралы.Мухин А.А.
АҚШ-тың Оклахома қаласында «түрлі-түсті адамдарға» белгіленген ауыз субұрқақтан ішетін афроамерикандық адам, 1939
Еуропоид, Моңғолоид, Негроид нәсілдер қап жарысында
«*Маған барлық ұятшылар бірдей*» (Эрнест Хоган, АҚШ, 1896)
**Нәсілшілдік** – қоғамдағы әлеуметтік теңсіздікті адамның биологиялық сипатымен негіздеуге тырысатын ғылымға қайшы теория. Кең мағынада Нәсілшілдік – тарихи процеске, жалпы өмірдегі және қоғам дамуындағы оқиғалар мен құбылыстардың барлығына адамдардың биологиялық нәсіл ерекшеліктері себеп болады деп санайтын тұжырымдамалар жиынтығы. Нәсілшілдік адам нәсілдері биологиялық және психологиялық жағынан тең емес, сондықтан нәсілдердің бірі "төмен" (бағынышты), екіншілері "жоғары" (үстем) деп дәлелдейді. Нәсілшілдіктің салдарынан елде қайсыбір топтың немесе топтардың үстем топтан антропологиялық және нәсілдік айырмашылықтары негізінде кемсітушілік жайттары орын алады. Нәсілшілдіктің белгілері ежелгі заманнан мәлім. Құлдық қоғамда Нәсілшілдік идеясын ұстанушылар мырзалар мен құлдарды адамдардың әр түрлі "тұқымына" жатқызып, табиғат біреуіне билікті, екіншісіне бас ию міндетін жүктеген деп қарады. Отаршылдық дәуірінің бас кезінде (16 – 17 ғасырлар) адамдар нәсілінің теңсіздігі жөніндегі "теория" қалыптасты. 19 ғасырдың аяғы – 20 ғасырдың басында нәсілшілдер "герман" нәсілінің дүние жүзі халықтарынан "артықтығы" жөніндегі (француз социологі А.Гобино) теорияны басшылыққа алды. 1930 – 40 жылдары герман фашизмі Вольтманның, Аммонның, т.б. антропосоциологиялық және социал-дарвинистік теорияларын ресми идеология деңгейіне көтерді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде фашизм Нәсілшілдікті негізге алып, өз елі мен жаулап алған жерлерде қырып-жою саясатын жүргізді. Соғыстан кейінгі жылдары Нәсілшілдік Оңтүстік Африка Республикасында жергілікті қара нәсілге қарсы апартеид идеологиясынан көрінді. Қазіргі кезде адамзат нәсілінің бәрі біртұтас биологиялық түрден тұратындығы, жалпы бір тектен шыққандығы және эволюциялық дамудың белгілі бір дәрежесінде екендігі ғылыми дәлелденген. Нәсілдік ерекшеліктері (тері түсі, шаш пошымы, т.б.) адамдардың тек сыртқы айырмашылықтарын көрсетеді, олардың мәдени дамуына ешқандай қатысы жоқ.

Сілтемелер
----------

* Еуропоид
* Моңғолоид
* Негроид

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 7 том
2. ↑  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
 ISBN 9965-32-491-3
**Сопышылдар** - өзіндік ерекшеліктері бар мұсылман монахтары, VII ғ. соңында ислам идеяларының билеуші топ өкілдерімен, бірінші кезекте халифтер мен олардың маңайындағылардың бұрмалауларына қарсы пайғамбар ережелерінің тазалығы үшін күресушілер. 

  

Алғашқы сопышылдар қауымы VIII ғ. басында Иракта пайда болған, одан әрі Испаниядан Үндістанға дейін кең тараған. Олар өздерінің киім-киісімен, мінез-құлқымен түрғындар арасында үрей тудырып, билікпен қудаланған. Сопышылдар өздерінің өмірін Аллаһқа арнап, күнделікті өмір істерінен, тіптен мал-мүліктен бас тартқан, сезім мен сүйіспеншілікті өздеріне жат санаған, олар өздерін дәстүрлі құдайға сенушілерге қарсы қойған. Сондықтан дәстүрлі өмір сүру ережелерін, салт-жораларды өздеріне міндетті емес деп есептеген. Мысалы, бес мезгіл намаздың орнына сопышылдар зікір салған.

Шамамен XI ғ. халифаттың әртүрлі аудандарында сопышылдар ордендері пайда болған. Енді бытыраңқы сопышылдар орнына басқарушы "қасиетті әкелері" бар қатаң және бірыңғайланған, сатылы құрылым қалыптасады. Бұл "қасиетті әкелер" тек діни беделге ғана емес, сонымен бірге өзіне бағынушыларға қатысты әкімгершілік билікке де ие болған. Олар өз көсемдерінің айтқанын бұлжытпай орындап отыруға дайын болады. Сатылы ұйымдасқан ордендерде ішкі регламент және әр баспалдақ, кезең қатаң анықталып отырылған. *Бірінші деңгей* - шариғат, бұл ислам ережелерін түп-тұқиянына дейін оқып-игеруді білдіреді. *Екінші деңгей* - тарикат, дайындалған оқушының ишан немесе шейх басшылығымен өз қызметін бастауы. *Үшінші деңгей* - марифат, нақты білімді игерген сопышылдар ол зікір салған уақытта Аллаһпен біріге алатындай деңгейге жетеді және жастарды оқыту құқысы бар. *Төртінші деңгей* - хакикат, толығымен ақиқатқа қол жеткізуді және құдаймен бірігуді білдіреді. Бірақ бұл төртінші, ең жоғарғы деңгейге ең таңдаулылар ғана жете алады.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3
**Нөл индикатор** (лат. *nullus* - ешқандай емес) - өлшеуіш тізбекте электрлік тоқтың немесе кернеудің жоқтығын белгілейтін аспап. Өлшеуді нөлдік әдістерде — көпірлік, компенсациялық және т.б. пайдаланылады. Тұрақты токтың өлшеуіш тізбегінде Нөл индикатор ретінде магнитэлектрлік гальванометрлер, ал айнымалы ток тізбектерінде дірілдік және электрондық Нөл индикатор қолданылады (магнитэлектрлік өлшеуішімен қоса электрондық күшейткіш, ЭЛТ, арнайы электрондық лампа және т.б.). Нөл индикатор ретінде кейде телефон, электр және ферродинамикалық гальванометрлер, механикалық немесе жартылай өткізгіш түзеткіштері бар нөлдік аспаптар және т.б. қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдыктары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.
**Полина Александровна Гурьева** (түрікм. *Polina Aleksandrowna Gurýewa*Полина Александрунга Гурьева; 5 қазан 1999 жыл, Ашхабад) — 59 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсететін түркімен зілтеміршісі. Ислам Ынтымақтық ойындарының чемпионы. 2021 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Түркіменстанның Олимпиададағы бірінші және әзірше жалғыз жүлдегері.

Өмірбаяны
---------

Полина Гурьева 1999 жылы 5 қазанда Ашхабадта орыс отбасында дүниеге келді  .

Түркімен мемлекеттік дене шынықтыру және спорт институтында жоғары білім алды.

Полина Гурьева 2013 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатына қатысып, 53 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде 23 -ші орынды иеленді. Оның нәтижесі екі жаттығудың қосындысында 116 келі болды: жұлқа көтеруде 50 келі, серпе көтеруде 66 келі. Сол жылы ол жастар арасындағы Азия чемпионатына қатысып, 113 келі нәтижесімен оныншы болды.

### Токио-2020

Полина 27 шілдеде Токиода өткен Олимпиада ойындарында 59 келіге дейінгі салмақта Түрікменстан атынан шықты. Спортшы 217 келі нәтиже көрсетті (серпе көтеруде 121, жұлқа көтеруде 96). Ауыр атлет күміс медаль жеңіп алды және өз елінің тарихында Олимпиада ойындарында медаль алған бірінші әйел болды. Алтын медаль үшін күресте Полина Гурьева 236 келі (103 + 133) есебімен тайвандық Гуо Синьцзунға есе жіберді. Үшінші орын алған жапондық Микико Андо Гурьевадан үш келіге (214 келі: 94 + 120) озды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  First-ever Turkmen Olympic medallist gifted car, apartment, cash — France 24
2. ↑  Athletes - GURYEVA Polina  (ағыл.). *International Weightlifting Federation*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 13 сәуір 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 шілде 2021.
3. ↑  Athletes - GURYEVA Polina  (ағыл.). *International Weightlifting Federation*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 13 сәуір 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 шілде 2021.
4. ↑  Полина Гурьева выиграла первую олимпийскую медаль для Туркмении  (орыс.). *Спорт РИА Новости* (27 июля 2021). Тексерілді, 27 шілде 2021.

Сілтемелер
----------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Әлеуметтік желілерде | 
ВКонтакте · Facebook |
|  |
| Сурет, видео және аудио | 
Instagram |

 |
**Кузьма Корнилович Галето** (1.11.1896, Киев губерниясы - 1.11.1967) – Семей облысында совет өкіметін орнатудың белсене қатысушы.

1918 жылдан КОКП мүшесі. 1915 жылы патша армиясы қатарында болды. 1917 жылы батыс сібір советтерінің аткомы мен РСДЖРП Омбы комитеті жергілікті революцияшыл күштерге көмек көрсету үшін жіберді.

Советтердің Семей уездік 1-съезін (17.2.1918) әзірлеп, өткізуге басшылық етті. Галето атком председателі болып сайланды. 1918 жылы 11 маусымдағы ақ гвардияшылар бүлігі кезінде партизан отряды құрамында болды. Кейін РК(б)П Семей губкомының бөлім меңгерушісі, 1924-23 жылдары Қарқаралы, Бұқтырма укомдарының секретары, 1924-31 жылдары Қостанай, Орал губкомдарының бөлім меңгерушісі және секретары, РК(б)П ОК жанындағы марксизм- ленинизм курсының тыңдаушысы, БК(б)П ОК бөлім меңгерушісінің жәрдемшісі. 1933 жылы Москвада Қызыл профессура институтын бітірді.

1933-38 жылдары Батыс Сібір өлкесінде Галето – Исток МТС Саяси бөлімінің бастығы, БК(б)П ауд. комитеті мен алтай өлкелік комитетінің секретары. 1939-57 жылдары Мәскеуде шаруашылық мекемелер мен қалалық оқу орындарында істеді. 1957 жылдан Одақтық дәрежедегі зейнеткер. РК(б)П 11- съезінің делегаты, 1-сайланған РКФСР жоғары Советінің депутаты[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998.
**Сорап станциясы** - сораптық және көмекші
жабдықтарды қамтитын бірыңгай кешен.
Құрамына негізгі және қосалқы сораптар,
технологиялық құбыр желілерінің торабы,
бекіту арматурасы, ауыстырып қосу тораптары кіреді. Мұнай өнеркәсібінде Сорап станциясын
мұнай мен мұнай өнімдерін сақтау, тасымалдау үшін пайдаланады. Қойнауқатты сумен тоғыту үшін орталықтан тепкіш және
піскекті сораптармен жабдықтандырылған
тармақты Сорап станциясы қолданылады. Тоғыту қысымы
20 Мпа-ға дейін жетеді. Мұнай базалары
мен мұнай қорқоймаларының Сорап станциясы мұнай
қорқоймаларын, автоцистерналарды, танкерлерді т.б. мұнаймен толтырады немесе
босатады. Құбыр желілерінің Сорап станциясы мұнай мен
мұнай өнімінің тасымалын қамтамасыз етеді. Бастапқы және аралық Сорап станциясы жұмыс істейді. Құбыр желілерінің толассыз жұмысын
қамтамасыз ету үшін Сорап станциясы қорқоймалар паркімен, арналық сораптармен қамтамасыз
етіледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
Несториан уағыздаушылары

  

(Nestorian), Нестория көзқарасының әсерінен Кіші Азия мен Сирияда V ғасырда пайда болған христиан сектасы. Несториандар Христостың адами және құдайлық мәнін бір-біріне тәуелсіз екі бөлім деп санады. Персияны арабтар басып алған соң, араб мәдениетінің қалыптасуында несториандық ғалымдары ерекше рөл атқарған; несторияндықтар Үндістанға, Қытайға, Мысырға және Орта Азияға тараған, оны бүтін бір тайпа қабылдаған. Қазіргі уақытта несториандар шығыстық немесе Персия шіркеулері деп беріледі, Батыста әдетте Ассирияның немесе Несториандық шіркеу делінеді. Оның көптеген мүшелерінің жалпы саны — 200 000-дай, олар Иракта, Сирияда және Иранда өмір сүреді.

Тағы да қараңыз
---------------

* Диофизиттер

Сілтемелер
----------

* Голубцов Владимир. ХХғ. Ассирия мұрагерлері(қолжетпейтін сілтеме)
* *Вселенские Соборы*. Париж, 1963 // Бөлімі: *Несторианство.* Мұрағатталған 20 мамырдың 2011 жылы.
* Мерв метрополиясы
**Пиелография** (гр. *pyelos* - бүйрек қуысы және *графия*) — бүйректі рентген арқылы тексерудің бір әдісі. Мұнда бүйрек қуысына және оның үлкен, кіші тостағаншаларына контрасты сұйық зат жіберіп рентгенография жасайды. Несеп органдарының ішкі жағы (тостағаншалар, бүйрек қуысы, несеп жолы, қуық) әдетте рентген суретінде көлеңке қалдырмайды. Сондықтан 19 ғ-дың бас кезінде неміс ғалымдары Фелькер мен Лихтенберг бүйрек пен несеп жолына катетер арқылы 5 пайыздық колларгол ерітіндісін құйып, содан кейін рентгенге түсірген. Сол жылдары бүйрек қуысына оттек толтырып, пневмопиелография жасау әдісі ұсынылды. Контрасты заттарды вена қан тамырына жіберіп, оның бүйрек арқылы бөлінуін анықтау әдісін "урография" деп атайды. Бұл әдіс клиника жағдайында жиі қолданылады. Контрасты заттар ретінде көбіне организмге зиянсыз және рентген суретінде жақсы көрінетін иод препараттары қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 9-том. 1976


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуМедициналық визуалдау |
| --- |
|  |
| Рентгенология | 
Ангиография • Ангиопульмонография • Аортография • Компьютерлік томография (КТ) • Миелография • Пиелография • Рентгенография • Рентгеноскопия • Томосинтез • Флюорография |
|  |
| Радиоизотоптар | 
Сцинтиграфия • Бірфотонды эмиссиялық компьютерлік томография (SPECT) • Позитронды эмиссиялық томография (PET) |
|  |
| Ультрадыбыс | 
Эхоэнцефалоскопия • Эхокардиография • Жүктілікті анықтау • Доплерография |
|  |
| Эндоскопия | 
Артроскопия • Бронхоскопия • Гастроскопия • Гистероскопия • Лапароскопия • Колоноскопия • Ректороманоскопия • Торакоскопия • Цистоскопия • Эзофагогастродуоденоскопия • Эндосонография |
|  |
| Басқасы | 
Магниттік-резонанстық томография (МРТ) • Оптикалық когерентті томография (ОКТ) • Конфокалды микроскопия • Термография |

 |
**СТС** (***С**еть **т**елевизионных **с**танций немесе телевизиялық бекеттер торы*) — ресейдің федералды к ойын-сауықтық бағыттағы телеарнасы. "СТС Медиа" холдингіне тиесілі.

1996 жылы 1 желтоқсанды алғаш хабар таратуды СТС телеканалы бастау арқылы, алғашқы ресей телевизиялық торы атанды. СТС каналын тарататын аналогты сигналдарды СТС-ке қарасты жергілікті станциялар мен қатар, аймақтық демеушілер де таратады. 2012 жылдан бастап бұл телеканал сандық телевиденияның 2-мултиплексіне өткен. 

Өзін "ойын сауықтық телевизиялық канал" деп санайды.

"СТС International" - 2009 жылдың 21 желтоқсанынан әлемдік телеканал нұсқасы болып табылады.

Басшылық
--------

Сілтемелер
----------

* "*СТС*" телеарнасының ресми сайтына сілтеме
* "СТС Медиа" холдингіне сілтеме Мұрағатталған 28 қыркүйектің 2020 жылы.
* АТҚ агенттіктің сайтында сату бойынша жарнама "ЭвереСТ" Мұрағатталған 4 наурыздың 2022 жылы.
* Мұрағаттық нұсқасы ресми сайтының АТҚ домен атауымен ctc-tv.ru (1999-2012)
* Мұрағаттық нұсқасы ресми сайтының АТҚ домен атауымен ctc.ru (2012)
**Флорида түбегі** — Солтүстік Американың оңтүстік-шығысында, Атлант мұхиты мен Мексика шығанағы аралығындағы (АҚШ-тың Флорида) түбек. Аумағы 115 мың км². Жер беті ойпатты жазық. Мексика шығанағы жағасынан шығысқа қарай бірте-бірте көтеріледі. Ең биік жері 100 м-ге де жетпейді. Жазықтың шеттері теңіз астынан таяуда босаған, өте жайдақ. Түбек палеоген мен неогеннің әктастарынан тұрады. Карст құбылысы өте кең тараған. Карст құдығы, үңгірі, жер асты көлдері мен өзендері жиі кездеседі. Климаты мұхиттық, солтүстігінде субтропиктік, оңтүстігінде тропиктік. Ауаның температурасы барлық маусымда жоғары. Қаңтардың орташа температурасы солтүстігінде 14С-тан оңт-нде 20С-қа дейін, шілденікі 27 — 28,7С.

Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 1000 мм-ден артық, оңтүстік-шығысында 1500 мм. Жауын-шашын көбіне жазда жауады. Ылғалды климат, жер бетінің тегістігі және соған орай судың нашар сарқылуы батпақтардың кең таралуына жағдай жасайды. Көлдері көп, ең ірісі — Окичоби. Өзендері қысқа, бірақ суы мол. Жаздағы нөсер жаңбырларға байланысты апатты тасқындар болады. Өсімдігі солтүстігінде субтропиктік (қарағайдың түрлері, магнолия, ергежейлі пальма), оңтүстігінде тропиктік (пальма, лианалар); батыс жағалауында мангр тоғайлары кең тараған. Климат жағдайлары цитрус дақылдарын өсіруге қолайлы. Оңтүстіндегі орасан зор Эверглейдс батпағында (Эверглейдс ұлттық саябағы) батпақ кипарисі, батпақ қарағайы, қамыс, т.б. өседі. Флорида түбегінің шығыс жағалауында әйгілі Майами курорты бар
**Ұялышалқар** – Нұра алабындағы көл.

Географиялық орны
-----------------

Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы жерінде орналасқан. Көл Ұялы ауылының шығысында 2 км жерде, теңіз деңгейінен 328,2 м биіктікте.

Гидрографикасы
--------------

Ауданы 16,1 км 2 (кей жылдары 17,6 км 2). Ұзындығы 5,9 км, ең енді жері 5,4 км. Жағалау сызығы 19,4 км. Солтүстік және батыс жағалары биік, жарлы, оңтүстік және шығыс жағалары түйетайлы, жайпақ. Түбі құмды, кей жерлері батпақты. Ұялышалқарды Нұра өзені жарып ағып өтеді. Сондықтан оның суының деңгейі көбінесе Нұра өзеніне байланысты. Көл негізінен көктемгі қар және жерасты суларымен толығады. Суы тұщы, ауыз су ретінде және мал суаруға пайдаланылады.

Өсімдігі, жануарлары
--------------------

Жағалауының таяз жерлерінде қамыс өскен. Көлде алабұға, мөңке, аққайран, шортан, шабақ, қарабалық мекендейді. Көптеген су құстары ұя салады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
***Ұят*** (норв. Skam) — Норвегиядағы жасөспірімдердің күнделікті өмірі туралы Хартвиг ​​Ниссен мектебіндегі, Батыс-Ослодағы Фроулер қаласындағы гимназиядағы жасөспірімдердің күнделікті өмірі туралы сериал. Оны NRK P3 шығарған, ол норвегиялық NRK қоғамдық хабар тарату компаниясының құрамына кіреді. Бірінші серия 2015 жылдың 25 қыркүйегінде NRK сайтында шығарылды. Әрбір жаңа маусымда көрермендер маусымға арналған кейіпкерлердің тағдырын қадағалайды. Бірінші маусымда басты кейіпкер *Эва Мун*, екінші маусымда — *Нура Сәтрэ*, үшінші маусымда — *Исак Валтэрсэн, ал төртінші маусымда —* Сана Бакуш*.*

*Ұят* әр маусымда жаңа басты кейіпкерді ұстанады. Трансляция кезінде жаңа клип, әңгіме немесе әлеуметтік желілердегі пост күн сайын «NRK» сайтында нақты уақытта жарияланды. Әр маусымда қарым-қатынастағы қиындықтар, жеке басының айырмашылығы, тамақтанудың бұзылуы, жыныстық зорлық-зомбылық, гомосексуализм, психикалық денсаулық мәселелері, дін және тыйым салынған махаббат сияқты нақты тақырыптарға көңіл бөлінеді.

2016 жылдың соңында Саймон Фуллер NRK-ға хат жолдады, хатында сериалдың Американдық адаптациясы жайлы жазылған.

Сюжет
-----

Сериал Ниссен мектебінің жоғары сынып оқушыларының күнделікті өмірі туралы әңгімелейді. Сериалда жасөспірімдерді толғандыратын мәселелер көтеріледі.

Бірінші маусымда басты кейіпкер — Эва, ол өзінің жігіті-Юнаспен қиын қарым-қатынаста болады. Басты кейіпкері Нұра болатын екінші маусым түлегі Вильяммен қарым-қатынас жасайды. Үшінші маусымның басты кейіпкері Исак өзінің бағытын түсінуге тырысады, сондай-ақ биполярлық бұзылудан зардап шеккен жігітпен қарым-қатынас жасайды. Төртінші маусым мұсылман Сане Бакушқа арналған.

Рөлдерде
--------

| Актёр | Рөлі
 |
| --- | --- |
| Лиса Тәйгэ | Эва Квииг Мун  Эва Квииг Мун  |
| Юсэфина Фрида Пэттэрсэн | Нура Амалия Сәтрэ  Нура Амалия Сәтрэ  |
| Тарьэй Сандвик Му | Исак Валтэрсэн  Исак Валтэрсэн  |
| Марлон Лангэланд | Юнас Ноа Васкэс  Юнас Ноа Васкэс  |
| Ульрикке Фолк | Вильдэ Хэллеруд Лиэн  Вильдэ Хэллеруд Лиэн  |
| Ина Свэниннгдал | Крис Берг  Крис Берг  |
| Иман Мэскини | Сана Бакуш  Сана Бакуш  |
| Хэнрик Холм | Эвен Бэк Нэсхайм  Эвен Бэк Нэсхайм  |
| Томас Хэйэс | Вильям Магнуссон  Вильям Магнуссон  |
| Хэрман Төммерос | Кристоффер (Крис) Шистад  Кристоффер (Крис) Шистад  |

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑  Norwegian teen TV hit Shame to be remade for US viewers
3. ↑  SKAM solgt til USA
4. ↑  Will ‘Skam,’ a Norwegian Hit, Translate?
5. ↑  NRK: «Skam» solgt til USA

Сілтемелер
----------

* Ресми сайты
* Ресми сериялар мұрағаты
* Ұят (телесериал) (ағыл.) *Internet Movie Database* сайтында
СТЕН – Томпосонның тапанша-пулеметіне балама болатын арзан қару ретінде 1941 жылы жасалған ағылшын тапанша-пулеметі. Бұл атау қаруды жасаушылар – майор Реджинальд Шепард пен Гарольд Терпиннің құрметіне аталған. СТЕН осы өсімдердің қысқарған түрі. СТЕН 1941 жылы әскери кезеңді барынша қарапайым әрі арзан қару ретінде жасалды. СТЕН тапаншасының ең арзан нұсқалары небәрі 47 бөліктен жасалды, құны 2 футтан аспайтын. Британдық армия сол уақытта қару тапшылығын қатты сезінетін. Томпсонның тапанша-пулеметін ағылшындар АҚШ-тан сатып алды. Британ армиясына арзан қару сол кезде аса қажет болатын.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.
**Саадет Аксой** (*түр.* Saadet Işıl Aksoy) (29 тамыз 1983 жыл) — түрік актрисасы.

Әкесі Невшехирден болса анасы Эдирне, Сиирт жерлерінен. Актер жұмысына Саадет мектеп уақытында қызығушылықты танытты. Ол дербес түрік арналарындағы саз бен киноға арналған әр түрлі теледумандарға қатысқан.

Институстты бітіргеннен кейін Саадет Аксой өзін кәсіби кинематографта сынауды жөн тапты. Институтта да ол актерлік шеберлігінің сабақтарына қатысып, телехикаялар мен жарнамалардың түсірілімдеріне қатысыпты.

2002-2004 жылдар аралығында Саадет «1» арнасында тележүргізуші ретінде сынапқа шыққан. 2005 жылы Саадет Аксой «Күздік от» фильмінде дебюттеген. 2006 жылы болса Саадет Америка Құрама Штаттарына көшті. Осы жерде ол Нью-Йорк киноакадемиясында оқыған. Сонғы жылдары ол көптеген түрік телехикаяларында рөлдерді ойнаған. Олардың ішінде «Жүрексіз адам», «Балкан некесі», «Senden Baska».

2012 жылы Саадет Серджио Кастеллитоның «Екі рет туған» фильмінде түсті. Осы жерде ол Аски рөлін ойнады. Ал Ресейде болса ол «Сүлейман сұлтан» телехикаясының арқасында танымалдыққа ие болды.

Биография
---------

Босфордық университетті бітірді. Ағылшын тілі және әдебиеті мінбесі. Бірнеше марапатқа ие.

Фильмография
------------

* 2006— Тұтқындалған жүректер— Ирем
* 2007 —Жұмыртқа— Эйла
* 2008 —Мектеп сыныбы— Дуйгу
* 2008 —Сұлу өмір — Дэниз
* 2008 —Сүт— Семра
* 2009 —Шақырылған бала күтуші — кафедегі түрік қызы
* 2009 —Шығыс көріністері — Изил
* 2009 —Басқа тілдердегі махаббат— Зэйнап
* 2011 —Сүлейман сұлтан — Садыка-хатун
* 2012 —Екі рет туған— Аска
* 2013 —Қуғын— Элени

Дереккөздер
-----------
**Флоридалық пума** (лат. *Puma concolor coryi*) — пуманың ең сирек түрі. 1970 жылы жабайы табиғатта тек 20 Флоридалық пума болды. 2017 жылдың есебі бойынша олардың саны 230-ға жетті.

Пума Оңтүстік Флорида (АҚШ) ормандары мен батпақтарында мекендейді, негізінен Big Cypress National Preserve қорығының ауданында, бұрын Техастың шығыс бөлігінен бастап оңтүстік-шығыстағы штаттарға дейін таралған. Оның жойылуының себептері батпақтың құрғауы, спорттық аң аулау. Жүннің түсі қара, қызыл. Осы түрдің дарағын инбридинг тендіру нәтижесінде құйрықтың ұшы бүгілуге ұшырады. Тұрақты өзін-өзі реттейтін популяцияны құру үшін басқа да пумалардың кіші түрлерін Флорида пумаларымен будандастыру жоспарлары бар.

Оның басты азықтары - бұғылар, еноттар және жас миссисип аллигаторлары. Сондай-ақ пума койоттар, жирен-сары сілеусіндер, кәмшаттар, сауытты аңдар, қабандар, қояндар, скунстар, тышқандар, құстар және құс жұмыртқаларымен қоректенеді. Жабайы табиғатта 20 жылға дейін өмір сүреді. Жабайы табиғатта белгіленген жалғыз табиғи жаулары- ірі аллигаторлар.

Дереккөдер
----------

1. ↑  Dalrymple, G.H. and O.L. Bass, Jr. 1996. The diet of the Florida Panther in Everglades National Park, Florida.Bulletin of t the Florida Museum of Natural History 39(5):173-193. Google Scholar
2. ↑  Beier, P. M.R. Vaughan, M.J. Conroy, and H. Quigley. 2003. An analysis of scientific literature related to the Florida Panther. Final Report. Florida Fish and Wildlife Conservation Commission, Fallahassee, FL. Google Scholar
**Флорентино Перес** (ис. *Florentino Pérez Rodríguez*; 8 наурыз 1947, Мадрид) — əлемге əйгілі «Реал Мадрид» футбол клубының президенті.

Өмірбаяны
---------

Флорентино Перес Мадрид қаласында 1947 жылы 8 наурыз күні туды. Мадрид политехникалық университетін инженер мамандығын алып, бітірген. 1970 жылы испандық жолдар ассоциациясында директор болды. 1991 жылы Перес SAE француздық құрылыс компаниясының мүшесі болды. 1993 жылы OCP құрылыс группасын өзі басқарды. 1997 жылы ACS группасын басқара бастады. 1994 жылы Флорентино Перес «Реал Мадрид» клубының президентіндегі сайлауда Рамон Мендосқа жеңіледі. Алайда 2000 жылдың шілденің 17 күні Перес корольдық клубтың президенті болды. Төрт жыл өткен соң ол қайта сайланды. Алайда 2006 жылдың ақпан айында қызметінен кетті. Перес бұл клубты басқарғанда, Реал Мадрид көптеген жаңа жəне əйгілі футболшыларды сатып алды. Олар: Луиш Фигу, Роналдо, Зинедин Зидан, Дэвид Бекхэм, Майкл Оуэн, Робиньо жəне Испания чемпионатын екі рет, Чемпиондар лигасын да екі рет жеңді. 2009 жылдың 1 маусымында қайта Реал президенті болды. Өзінің жұмысының алғашқы айларында ол көптеген жаңа футболшыларды сатып алды. Мысалы: Кака, Криштиану Роналду, Карим Бензема, Хаби Алонсо жəне т.б.

Дереккөздер
-----------
**Қайыңдышоқы** – Арғанаты тауларының солтүстік-батысындағы шоқылы тау.

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігі аумағына қарасты және Ұлытау облысы Ұлытау ауданының шекарасында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 568 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 10 км-ге созылған, енді жері 7 км шамасында.

Жер бедері
----------

Беткейі көлбеуленіп жазыққа ұласады. Қайыңдышоқы тауынан Бала Терісаққан, Түйемойнақ өзендері бастау алады. Солтүстігінде Қушоқы, шығысында Ақадыр, оңтүстігінде Ақтас таулары орналасқан.

Өсімдігі
--------

Карбонатты қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, боз, селеу, жұлдызшөп, бұталар өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Қайыңды**, *Үлкен Қайыңды* – Ертіс алабындағы өзен.

Географиялық орны
-----------------

Абай облысы Көкпекті ауданы жерімен ағады.

Бастауы
-------

Бастауын Қайыңдышоқ қонысы мен Қайыңды (1598 м) тауынан алып, Миролюбовка ауылынан төменде Бұқтырма бөгеніне сол жағынан құяды.

Гидрологиясы
------------

Ұзындығы 58 км, су жиналатын алабы 604 км2. Жалпы ұзындығы 200 км болатын 70-тей саласы бар. Ірілері: Кіші Қайыңды, Поперечная, т.б. Раздольное ауылына дейінгі арнасы жонды-белесті, жарқабақты қырқалармен ағады. Жоғарғы алабының басым бөлігін Қайыңдышоқ орманды алқабы алып жатыр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Ян Вертонген** (нидерл. *Jan Vertonghen*; 1987 жылы 24 сәуірде Синт-Никлас қаласында Бельгияда туылды) — бельгиялық футболшы, «Бенфика» футбол клубы мен Бельгия құрама командасының қорғаушысы.

Клубтағы мансабы
----------------

### Аякс

**2006/07 маусым**

2006 жылы жазда бас бапкер Хенком тен Катенің арқасында Ян «Аякстың» негізгі құрамының ойыншысы атанды. Алғаш ойынның 2006 жылы 23 тамызда Чемпиондар Лигасында даттық «Копенгагенға» қарсы өткізді. Вертонген 61 минутта серігі Хедвигес Мадураның орнына алаңға шығып, командасына қарсыластарын 2:0 есебімен жеңуге көмектесті. Бірақ Аякс ары қарай Чемпиондар Лигасына өткен жоқ, оның орнына УЕФА Кубогіне жолдама алды. Алғаш рет УЕФА Кубогінде Ян 2 қарашада австриялық «Аустрия» клубына қарсы ойнады.

2006 жылы 3 желтоқсанда Ян алғаш рет *Эреливизида* «Виллем 2» клубына қарсы өнер көрсетті. Матч «Аякстың» үлкен жеңісімен, 6:0 есебімен бітті. 2007 жылы 3 қаңтарда Ян «Аякспен» контракты 2011 жылға дейін созды.

**«Валвейк» клубына жалға берілуі**

2007 жылы 31 қаңтарда Ян «Валвейк» клубына жалға берілді. 3 ақпанда адғаш матчын «НАК» клубына қарсы өткізді, бірақ командасы 1:2 есебімен жеңіліп қалды.

10 ақпанда Вертонген алғаш голын чемпионаттағы «Хераклес» клубының қақпасына соғып, командасы 2:0 есебімен жеңіске жетті.

2007 жылы 8 сәуірде «Валвейк» «Аяксқа» қарсы ойынның өткізіп, Ян осы ойыңда алаңға шықты. Алайда, 9 минутта «Аякс» ойыншысы Габри гол соғып, «Аякс» алға шығады. Вертонгенде көптеген жақсы сәттер болып, бірақ «Аякстың» қақпашысы барлығын қадағалап отырды. Кейін, «Валвейк» есепті теңестіріп, ойын 1:1 болып бітті.

Ян клубтағы төрт айдың ішінде 12 матч өткзіп, 3 рет голмен ерекшеленді.

### Тоттенхэм

2012 жылы 12 шілдеде лондондық «Тоттенхэм Хотспур» клубының ресми сайтында Вертонгеннің көшкені жарияланды. 2012 жылы 29 қыркүйекте Ян алғаш голын «Манчестер Юнайтед» командасына соқты. Ал Еуропа Лигасында алғаш голын миландық «Интерге» 1/8 финалда соқты. Алғаш дубльін 10 наурызда «Ливерпульға» қарсы соқты, бірақ командасы 3:2 есебімен жеңіліп қалды.

Наурызда Ян АПЛ-дің үздік ойыншысы атанды.

Ұлттық құрамада
---------------

Бельгияда
2007 жылы мамырда Вертонген алғаш рет ұлттық құрамағы шықырылды. Ян алғаш матчын 2007 жылы 2 маусымда Еуропа 2008 іріктеу ойындарында Португалияға қарсы өткізіді, бірақ Бельгия 1:2 есебімен жеңіліп қалды.

Бельгияның құрамында Пекиндағы Олимпиададан төртінші орын алды.

Жетістіктері
------------

### Аякс

* Нидерланд чемпионы: 2010/11, 2011/12
* Нидерландның вице-чемпионы: 2009/10
* Нидерланд Кубогінің иегері: 2009/10

### Жеке

* Аякстағы жыл дарыны: 2007/08
* Аякстағы жыл ойышысы: 2011/12
* Нидерланддағы жыл футболшысы: 2012

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Тоттенхэм Хотспур футбол клубының ресми сайтында профилі
**ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ**— сыртқы экономикалық қызметтің неғұрлым серпінді дамып келе жатқан бағыттарының бірі; ғылыми-техникалық проблемаларды бірлесіп талдап шешу, ғылыми нәтижелер мен өндірістік тәжірибені алмасу, білікті кадрларды бірлесіп даярлау жолындағы ынтымақтастық. Осы ынтымақтастық аясындағы іргелі зерттеулер жер қойнауын, әлемдік мұқитты, ғарышты игерудің практик. міндеттерін шешуге дейінгі кең ауқымды мәселелерді қамтиды. Ынтымақтастықтың алуан түрлі нысандары (өзара ақыл-кеңестер, ғыл. болжамдар әзірлеу, ғыл.-зерттеулер жүргізу кезіндегі бірлесулер, ғыл.-тех. ақпарат, патент ісі, өнертабыс, стандарттау саласындағы ынтымақтастық, т.б.) қатысушы елдердің өздерінің ұлттық мүдделері мен экон. даму ерекшеліктеріне неғұрлым сай келетіндерін таңдап алуына мүмкіндік береді.

Сілтемелер:
-----------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
**Top Gear** (журнал) – автокөліктер жайлы «BBC Worldwide» басып шығаратын журнал. 1977 жылы әйгілі телевизиялық бағдарламаның атауымен аталған. Бағдарламаның жүргізушілері: Ричард Хаммонд, Джеймс Мэй и Джереми Кларксон журналға арнайы мақалалар жазады. Рұқсатқұжат арқылы журнал Қытай, Чехия, Грекия, Филлипин, Индонезия, Оңтүстік Корея, Ресей, Нидерланд, Жаңа Зеландия, Таиланд, Үндістан, Румыния, Швеция мемлекеттерінің қалаларында басылып шығады. 2000 жылы қаңтарда Top Gear журналының мерейтойлық шығарылымы жарық көреді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Audit Bureau of Circulations Мұрағатталған 30 сәуірдің 2008 жылы.
**Метанды-нафтенді мұнайлар.** Құрамындағы метанды және нафтенді көмірсутек фракцияларының мөлшерлері бір-бірімен
шамалас, ал хошиісті көмірсутектер мөлшері аз мұнайлар. Бұлардың құрамында
жоғары фракциялардағы қатты парафин мөлшері метанды мұнайлармен
салыстырғанда аздау. Бүл мұнайлардың құрамындағы шайыртасты-шайырлы
заттардың фракциялық құрамы, меншікті салмағы және мөлшері олардың
геохимиялық даму тарихы ерекшеліктеріне байланысты кең көлемде өзгеріп
отырады. метанды-нафтенді мұнайлар, метанды мұнайлармен біріге отырып, жер жүзіндегі бүкіл
мұнай қорының басым-көпшілігін құрайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым.- Алматы: 2003. ISBN 9965-472-27-0
**Сораптық-компрессорлық тізбек** - өнімді
қойнауқаттан мұнай мен газды шығаруға
арналған. Бұрандамен жалғастыру арқылы
сораптық-компрессорлық құбырлардан
құрастырылады. Құбыр диаметрі 33-114
мм, қабырғасының қалыңдыгы 3,5-7,0 мм,
ұзындығы 5,5-10 м. Сораптық-компрессорлық тізбектің ұзындығы 3000 м-ге, массасы 50 т-ға дейін жетеді. Бір қатарлы
тізбектер пайдаланудың сорапты тәсілінде, екі
қатарлылары бұрқақтық және компрессорлық
тәсілдерде қолданылады. Бірнеше өнімді
қойнауқат бір мезгілде пайдаланылғанда
Сораптық-компрессорлық тізбектер ұңғымада параллель немесе концентрлі орналастырылады және газ сепараторларымен, іске қосу қақпақтарымен, ұңғымалық
сораптармен қамтамасыз етіледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1