recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Сэн Катаяма- партияның алғашқы мүшелерінің бірі
**Жапония коммунистік партиясы (ЖКП)** (Үлгі:Lang-ja2) – 1922 жылы 15 шілдеде Токиода астыртын съезде негізі қаланған партия. Жапония коммунистік партиясын құрып, нығайтуға С. Катаяма, С. Итикава, К. Токуда, М. Ватанабэ, Г. Кокуре т.б. белсене қатысты. 1945 жылы қазанға дейін астыртын жұмыс жүргізді. Жапония коммунистік партиясы ның Құрылтай съезі партияның күнделікті жұмысы бағдарламасын, уақытша жарғысын және Коминтернге кіру туралы шешім қабылдады. 

Партия 2 – дүние жүзілік соғыс алдындағы кезеңде абсолюттік императорлық өкіметті құлатып, жартылай феодалдық жүйені жою жолымен елде буржуазиялық – демократиялық революцияны жүзеге асыру үшін күресті, еңбекшілердің саяси-экономикалық құқықтары жолындағы қозғалысқа басшылық етті, Совет Қиыр Шығыстағы жапон интервенцисына қарсы шығып, Совет Ресейді қолдады, Қытайдағы және басқа елдердегі жапон империализмінің агрессиясын әшкереледі. 

Жапония коммунистік партиясының Бағдарламасын қабылдау және оны пағыз маркстік – лениндік партияға айналдыру жолындағы күресте партия 1923 – 1927 жылдары жойымпаздық бағытты және солшыл оппортунистік бағытты жеңіп шықты. Коммунистік Интернационал Атқару комитетінің 1927 жылы шілдеде жапон мәслесі жөнінде басылған тезистері ЖКП қызметінің нақты бағдарламасын жасауға, партияның бұқара және еңбекшілердің ұйымдары арасында ықпалын күшейтуге жәрдемдесті.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том.
**Жарылғап Байшораұлы** (шамамен 18 ғ-дың орта шені) — *аға батыр*, қолбасы.
Орта жүз құрамындағы Найман тайпасының Қаракерей руының Қожамбет елінен шыққан. 

Қаракерей Қабанбай батыр мен Найман Барақ сұлтанның жасағында жоңғар шапқыншылығына қарсы шайқастарға қатысқан. Ел ішінде "*жауырыншы қара Құдыс*" атанған Жарылғаптың арғы атасы Құдыс Жалмамбетұлының алыстағыны болжайтын көріпкелдік қасиеті болған. Жарылғап батыр 1744 жылдың көктемінен 1745 жылға дейін Барақ сұлтанның баласы Шығай сұлтанмен бірге Қалдан Сереннің қолында аманатта болады. Бұл туралы арнайы мақсатпен Қазақ елінде болған Тюкен Балтасов деген башқұрттың 1743 жылы 14 тамызда Орынбор комиссиясына жазған рапортында айтылған. Жарылғап Барақ сұлтанның ұлы Шыңғыс сұлтан, қаракерей қожамбет Сырымбет би, тағы басқа, елдің игі жақсыларымен бірге Қожамбет руын бастап, қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Марқакөл өңіріне қоныстандыру ісіне ат салысқан. Жарылғап батырдан 7 ұл туып, "Жеті Жарылғап" атанған. Ұрпақтары Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл, Күршім аудандары мен Қытай, Моңғолия жерінде тұрады. Жарылғаптың Атанбай есімді баласынан Алтай өңіріне белгілі Бәшік деген атақты би туған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы"
Кинлох қамалы
**Кинлох қамалы** (ағылш. *Kinloch Castle*, шотл. *Caisteal Cheann Locha*) — Шотландиядағы Рам аралында орналасқан шотландық қамал. Бұл қамал Ланкаширдан келген тоқыма магнаты сэр Джордж Баллоудың жеке резиденциясы ретінде салынған. Құрылыс жұмыстары 1897 жылы басталып, 1900 жылы аяқталған болатын. Қазіргі уақытта қамалды «Шотландияның табиғи мұрасы» мемлекеттік корпорациясы басқарады. Және 1996 жылы құрылған *Кинлох қамалы достарының қауымдастығы* қаржыландырады.

Қамалдың артқы жағында аралға келушілерге арналған қонақ үй бар. ХХІ ғасырдың басында бөлме құны 14 фунттан басталды. Қонақ үйдің ауласы қамалдан бөлек жерде. Қамалдың коллекциясына механика-музыкалық құрылғы — «Оркестрион», Жапония императоры берген сыйлықтар топтамалары бар.

Тағы қараңыз
------------

* Шотландия қамалдарының тізімі

Сілтеме
-------

* Isle of Rum Heritage-Kinloch Castle and the Bullough's Мұрағатталған 20 шілденің 2017 жылы.
* Kinloch Castle Friends Association
* Isle of Rum Community Website
* Kinloch Castle Friends Association website Мұрағатталған 1 ақпанның 2016 жылы.
**Жартылай өткізгіштер** — өзінің электрлік қасиеті жағынан өткізгіштер мен диэлектриктердің (мысалы, германий, кремний) арасынан орын алатын элементтер. Металдармен салыстырғанда жартылай өткізгіштер электр тоғын аз өткізеді, ол сәулелену кезінде жарық энергиясының ағымымен өзгере алады. Радиолампалармен салыстырғанда жартылай өткізгіштер құралдардың көлемі мен салмағы аз, электрлік және механикалық беріктігі жоғары болады, олар ұзақ уақыт қызмет ете алады және электр энергиясын аз пайдаланады. Осындай қолайлы қасиеттеріне орай жартылай өткізгіштерді әскери радиотехникалык аппаратураларда жиі қолданады.

### Жартылай өткізгіштердің ерекшеліктері.

Жартылай өткізгіштердің кәдімгі температурадағы электрөткізгіштігі металдардың электрөткізгішітігі мен салыстырғанда аз. Өте төмен температурада олар диэлектриктерге ұқсайды. Жартылай өткізгіштердің электрөткізгіштігі температура мен жарық әсерінен қатты өзгереді, яғни температура артады және жартылай өткізгіш неғұрлым қатты жарықталынса, оның электрөткізгіштігі де соғұрлым жоғары болады. Жартылай өткізгіштердің электрөткізгіштігі оның құрамына өте аз шамада қоспалар енгізу жолымен басқарылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Әскери іс. Алматы:"Мектеп" ААҚ , 2001
Элементтер қосылыстарының қышқылдық-негіздік қасиеттері осындай түрдей периодтық кесте бойынша өзгереді.
Олар төменгі реакцияларды айқын көрсетілген:
1-ші (сілтілік металдар) және 2-ші (сілтілікжер металдар) топ элементтерінің оксидтері негіздік қасиет көрсетеді. Олар қышқылмен әрекеттесіп, тұз + су түзеді. 
натрий оксиді + тұз қышқылы ➞ натрий хлориді + су
Na2O(қ) + 2HCl(с.ер) ➞ 2NaCl(с.ер) + H2O(с)

магний оксиді + күкірт қышқылы ➞ магний сульфаты + су
MgO(қ) + H2SO4(с.ер) ➞ MgSO4(с.ер) + H2O(с)

1-топ элементтері сумен әрекеттесіп, металл гидроксидін түзеді: 
натрий оксиді + су ➞ нарий гидроксиді
Na2O(қ) + H2O(с) ➞ 2NaOH(с.ер)

1-топ гидроксидтерінің барлығы – өте күшті сілтілер. Олардың ерітінділерінің рН-ы 14-ке тең.
2-топ оксидтері де сумен реакцияға түсіп, металл гидроксидтерін түзеді: 
магний оксиді + су ➞ магний гидроксиді
MgO(қ) + H2O(с) ➞ Mg(OH)2(с.ер)
2-топ гидроксидтері де сілтілер. Бірақ, 1-топ гидроксидтеріне қарағанда, олардың сілтілік қасиеті төмен болады. Олардың ерітіндісінің рН-ы 10-ға тең.

4-ші топтан 7-ші топқа дейінгі элементтердің оксидтері суда ерігенде, өздерін қышқылдық ретінде көрсетеді: 
4-ші топ: көмірқышқыл газы + су ➞ көмір қышқылы
CO2(г) + H2O(с) ➞ H2CO3(с.ер)

5-ші топ: диазот пентаоксиді (қ) + су ➞ азот қышқылы
2N2O5(қ) + 2H2O(с) ➞ 4HNO3(с.ер)

фосфор пентаоксиді + су ➞ фосфор қышқылы
P4O10(қ) + 6H2O(с) ➞ 4H3PO4(с.ер)

6-шы топ: күкірт триоксиді + су ➞ күкірт қышқылы
SO3(с) + H2O(с) = H2SO4(с.ер) 
7-ші топтағы галоген сутектер суда ерігенде өте күшті қышқылдық қасиет көрсетеді: 
тұз қышқылы HCl (с.ер), бромсутек қышқылы HBr (с.ер), йодсутек қышқылы HI (с.ер)

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* қосылыстарының қышқылдық-негіздік қасиеттері периодтық кесте бойынша қалай өзгереді? (қолжетпейтін сілтеме)
Оңтүстік Америкалық пампа мен тропикалық орманда тісінің құрылысымен ерекшеленетін өзгеше жануар өмір сүреді.Азу тісі арқылы **жартылай тісті** деп аталған.

**Ленивец**-жүні керісінше өседі, ағашқа арқасын беріп ілінуге үйренген.Көк-жасыл түсі арқылы олар жақсы жасыл өсімдіктерде жасырынады.Бұл жануарлар есімдеріне сай:өмірінің көбісін ағашқа жармасып тұру арқылы өткізеді, жапырақпен қоректенеді.Жай қимылдап,ауа жұтуға да жалқауланады.Аштыққа төзімді, егер жем біткенде ғана бір ағаштан екінші ағашқа өтеді.Өзінің атауын броненостар денесін сақтайтын сүйекті сауыты арқылы алды.Тасбақадан айырмашылығы ойнақы қабырғалары арқылы азулы жыртқыштардан жасырыну үшін дөңгеленеді.Ашық жазықтарда қоныстанады.1 мен 4-ке дейін балалайтын ол ұзын ін қазып, түкпіріне жұмыртқалайды.Қызығы - олардың балалары бірыңғай аталық немесе бірыңғай аналық болады.Тек қана әрдайым төрт егіздер төлдейді.
**Құмырсқажегі.**Құмырсқажегілерде тіс болмайды.Ол атына сай жәндіктермен қоректенетіндіктен , тісті қажет етпейді.Ерекше формадағы басы азықты жинауға көмектеседі.Құмырсқаның илеуін тапса, аяғымен бұзып, тұрбатектес мұрнымен сорады.Минутына 160 рет қозғалатын аузындағы жылжымалы тілі арқылы азығын шығарады.Шайнауды қажет етпей-ақ асқазанына түскен азық ұсақталады.
**«Аққайнар» Батыс Қазақстан нан өнімдері комбинаты** ЖАҚ - ұн, жарма және макарон түрлерін шығаратын кәсіпорын. Бұл өндіріс саласының тарихы 19 ғасырдағы жергілікті кәсіпкерлер (Макаров, Карев, Овчинников) тұсынан басталады. Қазір жұмыс істеп тұрған жарма өндіру корпусының іргетасы 1898 жылы қаланған. 1910 жылы қазіргі ұн тарту ғимараты салынған. 1961 жылы құрама жем зауыты пайдалануға берілді. Осы зауыттан құралған кәсіпорын 1981 жылы «Орал нан өнімдері комбинаты» акционерлік қоғамы аталды. 1993 жылы — «Аққайнар» ресейлік-қазақстандық бірлескен кәсіпорны (ЖШС). 1999 жылдан қазіргі атаумен аталды. Комбинат құрамында ұн тарту, жарма дайындау, құрама жем және макарон шығару зауыттары бар. Астықты сақтап, өндеуге маманданған. Әкімшілік ғимараты Гвардия және Октябрь көшелерінің қиылысында, сондай-ақ өндірістік корпустары қаланың 2 жерінде орналасқан. 500-дей адам ауысымдық кесте бойынша еңбек етеді. Әріптес кәсіпорындармен ынтымақтастық байланыс орнатқан.

Дереккөздер
-----------

<references>

1. ↑  Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8
**Кинообъектив** – кинопленкаға түсірілетін нысан мен кадрдың экрандағы үлкейтілген кескінін алу үшін қолданылатын кинотүсіргі және кино көрсеткіш аппаратындағы оптикалық жүйе. .

Киноға түсіретін объективтер негізінен анастигматтар тобына жатады. Олар үнемі 6-7 линзадан құралған күрделі, ал фокус қашықтықтары 25 мм-ден 100 мм-ге дейін, салыстырмалы саңылауы 1:2-1:2,3 болып келеді. Алыстағы нысандарды үлкен масштабта түсіру үшін фокус қашықтықтары 150 мм-ден 1200 мм-ге дейін жететін салыстырмалы саңылауы 1:3,5-1:5,6 болатын ұзын фокусты объективтер мен телеобъективтер қолданылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5
|  |
| --- |
| Серия |
| Философия |
| Солдан оңға қарай: Платон, Кант, Ницше, Будда, Конфуций, Ибн РушдСолдан оңға қарай: Платон, Кант, Ницше, Будда, Конфуций, Ибн РушдПлатон, Кант, Ницше
Будда, Конфуций, Ибн Рушд |
| Тармақтар |
| * Метафизика
* Сана философиясы
* Эпистемология
* Логика
* Тіл философиясы
* Аксиология
* Эстетика
* Этика
* Ғылым философиясы
* Әлеуметтік философия
* Құқық философиясы
* Саяси философия
* Теология
 |
| Кезеңдер |
| * Антикалық
	+ Сократқа дейінгі
	+ Эллинистік
* Ортағасырлық
* Жаңа замандық
	+ Алғашқы жаңа заман
	+ Кейінгі жаңа заман
* Қазіргі заманғы
 |
| Дәстүрлер |
| * Аналитикалық
* Құрлықтық
* Прагматизм
* Скептицизм
* Экзистенциализм

**Аймақ дәстүрлері*** Қазақ
* Батыс
* Египет
* Қытай
* Иран
* Үнді

**Мектеп дәстүрлері*** Авиценнист
* Аристотелшілдік
* Әл-Фарабишілдік
* Неоплатоншылдық
* Платонизм

**Діни дәстүрлер*** Буддизм
* Еврей
* Джейн
* Ислам
	+ Сопылық
* Үндістан
* Христиан
 |
| Туындылар |
| * Эпистемологиялық
* Эстетикалық
* Этикалық
* Логикалық
* Метафизикалық
* Саяси философия
 |
| Философтар |
| * Әлеуметтік-саяси философтар
* Логиктер
* Метафизиктер
* Эстетиктер
* Эпистемологтар
* Этиктер
 |
| Тізімдер |
| * Индекс
* Схема
* Жылдар
* Мәселелер
* Жарияланымдар
* Теориялар
* Глоссари
* Философтар
 |
| 
Аралас |
| * Философ
* Даналық
* Философиядағы әйелдер
 |
| Портал:Философия |
| * к
* т
* ө
 |

**Тіл философиясы** (ағылш. *Philosophy of language*) — аналитикалық философияда тілдің табиғатын, тіларалық, тіл мен қолданушының және тіл мен ғаламның байланысын зерттейді. Зерттеу көбінесе мағынаның табиғаты, интенционалдық, референт, сөйлем құрылымы, ұғымдар, үйрену және ойлану қатарлылар туралы ізденістерден тұрады.

Готлоб Фреге пен Бертран Рассел аналитикалық философияның "лингвистикалық бетбұрыс" (Linguistic turn) жасаған маңызды тұлғалар есептеледі. Бұлардан кейін Людвиг Витгенштейн (Tractatus Logico-Philosophicus), Вена үйірмесі, сондай-ақ логикалық позитивистер және Уиллард Ван Орман Куайн қатарлылар тіл философиясын жалғастырды.

Құрлықтық философияда тіл бөлек пән ретінде қарастырылмайды. Керісінше, ол феноменология, құрылымдық семиотика, герменевтика, экзистенциализм, деконструкция және сын теориясы секілді көптеген басқа ой салаларының ажырамас бөлігі.

Тарих
-----

### Антикалық философия

### Ортағасыр философиясы

### Жаңа дәуір философиясы

### Қазіргі заман философиясы

Негізгі тақырыптар және тармақ салалар
--------------------------------------

### Қаммуникациясы

### Құрамы мен бөліктері

### Көкей және тіл

#### Тумалық және үйренулік

#### Тіл және ойлау

### Мағына

### Референс

### Әлеуметтік әрекеттесу және тіл

### Ақиқат

Тіл және құрлықтық философия
----------------------------

Тіл философиясындағы мәселелер
------------------------------

### Формалды және бейформалды тәсілдер

### Әмбебаптық және композиция мәселесі

### Тіл табиғаты

### Аударма және түсіндіру

### Бұлдырлық

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Philosophy of language, Encyclopedia Britannica, 2018-11-14
2. ↑  Philosophy of Language  (ағыл.).
3. ↑  David Kreps, *Bergson, Complexity and Creative Emergence*, Springer, 2015, p. 92.
**Франкфурт** (нем. *Frankfurt am Main* [ˈfʁaŋkfʊɐt am ˈmaɪn] (ақп.)) — Гессен аумағының ең үлкен қаласы және  көлемі бойынша Германияда бесінші орында орналасқан. Франкфурттың халық саны 700 мың адам.
2011 жылы Франкфурт Германияның қылмыстық астанасы болып саналды. Mercer Human Resource Consulting компанияның зерттеу бойынша Франкфурт өмір сүру құны бойынша Германияда екінші орын алып тұр, ал әлемде қырық сегізінші орында.

Шалу
----

Франкфурт 100 жылдар бойы Германияның қаржы орталығы болған, себебі осы қалада мықты банктардың саны өте көп. Франкфурт қаласының экономикасы үш негізгі бағыттан тұрады. Олар: қаржы, көлік және жәрмеңке қызметі. Франкфуртта 300-дей ұлттық және шетелдік банктер бар.

Халық
-----

Сонымен қатар қалада этникалық неміс қоғамдастығынан басқа Түркияның, Италияның, Хорватияның, Сербияның, Польшаның, Грекияның, Марокконың, Босния және Герцеговинаның, Испанияның, Португалияның, Францияның, Жапонияның, АҚШ-тың, Австрияның, Үндістанның, Ұлыбританияның, Румынияның, Ауғанстанның, Ресейдің, Болгарияның, Ливанның мен Қытайдың қоғамдастықтары бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Kapitel 02 Bevölkerung - page 18 (PDF). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 тамыз 2011. Тексерілді, 24 қазан 2010.
UTC-10 дүние жүзі сағаттық белдеулер картасында:  

**көк** — UTC-10 Солтүстік жартышарда қыс мезгіліндегі (қараша-наурыз) — Алеут аралдары — (жазда (сәуір-қазан) — UTC-9) және UTC-10 жаз мезгілінде (қараша-наурыз) Оңтүстік жарты шарда — Самоа — (қыста (сәуір-қазан) — UTC-11) ;   

**көгілдір** — UTC-10 мұхиттардағы зонасы;  

**ашық-сары** — UTC-10 жыл бойғы зонасы;   

**қызғылт сары** — UTC-10 Солтүстік жарты шарда жаз мезгіліндегі (сәуір-қазан) зонасы мен UTC-10 Оңтүстік жарты шарда қыс мезгіліндегі (сәуір-қазан) зонасы
**UTC−10** — келесі мемлекеттер мен аймақтарда қолданылатын уақыт белдеуі:

Жыл бойы
--------

* Джонстон атоллы (АҚШ)
* Кук аралдары (Жаңа Зеландия)
* Токелау(Жаңа Зеландия) — 2011 жылдың 31 желтоқсанына дейін
* АҚШ (Гавайи-алеуттық стандартты уақыт):

* Гавайи

* Француз Полинезиясы (Франция):

* Қоғам аралдары (оның ішінде Таити)
* Туамоту
* Тубуаи (оның ішінде Маротири аралдары)

Қыста Солтүстік жарты шарда
---------------------------

* АҚШ (Гавай-алеуттық стандартты уақыт):

* Аляска

* Алеут аралдары (Умнак аралдарынан батысқа қарай)

Жазда Оңтүстік жарты шарда
--------------------------

* Самоа (2010 жылдың қыркүйегінен 2011 жылдың 31 желтоқсанына дейін

Сілтемелер
----------

* UTC−10 қалалары

1. ↑  Жители островов Токелау отменили 30 декабря 2011 года Мұрағатталған 13 қазанның 2011 жылы.
Тип 89
**Тип 89** (八九式重擲弾筒) - екінші дүниежүзілік соғысы кезінде қолданылған жапондық 50-мм миномет. 1929 жылы жасалған. Жапондардың өзі бұл қаруды граната атқыш ретінде қабылдады. 50-мм миномет деп олар "Тип 89" қаруын атады. "Тип 89" - құрылымы жағынан классикалық миномет. Бірақ оны миналы өрістер мен сым қоршауларды саперлер қолданды.

Бұған ұқсас алғашқы құрылғы - "Тип 10" қаруын жапондар 1921 жылы әмбебап 50-мм гранатамен қатар жасаған. Оны қолмен де, винтовкаға салып та атуға болады. Дегенмен граната атқыш минометтер винтовкалық граната атқыштарымен салыстырғанда барынша сапалы, болашағы зор саналды. 

Батыс елдерінде "Тип 89" қаруын "аяқ немесе тізе монометі" деп атайды. Ол минутына 25 оқ атады. "Тип 89" - аталатын қаруды дайындаудағы жаңа кезеңнің жемісі. Оның салмағы 2.6 келіден 4.7 келіге дейін артты. Қуаты күшейтіліп, алыс қашықтыққа атуға арналды. Оқпаны 240 мм-ден 248 мм дейін ұзартылды.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  1100 қызықты деректер
**UDP** (ағылш. *User Datagram Protocol*) хаттамасы TCP хаттамасына қарағанда өте қарапайым транспорттық хаттама болып келеді. UDP хаттамасы дейтаграмманы жеткізіп беруді қамтамасыз етеді, бірақ оларды дәлелдер алуды талап етпейді. 
UDP хаттамасы мәліметтерді қосылуларды орнатусыз – ақ жеткізіп беру талап етілген жағдайларда пайдаланады. Мұндай байланыс негізінде сенімсіз, өйткені оның хабарлары дұрыс қабылданды ма және ол ол тіпті алындыма, сол туралы жіберушіге хабарланбайды. Қателердің туындауын тексеру үшін пакеттің бақылау сомасы пайдаланылады, бірақ қателіктер ешқандай өңделінбейді – олар немесе жойылады немесе олардың өңделінуі өте жоғары қолданбалы деңгейде орындалады. 
UDP арқылы қолданбалы процеспен жіберілетін мәліметтер бөлшектерге бөлінбей, белгіленген орынға бір бүтін секілді жетеді. Мысалы, егер жіберуші – процесс порт арқылы бес хабарлама берсе, онда алушы – процесс порттан бес хабарды есептеуі қажет. Әрбір жазылған хабарлар көлемі әрбір оқылғандардың көлемімен сәйкес келуі қажет.
**Twitch** видеоны тікелей эфир арқылы жүргізетін, Twitch Interactive басқаруындағы, Amazon компаниясының еншілесі, видео ойынға және киберспортқа мамандандырылған қызмет. Twitch платформасында видеоны тікелей эфирде және сұраныс бойынша көруге болады. Бұл қызмет 2011 жылы маусым айында видео ойындарды тікелей эфирде хабарлайтын *Justin.tv* платформасына көмекші ретінде жасалған. Видео ойындардан басқа Twitch платформасында музыка, влог тақырыбында тікелей эфир жүргізуге болады.

Кірушілер
---------

2012 жылдың ақпан айында сайт кірушілер саны 15 миллионға жетті. Кірушілердің негізін жасы 18-ден 34-ке дейінгі адамдар құрайды. 2012 жылдың қыркүйек айында сайтқа 20 миллион адам кірген, ал 2013 жылдың тамыз айында бұл сан 45 миллионға жеткен.

Мазмұны
-------

Twitch арқылы видео ойындар, киберспорттық жарыстар тікелей эфир арқылы өткізіледі.

Видео ойындардан басқа бұл платформада Music & Performing Arts (қаз. *Музыка және шығармашылық өнер*) санаты танымал. Бұл санатта арна авторлары көрермендердің сұранысы бойынша әртүрлі әндерді орындайды. Сондай-ақ Just Chatting (қаз. *Жай сөйлесу*) деген санатта танымал. Бұл санатта стримерлер өз көрермендерімен сөйлеседі, сұрақтарына жауап береді.

Travel & Outdoors (қаз. *Саяхат және Таза ауада*) деген санатты да назарсыз қалдыруға болмайды, бұл санатта авторлар көшеде жүріп тікелей эфир өткізеді.

Қолдайтын платформалар
----------------------

Twitch кез келген құрылғының браузері арқылы қол жетімді. Ресми қосымшасы IOS және Android-та қол жетімді. Сондай-ақ ресми қосымшасы ДК қолданушыларына қол жетімді.

TwitchCon
---------

TwitchCon 2016 жылы
TwitchCon бұл жыл сайын Twitch-ке және оның мәдениетіне арналған құрылтай. Бұл құрылтай стримерлер өз жазылушыларымен және басқа да стримерлермен, жаңа серіктестермен, демеушілермен танысуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ жанкүйерлер бұл құрылтайда өз сүйікті стримерлерімен жүздесуге және суретке түсуге мүмкіндік алады. Алғашқы TwitchCon 2015 жылы Сан-Франциско қаласында өтті. 

TwitchCon АҚШ-тан тыс жерде алғаш рет Берлинде 2019 жылы өтті.

2020 жылы TwitchCon Амстердамда өткізіледі деп жоспарланған, бірақ коронавирус қаупінен болдырылмады.

Орналасуы
---------

Негізгі штаб-пәтері АҚШ-та Сан-Франциско қаласында орналасқан. Қосымша штаб-пәтерлер Амстердамда және Сингапурда орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  OUR AUDIENCE. Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 ақпан 2014.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 11 ақпан 2014.
2. ↑  All about Twitch.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Ресми сайт
**Майнер Джек** (шын аты Джон Томас Майнер) (Miner, Jack John Thomas Miner) ( 10 сәуір Доувер Центр, Огайо штаты, АҚШ – 3 қараша 1944 жылы, Кингсвил, Онтарио, Канада) канадалық натуралист. .

1878 жылы Канадаға келген. 1904 жылы **Кингевелль** атты құстар қорығын құрады. Сақиналанған құстарды ауыстыру туралы мәлеметтерді алғаш рет АҚШ-тан алады. 1910-15 жылдар аралығында 50 мыңға жуық үйректі сақиналайды. 
1931 жылы оның жұмысын жүргізе отырып, Д.Миллердің Құстардың Өрісі Қорын ұйымдастырады. 1943 жылы Британия Империясының Орденімен мараппаталды. 

Майнот Джордж Ричардс (Mainot, George (Richards)) (2 желтоқсан, 1885 жыл, Бостонб Массачусете штаты, АҚШ – 25 ақпан, 1950 жыл, Бруклин, Массачусетс штаты), американың дәрігері. Гарворд университетінде медициналық дәрежені алған. Шикі бауырмен ұстайтын диета арқылы иттердің қаназдығын емдеп шықты (қан кетуді мол етіп шақырып алған); ақырында Уильям Мерфимен (1894-1987 жылдары) бірге шикі бауыр адамдардың пернициозды анемиясын толық емдеп шығаратынын ашады. 

1934 жылы Дж. Уиплмен бірге ерте жазылмайтын ауруды емдеп шыққандары үшін Нобель сыйлығын алады. Майнот пен Э.Кон ішке қабылдау үшін бауыр экстратын дайындайды. В12 витамині шыққанға дейін бауыр экстракты пернициозды емдеуге арналған басты құрал болып табылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Britanica настольная энциоклопедия. Том І «АСТ-Астрель» Москва, 2006. ISBN 978-5-17-08532-4 (T.1) (ACT) ISBN 978-5-271-1512-0 (T.1) (Aстрель)
Сиднейдегі Олимпиада саябағында орналасқан киноэкран
**Киноэкран** - кинокадрдың түсірілген кескіннің әр нүктесінен көрермендерге қарай сәуле шағылыстыратын жазық (немесе иілген) бет. 

Киноэкранның ұзындығы мен биіктігінің қатынасы кино көрсеткі аппараттың объектив саңылауына сәйкес 1:0,73 болып келеді. Киноэкран беті ерекше айқын көріну үшін жиегі енінің 1/5-бөлігіндей қара материалмен жиектеледі. Киноэкран мөлшері кинозалдың шамасымен (ұзындығының 1/5-нен 1/6-дей) анықталады. Киноэкран бетінің жарықталыну коэффиценті ең негізгі сипаттамасы болып табылады, ол 0,7 - 0,9-ға тең.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 5 том
**Луций Эмилий Павел** (лат. *Lucius Aemilius Paulus*), көбіне — **Луций Эмилий Лепид Павел** (лат. *Lucius Aemilius Lepidus Paulus*), (б. з. д. 28 — 14 жыл) — 6 жылы қастандық жасағысы келген Октавиан Августтың немересі Випсания Юлия Агриппинаның жұбайы, 1 жылдағы Рим империясының консулы.

Шығу тегі
---------

Б. з. д. 34 жылдағы консул-суффект және б. з. д. 22 жылдағы цензор болған, патрициандық Эмили тұқымынан шыққан Павел Эмилий Лепидтің отбасының кіші ұлы болды. Отбасында Луцийден басқа екі бала болды: үлкен ағасы Марк Эмилий Лепид және қарындасы Эмилия Лепида

Екінші некесінде Павел Эмилий Региллді дүниеге әкелген Клавдия Марцелла Кішіге үйленді.

Өмірбаяны
---------

Б. з. д. 4 жылы Випсания Юлия Агриппинаға үйленді. Некеден көп ұзамай кейіннен қыздары, Марк Юний Силан Торкватқа тұрмысқа шыққан Эмилия Лепида туылды.

1 жылы Гай Цезарьмен бірге консул лауазымын иеленді. Гай әскери жорықта болғандықтан, консул қызметін өзі атқарды.

5 жылы кейіннен Германиктің қызы, Калигуланың қарындасы мен көңілдесі Юлия Друзилланың екінші күйеуі атанған Луций мен Юлияның ұлы - Марк Эмилий Лепид дүниеге келді.

Гай Транквилл Светонийдің дерегі бойынша, жұп арнайы Юлия тапсырмасы бойынша құрастырылған қала шетіндегі ірі жекежайда тұрған. Алайда үлкен кеңістікті ұнатпайтын Август, үйді бұзуға бұйрық берген.

6 жылы Августқа қарсы қастандық ұйымдастырды. Бірақ қастандығы ашылып қалды да Луций Эмилий жер аударылды. 2 жыл өткеннен кейін Юлия Адрия теңізінде, Горгано мүсінінің солтүстігінде орналасқан Тремити архипелагына жер аударылды. Бұл жерде ол өліміне шейін 20 жыл өткізді.

Марк Эмилий Лепид Кіші құрметті сенатор, 6 жылдағы консул, Луцийдің ағасы Марк Эмилий Лепидпен асырап алынды.

Луций 14 жылы көз жұмды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Syme R.* The Augustan aristocracy. — Oxford, 1989. — P. 158—159 (ағыл.)
**Хориятики**-жеңіл және төмен калориялы,дәрумендер мен микроэлементтерге бай Грек асханасының басты тағамы.

Өнімнің сипаттамасы
-------------------

3 қатты қызанақ

180 г фета сыры

1 қияр

1 пияз

2 жасыл болгар бұрышы

200 г қара зәйтүн 

125 мл зәйтүн майы 

60 мл шарап сірке суы 

бұрыш, тұз, ореган

Құрамдас бөліктері
------------------

Қызанақты, қиярды, болгар бұрышын және пиязды тілімдермен кесу керек. Тостағанға салып, дәмдеуіштер сеуіп, зәйтүн қосып, мұқият араластыру керек.
Төртбұрыштап кесілген фета сырын қосу керек. Осының барлығының үстіне зәйтүн майын және шарап сірке суын құю керек. Салаттың барлық құраушыларын езбеу үшін, мұқият араластыру керек.

Беру тәсілі
-----------

Грекше салатты суытылған түрде беру керек. Жеке жеуге немесе барлық тамақтарға қоспа ретінде жеуге болады.

Дереккөздер
-----------

 Мұрағатталған 4 желтоқсанның 2014 жылы.
**Хорезм облысы** (өзб. *Xorazm viloyati*) — Өзбекстан облыстарының бірі. 1938 жылы 15 қаңтарда құрылған, 8 ауданға бөлінеді, әкімшілік орталығы – Үргеніш қаласы.

Табиғаты
--------

Әмудария өзенінің төменгі ағысында орналасқан. Жері ойпатты жазық. Батысында Қарақұм шөлімен шектеседі. Климаты континенттік. Қаңтар айының орташа температурасы -4˚, -5˚С, шілдеде 28,5 абс. Максимумы 44˚С. Жауын-шашынның жылдыө орташа мөлшері 90 мм. Ірі өзені – Амудария. Оңтүстігінде шағын тұзды көлдер, батпақты, сортаң жерлер көп. Жерінің көпшілігі жыртылған. Өзен аңғарлары шалғынды және шалғынды-батпақ топырақты келеді.

Халқы
-----

Тұрғындарының негізі — өзбектер. Одан бөлек, қарақалпақ, түрікмен, орыс, татар, корейлер де тұрады. 

* Орташа тығыздығы 1 км²-ге 134,6 адамнан келеді.
* Қала халқы 10% құрайды.
* Ірі қалалары – Үргеніш, Хиуа.

Шаруашылығы
-----------

Экономикасының негізі мақта, жібек, етті – сүтті мал, қаракөл қойы, күріш шаруашылықтарынан қалыптасады.

Өнеркәсібі
----------

Мақта тазалау, май, кірпіш машина жасау зауыттарынан, кілем тоқу фабрикаларынан, ағаш өңдеу және жиһаз комбинаттарынан құралады. 1973 жылы облыста 89 колхоз және 11 совхоз болған. 1972 жылғы мәліметтер бойынша, егісі 152,2 мың га-ны құраған болатын. Оның ішінде мақта — 104,6 мың га, дәнді дақылдар — 13,4 мың га, мал азығы — 28,8 мың га, бақша — 5,3 мың га. 1973 жылғы мал басы (мың): мүйізді ірі қара — 226,7, қой мен ешкі — 163,5, шошқа — 4,2, жылқы — 1,8. Темір жолының ұзындығы — 133 шақырым. Автомобиль жолының ұзындығы 1,6 мың км (1974). Әмудария өзенімен кеме жүзеді. Облыс аумағынан Орта Азия – Орталық, Орта Азия – Орал газ құбырлары өтеді.

Ғимараттары
-----------

Педагогикалық институт, құрылыс, ауыл шаруашылығы, гидромилиорация техникумдары, медициналық, 2 педагогикалық, музыкалық оқу орындары, музыкалық драма театры, тарихи- революциялық музейі бар. Облыста «Хоразм Хақиқати» («Хорезмская правда») газеті өзбек және орыс тілдерінде шығады.

* Сурет:Аль-Хорезми.jpg
* 
* 
* 
* 
* 
*

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж. 8 том
Лунго
-----

Эспрессо-лунго (итал. Lungo — ұзын) — кофе сусыны, кофе машинада экпрессо секілді жасалған, алайда суы әлдеқайда көбірек. 
Әдеттегі жай экпрессо 18 секундтан 30 секундқа дейін дайындалады, алайда 25 мл-ден 30 мл дейін көлемді алады. Лунгоны дайындау минутты алуы мүмкін және 50мл көлемдей болады.

### Лунго тектес сусындар

Экпрессо-лунгоны американомен ыстық суға экпрессо салынатын кофемен шатастыру немесе Лонг блэк ыстық су құйылған стақанға экпрессо құйылумен шатастырудың қажеті жоқ. Экспрессо лунгода барлық кофе массасымен бірге суда қайнатылады.

### Дәмдік қасиеттері

Экпрессо-лунгоның дәмі азырақ қаныққан, алайда экпрессоға қарағанда аштырақ дәмге ие. Ол неге байланысты, себебі қосымша құйылатын ыстық су ұнтақталған кофе арқылы өтеді және қатты немесе улкендей түйіршіктер алынып тасталынады. Себебі не ерімей немесе тіптен сусынға түспейді де ерекшеленіп алынып тасталады. Лунгода кофеин экпрессоға қарағанда әлдеқайда азырақ.

Сілтемелер
----------

1. Эспрессо, ристретто, лунго
**Кіші Арқалы** – Арқалы тауларының қиыр оңтүстік-батысындағы оқшауланған тау.

Географиялық орны
-----------------

Абай облысы Үржар ауданында, Емел (Еміл) өзенінің аңғарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 690 м. Дөңгелек пішінді таудың ұзындығы мен ені 2 – 2,5 км.

Жер бедері, өсімдігі
--------------------

Солттүстік беткейі көлбеуленіп Егізқызыл, Кіші Арқалы қыстаулары маңындағы жазыққа ұласып кетеді. Қалған беткейлері біршама тіктеу, сай-жыралармен сәл тілімденген. Еміл өзеніне қарай төмпешікті құм төбелер кездеседі. Беткейлерінде жусан аралас баялыш, көкпек, бетеге, еркек шөп, т.б. өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Кіші Армения** - Евфрат, Ликус және Галис өзендерінің бас жағына орналасқан таулы аймақ. Хетт деректерінде Хайас елі деп аталған, оның территориясы армян халқының және көне армян тілінің қалыптасқан жері болған. Хайастар бастаған тайпалар одағы сол жерде құрылып, олардың этнонимі қазіргі армян халқының өзіндік атауы болып кткен. К.А. Ахемен әулеті иемлекетінің құрамында болған. Ескендір Зұлқарнайын тұрсында К.А. Македония қол астына қарады. 322 жылдан дербес патшалық, астанасы - Ани-Ками. Б.з.б. 2 ғасырдың аяғында К.А. Понти патшасы Митридат 6 Евпатордың қол астына көшкен. Митридат онда 75 бекіністі замок салғызды. Ол өлген соң, К.А. Рим билеушілеріне қарады, әкімшілік шекарасы өзгеріп отырды. Диоклетиан тұрысында (б.з. 3 ғ. аяғы) дербес, аймақ болды. Феодосия тұсында екіге бөлініп кетті.

Дереккөздер
-----------

Қазақ Совет Энциклопедиясы
Жартылай өткізгіштер электр тогын өткізу қасиеті бойынша өткізгіштер мен диэлектриктердің аралығында жатады. Жартылай өткізгіштерде еркін электрондардың саны аз болуына байланысты олардың меншікті өткізгіштігі де онша үлкен болмайды, мәселен, қалыпты жағдайда германийдің 1см3 көлемінде атомның саны 1022 болғанымен еркін электрондар саны
Ne=3\*1013 1/cm3
Жартылай өткізгіштерге: кремний, германий, селен, сондай-ақ химиялық элементтердің периодтықкестесінің 3-ші және 4-ші қатарының кейбір элементтерінің қоспалары: арсенид-галид, мырыш-кремний, т.б. және кейбір органикалық қоспалар жатады. Жартылай өткізгіштерді қыздырған кезде немесе электромагнитті өріс әсер еткенде атомдардың байланысы үзіліп, валенттік электрондар еркін электрондар болып өзгереді.

дереккөз
--------

1. referat.kz
**Жарылғап батыр Түйтеұлы** (*1733-1784 ж.*) — Қазақ халқы Орта жүзінің Арғын тайпасының Қаракесек бұтағынан тараған Керней руының "батыры, биі, шешені". Түйте батырдың ұлы. Күні бүгінге дейін ата сөзін жаттаған аксақалдар бұл батыр туралы кезінде Бұқар жырау: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *"*Қарашорда Сәңкібай, Тентекте — Жидебай, Тобықтыда — Қарамеңде, Кернейде — Жарылғап*"* | » |

 деп, Жарылғап батырды жоңғарларға қарсы шайқастарда ту ұстаған батырлар қатарында мадақтайды. Жарылғап батырдың әкесі Түйте 18 ғ-дың басында ноғайлармен бірге Ресей отаршыларына қарсы күрескен. Жарылғап батыр 16 жасында Қаз дауысты Қазыбек биден бата алып, жорыққа аттанған. 1749 жылы Қалба—Шаған шайқасында Кебін қалмақты жеңіп, ерлігімен көзге түскен. Жарылғап батырдың аты шыға алғашқы көрінуі Абылай ханның *Қалба жорығына* байланысты. 1751 ж. Қалба өзені бойында жатқан жоңғарға Абылай хан жорық жасаған кезде 18-ден жаңа асқан Жарылғап батыр бірге аттанады. Сол жорықта жас батыр жонғар нояны Қапал батырымен жекпе-жекке шығып, бір-біріне атпен шауып найзаларымен кездескенде бір-бірінің қалқандарына тиіп жұмыртқаның сырты сияқты жарылып кетіп, батырлар ер тоқымдарынан ұшып түсіп, қылыштарын қолға алып қайтадан шайқасқа түсті, бірақ Жарылғап батырдың бір ерекшелігі болған - ол оның ұзын қолдары, сондықтан Жарылғап батыр өзімен бірге қылыш емес алдаспанды (ауыр ұзын қылыш) алып жүрген. Сол шайқаста Қапал өзінің қылышымен бұлғап жатқан кезде, Жарылғап батыр күтпеген ұмтылыста алдаспанмен Қапалдың иегінен төмен тамағына тиіп, даусыз жеңіске жетеді. Жоңғарлар жеңіліп солтүстік-шығысқа тым-тырақай қашуға жүнігеді. Жарылғап батырдың ерлік жорықтары жөнінде ел ішінде небір аңыздар сақталған. Онда *Найзакескен* деген жерде қалын жауды ойсырата женуі, батырдың бүркіт бейнесінде аруағы болғаны айтылады. Одан басқа, Жарылғап батыр Анырақай және Зайсан шайқастарында қатысқан.Бөгембай батыр бірнеше шайқастарды басынан бірге кешірген үзеңгілес серігі Жарылғап батырдың баласына қызын ұзатып, құда болған. Жарылғап батыр ел билеген көсем, дауға түскен шешен ретінде де танылған. Абылай ханмен, Қаз дауысты Қазыбек бимен, Бөгембай батырмен сөз қағыстырып, артында тағылымды, шешендік сөздер қалдырған. Жарылғап батыр 51 жасында Айыртауда қайтыс болып, денесін ұлы Жәнібек Әзірет сұлтанға Түркістанда жерленген. 1993 жылы қазіргі Қарағанды облысы Шет ауданында Жарылғап батырға арнап ас беріліп, Ақшатау кентіндегі орталық алаңға батыр есімі берілді. Жарылғап батыр Қытайдан «Тархан» атағына ие болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы"
**Олжағұл**, *Олжакөл* – Торғай алабындағы тұйық тұщы көл.

Географиялық орны
-----------------

Қостанай облысы Амангелді ауданының жерінде, Өтеміс және Ұзынқоға ауылдары аралығында орналасқан.

Гидрографикасы
--------------

Ауданы 18,8 км2, теңіз деңгейінен 110,7 м биіктікте. Көлдің ұзындығы 7,2 км, ені 3,0 км, жағалауының ұзындығы 20,4 км. Шарасы жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Көктемде қар суымен деңгейі көтеріледі де төңірегіндегі шағын көлдермен бірігіп кетеді. Жаздың ыстық айларында деңгейі төмендейді.

Жағалау сипаты
--------------

Жағалауы жайпақ, батысы және солтүстік-шығысы батпақты. Онда қамыс, қоға өскен. Көл жағалауы шабындық пен жайылым ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
**Ырсай Дилбарханова** (1952 жылы 2 ақпанда туған, Шардара ауданы) – ғалым, биология ғылымының докторы (1998), профессор (2000). Қыздар педагогикалық институтын бітірген (1974). 1976 – 1990 ж. Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясында ғылыми қызметкер, 1990 – 1992 ж. Алматы мемлекеттік медициналық институтының биохимия кафедрасының меңгерушісі. 1992 – 1996 ж. Түркістан университетінің медицина факультетінің биохимия кафедрасының доценті, кафедра меңгерушісі. 1996 – 1998 ж. Қожа Ахмет Иасауи атындағы Халықараралық қазақ-түрік университетінің докторантурасында оқыды. 1999 жылдан бері халықаралық қазақ-түрік университеті Кентау институтының медицина факультетінде теориялық пәндер кафедрасының меңгерушісі. *60-тан астам* ғылыми еңбегі жарияланған. «Белоктар, белоктар биосинтезі, молекулалық генетиканың негіздері», ***«Ферменттер»*** оқулықтары шыққан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы
**Ырықтандыру**–, либерализация – азаматтық, саяси, экономикалық бостандық принциптерін насихаттауға негізделген қоғамдық-әлеуметтік көзқарас. 17 – 18 ғ-ларда Еуропа елдерінде Ы. принциптерін, яғни әлеум. саяси, экон. бостандық қағидаларын уағыздаған "либерализм" атты ағым болғандығы белгілі. Ы. негіздері Дж. Локк, А.Смит, Ш.Монтескье, т.б. ғалымдардың абсолютизм және феодалдық регламентацияға қарсы концепцияларында айқындалды. Кейіннен Ы. идеялары АҚШ-тың Конституциясы мен Францияның адам және азамат құқығы туралы Декларациясында көрініс тапты. 19 – 20 ғ-ларда Ы-дың азаматтық қоғамға, жеке тұлғаның құқығы мен бостандығына, демократ. саяси ин-ттарға, жеке кәсіпкерлік пен саудаға байланысты негізгі қағидалары қалыптасты. Қазіргі Ы. еркін нарықтық қатынастың тетіктерін дамытып, жетілдіру арқылы тиімді экон. қатынастарға мүмкіндік туғызуға, әлеум. және экон. үрдістерді реттеуге бағытталған. Сонымен қатар ол мемлекеттің нарықтық қатынастарды реттеуге араласып отыруында қарастырады. Кейінгі уақытта Ы. консерватизм, социал-демократ. идеялардың өзара жақындай түсуі байқалады.

Пайдаланылған cілтемелер
------------------------

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы, 7 том
**Арзум Онан** (1973 жылы 31 қазан Анкара қаласында дүниеге келген) – түрік киноактрисасы [1].

Биографиясы
-----------

Қарапайым отбасының жалғыз қызы. Орта білімін Анкарада алып, Ыстамбұлда өнеркәсіп лицейін тәмамдайды. 1992 жылы Гайе Сөкмен агенттігінде модель болады. 1993 жылы сәуір айында «Miss Turkey» байқауында «Түркия сұлуы» атанып, осы жылдың тамыз айында «Miss Europe» байқауында «Еуропа сұлуы» атағына ие болады. 1996 жылы актер Мехмет Аслантугпен неке құрады. Жарнама компаниясында үш жыл модель ретінде қызмет атқарады. Телехикаялар мен фильмдерге түскен.

Фильмографиясы
--------------

* Yeni Bir Yıldız, (1997 жыл)
* Sıcak Saatler, (1998 жыл)
* Aşk ve Hüzün, (2000 жыл)
* Merdoğlu, (2000 жыл)
* Zeybek Ateşi, (2002 жыл)
* Sahra, (2004 жыл)
* Sessiz Fırtına, (2007 жыл)
* Kardelen, (2008 жыл)
* Aşkın İkinci Yarısı, (2010 жыл)

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Жартөбе қалажұрты** — Көксарай ауылының оңтүстігінде, 17,5 км жерде, Сырдарияның 3 км қашықтықта орналасқан, б.д. бірінші ғасырлары -12-15 ғасырларға жататын археологиялық мекен.

Сипаты
------

**Географиялық координаттары :** 42Т 432563 UTM 4703690. 1900 жылы Н. В.Руднев, 1949-50 жж. Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (А.Н.Бернштам), Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясының ирригациялық отряды (В.А.Грошев) зерттеген. Жосында шаршы тәрізді, көлемі 210×210 м, биіктігі 3 м төбе. Бұрыштары дүниенің төрт тарапына қараған. Оңтүстік бұрышында және оңтүстік-шығыс қабырғасында екі мұнарасы бар үймек-дуалмен қоршалған. Соңғы мұнарадан солтүстік-батысқа қарай төбе үстімен аласа үймек тартылған. Оңтүстік бұрыштағы мұнараның екі жағынан да үймек үстімен бойлай салынған биіктігі 2 м қабырға қалдықтары анықталды. Сыртқы жағынан ені 7-8 м, тереңдігі 1-1,5 м ормен қоршалған. В.А.Грошев қалажұртта көлемі 1,5×2×1,5 м шурф салынған. Кесіндіде ешқандай құрылыс конструкциялары табылмады. Сырсыз керамиканың ұсақ үлгілері кездесті. Алдын-ала мерзімі 12-15 ғғ. жатқызылды. Қайтара 18-19 ғғ. Сырдарияның сол жағалауын бойлаған керуен жолын күзеткен бекініс ретінде пайдаланылған.[1]

Тағы қараңыз
------------

* Археологиялық ескерткіштер
* Обалар

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Оңтүстік Қазақстан облысы тарих және мәдениет ескерткіштерінің жинағы, Отырар ауданы, Алматы 2007
**Мажар тілі** (*magyar, magyar nyelv*, ескірген атауы — **мадияр тілі** (мажарлардың өздерінше атауынан — *magyarok, модёрок*)) — Орал-Алтай тілдері шоғырының пин-ұғор тармағы, ұғор тобына жататын тіл. Ханты, мансы тілдеріне жақын. Мажарстан Республикасының ресми тілі, ондағы халықтың 96,6% мажар тілін ана тілі деп санайды. Мажар тілінде 16 млн-нан астам адам сөйлейді. Румыния, Югославия, Словакия, Украинаға тараған. Қарпат өңірінде мемлекеттілігін жалғастырған мажарлар кейіннен латын әрпіне негізделген әліпбиді қолдана бастаған. 

Көне мажар жазуы, "Rovás" әліпбиі. Мажар елі Стефан I патшасы кезінде (997-1038) латын әліпбиіне көшкен, 1844 жылға қарай

Тарихы
------

Көне құртқа бәдіз жазуы ROVAS ІRAS (роваш ираш) да өз маңызын жоғалтпай, XVII ғасырға дейін қатар қолданылып келген. Мажар тілінің бірінші жазба ескерткіші — "Құлпытас сөзі" (1200 ж. шамасы). XVI—XVIII ғасырлар аралығында Б. Балашиш (1554 — 1594) П.Пазман (1570 — 1637), М. Зрани (1620 — 1664), т.б. әдеби тіл нормаларының негізін қалады. Әдебиетші К. Ференц басшылығымен жүргізілген «тіл жаңарту қозғалысы» бірнеше мың жаңа атаулар мен терминдер жасап, ғылыми айналымға қосты. Соның нәтижесінде мажар тілінде шет сөздер жоқтың қасы, барлығының дерлік мажарша баламалары бар. Мыңдаған жылдар бойғы өзге тілдер әсеріне қарамастан, мажар тілі пинн-ұғорлық сипатын сақтап қалды. Латын тілінен көбіне, діни, мәдени, әкімшілікке қатысты, славтардан жер өңдеу, киім, тағам атаулары, неміс тілінен сауда, өнеркәсіп, әскери өнер лексикалары енген. 

Мажар тіліне түркі сөздері енуі бірнеше кезеңмен байланысты:

* V ғасырда Еділ (Аттила) патша билеген ғұндар дәуірінде келген этнонимдер мен сенім-нанымға қатысты лексикалар;
* қыпшақ даласымен тығыз байланыста болған тұста шаруашылыққа қатысты енген атаулар;
* Осман сұлтандығы қол астында болған (1490 — 1526) уақытта енген тағам, жеміс, киім атаулары мен кәсіптік атаулар.

Мажар тілі тараған Еуропа аймақтары. *CIA World Factbook 2006 негізінде*
Ғұн-қыпшақтар тілі арқылы мажар тіліне енген ортақ атаулар: *арқан*, *боза*, *цөткен* (сүттіген — дәрілік шөп), *даку* (дақы — ішік түрі), *барак* (ит), *чоллак* (шолақ), *кандьига* (қанжыға), *карамбел* (қалампыр), *балта*, *арпа*, *ес*, *вай* (май), *өл* (өлтіру), *мох* (ағаш мүгі), *иечке* (ешкі), т.б. Мажар тілінде бірнеше диалект бар: батыс, солтүстік-шығыс, құншақ және секей диалектісі. Соңғы екеуі Румыниядағы, Молдовадағы мажарлар арасында кездеседі. Құншақ диалектісінде жоғарыда аталған түркі тіліне ортақ сөздер, топонимдермен қоса, фольклор үлгілері көп. 

Воеводина, Сербиядағы мажар тілінің ресми пайдаланылуы
Мажар тілі фонетикасында сингармонизм заңдылығы берік орын алған. Морфологиялық құрылысы жағынан жалғамалы тіл, екпін көбіне басқы буынға түседі, "тек" категориясы жоқ, тәуелдік пішімі бар және ол көпше есімге де қатысты. Сын есім, сан есім, анықтауыш сөзбен қабыса байланысады және жекеше түрде қолданылады, септік түрі — 13.

Дереккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Мажарша тілашар Мұрағатталған 6 тамыздың 2013 жылы.


1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
**Мажарстан ғылым академиясы** (маж. *Magyar Tudományos Akadémia*) — Мажарстанның жоғарғы ғылыми мекемесі. Будапештте Мажарстан ғылым академиясы 1825 жылы құрылып, 1945 жылға дейін көбінесе мәдени-ағарту және баспа жұмыстармен шұғылданды. 1949 жылдан қайта құрылып, Мажарстан Халық Республика үкіметінің қарауына көшті. Мажарстан ғылым академиясы негізгі міндеті – жаратылыстану, қоғамдық ғылымдарды дамыту және оларды координациялау. Мажарстан ғылым академиясының 10 бөлімі бар 1970 жылы: 

* тіл және әдебиет, тарих және философия,
* физика-математика ғылымдары,
* ауыл шаруашылығы ғылымдары,
* экономика және құқық,
* геология-география ғылмдары
* бөлімдік құқысы бар психология жөнінде комиссия.

Аталмыш академия құрамына 40-тан аса ғылыми-зерттеулік институттары енеді. Мажарстан ғылым академиясы университеттер мен ғылыми орталықтардың 140-тан астам кафедраларының ғылыми-зерттеу жұмыстарына басшылық етеді. Мажарстан ғылым академиясының құрамында 188 толық және корр. мүше, 68 шетел (20-сы совет ғалымдары) мүшелері (1970 жылы) бар. Мажарстан ғылым академиясының кітапханасының (1826 жылы құрылған) кітап қоры 680 мың томнан асады. 

Мажарстан ғылым академиясыда бірнеше сериялы «*Acta*» (1950 жылдан), хабаршы «*Maqyar tudamany*» (1956 жылдан), ағылшын, неміс, француз, орыс тілдерінде 30-дан астам мерзімді ғылыми баспа және басқа да ғылыми әдебиеттер шығып тұрады. Мажарстан ғылым академиясы – көптеген халықаралық ұйымдардың мүшесі. КСРО ҒА мен Мажарстан ғылым академиясы арасында 1958 жылы ғылыми қарым-қатынас жөнінде келісім жасалып, ол 1961 жылы шексіз мерзімге ұзартылды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энцеклопедиясы. 2 том.
**Луций Вер** - толық есімі Луций Цейоний Коммод Вер Армениака. 138 жылы Алеус Цезарь қайтыс болып, Рим императоры Адреан өзінің тақ мұрагері ретінде Антоний Пийді таңдады. Сөйтіп, Антонийге жиендері - Луций Вер мен Марк Австрелейді тапсырды. Б.з. 168 жылы Маркомандар Рим территориясына басып кіріп, Дунай шеарасында соғыс өрті тұтанды. Луций Вердің саяси мансабы 153 жылы квесторлық жұмыстан басталады. 154 - 161 жылдары консулдық қызмет атқарды. Рим империяснда бұрын-соңды болмаған жағдай орын алып, Луций Вер со-иммператор болып қабылданады. Үлкен ағасымен арадағы қарым-қатыныстың дұрыстығын дәләлдеу үшін Верге әскерді бақылау тапсырылды.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер
**Алатұқым**  (лат. *Phalacrachena*) – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Оңт. Еуропада кездесетін 2 түрі белгілі. Қазақстанда далалық аймақтың сортаңды жерлерінде, балшықты, тастақты тау беткейлерінде, өзен-көл жағалауларының құмдақты жерлерінде өсетін 1 түрі – қасқа А. (Р. сalva) бар. Биікт. 15 – 20 см, қалың түкті өсімдік. Сабақтары жеке, кейде бірнешеу, тік немесе жатаған. Жапырақтарының пішіні әр түрлі, көбінесе қауырсынды тілімденген. Гүлдері қызғылт түсті, көпгүлді себет гүлшоғырына топталған. Себеті сабақ ұшына дара орналасады. Мамыр – шілдеде гүлдеп, жемістенеді. Тұқымы ұзынша келген, ұзындығы 4 – 6 мм, айдары болмайды.
Alt=A
1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында Орынборда екінші жалпы қазақ съезі өтті. Съезде Алашорда үкіметі құрылды. Оның төрағасы болып Ә.Бөкейхан сайланды. Осы съезде Алаш автономиясы жарияланды. Ә.Бөкейхан бастаған топ Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кейінге қалдыра тұруды қажет деп тапты. Ал Х.Досмұхамедұлы бастаған топ автономияны дереу жариялау керек деп санады. Соңында екі жақ ортақ келісімге келді. Нәтижесінде Түркістан қазағын қосып алып, автономия жариялауға 1 ай мерзім берілді. Бір ай ішінде қосылу ісі жүрмесе де автономия жарияланатын болып шешілді. Осы үшін 1918 жылы 5 қаңтарда шақырылған Сырдария съезіне «бірігу мәселесін қозғау үшін» Б.Құлманов, М.Дулатов, Т.Құнанбайұлы арнайы жіберілді. Бүл жиында табиғи талас-тартыстан кейін Түркістанның оқығандары қосылуға ықылас танытса керек. Әйтсе де көзделген бір айда қосылу жайы сол күйінде өзгеріссіз қалды. Түркістан автономиясы да амалсыз жұмысын тоқтатты. Қазақ қайраткерлері автономия жариялау үшін қайта жиналған жоқ. II съездің қаулысы күшінде қалып, енді ресми қағаздарда «Алаш автономиясы» деп жазылатын болды. Тіпті осындай мөр таңбасы да мұрағаттардағы құжаттарда сақталып қалған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алаштың ардағы:(елтанымдық және тілтанымдық жинақ).Құрастырған Е.Е.Тілешов, Г.П.Әріпбек. Астана:"Руханият", 2010ж - 264 бет.ISBN 978-601-80133-1-7
**Кинкажу** (лат. *Potos flavus*) – жанаттар тұқымдасына жататын жыртқыш сүтқоректі. 

  

Оның бүкіл денесінің ұзындығының жартысы құйрығы алады. Салмағы 3 кг болады. Оңтүстік Мексиканың ормандарында, Орталық Америкада, ағаштарда тіршілік етеді. Күндіз қуыстарда жатады да, түнде тездетіп, ептілікпен ағаш бұталарында өрмелей жүріп тамақ іздейді. Негізінен, жемістерімен, насекомдармен, басқа да ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Жаңа туғанда кинкажу баласы соқыр болады да, тек 10 күннен кейін ғана көзі ашылады. Жеті апта өткенде ол да құйрығымен ағашқа ілініп тұра алады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Kays, R.; Reid, F.; Schipper, J.; Helgen, K. (2008). "*Potos flavus*". *IUCN Red List of Threatened Species* (IUCN) **2008**: e.T41679A10507696.. Retrieved 28 January 2016.
2. ↑  Жануарлар әлемінің үлкен атласы,«Алматыкітап» баспасы. 2000 жыл ISBN 2078-6727
**Кино жанрлары** — ішкі құрылымдарының ұқсас сипаттары негізіндегі кинолық шығармалардың топтары.

Жанр — өнердің барлық түрлерінде тарихи қалыптасқан ішкі тараушалар. Өнердің әр түрінде жанрлық бөлінулерге өзіндік ерекшеліктер хас және басқа түрлермен сәйкестенбейді. Әйткенмен, *"жанр"* терминінің кесімді анықтамасы жоқ, ал "тек", "түр", "түрлілік" түсініктері жиі оның синонимі ретінде қолданылады. Сонымен бірге өнердің әрбір түріне дәуіріне сай жанрлық жиынтықтың өзгерімдері тән.

Internet Movie Database (IMDb) порталы өзінің топ бойынша фильмдерді бөлу жүйесін қолданады. Ол жерде бір таспа бір уақытта бірнеше жанрға қарасты болуы мүмкін. Сайт ауторлары түсініктеме береді: "Жанр деген не? Жанр — бұл жай ғана фильмдерді олардың стильдеріне, пішініне немесе мазмұнына сүйене айқын түрлерге бөлу. Көптеген фильмдер оңайша уестерн, драма немесе комедия сияқты санаттарға жатқызылуы мүмкін. Бірақ әрине, кейбір фильмдер бұл жиектемелерге сыймайды, сондықтан бұл тізім шартты."
IMDb жүйесіне классикалық жанрлар да, мысалы, комедия немесе шытырманды фильм, сондай-ақ кино түрлері де, яғни деректі және анимациялық, сонымен қатар телевизиялық жанрлар (толк-шоу, жаңалықтар) да кіреді.

IMDb жанрлық жүйесі фильмдерді жанрлар бойынша жіктеу туралы теориялық кинотану тапсырмасын шешуде жеткілікті прагматикалық ыңғай болып табылады.

Драма жанрлары
* Трагедия
* Кинокомедия
	+ Эксцентрикалық комедия
	+ Лирикалық комедия
	+ Гротеск комедиясы
	+ Сатирикалық комедия
	+ Пародия
	+ Музыкалық кинокомедия
* Драма
	+ Психологиялық драма
	+ Каммершпиле
	+ Мелодрама

Эпикалық жанрлар
* Киноэпопея
* Кинороман
* Киноповесть
* Киноновелла
* Лирикалық новелла
* Сатирикалық новелла

Лирикалық жанрлар
* Кинопоэма

Фольклорға негізделген
* Ертегі
* Аңыз

Мазмұнына байланысты
* Шытырман фильмдер
* Вестерн
* Спагетти-вестерн
* Детектив
* Нуар
* Гангстерлер туралы фильмдер
* Апат фильмдер
* Тарихи фильмдер
	+ Музыкалық-биографиялық фильм
	+ Пеплум
	+ Тарихи драма
* Фантастикалық фильмдер
	+ Социалды утопия
	+ Антиутопия
	+ Фантастикалық сатира
* Әлеуметтік-философиялық фильм
* Саяси фильм
* Қорқынышты фильм
	+ Джалло
	+ Слэшер

Музыкалық фильм
* Мюзикл
* Фильм-ревю
* Фильм-балет
* Фильм-оперетта
* Фильм-опера
* Рок-опера
* Музыкалық кинокомедия

Жапон киносының жанрлары
* Дзидайгэки
* Кэнгэки
* Сёсимингэки
* Дзёсэйэйга
* Пинк фильм