recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Шимпанзелер** (ағылш. *Chimpanzee*) — адам тәрізді маймылдардың понгидтер тұқымдасына жататын маймыл. «Кәдімгі» және «ергежейлі шимпанзе» деген екі түрі бар.

Шимпанзе ДНК-сының 98,4%-ы адамдікіне ұқсас. Шимпанзе адамға горилладан да жақын. Басындағы миының көлемі адам миының жартысындай болады.

Шимпанзе Батыс және Орталық Африканы мекендейді.

Ересек аталық шимпанзенің салмағы – 35 – 70 келі, бойы 0,9 – 1,2 метр болады, аналық шимпанзенің салмағы – 26 – 50 келі, бойы 0,66 – 1 метр болады.

Өз бетімен тіршілік етіп жүрген шимпанзе 40 жылдан артық өмір сүрмейді, ал адам қолына үйретілген бір шимпанзенің 60 жыл өмір сүргені туралы дерек бар.

Шимпанзенің дене тұрқы – тапалтақ, қолдары ұзын, аяқтары қысқа болады. Денесінің басым бөлігін ұзын, қара жүн жапқан. Бірақ беті, құлағы, алақандары жүнсіз болады.

Қолдары зат ұстауға епті келеді. Шимпанзенің кей жағдайда құрал-сайман қолдануы адамдарды қатты таңғалдырады.

Шимпанзелер бір-бірімен ымдасып «сөйлеседі».

Шимпанзе, негізінен, тропиктік ормандар мен ылғалды саванналарда тіршілік етеді. Жерде де, ағаш басында да жүргенімен, қоректенуі мен ұйықтайтын уақыттың басым бөлігі ағаш үстінде өтеді.

Жалпы алғанда, шимпанзелер жеміс және өсімдіктермен қоректенеді. Сондай-ақ түрлі жәндіктерді, жұмыртқа, ет, өлекселерді де жей береді. Тамақ талмағай, азық атаулының жүздеген түрін жейді.

Сипаттамасы
-----------

Шимпанзе миының көлемі 282-500 см3 аралығында болады, әдеттегі мәні 330-400 см3, бұл адам миының көлемінің шамамен 25-30% құрайды.

Шимпанзенің қолдары аяқтарынан ұзын. Кәдімгі шимпанзенің созылған қолдары дененің биіктігінен бір жарым есе жоғары [14]. Бонобалар қарапайым шимпанзеге қарағанда сәл қысқа және арық, бірақ аяқтары ұзағырақ. Ағаштарда екі түрі де ұзын, күшті қолдарымен қозғалады. Жүру кезінде ол басқа төрт аяқты сияқты алақанға емес, саусақтардың жоғарғы бетіне сүйенеді. Қолдар мен аяқтардың беті мен ішін қоспағанда, жануардың бүкіл денесі ұзын өрескел қара шашпен жабылған.

Шимпанзе түсте ағаш басына өрмелеп шығып демалады, түнде де сонда түнеп шығады. Жапырақ пен бұтақтан «төсек құрастырып», лезде өзіне ұя жасап алады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ж 27 ЖАНУАРЛАР. - Алматы: «Аруна» баспасы. - 208 бет. - Сер.: «1100 қызықты дерек».
Зоя Асылханқызы Бұланова
**Зоя Асылханқызы Бұланова**

1957 жылы 1 қаңтарда Семей облысының Үржар ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Оғызбаев Асылхан, марқұм. Анасы - Оғызбаева
Мария Лаврентьевна, марқұм.

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін
бітірген (1982), журналист.

5 аударманың; 1 жеке өлеңдер, суреттер мен новеллалар жинағының, «Күн нұрына бөлінген Астана» кітабының, облыстық газеттердегі : «Кенді Алтай», «Егемен Қазақстан» газеттеріндегі жарияланымдардың, мақалалардың авторы; қаласы Жұмаділовтың «Дарабоз», «Қабанбай батыр» роман-дилогиясының I, II томдарын аударған.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2005 жылдан).

1975 жылдан - «Уақыт тынысы» - «Пульс времени» аудандық газетінде корректор, хатшы, аға хатшы, партия бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы, редактордың орынбасары, журналист.

2007 жылдан бері - «Уақыт тынысы» - «Пульс времени» газетінің редакторы.

ҚазКСР Журналистер одағының мүшесі (1987 жылдан), ҚР Жазушылар одағының мүшесі (2008 жылдан).
«Ерен еңбегі үшін», ҚР тәуелсіздігінің 10-жылдығына орай ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан жоғары дамыған 50 елдің қатарына қосылады».

Хоббиі - өмірдегі бақылаулар бойынша жеке жазба жүргізу.

Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия, проза, публицистика.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Бұланов Дәлілбек, жедел көмек
жүргізушісі. Ұлдары - Бұланов Алексей Дәлілбекұлы
(1979 жылы туған), Көкшетау қаласындағы «Қазақтелеком» АҚ
қызметкері, Бұланов Евгений Дәлілбекұлы (1982 жылы туған),
мұрағатшы, Бұланов Олег Дәлілбекұлы (1984 жылы туған),
журналист; қызы - Бұланова Наталья Дәлілбекқызы
(1985 жылы туған), журналист.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Ақбас еменшөп** (лат. *Teucrium polium*) – ерінгүлділер тұқымдасы, еменшөп туысына жататын шала бұта.

Таралуы
-------

Қазақстанда тек Маңғыстаудың құрғақ төбелерінде, сазды және тасты тау баурайларында, шөгінді жерлер мен құм шеттерінде өседі.

Ботаникалық сипаттама
---------------------

Биіктігі *5 – 30 см*, кіндік тамырлы өсімдік. Сабақтары түп жағынан көтеріліп өсіп, жоғарылаған сайын сыпыртқы немесе қалқан тәрізді бұтақтанып кетеді. Жапырақтары таспа не қандауыр тәрізді, ұзындығы *0,5 – 3 см*, ені *1,8 м*м-дей.

Тостағанша жапырақшалары қысқа түтікті қоңырауға ұқсас, сыртын қалың ақталшықтар жапқан, жолақты. Күлтесі тостағаншадан ұзындау, сырты талшықты-жалбырақ. Аталықтары гүлден сәл қылтиып шығып тұрады. Гүлдері ақшыл не сарғыш түсті, жалған күлтебас гүлшоғырына топталған. Маусым – шілде айларында гүлдеп, тамыз – қыркүйекте жеміс береді.

Экология
--------

Ақбас еменшөптің таралу аймағы өте аз болғандықтан Маңғыстау облысының *«Қызыл кітабына»* енгізілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *Қазақ ұлттық энциклопедиясы*
**Эрик Мануэль Ламела** (ис. *Erik Manuel Lamela*; 1992 жылы 4 наурызда Карапачайда, Буэнос-Айрес қаласында туылды) — аргентиналық футболшы, «Тоттенхэм Хотспур» футбол клубы мен Аргентина ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.

Карьера
-------

### Жастық шағы

Ол 1992 жылы 4 наурызда Карапайда, Буэнос-Айрес қаласында туылып өсті. Оның ата-аналары — бұрынғы футболшы Хосе Ламела мен оның әйелі Мириам. Екі бауыры бар — Аксель мен Барйан.

8 жасынан бері жас футболшылар мектебінде Ривер Плейта ойнады. 2004 жылы 12 жасында «Барселона» оған қызығып, оған көшу жайлы ұсыныс жасады. Бірақ Ривер Плейттің президенті Хосе Агилар оны сақтап қалды.

16 жасында Ламела «Ривер Плейттің» жастар командасында ойнап, Cobham Cup турниріне қатысты. Бірақ турнирді ұйымдастырушы лондондық «Челси» финалда Риверді 2:0 есебімен жеңіп кетті. 

### Ривер Плейт

Ламела алғаш рет негізгі құрам үшін 2009 жылы 13 маусымда, 17 жасында Тигре командасына қарсы матчта алаңға 80 минутта кірді. Командасы 3:1 есебімен жеңіп кетті.

Алғаш голын 2010 жылы 16 қарашада Колона командасына соғып, есепті теңістірген еді. Ойын Ривердің жеңісімен бітті.

Жақсы техника мен алаңды жақсы көргендіктен негізгі құраммен жиі шығатын болды. Кейінірек, ол айып соққыларын Ариэль Ортеганының орнына соғатын болды. Алдында көбінесе қапталдарда ойнаса, кейін плеймейкердің позициясында ойнап, 10 нөмерге ие болды.

2011 жылы 25 мамырда алғаш рет ұлттық құрамасы үшін алғаш рет алаңға 58 минутта Парагвайға қарсы матчта шықты.

### Рома

Челсиға қарсы ойында, Рома сатысында
2011 жылы 6 тамызда итальяндық «Ромамен» 5 жылдық контракқа қол қойып, 12 млн.еуроға көшіп кетті. Маусымның басын жарақат үшін жіберіп алды. 23 қазанда алғаш рет алаңға шығып, 8 минутта алғаш голын «Палермо» клубының қақпасына соқты. 2012 жылы 11 қаңтарда алғаш рет Италия Кубогіндегі голдарын 1/8 финалда «Фиорентинаға» қарсы соқты. Жалпы 2011/12 маусымда А сериясында 29 матч өткізіп, 4 гол соғып, 9 голдық доп берді.

2012 жылы 28 қазанда А сериясында алғаш рет дубль жасады. Алайда командасы «Удинезе» клубына 2:3 есебімен жеңіліп қалды.

### Тоттенхэм Хотспур

2013 жылы 30 тамызда Ламела ағылшындық «Тоттенхэмнің» ресми түрде ойыншысы атанды. Трансфер құны 30 млн. еуро болып саналды.

Сілтемелер
----------

* ESPN Soccernet сайтында статистикасы(қолжетпейтін сілтеме)
* IMScouting сайтында профилі Мұрағатталған 11 қарашаның 2014 жылы.
**Найза Дүркінді Реактивті Система** — арнайы Қазақстан Республикасының Қорғаныс Министрлігінің тапсыры бойынша Израильдік Солтам компаниясы шығарған.

Сипаттамасы
-----------

Найза (Дүркінді Реактивті Системасы) 2007 жылы нысан сызбасы Израильдік конструкторлық бюросымен орындалған. Қару Петропавлдың АО "ПЗТМ" ауыр машина жасау заводында шығарылады. Қазақстанның тағы да бірнеше Артиллериясын шығаруға жоспарлап отыр, ең алғашқы Найзалар 2008 жылдың мамыр айында 12-ші механизация бригадасына тапсырылды.

Сатып Алушы,Пайдаланушы
-----------------------

* Қазақстан

Тағы қараңыз
------------

Айбат (Моторлы Миномет)
*Басқа мағыналар үшін Көктау деген бетті қараңыз.*
**Көктау** – Жалпы Сырт қыратының солтүстік-батысындағы қырқалы тау массиві.

Географиялық орны
-----------------

Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы Амангелді ауылының солтүстік-батысында 33 км жерде, Ресеймен шекаралас орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 227 м. Беткейі көлбеу, пішіні доға тәрізді келген. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км. Беткейі сай-жыралармен тілімденген. Жер бедеріне күмбез пішінді денудациялық тау жұрнақтары тән.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Жер қыртысы мезо-кайнозой кезеңінің бор-мергельді жыныстарынан түзілген. Кейбір жерін палеогеннің құмды-саздақты шөгінділері жапқан.

Өсімдігі
--------

Аласа таудың қоңыр топырақ жамылғысында боз, селеу, бетеге аралас дала өсімдіктері өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* (қолжетпейтін сілтеме) Батыс Қазақстан облысы
**Назим Галиб оглы Гусейнов** (әз. *Nazim Qalib oğlu Hüseynov*, лезг. Гьуьсейнрин Гъалибан хва Назим; 2 тамыз 1969 жыл, Баку, Әзірбайжан КСР, КСРО) —Кеңес және Әзірбайжан дзюдошысы, КСРО еңбек сіңірген спорт шебері. Әзербайжанның бірінші Олимпиада чемпионы (1992, Біріккен Командада ойнады), 1996 жылы Атлантада өткен Олимпиада ойындарында Әзірбайжан құрамасының ту ұстаушысы болды. 

Барлық салмақ категориялары бойынша жылдың үздік дзюдошысы (1992), жастар арасында дзюдодан КСРО-ның 2 дүркін чемпионы (1987, 1989), КСРО спорт шебері (1987), халықаралық дәрежедегі спорт шебері (1991) , КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1992). 

1992 жылы Барселонадағы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Біріккен Команда мүшесі бола отырып, Әзірбайжан туын көтерді. Ол бұл ойындарда Олимпиада чемпионы атанды, финалда оңтүстік кореялық дзюдошы Юн Хенді жеңді, ал жартылай финалда әлемнің сол кездегі чемпионы жапониялық Таданори Косиноны ұтты. Гусейновтың жеңісінің құрметіне Олимпиада ойындары тарихында бірінші рет Әзірбайжан туы көтерілді. 

Әзірбайжан Республикасы Ұлттық Олимпиада комитетінің мүшесі. 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
Sports-Reference.com |
|  |
| Сөздіктер және энциклопедиялар | 
Большая российская |

 |
**Назым Жұпарқызы Түсіпова** -1955 жылдың 12 шілдесінде Қарағанды облысындағы Ақбауыр ауылында дүниеге келген - экономика ғылымдарының кандидаты.

[1972 жыл]]ы Алматы сауда техникумын, 1978 жылы материалдықтехникалық жабдыктау экономикасы және оны жоспарлау мамандығы бойынша Е.А.Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген. 

Ал 1983-1986 жылдары аспирантураға түсіп, 1989 жылы кандидаттык диссертация қорғап, экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми атаққа ие болады.

1978-1982 жылдары ет-сүт өнеркәсібін автоматты турде басқару жуйссінің ҒЗИ-інде инженерлік қызмет атқарса, 1986 жылдан 1991 жылы ауыл шаруашылық ҒЗИ-інде аға ғьлыми қызметкер, жоғары оқу opындарында доцент болып істейді. 1993 жьлдан "Туран — АГРО"-да бас бухғалтер, 2005 жылдан — "Экономика" баспасында" бас бухгалтер.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   "Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері", Анықтамалық,"Білім" баспасы, Алматы, 2005 ж. ISBN 9965-09-134-Х1981-89
**Назгүл Әдиетқызы Қарабалина** (1978 жылы 28 қазанда Орал облысы, Ақжайық ауданы, Шолохов ауылында туған) — актриса, продюсер, режиссер. Дарын мемлекеттік сыйлығының (2010) және "Тарлан" тәуелсіз платинды сыйлығының (2002) лауреаты. Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актрисасы. Құрмет орденінің иегері (2016).

Жалпы мәліметтер
----------------

Орал облысы Ақжайық ауданы Шолохов атындағы ауылда дүниеге келген.

1993 - 1997 жылдар арасында Орал қаласындағы Құрманғазы атындағы музыкалық училищесінде оқыды. 1997 - 2000 жылдар арасында Қазақ Ұлттық Темірбек Жүргенов атындағы Өнер академиясында оқыды, 2000 жылы Қостанай облыстық драма театрында дипломдық тәжірибеден өтті. 2001 жылдан Мұхтар Әуезов атындағы академиялық драма театрының актрисасы.

Сахнадағы рөлдері
-----------------

Ұлттық классика мен заманауи драматургияда: М. Әуезовтің «Айман-Шолпанында» Шолпан, «Абайында» Ажар (реж. Е.Обаев), Ғ.Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлуындағы» Баян (реж. Қ.Сүгірбеков), С. Мұқановтың «Мөлдір махаббатында» Бәтес (реж. Ә.Рахимов), Ә.Таразидің «Ақын..Періште…Махаббатында» Періште (реж. Ә.Рахимов), И.Сапарбайдың «Сыған серенадасында» Изольда (реж. Е.Обаев), Т.Нұрмағанбетовтың «Ескі үймен қоштасуында» Айжаңа (реж. Е. Обаев), Т.Ахметжанның «Сұлу мен суретшісінде» Сұлу (реж. Н. Жақыпбай), Қ.Мұхамеджанов, Ш.Айтматовтың «Көктөбедегі кездесуінде» Гүлжан, Иран Ғайыптың «Мен ішпеген у бар ма?» реквиемінде Әйгерім (реж. О.Кенебаев), Д.Исабековтің «Жаужүрегінде» Нарышкина (реж. Е.Обаев) т.б.

Әлемдік классика мен заманауи драматургияда: Г. Гауптманның «Ымырттағы махаббатында» Инкен (реж. Р.Андриасян), Н.Хикметтің «Фархад-Шырынында» Мехменебану (реж. А.Әшімов), Т.Жүженоғлының «Көшкінінде» Келін (реж. А.Кәкішева), М.Задорновтың «Күйеуіңізді сатыңызшысында» Оксана (реж. О.Кенебаев), М.Байджиевтің «Қылмысында» Мәриям (реж. О.Сәрсенбек), А.Чеховтың «Апалы-сіңлілі үшеуінде» Маша (ауд. Ә.Бөпежанова, реж. Р.Андриасян, А.Кәкішева) т.б.
«Махаббат дастаны» қойылымы Корея мен Түркиядағы фестивальдарда жеңімпаз болса, «Сұлу мен суретші» Орталық Азия мен Қазақстан театрларының халықаралық фестивалінде бас жүлде иеленді.

Кино рөлдері
------------

* «Дүние жарық» — Сайра,
* «Құрақ көрпеде» — Келін,
* «Үйректің жүрегі» — Айгүл,
* «Махамбет» — Амазонка,
* «Ауылым — әнім» — Әкім,
* «Періште» — Сая
* «Мангазияға жол» — Қарай т.б.

Отбасы
------

* жары: актер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Азамат Сатыбалды, 1 ұлы бар.

Марапаттары
-----------

* "Театр көктемі" дәстүрлі театр фистивальінің бірнеше мәрте жүлдегері
* 2002 ҚР тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының лауреаты
* 2010 ҚР Үкіметінің "Дарын" мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты
* 2016 «Құрмет ордені» мен марапатталды.
* 2016 "ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі.
**Гүлсүмаппақ Гиястинова** (1.1.1939 жылы, Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Қолжат ауылы) — тележурналист. .
1962 жылы Ташкент қаласындағы Орталық Азия университетін бітірген.

Еңбек жолы
----------

Халықаралық "Коммунизм туги" ұйғыр газетінің шақыруымен Алматыға келеді.
Еңбек жолын Қазақ КСР Министірлік Кеңесі жанындағы телевидение және радиохабарларын тарату жөніндегі комитетініі ұйғыр тіліндегі хабар тарататын редакциясында бастады. 

  

1963 жылдан бастап дикторлықты қоғамдық негізде катар жүргізді. Ұйғыр тілінде хабар тарату Бірінші "Шалқар" және "УКВ" бағдарламалары бойынша жүзеге асырылды. Гүлсүмаппақ Гиястинова редактор, аға редактор, шолушы ретінде белгілі адамдардың портреттерін, концерттік бағдарламалар, радиоинспенировкалар менен радио қойылымдарды дайындап эфирге шығарды. 

  

1986 жылы Қазақ телевизиясының "Алатау" бағдарламасының ұйғыр редакциясына жетекші маман ретінде ауыстырылды. 

  

"Ахбарат" және "Телетайп лентасынан", "Саадат" әйелдер телеклубы, "Біз және уақыт", "Адам тағдырлары" т.б. хабарлар дайындады. Бұл хабарлардың барлығы да телекөрермен арасында танымал болды. Сондай-ақ материалдары мерзімді баспасөздерде жиі жарияланып тұрды. "Бесжылдық қадамдары", "Тірі іздер", "Адам және еңбек", "Парызға адалдық", "Шындық өшпейді" сияқты көптеген жинақтарға өз үлесін қосты. Оның материалдары "Парваз" қоғамдық-саяси журналында жарияланып тұрды. "Сехи кәлбләр" (Мырза колдар, 1988), "Истимәс көңұл" (Сені күтемін, 1994), "Қаритам һекайилиири" (Қаратам әңгімелері, 1997), "Бар бол, ана" (Аналар алдында бас ию, 1998) деп алатын жекелеген кітаптары шыққан.

Марапаттары
-----------

Өзбекстан ЛКСМ Орталық комитетінің (1957), Өзбек КСР Жоғары Кеңесі Президиумының (1959), Қазақ КСР Министірлік Кеңес мемлекеттік комитетінің Құрмет грамоталарымен марапатталды (1959). Еңбек ардагері, "Коммунизм тугей" газеті конкурсының жеңімпазы, Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты.

Дерекөздер
----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. — Алматы: "ҚазАқпарат", 2009, 1-т. ISBN 978-601-03-0070-57.
**Буэнос-Айрес университеті** (*испанша* Universidad de Buenos Aires, UBA) – 1821 жылы 12 тамызда Буэнос-Айрес қаласында негізі қаланған ірі Аргентина университеті. [4]. Университетте 13 факультет, 6 клиника және 10 мұражай бар, үш жоғары «Буэнос-Айрес Ұлттық колледжі», «Карлос Пеллегрини коммерциясының Жоғары мектебі» және «Екінші Жоғары білім Институты» мектеппен байланыс орнатқан. Университеттің мәртебесі бүкіл Латын Америкасына белгілі. Аргентинаның басқа да ұлттық университеттері сияқты Буэнос-Айрес университеті де қаржы жағынан мемлекетке тиесілі, дегенмен де университет тәуелсіз, автономды әрі тегін (соның ішінде шетелдіктерге де) болып табылады. Университет автономды болғаннан кейін, 1918 жылы оқытушылар, студенттер мен бітірушілер университет реформасын құрғаннан кейін, университетте өзінің басқару жүйесі бар.

Мектептері
----------

Дәл және жаратылыс ғылымдары мектебі
Заң мектебі
Экономикалық ғылымдар мектебі
Сәулет, Дизайн және Урбандану мектебі
Әлеуметтік ғылымдар мектебі
Медицина мектебі
Психология мектебі
Инжиниринг мектебі, Paseo Colón бөлімі
Инжиниринг мектебі, Las Heras бөлімі
Университетті құрайтын мектептер:

* Ciclo Básico Común
* Facultad de Psicología (Психология )
* Facultad de Ingeniería (Инжиниринг )
* Facultad de Odontología (стоматология)
* Facultad de Farmacia y Bioquímica (фармацевтика мен биохимия)
* Facultad de Filosofía y Letras (философия мен әдебиет)
* Facultad de Derecho (заң)
* Facultad de Medicina (Медицина )
* Facultad de Ciencias Sociales (Әлеуметтік ғылымдар)
* Facultad de Veterinaria (ветеринарлық медицина)
* Facultad de Agronomía (агрономия)
* Facultad de Ciencias Económicas (экономика)
* Facultad de Ciencias Exactas y Naturales (дәл ғылымдар мен жаратылыс ғылымдары)
* Facultad de Arquitectura, Diseño y Urbanismo (сәулет, дизайн жәнеурбанизм)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  University of Buenos Aires, Budget
2. ↑  University of Buenos Aires, 2004 Academic Staff Census
3. ↑  University of Buenos Aires, 2004 Student Census
4. ↑
**Желдіадыр** – Ұлытау облысы Ұлытау ауданының солтүстігіндегі ұсақ шоқылы тау.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Девонның граниті мен тас көмірдің тақтатасынан, төменгі жағы делювий, пролювий және аллювий шөгінділерінен түзілген.

Жер бедері
----------

Ендік бағытта доғаша иіліп жатқан суайрық. Абсолюттік биіктігі 748 м (Сасықбастау), ұзындығы 100 – 110 км, ені 25 – 35 км. Қырқалы, күмбез тәрізді, жалды болып келеді. Терісаққан, Қыпшақ, Керей, Жақсыкөң, Сарыкеңгір, т.б. өзендердің суайрығы. Оңтүстік-батыс беткейінде Ащыкөл көлі бар.

Топырағы, өсімдігі
------------------

Топырағы қиыршықтасты, карбонатты бозғылт қоңыр. Беткейінде бетеге, жусан, селеу, аңғарында қайың, тал, көктерек, қараған аралас бұта өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**«Алтын таңқурай»** (ағылш. *Golden Raspberry*), және «Раззи» (ағылш. *Razzie*) — 1981 жылы америкалық Джон Уилсон ойлап тапқан антижүлде. Ең нашар деген жұмыстарға, соның ішінде, сценарий, режиссерлік жұмыс, киносаундтрек және жыл фильмдеріне беріледі. «Оскар» жүлдесіне толықтыру ретінде саналып, «Алтын таңқурайдың» номинанттары мен лауреаттарының есімдері «Оскардың» номинанттары мен лауреаттарының есімдерінен бір күн бұрын жарияланады. Жүлденің атауы ағылшын тіліндегі (to) blow raspberry (tongue) жаргонынан алынған. Мағынасы — біреуді немесе бір нәрсені тілін шығарып келеке ету. Ағылшын тілді ортада бұндай әрекет кең тараған.

Раззи тек «Алтын таңқурай» Фондының (Golden Raspberry Award Foundation, GRAF) мүшелері дауыс бергеннен кейін ғана табысталады. Фондтың құрамына 12 елден 500 анонимді мүшелер еніп, пошта арқылы дауыс береді. Сыйлық есебінде пульверизаторлық алтын сырмен сырланған пластмассалы таңқурай жидегі ұсынылады. Әрбір сыйлық 5 доллардан кем тұрады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Золотая малина» облюбовала второй «Рассвет» // Кинопоиск, 09.01.2013
Алғашқы желкенді қайықтардың бірі

Тұңғыш желкенді қайық
---------------------

Техниканың өнермен ең жақын жанасатын жері осы желкен болса керек. Тарихшылар алғашқы желкенді кемелердің шамамен 2 – 3 мың жыл бұрын Қытай мен Мысырда пайда болғанын айтады. Шынында солай ма екен... 

Тұңғыш желкенді қайықты алғашқы қауымдық құрылыстағы аңшы жасаған шыған, қайығына айыр таяғын байлап, оған аң терісін керіп қойған болар. Алғашқы желкендер төртбұрышты әрі жалпақ болған. Желкенді кенеп деген қалың матаның бірнеше кесегінен тіккен бертін келек кенептің жан–жағын бұрыштап тіге бастады. Желкен қампиып тұратын болды. Мұндай желкен желді жақсы "ұстаған". Сонымен қатар қампиған ойыс желкен өзінің бетіндегі ауа ағындарының жылдамдығындағы айырмашылық есебінен қосымша күш тудырады.

Желкен түрлері
--------------

"Катти Сарк" клипері
Ауа ағынының жылдамдықтары арасындағы айырмашылықтың ең үлкен шамасы үшбұрышты желкендердің бетінде пайда болды. Оларды латын желкендері деп атайды. Бұл желкендер ежелден белгілі, қиғаш желкен деп те аталады.. Қиғаш желкендердің түзулерден айырмашылығы, оларды кеменің көлденең бойына бұрыш жасай орналастырады. Қиғаш желкендерге бирмудтықтар, люгерлер, гафельділер, кливерлер, стаксельдер де жатады. Желкендерді реяға, ал реяларды діңгектреге бекітеді. Діңгектер мен реялар рангоут деп аталады. Көне желкенді кемелерде рангоутты ағаштан, ал қазіргілерде – металл мен пластиктен жасайды. Желкендерді рангоутқа бекіту үшін арқандар мен блоктардың күрделі жүйесі – такелаж пайдаланылады. 

Такелажды рангоутке әйгілі теңіз түйіндерімен байлайды. Желкенді кеменің жылдамдығы көбінесе желкеннің ауданымен анықталады. Ауданы үлкен болса, жылдамдық та артады. Ал енді бұрылу, бұлтару қасиеттері желкендердің түрі мен орналасуына тәуелді. Түзу желкендермен ғана қамтамасыз етілген кеме желге қарсы жүзе алмайды. Бұған қиғаш желкендер қажет. Ірі кемелерге әдетте түзу желкендерді де, қиғаш желкендерді де орнатқан. 

Флагман фрегаты

Желкенді кемелердің түрлері
---------------------------

Желкенді кемелерді желкендерінің көлемі мен пішініне қарай түрлерге бөледі. Түзу желкенділері – кемелер, фрегаттар, баркалар. Қиғаш желкендермен бригантиналар, шхуналар, яхаталар жүреді. Желкенді кемелердің даму шыңы клиперлер болды. Клиперлер заманы ұзаққа бармады, XIX–ғасырдың бірнеше ондаған жылы ғана. Олар желкендерінің ауданы үлкен рі кемелер болатын. Корпусының сүйірлене қапталуының арқасында олар қатты жылдамдықпен жүзе алған. Жақсы клиперлер пароходты да басып озған. "Сарк"және "Фермопилы" "шай клиперлеріне" жатады: олар Үндістаннан Англияға шай жеткізіп тұрған. Екі кеме бәсекеге түскен. Әйгілі клипер "Катти Сарк" – клиперлердің символы ғана емес, желкенді кеменің мінсіз үлгісі. Қазір "Катти Сарк" Лондонда мәңгілікке аялдап тұр. Ең жүйрік клипер атану құрметі "Фермопилыға" тиесілі, оның желкенді кемелер арасындағы жылдамдық рекорды әлі күнге дейін жаңарған жоқ. 

"Мұхиттың тазы иттері" – клиперлерді осылай атаған. Оларды жасаушылар конструкцияның техникалық жетілгендігі мен сыртқы көріністің керемет әсемдігін ұштастыра білген.

Дереккөздер
-----------

* Техника,"Балалар энциклопедиясы Росмэн",Мәскеу 2012,ISBN 978-5-353-06042-0,УДК 087.5,ББК 92
* 
*
**Бүкілдүниежүзілік өрмек**— (Веб серверлер жүйесі) мәліметтерді бір-бірімен байланысқан гипермәтін түрінде бейнелеуге негізделген, тарала орналасқан информациялық жүйе. .

Жүйе жайлы
----------

Ол құжаттардың бірінен-біріне сілтеме арқылы ауысып отыратын мәліметтердің көлемді информациялық желісі 
(мәтіндер, суреттер, дыбыстар және бейнелік мәліметтер) болып табылады. Веб серверлер жүйесі осындай құжаттарды гипербайланыс (hyperlinks) арқылы тізбектеп, түйінді сөздерде "тышқанды" шерту жолымен Интернет желісінде оларды аралап көруге мүмкіндік береді.

Дерекөздер
----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. — Алматы: "ҚазАқпарат", 2009, 1-т. ISBN 978-601-03-0070-57.
100 г желкекте – 68 ккал бар.

Желкектің құрамында фосфор, күкірт, калий, кальций, темір, натрий, магний және A, B, C және E дәрумендері бар.

Бір денсаулық
-------------

Желкек антибактериалды, антивирусты және фунгицидті әсер етеді. Зат алмасуды ынталандырады, бауырдың, бүйректердің жұмысын реттейді және де ағзаның қарсыласуын күшейтеді. Лимон мен апельсинге қарағанда оның құрамында С дәруменінің мөлшері көп, ал құрамындағы фитонцидтің арқасында пиязбен және сарымсақпен қатар құрметті орынға ие. Ағзаны дәрумендер мен минералды тұздармен қамтамасыз ету мақсатында, өтпелі кезеңдерде (күз-қыс және қыс-көктем) қолдануға кеңес беріледі.

Сезімдерді күшейтеді
--------------------

Үккіштен өткізілген өзіндік ащы дәмі бар желкектің тамыры көптеген тағамдар мен салаттрдың құрамдас бөлшегі болып табылады. Сонымен қатар, салқын немесе ыстық етке немесе балыққа қосымша ретінде қаймақпен және лимонмен дастарханға қойылады.

Балғындықты сақтайды
--------------------

Табиғи антибактериалды қосылыстардың – фитонцидтердің – арқасында, желкек ерекше қасиеттерге ие. Оның жапырақтарына оралған май, ет немесе балық өз балғындықтарын ұзағырақ сақтайды, өйткені олардың құрамындағы фитонцидтер бактериялардың көбеюіне жол бермейді.

Пайдалы ақжелкек көкөністері

Жыларман ету
------------

Егер желкек жаңа піскен, қатты қаныққан болса, онда оның құрамындағы эфир майлары жыларман етеді немесе түшкіртеді. Осындай жағдайда, оны қолданып болғаннан кейін, иісі тітіркенген шырышты қабықты тыныштандыратын ақ нанның тілімін жылдам иіскеңіз.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тұрмыстық Энциклопедия
**Желкен жабдықтары — жел энергиясын қабылдап** , оны кеме жүргізуге жұмсайтын желкенді жабдықтауға қажет жабдықтар жиынтығы. Ж. ж. жел күшін қабылдайтын желкендерден, желкен орнататын тік және көлбеу діңгектерден (ронгаут), желкенді басқаруға арналған діңгектерден (такелаждан) құралады. Ж. ж-ның тік және қиғаш орнатылған түрлері бар. Тік Ж. ж. пішіні дұрыс трапеция тәрізді келген, жоғ. жиегі түзу ағашқа бекітілген желкендерден құралады (суретті қ.). Тік Ж. ж. өз осінен бұру арқылы басқарылады. Қиғаш Ж. ж. діңгекке көтерілетін, пішіні бұрыс төртбұрыш немесе үшбұрышты қиғаш желкендерден жасалады. Қиғаш желкендер жел бағытына сәйкес алдыңғы жағындағы тік қырынан айналады және олар орнатылған орнына сәйкес аталады. Үлкен теңіз кемелерінде Ж. ж. қиғаш, тік және аралас орналасады.
**Автор бейнесі** - әдеби шығармадағы жазушының өз тұлғасын көру қалпы. Әр жанрдағы шығармаларда автор бейнесі әр түрлі дәрежеде әр қырынан аңғарылады. Эпикалық шығармаларда автор негізінен алғанда оқиғаны баяндаушы болады. Ал драмалық шығармада автор оқиғаның даму барысынан мүлде сырт тұрады. Поэзиялық шығарма­ларда автор, негізінен, лирикалық тұлға ретінде танылады. Лирикада ақынның ішкі сыры, сезімі, толғанысы яғни жеке авторлық тәжірибесі басқа жанрларға қарағанда айқын, анық бедерленеді. Өмір шындығын оқырман лирикалық тұлға позициясындағы автордың көзімен қарап, танып біледі. Лирикалық кейіпкер автордың өлеңмен жазылған тікелей өз көшірмесі емес, жинақтала келіп, белгілі бір нақтылы сипатты иеленген көркем бейне болып шығады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

```
бас әріп
```

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
э
**Автономды және Гетерономды этика** (гр. *autos* - өзім және *heteros* — басқа) буржуазиялық этикалық теориялар. Автономды этика моральды іштей туа біткен, адамгершілік борыш туралы негізсіз идеалистік түсініктерден өрбиді. Ол моральдық жағынан әрекет ететін субъектінің өзінде адамгершіліктің негізі бармыс деген принципке сүйенеді. Адам өзіне имандылық заңды өзі жасайды, бұл орайда ол кез келген сыртқы әсерге тәуелсіз.
XVIII ғасырдағы француз материалистерінің этикасына қарсы шыға отырып, Кант "Практикалық парасатқа" деген еңбегінде автономды этика идеяларын дамытты, мұнда ол имандылық мінез-құлықтың дәрбестігі принципін насихаттады. Автонодыға қарсы қойылған Гетеропромды этикада имандылық әрекетшіл субъектісінің еркінен тәуелсіз себептерден өрбиді. Бұл сыртқы себептерге мемлекет заңдары, дін, парыз, соңдай-ақ неке, адамның мүдделілігі, адамдарға жақсылық жасау тілегі сияқты себептер жатады. Буржуазиялық теоретиктер Гетеропромды этиканың түрлеріне этикалық гедонизмді, эвдемонизмді, утилитаризмді жатқызады, олар өздерінің имандылық принциптерін тиісінше қанағаттануға, бақыт табуға, пайда табуға ұмтылушылықка, басқа да кейбір жүйелерге негіздейді. Автономды және Гетеропромды этика бір-бірінен ажырату ғылым емес. Ол имандылықтын объективті заңдарға байланысты екенін теріске шығаруға: ерік дербестігінің идеалистік принципіне, қоғамдағы субъектінің белсенді рөлін елемеуге тырысады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Биекенов К. Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7
**Зо́я Фёдоровна Булга́кова** (24-желтоқсан 1914 жыл, Ново-Николаевск, Томск губерниясы, Ресей империясы – 3-ақпан 2017 жыл, Новосибирск, Ресей) – кеңестік театр актрисасы, РКФСР еңбек сіңірген актрисасы (1945). Ресейдің ең үлкен актрисаларының бірі болған.

Зоя Булгакова 1914-жылы 24-желтоқсанда Ново-Николаевск қаласында, көпбалалы отбасында дүниеге келген.

Әкесі арбакеш, шешесі бес баланы тәрбиелеп, бағып-қаққан. Глобус атты Новосибирск театрында 1930-жылдан бастап ойнаған, театр студиясының алғашқы түлектерінің бірі. Балалар театрында 30 жыл бойы 70 рөлді сомдап шықты. Актрисаға көбінесе балалардың рөлін ойнау оңайға соққан.

1932-жылы Новособирск театрының студиясын аяқтады.

1930-1960-жылдары Новосибирск театрында травести ретінде жұмыс атқарды.

1940,1946-жылдары Мәскеу балалар театрында актриса болды. 

Зоя Фёдоровнаның аты Новосибирск облысы мәдениетінің Алтын кітабына «Честь и достоинство» лауреатының иегері ретінде енгізілді (2001).

Актрисаның жүзжылдығына арнап 2014-жылы 19-желтоқсанда театр сахнасында шығармашылық кеш өткізілді.

Дереккөз
--------

Орыс Уикипедиясынан алынған.
Кронос

**Кронос** (грек "Κρόνος" - уақыт) - ежелгі грек мифологиясындағы Олимпке дейінгі ең ежелгі тәңірлердің бірі.   

Аңыз бойынша, Уран мен Геяның (Жердің) баласы, алыптардың ең кенжесі. Әкесін тақтан түсіріп және мүгедек етіп, бүкіл әлемді өзі биледі. Өз әпкесі Реяның күйеуі, Гестанның, Деметраның, Гераның, Аидтың, Посейдонның, Зевстың және Хиронның әкесі. Кронос алғашында егіншілік құдайы болса керек. Оған табыну әсіресе Олимп пен Афиныда кеңінен тарады.

Дереккөздер
-----------

* "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998
**Кронштадт көтерілістері**(1905-06) – Кронштадт революцияшыл матростары мен солдаттарының Ресейдегі 1905-07 жж. Революция кезіндегі көтерілістері.
1905ж. Көтеріліс.1905жылдың жазында Кронштадт гарнизонында рев. толқу күшейе түсті. Бұл кезде гарнизонға запастан алынғандардың ішінде революцияшыл пиғылдағы жұмысшылар көп болды және сенімсіз матростар мен солдаттар басқа горнизондардан осында ауыстырылды. 1905 жылы сентябрьде стихиялық қозғалыс басталды. 1905жылы 17 октябрьдегі манифестің жариялануына байланысты РСДЖП Кронштадт комитетінің шақыруы бойынша 18 октябрьде матрос, солдат жұмысшылардың үкіметке қарсы ереуілі өтті. 23 октябрьде болған бұқаралық митингіде қабылданған қарарда әскери қызметтегілердің право және материалық жағдайын жақсарту , демократиялық республика құру, жалпыға бірдей сайлау правосын беру, сословиелерді жою талаптары қойылды. Ереуіл 24-25 октюбрьде де басылмады. Көтеріліс 26 октябрьде таңертең стихиялық түрде басталды. Көтеріліске 3000-дай матрос, 1500 солдат қатысты. Кешке қара олар іс жүзінде қаланы билеп тұрды. Бірақ бір орталықтан басқарған ұйымы болмады. Рев. тәртіп орнату азғана большевиктердің қолынан келмеді. Полиция арақ – шарап қоймаларын, магазиндерді ұры – қарылардың тонауын ұйымдастырды. Бұған кейбір дәйексіз көтерілісшілер де араласты. Үкімет әскеріне қарсы тұра алмаған көтерілісшілер қарусыздандырылды. 4000 матрос , 800 солдат тұтқынға алынды. 29 октябрьде оларды қорғамақ болып, Петербург жұмысшылары қозғалды. 2-3 ноябрьде бұл ереуіл қала заводтарын, темір жол торптарын түгел қамтыды. Осының нәтижесінде көтерілісшілер ісі әскери – далалық сотта емес, жай сотта қаралып, 10 матрос каторга жұмысына кесілді.

**Дереккөздер**

Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж. 5том, 101бет.
Зо́я Алекса́ндровна Кайдано́вская (Си́монова-Кайдано́вская; туғ. 5 қарашада 1976, Мәскеу) — кеңғс жіне ресей театр мен киноның актрисасы,тележүргізуші.

Биография
---------

Зоя 1976 жылы 5 қарашада Мәскеу қаласында туған.1999 жылы РАТИ музака театрының факультетің бітірген (О.Кудряшов профессоры.)

Ол «Умники и умницы» телевизиялық бағдарламада жұмыс істеді. Маяковский атындағы театрда қызмет еткен. 2008 жылы «Ника» сыйлығында «Открытие года» категориясы бойынша — Ларисы Садиловой «Ничего личного» бейнесіндегі ең мықты рөл үшін номинация алды.

Отбасысы
--------

Зоя Кайдановская — әгілі актерлердің қызы: Евгения Симонова мен Александр Кайдановскийдің, Юрий Вяземскийдің жиені.

Күйеуі — актёр Алексей Захаров, Алексей ұлы мен Варвара қызы бар.
**ОКАТО (Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления)** - Ресей Федерациясының Әкімшілік-аумақтық бөлінісі объектілерінің жіктеуіші "Ресей Федерациясының техникалық-экономикалық және әлеуметтік ақпаратын жіктеу мен кодтаудың бірыңғай жүйесінің" (ЕСКК) құрамына кіреді. ОКАТО статистика, экономика және басқалар сияқты салалардағы әкімшілік-аумақтық бөліністер бойынша ақпараттың дұрыстығын, салыстырымдылығын және автоматтандырылған өңделуін қамтамасыз етуге арналған.

2014 жылдың 1 қаңтарына дейін тиісті қатар болған салықтық төлем тапсырмаларында міндетті түрде көрсетілген (кез-келген басқа төлем тапсырмаларында қатар бос қалды). 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл рөлде төлем тапсырмасының сол қатарында көрсетілген ОКТМО коды ауыстырылды.

Дереккөздер
-----------
Кариб қауымдастығының Штаб-пәтерінің хатшылығы
**Кариб қауымдастығының Хатшылығы** - Кариб қауымдастығының (CARICOM) негізгі әкімшілік органы болып табылады және оны бас хатшы басқарады, ол қауымдастықтың бас атқарушы директоры болып табылады. Хатшылықтың миссиясы мыналардан тұрады: өмір сүруге қабілетті, халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті және барлық адамдар үшін өмір сүру сапасы жақсартылған тұрақты қоғамдастыққа қол жеткізу үшін қоғамдық институттармен және топтармен әріптестікте басшылықты және қызмет көрсетуді қамтамасыз ету .

  

CARICOM Хатшылығының бастапқы үйі (және оның алдындағы CARIFT Хатшылығы) Колгрэйн-Хаусе үйінде орналасқан (атап айтқанда ғимараттың оңтүстік жартысында, ал солтүстік жартысы Бас хатшының резиденциясы ретінде пайдаланылды).
1998 жылы 25 ақпанда Лилиендалда / Түркияда CARICOM Хатшылығының жаңа кеңсесінің негізі қаланды. CARICOM Хатшылығының штаб-пәтері ғимаратының құрылысы 2001 жылдың мамыр айында басталып, 2005 жылғы 19 ақпанда ғимарат ресми түрде пайдалануға берілді.
Ғимарат ресми түрде CARICOM хатшылығына 2005 жылдың 15 шілдесінде берілді, ал хатшылық ғимаратта 2006 жылдың 26 шілдесінен бастап жұмыс істей бастады.

Үкіметаралық ұйым
-----------------

Хатшылық құрамына мыналар кіреді:

### Кеңселер

* Бас хатшы
* Бас хатшының орынбасары
* Бас консул

### дирекциялар

* Сыртқы және қоғамдық қатынастар
* Адам және әлеуметтік даму
* Өңірлік сауда-экономикалық ықпалдастық

Осы аталған лауазымдар ұйымның атқарушы басшылығын құрайды және ұйымның стратегиялық басқаруы мен басшылығына жауап береді, сондай-ақ шешімдерді жүзеге асыруға жәрдемдесу мақсатында кеңестермен және олардың төрағаларымен тығыз жұмыс жасайды.

Функциялары
-----------

### Хатшылықтың негізгі функциялары:

* Қоғамдастықтың мақсаттарына қол жеткізу мақсатында тиісті органдардың қарауы және шешім қабылдауы үшін ұсыныстарға ықпал жасау немесе әзірлеу
* Зерттеуді әзірлеуді ұйымдастыру және жүргізу
* Мемлекеттердің сұранысы бойынша қоғамдастыққа қатысты мәселелер бойынша қызметтер көрсету
* Қоғамдастық пен қауымдастық жиналыстарына қызмет көрсету, қабылданған шешімдер бойынша тиісті шаралар қолдану
* Мүше мемлекеттер арасында тиісті ақпаратты жинау, сақтау және тарату.
* Мемлекеттік органдарға ұсыныстар мен бағдарламаларды әзірлеуге және іске асыруға көмектесу
* Бюджеттік комитеттің қарауы үшін Хатшылықтың жұмыс бағдарламасы мен бюджеттің жобасын дайындау
* Қоғамдастықтың шешімдерін орындауға жәрдемдесу үшін ұлттық билік органдарына техникалық көмек көрсету

Дереккөздер
-----------

1. ↑  CARICOM View: 40 years of integration. *caricom.org*. — «Mr. Cozier, who now resides in his homeland, Barbados, helmed the newly formed CARIFTA and its secretariat, with a support staff of about four. He occupied the northern half of the building during his tenure, while the secretariat was on the southern half.»  Тексерілді, 20 ақпан 2013.
2. ↑  CARICOM PERMANENT HEADQUARTERS ON STREAM. *caricom.org*. — «.»  Тексерілді, 20 ақпан 2013.
3. ↑  CARICOM Secretariat Headquarters Building, Guyana. *caricom.org*. — «.»  Тексерілді, 20 ақпан 2013.
**Кросс Марсия** -1962 жылы 25 наурыз күні дүние есігін ашқан американдық актер, өзінің «Мелроуз Плейс» (1992—1997) операсындағы Кимберлидің рөлі мен және «Отчаянные домохозяйки» (2004—2012) телесериалындағы Бри Ван де Камп рөлімен танымал. Оның дебюті 1984 жылғы күндізгі «На пороге ночи» құнсыз операсы. Ол «Сайнфелд», «Спин-Сити», «Элли Макбил» және «C.S.I.: Место преступления» телесериалдары сияқты сериалдарда көп ойнады. 2004 жылы ол Бри Ван де Камп рөлін «Отчаянные домохозяйки» сериалында алды. Бұл сериал АҚШ-та ғана танымал болмай, әлем бойынша танымал болды және бұл рөл әртістің карьерасында ең табысты.
**Кариба Сесилия Элиза Хейн** (ағылш. Cariba Cecilie Elize Heine, 1 қазан 1988, Йоханнесбург)-актриса,биші,модель.Жас өспірімдердің сүйікті телехикаясы H2O-дағы Рикки Чедвиктің рөлімен атақты.

### Өмірбаяны

Кариба- Йоханнесбургте дүниеге келген болатын.1991 жылы ол жанұясымен Австралияның Канберра қаласына көшіп келді.Кариба бимен айналыса бастады.Әртүрлі театр қойлымдарында ойнады.Сонымен ән айтудыда жақсы көрді.Сиднейдің ең жас бишісі атанды.Кейін H2O телехикаясына түсуге шақырылды.Ол фильмде ойнау үшін Кариба жүзуден жеке тренир жалдаған болатын.

### Жеке өмірі

Джейми Тимоунимен кездеседі.

### Фильмографиясы

* 2003 Ballistic Sessions
* 2005 Строго танцуя Strictly Dancing
* 2006—2010 H2O
* 2007 Stupid, Stupid Man
* 2008 Blue Water High
* 2009 The Pacific
* 2009 A Model Daughter: The Killing of Caroline Byrne
* 2009 At The Tattooist
* 2010—2013 The Future Machine
* 2011 Blood Brothers
* 2012 Bait 3D
* 2012 Howzat! Kerry Packer's War Delvene

Дереккөздер
-----------

{{} Үлгі:Кариба Сесилия Элиза Хейн
**«Алтын әтеш» (Золотой петух)** – Қытай Халық республикасының кинематограф саласында жеткен жетістіктер үшін тағайындалатын ұлттық жүлде сыйлығы.[1]

Кино жүлде 1981 жылы тауық жылында Қытай мәдениет қауымдастығы мен Қытай кино қауымдастығының басшылығымен құрылған. Құрамында Қытайдың абыройлы кино қайраткерлері – режиссер, сыншы, педагог, т.б. болатын қазылар алқасының таңдауымен 20-дан аса номинация бойынша жүлде тағайындалып, үздіктер анықталады. 2005 жылға дейін жыл сайын өткен кино жүлде қазіргі кезде «Сто цветов» кино жүлдесімен жыл аралатып алмасып өткізіледі. Кино жүлденің символы қанаты жайылған және басы жоғары көтерілген алтын әтештің мүсіні болып табылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Кроссбоди** (crossbody) – талғампаз һәм белсенді бикештерге арналған сөмке.
Себебі үлкен сөмкелер сәнге кіргеннен бері әйел заты оған әбден үйреніп алып, жарасатын-жараспайтынына да мән бермей, ұстап жүре беретінін көшеден көріп жүрміз.
Психологтар үлкен сөмкені көбінесе, ауыр тасығанға қиналмайтын, ешкімге салмақ салғысы келмейтін, міндетсімейтін, көнбіс, салмақты әйел затының ұстайтынын айтады.

Кроссбоди – кеудеге қиғаш асылатындықтан, әсіресе жас сәбилері бар аналар үшін, заттарын әр жерде тастап кететін ұмытшақтар үшін, велосипед тебетіндер, машина жүргізушілер үшін, бір сөзбен айтқанда екі қолы бос болмайтын бикештер үшін өте қажетті бұйым. Оған ең қажетті деген заттарыңызды ғана салып аласыз да, қалаған жағыңызға аттанасыз. Мұндайда кез келген ыңғайлы аяқ киім іліп алсаңыз болады.

Уақытша ұзын бауын алып тастап, мейрамханаларға клатч есебінде де ұстауға болады. Тек арзанқол көрінетін түрін алмағаныңыз абзал. Аяқ киіміңіздің түсімен келетінін іздеп, әуре болмай-ақ қойыңыз, бұл қағида әлдеқашан сәннен қалған.

Бұл сөмкені "алмұрт", "банан", "құмсағат" пішінділер кеудесіне әшекейдің орнына жоғарырақ іле алады. Алайда киген киіміңізде түйме, алқа сияқты қосымша элементтердің болмағаны жөн. Ал "алма" пішінді аруымыз кроссбодиды бір иығына ұзынырақ қылып ілсе, денесін жіңішкертіп көрсетеді.

Дереккөздер
-----------

Сән үлгі журналы. - Алматы 2013 ж. - 96 бет.
**Шна́уцер** (нем. Schnauzer от Schnauze — тұмсық) —Бұл ит тұқымы 3 ит тұқымын байланыстырады:

* Миттельшнауцер (Орташа шнауцер, Стандартты шнауцер)
* Цвергшнауцер (Миниатюарлық шнауцер, Орташа бойлы шнауцер)
* Ризеншнауцер (Алып шнауцер)

Олар көлемдері басқаша болғаныменен, шнауцерлердің сипаты бірдей: қатты жүн, квадратты дене, үлкен басты және ұзын сақалымен.
XIX басында шнауцерлер қатты жүнді пинчелер деп атады.Бұл иттің бірнеше түсі —қоңыр сары, қызыл қоңыр және тағы басқалар.

Қолданылуы
----------

Әскери ит,қорғаушы,спорттық ит болып табылады.

Галерея
-------

|  |  |  |  |
| Ризеншнауцер | Миттельшнауцер | Цвергшнауцер | Ақ Цвергшнауцер |

Дереккөздер
-----------

Орысша уикипедия
**Клайд** (ағылш. *Clyde*, шотл. *Cluaidh*) — көлемі жағынан Ұлыбританияда сегізінші және Шотландияда үшінші өзен, Шотландияның оңтүстігінде орналасқан. Бұл ұзындығы 176 км (эстуариямен 208 км), бассейнінің ауданы 4,1 мың км². Ол Оңтүстік-Шотланд қыратының солтүстік беткейлерінен басталады, жоғарғы бөлігінде ол аласа таулардың бойымен ағып, содан кейін Ланарк қаласының үстіне таман шоңғалдар түзеді. Ол Ферт-оф-Клайд шығанағына құйылады. Сағада жұмсайтын судың орташа шығыны шамамен 70 м³/сек құрайды. Күзде де, қыста да суға мол. Клайд өзенінде Ұлыбританиядағы ең ірі қалалардың бірі - Глазго орналасқан, оған теңіз кемелері көтеріліп, жоғары (шетіне дейін) - өзен кеме қатынасы, босаға тастарда ГЭС орналасқан. Клайд өзені Солтүстік теңіз арналарымен де жалғанған. Британ империясы кезінде кеме жасау мен саудада маңызды рөл атқарды.

Туризм
------

Эрскин көпірі, Ферт-оф-Клайд және Аргайл дөңдеріне аспанан түсірілген өзен бойы көрінісі
Балық аулау Клайд өзенінде кең таралған. Балық аулау маусымы заңды түрде 15 наурыздан 30 қыркүйекке дейін белгіленген. Өзен бақтақты жақсы көретіндерді көптеп еліктіреді.

Әдебиет
-------

* Millar, William John. The Clyde: from its source to the sea, its development as a navigable river.... (1888)
* Shields, John. Clyde built: a history of ship-building on the River Clyde (1949)
* Walker, Fred M. Song of the Clyde: a history of Clyde shipbuilding (1984), 233 pages
* Williamson, James. The Clyde passenger steamer (1904)

Сілтеме
-------

* The data base of ships built on the Clyde and in the rest of Scotland – lists over 22,000 ships built on the Clyde  (ағыл.)
* Carmen Thyssen-Bornemisza Collection on loan to Museo Thyssen-Bornemisza, Shipping on the Clyde in Glasgow from Grimshaw, on Flickr.com  (ағыл.)
* Clyde Waterfront regeneration  (ағыл.)
* Clyde Waterfront Heritage  (ағыл.)
АТР-72 ұшағының Ауа винті
**Ауа винті** - авиациялық қозғалтқыш білігіндегі айналдыру моментін тарту күшіне түрлендіретін қозғалтқыш. Ол поршеньді және турбовинтті қозғалтқыштармен жұмыс істейтін ұшақтарда, тікұшақтарда, дирижабльдер мен аэрошаналарда қолданылады.

Ауа винті айналғанда винт қалақшасынан серпілген ауа ағыны аэродинамикалық күш туғызады. Ауа винті үш қалақшалық, төрт қалақшалық, ал жеңіл ұшақтар үшін екі қалақшалы етіп жасайды. Қалақша үшін әдетте дюраллюминий, кейде болат, ал жеңіл ұшақтар үшін ағаш не пластмасса пайдалынады. Ауа винтінің пайдалы әсер коэффициентін арттыру және айналу жылдамдығын оптимальды шамаға келтіру үшін айнымалы адымды винт қолданылады[1].

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том

* Ортаққорда бұған қатысты медиафайлдар бар: **Ауа винті**
**КӨП ҮЙЛІ ӨСІМДІКТЕР**, полигамиялы өсімдіктер – қос жынысты гүлдерімен қатар дара жынысты гүлдері де болатын өсімдіктер. Мұндай өсімдіктердің гүл құрамы әр түрлі болады. Бір өсімдікте қос жынысты гүл және жеке аталық гүл (томардәрі, т.б.), қос жынысты гүлден басқа дара аналық гүл (күрделігүлділер тұқымдасы), қос жынысты гүлдермен қатар дара аталық және аналық гүлдері (аткаштан, т.б.) де болады. Мұнымен қатар бір өсімдікте қос жынысты гүл, екіншісінде аналық гүл (ботакөзде, еріндігүлділер тұқымдасының көбінде), қос жынысты және аталық, аналық гүлдері жеке өсімдіктерде де кездеседі (шетен, жүзім, т.б.). Өсімдіктердің көп үйлі болуы олардың айқас тозаңдануына мүмкіндік береді.

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы 6 том 41 бет, Бас редактор М.Қ.Қаратаев, Алматы 1975
**Михаил Семёнович Бубенов**– орыс, кеңес прозаигі. 

1909 жылы 8 қарашада Второе Поломошнево ауылында дүниеге келген. 

1927 жылы ауыл мектебін бітіріп, ауыл мұғалімі болады, осы уақытта алғашқы шығармаларын жаза бастайды. 

1929 жылы І Бүкілодақтық крестьяндық жазушылар съезіне қатысады. 

1947 жылы жарық көрген «Белая береза» әскери романы – Бубеновтың басты шығармаларының бірі. 

1939 жылдан бастап Татар Жазушылар Одағының мүшесі. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 

1948 жылы бірінші дәрежелі Сталин сыйлығын иеленеді.

Шығармалары
-----------

* «Гремящий год»,
* «Бессмертие»,
* «Орлиная береза»,
* «Стремнина»,
* «Зарницы красного лета»,
* «Светлая даль юности».

Дереккөздер
-----------
Гидра тәрізді ішекқуысты теңіз жәндіктерінің бірі- көпаяқты маржан. Ол теңіз суынан әр түрлі көптеген минералды тұздарды жинап, қызыл түске боялған және әктен құралған бұтақты қаңқа түзеді. Жартасты нәрсеге бекінген ондай бұтақты қаңқаның биіктігі 40 сантиметрге дейін жетеді.Қып-қызыл бұтақтардан құстың қауырсыны тәрізді аппақ 8 қармалауыштарды- көпаяқтар болады. Қызыл маржан аналығының денесінде гидрадағы тәрізді бүршік пайда болады, ол аналық денесінен ажырамай, сақталып жаңа көпаяқты өскін түзеді, нәтижесінде әктенген қаңқада бірнеше көпаяқтылар пайда болады, бұлар шоғырлас тіршілік етіп, ішекқуыстары арқылы бірімен бірі жалғасып өседі. Мұндай көпаяқтылар шоғырлас көпаяқтылар деп аталады.Қызыл маржан-шоғырлас көпаяқты жәндік. Қызыл маржанды әйелдердің әшекей бұйымдарын, алқа, моншақ дайындауға пайдаланады.

Тропиктік теңіздерде шоғырлас көпаяқтылардың кейбір түрлері өте көп жиналып ,әктенген бұтақтары су бетіне көтерілген кезде әр түрлі аралдар түзеді. Мұндай су астында пайда болатын маржанды жартас *риф* деп аталады. Маржандардан үш түрлі риф түзіледі, олар: тосқауыл риф, жағалық риф және шеңберлі риф немесе атолл. Көпаяқты маржан шоғыры жағаға қатарласасозылған әктенген қаңқалар түзсе- *тосқауыл риф* деп аталады, ал жағаға ұласып жатса- *жағалық риф* пайда болады. Су астындағы маржан шоғырынан су бетіне шеңберленген бұтақтар өсіп шықса- шеңберлі риф немесе атолл деп аталады. Мұндай аралдардың барлығы кеме үшін өте қауіпті. Рифтер түзген маржан қаңқасынан әк өндіріледі. Риф дегеніміз- маржан қаңқасының су астында мол жинақталып, бұтақтарының су бетінен көрінуі.

Дереккөздер
-----------

* Қ.Қайым,Б.Муханов,Р.Сәтімбекұлы,М.Шаймарданқызы, "Жануартану"(1998), 38 б. ISBN 5-625-03599-7
Хмонг-мьен тілдері (қызыл – хмонг, күлгін түсті – мьен)
**Мяо-яо тілдері** (**хмонг-мьен**) — Оңтүстік Қытайға, солтүстік Вьетнамға, Лаосқа және солтүстік Тайландқа кеңінен тараған ареалды тілдер семьясы. Бұл топқа жататын тілде 9 млн-нан астам адам сөйлейді. Мяо тілдері үш диалектілер тобына жіктеледі: батыс, орталық және солтүстік диалектілер тобы. 18 ғасырдан бастап батыс диалектілер тобын тұтынушылар солтүстік Үндіқытайға қоныс аударады. 1975 жылы аяқталған Үндіқытай соғысының салдарына Мяо тілін тұтынушылардың көпшілігі Лаостан Тайландқа қашып тығылады. Кейінірек олардың кейбіреулері АҚШ-на көшіп келеді. Қазіргі күні АҚШ-да 150 мыңға жуық батыстық Мяо тілінде сөйлейтін адамдар тұрып жатыр. Ал Яо тілі негізгі үш диалектіге бөлінеді, оның ішіндегі ең танымал диалекті тілінде халықтың 85 пайызы сөйлейді. Дегенмен, бұл тілдер сол аймақтағы басқа да тілдерге құрылысы жағынан ұқсас болып келеді. Мысалы, қытай тіліне ұқсас, ал Мяо-яо тілінің өзге тілдер семьясымен генетикалық туыстығы толық дәлелденбеген.