Аудандар мен қалалар бойынша сенбейтіндердің үлесі 2009 ж.
**Қазақстандағы атеизм** — өзін діни емес деп санайтын азаматтар мен бейресми бірлестіктердің жиынтығы. Ел Конституциясына сәйкес, Қазақстан дін мемлекеттен бөлінген зайырлы мемлекет болып табылады.

Атеисттердің саны
-----------------

Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының (ҚСЗИ) «Қазақстандықтарды қабылдаудағы зайырлы және діни құндылықтар» зерттеуінің деректері бойынша 2019 жылы елдегі атеисттердің үлесі 18,7% - ды құрады. 2021 жылғы халық санағы бойынша халықтың тек 2,25% - ы атеист екенін айтты, бұл 2009 жылғы санақпен салыстырғанда аз. Алайда, 2019 жылы жүргізілгентағы бір CRA зерттеуі халықтың 92,8% - ы өзін діндар деп санайтынын көрсетті. 

Қазақстан халқының діни көзқарасы
(бағалау 2020)| Жауап берушілердің дінге көзқарасы | Халқы | Халықтың үлесі % |
| --- | --- | --- |
| Ислам | 12 870 000 | 70.19 |
| Христиандық | 4 130 000 | 26.17 |
| Иудаизм | < 10 000 | 0,03 |
| Буддизм | 60 000 | 0,09 |
| Басқа діндер | 90 000 | 0,19 |
| Дінсіз | 720 000 | 2.81 |
| Жауап бермеді | < 10 000 | 0,51 |
| **Барлығы** | **17 880 000** | **100.00** |

Қазақстандағы этностардың діни байланысы
(2009 жылғы халық санағының алдын ала нәтижелері)| Этникалық топ | Ислам | Христиандық | Иудаизм | Буддизм | Басқа діндер | Дінсіз | Жауап бермеді | Барлығы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Қазақтар | 9928705 | 39172 | 1929 | 749 | 1612 | 98511 | 26085 | **10096763** |
| Орыстар | 54277 | 3476748 | 1452 | 730 | 1011 | 230935 | 28611 | **3793764** |
| Өзбектер | 452668 | 1794 | 34 | 28 | 78 | 1673 | 722 |  **456997** |
| Украиндар | 3134 | 302199 | 108 | 49 | 74 | 24329 | 3138 | **333031** |
| Ұйғырлар | 221007 | 1142 | 34 | 33 | 63 | 1377 | 1057 | **224713** |
| Татарлар | 162496 | 20913 | 47 | 58 | 123 | 16569 | 4023 | **204229** |
| Немістер | 2827 | 145556 | 89 | 66 | 192 | 24905 | 4774 | **178409** |
| Кәрістер | 5256 | 49543 | 211 | 11446 | 138 | 28615 | 5176 | **100385** |
| Түріктер | 96172 | 290 | 7 | 6 | 20 | 321 | 199 | **97015** |
| Әзірбайжандар | 80864 | 2139 | 16 | 16 | 24 | 1586 | 647 | **85292** |
| Белорустар | 526 | 59936 | 25 | 9 | 20 | 5198 | 762 | **66476** |
| Дүнгендер | 51388 | 191 | 4 | 15 | 19 | 179 | 148 | **51944** |
| Күрдтер | 37667 | 203 | 11 | 6 | 9 | 285 | 144 | **38325** |
| Тәжіктер | 35473 | 331 | 2 | 6 | 30 | 307 | 128 | **36277** |
| Поляктар | 235 | 30675 | 14 | 4 | 45 | 2486 | 598 | **34057** |
| Шешендер | 29448 | 940 | 6 | 3 | 16 | 653 | 365 | **31431** |
| Қырғыздар | 22500 | 206 | 6 | 6 | 4 | 352 | 200 | **23274** |
| Басқа ұлттар | 54533 | 82254 | 1286 | 1433 | 210 | 13266 | 4233 | **157215** |
| **Барлығы:** | **11239176** | **4214232** | **5281** | **14663** | **3688** | **451547** | **81010** | **16009597** |

Қазіргі жағдай =
----------------

Данияр Наурыздың пікірінше, атеизм тақырыбына ақпараттық тұрғыдан тыйым салынды.

Сондай-ақ, Риддер журналисті және құқық қорғаушы Александр Харламов дінаралық араздықты қоздырғаны үшін қамауға алынды. Ол христиандық және әртүрлі діни ағымдар туралы жарияланымдарында атеизмді насихаттаумен айналысып, сенушілердің сезімдерін қорлады деп айыпталды.

Парламент Мәжілісінің депутаты Жұматай Әлиев дінтану ғылымымен қатар атеизмді де оқытуды ұсынды.

Қазақстанның саяси партияларының ішінде атеизм мен атеистік насихат ұстанымында Парламентте ұсынылған Қазақстан Коммунистік Халық партиясы тұр. Оның бағдарламасында: «Коммунистер ар-ождан бостандығын, кез-келген дінді ұстану немесе ұстанбау құқығын, шіркеу мен мешітті мемлекеттен, ал мектептерді шіркеу мен мешіттен бөлуді жақтайды. Бұл ретте коммунистер кез келген нысанда сенушілердің сезімдерін қорлауды болдырмай, кең атеистік насихат жүргізеді».

Қазақстанда атеистерді кемсіту белгілері тұрақты емес, бірақ кейде елеулі әрекеттерде көрінеді:

Білім беру бағдарламаларынан эволюция теориясының элементтерін алып тастау әрекеттері (сәтсіз) және кейде атеистік дүниетанымды білдіретін адамдарға цензура мен сот істерінің жүргізілуі.

Сондай-ақ қараңыз
-----------------

* Қазақстандағы дін
* Қазақстандағы діни сенім бостандығы
* Қазақстандағы христиандық
* Қазақстандағы ислам
* Қазақстанның демографиясы

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Мұрағатталған 21 мамырдың 2019 жылы.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑   Мұрағатталған 11 шілденің 2021 жылы.
7. ↑
8. ↑  Kazakhstan, U. S. Mission (2022-06-03).  *U.S. Embassy & Consulate in Kazakhstan*. Retrieved 2022-08-01.
9. ↑
10. ↑   Мұрағатталған 29 сәуірдің 2020 жылы.
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑