recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Матай-Найман болысы** — Семей облысы Қарқаралы сыртқы округіндегі қазақ болысы.

Әкімшілік бөлінуі
-----------------

4 әкімшілік ауылдан тұрады. 3000 қожалық.

Халқы және тұрмысы
------------------

Халқы Табын руының Қарақойлысы, Доңызтау — Аққолтық болысымен қатар түгелге дерлік көшіп жүреді. Егіншілікпен айналысатыны 5 пайызга жетпейді. Бұл болыстың 20-25 пайызы, немесе 200 үй 1920 жылға дейін Қоңыратқа барып қыстап жүрді. Белгілі бір бөлігі Үстірттің Оңтүстігіндегі Қарақолқа жерінде Барсакелмес пен Арал теңізінің аралығында Білеулі-Қосбұлақ жерлерін жайлады. Болыстың басым көпшілік елі жазда Қараой, Көксеңгір, Сам, Матай, Айрық, Ақсеңгір, Теріскен құмы, Оймауыт құмы, Шағырлы құмы, Хантөрткіл, Бөкембай тауларына көшеді. Бұл көшпенділер жазда көбіне жайылыстарын пайдаланып отырады.

Дереккөздер
-----------

* Маңғыстау энциклопедиясы, 4том

1. ↑  Шет өңірінің тарихы, Артықбае Ж.О. Жакин М.С. Қарағанды 1998.
**Халықаралық конференциялар** - мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар өкілдерінің белгілі бір мәселелерді талқылау, бірлескен шешімдерді әзірлеп қабылдау, ақыл-кенестер беру үшін өткізілетін халықаралық жиындары. Халықаралық конференциялар әр түрлі: конференциялар, конгрестер, кеңестер, коллоквиумдар, форумдар, т.б. Олар үкіметаралық және бейүкіметтік, әмбебап (дүниежүз.) және аймақтық конференциялар болып бөлінеді; оларды бір немесе бірнеше мемлекет не халықаралық ұйымдар шақырады. Халықаралық конференцияларды, әдетте қабылдаушы мемлекеттің не шақырушы ұйымының өкілі ашады. Рәсімдеу ережелін, қаржыландыру мәселелерін, жұмыс тілі мен ресми тілдердің қолданылуын, хатшылықтың жұмыс істеу ережелерін, басқа да ұйымдастыру мәселелерін халықаралық конференциялардың өздері шешеді.Халықаралық конференциялар шешімдері конференция айқындаған тәртіп бойынша: қарапайым көпшілік дауыспен немесе басып көпшілік дауыспен, дамуыс бермей-ақ бәтуаласу жолымен қабылданады; БҰҰ-ның қамқорлығымен өткізілетін халықаралық конференциялар әдетте БҰҰ Бас Ассамблеясы рәсімінің ережелерін басшылыққа алады.

Дереккөздер
-----------


 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
**Күнгейсандық** – Қырғыз Алатауындағы Боқтікен тау сілемінің оңтүстік-шығысындағы асу.

Географиялық орны
-----------------

Жамбыл облысы Меркі ауданы Меркі ауылының оңтүстік-шығысында 29 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Ең биік жері 2870 м. Мамыр – қазан айларында салт атты адам өте алады. Беткейлік шайылу әрекеттері дамыған. Асудың батысынан Меркі, шығысынан Аспара өзендерінің салалары таудың биік жоталарынан бастау алады. Беткейлері жатық кең өзен аңғарлары жоғары қарай біртіндеп құламалы тік шатқалдарға ұласады. Солтүстігінде Үшемшек, оңтүстігінде Тұйықтөр, батысында Қызылқия асулары орналасқан.‎

Дереккөздер
-----------

1. ↑  АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
**Күнгей жотасы** – Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік шығыс сілеміндегі жотасы.

Географиялық орны
-----------------

Жетісу облысы Алакөл ауданы жерінде. Батыстан шығысқа, солтүстік-шығысқа қарай 55-60 км-ге созылып жатыр, ені 15-20 км. Ең биік жері 3014 м.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Күнгей жотасы төменінде тас көмірдің саздақты тақтатас, құмтас жыныстарынан түзілген.

Жер бедері
----------

Оңтүстік беткейі тік. Жотаны өзен аңғарлары қатты тілімдеп шатқал жасаған. Көксуат өзінің аңғары оңтүстіктегі Тастау жотасынан бөліп тұрады. Солтүстігінде Жүнжүрек, Арқалық және Жабық таулары орналасқан. Алакөл көліне қарайтын солтүстік беткейлерінен Көкмойын, Жаманты, Қызылтал, Қаратал өзендері бастау алады.

Өсімдігі
--------

Аңғарларында қайың, тал, терек, орта белдеуінде қылқан жапырақты орман, жоғары жағында тау шалғыны, арша өседі. Етегі жазғы жайлау.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Самаладай**. Біздің түсінігімізде — нұр шашқан сәуле сияқты жап-жарық, жарқыраған. 

> 
> «Түнде Қалқаман даласынан самаладай оттар жарқырайды» (Ә. Нүршайықов, Жер.).
> 
> 
> 

Сөздің шыққан төркінін араб тілі деуге тура келеді.
Арабтарда шамес — күн мағынасын береді. Байқауымызша, парсы тіліне арабтардан ауысса керек, бұларда «сәмави» тұлғалы сөз «көкшіл аспан» мағынасында қолданылады. Мұнда алғашқы араб тіліндегі мағынаға өзгеріс кіргені көрініп тұр. Ал арабтың «шамес» сөзі қырғыздардың қолданылуында «шамана» болыгі айтылып, мағынасын — шырак, факел деп өзгерткен.
  

Қазақтар араб сөзін «самала» тұлғасына дейін өзгерте отырып әрі -дай жұрнағын қосып, «самаладай» сөзін тудырған да, мағынасына да өзгеріс кіргізген. Тура
мағынасын айтсақ, «самаладай жарық» тіркесі «күндей
жарық» қалпында ұғынылмақ.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**Халықаралық табиғи апаттар қаупін азайту күні** — қазанның 13 аталады. 

БҰҰ Бас Ассамблеясы, 1989 жылы № 44/236 қарарында «Халықаралық табиғи апаттар қаупін азайту жөніндегі онжылдық» жариялап, қазанның екінші сәрсенбісін Халықаралық табиғи апаттар қаупін азайту күні деп белгіледі және оны 1990-1999 жылдары жыл сайын атап өтуге қаулы етті.

2001 жылы Бас Ассамблея өзінің 56/195 қарарында табиғи апаттардың алдын алуды, оның зардаптарын жеңілдету мен оған дайын болуды қамтамасыз етуді қоса ескергенде, табиғи апаттар қаупін азайту мәдениетін қалыптастыруға жәрдемдесетін құралдардың бірі деп есептей отыра, осы күнді жыл сайын атап өтуге қаулы шығарды.
**Халықаралық шайбалы хоккей федерациясы** (ағылш. *International Ice Hockey Federation, IIHF*, фр. ) шайбалы хоккей мен ин-лайн хоккейге жетекшілік ететін халықаралық ұйым. Штаб-пәтері Швейцариялық Цюрихте орналасқан. Мүше елдер саны - 70.

Президенттері
-------------

Қою қызыл түспен толық құқылы елдер көрсетілген. Қызыл түспен қауымдастырылған мүшелер көрсетілген. Мүше болуды күтіп отырған елдер сары түспен көрсетілген.

| Есімі | Жылдары |
| --- | --- |
|  Франция Луи Магнус | 1908–12 |
|  Бельгия Генри ван ден Булке | 1912–14 |
|  Ұлыбритания Питер Паттон | 1914 |
|  Франция Луи Магнус | 1914 |
|  Бельгия Генри ван ден Булке | 1914–20 |
|  Швейцария Макс Силлиг | 1920–22 |
|  Бельгия Поль Луак | 1922–47 |
|  Швейцария Фриц Краатц | 1947–48 |
|  Ұлыбритания Уильям Джордж Харди | 1948–51 |
|  Швейцария Фриц Краатц | 1951–54 |
|  АҚШ Уолтер Браун | 1954–57 |
|  Ұлыбритания Джон Фрэнсис Ахерн | 1957–60 |
|  Канада Роберт Лебель | 1960–63 |
|  Ұлыбритания Джон Фрэнсис Ахерн | 1963–66 |
|  АҚШ Уильям Тайер Татт | 1966–69 |
|  Ұлыбритания Джон Фрэнсис Ахерн | 1969–75 |
|  Германия Гюнтер Сабетцки | 1975–94 |
|  Швейцария Рене Фазель | 1994–*б.к.* |

Мүше елдер
----------

Федерацияға 51 толық құқылы ел кіреді: Австралия, Австрия, Әзірбайжан, Беларусь, Бельгия, Босния және Герцеговина, Болгария, Канада, Қытай, Тайвань, Хорватия, Чехия, Дания, Эстония, Финляндия, Франция, Германия, Ұлыбритания, Гонконг, Венгрия, Испания, Үндістан, Ирландия, Израиль, Италия, Жапония, Қазақстан, Солтүстік Корея, Оңтүстік Корея, Латвия, Литва, Люксембург, Мексика, Моңғолия, Нидерланд, Жаңа Зеландия, Норвегия, Польша, Румыния, Ресей, Сербия, Словакия, Словения, ОАР, Испания, Швеция, Швейцария, Тайланд, Түркия, Украина және АҚШ. Толық құқылы мүше елдердің ұлттық ұйым бар және олар шайбалы хоккейден халықаралық чемпионаттарға қатыса алады.

Сонымен қатар 16 қауымдастырылған және 3 қосылам мүше елдер бар.

Қауымдастырылған мүшелердің ұлттық ұйымдары құрылмаған немесе олар халықаралық чемпионаттарға әрдайым қатыспайды. Қауымдастырылған мүшелер Андорра, Армения, Бразилия, Грузия, Грекия, Кувейт, Қырғызстан, Лихтенштейн, Макао, Македония, Малайзия, Молдова, Марокко, Португалия, Сингапур және БАӘ.

Қосылма мүше елдер тек қана ин-лайн хоккейден чемпионаттарған қатыса алады. Олар: Аргентина, Чили және Намибия.

Тағы қараңыз
------------

* Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты
**Жаманкөл** – Жетісу Алатауының батысындағы Қойтас жотасының солтүстігіндегі жота.

Географиялық орны
-----------------

Жетісу облысы Ескелді ауданы Текелі қаласының солтүстік-шығысында 25 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биікттігі - 3469 м. Батыстан шығысқа қарай созылып жатыр. Солтүстігінде Мыңшұңқыр, Қаратау таулары бар. Беткейлері биік өзенаралық сай-жыралармен тілімденген.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Палеозойдың герцин тау жасалу кезеңіне сәйкес келеді. Геологиялық құрамы жағынан гнейстерден, кварцтар мен әктастардан тұрады.

Топырағы, өсімдігі
------------------

Етегінде шөлдің сұр топырағы биіктеген сайын таудың қызғылт қоңыр топырағына ауысады, ал 2500 м-ден жоғары таудың орманды қоңыр топырағына алмасады. 2000 м-ден жоғары орман ағаштары қарағай мен самырсын өседі. Етегі мен қойнауы мал қыстатуға қолайлы.‎

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
Жаңа Зеландия жеріндегі микротолқындық телекоммуникация
**Микротолқындар** (microwave) – инфрақызыл сәуле мен радиотолқындар арасында орналасқан электрмагниттік спектрдің бір бөлігі. Микротолқындардың 30 см–ден 1 мм–ге дейінгі толқын ұзындығының диапозоны шамамен 1 (109 Гц) гигогерцтен (1012 Гц) терогерцке дейінгі жиілікке сәйкес келеді. Микротолқындар теледидар мен телефон жүйесі байланысының негізгі таратушысы ретінде, сондай-ақ жер серігімен жер стансалары арасындағы мәліметтермен алмасу үшін қолданылады. Қысқа импульсты микротолқынды радар сәулелері кеме және ұшақтарды табуға, жаңашыл құрылғыларды сүйемелдеуге, сонымен қатар қозғалыстағы нысанның жылдамдығын анықтау үшін қолданылады. Тағам өнімдерінде микротолқындар cу мен майға сіңіп кетеді (микротолқында пешке жылыту осыған негізделген). Әйнек пен керамика іспеттес материалдар микротолқындарды өзіне сіңірмейді, ал металдар сәулені шағылыстырады.
**Жаманат** — өлім-жітім болғанда , кенеттен жау тигенде немесе кездейсоқ жағдайға ұшырағанда айтылатын суық хабар. Дәстүрлі қазақ қоғамында ел тыныштығын ойлаушы әрбір адам: "Құдайым жаманатынан сақтасын!" деп тілеп, ауылға, үйге қарай дүсірлете шауып келген адамға: "Жаманат хабар жоқ па?!" деп шошына қарайтын болған. Жасы келген қариялардың өз ұрпақтарына, сүйікті балаларына өмір тілеп: "жаманатын естіртпей, осылардың алдында алсын" дейтін ізгі тілегі де осыдан қалған. Кейде "жаманат келтірді", "жаманатқа қалдырды" деген мағынада да айтылады. Бұл жолдас-жорасын, ағайын-туғанын, т.б. ыңғайсыз жағдайға душар етті, жаман ат пен атаққа іліктірді деген мағынаны білдіреді.
**Боралдай** – Қаратау жотасының оңтүстік-шығысындағы тау сілемі.

Географиялық орны
-----------------

Жамбыл, Түкістан облыстарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1813 м (Бөкейтау). Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 70 км-ге созылған, ендірек жері батысында 25-30 км, оңтүстік-шығысында 5-7 км.

Жер бедері
----------

Таудың бедері тегістеу келген. Талас пен Арыс өзендерінің суайрығындағы беткейлері тіктеу, жарқабақты. Боралдайдың баурайынан Боралдай, Қиыршықты өзендері бастау алады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Тау карбонның әктасты, гранитоидті және интрузивті жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Етегі сұр және қоңыр топырақты, эфемерлі-бұталы биік шөптер басым. Беткейлері мен шатқалдарында Түркістан аршасы, Согдиана шетені, алша, пісте, сонымен қатар жеміс ағаштары шоғырлана өседі. Боралдайда Ақсу-Жабағылы қорығының Қарабастау палеонтологиялық учаскесі орналасқан.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**«Джузеппе Меацца» стадионы** (итал. *Stadio Giuseppe Meazza*) — Милан қаласындағы футбол стадионы, "Сан-Сиро" деген атпен де танымал. "Милан" және "Интер" клубтарына ортақ арена, екі клуб та өз алаңындағы ойындарын осы стадионда өткізеді.

Тарихы
------

1920 жылдары "Миланның" президенті Пьерро Пирелли бос жатқан аймақты сатып алады да, жаңа стадионның құрылысын бастайды. Стадион 1926 жылы толығымен аяқталады. Стадион "Сан-Сиро" деп аталады. Кейін жергілікті әкімшілік стадионды "Миланнан" сатып алады да, ақырындап үлкейте бастайды. Ә дегенде 35 мың адам жайғаса алатын стадион 1940 жылдары 65 000 адам сыятындай алып аренаға айналады. 

1940 жылдардың соңына қарай миландық тағы бір клуб — "Интердің" стадионы — "Арена" үлкен клубтар үшін аздық қылады да, бір қаладағы екі команда үйдегі матчтарын "Сан-Сирода" өткізе берсін деген ұсыныстар екі тараптан да қолдау табады. Бірақ ол үшін "Сан-Сироны" бұдан да үлкейту керек деген де идея ортаға тасталады. Ол идея жүзеге асып, 1955 жылы реконструкция жасалады да, енді стадионға 82 000 адам жайғаса алатын болды. 

1979 жылы стадионға атақты италиялық футболшы Джузеппе Меаццаның есімі беріледі. 

Стадионға соңғы рет алдағы әлем чемпионатына дайындық ретінде 1989 жылы реконструкция жасалады.

Стадионда өткізілген ірі турнирлер
----------------------------------

Стадионда 1934, 1990 жылғы әлем чемпионаттарының бірнеше матчтары, УЕФА Чемпиондар Лигасының төрт бірдей (1965, 1970, 2001, 2016) финалдық кездесу ойнатылған. Сондай-ақ, 1980 жылғы Еуропа чемпионатының үш кездесуі ойнатылды.

Panorama of the stadium.
**Мензбир суыры**, **көк суыр** (лат. *Суыр menzbieri*) – сүтқоректілер класы кемірушілер отрядының тиіндер тұқымдасына жататын ең кішкентай суыр. 

  

Қазақстанда Сайрам, Сарыайғыр, Бадам және Өгем өзендерінің таулы аңғарларында теңіз деңгейінен 2000–3400 метр альпі және субальпі шалғындарын мекендейді. Дене тұрқы 41–50 см, салмағы 2,6–4,6 кг. Арқа жотасы сарғыш қоңыр, бауыры ақшыл-сарғылт. Тұрақты індерінде 7–8 айға созылатын қысқы ұйқыдан наурыз – сәуір айларында оянады. Жыныстық жағынан үш жылда жетіледі. Жылына 1 рет көбейіп, 2 – 7-ден ұрпақ береді. Көктемде өсімдік тамырын, жуашығын, ал жазда өсімдіктердің бұтағымен, жапырағымен, гүлімен қоректенеді. Сондай-ақ жауын құрты, қоңыз, моллюскілермен де қоректенеді. Негізгі жаулары – түлкі, қасқыр, бүркіт және аю.

Мензбир Суырының саны жылдан жылға азаюда. 1940 жылы Қазақстанда 40–50 мыңдай Мензбир суыры болса, қазіргі саны 20–25 мыңнан аспайды. Мензбир Суыры – терісі бағалы аң, майының шипалық қасиеті бар. Аулауға тыйым салынған, Халықараралық табиғат қорғау Одағының және Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Tsytsulina, K. (2008). *Суыр menzbieri*. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 6 қаңтар 2009.
2. ↑  Қазақ энциклопедиясы
3. ↑  Красная книга Казахстана|Красная книга Казахстана, 3 изд. А. 1996
**Жаманжал** – Балқаш өңірінде, Қаратал өзенінің төменгі сағасындағы құмды алқап.

Географиялық орны
-----------------

Алматы облысы Балқаш ауданы жерінде.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 385 м. Батыстан шығысқа қарай 55 – 60 км-ге созылған, ені 30 – 35 км. Бедері қырқалы-жалды келген. Төрттік кезеңнің аллювийлі шөгінділерінен түзілген.
Ауданы 2000 км2. Құмтөбе жіктердің биіктігі 1012 м.

Өсімдігі
--------

Жаманжал даласында шөлге төзімді шеңгел, жыңғыл, жүзгін, теріскен, жусан, батыс бөлігінде сексеуіл өседі. Жер асты суы кермек татиды және жер бетіне таяу жатады (2-3 м тереңдікте). Жаманжал даласы қысқы, көктемгі мал жайылымы ретінде пайдаланылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы
2. ↑  Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
**Нұрғабыл Солтаншәріпұлы** (1954 жылы туған, ҚХР, ШҰАР, Санжы облысы, Фукаң ауданы). 1978-1982 жылдары Шыңжаң университеті филология факультетінде оқыған. 1982—1985 жылдары үкіметте аудармашы болған. 1985 жылдан қазірге дейін ШҰАР-дың тіл-жазу комитетінде ғылыми зерттеулермен шұғылдануда. 

Солтаншәріпұлы — қазақ тілін зерттеу салаларында тың пікірлер айтып жүрген ғалым. Ол қазақ тілінің сөз табын зерттеп бұрынғы 9 түрлі сөз табына "мөлшерлік" атты сөз табын қосуды ұсынды. Сонымен бірге Шыңжаңдағы қазақтардың жергілікті ай есебін тұңғыш рет жүйелі зерттеді. 80-нен аса ғылыми мақала авторы. "Тіл ғылымына шолу", "Емле туралы білім", "Қазақ тілі айтылымының негізгі ережелері", "Қазіргі қазақ тілі" кітаптарының авторларының бірі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
Джули «Тони» Китэйн (ағыл. Julie Tawny Kitaen, туған. 6 тамыз 1961) — американдық актриса.

Өмірбаяны
---------

Джули Китэйн 1961 жылы 6 тамыз күні Оңтүстіік Калифорнияда дүниеге келген. 1980 жылдары бірінші атағын "Whitesnake" ауыр метал тобының бірнеше клипінде түскенде иеленген. Клиптар: "Here I Go Again" және "Is this love".

Мансап
------

Китэйнда 1992-1994 «Удивительные странствия Геракла» , «Самые забавные люди Америки» сериалдарында тұрақты рөлдерге ие болған. 1984 "Гвендолин" фильмінде басты рөлді ойнаған. "Мальчишник" фильмінде басты рөлдерін бірін ойнаған (басты кейіпкер Том Хэнкстің әйелін).2006 жылы нашақор заттарды ұстағандықтан түрмеге тұтқындатылған, бірақ кейін қалпына келу курсынан өткен.

Жеке өмірі
----------

Китейн Whitesnake тобының әншісі Дэвид Ковердейлмен 1989-1991 жылдар аралығында некеде тұрған. с 1989 по 1991. У нее были постоянные роли в таких телесериалах, как «Удивительные странствия Геракла» и «Самые забавные люди Америки» с 1992 по 1994. Была арестована за хранение наркотиков в 2006, после чего прошла курс реабилитации.

Дереккөздер
-----------

Джули «Тони» Китэйн
**Қорқытушы** (ағылш. *Scarecrow*), шын есімі **Доктор Джонатан Крейн** (ағылш. *Dr. Jonathan Crane*) — комикс кейіпкері, DC Comics ғаламының суперзұлымы, әрі Бэтменнің жауы. Боб Кейн және Билл Фингер ойлап тапқан. World's Finest Comics #3 (1941) комиксінде дебют жасады. Джонатан Крейн — психиатр, қарсыластарын қорқытып, үркіту үшін әртүрлі есірткі түрлерімен психологиялық қысымды қолданады.

Комикстердегі тарихы
--------------------

Америкалық комикстердің Алтын ғасырында Қорқытушы комикстерде тек екі рет қана көрінді. Кейіпкерді комикстердің Күміс ғасырында жазушы Гарднер Фокс пен суретші Шелдон Молдофф Batman #189 (1967 ақпан) комиксінің беттеріне шығарып екінші өмір сыйлады. Сол уақыттан бері ол Бэтменнің ең басты қарсыластарының бір саналады.

Өмірбаян
--------

Джонатан Крейн жастайынан арық денесінің кесірінен қатарластарынан көп қорлық көріп, тұйық ашушаң бала болып өсті. Бұған қарамастан Крейн химия және психология саласында аса білімділік көрсетіп, қорқыныш психологиясына қызығушылық танытқан. Кейіннен Готэм университетінің психология факультетіне оқуға түседі. Көп ұзамай Крейн оқуда озат болып Аркхэм клиникасының профессоры атанады. Алайда әріптестері Крейннің адамдарға жасаған тәжірибелері жайында біліп қойып, нәтижесінде 
ол Аркхамнан қуылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Mike’s Amazing World of DC Comics Scarecrow ofEarth-2. Retrieved July 31, 2008. Мұрағатталған 24 шілденің 2012 жылы.
2. ↑  Mike’s Amazing World of DC Comics "Fright of the Scarecrow, "*Batman* #189 (Feb 1967). Retrieved July 31, 2008. Мұрағатталған 29 шілденің 2012 жылы.
**Әзіз Шейх хан (**араб.: ﻋﻪﺯﻳﺯ ﺷﻪﯿﺌﺡ‎) — 1365 жылдан 1367 жылға дейін билік еткен Алтын Орда ханы. Әзіз Шейхтың есімі арабша «Әзіз» - «бағалы, қымбатты» және «шейх» - құрметті деген мағынаны береді. Әзіз Шейхтың шығу тегі жайлы көзқарастар әртүрлі. Әрине оның Шыңғыс тұқымынан екенінде күмән жоқ. Р. Ю. Почекаев оны шибандық санап, шығу тегін былай таратады: Шибан — Сайлықан — Құтлұқ-Темір— Буралтай — Барық — Түн Қожа — Әзіз Шейх. Ол Әзіз Шейхты өзге шибандық — Мұрадтың мұрагері дейді. А. П. Григорьев дәлме-дәл тұжырымдама жасауға қашқалақтайды. Алайда оның Өзбек ханның әулетіне қатысы жайлы жорамал жасайды. Якубовский «Ескендір анонимінің» сөздерін мысалға келтіреді. Бұл еңбекте Әзіз Шейх Темір Қожаның ұлы, әрі Орда Шейхтың немересі деп жазылған.
Әзіз Шейх Ордадағы аласапыран кезінде билік жүргізді. Сарайдағы аласапыранға Абдулла ханды қолдайтын Мамайдың қатысы бар (Мамай Шыңғыстық болмағандықтан хан тағына отыра алмады). Мамай орданың батыс аймағында мықты тірекке ие болды.

Тағы қараңыз
------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуАлтын Орда хандары |
| --- |
|  |
| 
Бату хан • Сартақ хан • Ұлақшы хан • Берке хан • Меңгу Темір хан • Туда Меңгу хан • Төле Бұқа хан • Тоқта хан • Өзбек хан • Тыныбек хан • Жәнібек хан • Бердібек хан • Құлпа хан • Наурыз хан • Құзыр хан • Темір Қожа хан • Ордамәлік хан • Келдібек хан • Мұрад хан • Мір Болат хан • Әзіз Шейх хан • Абдулла хан • Мұхаммед Бұлақ хан • Ұрыс хан • Шеркес хан • Қағанбек хан • Арабшах хан • Тоқтамыс хан • Құйыршық хан • Темірқұтылық хан • Шәдібек хан • Болат хан • Темір хан • Жәлеләддин хан • Керімберді хан • Кепек хан • Шөкре хан • Жаппарберді хан • Дервиш хан • Қадырберді хан • Қажы Мұхаммед хан • Ұлық Мұхаммед хан • Барақ хан • |

 |
Қос азаматтық рұқсат берілетін елдер (жасыл түс) және рұқсат етілмейтін елдер (қызыл түс)
**Қос азаматтық** — **бипатрид** (лат. *bis-* екі рет және гр. *-πατρίς*, ілік септік *πατρίδος* — отан, туған жер) — халықаралық құқықта, бір уақытта екі немесе одан көп азаматтығы бар физикалық тұлға, мемлекеттердің әрқайсысы өз азаматтық міндеттерін орындауды тұлғадан талап етуі мүмкін.
Белгілі бір жағдайларда Қазақстан азаматы басқа бір мемлекеттің азаматтығын қатар алуы мүмкін. Адамның мұндай жағдайы қос азаматтық деп аталады.

Күрделі мәселе
--------------

Қос азаматтығы бар адамдар Парламент немесе жергілікті Билік органдарының депутаттарын сайлауға немесе өздері сайлануға қатысқан жағдайда екі ұшты ахуалға түскен болар еді. Өйткені олардың әрқайсысы дербес саясат жүргізетін екі мемлекеттің азаматы. Ал ол мемлекеттердің мүдделері қайшы келіп қалу мүмкін. Сонда осы екі мемлекеттің екеуінің де азаматы болып саналатын азаматтың алдында екі елдің бірін ғана қалау мәселесі туындайды. Тағы бір мәселе әскери қызмет атқаруға қатыстылықтан туындайды.Бипатрид өз Отанын қорғауға міндетті. Ал оның отаны – екеу. Егер өзі азаматы болған екі ел бір-бірімен жауласар шақ туса, сонда ол осы екі елдің біреуінің ғана жағына шығуы керек. Мұндай ахуал қос азаматтығы бар адамның алдына елеулі мәселелер тартуы мүмкін.
**Джузеппе Доменико Скарлатти** (итал. Giuseppe Domenico Scarlatti; 1685 жылдың 26 қазанында Неапольде туылып — 1757 жылдың 23 шілдесінде Мадридте қайтыс болған) — италияндық композитор және клавесинист; өмірінің көп уақытын Испания және Португалияда өткізді. Ол барокко кезеңінде өмір сүрсе де, оның шығармашылық стилі классицизм кезеңінің музыкасына айтарлықтай әсер етті.

Өмірбаяны
=========

Доменико Скарлатти Неапольде 1685 жылы дүниеге келді. Сол жылы барокконың екі бірдей шебері туған — Иоганн Себастьян Бах және Георг Фридрих Гендель. Доменико он баланың ішінде алтыншысы, музыкант Пьетро Филиппо Скарлаттидің кіші бауыры болды. Домениконың алғашқы оқытушысы оның әкесі, сол кездегі танымал композитор — Алессандро Скарлатти болуы әбден мүмкін. Келесі композиторлар да Домениконың музыкалық шеберлігіне әсер етуі мүмкін: Гаэтано Греко, Франческо Гаспарини және Бернардо Пасквини.
Ол 1701 жылы Неапольдің вице-королінің композиторы және органисті атанды. 1704 жылы ол Неапольде орындау үшін Карло Франческо Полларолоның Irene операсын қайта жасап шығарады. Осыдан кейін әкесі оны Венецияға жібереді. Оның келесі 4 жылы туралы ақпарат жоқ. 1709 жылы ол Римге оралып, айдаудағы польшалық королева Мария Казимирге қызмет етеді. Ол жерде ол Томас Розенгрейв сынды ағылшын органистін кездестіреді. Томас Доменик Скарлаттидің Лондондағы сонатқа таң қаларлықпен қабылдануының себебі болады. Керемет клавесинист, ол Римдегі Оттобони кардиналының сарайындағы сайысқа қатысты. Осыдан соң осы музыкалық аспапда Гендельден артық ойнаушы деген атаққа ие болады. Өмірінің соңын Скарлатти Гендельдің шеберлігіне сүйсінумен өткізді.

Әуен
====

Скарлаттидің шығармаларының жартысы ғана ол тірі болған кездері жарияланды. 1738 жылы Скарлатти өзінің 30 ең танымал Essercizi («Жаттығулар») шығармаларын басып шығарды деп саналады. Еуропаның барлығында таң қалушылықпен қабылданып, Чарльз Барни есімді 18 ғасырдың әйгілі музыкалық сыншысымен мойындалды. 
Скарлатти тірі болған кезде шықпаған көптеген сонаталары соңғы екі жарым ғасырда сирек басылатын болды. Соған қарамастан оның әуендері әйгілі музыканттар Фредерик Шопен, Бела Барток, Генрих Шенкер және Владимир Горови оның шығармашылығына сүйсініп қарады. Скарлаттидің сонатасы фортепианолық орыс мектебінің дамуына әсер етті.

Қызықты фактілер
================

• Доменико Скарлатти, Антонио Вивальди және Георг Фридрих Генделмен бірге, Алехо Карпентьердің «Барокко концерті» атты повесінің қатынасушы кісілері болып табылады.

• Доменико Скарлатти Жозе Сарамагоның «Воспоминание о монастыре» романында эпизодтық персонаж ретінде бар.

• Меркурийдегі кратер Скарлаттидің құрметіне аталды.

• Суретші Веласко салған Скарлаттидің портреті композитордың жалғыз суреті саналады.

Дереккөздер
===========

• Kirkpatrick R. Domenico Scarlatti. Princeton University Press. 1953.

• Скарлатти Д. Шестьдесят сонат для фортепиано. Под ред. А. Б. Гольденвейзера. М. 1934—1935.

• Скарлатти Д. Сонаты для фортепиано / Под ред. А. А. Николаева и И. А. Окраинец. М. 1973—1974.
**Джулио Де Флориан** (итал. *Джулио Де Флориан*; 13 қаңтар 1936 ж. Зиано ди Фиемме - 17 ақпан 2010 ж. Зиано ди Фиэмме) — итальяндық шаңғышы, Әлем чемпионатының екі дүркін жүлдегері.

1960 жылы Сква алқабындағы Олимпиадада ол 15 км жүгірісте 14-ші, 30 км-дегі жарыста 11-ші және эстафетада 5-ші орынға ие болды.

1964 жылы Инсбрук Олимпиадасында ол келесі нәтижелерді көрсетті, 15 км - 18 орын, эстафета - 5 орын.

Гренобльдегі 1968 жылғы Олимпиадада ол 15 шақырымдық жарыста 15-орын, 30 шақырымдық жарыста 5-орын және эстафетада 6-орын алды.

Әлем чемпионаттарында ол екі қола, 1962 жылы 30 шақырымдық жарыста Закопанедегі әлем чемпионатында және 1966 жылы Ослода өткен эстафетада әлем чемпионатында жеңіске жетті.

Сілтемелер
----------

* Мұрағатталған 18 сәуірдің 2020 жылы.
**«Джульетта»** (ис. *Julieta*) — режиссер Педро Альмодовараның, канадтық жазушы Элис Манроның "Runaway" жиынтығынан алынған үш әңгімесі желісімен түсірілген 2016 жылғы испандық фильм. Прокатқа фильм Испанияда 8 сәуір 2016 жылы шықты.
Сол жылдың мамыр айында Канн кинофестивалі шеңберінде көрсетілді.

Суреттеме
---------

Джульеттаның қызы белгісіз себептермен жоғалып кетеді. Оны іздеп жүріп Мадридке оралады. Бұл жер түрлі оқиғаларға толы жастық шағын есіне түсіреді. Сонымен қатар қызымен қарым-қатынасын алшақтатқан жағдай да осы жерде болған еді.

Рөлдерде
--------

* Эмма Суарес — Джульетта
* Адриана Угарте — жас Джульетта
* Мишель Хеннер — Беатрис
* Инма Куэста — Ава
* Росси де Пальма — Мариан
* Дарио Грандинетти — Лоренсо
* Натали Поса
* Даниэль Грао
* Пилар Кастро
* Суси Санчес

Шығуы
-----

Алғашында фильмге «Үнсіздік» (ис. *Silencio*) атауы берілмекші болды, сосын Альмадовар фильм атауын өзгертуді шешті, 2016 жылы шыққан Мартин Скорсезе «Үнсіздік» фильмімен шатастырып алмаулары үшін. 
Түсірілімдер 2015 жылдың мамыр мен тамыз айлары Испанияның бірнеше аудандарында (Мадридте, Уэльва провинциясында,Андалусияда және Галисияда) түсірілді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Julieta
2. ↑  Watch: Pedro Almodovar Returns in Emotional 'Julieta' International Trailer.
3. ↑  Kinostan.kz "Джульетта"  Мұрағатталған 17 қыркүйектің 2016 жылы.
4. ↑  Pedro Almodovar Changes Title of Upcoming Film to Avoid Confusion With Scorsese.
**Инженерлік**-ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды
өндірістік деңгейге дейін жеткізетін,
өндірістік, коммерциялық және ғылыми-техникалық сипаттағы кешенді қызметтер көрсету бойынша қызмет
түрі; нысанды пайдалануға қосу мен
тапсырысшыға «кілтін» табыстау, нысанды тапсырғаннан кейін бақылау және кеңестер беру және т.б. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу,
техникалық тапсырмаларды жобалау жөніндегі
үсыныстарды және өнеркәсіптік, басқа да нысандар
құрылысының техникалық-экономикалық негіздемелерін жасау, техникалық құжаттарды әзірлеу,
техника және технология нысандарын жобалау және конструкторлық талдау, монтаждау, іске қосу-реттеу жұмыстары кезінде кеңес беру және авторлық бақылау орнату, экономикалық, қаржы және басқа сипаттағы ақыл-кеңес беру.

Методологиясы
-------------

Турбина дизайны .
Инженерлер бүгінде физика және математика ғылымдарын есеп шешу мәселелеріне және даму үдерісін ары қарай жалғастыру үшін қолданады. Бүгінгі күні инженерлер өз атқаратын жұмыс бабына сәйкес білімдерін арттыру талабы тұр, сондықтан мамандығына сай жаңа ақпарат-материалдарын меңгеру олардың өмірінің соңына дейін жалғаса беретін үрдіске айналды.

### Мәселе шешу (Problem solving)

Инженерлер бүгінде математика, логика, экономика. эмпирикалық білім, және өзге де білім салаларын мәселе шешу жолында қолдануда. Мәселе доменін анықтауда сәйкесінше жанасымды компьютерлік модельдер есепті анализдеуге және потенциялды есеп шешімдерін тестілеуге мүмкіндік береді.

  

### Компьютерді қолдану

Спейс шаттлдің жерге қайта қонуындағы аса жоғары жылдамдықтағы ауа қозғалысын көрсететін компьютерлік стимуляция. Бұл есептің шешімін табу (Finite element method of the combined effects of the Navier stokes equation and Heat equation) модельдерін білуді талап етеді.
Заман талабына сай ғылыми және технологиялық күш салулар, компьютерлер және бағдарламалық жасақтамалар бүгінгі күні маңызды рөл атқаруда. Әдеттегі бизнес қолданбалы бағдарламалық жасақтама және компьютер көмегімен жұмыс істейтін технологиялар инженерліктің дамуына үлкен септігін тигізуде. (Computer-aided technologies). Компьютерлер фундаменталды физикалық процесстердің модельдерін жасауға септігін тигізеді, бұл өз кезегінде нумералды методтарды қолданып есеп шығаруды оңайлатады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6
2. ↑  Банк терминдері мен ұғымдарының қазақша-орысша сөздігі. / Ғ. Сейіткасымов, Б. Бейсенғалиев, Ж. Бекболатұлы — Алматы: Экономика, 2006. ISBN 9965-783-20-9
**Ол әдемі болған** (кәр. 그녀는 예뻤다, Geunyeoneun Yeppeoddа) — 2015 жылдың оңтүстік кореялық телесериялы. Басты рөлдерде Хван Чжон Ым, Пак Со Чжун, Го Чжун Хи, Чхве Ши Вон ойнады. Сериял эфирде 2015 жылы 16 қыркүйектен 11 қарашаға дейін MBC каналында көрсетілді.

Сюжет
-----

Сюжет шынайы оқиғаларға негізделген, өткен екі таныс туралы, олар жағдайлардың үйлесімінен кейін қайтадан кездеседі. Ким Хе Джин "Ча" деген атпен танымал бай отбасынан шыққан әдемі қыз болатын. Отбасының баспа компаниясы банкротқа ұшырағаннан кейін, ол қиындықтарға тап болып, өз сұлулығын жоғалтты. Джи Сон Джун тартымсыз бала болғанымен, әдемі және сәтті редактор болып өсті. Екеуі қайтадан кездесуге шешім қабылдады, бірақ Сон Джун оны тани алмады. Хе Джин Сон Джунмен кездесіп, оның өзіне деген қарым-қатынасын бұзып алмау үшін, өзінің жақын досы Ха Риді кездесуге өзінің орнына баруын сұрайды. Алайда, көп ұзамай жағдай күрделене түседі, өйткені Хе Джин Сон Джунның бас редактордың орынбасары болып жұмыс істейтін "The Most" журналының баспасында жұмыс істеуге тағайындалды. Сон Джун оған ашық түрде жаман қарап, Хе Джиннің өзінің балалық шағының досы екендігін білмей жүреді. Ал Ха Ри Сон Джунмен кездесуді жалғастырады және көп ұзамай Ха Ридің оған деген сезімі пайда болады. Екінші жағынан, Хе Джин жұмыс орнында жақсы дос табады, ал Син Хек оған баяу ғашық болады.

Басты рөлдерде
--------------

Хван Чжон Ым — Ким Хе Джин, "The Most" журналының қызметкері

Пак Со Джун — Джи Сон Джун, "The Most" журналының бас редакторының орынбасары

Го Чжун Хи — Мин Ха Ри, Ким Хе Джинмен бір бөлмеде тұратын кейіпкер

Чхве Ши Вон — Ким Син Хёк, Ким Хе Джиннің әріптесі

Қосалықы рөлдерде
-----------------

Хван Сок Чон — Ким Ра Ра

Син Дон Ми — Чха Чу Ён

Ан Се Ха — Ким Пун Хо

Парк Ю Хван — Ким Джун У

Кан Су Джин — Джу Ах Реум

Син Хе Сун — Хан Соль

Ким Ха Гюн — Бу Чжон Ман

Джо Чанг Гын — Гван Хи

Чжин Хе Вон — Ли Соль Ви

Чха Чон Вон — Чжун Сон Мин

Пэ Мин Чжон — Пак И Гён

Им Чжин Хён — Ли Юнь Ён

Пак Чхун Сон — Ким Чон Соп

Ли Иль Хва — Хань Чон Хе

Ли Бён Чжун — Мин Ён Гиль

Со Чон Ён — На Джи Сон

Юн Ю Сон — Чха Хе Чон

Дереккөздер
-----------

Википедия - свободная энциклопедия
Көшеге көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, әдебиеттанушы Сұлтанбек Қожановтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 25.08.1995 № 184 шешімі) берілген. Қожанов Сұлтанбек (1894-1938) Шымкент облысында (қазіргі Оңтүстік Қазақстан) дүниеге келген. Ол Қазақстан коммунистік партиясының аймақтық комитетінің екінші хатшысы, «Ақ жол» газетінің редакторы қызметтерін атқарған. Көше Бостандық ауданында орналасқан. Көшенін бұрынғы атаулары: Водозаборная; Овчарова көшелері. Көшенін ұзындығы - 920 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
Арық жиегінде ағаштардың, үй айналасына отырғызылған бұталардың көлеңкесінде , құсқұмықпен қатар **шыңқетер (недотрога)** өседі. Бұл гүл бақшалардың әсемділік үшін өсірілетін бальзамин дейтін өсімдікке туыстас. Шыңқетердің құсқұмыққа қарағанда сабағы биік, сабағында су өте көп болғандықтан мөлдір сияқтанып көрінеді. Шыңқетердің бұршақ қынға ұқсас жемісі піскен кезде, бір нәрсе тиер-тиместен ақ қақ айырылып кетеді де, оның жақтаулары тез сыртына қарай ширатылып, ішіндегі ірі тұқымдары жан-жаққа шашылып түседі.

Дереккөздер
-----------

**"Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлары"**.Б. Муханов, Т.Мұсақұлов, Н. Суворов. Қазақтың Мемлекеттік оқу-педагогикалық баспасы, Алматы. 1963
**Еркін мағына** — атауыш (тура) мағынадағы сөздердің басқа сөздермен тіркесімділігі кең болған жағдайда туатын мағынасы. Сөз тек атауыш (тура) мағынада қолданыла бермейді. Егер олай болса, сөз өзінің бастапқы атауыш мағынаны білдірумен ғана шектелер еді. Шын мәнінде, атаушы (тура) мағынадағы сөздер шындық өмірдегі заттар мен құбылыстарды білдіретін басқа көптеген сөздермен еркін қарым-қатынасқа түсіп, олармен тіркесіп отырады. Атауыш мағынадағы сөздердің мұндай қарым-қатынасы белгілі бір сөздермен ғана шектелмейді, әр түрлі сипаттағы сөздердің мол тобын қамтып, олармен тіркесімділігін арттырып отырады. Осылайша сөздің атауыш мағынасының еркіндік (еркін мағына екендігі) сипаты ашылып, қаншама еркін мағыналы тіркестер жасалады. Бұл тұрғыда еркін мағына байлаулы мағынаға қарама-қарсы қойылып қаралады. Мысалы, жас сын есімі жас адам, жас мал, жас ағаш, жас бала, жас иіс, жас ет т. б. үлкен сөзі үлкен үй, үлкен адам, үлкен бала, үлкен кітап, үлкен сөз, үлкен қылмыс, үлкен күнә т. б. тіркестерде еркін мағынада қолданылып тұр. Бірақ сөздердің тура мағынада басқа сөздермен қарым-қатынасқа түсу мүмкіндігі мол болғанымен, сөз кез келген сөзбен байланысқа түсе бермейді. Мысалы, жас сөзі жоғарыдағыдай сөздермен тіркесіп айтылғанымен, бас, көз, қарындаш, үстел, хабар, газет т. б. сөздермен тіркесе алмайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Леон** (ис. *León*) — Испаниядағы қала, аттас провинцияның әкімшілік орталығы. Халық саны 2013 жылғы санақ бойынша 130 601 адамды құрады. «Киелі Яков жолы» бағдарына кіреді.

Тарихы
------

Б.з.б 29 жылы римдік VI Жеңістік легион (Legio VI Victrix) әскерлері лагері ретінде құрылған. Б.з 74 жылы VII Қос легионның лагерімен сыйыстырылған. Леонның қазіргі атауы — Legio («легион») латын тілінен туынды. Қала Империяның соңғы кезеңінде осы легиондардың штаб-пәтері болған, сондай-ақ жақын маңда өндірілетін алтынмен саудалау орталығы болып та қызмет атқарған. 540 жылы қала вестготтардың королі Леовигильдпен басып алынды, ал 717 жылы — маврлармен жаулап алынды. Дегенмен ол Реконкистаның барысында қайта алынған қалалардың бірі және 742 жылы Астурия патшалығының бөлігіне айналды. Ақырында аттас корольдіктің астанасына айналды.

* 988 жылы [ Самора] мұсылмандармен ойпандалған. Қиян-кескі шабуылдан кейін мұсылмандар Леонға баса-көктеп кірген. Граф Гонсало Гонсалестің басшылығында христиандар, көрсеткен ерліктеріне қарамастан барлығы талқандалды.

Собор

Көрікті орындары
----------------

* Бернесги өзенінің жағалауында, Сан-Маркос көпірінің түбінде орналасқан Сан-Маркос алаңы
* Санто-Доминго шіркеуі
* Сида гүл бағы
* Романдық Сан-Исидро базиликасы
* Леон соборы
* Епископий сарайы

1979 жылы Леон университеті құрылған. 2005 жылғы мәліметтер бойынша 13 мың студент саналады.

Сілтемелер
----------

* Мэрия
* Вебкамера
* Тағы бір қалалық сайты Мұрағатталған 17 мамырдың 2012 жылы.
* Қазіргі заманғы өнер мұражайы Мұрағатталған 26 қазанның 2018 жылы.
* Туристік жол көрсеткіш
A. *Эйлер Леонард*.
**Леонард Эйлер**, нем. *Leonhard Euler* (4.(15). 4.1707, Базель, Швейцария – 7(18).9.1783, Санкт-Петербург, Ресей) – швейцариялық математик, механик және физик. Базель университетін бітірген. 1727 жылдан Санкт-Петербург академиясында қызмет істеді. Ол – Санкт-Петербург және Берлин академияларынан басқа Париж академиясының, Лондон корольдық қоғамының,Санкт-Петербург академиясының , т.б. көптеген ірі ғылыми қоғамдардың мүшесі болды. Эйлердің негізгі еңбектері сол кездегі математика мен механиканың барлық саласына, серпімділік теориясына, математикалық физикаға, оптикаға, музыка теориясына, машиналар теориясына, баллистикаға, теңіз ғылымына, т.б. арналған. Оның ғылыми еңбектерінің жинағы ауқымды 60-80 том көлемінде деп болжанады.Эйлер "Аналитикалық түрде баяндалған механика не қозғалыс туралы ғылым" (2 томдық, 1736), "Анализге кіріспе" (2 томдық, 1748), "Дифференциалдық есептеу" (1755), "Универсал арифметика" (2 томдық, 1768 – 1769) және 6 тілде 30 шақты рет басылып шыққан "Интегралдық есептеу" (3 томдық, 1768 – 1770; 4 томдық, 1794), т.б. осы сияқты бірқатар классикалық монографияларында өзінің және басқа ғалымдардың зерттеулерінің нәтижелерін жүйеге келтірді. Ол "Механика" атты монографиясында жаңа математикалық анализдің көмегі арқылы нүкте динамикасын тұңғыш рет кең көлемде баяндады, ал "Қатты денелер қозғалысы теориясында" қатты дененің кинематикасы мен динамикасының теориясын жетілдірді және қатты дененің қозғалмайтын нүкте маңынан айналу теңдеуін (гироскоптар теориясының бастамасы болған) тапты. Аспан механикасы бойынша да үлкен жаңалықтар ашты. 1757 – 1771 жылдары жарық көрген мемуарлары тұтас орта механикасы жөнінен жүргізілген зерттеулерге қосылған елеулі үлесі болды. Эйлер вариациялық есептеу мен дифференциалдық теңдеулер теориясының негізін жасады, дифференциалдық және интегралдық есептеулерді жалпылап, одан әрі дамытты. Ол – 886 мақала мен мемуардың авторы.

Дереккөздер
-----------


1. ↑  Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2
2. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
Самар аралындағы Панапукан
**Самар** (вар. *Samar*, 12°03′ с. е. 125°07′ ш. б.﻿ / ﻿12.050° с. е. 125.117° ш. б.﻿ / 12.050; 125.117 (G) (O) (Я)) — Филиппин архипелагының орталығында орналасқан аралдардың бірі.

Жері - 12849,4 кm².  

Көп бөлігінің орташа биіктігі таулар мен қыраттар (биікт. 850 м) алып жатыр.  

Жағалауы жазық, қатты тілімделген, шығанақтар мен қойнаулары көп.  

Климаты тропиктік, жылдық жауын-шашын мөлшері 2500-3500 мм.  

Мәңгі жасыл тропиктік орман өседі. Кокос пальмасы, абака, ананас т.б. өседі.  

Кемірушілердің Филиппин архипелагына ғана тән бірнеше түрлері мекендеген.

Тарихы
------

Европалықтар үшін аралды испан теңізшісі Руи Лопес де Виллалобос (Ruy López de Villalobos) 1543 жылы ашты.

Халқы=
------

Ең ірі қаласы - Калбайог (вар. Calbayog). Аралда үш аймақтан құралады - Самар (733 377 тұр.), Солтүстік Самар (589 013 тұр.) және Шығыс Самар (428 877 тұр.). 2010 ж. мәліметі бойынша осы үш аймақтың тұрғындарының жалпы саны - 1 751 267 адам[2], көбісі — висайя.

Экономика
---------

Тамақ өнеркәсібі, кен қазушы өнеркәсіп, ағаш өнеркәсібі орындары жұмыс істейді.

Халық жер шаруашылығымен (күріш, маис, банан, цитрус, манго, кофе, какао, абака, қантты құрақ өсіру), мал шаруашылығымен (енеке, бұқа, ешкі, шошқа, тауық, үйрек өсіру), балық аулаумен айналысады.

Жергілікті халықтың арасында темір және ағаш ұсталық қолөнері, қыш-құмыра кәсіпшілігі, ротанг пен бамбуктан тоқу, әшекей бұйымдар жасау кең дамыған.
**Леонель Хустиниано Араус** (ис. *Leonel Justiniano Arauz*; 2 шілде 1992 жыл, Санта-Крус-де-ла-Сьерра, Боливия) — боливиялық футболшы, жартылай қорғаушы.

Клубтық карьерасы
-----------------

"Боливар" клубы сапында 2011 жылы 27 қараша күні "Реал Потоси" клубына қарсы кездсуде тұңғыш рет алаңға шықты. Клубтағы тұңғыш ресми голын бір жылға жуық уақыт өткен соң ғана, 2012 жылы 4 қарашада "Петролеро" қақпасына енгізді.

2014 жылы жазда "Насьональ Потоси" клубына жалға берілді де, бір жылдан соң "Болиарға" оралды.

"Боливар" сапында төрт рет Боливия чемпионы атанды.

Ұлттық құрамада
---------------

2017 жылы 23 наурызда 2018 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіндегі Колумбияға қарсы ойында тұңғыш рет ұлтттық құрама сапында алаңға шықты.
2019 жылы Америка кубогына қатысты.

Жетістіктері
------------

* Боливия чемпионы: Клаусура 2013, Апертура 2017, Клаусура 2017, Апертура 2019

Сілтемелер
----------

* Профилі
*Басқа мағыналар үшін Сам деген бетті қараңыз.*

**Сам** – Солтүстік Үстірт кемері мен Сам құмы аралығында жатқан сор.

Географиялық орны
-----------------

Маңғыстау облысы Бейнеу және Ақтөбе облысы Байғанин аудандары аумағында орналасқан.

Жер бедері
----------

Теңіз деңгейінен 37 м биіктікте жатыр. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 35 км-ге созылған,
енді жері 10 км шамасында. Жер бедері тегіс, тақыр келген. Бетін қабыршақтанған тұз қабаты жапқан, өсімдік жамылғысы сирек. Айнала жағалауы дөңді, құмдауытты. Абай қыстауы мен Тұрайымбет құдығы бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007
2. ↑  «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007
**Басылым деректері** - мерзімді және мерзімді емес басылымдардың, негізгі басылым бойынша теңестірілетін, міндетті бөлігі.

Оған БАҚ-тың меншік иесі (туынды авторлары), бас редактордың аты-жөні, есепке қойылғаны туралы куәлігінің нөмірі мен берілген күн, ай, жылы және оны берген мекеме, мерзімділігі, рет саны, жарыққа шыққан күні, таралымы, көлемі, баспахана мен редакцияның мекенжайы, кітаптарда халықаралық кластау ISBN белгісі және кітапханалық кластау - ББК белгісі, техникалық сипаттағы еңбектерде әмбебап ондық кластау - ЭӨК белгісі жазылады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
**Самалут қаласы** (Египет) – Нілдің сол жақ жағалауындағы Египет қаласы. [1].

Минья провинциясында орналасқан. Халық саны 91 475 адам шамасында (2006 жылғы халық санағы бойынша). Көлемі бойынша провинциядағы үшінші қала. Нілдің суы тасып жатқан кезде қала маңынан жүзіп бара жатқан нубийліктер қаланы осылай атаған. Аудармасы **«шалшық сулар»** деген мағына береді. Самалут елдегі ауылшаруашылық орталығы болып табылады. Онда астық, жүзім және мақта өсіріледі. Қаланың жанында **Мария ананың** копт монастыры орналасқан. Оның шіркеуін 328 жылы Рим императоры Ι Константиннің анасы қасиетті Елена патшайым салдырған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Салқыншөңке** – Марқакөл көлінің оңтүстік-шығысындағы тау.

Географиялық орны
-----------------

Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Ақжайлау ауылының солтүстік-шығысында 11 км жерде орналасқан.

Жер бедері
----------

Абсолюттік биіктігі 2200 м. Батыстан шығысқа қарай 8 км-ге созылған, енді жері 3 км. Солтүстік беткейі тік жартасты, оңтүстік бөлігі көлбеу, өзен арналарымен, тауаралық аңғарлармен тілімденген. Баурайындағы бұлақтардан Белөзек өзенінің салалары бастау алады.

Өсімдігі
--------

Солтүстік беткейінің шалғынды дала белдеуінде (1450–1600 м) əр түрлі астық тұқымдас шалғын, оңтүстігінде далалық бетегелі-шалғынды шөптесіндер өседі. 1500–2000 м белдеуін балқарағай, самырсын, теректі орман қамтып жатыр. Одан жоғарғы субальпілік белдеуді шалғынды шөптесіндер көмкерген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
**Басшылық психологиясы** – сөйлеу мәдениетіне, өз ойын сауатты, айқын жеткізе білуіне байланысты.

Дауыс ырғағын құбылту арқылы айтқан сөзін 40%-ға тиімді ете алады. Айта, тыңдай, сөйлей білуге жаттығу қажет. Басшы сөйлей білумен қоса, тыңдай да, жұртшылықты қызу әңгімеге тарта да білуге тиісті; еңбек мәдениетіне, жұмыс уақытын ұтымды ұйымдастыруына; мінез-құлық мәдениетіне: этика, эстетика. 

Сыртқы мәдениеті ішкі мәдениетіне үнемі сәйкес келе бермейді; сезім мәдениетіне: эмоцияны, дауыс ырғағын, қол қимылын, бет қимылын тежей білуінде. Мәселен, эмоция адамдармен жақындауға да, одан күдер үзуге де ықпал етеді. Осының барлығы қызмет этикасына жатады. 

Басшының өресі басқалардан әлдеқайда жоғары болуы, тәрбиеші болуы, өзінің үлгі-өнегесін көрсете білуі тиіс. Сынау өнері, сынды дұрыс қабылдай білу қажет; сын жалпылама болмай, нақтылы адамға арналуы тиіс (жеке басын емес, ісін сынау қажет); сынау мақсатын айқындау және сыналатын адам туралы мағлұмат алу; адамның дербес ерекшеліктерін ескере отырып сынау, алғашқы ескертуді оңашада айту; сынау орнын және тәсілін ойластыру; сынай отырып, іскерлікпен жауап беруге жағдай жасау.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ телевизиясы. Энциклопедия. – Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т. – 640 б. ISBN 978-601-03-0070-5
Сурет:Windows2000logo.png
**Windows 2000** (тағы да оны *Win2k*, *W2k* немесе *Windows NT 5.0*, кодтаулы аты *Cairo*) — Microsoft корпорациясының Windows NT отбасындағы 32-биттік процесстермен жұмыс жасайтын компьютерлерге арналған операциялық жүйесі.

Тарихы
------

Жүйе 1994 жылы жарияланды. Альфа-сынақ 1995 жылдың басынан бастап 1997 жылдың қыркүйек айы аралығында болды. Тұңғыш бета-нұсқасы жұртшылыққа 1997 жылдың 27 қыркүйегінде көрсетілді.

Ағымдағы сөздердің сыртқа таралуы
---------------------------------

2004 жылдың 12 ақпанында пирингтік сайтында Windows 2000 ағымдағы сөздерінің бөлшектері сыртқа таралғаны мәлім болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  MS Windows source code escapes onto Internet (Ағылшынша).  Theregister.co.uk (13 ақпан 2004). Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 тамыз 2011. Тексерілді, 21 мамыр 2010.
**Перло Виктор** (**ағылш. *Perlo***, 15.05.1912 жылы туған, Нью-Йорк) - американ экономисі және публицисі.

Биография
---------

1912 жылы - *Перло Виктор* туылды
1931 жылы - Колумбия университетін бітіргеннен кейін экономикалық және статистикалық зерттеулермен шұғылданды.

### Хоббиі

Шахмат ойнау, альпинизм, теннис және фортепианода ойнау.

Жұмыс орны
----------

2-дүниежүзілік соғысқа дейін Сауда министрлігінде, соғыс кезінде - Баға мәселелері жөніндегі басқармада, кейінірек - Финанс министрлігінде қызмет істеді. Қазіргі кезде АҚШ Компартиясы Ұлттық комитеті экономикалық соғыстан кейінгі даму проблемаларына, АҚШ финанс капиталын талдауға, АҚШ экономикасының милитарлануы, қарусыздану т.б. мәселелерге арналған.

Шығармалары
-----------

*Перло Виктордың* көптеген еңбектері орыс тіліне аударылған.

**Автордың 13 кітабы және мақалалары:**

* «American Imperialism» (1951)
* The income «revolution» (N. Y. 1954)
* «Оңтүстік АҚШ-тағы негрлер ауыл шаруашылығы» (М. 1954)
* «The Empire of high finance» (New York, 1957),
* «АҚШ және СССР арасындағы экономикалық жарыс» (М. 1960)
* және қарусыздандыру мәселелері (М. 1961)
* Милитаризм және өнрекәсіп (М. 1963)
* (The Unstable Economy: Booms and Recessions in the United States since 1945)
* Dynamic Stability: The Soviet Economy Today (1980)
* «Superprofits and Crises: Modern US Capitalism» (Нью-Йорк: International Publishers, (1988)
* Economics of Racism II (International Publishers, 1996)
* People vs. Profits, Volume I: The Home Front (2003), (АҚШ ішкі істері бойынша В. Перлоның мақалалар жинағы)
* People vs. Profits, Volume II: The United States and the World (2006)

Жанұясы
-------

1943 жылы ол бірінші әйелі Кэтринмен ажырасты. Ол Кэтринмен 10 жылы тұрған. Одан соң ол екінші әйелі Элленге үйленді. Элленмен өмірінің соңына дейін некеде болды. Қызы - Кэти, Ұлдары - Стэнли және Артур.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Американский империализм , М. 1951
2. ↑  Негры в сельском хозяйстве юга США, М. 1958; Экономическое соревнование СССР и США, М. 1960
3. ↑  Доллары и проблема разоружения, М. 1961 (соавтор);
4. ↑  Милитаризм и промышленность, М. 1963
5. ↑  Қазақ совет энциклопедиясы