**Тоби Магуайр** (ағылш. *Tobey Maguire*, [ˈtʰoʊbɪ mæɡˈwɑːɪər], 27 маусым 1975 жыл, Калифорния, АҚШ) — америкалық актёр, фильм продюсері. Магуайр Сэм Рэймидің «Өрмекші-адам» трилогиясында (2002–2007) басты кейіпкердің рөлін сомдағаны үшін белгілі.

Магуайр мансабын фильмдердегі қосалқы рөлдерден бастады: Бұл ұлдың өмірі (1993), Лас-Вегастағы қорқыныш пен жек көру (1998) сынды фильмдер. Басты рөл ойнаған фильмдер қатарында Плезантвиль (1998), Шарапшылар ережесі (1999), Фаворит (2003), Жақсы неміс (2006), Ағайындылар (2009), Ұлы Гэтсби (2013) және Пешканы құрбан ету (2014) сияқты фильмдер бар.

Магуайр «Ағайындылар» фильміндегі «драмалық фильмдегі үздік актёр» номинациясында «Алтын глобус» сыйлығын алды (2009). Ол 2012 жылы Material Pictures деп аталатын жеке продюсерлік компаниясын құрды және Жақсы адамдар (2012), Пешканы құрбан ету (2014) және Вавилон (2022) фильмдерін бірлесіп шығарды.

Жастық шағы және білімі
-----------------------

Тобиас Винсент Магуайр 1975 жылдың 27 маусымында Санта-Моника, Калифорнияда Уэнди Браун мен Винсент Магуайрдың отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы (екеуінің де шығу тегі шотландиялық) Магуайр екі жаста ғана болғанда екеуі ажырасып кетті және Магуайр балалық шағының көп бөлігін түрлі отбасы мүшелерімен бірге өткізді.

Балалық шағында Магуайр аспаз болу идеясын ойлап, алтыншы сынып оқушысы кезінде үй шаруашылығы (*home economics*) сабағына жазылғысы келді. Анасы оған драма сабағын таңдаса 100 доллар беретінін ұсынды, Магуайр келісті. Мектеп жылдарындағы өтпелі табиғаты Магуайрға эмоционалды түрде зиян тигізе бастады және бірінші курста тағы бір қоныс аударғаннан кейін ол жоғарғы сынып мектебін тастап, қайта оралмады. Оның орнына ол актёрлік мансаппен айналысатынын шешті.

Мансабы
-------

San Diego Comic-Conдағы Тоби Магуайр, 2006
Магуайрдың көркем фильмдегі алғашқы рөлі 1989 жылғы «Сиқыршы» фильмінде болды. Ол Лукас Бартон көмекшілерінің бірін ойнады, бірақ ол жерде еш сөз сөйлеген жоқ. Ол 1990 жылдардың басында балалар актері болып жұмыс істеді. Ақырында, ол «Тамаша Скотт!» FOX телехикаясында тұңғыш басты рөліне қол жеткізді, алайда бұл сериал тоғыз аптадан кейін жабылуға мәжбүр болды.

Бірнеше кастинг кезінде Магуайр тағы бір өсіп келе жатқан актёр, Леонардо Ди Каприомен таныс болды. Екеуі көп ұзамай дос болды және бір-біріне фильмдерде және өзге де жобаларда рөл алуға көмектесетін болды. Мысалы, екеуі де 1989 жылғы «Ата-аналар» комедиясына кастингке қатысты. Басты рөл Ди Каприоға ұсынылды және Магуайр кейінірек Ди Каприоның ұсынысы бойынша қонақ рөліне ие болды. Ұқсас жағдай 1993 жылы «Бұл ұлдың өмірі» фильміне кастинг кезінде де орын алды (басты рөлде Роберт Де Ниро болған), Ди Каприо Тобиас «Тоби» Уольф басты кейіпкерінің жасөспірім рөлін алды Магуайр оның достарының бірі ретінде басқа бір рөлге қол жеткізді.

1990 жылдардың ортасына қарай ол тұрақты жұмыс істеді, бірақ сонымен қатар басқа да жас актёрлердің ішімдікке толы өмір салтына көшті. 1995 жылы ол режиссер Аллан Мойлдан оны Empire Records фильміндегі рөлінен босатуды сұрады. Мойл келісті және Магуайрдың барлық сценалары соңғы фильмнен жойылды. Содан кейін Магуайр Анонимді маскүнемдерден өзінің ішу мәселесі бойынша көмек сұрады, содан бері ол ішімдікке салынбайды.

Маскүнемдігінен айырылу мақсатымен Магуайр мансаптық жолын сәл өзгертіп, ДиКаприо қатысқан кастингтерге қатыса бермейтін болды. Нәтижесінде ол 1997 жылғы Мұзды жел атты драмалық фильмінде басты рөлге қол жеткізді. Бұл оның Плезантвиль (1998), Шарапшылар ережесі (1999) сияқты фильмдерде түрлі басты рөлдерге қол жеткізуіне әкелді.

Магуайр Өрмекші-адам 3 тұсаукесерінде жанкүйерлерімен амандасуы
2002 жылы Магуайр танымал Marvel Comics суперқаһарманы Өрмекші-адамға негізделген «Өрмекші-адам» фильміне түсті. Фильм үлкен табысқа жетіп, оны жұлдызға айналдырды. Ол Өрмекші-адам 2 (2004) және Өрмекші-адам 3 (2007) сиквелдерінде рөліне қайта оралды, сонымен қатар фильмдермен байланысты жасалған видео ойындарда аттас кейіпкерді дыбыстады.

Сценарий мен өндірістік қиындықтарға байланысты ұсынылған төртінші Өрмекші-адам фильмі орындалмай қалды. Sony компаниясының Columbia Pictures компаниясы франшизаны қайта бастауға шешім қабылдады. «Жаңа Өрмекші-адам» деп аталатын фильм 2012 жылдың 3 шілдесінде жарыққа шықты, онда басты рөлді басқа актёр, Эндрю Гарфилд ойнады.

Магуайр «Фаворит» фильміндегі басты рөлді сомдады. 2006 жылы ол өзінің тұңғыш зұлым рөлін сомдады; ол Стивен Содербергтің «Жақсы неміс» фильмінде Джордж Клуни мен Кейт Бланшет кейіпкерлеріне қарсы ефрейтор Патрик Тулли рөлін сомдады. Ол сонымен қатар продюсер болып табылады, оның продюсер екені 25-сағат (2002), Біз не істесек те (2003) фильмдерінің жазуларында жазылған және ол Фаворит фильмінің атқарушы продюсері болды.

2009 жылы ол Джейк Джилленхол және Натали Портманмен бірге Джим Шеридан түсірген «Ағайындылар» соғыс драмасында Сэм Кэхилл рөлін сомдады. Ол фильмдегі рөлі үшін сыншылардың бағасын алып, «Алтын глобус» номинациясына ие болды. Магуайр «Пи өміріндегі» (2012) Автор рөлін сомдайды деп жоспарланды, оны режиссер Энг Ли түсірді, бірақ оның «тым танымал» болғандығынан түсіру кезінде фильмнен алып тастады және оның орнына Раф Спалды таңдады, Ли Магуайр болған сценаларды қайта түсіруді шешті.

2012 жылы Магуайр Жақсы адамдар фильмінің бірлескен продюсері болды. Сол жылы ол сонымен қатар 2013 жылы көбірек көркем фильмдер шығаруға көмектесу үшін тәуелсіз қаржыландыруды қамтамасыз еткен Material Pictures атты өзінің өндірістік компаниясын құрды. Магуайр мен Ди Каприо тағы да бірге Баз Лурманның «Ұлы Гэтсби» (2013) ремейкінде өнер көрсетті.

Оның келесі фильмі «Пешканы құрбан ету» (2014), сонымен қатар Material Pictures компаниясымен бірлесіп шығарылды. Бұл Магуайр сомдаған америкалық шахматшы Бобби Фишердің шынайы оқиғасына негізделген қырғи-қабақ соғыс триллері болды.

Магуайр өзінің ізбасарлары Том Холланд пен Эндрю Гарфилдпен бірге Marvel кинематографиялық әлемі фильміндегі "Өрмекші-адам: Үйге жол жоқ" (2021) фильмінде Питер Паркер / Өрмекші-адам рөліне оралды. Ол Дэмьен Шазеллдің «Вавилон» ансамбльдік фильмінде рөл сомдады, онда ол сонымен қатар атқарушы продюсер болды.

Жеке өмірі
----------

Магуайр 1992 жылдан бері вегетарианшыл; 2009 жылы ол веган болды. Ол фильмдегі рөлдер үшін салмақ қосу, не жоғалту үшін диетасына өзгерістер енгізді: ол Фаворит фильмі үшін салмағы күрт төмендетті, содан кейін Өрмекші-адам 2 үшін салмақты қалпына келтіру үшін диетасын тағы өзгертті. Магуайр 19 жасынан бастап ішімдікті қойған, жасөспірім кезінде алкогольмен «біраз қиындықтарды» бастан кешірген еді.

Магуайр зергерлік бұйымдар дизайнері Дженнифер Мейермен 2003 жылы Universal Studios студиясында Фаворит фильмін түсіру кезінде кездесті және олар 2006 жылдың сәуірінде үйленді. Олардың қызы сол жылдың қараша айында дүниеге келді. Мейердің әкесі, Universal студияларының басшысы Рональд Мейер Магуайрдың 2003 жылы Өрмекші-адам 2 фильмінен қуылғаннан кейін Магуайрға жұмысына қайта оралуына көмектескені хабарланған. 2009 жылы мамырда олардың екінші баласы, ұл дүниеге келді. 2016 жылдың 18 қазанында ерлі-зайыптылар тоғыз жылдық некеден кейін бөлек тұратынын жариялады. 2020 жылы, бөлек тұрғандарына төрт жыл болғанда, Мейер ажырасуға өтініш берді.

Фильмографиясы
--------------

### Кино

| Жылы | Атауы | Рөлі | Қосымша | Дер. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Сиқыршы*The Wizard* | *Видео Армагеддондағы* Лукастың көмекшісі | Фильм соңында жазылмаған |  |
| 1993 | Бұл ұлдың өмірі*This Boy's Life* | Чак Болгер |  |  |
| 1994 | Қызыл баронның кегі*Revenge of the Red Baron* | Джимми Спенсер |  |  |
| Жапондық полицей*S.F.W.* | Эл |  |  |
| Емші*Healer* | Жасөспірім |  |  |
| 1997 | Мұзды жел*The Ice Storm* | Пол Худ |  |  |
| Гарриді бөлу*Deconstructing Harry* | Харви Стерн |  |  |
| Көңілді сапар*Joyride* | Джэй-Ти |  |  |
| 1998 | Лас-Вегастағы қорқыныш пен жек көру*Fear and Loathing in Las Vegas* | Жаяу жолаушы |  |  |
| Плезантвиль*Pleasantville* | Дэйвид / Бад Паркер |  |  |
| 1999 | Шарапшылар ережесі*The Cider House Rules* | Хоумер Уэллс |  |  |
| Сайтанмен қуғын*Ride with the Devil* | Джэйк Роудэл |  |  |
| 2000 | Вундеркиндтер*Wonder Boys* | Джэймс Лиэр |  |  |
| 2001 | Донс Плам*Don's Plum* | Иан |  |  |
| Мысықтар мен иттер*Cats & Dogs* | Луис "Лу" Броуди | Дыбыстама актёрі болды |  |
| 2002 | Өрмекші-адам*Spider-Man* | Питер Паркер / Өрмекші-адам |  |  |
| 2003 | Фаворит*Seabiscuit* | Джон «Рэд» Поллард |  |  |
| 2004 | Өрмекші-адам 2*Spider-Man 2* | Питер Паркер / Өрмекші-адам |  |  |
| 2006 | Жақсы неміс*The Good German* | Ефрейтор Патрик Талли |  |  |
| 2007 | Өрмекші-адам 3*Spider-Man 3* | Питер Паркер / Өрмекші-адам |  |  |
| 2008 | Сәтсіздік сарбаздары*Tropic Thunder* | Өзі | Қонақ |  |
| 2009 | Ағайындылар*Brothers* | Капитан Сэм Кэйил |  |  |
| 2011 | Егжей-тегжейлер*The Details* | Джэфф Лэң |  |  |
| 2013 | Ұлы Гэтсби*The Great Gatsby* | Ник Кәрріуэй |  |  |
| Еңбек күні*Labor Day* | Ересек Хенри Уиилер |  |  |
| 2014 | Пешканы құрбан ету*Pawn Sacrifice* | Роберт Джеймс Фишер |  |  |
| 2017 | Босс нәресте*The Boss Baby* | Ересек Тим Тэмплтон / Баяндаушы | Дыбыстама актёрі |  |
| 2021 | Өрмекші-адам: Үйге жол жоқ*Spider-Man: No Way Home* | Питер Паркер / Өрмекші-адам |  |  |
| 2022 | Вавилон*Babylon* | Джэймс Маккей |  |  |
| 2023 | Өрмекші-адам: Ғаламдар торы*Spider-Man: Across the Spider-Verse* | Питер Паркер / Өрмекші-адам | Өрмекші-адам мен Өрмекші-адам 3 фильмдерінен архивтік сценалар |  |
|

### Телевизия

| Жыл | Атауы | Рөлі | Қосымша | Дер. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Родни Дэнджерфилд: Роднидің жеріндегі ашылуы кеші*Rodney Dangerfield: Opening Night at Rodney's Place* | 3-бала | Фильм |  |
| 1990 | *Tales from the Whoop: Hot Rod Brown Class Clown* | Хот Род Браун | Фильм |  |
| 1990 | Бірінші мен он*1st & Ten* | Чад | "Мен футбол ойнамасам" эпизоды |  |
| 1990 | Блоссом*Blossom* | Атталмаған ұл бала | "Секс, Жалған & Жасөспірімдер" эпизоды |  |
| 1991 | Эйри, Индиана*Eerie, Indiana* | Трип Макконел | "Өлі хат" эпизоды |  |
| 1991 | Розанна*Roseanne* | Джэфф | "Әулие Валентин күні" эпизоды |  |
| 1992 | *Wild & Crazy Kids* | Өзі | *Great Scott!* сериалына промо |  |
| 1992 | *Great Scott!* | Скотт Мэлрод | Басты рөл |  |
| 1994 | Уокер, Техас рейнджері*Walker, Texas Ranger* | Дуэйн Парсонс | "Адасқан ұл" эпизоды |  |
| 1994 | Соғыс олжалары*Spoils of War* | Мартин | Фильм |  |
| 1994 | Көмек сұраған баланың жасы*A Child's Cry for Help* | Питер Лайвли | Фильм |  |
| 1996 | Жындылықтың арбауына түскен*Seduced by Madness* | Чак Борхардт | Фильм |  |
| 1996 | Би герцогі*Duke of Groove* | Рич Купер | Қысқа фильм |  |
| 2000 | Жексенбі кешінің тікелей эфирі*Saturday Night Live* | Өзі | "Тоби Магуайр / Sisqo" эпизоды |  |
| 2014 | *The Spoils of Babylon* | Дэвон | Басты рөл; сонымен қатар продюсері |  |
| 2023 | Экстраполяциялар*Extrapolations* | Николас | "2068: Қоштасу кеші" эпизоды |  |

### Видео ойындар

| Жыл | Атауы | Рөлі | Дер. |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *Spider-Man: The Movie Game* | Питер Паркер / Өрмекші-адам (дыбыстама) |  |
| 2004 | *Spider-Man 2* |  |
| 2007 | *Spider-Man 3* |  |

Марапаттары және номинациялары
------------------------------

| Премиясы | Жыл | Санат | Жұмысы | Нәтижесі |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| «Алтын глобус» | 2010 | Үздік актёр — драма | Ағайындылар | Номинация |
| «Сатурн» | 1999 | Үздік актёр немесе актриса | Плезантвиль | Жеңіс |
| 2003 | Үздік киноактёр | Өрмекші-адам | Номинация |
| 2005 | Өрмекші-адам 2 | Жеңіс |
| 2010 | Ағайындылар | Номинация |
| «Empire Awards» | 2005 | Үздік актёр | Өрмекші-адам 2 | Номинация |
| Финикс киносыншыларының қоғамы | 2001 | Басты рөлден басқа рөлдегі үздік актёр | Вундеркиндтер | Номинация |
| АҚШ киноактёрлері гильдиясының премиясы | 2000 | Көркем фильмдегі үздік актёрлік құрам | Шарапшылар ережесі | Номинация |
| 2004 | Фаворит | Номинация |
| Торонто киносыншыларының қоғамы | 2000 | Басты рөлден басқа рөлдегі үздік актёр | Вундеркиндтер | Жеңіс |

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  *SIEGEL, Tatiana* Tobey Maguire’s Material Pictures Expands with New Backer Onboard  (ағыл.).  The Hollywood Reporter (28 March 2013). Тексерілді, 11 қараша 2023.
2. ↑  *HAMMOND, Pete* ‘Pawn Sacrifice’ Review: Tobey Maguire Makes All The Right Moves In Gripping Bobby Fischer Story  (ағыл.).  Deadline Hollywood (15 September 2015). Тексерілді, 11 қараша 2023.
3. ↑  Tobey Maguire  (ағыл.).  biography.com. Тексерілді, 11 қараша 2023. Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
4. ↑  Tobey Maguire  (ағыл.).  MyHeritage. Тексерілді, 11 қараша 2023.
5. ↑  *JANES, Alice* Tobey Maguire  (ағыл.).  The Independent (29 April 2007). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
6. ↑  *CLINTON, Paul* Tobey Maguire: A thoughtful 'Spider-Man'  (ағыл.).  CNN (2 May 2002). Тексерілді, 12 қараша 2023. Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
7. ↑  *WILLIAMS, Kam* Interview: Tobey Maguire  (ағыл.).  Black Star News (4 May 2007). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
8. ↑  *MACKIE, Drew* 25 Years Later, Revel in the Nostalgia of 'The Wizard'  (ағыл.).  People (18 December 2014). Тексерілді, 12 қараша 2023.
9. ↑  Conversations with Leonardo di Caprio, 23 қыркүйек 2014. SAG Foundation
10. ↑  Tobey Maguire  (ағыл.).  AskMen.com. Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
11. ↑  Tobey Maguire reveals AA meetings  (ағыл.).  addictioninfo.org (12 April 2007). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
12. ↑  *HOCHMAN, David* THE AMAZING TOBEY MAGUIRE  (ағыл.).  Sun Sentinel (3 May 2002). Тексерілді, 12 қараша 2023.
13. ↑  Raimi, Maguire Out of 'Spider-Man 4'  (ағыл.).  MSN.com. Мұрағат көшірмесі 14 шілденің 2011 Wayback Machine мұрағатында
14. ↑  Tobey Maguire to start in the Good German  (ағыл.).  Movie Web. Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
15. ↑  Tobey Maguire biography  (ағыл.).  Yahoo! Movies.
16. ↑  *WALES, George* Tobey Maguire cut from Ang Lee's Life of Pi  (ағыл.).  Total Film (6 September 2012). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
17. ↑  *STEIN, Ruthe* Jim Sheridan directs 'Brothers'  (ағыл.).  San Francisco Chronicle (29 November 2009).
18. ↑  *STEIN, Ruthe* Australians yet to thank Tobey Maguire for their vegetarian butcher  (ағыл.).  MSNBC.com (30 January 2013). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
19. ↑  Tobey Maguire rejects Mercedes with leather seats  (ағыл.).  Mother Nature Network (12 October 2011).
20. ↑  Tobey Maguire Interview  (ағыл.).  cinemas-online.co.uk. Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
21. ↑  Tobey Maguire Welcomes First Child  (ағыл.).  The Celebrity Café (13 November 2006). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
22. ↑  *MASTERS, Kim* Oh, what a tangled web he wove  (ағыл.).  Los Angeles Times (11 May 2003).
23. ↑  *Fleeman, Mike; Julie Jordan* Tobey Maguire reveals baby son's name  (ағыл.).  People (3 July 2009). Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында
24. ↑  *Loinaz, Alexis L.* Tobey Maguire and Wife Jennifer Meyer Split After 9 Years of Marriage  (ағыл.).  People (18 October 2016). Тексерілді, 13 қараша 2023.
25. ↑  *Sheppard, Elena* Jennifer Meyer files for divorce after 4-year split from Tobey Maguire  (ағыл.).  Yahoo (1 November 2020). Тексерілді, 13 қараша 2023.