*Басқа мағыналар үшін Жем деген бетті қараңыз.*
**Жем** — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы қала, Жем қалалық әкімдігі орталығы. Қазақстандағы халық саны бойынша ең кіші қала.

Географиялық орны
-----------------

Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан оңтүстікке қарай 97 км жерде, Жем өзені жағалауында орналасқан. Атауы Жем өзеніне байланысты аталады. Ембі қаласынан батысқа қарай 9 шақырым жерде орналасқан. Қала маныңда Карась әуежайы бар.

Халқы
-----

1999 жылы тұрғындар саны 1142 адам (579 ер адам және 563 әйел адам) болса, 2009 жылы 1936 адамды (979 ер адам және 957 әйел адам) құрады.

Қала тарихы
-----------

Жем қаласы Мұғалжар ауданының құрамына кіреді. Қала Жем өзенінің бойында орналасқан. Жем қаласының (бұрынғы Эмба -5) іргетасы 7 мамыр күні 1960 жылы құрылған. Сол кезде Ресей әскери бөлімі негізінде жабық әскери қалашық болып қалыптасып, ең көрікті әсем әскери шағын қалалардың бірі болған. Сонымен қатар әскери тәртіппен қалыптасып, мектеп, 2 балабақша, музыка мектебі, әскери госпиталь, 17 қонақ үйі, ЦУМ, офицерлер асханасы, үлкен гастроном, банк, қала маңында аэропорт, бірнеше көпқабатты тұрғын үйлер мен жатақханалар болған. Көшелер асфальтталып, ауыр жүк машиналарының қозғалысына тыйым салынған. Бұл әскери қалашық 1999 жылға дейін өз қызметі шегінде жұмыс жасап келді. Полигон 1999 жылы «Капустин Яр» (Ресей, Астрахан облысы) полигонына ауысып, Ресей әскери бөлімінің ыдырауына байланысты қала иесіз қалып, 2000 жылы Мұғалжар ауданы әкімдігіне берілді. Одан кейін де Ресей әскери бөлімінің 1 ротасы қызмет жасап, 2010 жылдың сәуір айында толық жұмыстарын тоқтатып, Ресей еліне кері қайтты.

2000 жылдың қазан айында Жем қаласы деген статуспен шағын қалалардың қатарына қосылды. Жем қаласының аумағы 20,804 га. Қала аумағы 15 көшеден тұрады. 2017 жылғы 1 қарашадағы статистикалық есеп бойынша халқының саны - 1849 адам. Жем қаласын халқының басым бөлігі № 6655 және № 51809 «Ж» әскери бөлімінің қызметкерлері мен КА 168/5 түзеу мекемесінде жұмыс жасайтындар. Жем қаласы бойынша бір орта мектеп, бір балабақша, «Аула клубы», дәрігерлік отбасылық амбулатория, мәдениет үйі, АТС, почта, бір электр жүйесі бөлімі, «Жемжылу» КМК –ы, ҚАЖ 168/5 мекемесі, кешкі ауысымдық мектебі, колледж, №51809«К» әскери бөлімі, ҚР Ұлттық гвардиясының №6655 әскери бөлімдері және 27 жеке кәсіпкер (1 ресторан, 2 кафе, 1 наубайхана, 3 монша , 1 шаштараз, 1 дәріхана, 1 «Тұлпар» такси тұрағы, 17 дүкен) «Эн джин продакшн» ЖШС, «Е.Төлегенов» 1 шаруа қожалығы бар. 
Жем қаласында ораласқан «Тұлпар» такси қызметі арқылы Ембі қаласына жолаушылар таксиі қатынайды. Екі қаланың арақашықтығы 9 шақырым.

Галерея
-------

* ЖемЖем
* ЖемЖем
* ЖемЖем
* ЖемЖем
* ЖемЖем

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
2. ↑  2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеуҚазақстан туы Қазақстан қалалары |
| --- |
|  |
| Елорда: **Астана** |
|  |
| Республикалық маңызы бар қалалар | 
Алматы • Астана • Шымкент | Қазақстан елтаңбасы |
|  |
| Облыс орталықтары | 
Aқтау • Ақтөбе • Атырау • Жезқазған • Көкшетау • Қарағанды • Қонаев • Қостанай • Қызылорда • Орал • Өскемен • Павлодар • Петропавл • Семей • Талдықорған • Тараз • Түркістан |
|  |
| Облыстық маңызы бар қалалар | 
Ақсу • Арқалық • Арыс • Байқоңыр • Балқаш • Екібастұз • Жаңаөзен • Кентау • Курчатов • Қаражал • Қосшы • Лисаковск • Приозёрск • Риддер • Рудный • Саран • Сәтбаев • Степногорск • Текелі • Теміртау • Шахтинск |
|  |
| Кіші қалалар | 
Абай • Ақкөл • Ақсай • Алға • Алтай • Арал • Атбасар • Аягөз • Булаев • Державинск • Ембі • Ерейментау • Есік • Есіл • Жаңатас • Жаркент • Жем • Жетісай • Жітіқара • Зайсан • Қазалы • Қандыағаш • Қаратау • Қарқаралы • Қаскелең • Құлсары • Леңгір • Макинск • Мамлют • Сарқан • Сарыағаш • Сергеев • Серебрянск • Степняк • Тайынша • Талғар • Темір • Тобыл • Үшарал • Үштөбе • Форт-Шевченко • Хромтау • Шалқар • Шар • Шардара • Шемонаиха • Шу • Щучинск |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы елді мекендері |
| --- |
|  |
| 

 Ақкемер •
 Ақсу •
 Алтынды •
 Ащысай •
 Басшилі•
 Бұлақты •
 Бірлік •
 Жұрын •
 Елек •
 Ембі •
 Еңбек •
 Жағабұлақ •
 Жаңатұрмыс •
 Жаркемер •
 Жарық •
 Жем •
 Көбелей •
 Көктөбе •
 Көлденең Темір •
 Көтібар •
 Қайыңды •
 **Қандыағаш** •
 Қаракөл •
 Қожасай •
 Құмжарған •
 Құмсай (Құмжарған а.о.) •
 Құмсай (Құмсай а.о.) •
 Миялыкөл •
 Мұғалжар •
 Сабындыкөл •
 Саға •
 Сағашилі •
 Талдысай •
 Теміркөпір •
 Тепсен Қарабұлақ •
 Шенгелші •
 №53-темір жол айрығы 
 |

 |