recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Блогкемп 2011 құрылтай логотипі
**Баркемп** (ағылш. '**BarCamp'**) — қатысушалардың өздері ұйымдастыратын халықаралық бейресми конференция желісі және жаңа форматы. 

Баркемптерге барша жұрт қатысуға мүмкіндік бар, ол презентация, баяндама, тренинг және тақырып бойынша талқылау үлгісінде өтеді. Мәліметтер қатысушылардың өздері ұсынады. Осындай шаралардың жиі кездесетін тақырыптар: жаңа медиа, әлеуметтік желі, блог, Веб 2.0, стартапы, open-source және т.б. 

Баркемпке тақырыбына сәйкес негізі IТ мамандар, блогшылар, жаңа медиа технологияларымен айналысатын мамандар, журналистер, студенттер, зерттеушілер қатысады. Олар өздерінің жобаларымен бөліседі, жасаған бағдарламаларын ұсынады, серіктестер табады, кейде бизнес жобаларға ұласады, жәй танысады, достасады т.б.

BlogCamp 2011 құрылтайынан көрініс
Жалпы атауы «баркемп» болғанымен, кей кездері ұйымдастырушылар іс-шараны нақты бір тақырыпқа бағыттайды, мысалы, тек блогқа (blogcamp), медиаға (mediacamp), IT мамандарына (icamp) т.б.

Негізі баркемп өткізудің өзіне тән кішкене талаптары бар:

* Ең алғаш қызығушылық танытқандардың бәрі сайтқа тіркеледі.
* Сол жерде пікірталас жүргізіп, виртуалды бәрін ұйымдастырады.
* Баркемп туралы мәліметті өз блогтарында жариялап, хабардың таратылуына үлес қосады, достарын, таныстарын т.б. баркемпке қатысуға шақырады, шетелден немесе басқа қаладан келгендерге баркемп кезінде тұратын үй табуға көмектеседі немесе ұсынады, бірігіп спонсорлар табады (иә табуға көмектеседі).
* Бірінші рет баркемпке қатысып отырғандар өздері иә біреумен бірлесіп презентация жасайды.
* Сайтқа тіркелгендер өздерінің презентация тақырыбын ұсынады, сонымен бірге қандай тақырыпта презентация тыңдағылары келгендері туралы да жазады.

Басқа елдердің тәжірибесінен көрінетіндей, баркемптің негізгі 4-5 ұйымдастырушысы болады, олар бәрін өз айналасына виртуалды жинап, іс-шараның жақсы өтуіне бар күшін салады, және көмекшілер (Help team) болады, қалаған адамның бәрі өз еркімен көмекші боламын десе есік ашық.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  wordpress.com Баркемп туралы, Мамыр 19, 2008

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Баркемп 2013 сайты Мұрағатталған 17 наурыздың 2013 жылы.
**Жершошақ** немесе **Циноморий** (лат. *Cynomorіum*) – жершошақтар тұқымдасына жататын бір жылдық паразитті, шөптесін өсімдіктер туысы.

  

Негізінен Жершошақ туысында 1 биологиялық түр бар: ***Cynomorium coccineum***. Оның 2 түршесі болады:

* ***Cynomorium coccineum* var. *coccineum*** немесе «мальта саңырауқұлағы» - Канар аралдары мен Жерорта теңізі маңында өсетін түрі.
* ***Cynomorium coccineum* var. *songaricum*** – Жоңғар жершошағы. Орта Азия, Моңғолия,Қытайда өсетін түрі. Қазақстанда далалық, шөлді аймақтардың сортаңды жерлерінде кездеседі.

* 
* 
* 

Биіктігі 9 – 80 см, тамыр жабысқақтарымен сораңның тамырына жабысып өседі. Сабағы етті, жуан, сыртынан қарағанда саңырауқұлақтың жемістік денесіне ұқсайды. Жетілмеген қабыршақты жапырақтары сабаққа кезектесіп орналасады. Бір-бірден аталығы мен аналығы болады. Гүлдері қос жынысты, саны көп, ұсақ, олар шоқпар немесе цилиндр тәрізді масақ гүлшоғырына топталған. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, шілде – қыркүйекте жемістенеді. Жемісі – бір тұқымды жаңғақша. Жершошақтың 2-түрі – «мальта саңырауқұлағын» Жерорта теңізі жағалауы мен Батыс Еуропада орта ғасырда сыртқы түріне (түсі қатып қалған қанға ұқсаған) қарап, қан тоқтату үшін көп пайдаланған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". *Botanical Journal of the Linnean Society* **161** (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. .
2. ↑  World Checklist of Selected Plant Families (2010). Royal Botanic Gardens, Kew (accessed 19 сәуір 2011, 22:44 GMT)
3. ↑  World Checklist of Selected Plant Families (2010). Royal Botanic Gardens, Kew (accessed 19 сәуір 2011, 22:44 GMT)
**Дмитрий Павлович Щербов** (12.8.1906, Эстония, қазiргi Тарту қ. – ө.ж.б. Алматы қ.) – химия ғылымдарының докторы (1961). Қазақ КСР-iнiң еңбек сiңірген ғылым қайраткерi (1966). 

Ленинград (қазiргi Санкт-Петербург) сурет-кино техникумын (1927) және сондағы Химия-технология институтын (1937) бiтiрген. 1940–46 ж. Медвежьегорск, Орск, Свердловск (қазiргi Екатеринбург) қалаларындағы геология талдау лабораториясында, 1946–56 ж. Алматы қаласындағы Оңтүстік Қазақстан геология басқармасында жұмыс iстеген. 1956 жылдан Қазақ минералдық шикiзаттар ғылыми-зерттеу институтында аналитика-химия лабораториясын ұйымдастырып, лаборатория меңгерушiсi болды. 

Оның басшылығымен 60-қа жуық элементтердiң спектрофотометрлiк және флуориметрлiк анықтау әдiстерi зерттелдi. Ол 400-ден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның авторы. Щербов заттардың өте аз мөлшерiн анықтайтын 2 аналитикалық аспап – флуориметр жасап, авторлық куәлiк алған. 

Еңбек Қызыл Ту орденiмен, медальдармен марапатталған.

Шығармалары
-----------

* Флуориметрия в анализе минерального сырья, А.-А. 1965;
* Аналитическая химия кадмия, А.-А. 1973.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан ұлттық энциклопедиясы
**Якубов атындағы көше (Алматы)** - көшеге Кеңес Одағының Батыры Максим Якубовтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 20.01.1978 №713 шешімі) берілген. Якубов Максим Якубу (1914-1974) Алматы облысында дүниеге
келген. Ол Ұлы Отан соғысында Днепр шайқасында ерлік көрсеткен. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Нарынқол көшесінен басталып, Коминтерна көшесіне дейін созылып жатыр. Кожедуб, Читинский, Беляков, Шаумян көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Электростроительная көшесі. Көшенің ұзындығы - 2500 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
**Дизентерия амебасы**- қарапайымдардың саркодалылар классына, саркомастигафоралылар типіне жататын бір түрі. Жер шарында кең тараған. 3 класс тармағына Амебиаз ауруын тудырады(амеба дизентериясы). Түр алғаш рет 1875ж. Ф.А. Лешпен сипатталған.

Көлемі бойынша кәдімгі амебадан(ameba proteus) кішірек, қозғалады. Жалған аяқтары *(псевоподиялары)* кәдімгі амебаға қарағанда кішірек. Эктоплазмасы эндоплазмасынан ажыраған, псевдоподиялары қысқа және кең.

Үш формада болады: ұлпалық, жарық(просветной) және циста түрінде. Ұлпалық формасы ауруға шалдыққан адамда көрінеді.

**Тіршілік циклі**

**Жұғу**

Тоқ ішектің жоғарғы бөлімдеріне циста(12мкм) түскенде ауру басталады. Цисталар тоқ ішекте жарық формасына(20мкм) айналып, тоқ ішектің қабырғаларына ұлпалық формасында(20-60мкм) енеді. Бұл қабыну мен жаралардың (язва) түзілуіне әкеледі. Бұл форма үлкен вегетативті немесе эритрофаг деп аталады.

**Үлкен вегетативті форма**

Амебаның жарық және ұлпалық түрлері жаралардан(язва) ішектің саңылауларына түскеннен кейін 30мкм дейін үлкейіп, эритроциттерді фагоциттейді.
Большая вегетативная форма
Кейде амебалар ішектен қан тамырлары арқылы басқа мүшелерге өтеді (көбіне бауыр). Сонда екіншілік ошақтар-абсцессаларды (сыртқы амебиаз) жасайды.
Өткір фазаның басылуы кезінде эритрофагтар кішірейіп, жарық формасына өтеді. Ол ішекте инцистирленеді. Дефекация (үлкен дәрет) кезінде шығарылған ол 15-20 минут ішінде өледі.

**Циста**

Цисталар тік ішекте фекалийлердің қоюлануы нәтижесінде түзіледі. Жарық формасы қабықпен қоршаланып, шар тәрізді цистаға айналады(12мкм). Оның эритрофагтардікі сияқты 4 ядросы болады.
**Кимила Энн «Ким» Бе́йсингер** (ағылш. *Kimila Ann Basinger*, 8 желтоқсан 1953 жыл) – америка актрисасы.
«Секреты Лос-Анджелеса» фильміндегі екінші пландағы рөлі үшін «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарының лауреаты атанған. Ең бірінші рөлін «Портрет очарования» («Katie: Portrait of a Centerfold») фильмінде сомдаған. Осыдан кейін әртүрлі жанрда жұмыс істей бастайды. 1993 жылы «Привычка жениться» фильміндегі әріптесі Алек Болдуинмен тұрмыс құрған. Бір қызы бар. Қазіргі кезде көп сұранысқа ие актрисалардың бірі.

Жеке өмір
---------

Атақты болғанға дейін Бейсингер модель Тим Сондерспен, фотограф Дейл Робинеттпен және футболшы Джо Наматпен кездесті. Ол 2014 жылға дейін, ол Митч Стоунмен кездесе бастағанға дейін басқа қоғамдық байланысқа ие болмайды. Оның алдындағы Снайдер мен Питерс сияқты, Стоун Бейсингерді фильм түсіру алаңында шаш үлгісін жасау кезінде кездестірді. Ерлі-зайыптылар бір-біріне сәйкес келетін алтын таспаларды киіп, содан бері бірге көшіп келді.

Фильмдері
---------

«Тяжёлая страна» (1981)
«Надин» (1987) 
«8 миля» (2002) 
«Охранник» (2006) 
«Двойная жизнь Чарли Сан-Клауда» (2010)

Дереккөздер
-----------

1. ↑   www.kimbasinger.it The Door In The Interview
2. ↑  Companions for Kim Basinger.
3. ↑  New Couple Alert! Kim Basinger and Longtime Hairstylist Display Major PDA During Hawaiian Vacation (22 желтоқсан 2014).
4. ↑  Kim Basinger Gushes About Boyfriend Mitch Stone! (11 шілде 2017).
5. ↑  Just Married? Kim Basinger & Boyfriend Seen With Matching Rings (16 желтоқсан 2015).
**Көктепе атырабы** (түрікм. *Gökdepe etraby*) — Түрікменстанның Ахал уәлаятындағы атырап. Әкімшілік орталығы – Көктепе қаласы.

Тарихы
------

1927 жылы қаңтарда орталығы Көктепе кентінде болған Түрікмен КСР-нің Көктепе ауданы құрылды. 1939 жылы қарашада Көктепе ауданы жаңадан құрылған Ашхабад облысына берілді.

1959 жылы мамырда Ашхабад облысы таратылып, аудан қайтадан Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды. 1973 жылы желтоқсанда Ашхабад облысы қайтадан құрылып, оның құрамына Көктепе ауданы кірді.

1988 жылы Ашхабад облысы қайтадан жойылып, аудан Түрікмен КСР-іне тікелей бағынышты болды. 1990 жылдары Көктепе ауданы **Көктепе атырабы** деп аталып, Ахал уәлаятының құрамына кірді.

Әйгілі тумалары
---------------

* Мұхаммед Атаев — Кеңес Одағының Батыры.
* Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов — Түрікменстан президенті.
* Бақыт Сақытмұратұлы Оразсахедов — футболшы.

Сілтеме
-------

* Дүниежүзілік тарихи жоба
**Адольф Тоблер** (24 мамыр 1835, Хирцель, Цюрих кантоны - 18 наурыз 1910, Берлин) - швейцарлық және германиялық филолог-романшы және мұғалім. 

Протестанттар шіркеуінің қызметшісінің отбасында дүниеге келді. Цюрих қаласының гимназиясыен бітірді, одан кейін романдық филология және тарихты зерттеді. 1857 жылы Цюрих қаласында докторлық диссертациясын қорғады. 1867 жылы Берлин университетінде роман тілдерін зерттейтін профессорлар ұжымына кірді және сол мекемеде өмір бойы жұмыс істеді. 1875 жылдан бастап Романдық академия мүшесі болды, 1881 жылдан бастап Пруссиялық ғылым академиясының мүшесі болды. 

Негізінен Тоблер ескі француз және окситанск синтаксисін зерттеген. Көптеген жаңалықтар ашқан. Негізгі жұмыстары: 

* «Darstellung der lateinischen Konjugation und ihrer romanischen Gestaltung» (Цюрих, 1857);
* «Bruchstücke aus dem Chevalier au lyon» (Золотурн, 1862);
* «Mitteilungen aus altfranzösischen Handschriften» (Лейпциг, 1870);
* «Die Parabel von dem echten Ring» (Лейпциг, 1884);
* «Vom französischen Versbau alter und neuer Zeit» (Лейпциг, 1894);
* «Vermischte Beiträge zur französischen Grammatik» (Лейпциг, 1886 және 1894);
* «Li proverbe ou villain» (Лейпциг, 1895).

Тоблердің бүкіл еңбектері XIX ғасырда жоғары бағаланды.

Оның ағасы, Людвиг Тоблер (1 маусым 1827 — 19 тамыз 1895), Ол Цюрих университетінде герман филология профессоры болды. Людвиг Тоблердің негізгі еңбектері: Ueber die Wortzusammensetzung» (Берлин, 1868), сонымен қатар, швейцар әндер жинағы (Фрауенфельд, 1882—1884) және Штауппен бірге «Schweizerische Idiotikon» (Фрауенфельд, 1885) еңбегін жинаған.

Дереккөздер
-----------
**Жәмел Омарұлы Ихданов** (1 тамыз 1941, Таскран ауылы Новобогат ауданы Гурьев облысы – 2009, Алматы) – экономика ғылымының докторы, профессор, академик. "Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" төс белгісінің иегері (2003)

Өмірбаян
--------

Жәмел Омарұлы Ихданов 1 тамыз 1941 жылы Таскран аулында Новобогат ауданы Гурьев облысы дүниеге келді. Руы Беріш, бөлімі Құлкеш, Кіші жүз. 

1957-1960. Еңбек жолын Новобогат аудандағы училищені тәмамдаған соң, кеңшарда трактор жүргізушісі, кеңшар комсомол комитетінің хатшысы болып бастады.

1965 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген.

Жоғары оқу орнын бітірген соң Алматы халық шаруашылығы институтына қалдырылап, халық шаруашылығын жоспарлау кафедрасында оқытушы, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 

1990 жылдың 5 қыркүйегінен 2009 жылдың ақпан айына дейін "Экономиканы мемлекеттік реттеу" кафедра меңгерушісі болды.

Ғылыми еңбектері
----------------

Еліміздегі сыртқы және ішкі экономикалық талдауларды жоспарлау бойынша 100-ге тарта ғылыми еңбектердің, бірнеше монографиялардың авторы.
19 жыл бойы институт жанындағы диссертациялық, аспирантурлық, магистранттық және докторанттық кеңес жетекшісі болды.

Жәмел Ихданов. Жоспарлау әдіснамасы және аумақтық-шаруашылық жүйелерді дамытудың тиімділігі (Қазақ КСР материалдарында). Экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алуға арналған диссертация. Алматы, 1988

Жәмел Ихданов. Экономиканы мемлекеттік реттеудің жоспарлы-қаржылық тетіктері; оқу құралы / Ж.О.Ихданов, Г.Н.Сансызбаева, А.Н.Саханова. Алматы: Экономика, 1998. ISBN 9965-448-21-3

Жәмел Ихданов. Мемлекеттік басқару теориясы: оқу құралы / Ж. Ихданов, Ғ. Н. Сансызбаева, Р. Ғ. Есенжігітова. Алматы: Экономика, 2007. ISBN 9965-783-62-4

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Тұщыкұдык ауылы шежіресі, Алматы 2014, 171 бет. ISBN 978-601-7174-37-8
**Жәмеңке мәмбетұлы**  (1838, бұрынғы Жетісу облысы Жаркент уезі — 10.8.1916, Қырғызстан, Қаракол қ.) — батыр. 

Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан.

Жетісудағы 1916 жылғы Қарқара көтерілісі жетекшілерінің бірі. Жастайынан өткірлігімен, шешендігімен көзге түсіп, 18 жасынан билікке араласып, әділдігімен елге танылған. 19 жасында Қарқара өңірінің игі-жақсыларымен бірге Тезек төремен кездеседі. Ж. Қарқара қазақтары мен Ыстықкөл қырғыздарының ақылгөй ағасы атанған. Туысқан екі елдің татулығы мен достығын, бірлігі мен бейбітшілігін сақтап, нығайтуға көп еңбек сіңірген. Ж-нің ұйымдастырушылық дарыны 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс тұсында айқын байқалды. Патша үкіметінің 1916 ж. 25 маусымдағы жарлығына орай туындаған жағдайға байланысты Нарынқол-Шарын өңіріндегі албан тайпасының 16 болысының өкілдері Қарқара жәрмеңкесінің шығыс жағындағы төбенің үстіне жиналып мәжіліс өткізеді. Мәжілісті Ж. бастап ашып, ол патшаның жарлығына қарсы шығып: ".... бізден бала сұрайды. Қара жұмыс істетеміз деп жақақтады. Елден бір кеткен соң не қылса, өзі біледі. Қолдан шыққан соң соғысқа айдап салмай не қылады. ... бала өлгенше, шал өлсін, патшаның жарлығын орындамаймыз" — деп сөз сөйледі. Осы мәжілістен кейін халық бұқарасы патша үкіметінің билік орындарына бағынудан бас тартты. 11 шілде күні Қарқара жәрмеңкесінде жиналған халықтың алдында Ж. Нарынқол — Шарын бөлімшесінің бастығы Подворковке қазақ халқы ресми түрде патша жарлығын орындамайтынын мәлімдеді. Ж-ге өзақ Саурықұлы, Жаңабай Құдайбергенұлы, т.б. ұлт-азаттық қозғалысты ұйымдастырушылар қолдау көрсетті. 22 шілде күні бөлімше бастығы Подворков Ж. мен өзақ Саурықұлын, 10 күннен кейін 11 шілде күні жәрмеңкедегі жиынға қатысып, белсенділік көрсеткен бір топ адамды тұтқынға алып, Қарақол түрмесіне айдатады. Түрмеге түскеннен кейін уезд бастығы полк. Иванов олардан патша жарлығын орындауды талап етеді, Ж. бастаған қозғалыс жетекшілері бұл шарттан бас тартады. Патша жендеттері 9 тамыз күні Ж-нің тамағына у қосып береді де, 10 тамыз күні Ж. қайтыс болады. өзақ Әдеб.: Әуезов М.О. Қилы заман, Қ.-о. 1928; Жұртбаев Т. Бейуақ, А. 1990; Қарқара айбаты (Құжаттар мен материалдар жинағы), А. 1991; Тәнекеев С. 1916. Ереуілтөбе әсерлері, А. 1994. Саурықұлы қайтыс болған Ж-ні құшақтап отырып: "Жан жолдасым Жәмеңке", деп басталатын жоқтау айтады.

Руы : Шапырашты ; Асыл ; Теке

Ұлы: Жәменкеұлы Сағындық

  


1. ↑  *Алмабеков Т.* Албан ата энциклопедиялық шежіре. //  —  Алматы, 2003. — 1352 б. — ISBN 9965-00-838-8.
*Басқа мағыналар үшін Норденшельд деген бетті қараңыз.*
Адольф Эрик Норденшельд
**Адольф Эрик Норденшельд** (швед. *Nils Adolf Erik Nordenskiöld* [ˈnuːrdenɧœld]) (18 қараша 1832, Хельсинки, Финляндия — 12 тамыз 1901, Далбью, Швеция) — барон, швед геологы, минеролог, географ және зерттеуші, саяхатшы. 

1858 жылы Стокгольмде тұрған, Швед мемлекеттік мұражайының минералогия бөлімінің тәлімгері және профессоры қызметін атқарған. 

1864–1873 жылы Шпицберген экспедициясына, 1870 жылы Гренландия экспедициясына қатысқан. 1878–1879 жылы солтүстік-шығыс өткел арқылы Норвегиядан Аляскаға «Бега» кемсімен өткен. Оралған соң, барон титулына ие болған. 

1883 жылы алғаш рет Гренландияның оңтүстік-шығысындағы үлкен мұзды кедергіден өткен.

Әдебиеттер
----------

* Vega-expeditionens vetenskapliga jakttagelser, bd 1—5, Stochk. 1882—87; Facsimile atlas to the early history of the cartography, Stockh. 1889; Periplus. In essay on the early history of charts and sailing directions, Stockh. 1897; рус. пер. — Плавание на «Веге», т. 1—2, Л. 1936.
* *Островский Б. Г.* Адольф Эрик Норденшельд. — Архангельск, 1937.
* *Визе В. Ю.* Моря Советской Арктики, [3 изд.] — М.-Л. 1948.
* *Пасецкий В. М.* Нильс Адольф Эрик Норденшельд (1832—1901). — М.: Наука, 1979.
* Путешествие А.Э. Норденшельда вокруг Европы и Азии на пароходе "Вега" в 1878-1880 г. / А. Э. Норденшельд ; пер. С. И. Барановский - Санкт-Петербург, 1881

Қосымша мәліметтер
------------------

* Encyclopædia Britannica Eleventh Edition
* Үлкен кеңес энциклопедиясы(қолжетпейтін сілтеме)
**Владимир Иванович Смирнов(геолог)**(18.01.1910 жыл, Мәскеу -16.06.1988, Мәскеу) - кеңес геологы. КСРО ғылым академиясының академигі (1962). 1940 жылдан КОКП мүшесі.

Өмірі
-----

Мәскеу геология барлау институтын бітірді (1934). Тәжік - Памир экпедициясында, Мәскеу геологиялық барлау институтында (1934-41 және 1944-49) жұмыс істеді. Қырғызстандағы Хайдаркан сынап комбинатының бас геологы (1941 - 44), пайдалы қазындылар қорының бүкіл одақтық комиссиясының төрағасы (1946 - 49), КСРО геологиялық министрінің орынабасары (1946 - 51) болды. Мәскеудің жоғары оқу орындарында профессор(1946, 1949-1952 жылдары).

Смирнов жасырын (терең) кендерді іздеудің теориялық негіздерін жасады, белдеулік металлогенияның себептерін дәлелдеді. Экзогендік, эндогендік факторлардың руда түзудегі мәнін, Орта Азия, Кавказ т.б. аймақтарда рудалы кендер қалыптасуы мен орналасуының аймақтық заңдылықтарын анықтады.

Сыйлықтары
----------

Лениндік сыйлықтың лауреаты (1972), 2 рет Ленин орденімен т.б. ордендер, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 202-203 бет
**Адольф Арцишевский** (7.1.1938. РКФСР. Кемер облысы, Прокопьевск қаласы) - журналист, қаламгер, сценарийст.. ҚазМУ- ді және КСРО Жазушылар одағы жанындағы Жоғары әдебиет курсын бітіргеннен кейін "Красноярский рабочий" газетінің тілшісі, Краснояр өлкесі аудандық газеттерінде бөлім меңгерушісі, Қазақстан салалық журналдарында, радиода, "Жазушы" баспасында және "Простор" журналында қызмет жасады.

Алматы қаласындағы жасөспірімдер театрында, М.Лермонтов атындағы академиялық орыс драма театрында әдебиет бөлімінің меңгерушісі, "Қазақфильм" студиясында "Тоғысқан тағдырлар" атты телехикаяның бас редакторы, "Новая эра" журналының бас редакторы болып қызмет еткен. Қазір "Central Asia Monitor" газетінде қызмет жасайды. І.Есенберлин, К.Ыскақов, Ә.Тарази, Б.Мұқай, Д.Исабеков, Ш.Құсайынов шығармаларын орыс тіліне аударған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ телевизиясы", Энциклопедия, "ҚазАқпарат" Алматы, 2009 1-т, ISBN 978-601-03-0070-5
**Дорофеев Владимир Илларионович** (1950, Ресей) - Техника ғылымдарының кандидаты. Философия ғылымдарының докторы. 

Грозный мұнай институтын бітірген (1972).
1972-1997 жылдары — Қазақ мұнай жобалау ғылыми-зерттеу институтында инженер, кіші ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, сектор меңгерушісі, лаборатория бастығы. 1997-2001 жылдары — «Арман» бірлескен кәспіорнының техникалық директоры. 2001-2003 жылдары — «Маңғыстаумұнайгаз» ААҚ «ҒӨО»-ның директоры, «Прогноз» Ғылыми кеңес беру орталығың ЖШС-ның геология және жобалау саласындағы директоры. 2003 жылдан «Қазақ мұнай-газ жобалау ғылыми-зерттеу институты» ААҚ-ның директоры.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
«Гитлер өлі»: американдық әскери *Stars and Stripes* газетасының мұқабасы, 2 мамыр 1945 жыл.
Ева Браун және Гитлер (иті Блондимен бірге), маусым 1942
**Адольф Гитлер** 1945 жылдың 30 сәуірінде, дүйсенбі күні 15:26 мен 15:30 уақыттың арасында өзінің фюрербункерінде оқатар қарудан **өзі-өзіне қол салды** (осы уақытта Қызыл армия рейхстагтың бірінші қабатын алып, рейхсканцеляриядан 700—750 метр және фюрербункерден 450—500 метрде орналасқан). Оның әйелі, Ева Браун да калий цианидін қабылдау арқылы өзін-өзі өлтірді. Сол күні, Гитлердің бұрын жасаған нұсқаулығына сәйкес, олардың денелерін баспалдақпен бункердің қосалқы шығысы арқылы бақшаға шығарып, шұңқырға қойып, жанармай құйып өртеді.

Кеңестік тарихнамада Гитлер нацисттердің көпшілігі сияқты уды (калий цианидін) қабылдап қайтыс болды деген пікір қалыптасқан еді, себебі кеңестік аутопсия туралы есеп бойынша, болжамды Гитлердің мәйітінің аузында әйнек сынықтары мен «жұқа қабырғалы ампула» табылған. Ресми Батыс хаттарға сүйенгенде, Гитлер оқатар қарудан өлді. Куәгерлердің бірі Гитлердің мәйітінде аузына ату арқылы өзін-өзі өлтіру белгілері болғанын көрсетті, бірақ кейіннен бұл мүмкін емес деген қорытынды жасалды. Сондай-ақ, Гитлер улы ампуланы тістеп алып, бір уақытта өз-өзіне тапаншадан атқаны, осылайша екі өлім құралын да қолданған нұсқасы бар. Бірқатар қазіргі батыс тарихшылары Кеңес Одағының нұсқасын үгіт-насихат ретінде қабылдайды.

Сондай-ақ
---------

* Адольф Гитлер
* Рейхстаг (ғимарат)

Дереккөздер
-----------

1. 1 2  Fischer, 2008, p. 47
2. ↑  Kershaw, 2008, p. 955
3. ↑  Гитлердің соңғы күндері: «Өлімге дайындалуы» Мұрағатталған 11 наурыздың 2012 жылы. «…30 сәуірде… түстен кейін Адольф Гитлер өз-өзіне қол салды...»
4. ↑  Beevor, 2002, p. 359: «… оның еріндері удан әжімдеп кетті...»
5. ↑  Kershaw, 2008, p. 956
6. ↑  Marchetti, Daniela, M.D. PhD; Boschi, Ilaria, PhD; Polacco, Matteo, M.D.; Rainio, Juha, M.D. PhD (2005). "The Death of Adolf Hitler—Forensic Aspects" (in en). *Journal of Forensic Sciences* (50(5)): 1. JFS2004314. .
7. ↑  *Bezymenski Lev* The Death of Adolf Hitler — 1st. —  New York: Harcourt, Brace & World, 1968. — P. 44–45, 49.
8. ↑  Linge, 2009, p. 199
9. ↑  Joachimsthaler, 1999, pp. 160–182
10. ↑  Joachimsthaler, 1999, pp. 157, 166
11. ↑  O'Donnell, 2001, pp. 322–323
12. ↑  Eberle, Uhl, 2005, p. 288
13. ↑  Kershaw, 2001, p. 1037

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* *Борис Львович Хавкин*, д. ист. наук, профессор Историко-архивного института РГГУ. Зачем Сталин обманывал маршала Жукова. Засекреченная смерть нациста № 1 // НГ, 5.06.2020
**Владимир Иванович Грязин**(2.7.1905, Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қ. – 1991, Алматы қ.) – ветеринария ғыл. докт. (1962), профессор (1963). 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан. Сібір (қазіргі Омбы) ветеринария ин-тын бітірген (1928). 1938 жылдан Қазақ ветеринария ғыл.-зерт. ин-тында а. ш. малдарында кездесетін жұқпалы аурулар лабораториясының меңгерушісі болды. 1960 ж. «Повальные воспаление легких (перипневмония) крупного рогатого скота в Казахской ССР (итоги исследований и наблюдений)» деген тақырыпта докт. дисс. қорғаған. Г. ірі қаралардың өкпе ауруларына, туберкулезге, паратуберкулезге және басқа да жұқпалы ауруларына арнайы алдын алу шаралары және диагностика жасау мәселелерімен айналысты. 2-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

<references>

1. ↑  Қазақ Энциклопедиясы
**Адмет** (көне грекше Ἄδμητος) — ежелгі грек мифологиясында Фессалиядағы Ферлік патша Фереттің және Периклименаның баласы. «Илиадада» (II 714 және басқада) көп кездеседі.

Калидондық шоқаға аңшылықтың және аргонавтар жорығының қатысушысы. Пелия бойынша, жерлеу ойындарының қатысушысы болып, қол төбелесіне шықты.

Аңыздарда, Адметте малшы болып Аполлон Құдайыдың өзі жұмыс істеді, бір нұсқаларында, Аполлонның өте жақсы көретін патшасы болған, ал басқаларда, Аполлонның киклоптарды немесе Пифон деген айдаһарды өлтіргені үшін.

Аполлон Адметтің малын бір жыл бойы бақты, немесе 8 жыл (яғни ұлы жыл) бақты, немесе 4 жыл бақты. Аполлон қамыстан жасалған сырнайдан немесе алтын кифарада ойнағанда, орманнан жыртқыш аңдар шығы тыныш кәдімгідей малдардың арасында жүрді. Ең алғаш, аңызды Ферекид жазғаны көрінеді. Бірақ, енді Аполлон тәрбиелеген Евмелдің биелері туралы Гомер айтады.

Пелий, кімде-кім арыстан мен шошқаны бір арбаны тартуға қойғызып қойса, оған қызын Алкестаны берем деп айтқанда, Адмет Аполлонның көмегімен немесе Аполлон және Гераклдың көмегімен осы бұйрықты оңайлықпен жасады. Тағы да, Адметті Гераклдың махаббаты деп те атайды.

Адмет, Тавминде Эретрияның жанындағы Евбеяда Аполлонға ғибадатхана салғызды. Адметте баласы мен қызы бар.

Дереккөздер
-----------
**Владимир Иванович Смирнов**(29.05.1887,Петербург, - 11.02.1974,Ленинград) - кеңес математигі, КСРО ҒА -ның академигі (1943;1932 жылдан корреспондент мүшесі).

Өмірі
-----

Социалды Еңбек Ері (1967). Петербург университетін бітірген(1910). 1915 эылдан сол университеттің, ал 1912 - 30 жылдары Петербург (Ленинград) жол қатынасы инженерлері институтының профессоры болған. 1929 - 35 жылдары КСРО ҒА- ның Сейсмология және Математика институттарында жұмыс істеген. Оның негізгі ғылыми еңбектері математика физиканың шекаралық есептеріне, комплекс айнымалы функциялар теориясында, серпімділік теориясына арналған.Смирнов - "Жоғары математика курсының" (1-5томының, 1924 - 47 жылдары) авторы.

Сыйлықтары
----------

Бұл еңбегі үшін оған КСРО Мемлекет сыйлығы берілді (1948). Ол 4 рет Ленин орденімен т.б. орден және медальдармен марапатталған.

Қолданылған әдебиет
-------------------

Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 202 бет
**Алтыатар ойыны** – көнге әр адам асық тігеді. Сол қатарға тағы бір сақа тігіледі (үйіргенде баланың шік түскен сақасы). Асықтардың арасында саңылау болмай тіркестіріле қойылады. Көннің екі жағына 1м. Сызық, ал 4-5-6 м. жерден ататын қарақшы белгілейді. Кімде-кім түптегі сақаны атып ұшырса (1м асыра) бүкіл асықтарды сол алады. Ал сақаға тимей асықты ұшырса, оның сызықтан шыққаны ғана соныкі болады. Ату саны – 6рет. Алғаш сақасы шыққан бала бірінші болады да, қалғандары одан кейінгі кезекте атады. Алты рет атыстан қалған асықтардың бәрі түпте қалған баланікі болып есептеледі (сақасы тігілген бала).[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Абишев К.С. Қазақтың ұлттық ойындары. – Алматы, Нур-Принт, 2015. -142б. ISBN 978-601-7213-45-9
**ФУРСОВ** Владимир Иванович (*13.4.1921, Қырғызстан, Пржевальск қ. — 15.5.1995, Алматы*) — генетик-ғалым, биол. ғыл. докт. (*1965*), проф. (*1967*), Қазақстанның еңб. сің. жоғары мектеп қызметкері (1974). 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан, Брест қамалын қорғаушылардың бірі. 1949 ж. ҚазМУ-ді бітіріп, сонда дарвинизм және генетика кафедрасының ассистенті, аға оқытушысы, доценті, меңгерушісі (1975 — 1995) қызметтерін атқарды. Негізгі ғыл. еңбектері өсімдіктер генетикасы мен эмбриологиясына арналған. Ф. цитохим. зерттеулердің жаңа әдістемесін жасап, бор, кальций, магний элементтерінің бидайдың ұрықтануына, ұрықтанған дән клеткаларының бөлінуіне тигізетін әсерін, алыстекті гибридтеу кезінде генет. үйлеспеу мәселелерін зерттеді. Ф. республикада ең алғашқы *"Экология және табиғатты қорғау"* атты жалпы оқу курсы бағдарламасын жасады. Ол "Қазақстанда қоршаған ортаға ластанудың әсерін зерттеу" ғыл. бағытын қалыптастырып, осы салада бірнеше ғылым кандидаттарын даярлады. Ленин орденімен, 1-, 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған.
Шығ.: Природа и общество, А.-А. 1981; Охрана природы и сельское хозяйство, А.-А. 1987; Экологические проблемы окружающей среды, А. 1991.

Сілтемелер
----------

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Наташа Манор (ивр. ‏נטשה מנור‏‎‎‎, театр атауы, қазіргі аты Наталья Войтулевич-Манор) —кеңес және израиль театр киноактриса.

Биография
---------

Наташа 15 тамызда 1958 жылы Ульяновск қаласында туған, қыз кезіндегі тегі-Силантьева.Ол Ульяновска заң институнда жоғары оқу алды. Сосын ВГИКте кино бөлімінде екі жыл оқыды, кейін ЛГИТМиКке Лариса Малеваннаның курсына ауысты. Сол жерде Наташа өзінің бірінші күйеумен Игорь Войтулевичпен танысты. Үйлену тойынан кейін олар Мәскеуге көшті, сол жерде Наташа ГИТИСті(актер-режиссер факультеті) Андрей Александрович Гончаров пен Марк Анатольевич Захаров шеберің бітірді. Диплом қойылымында «Страсти по Митрофану» ( «Недоросль» Фонвизиннің шығармасы бойынша, режиссер Евгений Арье)Простакова ханымның рөлің ойнады. Сол рөл бойынша «Надежда» сыйлығын алды.
**Натаниэль Зихель** (нем. *Nathaniel Sichel*; 8 қаңтар 1843, Майнц — 4 желтоқсан 1907, Берлин) — неміс, тарихи және портреттік кескіндемеші.

Биография
---------

«Талғампаз бикеш»
1843 жылы 8 қаңтарда Майнц қаласында дүниеге келген. Берлин көркемөнер академиясында оқыды, онда оның бас тәлімгері Юлиус Шрадер болды.

Он тоғыз жасында «Филипп Великодушный өзінің зайыбының қабірінде» және «Иосиф өзінің түстерін фараонға айтады» сурет салды. Римде екі жыл өткізе отырып, ол онда «Филипп II Карлос Донын тұтқындайды» және «Мария Стюарттың Мельвилмен қоштасуы» төсемін жазды, содан кейін жыл бойы Парижде жұмыс істеді. Олардағы портреттік кескіндемені зерттеу мақсатында Германияның әр түрлі қалаларына барып, Зихель Парижде, кейін Берлинде қоныстанды. Броккауз және Ефрон энциклопедиясы Зихельдің «Франческу да Римини» (1876) және «Гиза кардиналдың, Римде, адмирал Колиньяның басының алдында» ең үздік шығармалары деп атаған, оларда «жағымды колорит, жарамды сурет және күрделі композицияларды драматургиялауды азайту» бар, — алайда, бүгінгі күні бағдарланған стильдегі Зихельдің әйел портреттері белгілі (ең танымал бірі - «Альмея»).

1907 жылы 4 желтоқсанда Берлинде қайтыс болды.

Сілтемелер
----------

* Еврей энциклопедиясындағы мақала
**Біржан Берденұлы** (1890, бұрынғы Ақмола губерниясы Қызылжар уезі, Қызыл әскер болысы, 1-а. — 10.6 1922, сонда) — ақын, ұстаз. 

Сауатын ескіше ашқан. Троицк қаласына барып, екі жылдай діни медреседе және орысша оқиды. Ресей патшасының 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығына орай, Қызылжар қаласынан тізімге алынып, Двина бойындағы Крейнсбург қаласы төңірегінде 1-дүниежүзілік соғыс майданының қара жұмысында болады. 

Сол майдан шебіндегі қазақ жастарының өмірін суреттейтін, "Прием" атты дастан жазады. Дастан оқиға желісіне қарай шағын тақырыпшаларға ("Қызылжар казармасының тамағы", "Ұзақ жол", "Алғашқы әсер", "Майданда", т.б.) бөлінген. Ақын Қызылжар қаласынан шыққан күннен бастап, қайтып оралғанға дейінгі көрген-білгендерін қаз-қалпында баяндай отырып, елінен ұзап көрмеген қазақ жастарының басына түскен ауыр зобалаң мен қиыншылықты, соғыс көріністерін жас боздақтардың түсінік-танымы деңгейінде көркем бейнелеп беруге тырысады. Дастанда сарғайып түңілуден гөрі, ертеңгі болашаққа деген сенім, жігер-қайрат айқын сезіледі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6
2. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
**"Бір хаттың ізімен"** - телеэкспедиция (Қазақ теледидары) хабары. 

Идеясын ойластырған және тұсауын алғаш кескен, авторы - Қажы Корғанов. Ай сайын көрерменмен эфирде жолығысып, сан алуан тағдырлармен кездескен автордың көтерген мәселесі көптің көкейінен шығып жатты. Әрі редакцияға күн сайын келіп жататын алуан тақырыптағы хаттардың артында адам тағдыры, ел тағдыры, қоғамның толғақты проблемасы күн тәртібіне өткір қойылып, автор соны шешу жолдарын өзгелермен бірлікте іздестіріп отырды. 
Автор жеке адамнан қоғам, қоғамнан мемлекет құралатындығын есінде берік ұстанып, соны өмірінде бек ұстанған жан. Елеусіздеу жайдан, келелі мәселе туындап, ол келе-келе қоғамдағы әлеуметтік проблемаға дейін ұласты. Осы хабары арқылы автор қаншама тағдырдың сөнуге айналған жүрегіне жылу берді, үміті үзілген жанның көкірегіндегі үміт отын қайта тұтатты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ телевизиясы. Энциклопедия.–Алматы: «ҚазАқпарат», 2009, 1-т.-640 бет.
**Наташа Клаусс** ((ис.  *Natasha Alejandra Rastapkavicius Arrondo*); 25 маусым 1975 ж. Калида (Колумбия)) — колумбиялық актриса. Арғы тегі литвиялықтарға жатады.

Өмірбаяны
---------

Наташа Клаусс (шын аты Наташа Александра Растапкавичус Аррондо) 25 маусым 1975 жылы Калида дүниеге келген (Колумбия). Балалық шағы Барранкильеде өткен. Анасы — уругвайлық, әкесі — литвиялық. Ағасы Питер Клаусс модель.

Жеке өмірі
----------

Екі рет тұрмысқа шыққан, қазіргі таңда екінші күйеуі және қызымен бақытты өмір кешуде.

Фильмографиясы
--------------

| Атауы | Жылы |
| --- | --- |
| Сұлу әйел | 1996 |
| Жұбайлар | 1996 |
| Махаббат тұтқындары | 1997 |

Марапаттары
-----------

* TVyNOVELAS марапаты (2006) «Шторм» сериалындағы үздік жауыз кейіпкер.
* DOS DE ORO марапаты (2004) «Сариты Элисондо» рөлін «Тайная страсть» сериалында сомдағаны үшін

Сыртқы сілтемелер
-----------------

*
**Алтын қорыған самұрық**
-------------------------

### Тайпа жайлы жалпы мәлімет

Алтын қорыған самұрық -аңызға айналған тайпаның аты. Алғаш рет бұл ат грек тарихшысы Геродот (б.з.б. 485-425) еңбектерінде кездеседі. Ол саяхатшы әрі ақын Аристей Проконесскийдің поэмасына сүйенеді. Екеуі де Азияның қиыр даласындағы халықтар туралы айта келіп, оларды аңыздағы таң ғажайып құстар негізінде суреттейді. Бұлардың бір тармағына гиперборейлер мен аримасптардыжатқызады. Аристей мен Геродоттың бұл халықтар жөніндегі деректердің көбі шындыққа жанасады. Грек – рим жазушыларының бәрінде де кездесетін болжамдарға қарағанда, самұрықтар елі алтынға бай болып, соны қорғау үшін жылқы кейпінде бейнеленген аримасптармен соғыс жүргізген. Самұрықтардың өздері пантикапея тиындарында аузына Аполлонның киелі жебесін тістеген қыран ретінде бейнеленген. Жартылай аңыздан туған самұрықтар алтынға бай Арқа, Алтай тауларын мекендеген көшпелі тайпалар-сақтар, ғұндар, үйсіндер, кейін қырғыздар немесе солардың туыстары болуы да мүмкін. Өйткені ежелгі қырғыздардың Енисейді қоныстанғаны, алтынды көп өндіріп өңдегені, белгісіз бір шежірешінің жазуына қарағанда, елдің бүкіл адамы басына алтын тәж кигені, өлгендерді алтынға орап көмгені, табынатындары қыран құс болғаны мәлім.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет Энциклопедиясы. Алматы қаласы,1977 ж. 4-том, 43-бет
**Динамо футбол клубы** — Қазақстан футбол клубы. Қазір клуб жабылып қалған.

Қысқаша тарихы
--------------

Шымкенттегі Кеңес одағы дәуірінде құрылған спорт ұйымдарының бірі. 50-жылдары бір рет Қазақ КСР турнирлеріне қатысты. Тәуелсіздік жылдары бір рет қана 1999 жылы Қазақстан бірінші лигасына қатысып, жоғары топқа жолдама алды. Бірақ сол жылдан соң ешқандай турнирге қатыспады.

Стадиондары
-----------

1999 жылғы турнир тек Шымкент пен Сайрамда өткізілгендіктен, "Динамоның" нақты қай стадионды өз алаңы санағаны белгісіз. Ойындарды көбіне Сайрамдағы "Ремонтник" стадионында өткізген. Қажымұқан Мұңайтпасов стадионында тек бір кездесу ғана өткізді.

Жетістіктері
------------

* Қазақстан бірінші лигасының жеңімпазы (1): 1999

Дереккөздер
-----------

1. ↑
«Алтын Қыран» орден жұлдызы
«Алтын Қыран» белгі ордені
**«Алтын Қыран»** — Қазақстан Республикасы жоғары дәрежелік ерекше белгісі.

«Алтын Қыран» ордені 1995 ж. белгіленді.

Бұл орденмен азаматтар Қазақстан Республикасына сіңірген айырықша мемлекеттік қызметі үшін марапатталады. «Алтын Қыран» орденімен марапаттауға лайықтыларды Қазақстан Республикасының Президенті анықтайды.

Қазақстан Республикасы Пpeзидeнтiнiң өзі лауазымы бойынша ерекше үлгідегі «Алтын Қыран» орденінің иегері болып табылады.

Орден жұлдыздан және ілмекті алқалық белгіден тұрады.

Марапатталғандар
----------------

Ағымда «Алтын Қыран» орденімен 7 тұлға марапатталған, соның ішінде:

1. Нұрсұлтан Назарбаев
2. Ислам Каримов (1997) - Өзбекстан президенті
3. Борис Ельцин (1997) - Ресей президенті
4. Герхард Шрёдер (2003) - Германия канцлері
5. Леонид Кучма - Украина президенті
6. Елизавета II - Британия патша ханымы

Тағы қараңыз
------------

* Қазақстанның мемлекеттік марапаттары

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
**Алтынай** — фольклорлық- этнографиялық би ансамблі. Қазақ өнері тарихындағы халықтық-фольклорлық бағыттағы тұңғыш би ұжымы. 

Мақсаты: халық билері үлгілерін жандандырып, сахнаға шығару.

Тарихы
------

1986 жылы Сүйінбай атындағы облыстық филармонияның жанынан құрылған. 

1991 жылы ол Қазақстан мемлекеттік халық би ансамбліне айналды. Оның тұң­ғыш көркемдік жетекшісі Голушкевич, қазір Талант Қылышбаев.

Репертуары және белгілі ұжым қатысушылары
-----------------------------------------

Ансамбль репертуарында ежелгі қыпшақ биі "Алқа-қотан", тұрмыстық "Киіз басу", салт-дәстүрлік "Қоштасу", көне әдет-ғұрыптық "Бақсы биі", әзіл-қалжыңды "Келіншек", "Ұтыс", "Аударыспақ", аспаптық "Аса- таяқ", "Домбыра", т.б. көне билер бар. Халықтық үлгідегі бұл билерді қазақ өнерінің ардагері, суретші, әрі биші Ә.Ысмайлов, балетмейстер, ұстаз-хореограф О.В.Всеволодская-Голушкевич, ансамбльдің тұңғыш солисі, ҚР-ның еңбек сіңірген артисі Т.Ізімова сахнаға шығарды.

Марапаттары
-----------

"Алтынай" ұжымы 1999 жылы Бельгияда өткен Халықаралық фольклорлык би фестивалында 1-орынға ие болды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
2. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**Дмитрий Митрофанович Калейников** (23 қараша 1910, Ресей, Воронеж облысы, Россошь ауданы, Стеценково селосы - 16 қараша 1941, Ресей, Мәскеу облысы, Волоколам ауданы, Нелидово деревнясы) — 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер.

Өмірбаяны
---------

Соғысқа дейін Алматы облысы, Кербұлақ ауданы, Қоғалы ауылының тұтыну бөлімінің төрағасы қызметін атқарған. 1932-35 жылы Кеңес әскері қатарында әскери борышын өтеген. Ұлы Отан соғысында Батыс майданына қарасты 16-армия 316-атқыштар дивизиясы 1075-атқыштар полкі 2-батальон 4-рота құрамында Мәскеу облысы, Волокалам ауданы, Дубосеково темір жолы айырмасындағы болған ұрыста жаудың 18 танкісін жоюға қатысқан. Калейниковке ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (21.7.1942).

Марапаттары мен естелік
-----------------------

1966 жылы Мәскеудің (Солтүстік Тушино ауданындағы бір көшеге панфиловшылардың аты берілді. 1975 жылы олардың құрметіне Дубосеково темір жолы айырмасында мемориал, ал Нелидово деревнясында (Дубосеководан 1,5 шақырым жерде) ескерткіш орнатылып, панфиловшылардың мұражайы ашылды. Алматы қаласындағы 28 гвардияшы-панфиловшылардың саябағында монумент қойылды. Сонымен қатар Мәскеудің гимніне айналған «Дорогая моя столица» өлеңінде 28 батыр туралы айтылады.

Ленин орденімен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему и рядовому составу Красной Армии» от 21 июля 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 23 июля (№ 28 (187)). — С. 1.
2. ↑  А 31 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
**Дмитрий Павлович Саликов**(25.10.1886, Орынбор губерниясы, Переволоцкий ауданы, Япрынцево селосы- 26.03.1972)-үш орыс революциясына, Орынбор және Қазақстанда Кеңес үкіметін орнатуға белсене қатысушы.

Өмірі
-----

Кедей шаруа семьясында туған. 1906 жылдан Компартия мүшесі. 1906-1917 ж. Орынбор-Ташкентте әр түрлі жұмыстар істеді. Революциялық қызметі үшін бірнеше рет тұтқындалды. Орынбор Кеңесінің депутаты (1917) және қалада Қызыл гвардия жасақтарын ұйымдастырушылардың бірі. 1919 ж. (сәуір-қазан) Түркістан республикасы қатынас жолдар халкомының орынбасары, одан кейін республикалық революциялық әскери Кеңесінің председателі, Түркістан ОАК (1919-1920) мен Халкомсовы Президиумының мүшесі. 1919 жылдың қазанынан 1920 жылдың қаңтарында Жетісу облысының революциялық әскери кеңеснің председателі. 1920-1921 ж. Түркістан республикасы милициясының бастығы, кейінірек транспорт жұмысшылары кәсіподақтары ОК-нің жаупапты секретары. 1922-1923 ж. Комиссар, одан кейін Орынбор-Ташкент темір жолының бастығы, Қырғыз ОАК-нің мүшесі. 1924-1939 ж. Транспорт және қорғаныс өнеркәсібінде әр түрлі жауапты қызметтер атқарды. 1939 жылдан одақтық дербес пенсияда болды.

Сыйлықтары
----------

Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен т.б. орден, медальдармен марапатталған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,9 том, 624 бет
Жаңбыр
**Нөсер** — күшті, бірақ қысқа мерзімдік конвективтік сипаттағы жаңбыр, не қоңыржай ендіктердегі циклондардың суық шебіндегі дүлей желді жаңбыр.

Басталғанда төгіп жауып, күрт тыйыла қалуы мүмкін. Өте қысқа уақытқа созылуы жеке бұлттан немесе салқын шептегі жіңішке өңірді ғана қамтитын бұлттан жаууымен байланысты. Жылы жер бетіндегі салқын ауа массасынан түсетін Нөсер жаңбыр кейде бірнеше минутта-ақ өте шығады. Жаздағы жергілікті конвекция жағдайында будақ жаңбыр бұлты кең алқапты қамтығанда немесе шептер өткенде Нөсер жаңбыр сағаттап жауады. Нөсер жауу екпіні түрліше, кейде *21,5 мм/мин-қа* жеткен кездері байқалған. Нөсер жауу уақыты артқан сайын екпіні кеми береді. Нөсер жаңбыр тропиктік және экваторлық ендіктердегі жауын-шашынның негізгі түрі. Субтропиктік және қоңыржай белдеулерде де өтіп тұрады. Нөсер термині синоптикалық метеорологияда жауын-шашынның барлық түріне де (қар, қиыршық) қолданылады.

- қазіргі түсінігімізде — шелектеп құятын өткінші жаңбыр. «Шелектеп құйғаңдай нөсер сабалап тұрды».

Сөз төркіні тек моңғол тілі деп шамалауға болады, «нүсэр» тұлғалы сөз моңғолдарда «қиын, ауыр» мағыналарында кездеседі. Осы сөздіктерге қарағанда, «нүсэр» сөзі моңғолдардың өзінде сирек қолданылатын тәрізді. Өйткені, келтірілген мысалдарда «нүсэр» сөзінің орнына, оның синонимі «хүнд» жиі тіркеседі. Осыған қарағанда, ескі сәз бе деген ойға қаласың. Жауған жаңбыр сипаты —«нүсэр» сөзін анықтауыш ретінде қолдануға кереғар көрінбейді. Өйткені жаңбырдың күштілігі қиындыққа ұшырататыны да белгілі. Осы себептенде алғаш «нөсер жаңбыр» (қиын жаңбыр мағынасында) тіркесі пайда болып, кейінгі кездерде «нөсер» жеке тұрып та жауынның күштілігін аңғартарлық дағдыға айналуы мүмкін.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.
2. ↑  Ә. Шәріпов, Алыс жаға.
**Елешева Ақзира** (10. 4. 1941. жылы туған, Атырау қаласы) - тіл білімі маманы, филология ғылым кандидаты (1988). 1957—1962 ж. Алматы педагогикалық шет тілдер институтында оқыды. 1962—1965 ж. Атыраудағы Абай мектебінде неміс тілінің мұғалімі. 1965—1967 ж. Алматы шет тілдер институтының жанындағы жоғарғы педогогика курстың тыңдаушысы. 1967—1975 ж. осы институттың неміс тілі фонетикасы кафедрасында аға оқытушы, 1975—1978 ж. аспирант. 1979 жылдан Атырау университетінде оқытушы болып істейді. Профессор Ә. Хасеновтың жетекшілігімен "Қазақ тіліндегі сан есім компонентті фразеологиялық бірліктер" деген тақырыпта диссертация қорғады. Бірнеше мақала жариялады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3
**Ауа ванналары**. Нерв жүйесін тыныштандырып, жағымды әсер етеді, тыныс алуды және қанның оттегіне қанығуые жақсартады, организмнің жалпы тонусынжоғарылатады, ұйқының тыныш болуына ықпал жасап, тәбетті ашады. Ауа ваннасының әсері ауаның температурасына, оның ылғалдығы мен қозғалысына байланысты болады. Ауа ваннасын қабылдауы жылжың жылы мезгілінде, ауаның температурасы 20°С-тан төмен емес желсіз күндері бастау қажет, алғашқы кезде аяқ пен қолды ғана, кейін барлық денені жалаңаштан қыздырады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред. 1990 ISBN 5-89800-008-9
**Жабынды жазықтығындағы мансард терезесі** (skylight), шатырға орнатылады, күндізгі жарық түсетін мөлдір немесе жартылай мөлдір шынымен немесе пластикпен қапталады. .

Бұндай терезелер өндірістік ғимараттарды, коммерциялық мекемелерді және тұрғын үйлерді, әсіресе, солтүстікке қараған үйлерді үнемі бірқалыпты жарықпен қамтамасыз ету үшін кеңінен қолданылады. 

Терезенің пішіні таза функционалды есіктен таңдаулы эстетикалық құрылымдарға дейін әртүрлі болуы мүмкін. Шатыры тегіс үйлерде мансард терезелері күмбез тәрізді болуы мүмкін; басқа ғимараттарда мансард терезесін шатырдың ылдиына орнатады. 

Мансард терезесі немесе оның бір бөлігі көбіне таза ауа кіретін желдеткіш қызметін атқарады.

Дереккөздер
-----------

<references>

1. ↑   "Britannica настольная энциклопедия"ТомI,АСТ-Астрель, Москва, 2006,ISBN 978-5-17-038532-4(Т.1) (АСТ),ISBN 978-5-271-15120-0 (Т.1) (Астрель)
**Жабу коэффиценті**- компанияның айналмалы қаражат сомасының қысқа мерзімді борышқа қатынасы; компанияның төлем төлеу қабілетінің көрсеткіші.

Өтiмділік коэффициенттерi
-------------------------

Қаржы көрсеткiштер, серiктестiктiң номиналды қабiлеттiлiгiнiң анықтауы үшiн кәсiпорын есептелетiн есеп беру негiзiнде арқасында бар (сырт ) ағымдағы активтердiң ағымдағы қарызын сөндiру. Өтiмдiктiң коэффициенттерiнiң есептеуi iс жүзiнде активтер өтiмдiктiң бiрдей бағасында не бiр мақсат серiктестiктiң бухгалтерлiк балансын түрлендiрумен бiр жерден шығады. Мысалы, тауарлық қалдықтардың бөлiгi нөлдiк өтiмдiктi иемдене алады; дебиторлық қарыздың бөлiгi өтеу мерзiм бiр жылдан астам иемдене алады; берiлген заемдер және вексель үстiрт айналым активтерге жатады, бiрақ iс жүзiнде сабақтас құрылымдардың қаржыландыруы үшiн ұзақ мерзiм тапсырған құрал бола алады. Мұндай құрайтыны баланстар айналым активтердi шектерде шығарылады және өтiмдiлiк көрсеткiштердi есептеуде есепке алынбайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Банк терминдері мен ұғымдарының қазақша-орысша сөздігі. / Ғ. Сейіткасымов, Б. Бейсенғалиев, Ж. Бекболатұлы — Алматы: Экономика, 2006. ISBN 9965-783-20-9

Өтемділік коэффициенті