**Жарнама**, реклама (франц. *reclame*, лат. *reclamo* — *жар саламын*) — тауарлардың, қызмет көрсетудің тұтынушылық қасиеті туралы ақпарат беру және оған деген сұранысты көбейту мақсатында таратылатын хабарлама; белгілі бір адамдар, ұйымдар, әдебиет пен өнер шығармалары туралы хабар таратып, оларды әйгілеу. Жарнама көпшілік ақпарат құралдары (*теледидар, радио, газет, Интернет, проспектілер, плакаттар, т.б.*) арқылы жүзеге асырылатын коммуникацияның ақылы түрі болып табылады. Кез келген Жарнама хабарламалық, болмаса назар аудартушылық сипатымен ерекшеленді. Жарнаманың түрлері көп: сату орнындағы Жарнама, институционалдық (жақсы пікір қалыптастыру мақсатындағы) Жарнама, хабарламалық Жарнама, сауда және көлік жүйесіндегі Жарнама, көше Жарнамасы (*плакат, афиша*), ауызша Жарнама, баспалық Жарнама т.б. Жарнаманың қарапайым түрлері б.з.б. пайда болды. Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римде Жарнама хабарландыруларын ағаш тақтайларға жазып, халық көп жиналатын алаңдарда айғайлап жар салатын болған. Баспаға басылған Жарнамалар Англия мен Францияда 17 ғ-да пайда болды. Жарнама қазақ халқына да ежелден белгілі. Оның ауызша үлгілері фольклорлық әдебиетте "жарлық шашу", "жар салу" ұғымдарымен берілген. Жарнама үлгілері "*Қобыланды батыр*", "*Мұңлық-Зарлық*" және "*Оғызнама*" жырларында бар. 19 ғ-дың аяғында "*Түркістан уалаяты*", "*Дала уалаяты*" газеттерінде саяси-экон. мәселелерге байланысты, оқу-ағарту, әдебиет және өнер-білім бойынша Жарнамалар берілген. 20 ғ-да Жарнаманың мақсаты мен мазмұны кеңейіп, икемділігі артты, Жарнама тілінің ішкі құрылымы сараланды. Нарықтық экономиканың қанат жаюына орай Қазақстанда жарнамалық қызмет түрлері сан алуан болып дамуда. Жарнама стратегиясымен айналысатын Жарнама компаниялары пайда болды. Жарнаманың бір түрі — афиша (*affіcher* — хабарландыру, іліп қою). Театр афишалары — спектакльдер және басқа да көңіл көтеретін шаралар туралы хабарландырулар. Афишалар театрдың алдына, көшелерге, алаңдарға және басқа да көпшілік жүретін орындарға ілінеді.

**Жарнама** — тауарларға сұранымды қалыптастырып, ұлғайту мақсатында олардың қасиеттері мен көрсетілетін
қызметтер туралы ақпаратты тиімді бағытта тарату.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ Энциклопедиясы"
2. ↑  Банк терминдері мен ұғымдарының қазақша-орысша сөздігі. / Ғ. Сейіткасымов, Б. Бейсенғалиев, Ж. Бекболатұлы — Алматы: Экономика, 2006. ISBN 9965-783-20-9

Тағы қараңыз
------------

* Жарнама тарихы


  

Жарнама – тауардың немесе қызметтің сапасының кепілдемесі деп есептейтін негіздеме бар. Жалған, алдамшы жарнама тауардың нарықта жойылуына алып келеді. Тек қана қанағаттандырылған тұтынушы жарнамаланған қызметтің нарықта тұрақтануын қамтамасыз етеді. Бір де бір өсіп келе жатқан кәсіпкер сапасы төмен қызметті жарнамалап өз қаражатын шашпайды. Мұндай жағдайға кері істерді нарықта тұрақтанбайтын «уақытшалар», «біркүндік бизнесмендер» пайдаланады, нарықтың заңына сай сапасы төмен қызмет көп уақыт ұзамай жойылады. 
Үйреншікті «жарнама – сауданың жүргізушісі» деген сөйлем жарнаманың негізгі функциясын ашықтайды: туар туралы ақпаратты жеткізу, онымен нақты сатып алушыларды таныстыру, оларды бұл тауардың қажеттілігіне нандыру. Бірақ жарнаманың қарапайым ақпараттық хабардан айырмашылығы соңғы нәтижесіне қызығушылықта. Жарнама түсінігіміз жай ғана ақпаратты қарастыру емес, оны нақты бір мақсатпен қарастыру, яғни туарға немесе қызметке деген сұраныстың көбеюін көздейді. Жарнама қандай да болмасын, ол өздігінше пайда бола алмайды. Жарнама тек қана нарықтың инструменті, яғни не сатамыз, сол зат жарнамада көрініс алады. Туризмдегі жарнама негізінде туар немесе қызмет туралы ақпарат пен оның күшті жақтарына сендіру жатады. Және де жарнаманың бағалылығы ол өзіне көптеген талантты тұлғаларды тартып алады, яғни суретшілерді, жазушыларды, режиссерларды, актерлерді, әншілерді т.б. сөйтіп үлкен бір шеберлік өнерге айналады.