recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Прототип HB-SIA
*Solar Impulse* concept model, 2008
**Solar Impulsе** (прототиптың ресми аты HB-SIA) — күн қуатымен ғана ұшатын ұшақтың еуропалық жобасы.

Күн қуатымен ғана аккумуляторларына жинап алып үздіксіз ұша алатын әлемдегі алғашқы пилотты ұшақ. Әуеге күндіз көтеріледі.

Solar Impulse компаниясы жасаған, қанаттары ұзындығы Airbus A340 (63 метр) ұшағымен шамалас, массасы — 1600 кг. Крейсерлік жылдамдығы — 70 км/сағ. Әлемді айналып саяхаттауға және баламалы қуат көзін дәріптеуге арналған ұшу аппараты прототипі. Әлемге 26 маусымда 2009 жылы швейцарлық аэронавт Бертран Пикард таныстырды. Алғашқы ұшу 3 желтоқсанда 2009 жылы орын алды. Сынақ Дюбендорф әуебазасында өткен.

Күн батареялары 4 электроқозғалтқышты қамтасыз ететіндей және аккумуляторларды зарядтайтындай электрқуатын өндіреді.

HB-SIA прототипінің техникалық сипаты
-------------------------------------


|  |  |
| --- | --- |
| **Ұшу биіктігі** | 8500 м |
| **Ең ауыр салмағы** | 1600 кг |
| **Крейсерлік жылдамдығы** | 70 км/сағ |
| **Минималды жылдамдығы** | 35 км/сағ |
| **Қанаттарының самғауы** | 63,40 м |
| **Қанаттарының ауданы** | 200 м² |
| **Ұзындығы** | 21,85 м |
| **Биіктігі** | 6,40 м |
| **Күштік құрылғысы** | төрт қозғалтқыш | 7,35 кВт |
| төрт винт | диаметрі 3,5 метр |
| **Li-Po аккумуляторы** | Масса | 400 кг |
| массалық қуатшығару | 200 Wh/kg ≙ 720 kJ/kg |
| **Күн батареясы, ПӘК** | 11.628 монокристалл
 | 22,5 % |

Жобасы мен даму барысы
----------------------

### Күнтізбесі

Жетістіктері
* 2003: École Polytechnique Fédérale de Lausanne мекемесінде алдын ала іске асу аспау жұмыстары
* 2004–2005: Бастапқы жоба
* 2006: Алыс қашықтыққа ұшуды жоспарлау
* 2006–09: Алғашқы протип (HB-SIA)
* 2009: Протиптың алғашқы ұшуы
* 2009–11: Прототиппен пилотты сынақтық ұшыру
* 2011–12: Әрі қарай 7 қадамдық сынақтық Еуропа және Солтүстік Америкада ұшырулар
* 2011–13: Екінші прототипты құрастыру (HB-SIB)

Жоспарланған кесте
* 2013: АҚШ арқылы құрлықтық ұшу (Mission *Across America*)
* 2014: HB-SIB сынақтық ұшыру
* 2015: Бірнеше фазалық әлемдік тур.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑   Мұрағатталған 29 маусымның 2013 жылы.
3. ↑
**Го́ттар** (ағылш. *Goths*, ағылш. *gothic*, және орыс. *варварский,грубый* ал қазақша *дөрекі*) - XX ғасырдың 70 - сінші жылдарында Ұлы Британияда панкттік қозғалыс базасында өмірге келген жастар субмәдениеті. Готикалық субмәдениет мүшелері өздерінің әртүрлілігімен ерекшеленеді, бірақ бұл субмәдениеттің барлық мүшелері өзіндік бір спецификалық стильге ие және готикалық әуендерге қызығушылықтары бар болып келеді. Бұл субмәдениеттің мүшелері көбіне жастар болғанымен, 14 - 45 жастан жоғары адамдар да мүше бола алады.

Готтар тарихы
-------------

Ұлы Британияда панкттердің әсері жойылып жатқан кезде 1970 жылдың аяғында готтар пайда болды. Олар негізіне белгілі бір музыкалық готтық-роктардың пайда болуымен ерекшеленеді. Готикалық рок группалар:

* *Bauhaus*
* *Virgin Prunes*
* *Southern Death Cult*
* *Sex Gang Children*
* *Specimen*
* *Ausgang*
* *Killing Joke*
* *Gloria Mundi*
* *Bela Lugosi’s Dead*
* *Unknown Pleasures*
* *Join Hands*
* *Batcave*

Әуенге әуестенген бұл ұйымдар негізінде 1980 жылдары готикалық қозғалыстар пайда болды. Міне ғалымдардың пайымдауынша осы жылдары нақты готтар субмәдениеті пайда болды делінеді.

Готикалық стиль
---------------

Сыртқы бейнесі, яғна киімі, аяқ киімі, шаштың бірнеше стильдері, атрибуттар, темір әшекейлер, бұлар негізінен готикалық субмәдениеттің ең маңызды бейнесі болып табылады. Бұл бейне рок жұлдыздарының имиджтерінен пайда болған делінеді. 
Қазіргі таңда готиканың негізгі элементтері- киімінде қара түстің болуы, темірден немесе күмістен жасалған готикалық символды бұйымдар, және макияж. Готикалық атрибуттар - олар, анх (Ежелгі грекиялық шексіз өмір белгісі), кресттер, көртышқан белгілері, өлімнің белгілері. 
Ал макияжды көбіне жас қыздар, сонымен бірге жас ұлдар қолданады. Ол негізінен күнделікті атрибут болып табылады. Оған біріншіден ақ пудра(Негізінен адамның бейнесі өте ақ болу керек), көзінің айналасында қара бояу, қызыл немесе қара ерін бояғыштар. Сонымен қосы әр түрлі татуировкалар мен пирсингтер де бар.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Готика
* Готтардың түрлері(қолжетпейтін сілтеме)
* Готтар мистикасы
**Кузнецов жерсағызы** (лат. *Chondrilla kusnezovii*) – астралылар тұқымдасы, жерсағыз туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Жамбыл облысы Мойынқұм құмында кездеседі. Малтатасты және үйілген құмдарда өседі. Биікт. 1 м-дей, сабағы бұтақтысыртын қылтандар жапқан. Төм. жапырақтарының ұзындығы 9 см, ені 1 см-дей, жоғарғыларының мөлшері ұсақ, қандауыр немесе таспа тәрізді. Гүлдері сары түсті, 9 – 11-ден бірігіп, себет гүлшоғырын құрайды. Тұқымынан көбейеді. Маусым айынан қыркүйекке дейін гүлдеп, жемістенеді. Тұқымы (ұзындығы 7 мм), алдыңғы жағында екі қатарлы аздап тілімденген қабыршақтары болады. Каучук түзетін өсімдік. К. ж. сирек кездесетін эндемик түр болғандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.‎
Оразбеков Нурлан Исағалиулы, 12 қараша, 1952 жылы, Шығыс Қазақстан обл. Көкпекті ауданында дүниеге келді. Қазақстан медицина университетінің ректоры (2006-2008), Қазақ ұлттық медицина университетінің дипломнан кейінгі даярлық кафедрасының профессоры (2010 бастап).
1975 жылы Семей қ. Медициналық институтын бітірді.
1975—1979 жылдар арасында Семей обл. Жарма аудандық ауруханада хирург қызметін атқарды.
1979—1986 жылдары арасында Сызганов атындағы Қазақ хирургия ғылыми зерттеу институтында Бауыр, өт жолдары бөлімшесінде ғылыми қызметкер
1986—1991 жылдары — Алматы медицина институтының Госпиталды хирургия кафедрасының ассистенті
1991—1997 жылдары — Қазақ ұлттық медицина университетінің Госпиталды хирургия кафедрасының доценті, кейін профессор атағына ие болды
1997—2006 жылдары - Қазақстан медицина университетінің проректоры.
В 2006—2007 жылдары - Қазақстан медицина университетінің ректоры.
2010 — жылдан бастап Қазақ ұлттық медицина университетінің дипломнан кейінгі даярлық кафедрасының профессоры.
**Станислав Сергеевич Ярушин** (14 қаңтар 1981 жылы, Челябі) - тележүргізуші, актер.

Өмірбаян
--------

№ 46 Челябі мектебін бітірді. 10 сыныптан бастап «Бамбарбия Киргуду» тобында Мектеп Лиганың КВН-інде ойнауды бастады. Кейін Агроинженерлік университетіне түсті, бірақ та инженер-механик болудың орнына КВН қатысушысы болып кетті.

* 2003 жылдан 2010 жылға дейін - «Лица Уральской Национальности (ЛУНа)» КВН Челябі тобының фронтмені.

* 2003 жылдан 2010 жылға дейін - ЦСКА баскетбол клубының шоумені.

* 2011 жылдан бастап «Универ» сериалында түсуге бастады.

Қазір ол актер, тележүргізуші және де ТНТ телеарнасында болып жатқан «Comedy Club» шоуының жаңа резиденті.

Станислав Алена Ярушинаға үйленді. [[29 қаңтарда]] [[2012]] жылы оларда Стефани қызы туды. 2014 жылы жазда оларда Ярослав ұлы туды.

Сілтемелер
----------

* 
*

Дереккөздер
-----------
**Станиславский атындағы көше**. 
Көшеге орыстың аса талантты режиссеры, актер, педагог, театр өнерінің теоретигі КСРО Ғылым
Академиясының академигі, КСРО халық әртісі Константин Сергеевич Станиславскийдің есімі
(1956 жылы) берілген. Станиславский (Алексеев) Константин Сергеевич (1863-1938) Мәскеуде
дүниеге келген. Оның шығармашылығы әлем театры өнеріне бетбұрыс жасаған.
Көше Жетісу ауданында орналасқан.Тәтібеков көшесінен басталып, Рысқұлов даңғылына
дейінгі аралықта созылып жатыр. Бөлтірік шешен, Почтовой, Шелихова көшелерін қиып өтеді.
Көшенін ұзындығы - 1700 метр.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: "ИП Волошин" баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0
**Ассен** – Дренте провинциясының әкімшілік орталығы, Нидерланддағы қала[1]. Гронингеннің оңтүстігінен 23 км қашықтықта орналасқан.

Ассен қала дәрежесін тек 1809 жылы ғана алады. Ал бұған дейін ол Ролде муниципалитетінің бір бөлігі ғана болды.

20-ғасырда қала ірі өндірістік орталыққа айнала бастады. Ал 1930 жылы қалада бірнеше психиатриялық аурухана мен басқа де медициналық мекемелер ашыла бастады. Осыған байланысты қала осы жылдары провинцияның денсаулық сақтау жөніндегі орталығы саналды. 
Екінші Дүниежүзі соғысынан кейін Ассен қаласының тұрғыны 20 000-нан асты. Бүгінде Ассенннің халық саны – 64 мың.

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Фредерико Шавес Гедес** (порт. *Frederico Chaves Guedes*, **Фред** ретінде танымал (порт. *Fred*); 3 қазан 1983 жыл, Теофило Отони, Минас-Жерайс) — бразилиялық футболшы, "Крузейро" футбол клубының шабуылшысы.

Биографиясы
-----------

Карьерасында "Америка Минейро" (Бразилия), "Крузейро" (Бразилия), "Лион" (Франция), "Флуминенсе" (Бразилия) секілді клубтарда ойнады. 2018 жылы "Крузейроға" қайта оралды (2004-05 жылдары бір маусым осы клубта ойнаған).

Ұлттық құрама сапында тоғыз жыл ойнады, 2006, 2014 жылғы әлем чемпионаттарына қатысып, бір-бір голдан енгізді. Халықаралық деңгейдегі турнирлерде ең белсенген додасы - 2013 жылы өз отанында өткен Конфедерациялар кубогы. Финалда Испанияның қақпасына екі гол енгізді, бұл кездесуде селесаулар 3:0 есебімен жеңіске жетіп, турнир жеңімпазы атанды.

2014 жылғы Бразилия үшін сәтсіз аяқталған әлем біріншілігінен соң ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.

Жетістіктері
------------

Командалық
**Олимпик (Лион)**

* Франция чемпионы **(3)**: 2005/06, 2006/07, 2007/08
* Франция кубогы: 2007/08

**Флуминенсе**

* Бразилия чемпионы **(2)**: 2010, 2012

**Бразилия**

* Конфедерациялар кубогы: 2013

### Жеке

* Бразилияның үздік футболшысы: 2004

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Fluminense Football Club | Futebol | Fred

Сілтемелер
----------

* Статистикасы(қолжетпейтін сілтеме) (фран.)
**Қарақтұмсық** (лат. *Cochlearius*) - Дегелектәрізділер отрядының Құтандар тұқымдасының тегі. Текте 5 түрді біріктіретін 2 тек тармағы бар.

Сипаттамасы
-----------

Ірі денелі (0,4-2 кг, қанатының алымы - 1,5 м шамасында), негізінде қошқыл реңді құстар. Қысқарақ қуатты тұмсығының ұшында ілмегі бар. Аяғы қысқа. Құйрығы дөңгелектене біткен, құйрық орталығындағы қауырсындары көбінесе ұзындау болып, құйрық қиындысынан шығыңқы тұрады.

Ұя жасамайды, 2 жұмыртқаны өсімдіктер аралығындағы жерге тікелей салады. Ата-енесі 4 аптаға жуық басады, бұдан соң балапандары қанаттанып ұшқанда 2 айға жуық қоректендіреді. Әдетте бір ғана балапан тірі қалады. Балапандар 3-6 жылда жыныстық жағынан жетіледі. Алуан түрлі азықпен- ждектерден бастап, ұсақ омыртқалы жануарларға дейін жейді. Өзге құстардың олжасын олжалауға бейімділігі өте дамыған. Қазақстанда құрақтұқымдастардың бір ғана туысынан екі түрі байқалған

Таралуы
-------

Екі жартышардың жоғары еңдіктерінде орын тепкен, дегенмен жылыстау кезінде тіпті экватор ауданына ұшып өтеді. Теңіз жағалауын бойлай ұялайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  *BirdLife International* *Cochlearius cochlearius*. *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*.  International Union for Conservation of Nature (2012). Тексерілді, 26 қараша 2013.
2. ↑  Мектеп энциклопедиясы "Құстар", Ковшарь
**Оңтүстік Алтай жотасы** — Алтайдың оңтүстігіндегі таулы жота.

Географиялық орны
-----------------

Қазақстан (Шығыс Қазақстан облысының Қатонқарағай, Күршім аудандары жерінде) және Ресей Федерациясы (Алтай Республикасы) мен Қытай (Алтай аймағы) шекараларында. Ұзындығы 130 км-дей, орташа биіктігі 3487 м, ең биік жері 3871 м.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Жота негізінен саздақты тақтатастан түзілген.

Жер бедері
----------

Беткейлері көбіне тік құлама. Оңтүстік Алтай жотасынан Қара Қобы, Арасан Қобы өзендері бастау алады. Оңтүстік Алтай жотасында жалпы ауданы 116 км² шамасында мұздық бар. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 400 – 600 мм.

Өсімдігі
--------

Тауаралық аңғарында және беткейлерінде дала өсімдігі, одан жоғары жапырақты орман, субальпі, альпі шалғыны өседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 7 том
A. *Артезиан суының құрылысы*.
**Оңтүстік Маңғыстау артезиан алабы** – жер асты суы бар өңір; Каспийдің шығыс бөлігінде, шығыста Үстірт шыңына дейін, солтүстік Қаратаудан (Маңғыстаудағы) басталып, оңтүстікте Түрікменстанға дейінгі аймақты қамтиды.

Қалыптасуы
----------

Юра, бор, палеоген, неоген шөгінділерінен құралған алаптың жалпы тереңдігі Қаратау маңы мен Түрікменстан шегінде 1,5 – 2 км, алаптың ортасында 5 – 6 км шамасында. Юра мен төменгі бор қабаттарында қалыптасқан сулардың арыны күшті. Ұңғымалармен көзін ашқанда жоғары көтеріліп, жер бетінен 20 – 90 м биікке шапшып шығады. Бұл арадағы ең сулы қабат жалпы қалыңдығы 50 – 300 м болатын, түйіршікті құм, құмтастардан тұратын альбессеномен шөгінділерінде қалыптасқан. Ол шөгінділердегі сулар Қаратау маңында және Беке-Басқұдық құрылымында 200 – 350 м, ойыс ортасында 1200 – 1500 м тереңдікте жатады. Осындай тереңдіктен ұңғымалар арқылы алынған арынды судың өнімділігі 10 – 20 л/с-тен 50 – 60 л/с-ке дейін жетеді.

Минералдығы
-----------

Қаратау мен Қарақия маңында оның минералдығы 0,7 – 3 г/л болса, Жетібай, Өзен мұнай кен орындары мен Түпқараған жерінде 10 – 30 г/л, ал ойыстың ортасында 110 – 220 г/л-ге дейін жетеді. Ұңғымалар арқылы алынған сулар елді мекендерді сумен қамтамасыз ету, жер суару үшін пайдаланылады.

Сілтемелер
----------

* Артезиан суы
* Жер асты суы

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы, 7 том
**Қарақты, көзі қарақты**. Тіркес мағынасын түсіндірме сөздікте — хат танитын, сауатты деп көрсетеді. Біздің байқауымызша, осы сөз тіркесіне түсінік берген авторда аздап аңғармаушылық болған сияқты. Келтірілген мысалдың мағынасына ой жүгіртсек те сол жағдай сөзіледі. «Тоқсанбай елдегі көзі қарақты молдалар мен тәуіптерді шақырып, ем-дом істеп жатыр» (С. Омаров, Қайырлы.).
Шынына көшсек, «көзі қарақты» сөз тіркесі ертеде қазақтар арасында «тәуіп» аталған, ем-дом жасауды кәсіп еткен, өздерін түк білмесе де «балгер» санаған дүмше молда, бақсыларды дәріптемек болғанда ғана қолданылғанын ескермесек болмайды. Мұндай тіркестің басқа жағдайда қолданылғанын білу былай тұрсын, ешкім де естімеген болар. Бұл бір, реті келгенде, жол-жөнекей айтылған пікір ғана. Мәселе — сөздің алғашқы мағынасын іздестіруде ғой. Мұнда бізге тарихын қарастыруды талап ететіні — тіркесіп келген сөздің соңғысы — «қарақты».
Тілде мынадай заңдылық та жиі ұшырасады. Әсіресе, қос сөздер мен тұрақты сөз тіркестерінде тұлғасы әр түрлі болғанмен мағынасы бірдей сөздер ғана ыңғайласып отырады. Мысалы, бала-шаға, қыз-қырқын қос сөздерінің бірінші сыңарлары бізге түсінікті де, ал екіншісін біле бермейміз. Шындығына келгенде, олар да «бала», «қыз» сөздерінің басқа түркі тілдеріндегі тұлғасы: түрікменше біздегі «бала» мағынасын «шаға», чуваштарда «қыз» сөзін «хиир» тұлғалары береді. Дәл осы сияқты, мына «кәзі қарақты» тұрақты тіркесіндегі сөздер де мағыналас болуы мүмкін деп жорамалдап, іздестіре түссек, жорамалымыз теріске кетпейтініне кезіміз жетеді. Якут тілінде—«харах»,тува тілінде—«карак», хакасша — «харах» дыбыс құрамындағы сөздер қазақ тіліндегі «көз» мағынасы орнына қолданылады. Осы тілдерде көрсетілген тұлғалардан («көз» мағынасын беретін) туындаған етістік мағынасындағы сөздер «жақсы көре алатын», «көргіш», «алыстан кәретін» сиякты мағыналарды да береді. Мысалы, хакас тілінде «харахтығ» тұлғасы «көргіш» мағынасында қолданылады. Басқа түркі тілдеріндегідей емес, қазақ тілінде соңғы «ғ» дыбысы түсіп қалып отыратыны белгілі (сарығ — сары; кішіғ—кіші т. б.). Осы дәстүрге сай «көз» сөзіне «характығ» тіркесіп, қалыптасқан десек, «кезі қарақты» дегеніміз «көзі көргіш» болып шыға келеді. Ертеде қазақтар аурудың жағдайынан бірнәрсе біледі деп ойлаған тәуіптерін осындай сөз тіркесі арқылы дәріптегенін байқаймыз.
Бір ескерте кетер жайт — «қарақ» сөзінің қазіргі біздегі «көз» мағынасын беруі ертедегі түркі тайпаларына да тән болған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**Игорь Сон** (16 қараша 1998 жыл, Үштөбе, Алматы облысы) — қазақстандық ауыр атлет, зілтемірші. 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.

Карьерасы
---------

Қазақстан ауыр атлетика мектебінің түлегі. Халықаралық жарыстарда 2013 жылдан бері бақ сынап келеді. Ересектер арасында 2017 жылдан бастап қатыса бастады. 

Олимпиада ойындарына дейінгі ең үздік көрсеткіші – 2019 жылғы әлем чемпионатының күмісі. Ол кезде 55 килоға дейінгі салмақта өнер көрсеткен. 

2020 жылы Токиода өткен Олимпиадада 61 келі салмақта сынға түсіп, жұлқа көтеруде 131 килоны еркін бағындырса, серпе көтеруде 163 килоны еңсерді. Қоссайыс қорытындысы бойынша қазақстандық спортшы 294 келіні көтерді.

Спортшының жеке жаттықтырушысы – Сергей Седов.

Марапаттары
-----------

* «Құрмет» ордені (2021 жылғы 13 тамыз)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қол жүлдені күткен жоқ едім". Игорь Сон Спортс.кз сайтында
2. ↑  Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградаларымен наградтау туралы
**Қарақтау** – Аққұм елді мекенінің оңтүстік-батысында 38 шақырым қашықтықта шығыстан-батысқа карай көлбей жайылған тау жоталары.

Жер бедері
----------

Қарақтаудың Мұрынқарақ (Қарамола), Бала Қарақ, Жалаулы, Күлшоқы, Бесшоқы деп аталатын таулары мен жоталары бар. Қарақтаудың ең биік нүктесі Мұрынқарақ (Қарамола) тауы, оның теңіз деңгейінен биіктігі 388 м. Таудың ең биік нүктесінде ескі мола болғандықтан ресми құжаттарда ол Қарамола тауы деп аталғанымен, ескі ақын шығармаларында (Ергөбек, Мәделіқожа, Майлықожа) Мұрынқарақ деп аталады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2
**Оңтүстік Кореяның Білім, Ғылым және Техника министрлігі** – Корея Республикасының басшылығының құрамы. Негізгі қызметі – бүкіл ел масштабында білім мен ғылым қызметін үйлестіру. 1967-1998 жылдар аралығында министрлік Бөлім болған, яғни Бөлімнің беделі басқа министрліктерге қарағанда төмен болған, алайда Ким дэ Джунның басқаруында болғанда министрлікке толық министрлік дәрежесі берілді. 
Заманауи түрінде 2008 жылдың 29 ақпан күні Білім Министрлігінің мен Ғылым және Техника Министрлігінің қосылуымен пайда болды.
1992 жылы Корей басшылығы «ҒЗЖТКЖ аумағындағы жоғары дәрежелі технологиялар туралы ұлттық жобаның» өңдеуін бастады.

Министрліктің эмблемасы
-----------------------

Үш бірдей үстіге көтеріліп белгіленетін дауыссыз ‘ㄱ’ хангыльдің ‘교육,’ (білім); ‘과학’ (ғылым); ‘기술’ (техника) сөздерінен пайда болған, елдің көрегендігі мен халықтың зияткерлік және экономикалық турдегі дамуына деген ерігін білдіреді. Эмблеманың үш ашық тустері: қызыл – жігерлікті, көк – икемділікті, сары – тапқырлықты білдіреді.

Сілтемелер
----------
И́горь Фёдорович Ма́сленников (26 қазан 1931, Новгород) — кеңес пен ресей кинорежиссер,сценарийші,продюсер,РСФСРдің халық әртісі(1987), Ресей мемлекеттік премияның лауреаты (2001).

Биография
---------

1954 жылы Ленинград мемлекеттің университетін журналистика факультетін бітірді,кейін Ленинград телевидиниеде жұмыс істеген.

1967 жылы «Ленфильм» киностудиясында режиссер курсыларын бітірді.Киноға режиссер «Личная жизнь Кузяева Валентина» фильміне дебютке шықты. Үлкен әйгішілік Игорь Масленниковқа «Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона» мериалы мен «Зимняя вишня» трилогиясы әкелді.

Жиырма жылдан астам «Троицкий мост» петербург студиясының президенті болды.Санкт-Петербургте жоғары режиссер мен сценарист мектебінде дәрістерді оқиды.

Сілтемелер
----------

 Мұрағатталған 4 тамыздың 2008 жылы.
Республика кезіндегі асс
Нерон кезіндегі асс 
**Асс** (*ескірген*. «ас») — Ежелгі Римдегі мыс монета. Ежелгі аңыздарға сәйкес Сервий Туллий кезінде соғылған, бірақ ғылыми деректерге қарағанда бұл монета тек Республика кезінде ғана шығарыла бастаған.

Асс алғаш фунт салмақта болып, либральды асс деп аталған және 4/5 либраға («кәдімгі фунт») тең болған. Бірақ уақыт өте оның салмағы кеми беріп, империяның тоқырау шегінде өзінің тек 1/36 салмағына дейін кеміді. Ежелгі Италиядағы барлық монеталар асс немесе оған белгілі бір санға көбейтілген немесе бөлінген монеталар болды. Бұл тек ақша айырымында ғана емес, салмақ, шаманы, мұраны, пайызды өлшегенде де қолданылып, әр бөлшектің өз атауы болды. Мысалы:

* унция = 1/12
* секстанс = 1/6
* квадранс = 1/4 (немесе кодрант)

Мыс монеталар бір-бірінен дәстүрлі сырт бейнесімен ерекшеленген. Аверсінде белгілі бір римдік құдайдың бейнесі, мысалы нақ асста Янустың, Реверсінде — номинал белгісімен кеме тұмсығы: нүктелермен унций қатынасы белгіленді; римдік цифралар асста және оған еселі монеталарды жазылды.

Әдебиет
-------

* *Мэттингли Г.* Монеты Рима. — М.: Collector’s Book, 2005.
**Игорь Владимирович Гелейн** (21 наурыз 1905, Армавир - 7 шілде 1985, Мәскеу) — кинооператор, РКФСР еңбек сіңірген өнер қайраткері (26.11.1965).

Өмірбаяны
---------

1928 жылдан кинода. 

1929—1941 жылдары Мәскеу, Одесса киностудияларында жұмыс істеді. Кеңес киносында алғаш боп екітүсті тәсіл мен өте сезімтал плёнка қолдану арқылы түсірді.

Ұлы Отан соғысы кезінде фронттық киноочерктер түсірді.

1945 жылдан — «Мосфильм» киностудиясының операторы. Ойын және деректі фильмдерінің оператор-қоюшысы.

Отбасы
------

Кинорежиссёр-документалист Игорь Игоревич Гелейнің әкесі (1934 ж. туған).

Марапаттары
-----------

* «Смелые люди» фильмі (1950) үшін екінші дәрежелі Сталин премиясы (1951);
* Еңбек Қызыл Ту ордені (15.9.1948);
* Қызыл Жұлдыз ордені (1945);
* 2 дәрежелі Ұлы Отан соғысы ордені (1985).

Дереккөздер
-----------



1. 1 2 3  Игорь Гелейн
Анколенің туы
Анколе (Нколе) - африкалық мемлекет, XV – XVI ғасырларда Виктория көлінен солтүстік – шығыста орналасқан, қазіргі Уганда территориясында. Мемлекеттің негізін нколе халқы құрды. Астанасы – Мбарара. 

Картадағы мемлекеттің орналасуы XVII – XVIII ғасырларда Анколені басқарған адамдар Китара мемлекетінің басшысына салық төлеген. XIX ғасырда Анколе Бугандыға бағынышты феодалды мемлекетке айналады.

Англо – германиялық келісім бойынша 1890 жылы Анколе мемлекеті Британияның ықпал аймағына кіріп, ал 1901 жылы Англия Анколені бұрынғы протекторат Уганданың құрамына кіргізеді.

Дереккөздер
-----------
Caption text
**Игорь Максимович Мельцер**

1948 жылы 16 қарашада РКФСР Куйбышев қаласында
туған. Еврей.

М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (1977), журналист.

1973 жылдан - аудандық «Маяк» газетінің журналисі .
1977 жылдан - «Шмель» журналының фельетоншысы. 1982 жылдан - ҚазКСР Журналистер одағы басқармасы жауапты хатшысының орынбасары. 1986 жылдан - «Агропром Казахстана» журналында экономика бөлімінің меңгерушісі. 1988 жылдан - Қазақ телевизиясында қоғамдық-саяси хабарлар редакциясының бас редакторы. 1991 жылдан - «Караван» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары - «АБВ» экономикалық апталығының бас редакторы. 1993 жылдан - «Караван» газетінің бас редакторы. 1996 жылдан - Коммерциялық теледидар арнасының (КТА) бас директоры. 1998 жылдан - «Караван» АҚ басқармасының төрағасы. 1999 жылдан бері - «Время» газетінің бас редакторі.і

Әскери атағы - запастағы капитан.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - У. Черчилль.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік».

Хоббиі - футбол.

Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет.

Үйленген. Жұбайы - Мельцер Лина Абрамқызы (1956 жылы туған). Қыздары - Яна (1979 жылы туған), Майя (1982жылы туған); ұлы - Максим (1988 жылы туған). 2 немересі бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
**Игорь Я́ковлевич Золотови́цкий** *(туғ. 1961)* — театр мен киноның кеңес және ресей актёрі, театр мұғалімі, 2013 жылдан бастап — МХАТ мектеп-студияның ректоры.

Биография
---------

Игорь Золотовицкий 18 маусымда 1961 жылы Ташкентте, Смоленскте туған Яков Соломонович Золотовицкий мен Кривой Рогте туған Софья Григорьевна Золотовицкаяның отбасында туған.

1983 жылы МХАТ мектеп-студиясың бітірді ( Виктор Монюков курсы).

1989 жылдан МХТ мектеп-студиясында оқытады. Оның оқушыларынан болған:

```
       Полина Гагарина,
       Ксения Князева,
       Максим Матвеев,
       Екатерина Вилкова,
       Мирослава Карпович.
```

```
    2013 жылдан —  МХАТ мектеп -студиясының ректоры.
```

```
Отбасы
```

```
   Әйелі — актриса Вера Харыбина.
```

```
   Балалары:
```

```
       Алексей Золотовицкий пен Александр Золотовицкий.
```

Сілтемелер
----------
**Игорь Викторович Зенькович** (белар. *Ігар Віктаравіч Зяньковіч*; 14 қыркүйек 1987 жыл, Минск) — беларусьтік және қазақстандық футболшы, шабуылшы.

Карьерасы
---------

БАТЭ клубының түлегі. Бірақ БАТЭ-нің негізгі құрамында бір рет те ресми ойынға шықпай, 2006 жылы "Неман" (Гродно) клубына жалға берілді.

2007 жылы "Химик" (Светологорск) клубына ауысты. 2012 жылға дейін Беларусьтің бірнеше клубында ойнап, "Ақжайыққа" ауысты. "Ақжайықта" бірнеше маңызды гол соққан Зенькович 2013 жылдың ортасында Қарағандының "Шахтерына" өтті. Сол жылы жазда УЕФА Чемпиондар Лигасының іріктеуінде "Шахтер" БАТЭ-мен кездесті де, екі ойында да 1:0 есебімен ұтты. Қарағандыда өткен ойында Зенькович туған клубының қақпасына гол соқты.

Сол жылы Қазақстан азаматтығын алды.

Кейін тек Түркияның "Элязыгспор" клубында азырақ ойнады да, қалған уақыттарда Қазақстанның бірнеше клубында доп тепті.

2019 жылы Қазақстан кубогының финалында "Қайсар" мен "Атырау" кездесті. "Қайсар" 0:1 есебімен ұтылып жатқанда 84-минутта алаңға шыққан Зенькович 89-минутта есепті теңестірді. Кейін "Қайсар" тағы бір гол соқты да, кубок иегері атанып, өз тарихында тұңғыш рет УЕФА Еуропа Лигасына жолдама алды.

Жетістіктері
------------

### Командалық

«Шахтёр»
* Қазақстан кубогы: 2013

«Ақтөбе»
* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2014

**"Қайсар"**

* Қазақстан кубогының иегері: 2019

### Жеке

* Қазақстан чемпионатының үздік мергені: 2013
* Премьер-Лигадағы ең әдемі голдың авторы: 2017
* Нилтон Мендес мергендер клубының мүшесі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі Мұрағатталған 6 қазанның 2019 жылы. (орыс.)
* Профилі Мұрағатталған 21 мамырдың 2014 жылы.
* Профилі Мұрағатталған 14 тамыздың 2018 жылы.
**Департамент** (фр. , ис. *departamento*) — бірқатар елдегі 1, 2 немесе 3 деңгейлі әкімшілік-аумақтық бірлік.

Алғашқы рет мемлекетті департаменттерге бөлуді Францияда, Ұлы француздық революция кезінде енгізілді.

Нақты бір әкімшілік-аумақтық бірліктерді (көбінесе бірінші немесе екінші) белгілеу үшін «департамент» терминін қолданатын елдер:


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
**1-ші деңгейлі**
* Бенин Бенин
* Боливия Боливия
* Гаити Гаити Республикасы
* Гватемала Гватемала
* Гондурас Гондурас
* Колумбия Колумбия
* Конго Республикасы
* Никарагуа Никарагуа
* Парагвай Парагвай
* Сальвадор Сальвадор
* Уругвай Уругвай

 | 
**2-ші деңгейлі**
* Аргентина Аргентина
* Габон Габон
* Камерун Камерун
* Кот-д’Ивуар Кот-д’Ивуар
* Нигер Нигер
* Сенегал Сенегал
* Франция Франция

 | 
**3-ші деңгейлі**
* Буркина-Фасо Буркина-Фасо

 |
Қос сөздің қазіргі мағынасы — қулықпен, айламен қолға түсіру, дегеніне көндіру. *«...ол енді Ғайниді айтқанына сөзбен көндірмек болып, алдап-арбап айналдыруға тырысты»* (Сәкен Сейфуллин).

*«Алдау»* етістігін жеке алып төркіндеткен автор жоқ емес («Қазақ тілінің қысқаша этимологиялық сөздігі»— ҚТҚЭС, Алматы, 1966, 32—33). *«Алдау»* сөзінің төркінін іздестірген зерттеуші пікірін, оның келтірген тілдік деректерін теріс дей алмаймыз. Сөздің түбірі ертеде *«ал»* болғандығы және мағынасы *«алдау»* екендігі дұрыс көрсетілген. Ал біздің қарастырғалы отырғанымыз — «алдаудың» қатысымен жасалған қос сөз тұлғасы. Оның екінші сыңарының төркініне болжам жасаумен бірге алғашқы —«алдау» туралы да тілдік деректерге негізделген өз ойымызды ұсына кетпекпіз.

Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінің бірінде *«ал алдағ»* кездеседі де, мағынасын *«әдіс»*, *«тәсіл»* деп түсіндірген. Осы тіркестегі соңғы тұлға (*алдағ*) қазіргі қазақ тілінде «алдау» қалпында айтылатынын да еске алған жөн және мағынасының ертеректегі түркі тілдерінде өзгеше екенін көріп отырмыз. Демек, ерте кездің өзінде де «ал», «алдаудың» тағы бір мағынасы болғандығы байқалады. Мұны қазіргі кездегі кейбір түркі тілдерінің дерегі анықтай алады. Мысалы, хакас тілінде: *алда* — көндіру, алдандыру.

Қазіргі тілімізде қос сөздің екінші сыңары «арбау» да жеке қолданылып, «алдаудың» синонимы есебінде көрінеді М. Қашқари
сөздігінде: *арва* — дуалау мағынасында берілген. Түркі тілдерінің ішінде көне саналып жүрген якут тілінде бұл сөздің өзгеше мағынасын байқаймыз: арбау-мақтау,-дәріптеу. Көрсетілген тіл деректерін жинастыра келгенде, *«алдап-арбау»* дегеніміз қазіргі түсінігіміз бойынша «көндіріп-дәріптеу» болатындығын байқаймыз. Тілдегі заңдылыққа қарасақ, алдымен іс-әрекеттің себебін, содан соң салдарын (нәтижесін) білдіретін сөздер орналасуға тиіс. Ал мына қос сөз құрылысынан керісінше жағдайды
көреміз. Әрине, тілде мұндай жағдай, сирек болса да, кездесіп отырады. Шын мәнісінде, алдымен мақтап, дәріптей отырып, сонан кейін көндіру орындалмақ. Осы себептен де арбап-алдау деп қолдану орынды көрінбек. Расында, дәл қазір мәселе сөздердің орнында болып
отырған жоқ, олардың алғашқы мағынасында.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6
**Мұнайшы, қоғамдық қоры** - 2004 жылы
республиканың мұнай-газ өнеркәсібінің бір
топ ардагерлері мен ұйымдастырушылары
тарапынан ардагерлер мен зейнеткер
мұнайшылардың әлеуметтік проблемаларын
шешуге көмектесу, олардың мол тәжірибесі
мен білімін мұнай компанияларының тапсырыстарын орындауға пайдалану, олардың
сіңірген еңбектерін насихаттау, ҚазақстанРеспубликасындагы атақты мұнайшылар
мен мұнай-газ саласындағы дәстүрлі
династиялардың есімдерін мәңгілікке қалдыру
мақсаттарында құрылған қоғамдық қор. Жеке
тұлғалар мен заңдық тұлғалардың өз еркімен ұсынған қаражаты есебінен, сол сияқты
қордың жоғары білікті және еңбекке жарамды
сала ардагерлерінен құралған шығармашылық
ұжымының табысы есебінен жұмыс істейді.
Қор мерейлі даталарды атап өту, мұнайлы
аймақты игеру тарихы мен жылнамасын
басып шығару, ардагерлердің естеліктерін шығару арқылы ұрпақ жалғастығын
қамтамасыз етуге баса назар аударады.
Толықтырылған және жаңадан өңделген
"Қазақстанның мұнай энциклопедиясын"
қайтадан басып шығару бағытындағы
жұмыстар істелуде. Ұлы Отан соғысына
қатысушылар және олардың отбастары,
тыл ардагерлері, соғыс жылдарында еңбек
еткен әйелдер мен жасөспірімдер де қор
қамқорлығын сезінетін болады.
Қор құрамында бірнеше аймақтық
үйлестірушілер бар, олар жергілікті әкімшілік
органдармен, мұнай компанияларымен қоян-қолтық жұмыс істейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Мұнаймен қаныққан қалыңдық**-тиімді кеуектілігі бар мұнайға қаныққан қабатшалардың
жиынтық қалыңдығы. Біртекті толықтай
мұнаймен қаныққан жинауыш қойнауқаттың
Мұнаймен қаныққан қалыңдық сол жинауыштың беті мен табанының
жатыс тереңдігінің айырмасы мен оның
еңістену бұрышы косинусының көбейтіндісі
анықталады. Тек жоғарғы бөлігі ғана мұнайға
қаныққан біртекті қойнауқат жинауыштарда
бұл қалыңдықжинауыш бетімен су-мұнай жапсары деңгейінің биіктіктері арасындағы айырмамен анықталады. Жинауыштардың беті мен
су-мұнай жапсары арасында тиімді кеуектілігі
жоқ қабатшалар бар болған жағдайда олардың
жиынтық қалыңдығы қабат қалыңдығынан шегеріледі. Газды тақия жагдайында мұнаймен қаныққан қалыңдық газ-су
жапсары мен су-мұнай жапсары арасындағы
мұнайға қаныққан қабатшалардың жиынтық
қалыңдығына сәйкес келеді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1
**Аббасов Әбдікәрім** (1920, Қырғызстан, Қаракөл - 27.8.1949) - қоғам қайраткері, Үш аймақ төңкерісі басшыларының бірі. Ұлты - ұйғыр. Әке-шешесі 1927 ж. Шыңжаңға қоныс аударады. 1938 ж. Шыңжаң интернатында оқып жүрген кезінде Аббасов Сауандағы лагерьге айдалды (1941). 1942 ж. Құлжадағы қыздар орта мектебінде мұғалім, аймақтық әкімшілікге аудармашы болып жұмыс істеді. 1944 ж. Құлжадағы Үш аймақ көтерілісіне катысты. Үш аймақ Уақытша үкіметінің мүшесі, Ішкі істер жөне үгіт-насихат министрі, 1945 ж. сөуірде Үш аймақ ұлттық армиясының саяси комиссары, 1946 ж. Шыңжаң аймағындағы бірлескен үкіметінің мүшесі, бас хатшысының орынбасары болды. Сол жылы желтоқсанда Нанкиндегі жалпыхалықтық кұрылтайға қатысты. 1948 ж. Шыңжан Бейбітшілікті қорғау демократиялық одағының мүшесі. Ақпарат басқармасының бастығы болып тағайындалды. 1949 ж. ұшақ апатынан қаза тапты.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан. Ұлттық энциклопедия — 1998. — ISBN 5-89800-123-9.
**Ресей мұсылмандары діни басқармасы** — 1994 жылы Мәскейде құрылған орталықтадырылған діни ұйым. Құрылған уақытынан бері бас мүфти - Равиль Гайнутдин.

Құрылы тарихы
-------------

Ресейдің Орталық Еуропа аймағындағы мұсылмандары діни басқармасы ретінде құрылды.

1998 жылы 9 желтоқсандағы съезде атауы Ресейдің еуропалық бөлігі мұсылмандары діни басқармасы болып өзгертілді.

2009 жылдың 23 қыркүйегіндегі ЕРМДБ съезінің мәліметі бойынша осы ұйым құрамына 37 аймақтан 367 жергілікті және орталықтандырылған мұсылмандардың діни ұйымдары кіреді. ЕРМДБ-нің ЖМДҰ-дармен жұмыс жасау бөлімінің деректеріне сәйкес Орталық, Орал, Оңтүстік, Солтүстік-Батыс, Приволжье федералды округтеріндегі 400-дей діни ұйым ЕРМДБ-нің заңды құзырына жатады.

Басшылығы
---------

ЕРМДБ резиденциясы Мәскеу собрлы мешітінде орналасқан. Шешім қабылдайтын Жоғарғы органы болып Маджлис табылады. Маджлис — ЕРМДБ құрамындағы діни делегаттарының және мұсылмандардың діни басқармаларының қауымының съезі. ЕРМДБтің тікелей қызметін Президиум және төраға басқарады. Ұйым төрағасы жарғыға сәйкес әрбір бес жыл сайын сайланады.

Құрылымы
--------

ЕРМДБ құрылымы: Аппарат (Ішкі істер департаменті, Білім және ғылым департаменті), ЕРМДБ іс басқармасы, Құрылыс және сәулет бөлімі, хаттамалық бөлім, ЕРМДБ хатшылығы, ЕРМДБ баспасөз қызметі.

ЖОО
---

ЕРМДБ құзырында бірнеше орта және жоғары оқу орындары бар: Мәскеу Ислам Университеті, (ректоры — Марат Муртазин), Х. Фаизханов атындағы Нижний Новгород Ислам университеті (ректоры — Дамир Мухетдинов), Мәскеу соборлы мешіті жанындағы бастауыш медресе (директоры — Джафар Файзрахманов), Мәскеу Ислам колледжі, ( директор м. а. — Ислам Зарипов), Мәскеу тарихи мешіті жанындағы бастауыш медресе (Директоры — мәскеу тарихи мешітінің имам-хатыбы Хасан Фахретдинов), шейх Абдулджалил Биккинин атындағы Нижний Новгород Ислам медресесі (директоры — Ренат Ислямов).

Орынбасарлары
-------------

Төраға орынбасарлары: бірінші орынбасарлар — Дамир Гизатуллин, Дамир Мухетдинов, орынбасарлар — Рафик Фаттахетдинов. Мәскеу соборлы мешітінің имамы, Мәскеудің имам-мухтасибі — Ильдар Аляутдинов.

Баспа органдары
---------------

Ресми баспа органы — Бүкілресейлік мұсылмандар газеті «Ислам минбаре» (бас редактор — т.ғ.к. Дамир Хайретдинов ) 1994 жылдан бері жарыққа шығады.

Марапатттары
------------

РМДБ марапаты - «Рухани бірігу» медалі

Түсініктемелер
--------------

Дереккөздер
-----------

Әдебиеттер
----------

* *Силантьев Р. А.* Сохранится ли Совет муфтиев?. — Независимая газета, 02.06.2015.

Тағы қараңыз
------------

Сыртқы сілтемелер
-----------------

Ресми сайт
Чандрагупта Маурия б.з.д. 340 жылы дүниеге келген. Ол Маурия империясының негізін қалады.

Чандрагупта кіші мемлекеттердің басын біріктіріп, үлкен империя құрды. Тарихта Үндістан елінің басые біріктірген алғашқы император ретінде белгілі. Патша тағына отыруы үшін Чандрагупта – Нанда әулеті мен Үндістада Александр Македонский қалдырған грек гарнизондарымен табанды түрде күресті. Нандалармен арада болған шайқаста бір миллион жауынгер, он мың піл, жүз мың атпен бес мың арабшы мерт болды. 

Билікке б.з.д. 317 жылы келген Чандрагупта өзінен бұрынғы билеушілердің әскерін пайдаланды. Нәтижесінде ол 400 мың жауынгер мен 4000 пілге ие болды. Осы күшпен ол бүкіл Солтүстік Үндсітанды алды. Империяны Бенгаль шығанағынан Араб теғізіне дейін созды.

Дереккөздер
-----------

1100 қызықты деректер.
Бастау
------

Дәуренбек Аркенов- дәстүрлү әнші. Республикалық, халықаралық ән байқауларының лауреаты. Манарбек, Жүсіпбек,Күләш, Мағауиялардай дарқан дарындары сылайған Ақтоғай топырағында(Қарағанды облысы) туып , әнші, күйші болмаудын өзі мүмкін емес.Қали Байжнов атындағы концерттік бірлестікте, сондай-ақ, Тәттімбет атындағы өнер колледжінде ұстаздық қызметтегі Д.Аркеновтың әншілік шеберлігіне бұқара халық та, Елбасының өзі де дән риза болғанына дүйім жұрт куә.Домбыра мен сырнайды қатар меңгерген Дәуренбек енді қобызбен ән салуды қолға алуда.

Жетістіктері
------------

2002 жылдан бастап респулбикалық Әміре Қашаубаев,Жүсіпбек Елебков, Кенен Әзірбаев атындағы ән байқауларының бас жүлдегері, халықаралық "Шабыт" фестивальінің арнайы жүлдегері атанған күміс көмей әнші Дәуренбекке 2011 жылы "ҚР Мәдениет қайраткері"атағы берілді. Ол қазақтың кең құлашты кемел әндерімен Индия, Германия, Франция,Кувейт,Түркия елдерінде болып,жат жұрттықтарды дүр сілкінтті.

Отбасы
------

Дәуренбек - әкесі Мақсутбек пен анасы Несіпбалдан туған көп баланың бірі. әкесінен басқа анасы , аға- апалары - түгел әншіл, сауықшыл адамдар. Жан-жары Сәуле - отбасының ұйтқысы , балаларына жақсы тәрбие беріп, азаматын құрметтей білетін жан.

Дереккөздерһ
------------

"Мөлдір Бұлақ журналы"
**Әлібек Файзоллаұлы** – журналист, жазушы. Қазіргі ҚазҰТУ-ды бітірген (1977). «Байжансай» кенішінде кен мастері, учаске бастығы болып жұмыс істеді. 1980 ж. кеніштің кәсіподақ комитетті төрағалығына, 1985 ж. халық депутаттары кенттік кеңесінің төрағалығына сайланды. 1987 – 1992 ж. «Кітап жаршысы» газетінің редакторы, «Ұлан» газеті бас редакторының орынбасары, 1992 – 1996 ж. Шымкент қалалық және облыстық әкімшілігінің жауапты қызметкері, 1996 – 1998 ж. «Фемида» журналы бас редакторының орынбасары, «Қазақстан заңдары» (қазіргі «Заң») журналының бас редакторы қызметін атқарды. 2002 жылдан «Заң» газеті және «Заң» журналы бас редакторының бірінші орынбасары. «Қатыбезер», «Екі алма», «Ескі сурет», «Көрші үйдің жарығы», «Бақыт туралы сөз», «Ең ұзақ түн» атты прозалық кітаптардың авторы. «Тастанды» атты драмалық туындысы Ж.Шанин атындағы облыстық сазды-драма театрында сахналанды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
**Әлібек Мейірбекұлы** (1944-2002) - 15 қыркүйекте Түркістан облысы, Жетісай ауданы, «Құрбан ата» ауылында дүниеге келді.

1961 жылы орта мектепті алтын медальмен аяқтан, Қазақ университетінің филология факультетіне түседі.

Еңбектері
---------

Алғашқы өлеңдері «Қазақ әдебиеті», «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас алаш») газеттерінде жариялайды. 1967—1970 жж. Қазақ теледидарында редактор, шолушы, бөлім меңгерушісі қызметтерін атқара жүріп, республикалық театр студиясына ұстаздық етеді. 1970 жылдан өзі туып өскен Жетісай аудандық газетінде, музыкалық драма театрында еңбек етті.
Мәдениет техникумында он жыл мәдениет тарихынан дәріс берді. Ұстаздар даярлайтын оқу орнында қызмет істеді. Орта мектептің, кәсіптік техникалық орынның басшысы болды. Қ.Жандарбеков атындағы Жетісай драма театрының директоры қызметін атқарған.
1977 жылы «Жалын» баспасынан «Жүрек оты» атты тұңғыш өлеңдер кітабы, 1982 жылы Қ.Жандарбеков атындағы Жетісай музыка драма театры туралы кітапшасы жарық көрді. «Қазақстан» баспасынан «Бақытқа барар жол» (1987), «ӘлФараби» баспасынан таңдамалы өлеңдері (1997), «Мөлдір мүңым — Мүсілім» мемуарлық эссесі (1999) жариялайды. 20002001 жж. «Ләззат түні» және «Ашық күнгі найзағай» атты екі драмасы сахнаға қойылды.
Аудандық «Қазақ тілі» қоғамы ның төрағасы, ҚР-ның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
**Дәутау** – Мұғалжар тауының орта тұсындағы аласа тау массиві.

Географиялық орны
-----------------

Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы жерінде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 622 м.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Силур, төменгі девон кезеңдерінің жанартаутекті-шөгінді (лава, туф, тақтатас) жыныстарынан түзілген.

Өсімдігі
--------

Тау басы мен беткейлеріне бетеге, боз, жусан және бұта аралас қараған, тобылғы, т.б. шөптесінді ландшафт тән, таудың қоңыр топырағы қалыптасқан. Дәутау – көктемгі-күзгі жайылым. Таудың шығыс баурайында бұлақ көздері (Қалисанбұлақ, т.б.) бар.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
**Анна Васильевна Фроловцева** (туғ. 30 тамызда 1948, Мәскеу) — ресей театр мен киноның актрисасы.Ресей Федерациясының еңбегі сінген әртісі (2002).

Биография
---------

Анна 30 тамызда 1948 жылы Мәскеуде Қызыл Пресняда туған.1972 жылы Щепкин атындағы театр училищесің бітірді және Цвиллинг атындағы Челябинск драмтеатрының актрисасы болды.

1977-1982 жылдары\*Островский атндағы Мәскеу облыс театрының актрисасы.1981 жылдан Москонцертте «Сфера», «На Гоголевском бульваре», «Персонаж», «На Трифоновской», «Ковчег», «Дягилев-центр», «Блуждающие звёзды» театрларында жұмыс істеді.

Кинода Фроловева 1970-ші жалдардың сонында түсуге бастады.Театр училищесіңе бірінші реттен түсе алмай "Мосфильмде" массовкада түскен («Золотой телёнок», «Щит и меч» және т.б.). 2009 жылы Воронины сериалында ананы Галина Ивановнаны ойнады.

Сілтемелер
----------

 Мұрағатталған 19 наурыздың 2015 жылы.
**"Дәуір"** - Қазакстандағы ірі полиграфиялық кәсіпорын. Алматы қаласыннда орналасқан. Газет-журнал, кітап, т.б. баспа өнімдерін көп данамен басып шығаруға маманданған. 1918 ж. Қалалық *"Заря свободы"* газетінің түңғыш саны жарық көрген шағын баспахана негізінде 1932 ж. Құрылған. Ұзақ жылдар бойы Қазақстан КП ОК-нің газет-журнал баспаханасы аталып, респ. газет-журналдарды басып шығаратын негізгі өндірістік база міндетін атҚарды. 1991 жылдан "Д." респ. газет-журнал баспасы аталды. Баспа 2000 ж. "Дәуір" жабық акционерлік қоғамға айналды. "Дәуір" 4 тілде - қазақша, орысша, ағылшынша жөне түрікше шығатын 44 газет пен 22 журнал редакцияларына кызмет көрсетеді. Мүнда мерзімді басылымдармен қатар қапың мұқабалы кітаптар, түрлі түсті басылымдар, мектепке арналған өнімдер, көрнекілік күралдары басылады. 1998 ж. Парижде өткен көрмеде үздік өндірістік-технол. көрсеткіштері үшін "Д." халықар. "Алтын жүлдыз" белгісімен марапатталды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6

 *Бұл мақала — қазақ әдебиеті туралы бастама мақала. Оны толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз.*
Cимфониялық оркестр
**Көкшетау филармониясы**, Ақмола облыстық филармониясы – 1965 жылы *Көкшетау облыстық филармониясы* болып құрылған. 1999 жылы 27 тамызда Ақмола облыстық филармониясы болып аталды.

Филармония құрамында кіші симфониялық оркестр (көркемдік жетекшісі В.М. Кулинич, құрамы – 29 адам), қазақ ұлт аспаптар оркестрі (көркемдік жетекшісі және дирижер Т.Базаров, құрамы – 34 адам), сондай-ақ "Айнакөл" ансамблі, "Приз" және "Панорама" эстрада ансамблі, орыс халық аспаптар ансамблі, музыкалық лекторий жұмыс істейді. Филармонияда Қазақстанның еңбек сіңірген артистері Ш.Дүкенбаева, Б.Мәкенова, Е.Біржанов, т.б. өнер көрсетеді.[1]

Дереккөздер
-----------

1. ↑  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том
**Нестор** (көне грекше: *Νέστωρ*) — грек мифологиясында Элидадағы Пилос патша. Оның барлық ағаларын Геракл өлтірген, бірақ Нестор тірі қалады. Гомердің Илиадасында ол жас кезіндегі ерлік істерін айтып, жауынгерлердің көңілін аулайтын қария деп суреттеген. Трояға қарсы соғыста гректерге көмек есебінде 90 кемені әкелген. Соғыс аяқталған соң, гректер үйіне қайтты, ал Нестор қарама-қарсы бағытта кетеді, ол теңіз дауылына шыдап, Афиныға барып, грек кемелерін таратыпты. Одессеяда Телемах, Одессейдің ұлы Элидаға келіп өзінің әкесін іздепті, сонда Нестор оны өз үйінде қабылдайды. 

Жастық шағында эпейцамимен соғыста ағалардың опат болуынан кейiн қатысты, Мулияны және тағы да 100 адамды өлтiрдi. Идастың опат болуларынан кейiн және барлық мессенцамидың үстiнде өкiмет Линкеядан Несторға өттi. Анаксибия, Писидиктiң балалары, Поликаста әйелі, Фрасимед, Эхефрон, Писистрат, Антилох, Арет, Стратих, Персей.(Стратиха орынына гесиодқа сәйкес, Стратий және аталмаған Писистрат). 

Калидонск аң аулауға қатысушы, (Овидиюға сәйкес) кентаврларға қарсы ұрыс. Аргонавт. Үшеу Паристың кенотафының үстiнде жүгiрiстер ойындарға қатысты.

Троя соғысының ең маңызды қатысушыларының бiрi. Трояда 90 кемелер астында болды. Терең қарттық, нестор Илиадаға және Одиссеяға сәйкес, неткенмен ерлiкпен және шаршамайтындықпен айырмашылығы болды және барлығына ортақ махаббатпен және құрметпен барлық тәжiрибелiлiк мен парасаттылықпен асып түсе пайдаланды. Көп зерттеушiлер көп сөздi Нестордың фигурасы Гомермен кекесiннiң кейбiр еншiсiсiз емес көрсетiлгенiн белгiлейдi.

Троядан қайту бақыт болды. Кеосеге Афины ғибадатхана Недусииiн тұрғызды. Одиссеяда қалай Телемахтарға қатысатыны әңгiмеленген.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Гомер. Илиада XI 694-761
2. ↑   Павсаний. Описание Эллады IV 3, 1
3. ↑   Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 9
4. ↑   Гесиод. Перечень женщин, фр.35 М.-У.
5. ↑   Овидий. Метаморфозы VIII 313
6. ↑   Валерий Флакк. Аргонавтика I 380
7. ↑   Гигин. Мифы 273
8. ↑   Гомер. Илиада II 602; Гигин. Мифы 97
**Көкшоқы** – Хантау тауының оңтүстік-шығысындағы тау.

Географиялық орны
-----------------

Жамбыл облысы Шу ауданы Хантау кентінің оңтүстік-шығысында 38 км жерде орналасқан. Шу өзені аңғарында. Абсолюттік биіктігі 824 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км-ге созылып жатыр, енді жері 1,5 км.

Жер бедері
----------

Беткейі көлбеу, бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Батысынан Үлкен Жиделі өзенінің саласы бастау алады.

Геологиялық құрылымы
--------------------

Тау каледон-герциндік тау түзілу процесінде қалыптасқан. Палеозойдың гнейстерінен, кристалды тақтатастан, каледондық граниттен түзілген.

Өсімдігі
--------

Таудың саздақты бозғылт топырағында жусан бітік өседі. Кейбір жерлерінде ши шоғырлары кездеседі.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ энциклопедиясы
Дәуімшар қорымы
**Дәуімшар қорымы** (XVIII ғ. аяғы - ХХ ғ. басы) - 200-ден астам ескерткіштерді қамтиды. 

Бұл зират Адайдың қырықмылтық бөлімінің батыры Дәуімшар (Есекей) есімімен аталады. Аңыз әңгімелерге қарағанда мұнда қалмақтармен соғыста қаза болғандар жерленген. Екінші бір мәліметте Дәуімшардың бастауымен қазақ жасақтары кезінде Гурьевтен шыққан ағылшындар экспедициясымен қақтығысып, содан көп адам қаза табады. Бұл 1810 ж. болған. Осы ұрыста қаруы аса көп ағылшындар оғынан адайлардың көп адамы шейіт болады, келімсектер жағынан да шығын болады. Ағылшындардың моласы қауымның етек жағында, одан сәл берігірек жатыр. 

Дәуімшар қорымы дулыға тәрізді күмбездері бар тастан тілініп алған блоктар арқылы салынған үш мазар ерекше көз тартады. Әсіресе, Мырза Мұрын мазарының (1881-1882 ж.) шеберлігі мүлде бөлек. Сондай-ақ шикі кірпіштен салынған үйтам, сағанатам мазарлары, қабір үстіндегі қойтастар да ерекше назар аудартады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Ақтөбе: энциклопедия. - Ақтөбе, 2001. - 748 бет

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* ДӘУІМШАР ҚОРЫМЫ Мұрағатталған 11 қаңтардың 2018 жылы.
**Көкшетау драма театры** Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры – мәдени-сахналық өнер ұжымы. 

1996 ж. 6 наурызда Көкшетау қаласында Ғ.Мүсіреповтің "Ақан сері – Ақтоқты" қойылымымен ашылды (реж. Ж.Омаров). Осы жылы театрға Ш.Хұсайыновтың есімі берілді. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі әрі бас директоры М.Оспанов. К. д. т-ның негізін қалаған актерлер тобы Алматыдағы Т.Жүргенов атынд. кино және театр ин-тының (қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясы) түлектері: Қ.Мырзаболатов, Қ.Қалқатаев, Ж.Қалдаров, Е.Дүнгенов, С.Шаймерденов, Ж.Құсайынов, А.Жүнісова, т.б. 

Театрда Қазақстанның Халық артисі Ж.Бағысова, Қазақстан Республикасы Мемл. сыйл. иегері, театрдың бас суретшісі М.Мақсұт еңбек етеді. Театр ұжымы 50-ден астам пьесаны сахналады. Театр репертуарында қазақ, орыс және шет ел драматургиясы (Хұсайыновтың "Алдар көсе", С.Балғабаевтың "Ең әдемі келіншек", А.Хасеновтың "Пай-пай жас жұбайлар-ай", Т.Қажыбаевтың "Жындар биі", "Ұмытпа мені Гәккуім", Д.Исабековтің "Мұрагерлер", Н.В. Гогольдің "Ревизор", С.Ахмадтың "Келіндер көтерілісі", Б.Әлімжановтың "Құдалық", У.Шекспирдің "Король Лир", Ш.Айтматовтың "Ғасырдан да ұзақ күн", т.б.) бар. 

Театр ұжымы 2000 ж. Павлодар қаласында өткен Респ. 8-театр өнері фестивалінде "Режиссерлік дебют" жүлдесін ("Ревизор", реж. Г.Мерғалиева), 2001 ж. Каир қаласында (Египет) өткен халықар. фестивальде "Орындаушылығы ең шебер театр" ("Конвейер", реж. Мерғалиева) жүлдесін жеңіп алды. Осы жылы Алматыда "Ойын арзан, күлкі қымбат" атты шағын комедиялар фестивалінде респ. "Гран-при" жүлдесін жеңіп алды.

Дереккөздер
-----------