**Антигендер** (*antigen*; көне грекше:  anti — карсы; көне грекше: genesis — шығу тегі) — қанға еніп, ерекше антиденелерді қалыптастыруға қабілеті бар полисахаридті немесе ақуызды заттар. Барлық ақуыздарда өте ауыр дерттен қорғау қасиеті бар. Мысалға, адам жұқпалы аурулардың қоздырғышымен залалданғанда, адам ағзасында оны осы ауру қоздырғыштарынан қорғайтын антиденелер түзіледі.

**Антигендер** — гендеp жағынан ерекше бөлек немесе олардың жасанды түрлері. Организмде арнайы иммундық (антидене, немесе әсерленген лимфоцит клеткаларын жасау) жауап туғыза алады. Антигендік қасиет барлық тірі организмдердің макромолекулаларына — белоктарға, полисахаридтерге, карбогидраттарға, липополисахаридтерге (табиғи антигендер) және бір қатар күрделі жасанды полимерлерге (жасанды антигендер) тән. Барлық табиғи Антигендер белгілі бір биологиялық түрге тән, ал өзара олар тәнсіз, яғни әр түрге тән. Физико-химиялық қасиеттеріне қарай олар кор пускулдық (мысалы бактериялар), ерігіштік (мысалы токсиндер мен ферментер) болып бөлінеді. Антигендер қүрамында әрдайым иммундық жауаптың тәндігіне жауапкер детерминанттар болады. Бұл жауапкершілік Т-лимфоциттердің рецепторларына жабысу және қорғаныс жауаптарын тұрақтандырумен байланысты. Көпшілік Антигендер құрамында бірнеше тәнді және тәнсіз детерминанттар болады, сөйтіп олар к ө п немесе бір валентті бола алады. Егер мұндай антигендердің құрамында бөтен заттар болмаса, оларды д а р а Антигендер деп атайды. Антигендердің иммундық жауап туғызуын күшейту үшін оларды кейде минерал майына немесе басқа бір инертті қосымша әсерсіз заттарға қосады (депанентті Антигендер) Антигендердің тағы бір түрі — белгілі (енді) Антигендер. Олардың мо- лекулаларына радиоактивті изотоптар, ауыр металл атомдары, флюоресцентті бояулар енгізіледі, сондықтан олар морфологиялық және серологиялық зерттеулерде өте жақсы көрінетін болады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д. профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3
2. ↑  Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. – Алматы, «Ана тілі» баспасы, 1993 жыл. ISBN 5-630-0283-X


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * к
* т
* ө
Иммунды жүйе |
| --- |
|  |
| Мүшелер | 
Айырша без • Сүйек майы • Шырышты қабықпен байланысты лимфоидты ұлпа • Лимфа безі • Көкбауыр • Фабриций қалтасы |
|  |
| Тумаиммунды жүйе | 

|  |  |
| --- | --- |
| Жасушалық иммунитет | 
Базофилдер • Эозинофилдер • Нейтрофилді лейкоциттер • Макрофагтар • NK-жасушалар • Мастоциттер • Лимфоидты жасушалар • Нуоциттер • CIK-жасушалар • LAK-жасушалар |
|  |
| Гуморальдық иммунитет | 
Комплемент жүйесі |

 |
|  |
| Бейімделгениммунды жүйе | 

|  |  |
| --- | --- |
| Жасушалық иммунитет | 
Нөлдік жасушалар • Т-лимфоциттер • В-лимфоциттер • Антиген презентациялайтын жасушалар |
|  |
| Гуморальдық иммунитет | 
Антигендер (Суперантиген • Аллерген • Гаптен • Эпитоп • Мимотоп • Иммуноген) • Антиденелер (Моноклональды антиденелер • Поликлональды антиденелер • Аутоантиденелер • Микроантиденелер) • Аллотиптер • Изотиптер • Идиотиптер |

 |
|  |
| Медиаторлар | 
Цитокиндер (Интерлейкин • Интерферон) • Опсонин • Цитолизин |
|  |
| Иммундық жауап | 
Иммунитет • Аутоиммунитет • Аллоиммунитет • Аллергия • Гиперсезімталдық • Ісіну • Кросс-әсерлілік |
|  |
| Қосымша | 
Иммунологиялық толеранттық • Иммунды тапшылық • Аутоиммундық аурулар • Иммунотерапия • Иммунды генетика • Иммунологиялық күй |

 |