**А́рчибалд Ви́виен Хилл** (ағылш. *Archibald Vivian Hill*) (26 қыркүйек 1886, Бристоль — 3 маусым 1977) — ағылшын физиолог, биофизика және операцияларды зерттеу негізін қалаушылардың бірі. Бұлшық ет қызметі термодинамикасы саласындағы жұмысы үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1922 жылғы лауреаты (Отто Мейергофпен бірге).

Өмірбаян
--------

Ағылшын физиолог Арчибальд Хилл өмірге 26 қыркүйекте 1886 жылы Бристолде арамен кесілген материалдар көпесі отбасында келген. Балаларды анасы асыраған. 7 жасқа дейін Арчибальд ол дайындық мектебіне барған отбасы Вестон-супер-Марге көшкенге дейін, анасымен үйде оқыған.

1899 жылы, ол Хилл математика қабілетін көрсеткен Блюнделл колледжіне қабылданды.

Ол 1905 жылы Тринити-колледжде Кембридж университетінде оқуын бастады, математика зерделеді. Ол қабілетті студент болды және бір жыл бұрын оқуын аяқтады. Оның жетекшісі, физиолог М. Флетчер, Хилл физиологияда істеуді ұсынды, оның пікірінше, болашақ ғалымның интеллектуалдық қабілеттері аса сай келген. Тәлімгер кеңестері алынды. 1909 жылы, оқуын аяқтап, емтиханын тамаша аяқтап, Хилл химия және физика өз білімдерін тереңдету жалғастырады.

Сол жылы жас ғалым Кембриджде, құрбақа бұлшықеті физиологиялық ерекшеліктерін зерттеу мәселелері бойынша Флетчер және Хопкинс зерттеулерін жалғастырып физиологиялық зертханада жұмыс істей бастады. Термопаралардың көмегімен Арчибальд Хилл «бұлшықет тетігі электр энергетикалық әлеуеті жоғары химиялық энергия трансформациясы процессіне байланысты деп мәлімдеді».

1914 жылы, оның ғылыми-зерттеулері бұлшықеттің қысқару және механикалық жұмыс барысында босатылған жылу өлшеуіне, сондай-ақ бұлшық ет қызметінің биохимиялық аспектілері мәліметтердің өзара түсіндіруге бағытталды.

Нобель сыйлығының дәрежесіндегі Хилл өз баяндамасында бұлшықет физиология мәселелерін оғаш күрделілігіне назар аударды және одан әрі эксперименттер қажеттігін атап өтті, олар статика, динамика мен термодинамиканың барлық аспектілерін қамтитды, сондай-ақ жаңа зертханалық құралдарын құру және пайдалану маңыздылығын атап өткен болатын.

Хилл Германияда саяси ахуалдың шиеленісуіне байланысты нацистік саясаттың қарсыласы ретінде үкіметтің Гитлердің еврейлер менғалымдарды қудалауын айыптады.

  

Хилл, 40-тан астам ғылыми қоғамдардың мүшесі болған 17 ЖОО-дан құрметті дәрежелері алды, ордендер мен медальдармен, және көптеген ғылыми институттарды марапаттары мен жүлдлерін иеленді.

Арчибальд Хилл 1977 жылы 3 маусымда вирустық инфекциясы салдарынан асқынулардан көз жұмды.

Оның қызы Полли әкесінің жолын қуған, сондай-ақ ғылымға өз өмірін арнады.

Сілтемелер
----------

* Арчибалд Хиллдың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу1901-1925 жылдардағы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері |
| --- |
|  |
| 

Эмиль Беринг (1901) •
Рональд Росс (1902) •
Нильс Финзен (1903) •
Иван Павлов (1904) •
Роберт Кох (1905) •
Камилло Гольджи / Сантьяго Рамон-и-Кахаль (1906) •
Шарль Лаверан (1907) •
Илья Мечников / Пауль Эрлих (1908) •
Эмиль Кохер (1909) •
Альбрехт Коссель (1910) •
Альвар Гульстранд (1911) •
Алексис Каррель (1912) •
Шарль Рише (1913) •
Роберт Барани (1914) •
Жюль Борде (1919) •
Август Крог (1920) •
Арчибалд Хилл / Отто Мейергоф (1922) •
Фредерик Бантинг / Джон Маклеод (1923) •
Виллем Эйнтховен (1924)
 |
|  |
| 

---

Толық тізім | 
**1901—1925** |
1926—1950 | 
1951-1975 | 
1976—2000 | 
2001-ден бері

 |

 |

Үлгі:Нормативтік бақылау