**Осман Така биі** (алб. Vallja Çame e Osman Takës; гр. *Οσμαντάκας or Σαμαντάκας*) — Албания мен Грекиядағы дәстүрлі би. Албанияда оны негізінен чам албандары билейді. Биде Осман Така, XIX ғасырда Османлы әскерлеріне қарсы соғысқан мұсылман Чам албан партизанының аты берілген. Бұл ескі Чамче биінің албан Чам репертуарындағы әйгілі нұсқасы.

Фон
---

Осман Така Янинада түрмеге жабылып, өлім жазасына кесілді. Соңғы тілегін айтуды сұрағанда, ол билегісі келді. Халық дәстүрі оның биінің әдемі болғаны соншалық, Османлы армиясының жергілікті албан жандармдары оны өлтірмеді. Бірнеше күннен кейін ол қайтадан ұсталып, Османлы билігіне қарсы соғысып жатқанда Конисполда өлтірілді.

Өнімділік
---------

Осман Така биі
Бидің «қарайына, стиліне және сымбатына» баса назар аудара отырып, қатаң қарқынмен жүреді. Бұл 2/4 метр «баяу-жылдам-жылдам» қадамдарымен.
Би - қатарлы би, жетекші биші шебер орындалған қадамдарды орындайды. Содан кейін ол тізе бүгіп, арқасын бүгіп, кеудесін жоғары қарай созып, көпір жасайды. Содан кейін басқа бишілер жетекші бишінің асқазанына алға шығып, оның ішінің үстінде билейді. Бишілер бір-бірін қолдарынан ұстайды, шынтақта 90 градусқа жоғары қарай иіледі. Бұл күшті қолды қажет етеді, әсіресе сіз жолдың бірінші немесе соңғы тұлғасын қолдасаңыз. Бұл жетекші бишінің күші мен орталықтылығын білдіреді, өйткені ол басқа еркектердің өтуі үшін денесімен көпір жасайды.

Албания мен Грекияда
--------------------

Би Грекиядағы Эпирот музыкасының және Албаниядағы Чам музыкасының репертуарына кіреді. Осман Така биі - бүкіл Албанияда танымал шам биі және кейбір ұлттық жағдайларда орындалды.

### Албанияда

Би вокалмен бірге кларнетпен лютня, скрипка, сылдырмақ аспаптық кларнетімен бірге орындалады. Бұл ескі Чамче биінің албан Чам репертуарындағы әйгілі нұсқасы.

### Грекияда

Грекияда би «Османтакас» немесе «Самантакас» деп аталады және оны Эпирде билейді. Бұл Эпирдің тоғыз негізгі би жанрының бірі (екіншісі - Цамикос, 3 қадамдағы Сыртос, 2 қадамдағы Сиртос, Погонисиос, Загорисиос, Клефтес, Фезодервенагас, Берати). Османтакас би жанрының өзіндік би стилі бар, ол тек корреспонденттік әнде билейді және оны Эпирустағы басқа би жанрларымен шатастырмау керек. Дәстүрлі 8 өлшемді мотивтен бөлек, бүгінде ол Погониосқа өте ұқсас 4 өлшемді мотивте де орындалады. Эпир музыкасындағы әдеттегідей белгілі бір ән кейде соңында үзіліп, Сиртос немесе Цамикос ырғағымен аяқталуы мүмкін. Эпирустың Загори аймағындағы би жанрларының жалпы классификациясы Османатакаларды, сондай-ақ Берати, Клефтес, Пердикоматаны Цамиконың вариациялары ретінде жіктей алады. Бұл би Сулиот биі болуы керек.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Osmantakas  (ағыл.).  Dora Stratou Theater Database.
2. 1 2 3  *Shetuni Spiro J.* Albanian Traditional Music: An Introduction, with Sheet Music and Lyrics for 48 Songs —  McFarland. — P. 41. — ISBN 9780786486304.
3. 1 2  *Koço Eno* A Journey of the Vocal Iso(n) —  Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2015. — P. 14–16. — ISBN 978-1-4438-7578-3.
4. 1 2 3 4 5 6 7  *Jaffé Nigel Allenby* Folk dance of Europe —  Folk Dance Enterprises, 1990. — P. 207–208. — ISBN 9780946247141.
5. 1 2 3  *Pistrick Eckehard* Whose is the song? Fieldwork views on multipart singing as expression of identities at South Albanian border // Balkan border crossings: First annual of the Konitsa Summer School —  Lit Verlag, 2008. — P. 371. — ISBN 9783825809188. "In the case of a dance known in Southern Albania as "dance of Osman Taka" and in northern Greece as "Tsamiko. [23]"... Footnote "[23] In some parts of northern Greece also termed "Osman Taka" and Samantaka."; p. 375.
6. ↑  Anamali, Skënder and Prifti, Kristaq. Historia e popullit shqiptar në katër vëllime. Botimet Toena, 2002, Үлгі:ISBN.
7. 1 2  Μουσική και χορός - Αναφορά στους ρυθμούς της Ηπείρου.  Work published in the 18th World Meeting in Dancing Research. — «"...άλλοι ρυθμοί της Ηπείρου είναι αυτοί που απαντώνται σε μεμονωμένους χορούς πχ Κλέφτες, Σαμαντάκας.", Ενώ παλιότερα στην Ήπειρο χρησιμοποιούνταν συχνά ιδιόμορφα ρυθμικά σχήματα", "Σήμερα και οι ίδιοι οι μουσικοί τα έχουν απλοποιήσει. Έτσι ο Σαμαντάκας που είναι σε οκτάσημο ρυθμό (παλιές εκτελέσεις), σήμερα από τους περισσότερους μουσικούς παίζεται σε τετράσημο (πωγωνήσιο) ρυθμό."»
8. ↑  Η Ρυθμική Συγκρότηση της Μουσικής της Ηπείρου (2 July 2014). — «page/number/track: 58/36/13, 64/219/2, 65/223/5, 71/214/13, 76/242/27 , p. 178= "Γύρισμα και κλείσιμο σε τσάμικο.»
9. ↑  Ο ρόλος του λαούτου στις λαϊκές εθιμικές εκδηλώσεις στα Ζαγοροχώρια του νομού Ιωαννίνων (1 January 2013).