recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Медиация** (лат. *mediare*) – тараптардың ерікті келісімі бойынша жүзеге асырылатын, олардың өзара қолайлы шешімге қол жеткізуі мақсатында медиатордың жәрдемдесуімен тараптар арасындағы дауды реттеу рәсімі.

Қолдану аймағы
--------------

* денсаулық сақтаудағы медиация;
* коммерциялық дауларда;
* ішкі және арасындағы корпоративтік дауларда;
* банк және сақтандыру саласындағы дауларда;
* жобаларды сүйемелдеу, оларды іске асыруда;
* қозғайтын көптеген тараптарда;
* жұмыстағы дауларда;
* отбасылық дауларда;
* авторлық құқыққа және зияткерлік меншікке қатысты дауларда;
* білім саласындағы медиация;
* мәдениетаралық даулар және басқалары.

Медиация түрлері
----------------

Мәселелерді шешуге бағытталған медиация. Ерекшелігі: адамдардың позициясына емес, жеке мүдделеріне назар аударады. 
Трансформациялық медиация. Қатысушылар медиация барысын өз бетінше анықтайды, ал медиатор оларды бақылайды. Тараптар арасындағы қарым-қатынасқа назар аударылады. Негізгі міндеті екі жақтың бір-бірін тыңдауы болып табылады, бұл қатысушыларға өзара түсіністікке келуге көмектеседі. 
Баяндау тәсілі - диалог барысында медиаторлар мен қақтығыс тараптары бір-біріне тұрақты әсер етеді. Қатысушылар болып жатқан жайтқа өз көзқарастарын білдіреді, бірте-бірте келісімге келеді.
Экожүйе немесе отбасына бағытталған медиация. Отбасылық жанжалдарды шешуге қолайлы. Негізгі міндет - отбасыларға қиындықтарды жеңуге және балалармен қарым-қатынасты сақтауға көмектесу. Мәдениетаралық қақтығыстарға, әртүрлі ұрпақ өкілдері арасындағы дауларға да қатысты.
Түсіністікке бағытталған медиация. Негізгі мақсат –екі жақтың өз көзқарастарын, басымдықтары мен мүдделерін және басқа да тараптарды түсіну арқылы дауды шешу.
Қалпына келтіруші медиация. Диалог үшін жағдай жасауға бағытталған, онда қабылданған шешімдер үшін жауапкершілік қатысушы тараптарға жүктеледі. Бұл қарым-қатынастарды қалпына келтіруге және бір шешімге келуге ықпал етеді. Медиатордың міндеті – татуластыру емес, тараптардың өздерінің татуласуына алып келетіндей жағдай жасау. 
Бағалаушы медиация. Медиатор процеске әсер етеді, болып жатқан жағдайды бағалайды және нәтижеге әсер етеді, қажет болған жағдайда дауды шешудің өзіндік нұсқаларын ұсынады.

Медиатор және фасилитатор
-------------------------

Медиатор (медиатор) – берілген жанжалға мүдделі емес, тәуелсіз, нейтралды үшінші жақтың тарапы бола отырып, жанжалдасушы жақтарға бар дауды шешуге көмектесетін адам немесе адамдар тобы. 

Фасилитатор (ағылш. facilitator, латын тілінен facilis – жеңіл, ыңғайлы) келіссөздерді ұйымдастыруға жауапты, процестің ережелері мен құрылымының сақталуын бақылайды, процедураны басқарады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Орда сайтындағы мәліметтер
2. ↑

Әдебиет
-------

* *Бирюков П. Н.* Об институте медиации в Германии / П. Н. Бирюков, А. В. Пронин // Российский судья. — 2015. — № 2. — с. 12-14.  Мұрағатталған 10 қарашаның 2022 жылы..
* Перспективы расширения применения примирительных процедур при разрешении трудовых споров в республике Беларусь // *Право в современном белорусском обществе: Сборник научных трудов. Выпуск 6*.
**Рамазан Сарлыбекұлы Оразов** (1998 жылы 30 қаңтарда туған, Алматы) — қазақстандық футболшы, "Копер" клубы мен Қазақстан құрамасының жартылай қорғаушысы. 2018 және 2019 жылғы Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері, 2018 жылғы Қазақстан кубогының иегері.

Карьерасы
---------

### Клубтық

Қайраттықтардың негізгі құрамында тұңғыш рет 2018 жылы 31 қазан күні "Қызылжарға" қарсы ойында алаңға шықты. Бұл осы маусымдағы жалғыз ойыны болатын. Қалған уақыттарда "Қайрат Жастары" клубы сапында ойнады.

2019 жылы 17 шілдеде Алматыдағы Орталық стадионда УЕФА Еуропа Лигасында "Широки Бриег" қақпасына еурокубоктердегі алғашқы голын соқты. Бұл ойында "Қайрат" 2:1 есебімен жеңіске жетіп, екінші кезеңге өтті.

2020 жылы көктемде Латвияның "Даугавпилс" клубына ауысты. Бірақ 22 жастағы футболшы ол жақта өзін көрсете алмай, қосалқы құрамда отырып қалды.

2020 жылы 27 тамызда Ресейдің "Чайка" клубымен келісім шарт жасасты.

2023 жылы "Тобыл" сапында УЕФА Конференциялар лигасындағы тұңғыш голын соқты. Екінші раундта "Базель" қақпасына алыстан әдемі гол енгізді, сондай-ақ осы ойында пенальти соға алмады, "Тобыл" 3:1 есебімен жеңіске жетті. 

### Ұлттық құрамы

2018 жылы Қазақстан жастар құрамасы сапында үш кездесуде алаңға шықты.

2019 жылы ақпан айында Қазақстан құрамасының жаңа бапкері Михал Билек Молдоваға қарсы жолдастық кездесуге шақырды. Бірақ Рамазан алаңға шықпады.

2021 жылы 31 наурызда Украинаға қарсы ӘЧ-2022 іріктеу ойынында тұңғыш рет ұлттық құрама намысын қорғады.

Жетістіктері
------------

### Командалық

* Қазақстан кубогы: 2018, 2019
* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2018, 2019
* Қазақстан суперкубогының финалисі: 2019

Ұлттық құрамадағы ойындары
--------------------------

| № | Дата | Матч | Мин. |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 31.03.2021 |  Украина - 1:1 | 45 | ӘЧІ |
| 2 | 01.09.2021 |  Украина - 2:2 | 1 | ӘЧІ |
| 3 | 04.09.2021 |  Финляндия - 0:1 | 62 | ӘЧІ |
| 4 | 07.09.2021 |  Босния және Герцеговина - 2:2 | 8 | ӘЧІ |
| 5 | 09.10.2021 |  Босния және Герцеговина - 0:2 | 12 | ӘЧІ |
| 6 | 03.06.2022 |  Әзірбайжан - 2:0 | 45 | УҰЛ |
| 7 | 06.06.2022 |  Словакия - 1:0 | 58 | УҰЛ |
| 8 | 10.06.2022 |  Белоруссия - 1:1 | 66 | УҰЛ |
| 9 | 13.06.2022 |  Словакия - 2:1 | 18 | УҰЛ |
| 10 | 22.09.2022 |  Белоруссия - 2:1 | 74 | УҰЛ |
| 11 | 25.09.2022 |  Әзірбайжан - 0:3 | 79 | УҰЛ |
| 12 | 16.11.2022 |  Өзбекстан - 0:2 | 67 | ЖО |
| 13 | 23.03.2023 |  Словения - 1:2 | 90 | ЕЧІ |
| 14 | 26.03.2023 |  Дания - 3:2 | 90 | ЕЧІ |
| 15 | 16.06.2023 |  Сан-Марино - 3:0 | 90 | ЕЧІ |
| 16 | 19.06.2023 |  Солт Ирландия - 1:0 | 80 | ЕЧІ |
| Бары | 885 | 16 |

Дереккөздер
-----------

1. ↑
2. ↑

Сілтемелер
----------

* Профилі. *footballfacts.ru*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  Осы үлгіні қарау   Тематикалық сайттар | 
FootballFacts.ru · National-Football-Teams.com · Soccerway · Transfermarkt |

 |
1956 жылы туған, 1987 жылы Ленинградтың И. Репин атындағы кескіндеме,мүсін және сәулет өнepi институтын бітірген, графика және қолданбалы өнермен шұғылданады, ҚР суретшілер Одағының мүшесі.
Бейнелеу өнерінің, көптеген жанрларымен шұғылдана отырып Даулет Айтуаров акварельді басқалардан жоғары қояды. Heгізінен ол табиғаттың әсем көркін, табиғаттан көpiп-байқағанын кейбір кездерде қиялдан туған кескіндемелер сипатында беруге талпынады. Олардың бәpiн жай ғана табиғат көріністерінің ерекшеліктері деп қана түсінуге болмайды, олар суретшінің түpлi дүниелердің iшкі сырын айтқысы келген көркемдік әрекеттері деп ұғыну қажет.

Дереккөздер
-----------

1. Қазақстан суретшілері кітабы , 2011ж.

2. ↑ Мұрағатталған 4 ақпанның 2014 жылы.
Илзе Лиепа
**Илзе Марисовна Лиепа** (22 қараша 1963, Мәскеу, КСРО) — ресей балеринасы, Ресей Федерациясының халық әртісі мен әншісі(2002).

Өмірдерек
---------

Илзе Лиепа 22 қарашада 1963 жылы Марис Лиепа және Маргарита Жигунова отбасында туған. Ағасы — Андрис Лиепа.

1981 жылы Мәскеу академия хореографиялық училищең (Н.В.Золотова курсы) бітірді,ал 1991 жылы ГИТИСтің педагогикалық бөлімің бітірді.

Өзінің Үлкен театрындағы артист карьерасында Илзе Лиепа «Кармен», «Иван Сусанин», «Князь Игорь», «Хованщина», «Травиата» операларында өзгеше билерді орындаған.

2011 жылы "Евровидение для молодых танцоров 2011" конкурсында жюри құрамында болды.

2011жылдан бастап „Балет FM" на радио „ авторлық бағдарламасың жүргізеді.

Бірінші күйеуі — скрипкашы Сергей Стадлер. Екінші күйеуі — бизнесмен Владислав Паулюс. 2010 жылдың 15 наурызында жұбайларда Надежда атты қызы туылды (Лиепа алғашқы рет 46 жасында ана болды). 2013 жылы ажырасты.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Почётное звание присвоено указом президента России № 390 от 15 сәуір 2002 года(қолжетпейтін сілтеме)
2. ↑  ИЛЗЕ МАРИСОВНА ЛИЕПА. СТРАНИЦЫ БИОГРАФИИ Мұрағатталған 14 мамырдың 2013 жылы.
3. ↑  Илзе Лиепа стала мамой в 46 лет // Экспресс газета
**PlaуStation VR** (PS VR, әзірлеу кезінде Project Morpheus код атымен белгілі) — 2016 жылдың қазан айында шығарылған Sony Interactive Entertainment әзірлеген виртуалды шындық гарнитурасы.

Ол PlayStation 4 жүйесімен толығымен жұмыс істейді және PlayStation 5 үйдегі бейне ойын консолімен кері үйлесімді. PlayStation VR бұрын PS VR сатып алған кез келген адамға Sony компаниясы тегін жеткізетін USB PlayStation камера адаптері арқылы кері үйлесімділік арқылы PlayStation 5 жүйесімен үйлесімді. Қазіргі уақытта оны қолдайтын PlayStation 5 ойындары жарияланған жоқ. PS VR қолдайтын ойында PlayStation 5 нұсқасы да қолжетімді болса, виртуалды шындықта ойнау үшін оның орнына PlayStation 4 нұсқасы кері үйлесімділік арқылы орнатылуы керек. VR үшін кейбір ойындар мен демонстрацияларда гарнитураны киген ойыншы гарнитурасыз басқа ойыншылардан бөлек әрекет етеді. PlayStation VR жүйесі суретті PlayStation VR гарнитурасына да, теледидарға да бір уақытта шығара алады, теледидар құлақаспапта көрсетілген суретті шағылыстырады немесе бәсекеге қабілетті немесе бірлескен ойын ойнау үшін бөлек кескінді көрсетеді. PlayStation VR стандартты DualShock 4 контроллерімен, PlayStation Move контроллерімен немесе PlayStation VR Aim контроллерімен жұмыс істейді.

PlayStation VR құрылғысында 5,7 дюймдік OLED панелі бар, дисплей ажыратымдылығы 1080p. Сондай-ақ гарнитурада теледидарға әлеуметтік экраннан бейне шығаруға, сондай-ақ 3D аудио әсерін өңдеуге және 3,5 мм құлақаспап ұясын пайдаланатын процессор қорабы бар. Сондай-ақ, гарнитураның бетінде PlayStation камерасына бастың 360 градустық қозғалысын бақылауға арналған тоғыз позициялық жарық диоды бар.

2019 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша PlayStation VR әлем бойынша 5 миллион дана сатылды.

Sony 2022 жылы тұтынушылар электроника көрмесінде PlayStation 5 үшін PlayStation VR2 жариялады.

Қолданған әдебиеттер
--------------------
**Бұлтты есептеудің** жұмыс принципі
**Бұлттық есептеу** (ағыл. cloud computing) қажетті конфигурацияланған есептегіш ресурстарға(мысалы, мәлімет өткізетін желілерге, серверлерге, ақпарат сақтау құрылғыларына т.б. барлығына бірдей немесе бөлек-бөлек) қай жерде болмасын, әрі ыңғайлы қол жеткізуді (access) қамтамасыз ету моделі. Бұлттық есептеу технологиясы бойынша қажетті IT ресурстарды төменгі эксплуатациялық шығындармен қолдануға мүмкіндік береді.

Бұлттық технология тұтынушылары өздерінің ақпараттық инфрақұрылына жұмсайтын шығындарын азайта отырып, есептегіш қажеттіліктерінің өзгеруіне иілімді есептеу (elastic computing) арқасында шапшаң жауап бере алады

Тарихы
------

### Ұқсас жүйелер мен тұжырымдамалар

Сипаттамасы
-----------

Қызмет көрсету моделдері
------------------------

### Инфрақұрылым қызметі (IaaS)

### Платформа қызметі (PaaS)

### Бағдарламалық қамтамасыз ету қызметі (SaaS)

### Бұлттық клиенттер

Колданыс моделдері
------------------

### Қоғамдық бұлт

### Қауымдастық бұлты

### Гибрид бұлт

### Жеке меншік бұлт

Архитектура
-----------

### Бұлттық инжиниринг

Зерттеулер
----------

Дәйеккөздер
-----------

Сыртқы сілтемелер
-----------------
**Тәнзилә Камалқызы Нәрбаева** (өзб. *Tanzila Kamalovna Narbayeva*; 24 шілде 1957 жыл, Шаһрихан ауданы, Әндіжан облысы) — Өзбекстан саясаткері, 2019 жылдан бастап Өзбекстан Олий Мәжілісі Сенатының төрайымы.

Танзила Нарбаева Сенат төрайымдығына дейін 2016–2019 жылдар аралығында премьер-министрдің орынбасары, 2016–2019 жылдары Әйелдер комитетінің төрайымы болған. Саясатқа келгенге дейін Ташкентте мұғалім болып жұмыс істеген. 2011 жылдан бастап Өзбекстан Велосипед спорты Федерациясының төрайымы.

Өмірбаяны
---------

Танзила Камалқызы Нарбаева Әндіжан облысының Шаһрихан ауданында 1957 жылы, 24 шілде күні дүниеге келді.

1981 жылы Ташкент Университетін (қазіргі Өзбекстан Ұлттық Университеті) бітірді. Социология ғылымдарының докторы.

1975–1991 жылдары Ташкент қаласында мұғалім, мектеп директоры орынбасары, Оқушылар Сарайы директоры болып жұмыс істеді..

Өзбекстан Халық Демократиялық партиясы аудандық кеңесінің хатшысы, сонымен қатар осы партияның Орталық кеңесінде сектор меңгерушісі қызметтерін атқарған.

1995–2010 жылдары еңбек қызметін Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетінде жалғастырды.

2010 жылдың 21 желтоқсанынан 2016 жылдың 20 желтоқсанына дейін Өзбекстан кәсіподақтар федерациясы кеңесінің төрайымы қызметін атқарды.

2016 жылы желтоқсанда ол кезектен тыс президенттік сайлаудан кейін құрылған үкіметте Өзбекстан әйелдер комитетінің төрайымы — Өзбекстан премьер-министрінің орынбасары болып сайланды және тағайындалды.

2019 жылдың 20 маусымында Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёевтің жарлығымен Олий Мәжіліс Сенатының құрамына тағайындалды. Келесі күні, 21 маусымда президенттің ұсынысымен Танзила Нарбаева парламенттің жоғарғы палатасының төрайымы болып сайланды. Нарбаева осы лауазымдағы тұңғыш әйел болды.

2019 жылы 22 желтоқсанда халық депутаттары Ташкент қалалық кеңесіне өткен сайлауда Танзила Нарбаева жеңіске жетті.

2020 жылдың 17 қаңтарында Ташкент қаласынан сенатор болып сайланды.

2020 жылдың 20 қаңтарында ол Олий Мәжіліс Сенатының төрайымы қызметіне қайта сайланды.

Жеке өмірі
----------

Танзила Нарбаева үйленген, екі баласы бар, немерелі.

Марапаттары
-----------

### Өзбекстан

* «Шуһрат» медалі (25 тамыз, 2000 жыл)
* «Меһнат Шуһрати» медалі (25 тамыз, 2010 жыл)
* «Фидокорона хизматлари учун» ордені (2016)

### Ресей

* Достық ордені (4 наурыз, 2022 жыл)

### Басқалары

* Өзбекстан Ұлттық Ақпарат Агенттігінің конкурсы жеңімпазы «Жыл таңдауы – 2019», «Ең белсенді саясаткер — Өзбекстан Жыл адамы»

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Танзила Нарбаева стала председателем Сената Олий Мажлиса Узбекистана Мұрағатталған 12 қарашаның 2021 жылы.
2. ↑  В комитете женщин Узбекистана новый руководитель. Басты дереккөзінен [web.archive.org мұрағатталған] 12 қараша 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 12 қараша 2021.
3. ↑  Танзила Нарбаева избрана главой Сената  (орыс.) (21 июня 2019). Басты дереккөзінен [web.archive.org мұрағатталған] 20 желтоқсан 2021.(қолжетпейтін сілтеме)
4. ↑  Нарбаева, Танзила Камаловна  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме)
5. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УЗБЕКИСТАНА
6. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УЗБЕКИСТАНА
7. ↑  УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ
8. ↑  Танзила Нарбаева признана Человеком Года Газета.uz
1927 жылы туған, 1954 жылы Алматы көркемсурет училищесін бітірген, театр cypeтшісі, кескіндеме өнерімен шуғылданады, ҚР суретшілер Одағының мүшесі, Г. Цадас атындағы сыйлықтың лауреаты. Андрей Осипенко өз дарыны бойынша - театр суретшісі. Суретші өзінен басқаша жандардың өмір тәжірибесінен, өзі куә болған оқиғалар көріністерінен үлгі алып, сол арқылы өз өмірін байытуға құштар. Қыл қалам шебері өзі ұққан тарихи шындықты замандастарымен, келер ұрпақ өкілдерімен бөліскісі келеді В. Шекспирдің, Б. Брехтың, А. Чеховтың, Н. Гогольдің, Р. Гамзатовтың кейіпкерлерімен бipгe қиын да күрделі өмір кешеді. Оның сценографиялары - спектакль образының формуласы. Олар кейін спектакль кейіпкерлерімен толықтырылады. Ал станоктік өнерде ол баяндаудан гөpi идеялар беруге талпынады. Суретші ретінде ол қазіргі адамдардың сана- сезіміндегі өзгерістерден шет қала алмайды. Андрей Осипенко кемеліне жетпеген қоғамдық рухани құрылымның iш-жарасын көрерменге аудармай, белглі кейіпкерлердің бейнесі арқылы баяндап, өмірдің теңіздей тереңіне жол табады.

Дереккөздер
-----------

1. Қазақстан суретшілері кітабы , 2011ж.

2. ↑ Мұрағатталған 4 ақпанның 2014 жылы.
|  |
| --- |
|  |
| Ислам |
| Бұл мақалакелесі тізімдеменің бір бөлігі: |
| 
Иман

* Аллаһқа иман
* Періштелерге иман
* Қасиетті кітаптарға иман
* Пайғамбарларға иман
* Ақырет күніне иман
* Тағдыр мен қазаға иман

 |
| 
 Ислам негіздері

* Шаһада
* Намаз (Дәрет • Ғұсыл)
* Ораза
* Қажылық (Умра)
* Зекет (Пітір садақа)

 |
| 
Мәтіндері мен заңдары

* Құран • Сүннет
* Хадис • Хадис ілімі
* Мұхаммедтіңﷺ өмірбаяндары
* Ижмағ • Қияс
* Шариғат • Фиқһ
* Мазһабтар • Жиһад

 |
| 
Маңызды тұлғалары

* Мұхаммед ﷺ
* Әбу Бәкр
* Омар
* Осман ибн Аффан
* Әли ибн Әбу Талиб
* Мұхаммедтің ﷺ отбасы
* Мұхаммедтің сахабалары ﷺ
* Ислам пайғамбарлары

 |
| 
Ислам тарихы

* Әділетті төрт халифа
* Халифат
* Һашим әулеті
* Умәуилер • Аббасилер
* Буилер әулеті
* Тулун әулеті
* Фатима әулеті
* Айюб әулеті
* Сефевид әулеті
* Дели сұлтандығы
* Ұлы Моғолдар патшалығы
* Ұлы Османлы Мемлекеті
* Мәмлүктер
* Кордоба халифаты
* Мурабитун халифаты
* Муаххидун халифаты
* Сауд әулеті

 |
| 
Ислам ағымдары

* Әһл әс-Сунна (сунниттер)
* Шииттер
* Сәләфилер
* Сопылар
* Исмаилиттер

 |
| 
Ислам мәдениеті

* Исламтану • Өнері
* Мейрамдар • Мешіттер
* Әйелдердің орны
* Ислам және отбасы
* Күнтізбе

 |
| 
Ислами терминдер

* Діни сөздік

 |
| 
Тағы қараңыз

               
 |
| Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу |

**Кәпір** (араб.: كافر‎, көпше түрі: *куффар, кафирун*) — Ислам дініне сенбейтін, ислам дінінің құдайы Аллаһқа, және Мұхаммедтің айтқандарына сенбейтін адам. Ол бәлкім атеист, бәлкім басқа дін өкілі болуы мүмкін. Сөздің түбір мағынасы «жабу» дегеннен шыққан, «ақиқатты жасырушы» деген мағынада «білмеуші», «сенбеуші», деген үстеме мағынаға ие болған. Сонымен қоса кәпір сөзінен шыққан **кафара** етістігі аят-қадистерді мойындамау әрекетін көрсетеді. Бұл сөзде басқа діндегі адамды, не ислам діні талабын орындамаған адамды кемсіту мағынасы бар. Бұл сөздің дамыған түрі «Мүшірік» - діннен бет бұрған бұтқа табынушы деп аталады. Ол діни мемлекеттерде «діни қылмыскер» мағынасын береді. Еврей тілінде «кіппер» (kipper) және «кофер» (kofer) деген сөздер кәпір сөзімен тамырлас («kafir» כִּפֵּר, or K-F-R). «Кіппер» сөзі көп мағыналы, «бас тарту», «жалтару», «жабу», «тазару», «өкілдік ету», немесе «ауысу». Кейінгі екі мағына Кофер сөзінің мағынасы, ол және «ерікті» деген мағынаға да ие. Кіппер мен Кофер еврейлік сенімде қатар қолданылып, Құдайдың бейуаз адамның бойынан күнәні алуын, тазартуын, еркін етуін білдіреді екен. 15ғасырға дейін Кәпір сөзі арқылы мұсылмандар Африкадағы ежелгі тайпаларды атаған. Африкада Каффир атты ежелгі тайпа болған деген де сөз бар, олар араб шапқыншылығына қарсы күресте ерлік көрсетіп, өз ұлттық сенімі мен дәстүрін сақтаған.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  كافر — AlMaany.com
2. ↑  «Kipper» Encyclopaedia Judaica / Michael Berenbaum and Fred Skolnik — 2nd. —  Detroit: Macmillan Reference USA, 2007. — P. 180–83.
3. ↑  *Campo Juan Eduardo* Encyclopedia of Islam —  Infobase Publishing, 2009. — P. 422. — ISBN 0-8160-5454-1.
"**Білім және Мәдениет"** (орыс. Знание и Культура) — қазақстандық мәдени-танымдық телеарна. Хабар агенттігі АҚ-на кіреді. Алғашқыда "Білім" арнасы деп аталатын, бірақ кейін "Мәдениет" арнасымен ұштастырыла отырып "Білім және Мәдениет" арнасы деп аталды. Арна толқыны 2014 жылы қаңтарда Астанадағы«Қазмедиа орталығынан» таратыла бастады. Радиохабар қазақ және орыс тілдерінде таратылады.

Тарихы
------

Арна 2012 жылы 5 қыркүйекте елордада Назарбаев Университеті Президенттің тікелей интерактивті дәрісінен таратыла басталды.

Тарату
------

OTAU TV тегін арналар пакетіне кіреді, сондай-ақ Қазақстан заңына сәйкес барлық кабельдік желілері арқылы тасымалданады.

Тікелей эфир желілері
---------------------

Телеарна жас ұрпақтың білім беру және мәдениет деңгейін көтеру, халықтың адами ресурстарын дамыту үшін жасалған.

Арна басты мүмкіндіктері: қазақстандық және халықаралық ғалымдардың лекцияларын, танымал ғылыми бағдарламалар, білім беру туралы деректі сериялары, білім беру және мәдениеттегі барлық деңгейдегі бағдарламаларын тікелей эфирге шығарады.

Сондай-ақ, классикалық әдебиетін, отандық және әлем тарихын зерттеуге көмектескен, отандық және шетелдік фильмдер «алтын қорына» кірген көркем фильмдерде көрсетіледі.

Сілтемелер
----------

* Білім және Мәдениет Мұрағатталған 29 қыркүйектің 2014 жылы.
* «Білім» және «Мәдениет» арналарын біріктіру туралы шешім қабылданды - Мұхтар Құл-Мұхаммедт
* «Мәдениет» телеарнасы хабар таратуды тоқтатты
* «Білім» арнасы YouTube-те

1. ↑  Н. Назарбаев бірінші қазақстадық танымдық «Білім» телеарнасын іске қосты Мұрағатталған 11 қазанның 2014 жылы.

Үлгі:Қазақстан телеарналары

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Бұл үлгіні қарау Бұл үлгіні талқылау Бұл үлгіні өңдеу"Хабар" агенттігі |
| --- |
|  |
| Телеарналар | 
Хабар • Ел Арна • Jibek Joly TV • 24KZ • Білім (телеарна) |  |
|  |
| Радио | 
Classic радиосы |
|  |
| Веб-сайты: www.khabar.kz |

 |
**Эльвира Әбілхасымқызы Азимова** (15 ақпан 1973 жыл, Жамбыл қаласы) — қазақстандық саясаткер, Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының Төрағасы.

Білімі
------

Х.А.Яссауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетін «Халықаралық заңгер» мамандығы бойынша бітірген (1996).

Мансабы
-------

Еңбек қызметін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде бастаған, онда Халықаралық-құқықтық қамтамасыз ету басқармасының жетекші маманы, бас консультанты болып жұмыс істеді (1996-1999). Одан әрі Заңнама, халықаралық құқық және хаттама департаменттерінде түрлі лауазымдарда қызмет атқарды (1999-2005).

Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Заңға тәуелді актілер және халықаралық құқық, мемлекеттің мүліктік құқықтарын қорғау, шарттар және талап-арыз жұмысы департаменттерін басқарды (2005-2010).

Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің халықаралық шарттарды сараптау департаментінің директоры болып жұмыс істеді (2010-10.2013).

Қазақстан Республикасы Әділет министрінің орынбасары лауазымын атқарды (02.10.2013-09.2019).

Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл болды (02.09.2019-31.12.2022).

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның (18.09.2021) және Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі болды (17.05.2022).

2023 жылғы 1 қаңтардан Президент Жарлығымен Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы лауазымына тағайындалды.

Марапаттары
-----------

«Құрмет» (2013), II дәрежелі «Достық» ордендерімен (16.12.2021), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» (2012), медальдермен, I дәрежелі «Еуразиялық экономикалық одақ құруға қосқан үлесі үшін» (08.05.2015), «Еуразиялық экономикалық одақтың дамуына қосқан үлесі үшін» (29.05.2019) Халықаралық марапаттармен, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен (2007) марапатталған.

1. ↑  Азимова Эльвира Әбілхасымқызы
**Карл Христиан Фридрих Шаппер**(Schapper)(30.12.1812-29.04.1870) - неміс және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері. Жастайынан революцияға араласты. "Жас Германия" атты республика - демократиялық қастандық қоғамына, Парижге келгеннен кейін "Аласталғандар одағына" кірді. 1836 - 37 жылдары "Аласталғандар одағынан" бөлінген "Әділеттілер одағы" ұйымын құрушылардың бірі болды. 1839 жылы 12 мамырда Франциядан кетіп, Лондонда И.Молль және Г.Бауэрмен бірге Неміс жұмысшыларының ағарту қоғамын құрды. "Бауырлас демократтар" (1845) қоғамын құруға қатысты. "Әділеттілер одағының" басшы органына (Халық палатасы) кірді. Коммунистер одағының I және II - конгрестерінің председателі, Одақ ОК- нің мүшесі болып сайланды. Германиядағы 1848 - 49 жылдары революция кезінде "Жаңа Рейн газетін" шығаруға көмектесіп, Маркс ұстанған бағытты қолдады. 1849 жылы 28 ақпан - 25 мамыр аралығында Кельн жұмысшы одағының председателі. 1850 жылы бірнеше рет түрмеге жабылып, сотталды. 1850 жылы жазда Лондонға эмиграцияға кетті. 1865 жылы Шаппер 1 - Интернационал Бас кеңесінің мүшесі болды, Лондон конференциясына қатысты.

Қолданылған әдебиет
-------------------

* Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 181 бет
Координаттар: 29°38′09″ с. е. 52°31′31″ ш. б.﻿ / ﻿29.63583° с. е. 52.52528° ш. б.﻿ / 29.63583; 52.52528 (G) (O) (Я)

Эрам бағы әдеттегі Парсы бақтары үлгісі.

**Эрам бағы** Иранның ең әйгілі және ең ежелгі тарихи бақтарының бірі болып саналады. 

  

Бұл бақ Иранның дәстүрлі сәулет стилімен салынған. Аспанға бой көтерген биік сауырағаштары бар бақтың әдемі көрінісі Шираз қаласының тартымды жерлерінің бірі болып саналады. Эрам бағының іргетасы Ильханидтер кезінде (х.қ.ж.с.б. 654 – 750 жылдар) қаланды. Содан кейін Шираздың екі шебер сәулетшісінің қолымен қайта жөнделіп шықты.

Шамамен 100 жыл бұрын бұл бақта үш қабатты ғимарат салынды. Бұл ғимараттың архитектуралық жобасы, онда қолданылған мүсіндеу, бояу (сурет салу), алебастр жабыстыру мен кафельдеу өнерлері Қаджар дәуіріндегі (XIX ғ.) өнер туындыларының бірегей үлгісі болып саналады. Ғимараттың бірінші қабатында тас тақташалар ілінген. Онда Иранның атақты ақындары Хафиз бен Шуриде Ширазидің өлеңдері жазылған.

Эрам бағын Иранның басқа бақтарынан Хазірет Сүлейменнің дастаны, парсы тілдес ақын Ганжелік Низамидің поэмалары және қонақ күту рәсімі желісімен көріністер салынған әдемі кафельдер ерекшелендіреді. Жалпы бақтың қабырғаларында салынған суреттер мен кафельдер Иран халқының ежелгі мәдени дәстүрінің көрінісі болып табылады. Бұл дәстүр бойынша қабырғаларда Құран Кәрім мен Фердоусидің ШаҺнамасынан алынған дастандар бейнеленген. Эрам бағының жобасы бойынша су солтүстік бұрыштан кафельденген арықтар арқылы ағып, ғимараттың төменгі қабатынан өтеді. Сөйтіп ғимаратты салқындатып турады. Су айналымын реттейтін орын хауызхана деп аталады. Ғимараттың алдында кафельденген хауыз бар. Хауыздың суымен шағылысқан табиғат, ғимарат, қабырғалардағы суреттер мен сауырағаштардың бейнесі көрген адамның көзін қызықтырады. Биік те әдемі сауырағаштар Эрам бағының даңқын асырды. Эрам бағындағы сауырағаштардың ішінде 250 жылдық, биіктігі 36 метрге жететін әлемге әйгілі сауырағаш бар. Аталмыш сауырағаш Эрам ғимаратына қарама‑қарсы кафельденген хауыздың оңтүстік жағында өсіп тұр. Бүгінде Эрам бағы өсімдіктану бағы ретінде Шираз Университетінің қарамағына берілген. Жыл сайын студенттер, ирантанушы ғалымдар, шетелдік саяхатшылар мен отандық зерттеушілер бұл бақты тамашалауға келеді. Бақтың аумағында бес жүзге жуық сирек кездесетін гүлдер мен өсімдіктер егілген. Олардың кейбіреулері тіпті өте сирек кездесетін өсімдіктерге жатады.

Дереккөздер
-----------



Үлгі:Fars-geo-stub
**Қытай ғылым академиясы** – ҚХР-дің барлық ғылым саласындағы зерттеу жұмыстарын координациялайтын және ғылыми-зерттеу институттарына басшылық ететін жоғары ғылыми мекемесі. Қытай ғылым академиясы Нанкиндегі Орталық ғылыми-зерттеу академиясы мен Пекиндегі ғылыми-зерттеу академиясын біріктіру негізінде 1949 жылы қарашада құрылды. 

Академияның бөлімдеріне және құрамы сайланатынпрезидент, 6 вице-президент пен бас хатшылардан тұратын Тұрақты комитетке Академиялық кеңес басшылық етеді. 1949 жылдары Қытай ғылым академиясының қарауында 16 ғылыми-зерттеу институты, 6 зертхана, 224 ғылыми қызметкер болды. 

Кеңестік тәжірибені ескере отырып, Қытай ғылым академиясы өз жұмысын үш бағытта құрды: елдегі ғылыми жұмыстарға басшылық ету; ғылыми ұйымдар арасындағы қарым-қатынасты нығайту; шетелдік ғылым мен техникалық жетістіктерін зерттеп отыру. Зерттеу жұмыстарын өрістету және кадр даярлауда КСРО ғылым академиясы Қытай ғылым академиясына үлкен көмек көрсетті. 1954 жылы Қытай ғылым академиясы құрамында 4 бөлім болды: физика, химия және математика ғылымдары; биология ғылымдары және Жер туралы ғылым (1957 жылы ол биология және геология-география ғылымдары бойынша 2 бөлімге бөлінген); техника ғылымдары; қоғамдық ғылымдар. Алғашқы жылдары Қытай ғылым академиясының филиалдары Шанхай, Нанкин, Куньминде ғана болды. 

1958 жылы ҚХР үкіметі провинция сайын, сондай-ақ автоном. аудандарда Академияның филиалдарын құру туралы шешім қабылдап, 1959 жылдың соныңда оның саны 26-ға жеткен-ді. Бірақ 1961-62 жылдары провинциялық филиалдары таратылып, 5 аудандық филиал ғана қалды. Ғылыми-зерттеу институттарының саны 1962 жылы 110-ға, ғылыми қызметкерлердің саны 8 мыңға жетті. Оның ішінде мың шақты адам ғылыми дәрежеге ие болған. Қытай ғылым академиясының 1967 жылы 10 мыңға жуық қызметкері болды, оның жартысына жуығы ғылыми қызметкерлер. Қытай ғылым академиясы құрамына Атом энергиясы жөніндегі комитет, ғылыми-техникалық университитет (ғылыми кадрлар даярлайды), Ғылыми және техникалық информация институты, арнаулы ғылыми-зерттеулік институттарына басшылық ететін түрлі ғылым саласындағы комитеттер кіреді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Қазақ совет энцеклопедиясы. 7 том.
**Figma**- осы шақ режимінде корпоративті жұмысты ұйымдастыру мүмкіндігімен интерфейстерді әзірлеуге және прототиптеуге арналған онлайн-сервис.

Сервис жазылым арқылы қолжетімді, индувидуалды, пайдаланушы үшін тегін тарифтік жоспар қарастырылған. Windows, macOS, Linux үшін офлайн нұсқалары бар. Интеграция Slack корпоративтік мессенджерімен және Framer прототиптеу құралымен жүзеге асырылады. Интерфейстердің жеңілдетілген прототиптерін жасау үшін де, мобильді қосымшалардың, веб-сайттардың, корпоративтік порталдардың интерфейстерінің дизайнын егжей-тегжейлі зерттеу үшін де қолданылады.

Қызметті дамытатын аттас компанияны 2012 жылы Дилан Филд құрды; 2013 жылы ол $3,8 миллион доллар жинады, 2015 жылға қарай жобаға инвестиция $14 миллион долларды құрады. 2018 жылдың басында қосымша $25 млн соммасындағы инвестицияны тартты.

2019 жылдың басында Figma 1 миллион тіркелген пайдаланушылар санына жетті. 2019 жылы редактордың жасаушылары Sequoia Capital венчурлық қорынан $40 млн соммасында инвестиция тартты, Бизнестің болжамды құны $400 млн құрады. 2020 жылы компания капит $50 млн тартып, $2 млрд капиталдандыруға жетті.

Дереккөздер
-----------



1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
**Амандла Стенберг** (ағыл. Amandla Stenberg; туған. 23 қазан 1998, Лос-Анджелес) — американдық актриса, әлемге көбінесе "Аштық ойындары" фильміндегі ойнаған Рута рөлімен әйгілі.

Өмірбаяны
---------

«Амандла» зулу тілінде «билік» дегенді білдіреді.

Амандла 1998 жылы 23 қазан күні Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласында өмірге келген. Амандлада анасы жағынан ата-тегі афроамерикандық, ал әкесі жағынан даттық. Оның әкесі жағынан апасының шыққан жері - Гренландия

Амандла "Раздели нашу силу" қоғамдық ұйымдастырумен қызмет етеді. Бұл ұйым АҚШ-та балалар арасындағы аштық мәселесімен күреседі.

Мансап
------

4 жасынан бастап Амандла McDonald’s, Kmart жарнамаларында түсе бастады. Кино әлемінде Амандла 13 жасында дебютқа шықты("Коломбиана" фильміндегі жас Кателия рөлі).

2011 жылы Амандланы "Аштық ойындары" фильмінде Рута рөліне таңдап алды. Фильм 2012 жылы 12 наурыз күні шықты. 2014 жылы "Рио 2" мультфильмінде Стенберг Голубчиктің кіші қызын- Умничка (ағыл. Bia) атты ақылды және ұялшақ балапан.

2013 жылы "Сонная лощина" сериалында капитан Фрэнк Ирвингтің қызы Мэйси Ирвинг рөлін ойнаған.

Дереккөздер
-----------

Амандла Стенберг
**Темірлан Шайхоллаұлы** **Мұқашев** (30 шілде 1996 жыл, Орал қаласы, Батыс Қазақстан облысы, Қазақстан) — қазақстандық саяхатшы, кәсіпкер және видеоблогер.

Өмірбаяны
---------

1996 жылғы 30 шілдеде Орал қаласына туған. 5 жасқа дейін қала маңындағы ауылда жасаған. Отбасыда 7 адам. 

### Білімі

Орал қаласында 9 сыныпты және колледжде заңгер мамандығын бітірген.

Әлем бойынша саяхаттау
----------------------

Қазіргі уақытқа дейін Индонезия (Бали), Вьетнам, Тайланд, Үндістан, Түркия, Мысыр, Украина, Өзбекстан, Қырғызстан, Пәкістан, Моңғолия, Испания, Франция, Нидерланд, Польша, Ресей, Жапония, Оңтүстік Корея, БАӘ саяхаттаған және барлық бейнелерді YouTube-та Temirlan Mukashev атты қазақ тілді арнада жүргізеді. YouTube арнаны 2019 жыл 27 қазанда ашқан. 2020 жылдың наурыз-сәуір айларында көрермендерім көбейе бастаған. Бір айда арнасына 60 мың адам тіркелген. 2024 жылдың 3 наурызындағы жағдай бойынша арнаның 336 мыңнан астам жазылушы және 29 миллионнан астам қаралым бар. 

Саяхаттауда тек сол мемлекеттегі халықты емес, қазақтар көп шоғарланған Өзбекстандағы Қарақалпақстан және Моңғолиядағы Баян Өлгий аймағына барған.

Танымалдыққа ие болуы
---------------------

Осы кезге дейін YouTube арналардаға подкасттарға шыға бастады. Karatino production, Түнгі Ауысым Подкасты, Nurmakhan Mukhanuly, Caravan kz, ҚазТех\_1, Ақжайық ТВ арналарына подкастарға шықты. Бейнелер 1 мыңнан 77 мың аралықта қаралым бар.

Жеке өмірі
----------

Үйленген. Жұбайы — Болатова Айгерім (2022 жылдың қыркүйек айына).

Марапаттары
-----------

* YouTube күміс батырма иесі

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Temirlan Mukashev: 24 САҒАТ ҮНДІ ПОЙЫЗЫНДА. Делиден - Мумбайға сапар  (қаз.).  islam.kz.
2. ↑  Жаһанға құмартқан жиһанкез  (қаз.).  Ақмешіт апталығы. Тексерілді, 14 маусым 2022.
3. ↑  Видеоблог – саяхатты алмастырушы құрал  (қаз.).  Balbal.
4. ↑  "Төрт елді 1 млн теңгеге араладым": Отандық блогер үнемді саяхаттаудың жолдарымен бөліседі  (қаз.).  stan.kz. Тексерілді, 4 ақпан 2021.
5. ↑  Қазақ тіліндегі пайдалы 10 YouTube арна мен подкаст  (қаз.).  WE. Тексерілді, 24 маусым 2022.

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Instagram ресми парақшасы
* YouTube ресми парақшасы
**Анри́ Викто́р Реньо́** (фр. *Henri Victor Regnault*; 21 шілде 1810, Ахен — 19 қаңтар 1878, Париж) — француз химигі и физигі. Кең таралған Химияның бастапқы курсы оқулығының авторы (фр. *Cours élémentaire de chimie*, 1847—1849). Суретші Анри Реньоның әкесі.

Париж ғылым академиясының мүшесі (1840) , Петербург Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі (1848), Лондон Корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1852), АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі (1865).

1852-1871 жылдары Севр Фарфор өндірісін басқарды.

Биографиясы
-----------

1810 жылы 21 шілдеде Ахенде дүниеге келген. Париждегі политехникалық мектепті бітіргеннен кейін (1832) тау-кен мектебінде оқыды. Гисен университетінде Юстус Либиг зертханасында, Лион университетінде жұмыс істеді. 1840 жылы политехникалық мектепте химия профессоры, 1841 жылы Коллеж де Франста физика профессоры болды.

Кәсіби қызметі
--------------

Реньоның химия саласындағы жұмысының негізгі бағыты-органикалық қосылыстардың құрамын зерттеу. 1835 жылы ол алғаш рет винилхлоридті ацетиленге хлорсутекті қосу арқылы алды. 1838 жылы ол поливинилденхлоридті синтездеді. Сол жылы ол фотохимиялық полимерлену құбылысын ашты, хининнің элементтік құрамын анықтады. 1840 жылы ол меркаптандарды алу әдісін ойлап тапты. Дюмамен бірге түрлердің химиялық теориясын ұсынды. 1846 жылы ол электр ұшқынының әсерінен азот пен сутегі қоспасынан аммиак пайда болатындығы туралы маңызды бақылау жасады.

Өзі жасаған құрылғылардың көмегімен Реньо газдардың, булардың, сұйықтықтардың және қатты заттардың физикалық константаларын өлшеу үшін көптеген тәжірибелер жүргізді. Газдардағы дыбыс жылдамдығын өлшеумен айналысты. Бойль — Мариотт және Дюлонг — Пти заңдарын тексерді. Жеке дизайндағы ауа термометрін қолдана отырып, сынаптың жылу кеңеюінің абсолютті коэффициентін анықтады. Гигрометр мен пирометрді ойлап тапты.

Жүлделер
--------

* 1869 жылғы Копли медалі - "Relation des Experiences pour determiner les lois et les donnees physiques necessaries au calcul des machines a feu" кітабының екінші томы үшін, ол газдар мен буларды қыздырған кезде пайда болатын процестерді зертханалық зерттеу нәтижелерін, сондай-ақ будың серпімді күштеріне арналған мақалаларды қамтиды..

Жады
----

1935 жылы Халықаралық астрономиялық одақ Айдың көрінетін жағындағы кратерге Анри Реньо атауын берді.

Дереккөз
--------

1. ↑  Les membres du passé dont le nom commence par R (фран.)
2. ↑  Regnault; Henri Victor (1810—1878) Мұрағатталған 7 мамырдың 2021 жылы. (ағыл.)
3. ↑  Copley archive winners 1899 - 1800.  The Royal Society. Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 наурыз 2012. Тексерілді, 22 ақпан 2010. (ағыл.)

Әдебиет
-------

* *Волков В. А. Вонский Е. В. Кузнецова Г. И.*: "Выдающиеся химики мира."
* *Храмов Ю. А.*: "Биографический справочник"
**Tajik Air** — Тәжікстанның ұлттық әуе тасымалдаушысы. Ол Душанбе Әуежайында негізделген.

Тарихы
------

Компания өз жұмысын 1924 жылдың 3 қыркүйегінде Tajik Aviation атымен бастаған. Оның ең алғаш рейсі Бұқарадан Душанбеге бағытталған. Бұл әлемдегі жетінші алғашқы әуе тасымалдаушы болып табылады.

Airplane operated by Tajikistan Airlines.
### Тәуелсіздіктен кейін

Азаматтық Авияция министрлігінің қайта құрылуынан кейін Тәжікстан Републикасының Мемлекеттік Әуе Компаниясы құрылды.. 1992 жылдың 2 наурызында Тәжікстан әуежолдары "Tojikiston" белгісімен қысқа мерзім аралығында Біріккен Араб Әмірліктері, Пәкстан,Иран, Үндістан, Сауд Арабиясы, Қытай және Германияға ұша бастады.

Компанияның басқару жүйесін жақсарту үшін ол Тәжікстан Мемлекеттік Унитарлы Авиация Ұйымы болып қайта құрылды. Яғни, ол енді мемлекет еншісінен шыққан, рыноктағы толыққанды коммерциялық бірлік болып танылды.

### Қазіргі жағдайы

**Тәжік Эйр** бренді аймақта қатаң бәсекеге тап болды. 2006 жылдың тоғыз айында әуекомпания тек 320,000 жолаушы тасып, 2005 жылмен салыстырғанда жолаушылар саны күрт төмендеп кетті. Осыған төтеп беру үшін Еуропалық Қайта Құру және Даму банкінің көмегімен компания Airbus A320 және Boeing 737 ұшақтарын техникалық зерттеуден өткізуде..

2007 жылы әуекомпанияға Еуропалық Одаққа ұшуға тыйым салынды. Алайда ол уақытта компания тек Германияның Дюссельдорф қаласына ғана ұшып жүрген еді.

Ұшу бағыттары
-------------

**Тәжік Эйр** келесідей бағыттарға қызмет етеді (2009 тамыз айына қарай):

* Иран
	+ Тегеран - Имам Хомени Халықаралық Әуежайы
* Қазақстан
	+ Алматы - Халықаралық Алматы әуежайы
	+ Астана - Халықаралық Астана Әуежайы
* Қырғызстан
	+ Бішкек - Манас Халықаралық Әуежайы
* Ресей
	+ Мәскеу - Домодедово Халықаралық Әуежайы
	+ Новосібір - Толмачево Әуежайы
	+ Самара - Куромох Халықаралық Әуежайы
	+ Санкт-Петербург - Пулково Әуежайы
	+ Екатеринбург - Колтсово Әуежайы
	+ Нижний Новгород - Нижний Новгород Әуежайы
* Тәжікстан
	+ Душанбе - Душанбе Әуежайы **Хаб**
	+ Хорог - Хорог Әуежайы
	+ Худжанд - Худжанд Әуежайы
* Түркия
	+ Ыстамбұл - Халықаралық Ататүрк Әуежайы
* Біріккен Араб Әмірліктері
	+ Шаржа - Халықаралық Шаржа Әуежайы

Әуепаркі
--------

**Тәжік Эйр** әуепаркі төмендегі ұшақтармен жабдықталған(2009 жылдың тамызы) :


| Ұшақ | Барлығы | Қосымша |
| --- | --- | --- |
| Антонов АН-24 | 5 | Ішкі |
| Антонов АН-26 | 2 |  |
| Антонов АН-28 | 8 | Ішкі |
| Boeing 737-200 | 2 | Skylink Arabia-ға біреуі қызмет етуде |
| Boeing 757-200 | 1 | Nordwind Airlines қызмет көрсетуде |
| Туполев ТУ-154B2 | 2 |  |
| Туполев ТУ-154M | 4 | Taban Air-ға екеуі қызмет етуде |
| Як-40 | 4 | Ішкі |
|  | **28** |  |

Сыртқы сілтемелер
-----------------

* Tajik Air
* Tajik Air Fleet
* Tajik Air Ticket Purchase Мұрағатталған 5 тамыздың 2018 жылы.

Түсініктемелер
--------------

1. ↑  Airliner World, Ақпан 2007
2. ↑  Tajik Air Fleet
Винил синглдерінің түрлері
**Сингл** (ағылш. *жалғыз*) — музыкалық шығарманы жариялаудың әдісі.

Бұл термин 1950-ші жылдары пайда болды. Ұзақ ойнайтын, көп композицияны қамтитын күйтабақтан ажырату үшін, бір ғана немесе бірен-саран әннен, композициядан тұратын күйтабақты сингл деп атайтын болған.

Бастапқыда синглдер винил немесе шеллак күйтабақтары болып шығарылды. Оларда А» және «Б» жақтары болды, әр жаққа бір ән жазуға болатын еді. Кейіннен ықшам дискілерге жазыла бастады, бұл көбірек композиция енгізуге мүмкіндік берді, мысалы әртүрлі ремикстерді қосуға болды. Шығармашылықты сандық тарату арқылы таныстыру мүмкіндігі туғанда, сингл түсінігі тағы да өзгерістерге ұшырады. Мысалы, iTunes сингл деп үш композициядан артық емес, әрқайсысы он минуттан аспайтын жинақты атайды. Басқа сандық қызметтерде бұл критерийлер басқаша болуы мүмкін.

Бір ән не композиция альбом ішінде де, жеке шығарылуы да мүмкін.

Тағы қараңыз
------------

* Дыбыс жазу

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Beatles Singles Discography.
2. ↑  Apple Music Style Guide.
**Сорбұлақ** – Күрті және Қаскелең өзендері суайрығындағы тұндырма көл.

Географиялық орны
-----------------

Алматы облысы Іле ауданының батысында, теңіз деңгейінен 622 м биіктікте жатыр.

Гидрографикасы
--------------

Аумағы 55 км², ұзындығы 33 км, енді жері 10 км, жағалау бойының ұзындығы 66 км-ге жуық, ең терең жері 22 м, жылына 1 млн. м³-ге дейін су қабылдай алады. Шөккен тұнбаның қалыңдығы 1,5 м. Суының құрамында темір 1400 т, мыс 42,1 т, мырыш 26,2 т, қорғасын 28,9 т, кадмий 26,9 т. Бойлық бағытта созылып жатқан Сорбұлаққа оңтүстігінен Қаскелең өзенінің бір тармағы құяды. Жағалау бойында қамыс өскен. Көлді биіктігі 10–15 м болатын құм төбелер қоршап жатыр. Шығысында Қаратөбе шоқысы (764 м) орналасқан. Батысымен Ақсай – Күрті – Ақши автомобиль жолы өтеді. Тұндырма Сорбұлақ көлі Алматы қаласының өнеркəсіптік жəне коммуналдық шаруашылықтан қалған ақаба суларын жинайды.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5
Арфа
**Арфа**  (нем. Harte) — ішегін іліп-тартып ойнайтын муз. аспабы. Арфа ертеде Египет және Ассиро-Вавилон елдерінен тараған. Арфа ішегі біртіндеп көбейе келіп, жетілдірілген аспапта 47 ішекке жетті. Орындаушы арфаны тартқан кезде, бұрауын өзгертіп отырады, ол үшін аспаптың аяқ жағындағы жегі баспасы (педаль) пайдаланылады. Арфаның дыбысы жұмсақ, дауыс көлемі контроктаваның до-бемолінен 4-октаваның фадиезіне дейін. Арфа тектес аспапты басқа елден де кездестіруге болады. Мысалы, Хорезм маңындағы Топырақ қаласын қазғанда, сарай қабырғасынан 3 ішекті арфа суреті табылған. 18 ғасыр саяхатшылары П. Даллас, И. Лепехин т.б. қазақтың 7 ішекті жетігенін "лежащая арфа" деп атаған (қ. Жетіген).

Дереккөздер
-----------

1. ↑  "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
2. ↑  Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
**Әндіжансай** (өзб. *Andijonsoy/Андижонсой*) — Өзбекстандағы Әндіжан облысының Қорғантепе, Жалаңқұдық және Әндіжан аудандарындағы арна. Көбінесе өзен деп аталады, географ А.Л.Рингард Әндіжансайды (Шаһрихансаймен бірге) оған арналған арнаның жасалуына байланысты жасанды түрде пайда болған өзен ретінде сипаттайды.

Қарадария өзенінің суымен қоректенеді.

Гидрографиялық сипаттамасы
--------------------------

Әндіжансайдың жалпы ұзындығы 76,7 км, өткізу қабілеті 45,0 м³/с. Андижан-Оңтүстік теміржол вокзалы аймағындағы ағыс жылдамдығы 0,5 м/с.

Әндіжансай — көне арна, оның салынуы б.з.б. II мыңжылдыққа жатады. Әндіжан адырларын көлденеңнен кесіп өтетін аңғар арқылы өтеді. С.Богатырев арналар атауындағы *-сай* түбірінің ескі өзендердің және құрғақ өзен арналарының негізінде құрылысты білдіретінін көрсетеді. Қазіргі Әндіжансай алқабының аумағы арқылы бұрын табиғи Ақбура өзені ағып өтетін, кейін өзен арнасы Әндіжансайға қосыла бастаған (қазіргі уақытта Ақбура ағыстан жоғары қарай сарқылуда). Су ағыны болған кездегі тектоникалық көтеріліске байланысты Әндіжансайда үш террасалы алқап игерілді.

Сағаға дейінгі аумақта Әндіжансай Қарадарияға кішкене ғана тәуелді дербес өзенге айналады. Мұнда Әндіжансай негізгі құрылыстың шлюзі жабық болса да құрғамайды және ешқашан қатпайды (Қарадарияның өзінде жағалауда қысқа мерзімді мұз түзілуі мүмкін).

Арна ағысы
----------

Әндіжансай шамамен 800 м биіктікте Әндіжан суқоймасының пайда болуымен Қарадария өзенін бөгеп тұратын Кемпірабат бөгенінен бастау алады.

Арна жалпы батыс бағытта ағады, Әндіжан қаласынан жоғары солтүстік-батысқа бұрылып, одан әрі солтүстік бағытта қала аумағы арқылы өтеді. Қаладан төменірек қайтадан батысқа бағытталады, арнада қалған су көп ұзамай Үлкен Ферғана арнасына, шамамен 460 м биіктікте құйылады.

Шаруашылықта пайдалану
----------------------

Әндіжансай Әндіжан облысының Қорғантепе, Жалаңқұдық, Әндіжан және Алтынкөл аудандарындағы егінді сумен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Әндіжан қаласында арнаның суы Әндіжан биохимиялық зауытының қажеттіліктеріне және гүлзарларды суаруға пайдаланылады.

Салыстырмалы түрде Әндіжансайдан 10-ға жуық ірі арналар Ишқал, Жұрабай, Диқан, Жаңақұтарма, Қатартал, Көккүмбез, Хотан, Қосарық, Деривационный және 30-ға жуық шағын арналар басталады. Ағыс бойымен 6 ірі суүлестіргіш нысан салынды, оның үшеуі телемеханикалық жүйемен жабдықталған. Егінді суару үшін, соның ішінде Әндіжан қаласының аумағында (Жаманадыр жиымы) су алуға бірқатар сорғылар жұмыс істейді.

Дереккөздер
-----------

1. ↑  Әндіжан облысы. Анықтамалық саяси-әкімшілік карта. Масштаб 1: 200 000 —  Ташкент: Госкомгеодезкадастр, 2007. — ISBN 978-9943-15-054-6.
2. ↑  *Рыжков О. А.* Ферғанадағы соңғы және заманауи тектоникалық қозғалыстар // *Труды комиссии по изучению четвертичного периода*. — Мәскеу: Издательство АН СССР, 1957. — Т. XIII. — б. 218.
3. ↑  *Мурзаев Э. М.* Таңдамалы түркі географиялық лексикасы / *Мурзаев Э. М.* және т.б. // *Ономастика Востока*. — Издательство «Наука». Главная редакция восточной литературы, 1980. — б. 81.
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы регби-7 - 24-30 шілде аралығында Стад Де Франста өтеді. Жиырма төрт команда (ерлер мен әйелдер он екіден) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады.

Күнтізбе
--------

Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Медальдар
---------

### Жалпы медальдық есеп

| **Жалпы медальдар саны** |
| --- |
| Орын | Ел | Алтын | Күміс | Қола | Барлығы |
| 1 |  |  |  |  |  |
| 2 |  |  |  |  |  |
| 3 |  |  |  |  |  |
| 4 |  |  |  |  |  |
| 5 |  |  |  |  |  |

### Медалистер

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Сайыс** | **Алтын** | **Күміс** | **Қола** |
| Ерлер |                   |                   |                   |
| Әйелдер |                   |                   |                   |

Дереккөздер
-----------

1. ↑
**Алтын рудалары**  – құрамында өндіруге тұрарлық алтыны бар кен жыныстары. Жер қыртысындағы алтынның орта мөлшері (кларкы) 0,0000005 пайызға тең.

Түрлері
-------

Алтын рудаларының кездесу өзгешелігіне қарай түбірлі (рудалы) және қорымды болып бөлінеді. Алтын өндірісін ұйымдастыру үшін оның рудалы кендердегі мөлшері 3 – 5 г/т – дан, қорымды кенде 0,1 г/т – дан кем болмауы керек (өндіру ісі жоғарғы дәрежеде механикаландырылған болса). Түбір жыныстардағы Алтын рудалары докембрийлік, палеозойлық негіз құрамды, колчеданды, жасыл тасты вулканогендік жыныстарындағы мыс және полиметалл кендерінде кездеседі. Қорымды кендер эллювилік, аллювийлік, теңіздік болып бөлінеді. 

Алтын минералдары электрум, сап алтын, алтын теллуридтері түрінде түсті, сирек металдар кендерніде, сульфидтер, сульфоарсенидтер, сульфо анитмониттер тағы басқалардың кристалдық торларында шашыраған түрде кездеседі. Түбір кендердегі Алтын рудаларынан алтынды бөлу үшін оларды ұнтап, алтынды сынаппен жинайды немесе көгерткіш қышқылмен ерітіп, химиялық жолмен тұндырады. Қорымды кендердегі алтын әдейі жабдықталған науаларда шайылып, тұндыру арқылы бөлінеді. Алтын үлкен қорымды кендерден тұндырушы машиналар немесе драга арқылы алынады.

Дереккөздер
-----------

1. ↑   Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976 ж. 8 том
**Желікпе**-депрессиялық психоз **(қос полярлық бұзылу) (bipolar disorder; manic-depressive psychosis), желікпе және депрессивті жағдайдың кезектесуімен сипатталатын психикалық ауру. .** 

Анағұрлым таралған белгілерінің бірі – депрессия болып табылады. Науқастың қозу, ерекше үмітпен қарау, жеңіл масаттану жағдайында болатын желікпе фазасы қысқа уақытқа ғана созылады. 

Бұл бұзылушылықтың факторлары тұқым қуалаушылық болып табылады, десек те НОРДДРЕНАЛИН, ДОФАМИН және 5-гидро-кситриптамин аминдерінің әлсіз регуляциясының салдарынан пайда болуы да мүмкін. Емдеген жағдайда көбіне литий карбонаты белгіленеді.

Дереккөздер
-----------

<references>

1. ↑   "Britannica настольная энциклопедия"ТомI,АСТ-Астрель, Москва, 2006,ISBN 978-5-17-038532-4(Т.1) (АСТ),ISBN 978-5-271-15120-0 (Т.1) (Астрель)
Флоренс Пью — Елена Белова
**Қара жесір Елена Белова** — Marvel Comics-тегі суперқаһарман.

Ол Қызыл бөлмеде тыңшы және ассасин болуға үйретілді. Комикстерде екінші болып атанған Қара жесір.

Ол алғашқыда Наташа Романоффқа қарсы болды, бірақ кейін екеу одақтас болды.

Елена Белова S.H.I.E.L.D. ұйымының агенті болды, Вангард пен ГИДРА-ға да істеді.

Marvel кинематографиялық әлемінде оның рөлін Флоренс Пью сомдады.

Комикстерде
-----------

Кейіпкер алғаш рет Inhumans vol. 2 #5 комиксте 1999 жылдың қаңтар айында таныстырылады.

2002 жылы оған арналған жеке комикс мини-сериясы шығады: «Қара жесір: Бозарған өрмекші».

Комикстен тыс
-------------

### Фильмдер

* Қара жесір (фильм, 2021)
* Найзағай атқыштар (фильм)

### Сериалдар

* Сұңқар көз (сериал)
* Кек алушылар, жалпы жиналыс! (мультсериал)

Дереккөздер
-----------

1. ↑  New Brevoort Formspring

Тағы да
-------

* Наташа Романофф — бірінші Қара жесір
* Қызыл Қорғаушы